Vreedzaam Krakau.
Dat lijkt tenminste zo, want in delen van de stad...
zijn opeens gevaarlijke exotische slangensoorten opgedoken.
Dan verschijnt er een reptielenexpert die er iets aan kan doen.
Hij heet Leszek L.
Hij stond in Krakau bekend als reptielenfokker.
Hij had veel vrienden bij de politie, ook in de hogere rangen.
Ik heb vaak gehoord dat Leszek L...
die slangen daar zelf uitzette om vervolgens de politie te bellen.
De agenten die ingezet werden...
gaven hem dan de taak om de gevaarlijke reptielen te vangen.
Zo verdiende hij gewoon wat extra geld.
Hij was zelf zo gevaarlijk als een wild dier.
Ik vind het erg verdacht, die hele situatie met Leszek L.
Als je de dossiers goed leest...
heeft Leszek L. tot twee keer toe Robert Janczewski verlinkt...
om ervoor te zorgen dat de politie hem zou aanpakken.
Er werd besproken waarom Leszek dat deed.
Hij kwam absoluut niet over als een gezagsgetrouwe burger...
die zoiets zou doen uit burgerplicht.
Ik weet nog steeds niet waarom Leszek z'n collega verlinkte.
Ik weet wel dat hij hem geld schuldig was.
De 2,5 meter lange tijgerpython...
werd door Ms Aleksandra Jalocha gevonden op weg naar huis.
De slang lag hier.
Ze was bang.
Kinderen lopen vaak door dit bosje naar school.
De politie heeft Mr Leszek ingeschakeld, een reptielenexpert.
Volgens hem was het reptiel apathisch en onderkoeld.
In warmere omstandigheden kon dit gevaarlijk zijn.
Een beet kan zelfs leiden tot een handamputatie.
Ik heb diverse keren moeten ingrijpen met ratelslangen, bijvoorbeeld.
Eentje bij de barbacane in Krakau en een in de rechtbank.
En ook een keer bij een woning. Mensen zijn onverantwoordelijk.
Ik leerde Leszek kennen op de avondschool aan de Lobzowskastraat.
Hij had veel hobby's. Hij hield van duiken...
reptielen en herpetologie.
We bleven elkaar zien, maar om een andere reden...
want ik werd ook z'n collega.
Hij organiseerde rondgangen langs scholen...
waarin hij z'n reptielenverzameling aan kinderen liet zien.
Leszek L. schepte op dat hij erin geslaagd was...
exotische dieren onder z'n shirt de grens over te smokkelen.
Tussen 1981 en 1989 raakten we bevriend. Zo zou je 't kunnen noemen.
Maar de vriendschap kwam waarschijnlijk alleen van mijn kant.
Ik deed namelijk wat ik kon. Ik hielp hem met veel dingen.
Ze waren vrienden vanaf de vakschool. Hij was een soort goeroe voor Robert.
Veel ouder, sterker, populair bij vrouwen, enzovoorts.
Misschien niet populair, maar hij flirtte veel.
Leszek L. behandelde Robert als een stuk vuil.
Een beetje als z'n bediende, die dingen deed...
waar hij geen tijd voor had of geen zin in had.
Hij wilde een mannetje hebben...
dat labmuizen bracht voor z'n reptielen.
Hij zei dat er een baan was bij het dierenverblijf.
Er moesten nieuwe houtsnippers in de kooien...
en alles moest worden schoongemaakt.
Het stonk, want het waren proefdieren.
Ik heb Leszek in 1978 leren kennen, volgens mij.
Hij was een duiker, volgens mij drievoudig wereldrecordhouder.
Hij organiseerde diavoorstellingen van z'n wereldreizen.
In de postcommunistische realiteit leek het een andere wereld.
In die tijd was Leszek een heel aardige vent.
Hij kon heel mooi praten over die duiken.
Helaas veranderde z'n gedrag compleet onder invloed van alcohol.
Een beetje als Dr Jekyll en Mr Hyde.
Twee verschillende mensen. Totaal anders, onherkenbaar.
Als hij veel dronk, was hij onvoorspelbaar.
Ik was een keer bij hem thuis. Hij nam een hijs van z'n sigaret.
En toen drukte hij die hier uit.
En hij zei: 'Je bent een taaie.'
Dit was voor Kerstmis in 1993. Daarna zagen we elkaar niet meer.
Hij was erg bedreven met messen.
Hij kon dieren met chirurgische precisie villen.
Het lijkt aannemelijk dat hij dan ook de huid...
van een mens met chirurgische precisie kan verwijderen.
Welkom, wij zijn Maciej Kleczek en vrienden.
Eind jaren 90 was Kornet een tent...
waar het avontuur z'n deuren wijd openzette.
Een van de mensen die voor de verhalen zorgde, was Leszek.
'Ik wil je iets interessants laten zien. Ik woon in de buurt.'
De sfeer, als ik erop terugkijk, was als een horrorfilm.
Het licht van een 15W of 30W-lamp die een halfdonkere sfeer creëert...
en een hele muur met verschillende dierenbotten en huiden...
waarschijnlijk gelooid door Leszek zelf.
Hij had zulke vaardigheden.
In de laatste kamer staan terraria van de vloer tot het plafond.
Een krokodil onderin, een brilslang aan de rechterkant.
Links een ratelslang uit de tropen.
Helemaal bovenin een zwarte mamba.
Hij opende een groot terrarium. Er zat een enorme slang in.
Dat bleek een python te zijn.
Hij had een netpython. Die heette Kaska.
Ik zag een krokodil langsrennen en zich verstoppen achter de bank.
Ik dacht: Wat is dit in vredesnaam?
Hij verstopte zich achter de bank en gromde als een hond.
Hij was ongeveer zo groot. Leszek pakte hem...
en duwde z'n kop tegen mijn hoofd.
Plotseling, hap. In m'n arm. Ik voelde het bloed druppelen.
Hij had me gebeten, verdomme.
Hij zei: 'Doe normaal. Je bent in orde.'
Hij stopte het reptiel weg en zei: 'Verdomme, je bent echt gebeten.'
Je ziet het.
Hij zei: 'Michael, vertel het maar aan niemand.'
En daarna: 'Niemand zal je toch geloven.'
En hij lachte.
Het lijkt erop dat hij op een bepaald moment is doorgedraaid.
Onze geweldige buurman schoot op me.
Gelukkig vloog de kogel drie meter naast me.
Ik had alleen wat oppervlakkige brandwonden.
Alleen? -Alleen.
Ja, we voelden ons machteloos.
We namen contact op met de televisie. Twee andere buren en ik.
Zijn die beesten onhandelbaar? -De slang van de buurman is ontsnapt.
We vonden hem in de kelder, om een deurknop gewikkeld.
Mijn man zei: 'Verdomme, dit wordt gevaarlijk.'
Ik belde de politie, omdat ik bang was voor m'n kind.
De politie kwam binnen en vertrok meteen weer.
'Geen zorgen, alles wordt geregeld.'
Leszek kwam erachter wie de politie had gebeld.
Hij kwam naar beneden en zei: 'Als je de politie weer belt...
zet ik je op je nummer.'
Hij werkte samen met de politie, dus veel agenten kenden hem.
Hij feestte met ze.
Zelfs toen Katarzyna verdween...
vierde Leszek oudejaarsavond en nieuwjaarsdag met een agent.
Veel hooggeplaatste agenten waren goede vrienden van hem.
Mr Leszek L. vertelde ook...
dat hij jonge meisjes uitnodigde voor feestjes bij hem thuis.
Dan zorgde hij dat ze niet weg konden...
door bijvoorbeeld een slang om de deurknop te wikkelen.
Ik heb van vrouwen die Leszek kenden gehoord dat hij gewelddadig was...
en ze soms sloeg.
Er klopte iets niet in zijn hoofd.
Het is niet uit te sluiten dat hij op een gegeven moment pervers werd.
'Ik heb een slang gevild, dus waarom geen mens?'
Zou Leszek een mens kunnen villen? Ik denk het wel.
Ik had vissen. Ik ging twee keer per week...
naar Leszeks dierenwinkel.
Op een dag kwam ik binnen en zag ik het gezicht van een vrouw...
achter de aquariums.
Ze had haar haar los, een beetje rossig.
Naast haar zat een man die ik niet kende.
Leek die persoon hierop? Kijk maar even.
Zeker, maar ze had haar haar los.
Zij was in de winkel. Honderd procent zeker.
Honderd procent.
Ik kan het villen van een dode slang moeilijk koppelen...
aan wat Kasia is overkomen.
We konden Leszeks connectie met de zaak niet bevestigen.
Doorzochten jullie z'n flat? -Dat weet ik niet meer.
Ik zie het voor me alsof het vandaag is gebeurd.
Maar de datum... Nee.
Wanneer is die winkel gesloten?
Ik weet het niet meer. -In 1998.
1998.
Aan Leszek L. zelf hebben we niet veel.
Hij stierf in 2007 door een zware alcoholverslaving.
Hij is een makkelijk doelwit omdat hij dood is.
Hij kan zich niet verdedigen.
We kunnen hem makkelijk van alles in de schoenen schuiven.
Je kunt theorieën verzinnen waarin Leszek L. een verdachte is.
Gezien het onderzoek zullen we het nooit weten.
hof van beroep
Edelachtbare, ik voel me als een aanklager.
Dit beroep is namelijk een aanklacht van de verdediging...
tegen de politie, de aanklager en de rechtbank.
En ik neem de volle verantwoordelijkheid...
voor de beschuldigingen aan het adres van die entiteiten...
want zij hebben op z'n minst weggekeken.
Er is niet eens indirect bewijs.
Ik ga geen toneelstukje opvoeren.
Ik ga niemand belachelijk maken.
Ik probeer het hof niet aan het lachen te maken.
Dat verdient deze zaak namelijk niet.
Ik blijf serieus.
In tegenstelling tot de verdediging.
Als ik naar de rechtszaal ging, wist ik nooit zeker...
waar de aanklager mee zou komen.
Het is een mozaïek van betekenisloos pseudo-bewijs. Van giswerk.
Eerst zou hij haar hebben vermoord in die flat.
Toen had hij haar ineens vastgehouden in een volkstuin.
Dan moet hij haar dus steeds hebben meegesleept.
Hoe dan? Op z'n fiets zeker, want hij rijdt geen auto.
gevaarlijk terrein
Aanklager Krupinski liet me schriftelijk weten...
dat ik m'n hele volkstuin in Balice beschikbaar moest stellen.
Ik kende Robert niet.
Hij kwam hier met z'n vader om m'n kozijnen te verven.
En hij heeft de kozijnen een keer gerepareerd.
Jozef Janczewski ging een tijdje met m'n vrouw om, Halina Kutyla.
We kenden elkaar al jaren als dichters.
De theorie van de aanklager was dat Robert Janczewski...
misschien de sleutels van z'n vader had.
Jozef had namelijk de sleutels van de volkstuin...
zodat hij Halina kon bezoeken.
Daarom zou hij de moord gepleegd kunnen hebben.
Daarom heeft de aanklager m'n hele volkstuin vernield.
Hier was vroeger een vijver.
Die is helemaal uitgegraven, zoals je ziet.
Hij zou teruggebracht worden naar z'n oorspronkelijke staat.
Ik denk niet dat ik een nieuwe vijver krijg.
Hij zei: 'We hebben hem gevonden.'
Ze tilden het zeil op en daar lag mijn dode kat.
Kom, Rudolf. Niet bang zijn.
Kom, katje. Niemand zal je pijn doen.
Door deze politieacties ging er een gerucht rond...
dat er 14 lichamen waren gevonden en er moorden waren gepleegd.
Mijn reputatie lag aan diggelen.
Ik geef eerlijk toe dat ik boos op hem was, en dat ben ik nog steeds.
Ik schreef een gedicht voor een zekere aanklager, PK.
O, Nieuwe Themis, zonder blinddoek.
Hef je zwaard en weeg de daden van deze of gene af...
en straf hem volgens wat wettig en rechtvaardig is.
Amen.
hof van beroep slotpleidooi
Hoeveel er werd geaccepteerd, terwijl dat nooit had gemogen...
toont wel aan...
dat het iedereen er alles aan gelegen was om tot een vonnis te komen.
De overtuiging dat we de dader hebben.
We hoeven alleen, zoals advocaat Znamiec zei...
het toneelstukje op te voeren.
Want dit was theater, geen onderzoek.
In dit theater heeft iedereen zijn rol.
Laten we ons aan die rol houden.
Daarom, edelachtbare, wil ik een oproep doen aan de media...
zodat ook zij zich aan hun rol houden.
Tijdens het hoger beroep stond aanklager Krupinski op...
en wees met zijn vinger naar Michal, die naast me zat.
Hij zei: 'Het is niet zoals u denkt, Mr Fuja.'
Ik kan tegen Mr Fuja, de journalist hier aanwezig, zeggen...
dat hij mogelijk gemanipuleerd is, maar daar ga ik verder niet op in.
Maar het waren, edelachtbare...
deze beschuldigingen, deze manipulatie...
die tegen het bewijs in gingen...
en de indruk moesten wekken van een wrede aanklager...
een wrede agent, en wrede wetshandhavers.
De verdediging besteedde veel aandacht aan de leugendetectortest...
en zei dat die niet geloofwaardig was.
In zo'n stressvolle situatie...
want zo'n arrestatie is voor iedereen stressvol...
neemt u iemand diezelfde avond nog een leugendetectortest af.
Wie doet dat op zo'n tijdstip? Wie?
Zulke tests mogen niet, edelachtbare...
vanuit een objectief oogpunt, als geloofwaardig worden gezien.
Ze zijn namelijk uitgevoerd vanuit een puur methodologisch perspectief.
Dat is een belediging voor ons vak.
Toen volgde het slotpleidooi van de aanklager.
Aanklager Krupinski stond op en zei dat de test correct was uitgevoerd.
Hij had daar bewijs van omdat hij de leugendetectortest had gefilmd.
Hij liet ons een fragment zien.
En wat we toen zagen...
Je hebt ingestemd met een test.
Ik geef je de verklaring waarin je akkoord gaat...
om vragen te beantwoorden over de moord op Katarzyna Zowada.
De andere vraag is of je ermee instemt dat dit gesprek...
wordt opgenomen op video...
zodat er later geen zorgen zijn, ook niet aan de andere kant...
dat ik suggestieve vragen heb gesteld, je slecht heb behandeld...
of je geen adempauze of toiletpauze heb gegund.
Ik ben net naar de wc geweest.
Dan filmen we het, goed? -Doe wat je wil.
Goedenavond.
Bienkunski. -Fuja.
We hebben elkaar eerder ontmoet. Weet u nog?
Is dat zo? Dat zou kunnen.
Ziet u uzelf als expert op het gebied van dit apparaat?
Ik word ingeschakeld bij de ernstigste zaken...
die in de landelijke media aan bod komen.
Klopt het dat de geteste persoon van tevoren moet worden gewaarschuwd...
en niet pas tijdens de test, dat hij met ja of nee moet antwoorden?
Dat ligt aan de strategie van de onderzoekers.
Het is hun beslissing.
Maar het hooggerechtshof raadt het af.
Ze zeiden niet:
'Meneer, deze test is optioneel. Gaat u akkoord of niet?
U mag de test onderbreken wanneer u wil.'
Zo communiceert een expert.
Denk je dat je dit apparaat te slim af kunt zijn?
Nee, ik heb niets te verbergen.
Want als...
Ik geef namelijk altijd extra uitleg aan zulke mensen.
Als de waarheid anders is dan wat men verklaart...
dan zeg ik, om het informeel te zeggen: 'Man, ga naar huis.
Ik pak je in het proces, want ik onthul alles met deze test.'
Maar je hebt er niets mee te maken, dus je hebt niets te vrezen, toch?
Heb ik gelijk? -Ja.
Is dit een advies, of een manier om af te dwingen dat hij de test doet?
Je wil me aan de schandpaal nagelen. -Nee, maar...
Alsof het mijn schuld is dat hij meewerkte.
Mijn rol is...
Hij ging akkoord en kreeg z'n rechten voorgelezen.
Wanneer hoorde u dat Robert psychiatrisch werd behandeld?
Dat hij schizofreen is en daarom medicijnen slikt?
Dat was...
Zeker voor de test al.
Ervoor? Want in interviews noemt u geestesziekte een contra-indicatie.
Geestesziekte, ja.
Uit de beoordeling die ik las...
werd me niet duidelijk of de artsen een geestesziekte hadden vastgesteld.
Jawel, schizofrenie. Dat is gediagnosticeerd in 1992.
Ik weet niet of er stond dat hij...
Misschien had hij wel een psychische afwijking...
maar dat was niet specifiek gedefinieerd.
U had moeten weten of het iets ernstigs was of een kleine stoornis.
Als de term 'geestesziek' daar had gestaan...
had ik de test niet afgenomen.
Betekent dit dat de aanklager dit feit achterhield voor de expert?
De expert had andere mensen in deze zaak al getest.
Misschien wel enkele tientallen.
Toen u de privédetective onderzocht die de moeder had ingehuurd...
kwam er verborgen kennis aan het licht.
Toen testte u het hoofd van de school waar Robert op zat...
en het bleek dat hij misschien iets verborg.
U kon zijn betrokkenheid niet uitsluiten.
Jacek had onbekende informatie...
over bepaalde omstandigheden rond de moord en de betrokkenen.
Het is waarschijnlijk dat Zbigniew onbekende informatie heeft.
En Konrad ook.
Grzegorz heeft onbekende informatie en is er mogelijk bij betrokken.
Hetzelfde geldt voor Leszek.
Iedereen die Mr Bienkunski's pad kruiste, hield informatie achter.
Laat je nooit testen.
Als ik zulke conclusies trok...
betekent dat dat die personen tot op zekere hoogte...
op een bepaald punt van de misdaad...
deze kennis hadden en weigerden die te onthullen.
Er waren talloze verdachten in deze zaak.
Deze man werd aangegeven door zijn eigen collega's.
Volgens de tip had deze onderzoeker...
onder andere de vinger van een vrouw in een pot.
Hij krijgt een dagvaarding.
Hij wordt verwelkomd door het coldcase-team.
Hij stemt in met een leugendetectortest.
In zijn lab heeft hij weefselmonsters...
en hij legt uit waar die vandaan komen.
Het wordt al snel bewezen dat de vinger niet van een vrouw is.
Herinnert u zich die weefselonderzoeker?
Ja, al heb ik er geen gezicht bij. -U heeft hem ook getest.
Op basis van spanningstests...
durft die persoon zijn kennis niet te delen...
vanwege zijn betrokkenheid bij de moord.
Hij verliest zijn zelfbeheersing. Het breekt hem, fysiek en psychisch.
Hij weet niet wat er gaat gebeuren of waarom hij erbij betrokken raakt.
Het OM verzoekt de politie de universiteit in te lichten...
over het feit dat deze man centraal staat in een oude moordzaak.
Op 8 september 2018...
nog geen 2,5 maanden nadat de maatregelen zijn genomen...
kan de man de druk niet aan en pleegt zelfmoord.
Hij bleek onschuldig te zijn.
Wie zegt dat? -De aanklager.
Hij werd belasterd door oude kennissen...
en had niets met de zaak te maken.
Bovendien gebeurde dit allemaal zes maanden na Roberts arrestatie.
Op dat moment werden wij ervan overtuigd...
dat de aanklager 100 procent zeker wist dat Robert de moordenaar was.
hof van beroep
Ik herinner me dat moment. Ik wachtte in de rechtszaal op het vonnis.
Net toen de zaak bijna voorbij was, volgde weer een wending.
Het hof heeft besloten het beroep te heropenen...
met een aanvullende procedure, namelijk een openbare hoorzitting...
met personen die tot nu toe als anonieme getuigen zijn opgevoerd.
Het bewijs van anonieme getuigen is zo belangrijk en cruciaal...
dat elke twijfel het hele vonnis zou ondermijnen...
en het hele proces opnieuw moest worden gevoerd.
Door hun anonimiteit hadden we geen idee wat ze verklaarden.
We kregen transcripten waarin vrijwel alles was doorgestreept.
Het gaat om twee belangrijke anonieme getuigen...
nummers 2.2018 en 4.2018.
Die anonieme getuigen bleken twee vrouwen te zijn...
die vroeger naast Robert woonden.
M'n kind is ziek. Kan dit snel?
Herkent de getuige de vrouw die ze met de verdachte zag...
op een van de foto's op het scherm?
Komt u dichterbij.
Deze is het.
Die late herfstavond in 1998...
zullen de moeder en dochter zich altijd herinneren.
Op die dag haasten ze zich naar buiten...
door het trappenhuis van de flat waar ze wonen...
en waar op dezelfde verdieping ook Robert Janczewski woont.
Een vreemde man, gezien als gevaarlijk.
Zijn buren hebben hem nog nooit met een meisje gezien.
De moeder en dochter zien twee mensen naar boven lopen.
Een van hen is de verdachte, Robert Janczewski.
De ander is een meisje.
Ze had haar capuchon op en er hing blond haar uit, zo.
Ik zat nog op de basisschool toen mam de foto van die vrouw op tv zag...
in een programma over vermiste mensen.
De vrouw op tv had ook een bleek gezicht en blond haar.
Een bleek gezicht. Zo werd ze geïdentificeerd.
Het is eng om bleek te zijn.
Ten tijde van het incident was deze getuige zes of zeven.
Dit sluit natuurlijk niet uit...
dat je het je herinnert, maar je moet voorzichtig zijn.
Zo simpel is het. Als kind had ik een goed geheugen.
En...
weet u nog wat u en uw moeder droegen...
toen u op die trap langs de verdachte liep?
Het menselijk geheugen is onbetrouwbaar.
Het menselijk geheugen is een proces.
Elke keer als ik me iets herinner, kan ik het iets aanpassen.
Het is een mythe dat het menselijk geheugen werkt als een videocamera.
U zei eerder dat ze een halve kop groter was dan Janczewski.
Heb ik dat gezegd? -Dat staat in de notulen.
Misschien is er een fout gemaakt.
Getuige Ewa kreeg bezoek van de politie.
Ze kwamen op de thee.
Om over Robert, de moordenaar, te praten. Het was weinig subtiel.
Robert is immers een moordenaar, en zij is het slachtoffer.
Worden onderzoeken zo uitgevoerd in dit land?
Voor je getuigen ondervraagt, drink je een kopje thee met ze?
En je licht ze in over het onderzoek?
Het probleem in deze zaak is dat het er niet eens om ging...
of ze Katarzyna Zowada herkenden op de foto's.
Voordat ze überhaupt ondervraagd werden...
werden ze ingefluisterd door de politie.
En ze hadden ongetwijfeld...
al foto's van Katarzyna Zowada in de media gezien.
Ik weet niet of het deze vrouw was, maar hij was wel met een vrouw.
Ik weet het niet zeker.
Er is iets gezegd en opgeschreven en er is een probleem.
Ik heb 24 uur in de beveiliging gewerkt. Ik ben moe.
De getuige Ewa flapte eruit:
'Ik baal dat ik de verdachte op die trap ben tegengekomen...
want anders had ik dit allemaal niet hoeven doormaken.'
Dat geeft wel aan hoe waar en overtuigend...
haar getuigenis is.
Eén van hen twijfelde.
Dat geeft al aan dat het hele verhaal twijfelachtig is.
De ander was overdreven zeker van haar zaak.
Zij zei: 'Ja, zo is het. Punt.'
Ik zag de zijkant van haar gezicht en die kwam overeen met de foto.
Ik weet zeker dat hij gearmd liep met haar.
En daar bent u tot op de dag van vandaag heel zeker van?
Hoe vaak gaat u me dat nog vragen, edelachtbare?
De getuigen, zoals het hof kan zien...
doorstaan geen enkele evaluatie van hun getuigenis.
Vooral in zaken met zo veel twijfels...
moet men heel goed uitkijken...
dat het bewijs niet verkeerd geïnterpreteerd wordt.
Ben je ooit met een meisje in het trappenhuis geweest?
Ja.
Maar niet met het meisje dat ik vermoord zou hebben.
Dat zeiden anonieme getuigen later.
Twee mensen beweerden dat ze mij hadden gezien met Katarzyna Zowada.
Met wie liep je dan op de trap?
Met een bepaald iemand, maar daar weid ik niet over uit.
Als blijkt dat Robert schuldig is...
zou dat zeker een nederlaag voor me zijn. Ja.
Een professionele nederlaag...
voor een therapeut die z'n patiënt kent.
Maar het zou niet de eerste keer zijn.
Als hij dit heeft gedaan, ben ik twee keer voor de gek gehouden.
Dat zou het einde van m'n carrière zijn.
Dan heb ik beide keren een fout gemaakt zonder het door te hebben.
Het woord is aan de verdachte.
Edelachtbare, ik wil ook iets zeggen.
Mag ik? Edelachtbare, ik ben Robert Janczewski.
Ik ben niet 'de Huid'. Ik ben niet 'het Beest'.
Ik ben geen monster. Ik heb niemand vermoord.
Ik heb niemand pijn gedaan.
Ik ben een mens en een burger van dit land...
die al bijna 25 jaar door de politie wordt beschuldigd...
van de moord op Katarzyna Zowada.
Ik richt me rechtstreeks tot het hof...
want dit is m'n laatste kans op gerechtigheid.
De politie zei dat ze zeker wisten dat ik de moordenaar was.
Hoe wanhopiger ik het ontkende...
hoe meer Michalec volhield dat ik loog.
Ik zal altijd de waarheid spreken.
Ik heb Katarzyna Zowada niet vermoord.
Dat betekent dat ik de moord niet heb gepleegd.
In tegenstelling tot de theorie van de commissaris...
zijn die woorden geen sporen op de ziel na een misdaad...
maar woorden van wanhoop.
Ik wil het zelfs schreeuwen. Geloof me, ik heb het niet gedaan.
Ik heb zeven jaar vastgezeten.
Het waren zeven helse jaren.
Elke dag sta ik op met de hoop dat deze nachtmerrie ooit eindigt.
Vandaag ligt mijn lot in uw handen.
Ik vraag om vrijspraak.
Geen enkel ander vonnis in dit proces zou rechtvaardig zijn.
hof van beroep
Heb ontferming over ons en over de hele wereld.
Omwille van Zijn droevige lijden...
heb ontferming over ons en over de hele wereld.
Omwille van Zijn droevige lijden...
We gaan nu het vonnis bekendmaken.
Daarom vraag ik iedereen te gaan staan.
Een vonnis namens de Poolse Republiek.
Op 31 oktober 2024...
beslist het hof van beroep in Krakau conform artikel 414...
paragraaf 1 van het Wetboek van Strafrecht...
met betrekking tot artikel 17, paragraaf 1, punt 1...
dat Robert Janczewski wordt vrijgesproken...
van wat hem ten laste is gelegd.
Deze uitspraak is juridisch bindend...
en houdt in dat de verdachte nu een vrij mens is.
Ik had het gevoel dat die zeven jaar waarin ik in de zaak bleef geloven...
en vaak tegen de publieke opinie in...
niet blind op het systeem en het hof vertrouwde...
Ik had het gevoel dat dit onrecht na zeven jaar beëindigd was.
De rechtbank heeft Robert Janczewski vrijgesproken.
Voelt u zich schuldig dat hij zeven jaar vastzat?
Jij kunt je schuldig voelen voor programma's die suggestief zijn...
of geïnspireerd door de verdediging.
Bedankt.
Het is geen slecht systeem, maar er zijn mensen...
die om verschillende redenen doen wat ze doen.
Op zo'n manier dat ze iemand ten koste van alles veroordelen.
De politie zal ons niet zomaar van een moord beschuldigen.
Er zijn allerlei redenen waarom wij geen goede slachtoffers zijn.
Een goed slachtoffer is weerloos.
Goedemorgen.
Doe je gordel om, oké? -Ja, natuurlijk.
Hoe voelt u zich, Mr Robert?
Dringt het al een beetje door? -Ja.
Bij ons nog steeds niet.
Sorry. -Doe maar rustig aan.
Ik moet hem aantrekken. -We hebben tijd.
Aan de ene kant voelde ik dat je zou volhouden...
maar tegelijkertijd maakte ik me echt zorgen om je.
Bedankt dat je zo'n fatsoenlijke man bent.
Echt.
Ik heb je beloofd dat ik je niet in de steek zou laten.
Weet je nog? -Ja.
Ik herhaalde het vaak tegen mezelf.
'Je bent niet alleen. Ik haal je eruit, hou vol.'
Dit blijft me altijd bij, denk ik.
We kwamen aan bij Roberts moeder.
We danken je uit het diepst van ons hart. We buigen diep.
Jullie hoeven me niet te bedanken.
Luister, blijven jullie even hier.
Ik regel de formaliteiten, dan kunnen we rustig praten.
Wacht hier even, oké? -Natuurlijk.
Ik dacht bij mezelf dat dit het mooiste is aan dit werk.
Het is niet alleen interessant werk...
met de wet, met rechtszaken...
maar je kunt ook iets goeds doen.
Want er zat iets goeds in. Dat zeker.
Een bescheiden doel is dat Robert overleeft.
Dat Robert weer op eigen benen kan staan.
Dat hij weer hoop krijgt.
Dat hij weer het gevoel krijgt dat hij grip heeft op z'n leven.
Bedankt.
Het beste. Laat nog eens van je horen.
Mr Michalec zoekt sporen op de ziel.
Ik denk dat dit onderzoek...
de schade aan Robert en de onterechte zeven jaar cel...
een blijvend spoor op z'n ziel hebben achtergelaten.
Nu weten we wie het niet was.
Maar dat moet ons zorgen baren...
want dit betekent dat de dader misschien nog vrij rondloopt.
Eén ding blijft me dwarszitten.
Dat kwam al vroeg in de zaak naar voren.
Dat was een onderzoek in februari 2007...
van de afdeling Forensische Geneeskunde aan de universiteit.
'Katarzyna Z. liep meervoudig orgaanletsel op...
wat overeenkomt met een aanrijding of een val van grote hoogte.'
In december 1997 deed Katarzyna een zelfmoordpoging.
Ze zat meer dan twee uur op de dam in Dabie...
waar een jaar later haar stoffelijk overschot werd gevonden.
Ze overwoog in de Wisla te springen.
Het is dus niet uitgesloten dat de dader haar lichaam vond...
haar vilde, en de huid in de Wisla gooide.
Dit is het probleem met de zaak.
Door het slechte onderzoek zullen we nooit weten wat er echt gebeurd is.
Daarnaast blijkt dat een onschuldige man...
25 jaar lang is lastiggevallen.
Zonder sluitend bewijs kun je geen levenslang opleggen.
Als maatschappij moeten we dit niet accepteren...
en als journalisten ook niet.
Wij moeten de machthebbers controleren.
Niet alleen politici, maar ook de politie en aanklagers.
Ik droom ervan iemand te ontmoeten in mijn leven.
Iemand die...
de zon laat schijnen...
met haar lach.
Waar ik van kan houden met elke ademteug die ik neem.
Ik mis die jaren nu. Die 25 jaar.
Ik had plannen voor m'n leven. Ik was 35.
Nu ben ik 60. Is dit mijn schuld? Wiens schuld is het dan?
aanklager Piotr Krupinski en rechercheur Bogdan Michalec
wilden niet meewerken
het is niet bekend wat dit onderzoek van 25 jaar heeft gekost
Vertaling: Jasper Vreugdenhil Iyuno