Friðsæla Kraká.
Eða svo virðist, því allt í einu,
fóru að birtast framandi snákar hér og þar.
Allt í einu, mætti skriðdýrafræðingur sem réð við þá.
Hann heitir Leszek L.
Hann var þekktur sem skriðdýraræktandi í Kraká.
Vinamargur innan löggunnar, líka í efstu deildum.
Ég heyrði frá mörgum að Leszek L.
hefði sjálfur komið snákunum fyrir og hringt á lögguna.
Löggurnar sem mættu
gáfu honum svo það verk að fjarlægja skriðdýrin.
Þannig þénaði hann aukalega.
Hann sjálfur var jafn hættulegur og vilt skepna.
ÞÁTTUR 3
Mér þótti allt þetta með Leszek L. grunsamlegt.
Ef þú lest skýrslurnar vel,
benti Leszek L. tvisvar á Robert Janczewski,
til að sjá til þess að löggan einbeitti sér að honum.
Hann hafði ástæðu fyrir því.
Hann var enginn löghlýðinn borgari
sem vildi bara hjálpa.
Ég veit enn ekki af hverju hann ákvað að beina þeim að félaga sínum.
Ég veit hann skuldaði honum pening.
Aleksandra Jalocha fann 2.5 metra
langa indverska snákinn á leið heim.
Hann var þarna.
Hún var óttaslegin.
Börnin gengu þarna á leið í skóla.
Lögreglan bað Leszek, skriðdýrafræðing á svæðinu að koma.
Hann sagði að dýrið væri kalt og sinnulaust.
Í heitara veðri, hefði það verið hættulegra.
Fólk getur misst útlim vegna bits.
Ég kom að nokkrum svona tilfellum, þar á meðal vegna skröltorma,
einn við Barbican húsið í Krakó, annar við dómshúsið.
Það sást kóbra slanga við íbúðarblokk. Fólk er óábyrgt.
Ég hitti Leszek í kvöldskóla við Lobzowska Stræti.
Hann átti mörg áhugamál, köfun,
skriðdýr og skriðdýrafrðæi.
Sambanf okkar þróaðist yfir í það
að vera samstarfsfélagar líka.
Hann skipulagði ferðir í skóla
þar sem hann sýndi krökkum skriðdýrasafn sitt.
Leszek L. montaði sig af því að hafa smyglað
inn framandi dýrum inni á sér
í gegnum landamæri og ekki náðst.
Á milli 1981 og 1989 urðum við vinir.
Eða, vináttan var eflaust bara mín megin,
því ég gerði allt sem ég gat til að hjálpa honum við margt.
Þeir höfðu þekkst frá því í skóla.
Hann var ákveðinn gúrú fyrir Robert.
Eldri, sterkari, vinsæll meðal kvenna, og svo framvegis.
Kannski ekki vinsæll, en mikill daðrari.
Leszek L. kom vís fram við Robert eins og skít.
Eins og hann væri þjónn, hann hjálpaði honum við hluti
sem hann nennti ekki að gera.
Hann vildi að hann færði
honum mýs handa dýrunum sínum.
Hann sagði honum frá lausu starfi
við að tæma dýrabúr, þrífa.
Það var fýla þar, þetta voru dýr á rannsóknarstofu.
Ég hitti Leszek 1978, held ég.
Hann var kafari, með þrefalt Guinness met.
Hann hélt glærukynningar um ferðalög sín.
Það var eins og annar heimur rétt eftir kommúnisman.
Á þeim tíma, var Leszek mjög viðkunnanlegur.
Hann talaði fallega um kafanirnar.
Því miður, breyttist skap hans algjörlega undir áhrifum áfengis.
Smá eins og Jekyll og Hyde.
Tveir menn, gjörólíkir, óþekkjanlegir.
Hann var ófyrirsjáanlegur í glasi.
Eitt sinn var ég heima hjá honum, hann tók smók,
og drap svo í henni hér.
Hann sagði,"Þú ert harður fjandi..."
Þetta var fyrir jólin 1993. Við sáumst ekki framar.
Hann var lunkinn með hnífa.
Hann gat húðflett dýr.
Maður gefur sér að hann gæti fjarlægt húð
á sama hátt af manneskju.
Velkomin, við erum Maciej Kleczek og vinir.
Seint á tíunda áratugnum var Kornet staður
sem bauð upp á ævintýri.
Einn þeirra sem varð innblástur að ýmsum sögum var Leszek.
Komdu, ég vil sýna þér eitt. Ég bý nálægt.
Andinn, eftir á að hyggja var eins og í hryllingsmynd.
Ljós 15 til 30W pera sköpuðu drungalega stemmingu
og þarna var heill veggur af dýraskinni og beinum,
lituð af Leszek sjálfum.
Hann var flinkur.
Við göngum inn í seinasta herbergið. Þar er heilt dýraríki.
Kríkódíll neðst. Kóbra til hægri.
Til vinstri, skröltormur.
Og efst, svört mamba.
Hann opnar stórt glerbúr, þar inni er risa snákur.
Seinna lærði ég að það var python.
Hún hét Kaska.
Ég sé krókódílinn hlaupa milli herbergja og fela sig bakvið sófa.
Ég var bara,"Hvað í fjandanum er í gangi hér?"
Hann faldi sig og hóf svo að urra eins og hundur.
Svona stór. Leszek tók hann...
og hélt höfði krókódílsins upp að mínu.
Allt í einu, bit! Í handlegginn. Ég fann blóðið leka.
Hann beit mig.
Hann segir,"Það er í lagi með þig."
"Hann beit þig virkilega."
Þú sérð það.
Hann sagði,"Michael, best að segja engum þetta."
Bætti svo við, "Það mun enginn trúa þér."
Svo hló hann.
Hann missti vitið einhverntíman.
Nágranni minn reyndi að skjóta mig.
Sem betur fer endaði kúlan þremur metrum frá mér.
Ég endaði bara með brunasár í andliti...
-Bara? -Bara.
Ég var hjálparlaus.
Ég og tveir nágrannar höfðum samband við sjónvarpsstöð.
-Ertu dýrin stjórnlaus? -Snákurinn hans slapp.
Hann fanst í kjallaranum, utan um hurðarhún.
Maðurinn minn sagði, "Þetta er orðið hættulegt."
Það var ég sem hringdi á lögguna, því ég óttaðist um öryggi barnsins míns.
Lögreglan kom og fór.
"Engar áhyggjur, þetta er komið."
Leszek komst að því hver hringdi.
Kom niður og sagði, "Ef þú hringir aftur á lögguna,
er mér að mæta."
Hann var með löggunni svo þau hljóta að hafa þekkt hann.
Hann djammaði með þeim.
Jafnvel þegar Katarzyna hvarf,
eyddi Leszek jólum og áramótum með lögreglunni í Kraká.
Hann var náinn mörgum þeirra.
Leszek L. sagði líka sögur af því
að hafa boðið ungum stelpum í partý hjá sér,
og gert þeim svo ómögulegt að fara,
til dæmis með því að setja snák á hurðarhúnin.
Ég heyrði frá konu sem hafði þekkt hann að hann væri ofbeldisfullur,
og lamdi þær stundum.
Það var eitthvað að honum.
Ekki er hægt að útiloka að kynvilla hafi komið í ljós.
Ég hef húðflett snák, af hverju ekki manneskju?
Hefði Leszek getað það? Ég held það.
Ég átti fiska, ég fór tvisvar í viku
í gæludýrabúð Leszek.
Einn daginn sá ég konuandlit
bakvið eitt fiskabúr.
Með hárið slegið, rauðleitt.
Við hlið hennar var maður sem ég þekkti ekki.
Líktist hún þessari konu?
Svo sannarlega. Bara með hárið slegið.
Hún var í búðinni. 100 prósent.
100 prósent.
Ég á erfitt með að tengja það að húðfletta snák
við hvarf Kasia.
Við gátum ekki staðfest aðkomu hans.
-Var leitað hjá honum? -Ég man það ekki.
Ég man það eins og það hafi gerst í gær.
En ekki dagsetninguna.
Hvenær lokaði búðin?
-Ég man það ekki. -1998.
1998...
Leszek mun ekki veita mikla hjálp.
Hann dó 2007 eftir mikla drykkju.
Hann er annað auðvelt skotmark.
Hann getur ekki varið sig.
Það er auðvelt fyrir okkur að ásaka hann.
Við getum komið með kenningar um að hann gæti verið gerandinn.
Við munum aldrei vita sannleikann.
ÁFRÝJUNARDÓMUR 23.05.2024
Mér líður, háttvirtur dómari, eins og saksóknara.
Því áfrýjunin er í raun ákæra frá vörn
lögreglunnar, ákæruvaldsins og fyrsta dóms.
Ég segi þetta af fullri ábyrgð,
að ég ákæri þessi embætti um,
að hafa litið framhjá sannleikanum.
Það eru engin sönnunargögn.
Ég mun ekki leika neitt leikrit.
Ég mun ekki grínast. Ég mun ekki reyna að skemmta ykkur.
Því þetta mál er ekki þannig.
Ég mun vera alvarlegur.
Ólíkt vörninni.
Ég gat ekki vitað á leið fyrir dóm
hvað myndi fara fram.
Þetta er mósaík
þýðingarlausra gervi-sannana.
Einn daginn, drap hann ahna í íbuðinni, þann næsta annars staðar.
Við vitum það ekki.
Hann hefði þurft að skutla henni á milli staða.
Hvernig? Á hljóli þar sem hann kann ekki að keyra?
VARÚÐ! HÆTTUSVÆÐI
JANUSZ KUTYLA
Ég fékk bréf frá Krupinski saksóknara um að ég ætti að
gera grein fyrir öllum lóðum sem ég á í Balice.
Ég þekkti Robert ekki.
Hann kom tvisvar með föður sínum að mála glugga
og laga þá.
Jozef Janczewski var, um stund,
kunningi konunnar minnar, Halina Kutyla.
Við höfðum þekkst lengi sem skáld.
Kenning ákæruvaldsins var að Robert
hefði fengið lyklana frá pabba sínum,
því hann var með lykla
til að geta heimsótt Halina um helgar,
og að þar hefði hann framið morðið.
Þess vegna rústuðu þau lóðinni.
Hér var tjörn.
Eins og sést, var hún grafin upp.
Það átti að koma öllu í fyrra horf.
Ég efa að ég fái nýja tjörn.
Hann segir, "Við fundum það." "Hvað?" segi ég.
Þau lyftu dúkknum og þar var kisan mín, dáin.
Ekki óttast, Rufold.
Svona, kisi kis. Enginn meiðir þig, komdu.
Sökum aðgerða lögreglu,
spruttu upp sögur um að hér hefðu fundist
14 lík.
Orðspor mitt var í henglum.
Ég viðukenni að ég er reiður út í hann, og er enn.
Ég samdi ljóð fyrir ákveðinn saksóknara,
"Ó, Themis, án hulu.
Reistu upp sverð þitt og legðu þinn dóm
og refsaðu honum.
Amen."
ÁFRÝJUNARRÉTTUR LOKAORÐ
Fjöldi hluta sem aldrei hefði átt að samþykkja,
sannar það að hér var dæmt
einungis til að dæma.
Þessi sannfæring um að gerandinn væri fundinn.
Við verðum bara að, eins og Znamiec sagði,
"að leika leikritið."
Því þetta var leikrit, ekki rannsókn.
Í þessu leikriti, hafa allir hlutverk. Höldum okkur við þau.
Og ég vil biðja fjölmiðla, háttvirtur dómari,
um að halda sig við sitt hlutverk.
Á meðan á áfrýjunarmeðferð stóð, stóð Krupinski upp,
benti á Michal sem sat mér við hlið
og sagði,"Þetta er ekki eins og það virðist, Fuja."
Ég get sagt við Fuja og þá fjölmiðla sem eru hér,
sem gætu hafa fengið rangar upplýsingar, ég fer ekki út í það.
En það var það,
að setja fram þessar ásakanir, þessi meðferð...
á skjön við sannanir,
sem átti að láta saksóknara,
lögreglu og yfirvöld virðast grimm.
Vörnin beindi athygli sinni að lygaprófinu,
sagði að það væri ómarktækt.
Í erfiðustu aðstæðum,
því handtaka er erfið fyrir alla,
er aðili sendur í lygapróf, að kvöldi.
Hver framkvæmdi prófið, dómari? Hver?
Slík próf má ekki telja
til sannana, þau eru óhaldbær,
því þegar prófið var framkvæmt, voru aðstæður ekki
eins og þær eiga að vera.
Það var komið að lokaorðum saksóknara.
Krupinski sagði að prófið hefði verið framkvæmt á viðeigandi hátt
og að hann hefði sönnun þess efnis því hann tók það upp,
og spilaði brot fyrir okkur.
Það sem við sáum þar...
Þú veittir samþykki fyrir prófinu.
Ég mun afhenda þér yfirlýsingu þar sem þú samþykkir
að svara einungis spurningum er varða morð Katarzyna Zowada.
Hin spurningin er hvort þú samþykkir
að þetta sé tekið upp,
svo seinna geti enginn sagt
að ég hafi matað þig af svörum eða komið illa fram við þig,
neitað þér pásum, salernisnotkun og svo framvegis?
Ég fór nýlega á salernið.
-Svo við tökum upp? -Gerðu það sem þú vilt.
-Gott kvöld. -Gott kvöld.
-Bienkunski. -Fuja.
Við hittumst í tengslum við málið, manstu?
Er það? Kannski.
Ert þú helsti sérfræðingur Póllands þegar kemur að þessu tæki?
Kallað er á mig í alvarlegustu málum
er birtast í fjölmiðlum.
Er satt að prófaðili eigi að vera varaður við fyrirfram,
ekki í prófinu sjálfu að þetta eru "já" og "nei" spurningar?
Sá sem leggur prófið fyrir ákveður það.
En hæstiréttur mælir gegn því.
Í stað þess að segja,
"Þetta er valkvætt próf."
"Þú mátt hætta á hvaða tímapunkti sem er."
Þannig tjáir sérfræðingur sig.
Treystir þú á að þú getir blekkt tækið?
Nei, ég hef ekkert að fela.
Því ef...
Ég útskýri alltaf fyrir fólki að ef
sannleikurinn er frábrugðinn því sem sagt er,
segi ég,"Farðu heim,
Það mun skaða vörn þín,
ef ég afjúpa eitthvað með prófinu."
En þú þarft ekki að óttast því þú ert saklaus, ekki satt?
-Ekki satt? -Jú.
Er þetta ráðlegging eða pressa á að taka prófið?
-Viltu kenna mér um? -Nei, en...
Eins og það sé mín sök að hann settist niður og...
Mitt hlutverk... Hann samþykkti þetta.
Hvenær fréttirðu af geðmeðferð Robert?
Að hann væri með geðklofa og tæki lyf?
Þegar... Allavega fyrir prófið.
Áður? Í viðtölum segirðu að geðsjúkdómar séu frábending.
Geðsjúkdómur.
Út frá matinu sem ég las,
veit ég ekki hvort hann hafi verið greindur með neitt.
Hann var greindur með geðklofa 1992.
Ég veit ekki hvort stóð... ef hann er...
Hann gæti hafa haft einhverja sálræna galla
en það var ekki sérstaklega tekið fram.
Þú hefðir átt að vera viss um hvort hann væri með geðsjúkdóm.
Ef það hefði staðið í skýrslunni,
hefði ég ekki framkvæmt prófið.
Þýðir það að saksóknari hélt þessu leyndu frá sérfræðingum?
Sérfræðingurinn hafði þegar prófað aðra í málinu.
Jafnvel tugi fólks.
Þegar þú prófaðir einkaspæjarann sem móðirin réð,
komu fleiri upplýsingar í ljós.
Svo prófaðir þú skólastjórann í skóla Roberts
og hann virtist fela eitthvað
og þú gast ekki útilokað aðkomu hans.
"Jacek... veit eitthvað um
morðið og fólkið sem því tengist."
"Zbigniew... Það er líklegt að hann viti eitthvað."
Konrad líka.
"Grzegorz veit eitthvað, ekki má útiloka hann."
Leszek einnig.
Hver sá sem mætti Bienkunski vissi eitthvað.
Ekki fara í próf.
Ef ég myndi staðhæfa slíkt,
þýðir það upp að vissu marki, að þetta fólk,
hafi vitað eitthvað um glæpinn
og neitað að segja frá því.
Það voru óteljandi aðilar sem tengdust málinu.
Einn var tilkynntur af vinnufélögum sínum.
Samkvæmt ábendingu, átti hann að eiga
krukku með fingri af konu í.
Hann fær stefnu.
Teymi óleystra mála tekur á móti honum.
Hann samþykkir lygapróf.
Á rannsóknarstofu hans er hann með mörg lífsýni og útskýrir þau öll.
Fljótlega er sannað að fingurinn kom ekki frá konu.
Manstu eftir vísindamanninum frá Jagiellonian Háskóla?
-Já, ég man ekki eftir útliti hans. -Þú tókst hann í próf.
Miðað við spemmimælingu,
óttast viðkomandi að segja frá upplýsingum
er varða aðkomu hans að morðinu.
Hann missir stjórn.
Málið braut hann niður, andlega og líkamlega.
Hann vissi ekki á hverju hann ætti von eða hvernig hann tengdist þessu.
Skrifstofa saksóknara bað lögreglu um að upplýsa háskólann
um aðkomu mannsins að áragömlu morðmáli.
8. september 2018,
minna en tveimur og hálfum mánuði eftir þetta,
réð maðurinn ekki við aðstæður og framdi sjálfsmorð.
Hann reyndist vera saklaus.
-Segir hver? -Saksóknari.
Hann var rægður af gömlum kunningjum
en tengdist málinu ekkert.
Það merkilega er að allt þetta gerist hálfu ári eftir handtöku Roberts.
Á þeim tíma þegar verið var að sannfæra okkur
um að Robert væri pottþétt morðinginn.
ÁFRÝJUNARDÓMUR
Ég man þetta augnablik.
Ég beið eftir dómnum.
Þegar málinu var að ljúka tók það aðra beygju.
Rétturinn ákvað að enduropna áfrýjun
með opinberum fundi
vitna sem hingað til höfðu verið nafnlaus.
Sannanir frá nafnlausum vitnum eru svo mikilvægar
að allur vafi myndi í raun grafa undan úrskurðinum,
og endurtaka þyrfti allt ferlið.
Nafnleysið þýddi að við höfðum enga hugmynd um hverjir báru vitni.
Við fengjum afrit af innihaldslausum skýrslutökum.
Tvö mikilvæg nafnlaus vitni,
númer 2.2018 og 4.2028
voru tvær konur sem
höfðu verið nágrannar Roberts.
Barnið mitt er lasið, getum við verið fljót?
Sér vitnið konuna sem hún sá með þeim ákærða
á þessum myndum?
Komdu nær.
Þessi.
Þetta haustkvöld 1998,
munu mæðgurnar aldrei gleyma.
Á þessum degi, fóru þær út
á stigagang í húsinu sem
þær bjuggu í, og þar sem að Robert
bjó á sömu hæð.
Skrítinn maður, talinn hættulegur.
Sást aldrei áður með stúlku.
Mæðgurnar sjá tvær manneskjur labba upp stigann.
Þar á meðal Robert Janczewski,
og stúlku.
Hún var með hettu, ljóst hár gægðist út hérna.
Ég var enn í grunnskóla þegar mamma sá mynd af henni í sjónvarpinu,
í þætti um týnt fólk.
Konan á skjánum var föl með ljóst hár.
Föl. Borin voru kennsl á hana út frá því.
Hrikalegt, að vera föl.
Vitnið var 6 eða 7 ára á þessum tíma.
Það útilokar auðvitað ekki möguleikann
á að hún muni þetta, en því skal taka með fyrirvara.
Ég var með gott minni sem barn.
Og...
Manstu í hvaða fötum þú og mamma þín voruð í
þegar þið mættuð þeim ákærða?
Minni er óáreiðanlegt.
Minni er ferli.
Í hvert skipti sem ég rifja eitthvað upp, gæti það breyst smá.
Það er mýta að minnið virki
eins og myndavél.
Þú sagðir áður að hún var hávaxnari en Robert.
-Sagði ég það? -Það er skráð.
Kannski gerði einhver mistök.
Lögreglan heimsótti Ewa.
Þau komu í kaffi.
Til að ræða um Robert, morðingjann.
Þær áttu að vita að Robert væri morðinginn. Og hún fórnarlambið.
Ganga rannsóknir svona fyrir sig hér?
Færðu þér kaffi með vitnum áður en þú tekur skýrslu af þeim?
Og segir þeim frá rannsókninni?
Vandamálið er ekki að þær
þekktu Katarzyna á myndunum.
Vandinn er að fyrir skýrslutöku,
hafði lögreglan gefið þeim upplýsingar,
þær höfðu séð myndir
af Katarzyna í fjölmiðlum.
Ég veit ekki hvort það var þessi kona, en hann var með konu.
Ég er ekki viss.
Það er skráð, og það er vandamál.
Ég var að klára sólarhrings vakt, ég er þreytt.
Vitnið Ewa... sagði,
"Ég sé eftir að hafa mætt þeim ákærða í stiganum,
annars hefði ég ekki þurft að standa í þessu."
Engin frásögn er sannari
en yfirlýsing hennar.
Ein þeirra var óviss,
svo þetta var ekki mjög trúlegt.
Hin var óvenju viss.
Hún sagði,"Þetta hlýtur að vera hún."
Ég sá hliðarsvip hennar, og hann passaði við myndina.
Ég er viss um að þau héldust í hendur.
Og þú ert það enn í dag?
Hversu oft ætlarðu að spyrja mig, dómari?
Vitnin eru, eins og þið sjáið,
mjög óáreiðanleg.
Sérstaklega í svo vafasömu máli,
þarf að passa sig á að sníða ekki
túlkun sína að eigin kenningum.
Hefur þú verið á stigaganginum með stúlku?
-Já. Já. -Já?
En ekki með þeirri sem ég er talinn hafa myrt.
Seinna sögðust nafnlaus vitni
hafa séð mig með Katarzyna Zowada.
Með hverjum varstu á ganginum?
Það var ákveðin manneskja, en ég vil ekki segja hver.
Ef sekt Robert yrði sönnuð,
væri það ósigur fyrir mig.
Já, já.
Faglegur ósigur,
sem meðferðaraðili, sem þekkir sjúkling sinn.
En ekki sá fyrsti á minni ævi.
Ef hann gerði þetta, þýðir það að ég blekktist tvisvar.
Það myndi binda enda á feril minn
því í bæði skiptin hefði ég óafvitað haft rangt fyrir mér.
Sá ákærði hefur orðið.
Háttvirtur dómari, ég vil segja nokkur orð.
Má ég? Ég heiti Robert Janczewski.
Ég er ekki"Skinnarinn". Ég er ekki"Skepnan".
Ég er ekki skrímsli. Ég drap engann.
Ég skaðaði engann.
Ég er manneskja og ríkisborgari hér í landi,
sem hefur verið ásóttur af lögregluyfirvöldum í 25 ár,
í tenglum við morðmál.
Ég ávarpa réttinn hreint út,
því þetta er síðasta tækifæri mitt til að upplifa réttlæti.
Lögreglan sagði við mig að hún vissi að ég væri morðinginn.
Því meira sem ég neitaði því,
því fastar stóð Michalec á því að ég væri sekur.
Ég mun segja satt svo lengi sem ég lifi.
Ég drap ekki Katarzyna Zowada.
Ég drap hana ekki.
Andstætt kenningu sýslumanns,
eru orðin ekki sálárör eftir að hafa framið glæp
heldur orð örvæntingar.
Ég er, í raun, öskrandi, trúið mér, ég gerði þetta ekki.
Ég hef verið fangi í sjö ár.
Þau sjö ár hafa verið helvíti.
Daglega vakna ég og vona að einn daginn endi þessi martröð.
Í dag, eru örlög mín í þínum höndum, háttvirtur dómari.
Ég bið um sýknun.
Enginn önnur niðurstaða væri sanngjörn.
ÁFRÝJUNARDÓMUR ÚRSKURÐUR
...sýndu okkur miskunn.
Í hans nafni,
sýndu okkur miskunn.
Í hans nafni...
Við kynnum nú úrskurðinn.
Ég bið alla um að rísa úr sætum.
Úrskurður af hálfu Póllands.
Þann 31. október 2024,
Áfrýjunardómstóllinn í Kraká, samkvæmt 414. grein,
1. málsgrein. laga um refsiréttarfar,
varðandi 17. grein, 1. málgrein, 1. tölulið laga um refsiréttarfar,
sýknar Robert Janczewski
af verknaðinum sem honum er gefinn að sök í ákærunni.
Þessi dómur er löglega bindandi
og þýðir að hann er nú frjáls ferða sinna.
Þessi sjö ár þar sem ég trúði á málið,
þar sem ég gafst ekki upp gagnvart skoðunum almennings,
gagnvart kerfinu, dómstólum.
Eftir þessi sjö ár lauk óréttlætinu loks.
Robert Janczewski hefur verið sýknaður.
Finnur þú fyrir sektarkennd yfir því að hann eyddi sjö árum inni?
Þú getur fundið fyrir sektarkennd fyrir að gefa rangar upplýsingar,
tvíræðar og innblásnir af vörninni.
Takk kærlega.
Þetta er ekki slæmt kerfi en ákveðnir aðilar
af einhverjum ástæðum láta eins og þeir gera,
og ásaka fólk ranglega.
Lögreglan kemur ekki á eftir okkur og ásakar okkur um morð.
Við erum ekki góð fórnarlömd.
Gott fórnarlamb er varnarlaust.
-Góðan dag. -Góðan dag.
-Farðu í belti. -Já. Já.
Hvernig líður þér, Robert?
-Ertu búinn að átta þig á þessu? -Já.
Ekki við.
-Afsakið... -Farðu rólega.
-Togaðu. -Við höfum tíma.
Ég vissi að þú myndir ráða við þetta
en ég óttaðist líka um þig.
Takk fyrir að vera svona góður maður.
Í alvöru.
Ég lofaði þér að yfirgefa þig ekki.
-Manstu? -Já.
Ég rifjaði það oft upp.
"Þú ert ekki einn, ég bjarga þér, bíddu."
Ég mun aldrei gleyma því.
Ég man þegar við hittum mömmu Roberts.
Við þökkum þér innilega fyrir.
Það er óþarfi.
Hinkrið aðeins hér.
Ég sé um formsatriðin og svo getum við rætt saman í friði.
-Bíðið aðeins hér. -Auðvitað.
Ég hugsaði með mér að þetta væri það fallegasta við þetta starf.
Vinnan er ekki bara áhugaverð,
málin og réttarhöldin,
heldur getur þú líka látið gott af þér leiða.
Því það leynist gott í þessu.
Hógvært markmið er að Robert lifi af.
Að Robert verði sjálfstæður.
Að hann finni vonina,
finni að hann stjórni eigin lífi.
Takk.
Hafðu það gott. Við verðum í bandi.
Ef Michalec er að leita að örum á sálinni,
skildi þetta mál,
skaðinn sem Robert varð fyrir, sjö ára tilgangslaus fangelsun hans,
klárlega eftir varanleg ör á sál hans.
Nú vitum við hver gerði þetta ekki,
og þurfum að hafa meiri áhyggjur
því það þýðir að gerandinn gæti enn verið þarna úti.
Eitt sem angrar mig enn,
sem kom upp snemma í málinu,
sérfræðingur frá febrúar 2007, við réttarlækningadeild
Jagiellonian Háskóla sagði,
"Líffæri Katarzyna urðu fyrir alvarlegum áverkum
sem gætu hafa orsakast af því að verða fyrir bíl eða háu falli."
Í desember 1997, reyndi Katarzyna að fyrirfara sér.
Hún sat í tvo tíma á stíflu í Dabie,
þar sem ári seinna, fundust leifar hennar
og íhugaði það að hoppa út í Vistula.
Það er því mögulegt að gerandinn hafi fundið lík hennar,
húðflett það, og hent húðinni í ánna.
Það er vandinn með þetta mál.
Þar sem rannsóknin var framkvæmd svona illa,
munum við aldrei vita sannleikann.
Svo var saklaus maður
áreittur í 25 ár.
Ég er mótfallinn því að dæma fólk fyrir lífstíð án fullvissu.
Við, sem samfélag, getum ekki staðið með slíku.
Við, sem fjölmiðlar ekki heldur.
Við erum hér til að halda valdafólki í skefjum.
Ekki bara pólitíkusum, líka lögreglunni og ákæruvaldinu.
Ég á mér draum um að kynnast einhverjum á lífsleiðinni.
Manneskju sem...
brosir bjartar...
en sólargeisli.
Manneskju sem ég gæti hugsað um.
Ég sakna þessara 25 ára núna.
Ég átti mér drauma. Ég var 35 ára.
Nú er ég 60. Er þetta mér að kenna? Hverjum þá?
PIOTR KRUPINSKI OG BOGDAN MICHALEC
NEITUÐU AÐ KOMA FRAM HÉR.
HEILDARKOSTNAÐUR 25 ÁRA RANNSÓKNARINNAR ER ÓÞEKKTUR
Þýðandi: Ingibjorg Aldis Hilmisdottir Iyuno