[MUZYKA HIP-HOP, OKRZYKI]
FUJA: Spokojny Kraków.
Wydawałoby się, że spokojny, bo w różnych częściach miasta
pojawiają się niebezpieczne gatunki egzotycznych węży.
Ni stąd, ni zowąd odnajduje się ekspert od gadów,
który jest sobie w stanie z nimi poradzić.
Jest to Leszek L.
GÓRA: Był znanym w Krakowie hodowcą gadów.
Miał wielu znajomych wśród policjantów, również wysoko postawionych.
[W TLE: TAJEMNICZA MUZYKA]
Od wielu osób słyszałam, że Leszek L. sam podrzucał węże,
po czym dzwonił na policję.
FRĄTCZAK: A policjanci, którzy przyjmowali zgłoszenie,
zlecali mu zabranie niebezpiecznych gadów.
W ten sposób Leszek L. po prostu dorabiał.
KŁECZEK: On był sam tak niebezpieczny jak dzikie zwierzę.
[W TLE: TAJEMNICZA MUZYKA]
[SYGNAŁ OCZEKUJĄCEGO POŁĄCZENIA]
FRĄTCZAK: Dla mnie to jest bardzo podejrzane.
Cała sytuacja z Leszkiem L. Bo jak się uważnie przeczyta akta,
to Leszek L. dwukrotnie donosił na Roberta Janczewskiego,
jakby chciał mieć pewność,
że policja na pewno się tym Robertem Janczewskim zajmie.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
Były takie przemyślenia, dlaczego Leszek tę informację przekazał.
No bo absolutnie nie jawił się jako taki praworządny obywatel,
który z takiego właśnie obywatelskiego obowiązku to robi.
Do dzisiaj nie wiem, dlaczego Leszek doniósł na swojego kolegę.
Wiem, że był mu winny pieniądze.
[TV] Tego 2,5-metrowego pytona tygrysiego znalazła w lesie koło domu
pani Aleksandra Jałocha.
- Wracała z zakupów. - Tu zauważyłam węża.
Bardzo się przestraszyła. Lasek znajduje się blisko domu.
Dzieci chodzą tędy do szkoły.
Policjanci wezwali pana Leszka [CENZURA],
specjalistę w sprawach gadów.
Pan Leszek mówi, że gad był apatyczny i zmarznięty.
Mógłby być niebezpieczny dla człowieka.
Ukąszenie przez węża grozi nawet amputacją ręki.
Kilka razy też miałem interwencje takie jak grzechotniki,
które w Krakowie pełzały pod Barbakanem.
Drugi w sądzie na Osiedlu Złota Jesień. Kobra pełzała.
Ludzie są nieodpowiedzialni.
BEATA: Leszka poznałam w szkole wieczorowej na ulicy Łobzowskiej.
Miał swoje hobby.
Z jednej strony zajmował się nurkowaniem,
z drugiej strony zajmował się gadami i herpetologią.
Nasza znajomość trwała dłużej, ale to już od innej strony,
bo zaczęłam z nim pracować też.
GÓRA: Organizował wycieczki po szkołach,
podczas których pokazywał dzieciom gady ze swojej kolekcji.
Sam Leszek L. chwalił im się, że udało mu się przemycić
przez granice państwa pod koszulką jakieś egzotyczne zwierzęta,
jakieś dzikie gady, i nikt go nie złapał.
W latach 1981-1989
można powiedzieć, że myśmy się zaprzyjaźnili.
To znaczy przyjaźń była prawdopodobnie z mojej tylko strony,
bo ja robiłem, co mogłem. Ja mu w bardzo wielu rzeczach pomagałem.
JÓZEF: To byli koledzy ze szkoły zawodowej jeszcze.
On był dla Roberta takim guru.
On był starszy o wiele i silniejszy i miał takie powodzenie u kobiet.
Powodzenia nie miał, tylko był podrywaczem.
GÓRA: Leszek L. podobno traktował Roberta, można powiedzieć, z buta.
Trochę jak służącego, który ma wykonać dla niego jakieś rzeczy,
na które on nie ma czasu albo ochoty.
ROBERT: Chciał mieć swojego człowieka, który by mu przynosił
myszy laboratoryjne dla swoich gadów.
Powiedział, że jest taka praca w zwierzętarni
polegająca na opróżnianiu klatek,
wsypywaniu nowych trocin, myciu tego.
W ogóle to śmierdziało to wszystko, bo to zwierzęta laboratoryjne.
Z Leszkiem poznałem się w...
1978 rok, jakoś tak.
On był nurkiem, chyba trzykrotnym rekordzistą Guinnessa w nurkowaniu.
U siebie w domu urządzał pokazy slajdów. Jeździł po całym świecie.
W tej rzeczywistości postkomunistycznej czułem się jak w innym świecie.
Wtedy Leszek był gościem przesympatycznym.
Potrafił naprawdę pięknie o tych nurkowaniach opowiadać.
Niestety pod wpływem alkoholu całkowicie zmienia swoje zachowanie.
To tak troszkę jak Dr Jekyll, Mr Hyde.
Dwie różne osoby, zupełnie inne osoby, po prostu nie do poznania.
ROBERT: Był nieobliczalny w czasie trwania ciągu alkoholowego.
Raz tam u niego byłem, pociągnął papierosa
i mi go tutaj, użyję zwrotu żargonalnego, zakiepował.
I mówi tak: twardy z ciebie sku...syn.
To było przed świętami Bożego Narodzenia w 1993 roku.
I tyleśmy się widzieli.
GÓRA: Miał pewną biegłość w rękach w posługiwaniu się nożem.
Potrafił chirurgicznie zdjąć skórę ze zwierzęcia.
Można domyślać się, że również potrafiłby zdjąć skórę
z chirurgiczną precyzją z człowieka.
[MUZYKA ROCKOWA]
Witamy serdecznie, Maciej Kłeczek i Przyjaciele. To dopiero początek.
KŁECZEK: Kornet drugiej połowy lat 90.
było miejscem, w którym przygoda po prostu
otwierała drzwi szeroko. Jedną z takich osób,
które pobudzały różne ciekawe historie, to był właśnie Leszek.
"Chodź, pokażę ci coś ciekawego w domu, niedaleko mieszkam".
Taka atmosfera, jak teraz na to patrzę, horroru.
Jakaś 30-watowa żarówka się świeci,
która daje taki właśnie klimat półmroku
i cała ściana różnego rodzaju kości zwierzęcych, skór,
które najprawdopodobniej Leszek sam wyprawił.
Posiadał takie umiejętności.
[W TLE: TAJEMNICZA MUZYKA]
Wchodzimy do tego ostatniego pokoju
i tam po prostu od dołu do góry terraria.
WIKTOR: Z krokodylem na dole. Kobra nepalska po prawej stronie.
Po lewej był grzechotnik brazylijski.
A na samej górze była czarna mamba.
KŁECZEK: Otwiera takie duże terrarium.
Tam w środku olbrzymi wąż.
To był pyton.
No miał tam pytona środkowego, miał imię Kaśka.
[SYCZENIE WĘŻA]
Z jednego pokoju do drugiego biegnie krokodyl i schował się za sofę.
Ja pierdzielę, co to w ogóle jest za sytuacja?
I schował się za sofę i zaczął warczeć jak groźny pies.
Gdzieś takiej wielkości. Leszek go wziął w ręce...
I trzymając tego krokodyla, mi tak głowę krokodyla pod moją głowę.
Po czym nagle "ciap" w ramię. Czuję, jak mi krew cieknie.
Ujebał mnie. On mówi: "Eee, pierdolisz, nic tam ci się nie stało".
Schował krokodyla. "O kurczę, rzeczywiście, no ujebał cię".
Widać.
On mi mówi tak: "Wiesz, Michael, raczej tego nikomu nie mów.
A właściwie to ci i tak nikt nie uwierzy". I się roześmiał.
On zdaje się w pewnym momencie przestał nad pewnymi sprawami panować.
[ENERGETYCZNA MUZYKA]
[OKLASKI]
Dzień dobry.
Nasz sąsiad strzelił w moim kierunku.
Szczęśliwie była to odległość trzech metrów.
Miałam tylko powierzchownie twarz poparzoną.
- Tylko? - Tylko.
Czuliśmy się bardzo bezsilni. Zgłosiliśmy się do "Rozmów w toku".
Byłam z dwoma sąsiadkami.
Zwierzęta wymykają się spod kontroli?
Uwolnił się wąż sąsiada,
którego znaleźliśmy w pomieszczeniach piwnicznych na klamce.
[GWIZD CZAJNIKA]
PIETRZYK: Mąż mówi, kurczę, no zaczyna być niebezpiecznie.
Zrobiłam to, zadzwoniłam na policję, bo bałam się o dziecko.
Policja weszła i wyszła.
"Niech się pani nie martwi, wszystko jest załatwione".
Leszek się dowiedział, kto zadzwonił na policję.
Zszedł do nas i mówi:
"Jak będziecie jeszcze dzwonić raz na policję, to was naprawdę usadzę".
Współpracował z policją, w związku z tym wielu policjantów go zna.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
GÓRA: Imprezował z nimi.
W czasie, kiedy Katarzyna zaginęła,
Leszek sylwestra i Nowy Rok spędził z jednym z policjantów krakowskich.
Wielu policjantów, wysoko postawionych, było jego bardzo dobrymi przyjaciółmi.
Pan Leszek L. opowiadał też historie,
że zapraszał do siebie na imprezy jakieś młode dziewczyny,
a potem uniemożliwiał im wyjście z tej imprezy,
na przykład zakręcając węża na klamce drzwi.
Słyszałam od kobiet, które znały Leszka L.,
że zachowywał się przemocowo, że zdarzało mu się je bić.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
BEATA: Coś działo się w tej głowie nie tak.
I niewykluczone, że w jakimś momencie pojawiła się dewiacja
- oskórowałem węża, może oskóruję człowieka.
Czy Leszek byłby w stanie człowieka oskórować?
Myślę, że byłby w stanie.
PIETRZYK: Hodowałam ryby, chodziłam dwa razy w tygodniu
do zoologicznego sklepu Leszka.
I pewnego dnia wchodzę, odwracam się, a za akwariami widzę twarz...
kobiety.
Rozpuszczone włosy, takie rudawe.
Obok jeszcze jakiś facet, którego nie znałam.
DZIENNIKARZ: Czy to była osoba podobna do tej osoby?
Proszę zobaczyć.
No oczywiście, że tak, tylko że miała rozpuszczone włosy.
Była tam w tym sklepie. Na sto procent.
Na sto procent.
FUJA: Trudno mi jest to powiązać.
Oskórowanie martwego węża z tym, co się stało z Kaśką.
SITARSKI: W żaden sposób nie dało się potwierdzić związku Leszka ze sprawą.
- A przeszukanie było w mieszkaniu? - Nie pamiętam.
Widzę to jak dzisiaj. Widzę to jak dzisiaj, ale data...
Nie.
Pan mówi, do którego roku on miał ten sklep otwarty?
- Bo ja nie pamiętam. - 1998.
1998.
FRĄTCZAK: Sam Leszek L. niewiele nam już pomoże.
Zmarł w 2007 roku po ciężkiej chorobie alkoholowej.
Leszek L. jest łatwym celem, bo nie żyje. Nie może się bronić.
Łatwo nam pewne rzeczy naciągnąć na jego niekorzyść.
FRĄTCZAK: Można by snuć teorie, czy Leszek L. by pasował jako sprawca.
To śledztwo zostało tak poprowadzone, nigdy się tego nie dowiemy.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
CHOJNIAK: Poczułem się, Wysoki Sądzie, jako oskarżyciel.
Bo w istocie apelacja
to jest akt oskarżenia wymierzony przez obrońcę.
Przeciwko policji, prokuraturze i sądowi pierwszej instancji.
I mówię z pełną odpowiedzialnością,
co wykażę w swoim wystąpieniu, że oskarżam te podmioty
przynajmniej o odwrócenie oczu od prawdy.
To nie jest proces do końca poszlakowy, bo tu nawet poszlak nie ma.
Nie będę tworzył teatru.
Nie będę naśmiewał się.
Nie będę się starał rozśmieszać Wysokiego Sądu.
Bo nie taka jest ta sprawa.
Zachowam pełną powagę na tej sprawie.
Nie tak jak obrona.
Ja idąc na salę rozpraw,
nigdy nie wiedziałem do końca, na co dzisiaj wpadnie prokuratura.
Jaki będzie pomysł dzisiaj.
To jest jakaś mozaika nic nieznaczących pseudodowodów,
jakichś domniemań.
Według prokuratury raz ją morduje w mieszkaniu,
a raz ją przetrzymuje na działce. Gdzie ta działka miałaby być?
Musi ją przewozić między mieszkaniem a działką.
Jak? No na ramie swojego roweru, bo on nie potrafi prowadzić samochodu.
[W TLE: TAJEMNICZA MUZYKA]
Zostałem powiadomiony pisemnie przez prokuratora Krupińskiego,
że mam udostępnić wszystkie pomieszczenia mojej działki w Balicach.
Ja Roberta w ogóle nie znałem. Dwa razy był z ojcem malować kraty
i raz pomagał przy opalaniu okien. Oczywiście odpłatnie.
Józef Janczewski przez pewien czas utrzymywał znajomość
z moją żoną, Haliną Kutyłą.
Dużo lat znaliśmy się jako poeci.
Teoria prokuratora była taka,
że Robert Janczewski, przebywając na tej działce,
mógł mieć klucze od ojca, bo Józef Janczewski miał klucze od działki,
żeby spędzać tutaj weekendy z Haliną
i że mógł dokonać tego przestępstwa, tego zabójstwa.
I dlatego prokurator rozwalił mi całą działkę.
W tym miejscu było oczko wodne.
Jak państwo widzicie, przekopane, rozkopane.
Niby do pierwotnego stanu miało wrócić, no to podejrzewam,
że pan prokurator nie przyjedzie z oczkiem wodnym.
I mówi: "Znaleźliśmy". Ja mówię: "Coście znaleźli?".
A tam truchło mojej kotki.
Chodź, Rudolf, nie bój się, chodź.
Chodź, kici, kici. Nie bój się. Nikt ci nic nie zrobi, chodź.
Na skutek działań policyjnych fama na wsi poszła taka,
że 14 trupów znaleźli, że u poety morderstwa się odbywają.
Tak że moja opinia została zszargana absolutnie.
Szczerze się przyznam, byłem wściekły na niego i jestem do dzisiaj.
Napisałem wiersz dla pewnego pana prokuratora P.K.
"Nowa Temido, bez opaski na oczach
Podnieś miecz i zważ czyny tego czy owego
I ukaż go zgodnie z prawem i sprawiedliwością. Amen".
To, ile rzeczy zostało zaakceptowanych, chociaż nie powinno być zaakceptowane,
jest najlepszym dowodem na to,
że maksyma "skazać za wszelką cenę" była bardzo widoczna.
To przekonanie, że sprawca już jest.
A my musimy, jak tutaj powiedział pan mecenas Znamiec,
zrobić teatr w postaci postępowania.
Bo to był teatr, ale nie postępowanie.
W tym teatrze każdy ma swoją rolę.
I trzymajmy się tych ról.
I, Wysoki Sądzie, apeluję tu również do mediów,
żeby media też trzymały się swojej roli.
W trakcie procesu apelacyjnego prokurator Krupiński wstał
i palcem wskazał na Michała, który siedział obok mnie,
i powiedział: "To nie jest tak, jak panu się wydaje".
Mogę powiedzieć do tu obecnego redaktora Fui,
może był zmanipulowany, nie wiem.
Nie chcę w to wnikać.
Ale to właśnie, Wysoki Sądzie, podniesienie tych zarzutów,
tych manipulacji
sprzecznych z materią dowodową
miało wywołać wrażenie okrutnego prokuratora,
okrutnego policjanta,
okrutnych organów ścigania.
Obrona w czasie mowy końcowej dużo uwagi poświęciła
badaniu wariografem, dlaczego ono nie powinno być brane pod uwagę.
W sytuacji największego stresu, bo dla każdego to jest stres,
jak jest zatrzymanie, tak?
Bierze się człowieka na wariograf, wieczorem.
Kto robi badania o tej porze?
Kto?
Nie można, Wysoki Sądzie, do takich badań
z obiektywnego punktu widzenia przykładać jakiekolwiek wagi,
bo sposób ich przeprowadzenia, od strony czysto metodologicznej,
urągał wszelkim zasadom sztuki.
Przyszła kolej na mowę końcową prokuratora
i prokurator Krupiński wstał i powiedział, że to badanie,
z nim wszystko było dobrze i on ma na to dowód,
bo on nagrał to badanie wariograficzne i puścił fragment tego badania.
I to, co tam zobaczyliśmy...
BIEŃKUŃSKI: Na badanie pan wyraził zgodę
i za chwilę panu wręczę oświadczenie,
że pan godzi się na przebieg badań
dotyczących tylko i wyłącznie zabójstwa Katarzyny Zowady.
Natomiast drugie pytanie mam, czy godzi się pan,
żeby przebieg rozmowy był rejestrowany na kamerze wideo,
żeby nie było potem wątpliwości zarówno z drugiej strony,
że ja panu coś wmawiałem, sugerowałem, że pana źle potraktowałem,
że nie dawałem panu jakiejś przerwy wytchnienia, do WC i tak dalej?
Nie, w WC to ja byłem przed chwilą.
Robimy, filmujemy, tak?
Niech pan robi, co pan chce.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
- Bieńkuński. - Michał Fuja.
My się poznaliśmy przy tej sprawie. Nie wiem, czy pan pamięta.
No możliwe.
A pan się czuje
najbardziej rozpoznawanym biegłym od tego urządzenia w Polsce?
Jestem powoływany do najpoważniejszych spraw,
nagłaśnianych przez media w kraju.
Czy to jest prawda, że osoba badana powinna być uprzedzona wcześniej,
nie w chwili czynności,
że pytany jest czy tak, czy nie.
BIEŃKUŃSKI: To należy do taktyki śledczych.
Oni o tym decydują.
Sąd Najwyższy sugeruje, żeby tak nie robić.
Zamiast powiedzieć: proszę pana, badanie jest dobrowolne,
czy pan wyraża zgodę, czy nie,
może pan przerywać badanie, proszę o tym pamiętać.
Biegły komunikuje się w ten sposób.
BIEŃKUŃSKI: Czy liczysz, że uda ci się oszukać to urządzenie?
Nie, bo ja nie mam nic do ukrycia.
Bo jeżeli jest...
Ja zawsze takim osobom dodatkowo wyjaśniam,
że jeżeli jest inaczej, jak mówi,
to mówię: chłopie, tak kolokwialnie, chłopie, idź do domu,
bo ja ci procesowo zaszkodzę,
bo ja to ujawnię w wyniku tych badań.
Ale pan nie ma nic wspólnego, więc nie ma się pan czego obawiać.
Tak? Dobrze myślę?
- Tak. - Dobra.
To jest pouczenie, czy to jest presja, żeby się poddał badaniu?
- Pan mnie chce stawiać pod pręgierzem. - Nie...
Że ja jestem winien, że on usiadł, poddał się...
Moją rolą... Zgodził się, wysłuchał, jakie ma prawa.
A w którym momencie pan się dowiedział, że Robert jest chory na schizofrenię
i że bierze leki w związku z tym?
W którym... Na pewno przed badaniami.
Bo pan na wywiadach mówi,
że choroba psychiczna jest przeciwwskazaniem do badań.
Choroba psychiczna.
Psychiczna, a z tego, z opinii, jaką czytałem,
to nie wiem, czy zespół lekarzy stwierdził u niego chorobę psychiczną.
Schizofrenia. W 1992 roku zdiagnozowana.
Nie wiem, czy tam było napisane, czy on jest...
że może mieć jakiś tam defekt natury psychicznej,
ale...
konkretnie nie było to zdefiniowane.
Pan musiał wiedzieć, czy to choroba psychiczna, czy lekkie zaburzenie.
Gdyby było stwierdzenie - chory psychicznie,
to ja bym się tych badań nie podjął.
FUJA: Czy to oznacza, że prokurator ukrył przed biegłym chorobę Roberta?
CHOJNIAK: Biegły już wcześniej opiniował inne osoby,
w tej sprawie. Kilkanaście, jak nie kilkadziesiąt.
FUJA: Kiedy pan badał detektywa, tego, którego wynajęła matka,
no to tam też wyszła skrywana wiedza.
Badał pan dyrektora szkoły, w której uczył się Robert,
i tam też wyszło, że może posiadać skrywaną wiedzę.
Nie można wykluczyć udziału w zbrodni.
Jacek [CENZURA] posiada przede wszystkim skrywaną wiedzę
na temat okoliczności zabójstwa Zowady od osób z tym czynem związanych.
Zbigniew [CENZURA] wskazuje
na duży stopień prawdopodobieństwa, że posiada skrywaną wiedzę.
Konrad [CENZURA] podobnie.
Grzegorz [CENZURA] posiada skrywaną wiedzę
i nie można wykluczyć jego udziału.
Leszek [CENZURA] posiada skrywaną wiedzę.
Kto się nawinął Bieńkuńskiemu, posiadał skrywaną wiedzę.
Nie radzę państwu dać się badać.
Jeżeli takie wnioski postawiłem, to świadczy o tym,
że w jakimś zakresie
te osoby na jakimś etapie tego przestępstwa
mogły tę wiedzę pozyskać i nie chcą jej ujawnić.
FUJA: Takich ludzi podejrzewanych w tej sprawie było bez liku.
Mamy historię człowieka, który został oskarżony przez własnych kolegów.
I według tego donosu ten naukowiec miał posiadać,
wśród licznych materiałów dydaktycznych, słoik z kobiecym palcem.
Dostaje wezwanie na przesłuchanie.
Tam wita go zespół Archiwum X.
Ma się poddać badaniu na wariografie i on się na to zgadza.
On ma w swojej pracowni masę tkanek
i tłumaczy pochodzenie każdej z nich.
Bardzo szybko zostaje udowodnione,
że ten palec nawet nie należał do kobiety.
Nie wiem, czy pan kojarzy naukowca z UJ, który zajmował się tkankami.
- No był jakiś, ale twarzy nie kojarzę. - Pan go też badał.
"Z testów można wnioskować,
że wyżej wymieniony obawia się ujawnienia jego wiedzy
dotyczącej jego udziału w zabójstwie".
Całkowicie traci rezon. On jest złamany fizycznie i psychicznie.
Nie wie, co się wydarzy.
Nie wie, z jakiego powodu jest wplątany w tę sprawę.
Prokuratura zleca policji poinformowanie Uniwersytetu Jagiellońskiego
o tym, że ten mężczyzna
jest w centrum sprawy o zabójstwo sprzed lat.
[W TLE: SMUTNA MUZYKA]
8 września 2018 roku,
niecałe dwa i pół miesiąca po tych czynnościach,
które wobec niego wszczęto,
ten mężczyzna nie wytrzymuje presji i popełnia samobójstwo.
- Ten człowiek okazał się niewinny. - A skąd wiemy, że jest winny, niewinny?
Prokurator mi to potwierdził. Ta osoba została pomówiona
i nie miała związku z tą sprawą.
Co jeszcze ciekawsze, to miało miejsce pół roku po zatrzymaniu Roberta.
Czyli wtedy, kiedy byliśmy przekonywani,
że prokuratura jest stuprocentowo pewna, że Robert jest zabójcą Katarzyny.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
FRĄTCZAK: Pamiętam, jak my siedzieliśmy na tej sali.
Wszyscy czekaliśmy w skupieniu, jaki będzie wyrok.
Kiedy miała być postawiona kropka nad i, nastąpił zwrot akcji.
SĘDZIA: Sąd postanowił wznowić przewód odwoławczy
poprzez przeprowadzenie czynności w postaci przesłuchania
posiadających dotychczas w sprawie status świadków incognito.
Ponieważ dowód ze świadków anonimowych jest tak ważny i tak kluczowy,
że jakiekolwiek wątpliwości de facto podważyłyby cały wyrok
i należałoby cały proces przeprowadzić na nowo.
Myśmy właściwie nie wiedzieli, co świadkowie zeznali.
Dostawialiśmy protokoły, które były pozbawione treści
praktycznie w całej swojej rozciągłości.
Dwóch bardzo istotnych świadków anonimowych o numerach
2.2018 i 4.2018.
I okazało się, że tymi świadkami anonimowymi
to są dwie kobiety, które były sąsiadkami Roberta.
KOBIETA: Dziecko mam chore. Możemy szybko skończyć?
SĘDZIA: Czy świadek na którymś ze zdjęć z plansz poglądowych
rozpoznaje kobietę, którą widziała w towarzystwie oskarżonego?
Proszę podejść.
To jest ta.
KRUPIŃSKI: Ten późnojesienny wieczór 1998 roku
matka i córka zapamiętają na zawsze.
W tym dniu, obie w pośpiechu, wychodząc na klatkę schodową bloku,
w którym mieszkają, a gdzie na tej samej kondygnacji
zajmuje też mieszkanie ich sąsiad, Robert Janczewski
- mężczyzna dziwny, poczytywany jako niebezpieczny,
nigdy wcześniej nie widziany przez sąsiadów z żadną dziewczyną.
Matka z córką widzą wchodzące do góry dwie osoby.
Jedną z nich jest oskarżony, Robert Janczewski,
a drugą dziewczyna.
No, kaptur miała i blond włosy z niego wystawały tak tu.
Ja byłam w podstawówce, jak mama zobaczyła zdjęcie tej kobiety
w jakimś programie dla zaginionych osób, o zaginionych osobach.
I ta kobieta w telewizji też miała bladą twarz i blond włosy.
Blada twarz. Na podstawie bladej twarzy rozpoznano.
Strach mieć bladą karnację.
Mamy do czynienia ze świadkiem, który w dacie zdarzenia ma 6-7 lat.
I oczywiście to nie wyklucza możliwości zapamiętania,
ale trzeba do tych zdarzeń podejść z ostrożnością.
Po prostu. Jako dziecko miałam dobrą pamięć.
A pamięta pani, w co mama i pani byłyście ubrane,
kiedy mijałyście się na schodach z oskarżonym?
PORĘBSKI: Trzeba mieć świadomość, że pamięć ludzka jest zawodna.
Pamięć ludzka to jest pewien proces.
I za każdym razem, kiedy odpamiętuję zdarzenia,
to możliwe, że je trochę modyfikuję.
To jest fikcja, że pamięć ludzka działa jak kamera,
która mnie właśnie nagrywa.
SĘDZIA: Mówiła pani, że była o pół głowy wyższa od Janczewskiego.
- Ja tak powiedziałam? - Tak jest zapisane w protokole.
Ktoś coś może źle zapisał.
Do świadka Ewy [CENZURA] przyjeżdżali policjanci. Na kawusię.
Porozmawiać o Robercie zabójcy. Żadnych subtelności.
Niech panie wiedzą, Robert - zabójca. Ona zamordowana.
To tak się teraz prowadzi w śledztwa?
Że zanim się świadka na protokół przesłucha,
to się z nim kawusię pije? I się opowiada, co w śledztwie słychać?
Problem nie leży w tym, czy one w dacie, kiedy rozpoznawały rzekomo
Katarzynę Zowadę na zdjęciach,
rzeczywiście ją rozpoznały, tylko w tym, że zanim doszło do przesłuchania,
były po spotkaniach motywujących przez policję
i bez wątpienia miały możliwość zapoznania się
z wizerunkami Katarzyny Zowady licznie publikowanymi w mediach.
No nie wiem, czy to akurat ta kobieta, ale na pewno wchodził razem z kobietą.
Nie jestem pewna. Coś się powie, coś się zapisze i jest problem.
Jestem po 24 godzinach pracy w ochronie. Jestem zmęczona.
KRUPIŃSKI: Zeznająca jako świadek Ewa [CENZURA] wyrzuciła z siebie:
"Żałuję, że spotkałam oskarżonego na tej klatce,
bo bym nie musiała teraz tego przechodzić".
Nie ma prawdziwszej
i bardziej przekonującej o szczerości zeznań relacji.
CHOJNIAK: Jedna była niepewna i to już by oznaczało,
że temat jest wątpliwy.
A druga była w sposób nieproporcjonalny pewna.
Ona mówiła: bo tak musiało być, koniec, kropka.
Ja jeszcze widziałam bok jej twarzy i po prostu to pasowało do zdjęcia.
Ja jestem pewna, że on ją wtedy prowadził pod rękę.
I to jest pewność niezachwiana do dnia dzisiejszego.
Ile razy jeszcze będziecie mnie o to pytać, Wysoki Sądzie?
Świadkowie, jak sąd widzi, w naszej ocenie,
na żadnym poziomie oceny ich zeznań, wiarygodności, nie wytrzymują krytyki.
Szczególnie w takich sprawach,
w których jest tak dużo poważnych wątpliwości,
powinno się bardzo uważać, żeby nie popaść
w dopasowywanie interpretacji dowodów do postawionej z góry tezy.
DZIENNIKARZ: Czy kiedykolwiek szedł pan klatką schodową z jakąś dziewczyną?
Tak.
- Tak? - Tak.
Ale nie z osobą, o którą się mnie podejrzewa,
jaką ja rzekomo miałem zabić.
O czym potem mówiły świadkowe anonimowe,
właściwie dwie osoby potem mówiły,
że one mnie rzekomo widziały z Katarzyną Zowadą.
DZIENNIKARZ: Z kim pan wtedy szedł klatką schodową?
No, była to pewna osoba, ale to nie będę tutaj wchodził w szczegóły.
MATKOWSKI: Jeżeli by się okazało,
że Robert jest winny,
to byłaby to moja porażka. Tak, tak.
Zawodowa, też taka jako
terapeuty, który rozmawia, zna.
Tak, ale nie pierwsza w życiu.
FUJA: Jeśli on to zrobił, to znaczy, że dałem się zrobić w konia dwa razy.
Byłby to koniec mojej kariery dziennikarskiej,
bo w obydwóch sytuacjach byłem w błędzie i nie byłem tego świadomy.
Proszę oskarżonego.
Proszę Wysokiego Sądu. Ja też na koniec chciałbym coś powiedzieć.
Czy można?
Wysoki Sądzie. Nazywam się Robert Janczewski.
Nie jestem skórą. Nie jestem bestią.
Nie jestem potworem. Nikogo nie zabiłem.
Nikomu nie zrobiłem krzywdy.
Jestem człowiekiem i obywatelem tego kraju,
którego organy ścigania próbują od blisko ćwierć wieku
uwikłać w sprawę zabójstwa Katarzyny Zowady.
Zwracam się bezpośrednio do Wysokiego Sądu,
bo to moja ostatnia nadzieja na sprawiedliwość.
Policjanci wprost mówili mi, że wiedzą, iż to ja zabiłem.
Czym bardziej desperacko zaprzeczałem,
tym bardziej komisarz Michalec wmawiał mi, że wypieram się zbrodni.
Do końca moich dni będę mówił prawdę.
Nie zabiłem Katarzyny Zowady.
Nie zabiłem, to znaczy nie zabiłem.
Wbrew teorii komisarza Michalca
słowa "nie zabiłem" nie są śladem na duszy po dokonanej zbrodni,
a są to słowa rozpaczy.
Ja wręcz krzyczę do was, uwierzcie mi, że tego nie zrobiłem.
Jestem w areszcie siedem lat.
To było i jest siedem lat piekła.
Codziennie rano budzę się z nadzieją, że przyjdzie ten dzień,
gdy ten koszmar się skończy.
Dziś mój los jest w rękach Wysokiego Sądu.
Proszę o wyrok uniewinniający.
Nie ma innego wyroku, który byłby sprawiedliwy w tej sprawie.
[W TLE: PONURA MUZYKA]
ROBERT: ...miej miłosierdzie dla nas i całego świata.
Dla Jego bolesnej męki,
miej miłosierdzie dla nas i całego świata.
Dla Jego bolesnej męki...
[W TLE: MUZYKA PEŁNA NAPIĘCIA]
SĘDZIA: Przystąpimy w tym momencie
do ogłoszenia wyroku.
W związku z tym prosiłbym wszystkich o powstanie.
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
dnia 31 października 2024.
Sąd apelacyjny w Krakowie.
Na podstawie artykułu 414 paragraf 1 kodeksu postępowania karnego,
w związku z artykułem 17 paragraf 1 punkt 1
kodeksu postępowania karnego...
uniewinnia oskarżonego Roberta Janczewskiego
od popełnienia zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu.
To orzeczenie jest prawomocne i oznacza,
że oskarżony w tym momencie jest osobą wolną.
[W TLE: SPOKOJNA MUZYKA]
CHOJNIAK: Poczułem jak po prostu te siedem lat wiary w sprawę,
niepoddawania się, często wbrew opinii publicznej,
wbrew systemowi, wbrew sądowi,
że po tych siedmiu latach kończy się wymiar niesprawiedliwości.
FUJA: Sąd uniewinnił Roberta Janczewskiego po siedmiu latach aresztu.
Czy pan się czuje winny, że on siedział siedem lat niesłusznie oskarżony?
Może się pan czuć winnym temu, że pan realizuje programy sugestywne,
można powiedzieć, pod inspiracją obrony. Dziękuję bardzo.
FUJA: To nie system jest zły, tylko to są specyficzne jednostki,
które z różnych powodów działają jak działają.
W taki właśnie sposób, żeby za wszelką cenę kogoś skazać.
FRĄTCZAK: To nie jest tak, że policja przyjdzie do kogokolwiek z nas
i powie "jesteś mordercą",
bo my nie jesteśmy dobrymi ofiarami.
Dobre ofiary to są takie, które są bezbronne.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
- Tylko pasy sobie zapiąć, dobra? - Tak, tak. Jasne, pewnie.
CHOJNIAK: No i jak tam, panie Robercie, jakie emocje?
- Dociera do pana, co się stało? - Tak, tak.
O, dobrze, bo do nas jeszcze nie.
- Przepraszam bardzo, ale... - Pan panu pomoże.
- Żeby naciągnąć. - Mamy czas.
CHOJNIAK: Z jednej strony jakoś czułem przez skórę, że wytrzyma pan,
ale jednocześnie, to było sprzeczne ze sobą,
bo jednocześnie się bardzo bałem o pana.
Ja panu bardzo dziękuję, że z pana jest taki porządny człowiek.
Naprawdę.
Powiedziałem panu, choćby nie wiem co, nie zostawię pana.
Pamiętam. Ja sobie to powtarzałem setki razy.
"Nie jest pan sam".
"Wyciągnę pana, tylko niech pan wytrzyma".
CHOJNIAK: To zostanie ze mną już do końca, myślę.
Pamiętam, jak przyjechaliśmy do miejsca, gdzie się umówiliśmy z mamą Roberta.
Dziękujemy z całego serca.
- Kłaniamy się w pas. - Nie musi pani dziękować.
Nie musi pani dziękować. Na chwilę zostaniecie tutaj.
Idę załatwić formalności. Zaraz pogadamy na spokojnie, dobra?
- Chwilkę poczekajcie, okej? - Oczywiście.
To ja sobie wtedy pomyślałem, że to jest właśnie...
to jest właśnie najpiękniejsze w tym zawodzie.
Że nie tylko wykonuje się pracę ciekawą,
że to prawo, spory sądowe...
ale że,
że kurczę, można zostawić coś dobrego,
bo tam było dobro. Tam po prostu było dobro.
MATKOWSKI: Skromnym celem jest to, żeby Robert przetrwał,
żeby Robert stopniowo stanął na własne nogi,
żeby zobaczył jakąś nadzieję, możliwość odzyskania poczucia,
że w jakiś sposób ma wpływ na swoje życie.
Wszystkiego dobrego. W kontakcie jesteśmy.
Jak pan Michalec poszukuje śladów na duszy,
to myślę, że właśnie to postępowanie, skrzywdzenie Roberta,
areszt śledczy siedmioletni niepotrzebny,
to pozostawiło ślady na duszy, nieodwracalne.
FRĄTCZAK: Teraz wiemy, kto tego nie zrobił,
ale de facto powinniśmy czuć się bardziej zaniepokojeni,
bo to oznacza, że sprawca może jest cały czas na wolności.
FUJA: Taką rzeczą, która mi nie daje spokoju,
a która pojawiła się bardzo szybko w sprawie,
opinia wydana w lutym 2007 roku w Zakładzie Medycyny Sądowej
Collegium Medicum UJ w Krakowie.
"Katarzyna Z. doznała masywnego urazu wielonarządowego
o typie potrącenia przez samochód lub upadku z dużej wysokości".
FRĄTCZAK: Katarzyna w grudniu 1997 roku
miała za sobą epizod samobójczy.
Przez dwie godziny siedziała przy tamie na Dąbiu,
czyli tam, gdzie rok później zostały odnalezione jej szczątki,
i myślała o tym, żeby skoczyć i się utopić.
Więc nie można wykluczyć, że sprawca znalazł jej zwłoki,
oskórował je i wyrzucił tę skórę do Wisły.
Właśnie na tym polega problem z tą sprawą,
że przez to, jak źle było prowadzone to śledztwo,
to my się już nigdy nie dowiemy, co się wydarzyło.
Co więcej wychodzi na to, że niewinny człowiek
był nękany przez 25 lat.
Nie zgadzam się na to, żeby skazywać ludzi na dożywocie,
jeśli nie ma pół dowodu ich winy.
Nie powinniśmy się na to zgadzać jako społeczeństwo,
nie powinniśmy się na to zgadzać my, dziennikarze.
Od tego jesteśmy, żeby patrzeć władzy na ręce.
Władzy, czyli nie tylko politykom, ale też policjantom i prokuratorom.
[W TLE: NIEPOKOJĄCA MUZYKA]
ROBERT: Mam takie marzenie, mam taki sen,
aby spotkać kogoś na drodze swojego życia.
Osobę, która...
potrafiłaby wnieść
promień słońca swym uśmiechem...
za co mógłbym dbać o nią
każdym swym oddechem.
Ja się... Brakuje mi teraz właśnie tych lat, tych 25 lat,
bo ja miałem plan na życie, miałem wtedy 35 lat.
A teraz mam 60. Czy to jest moją winą?
No to czyją to jest winą?
[W TLE: TAJEMNICZA MUZYKA]
Napisy na zlecenie HBO Fundacja Siódmy Zmysł
Opracowanie: Karolina Woicka