Downloaded from YTS.BZ
Có phải chỉ mỗi tôi bị ám ảnh quá mức với vi nhựa không?
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Vi nhựa đang có trong mọi thứ.
- Vi nhựa. - Ai đấy?
Ai cũng mang vi nhựa trong người,
trong máu, da. Anh em ạ, có cả trong… Trong "đùm", trong bi của anh em đấy.
"Trong bi của tôi có vi nhựa" là sao?
- Trong bi anh có vi nhựa. - Đang có á?
Bạn vừa làm tôi mất vui cả ngày đấy.
TÔI TỰ NHẬN LÀ HẠT VI NHỰA
Có nhựa trong mọi thứ, và bạn đang hấp thụ nó liên tục.
Bàn chải đúng nghĩa là đang đưa nhựa vào miệng bạn.
Bạn nhai kẹo cao su à? Nó làm từ nhựa.
Chỗ quần áo này à? Chúng là polyester. Nó làm từ nhựa đấy.
Ta chẳng biết nhựa ảnh hưởng thế nào đến ta.
Nó có trong mọi khía cạnh của cuộc sống, và ta thật sự không thể thoát khỏi nó.
Bạn và tôi và tất cả những ai bạn gặp
đều có đủ nhựa trong não để làm ra một cái thìa.
Ta đang thấy chúng trong khắp cơ thể, không chỉ trong não.
Trong máu, phổi, tim, động mạch,
ruột, gan, thận,
sữa mẹ.
Người tôi đầy vi nhựa.
Rồi sao? Bạn muốn tôi làm gì? Nói đi, vì tôi không biết thật.
Nay tôi đi gặp bác sĩ tiêu hóa, cô ấy bảo cô ấy không bao giờ uống nước đóng chai
vì vi nhựa và mối liên hệ giữa chúng với ung thư đại tràng.
Nhựa còn tiết ra cả đống hóa chất nữa.
Tôi điên lắm, lúc tôi biết
là các hóa chất độc hại còn chứa cả obesogen.
Bạn biết obesogen là gì không?
Càng nhiều công nghệ, càng có nhiều nhựa và càng có thêm nhựa trong cơ thể.
Nó đang khiến dương vật, tinh hoàn của người ta co lại,
khiến số lượng tinh trùng giảm và tỷ lệ sẩy thai tăng.
Quá điên rồ và đáng báo động.
Ta phải làm gì để cố giúp nhân loại tồn tại?
Giải pháp cho những vấn đề này là gì?
Ta có thể bắt đầu bằng việc nhìn vào bên trong nhà mình.
THẢI ĐỘC NHỰA
Sau đây là vị khách rất đặc biệt của tối nay,
Shanna Swan độc nhất vô nhị.
Vâng, phải nói là tôi chưa được giới thiệu như thế bao giờ.
CUỘC KHỦNG HOẢNG VÔ SINH VỚI TIẾN SĨ SHANNA H. SWAN
Để hiểu được những tác động của hóa chất trong nhựa,
bạn phải nhìn vào ảnh hưởng của nó đối với khả năng sinh sản.
Khả năng sinh sản trên cả thế giới đang giảm chóng mặt.
NHÀ DỊCH TỄ HỌC
Cuốn sách Count Down của bà nói rằng thế giới hiện đại
đang đe dọa số lượng tinh trùng và gây nguy hiểm cho tương lai nhân loại.
Câu chuyện của tôi đấy, và tôi sẽ giữ nguyên quan điểm.
Và nó có liên hệ chặt chẽ với những hóa chất
thường được dùng trong nhựa.
Tôi đã nói về những hóa chất này trong khoảng một phần tư thế kỷ rồi.
Hơn bao giờ hết, người ta lo ngại về
việc ngần ấy hóa chất ta tiếp xúc đang ảnh hưởng đến sức khỏe của ta.
Bên cạnh đó, mức sử dụng testosterone cũng tăng.
Khán giả của tôi luôn là các nhà khoa học khác.
Tôi từng đăng bài gần như độc quyền trên các tạp chí khoa học.
RẤT CÓ THỂ THỦ PHẠM LÀ HÓA CHẤT GÂY RỐI LOẠN HORMONE
Và cái tôi đã nhận ra là việc đó không hiệu quả.
- Dương vật của người đang nhỏ lại á? - Ừ.
Shanna, sao không nói thế từ đầu?
Tôi tập trung, chú ý hết cỡ rồi. Chuyện đó ảnh hưởng trực tiếp đến tôi mà, Shanna.
Đang có nhiều cuộc khủng hoảng trên thế giới.
Tôi không muốn làm người ta sợ, nhưng muốn nói
đây cũng là một cuộc khủng hoảng đáng chú ý.
Đây cũng là thứ ta phải chú ý.
Và thật ra là, về mặt sống còn của giống loài chúng ta…
thì nó có khi lại rơi vào…
loại đáng chú ý nhất.
Một cách để hiểu được tác động của các hóa chất
có thể ảnh hưởng đến cơ thể ta
là nhìn vào các cặp đôi đang gặp nhiều khó khăn với việc thụ thai.
- Chào! - Chào! Bà khỏe không?
- Cô là Monique à? - Tôi là Monique.
- Tôi là Shanna. - Hân hạnh.
CẶP ĐÔI SỐ 1
Chúng tôi đã chọn ra sáu cặp đôi đang cố gắng thụ thai
nhưng chưa thành công.
CẶP ĐÔI SỐ 2
Và câu hỏi là, nếu ta giảm mức tiếp xúc của con người với những hóa chất…
CẶP ĐÔI SỐ 3
…có trong nhựa, ta có thay đổi được khả năng sinh sản của họ không?
- Chào bà. Bà khỏe không? - Chào cô!
Cô cho tôi biết nhanh một chút về lý do cô muốn làm việc này được không?
- Để có con ạ. - Ừ.
CẶP ĐÔI SỐ 4
Chúng tôi cố để có con lâu lắm rồi.
Tính đến tháng này là chúng tôi cố thụ thai được khoảng 22 tháng rồi.
Sau khoảng một năm, chúng tôi nghĩ: "Hơi lạ nhỉ, chưa thấy có gì".
Chúng tôi cố có con từ hồi lấy nhau đến giờ.
CẶP ĐÔI SỐ 5
Tức là tầm hai năm trước.
CẶP ĐÔI SỐ 3
Chúng tôi cố có thai hơn mười năm nay rồi.
Chắc là hai năm rưỡi à? Ừ.
CẶP ĐÔI SỐ 2
Phải làm tình liên tục rồi phải làm đủ các xét nghiệm.
Và tự dưng mọi thứ trở nên… Không vui tí nào nữa.
Kể anh hay gọi anh là gì đi.
Tôi trách: "Julie, anh đâu phải là công cụ tình dục".
Xong chúng tôi vẫn "vào việc", tôi vẫn vui khi được làm công cụ tình dục.
Nhưng tôi thấy tôi không giống người lắm.
- Tôi muốn biết câu trả lời lắm ạ. - Tốt quá.
- Tốt quá, ừ. - Vâng.
Ta tìm được cách thì quá tốt, nhỉ?
Rồi, sang xem các sản phẩm nào.
- Vâng. - Nhé?
Trong này có nhựa này.
Đây là quá trình can thiệp kéo dài ba tháng…
Cậu đọc đi?
…để theo dõi ảnh hưởng của việc giảm tiếp xúc
với nhựa và các hóa chất trong nhựa
lên khả năng sinh sản.
Đây không phải là một "nghiên cứu khoa học" đúng nghĩa.
Chúng tôi không có nhóm đối chứng. Nó có quy mô rất nhỏ.
Và các cặp đôi này đều bị vô sinh nhưng là vô sinh không rõ nguyên nhân.
Tức là không có thứ gì rõ ràng trong lối sống của họ đang gây ra chuyện này,
ngoại trừ những hóa chất có trong môi trường họ sống.
Những hóa chất này có mặt ở khắp nơi.
Chúng hiện diện ở mọi nơi trong đời sống hàng ngày.
Trong nhựa cứng.
Trong nhựa mềm.
Chúng có trong vải.
Nhà bếp là nơi có những ví dụ rõ ràng.
Từ dụng cụ ăn uống, thớt cho đến túi trà, cà phê viên nén
và vô số loại hộp đựng.
Bao bì thực phẩm thường được làm bằng nhựa.
Và khi được làm nóng, các hóa chất đó sẽ đi vào những thứ ta ăn.
Chúng thường có ở nơi bạn không thấy được,
như lớp lót của các lon thiếc và nhôm
dùng để đựng súp và đồ uống.
Nhưng đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm mà thôi.
Chúng có trong tủ quần áo. Trong vải vóc và thuốc nhuộm của quần áo ta mặc.
Chúng có trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Từ bàn chải, dầu gội đến lăn khử mùi và kem dưỡng.
Chúng có trong nước hoa.
Và bủa vây con cái ta là nhựa trong những món đồ chơi của chúng.
Thế là ta nuốt chúng vào. Ta hấp thụ chúng qua da.
Ta hít chúng vào.
Chúng xâm nhập vào cơ thể ta thông qua mọi con đường có thể.
Và trong lúc đi qua cơ thể ta,
chúng gây ra đủ loại tác hại nghiêm trọng.
Chúng tôi đã nghiên cứu nhiều ở nhà về hóa chất có trong môi trường.
Nhưng càng biết thêm về nhựa,
tôi càng nhận thức được là vấn đề còn lớn hơn nhiều.
- Toàn là nhựa hết. - Ừ.
Đây như vương quốc của nhựa ấy, nhỉ?
- Bọn tôi cũng dùng mấy thứ này nhiều. - Tôi biết.
Giờ tôi không sống thiếu chúng được cơ.
Thứ này có chứa hóa chất đáng lo ngại đấy.
Vấn đề đấy ạ. Ngày nào tôi cũng uống.
Tôi nghĩ là chúng tôi có nhiều sản phẩm lắm.
Ngày càng có nhiều báo cáo nói về nhựa và vi nhựa,
nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ là chúng còn có trong cả người tôi nữa.
Một việc đầu tiên chúng tôi làm là vứt một cái thớt đi. Cảm giác vui lắm.
Ba mươi lăm phần trăm vi nhựa trong đại dương
đến từ ngành dệt may.
Trời đất. Lại nữa này.
Tức là phòng này như phòng chiến tranh hóa học.
- Ừ. - Ý bà là thế ạ.
Cái này là để tạo mùi thôi.
Sản phẩm lau rửa của La-tinh đấy ạ.
Khi bạn thực sự nhìn lại đời mình và số lượng nhựa có trong đời mình,
bạn sẽ thấy nó ở khắp nơi, khắp trong nhà tôi.
Tôi đang nhìn mọi thứ kiểu: "Mình phải vứt cái này đi thôi".
Vì vậy, ngoài việc chỉ loại bỏ những đồ nhựa dễ thấy trong khắp ngôi nhà,
tôi yêu cầu các đôi thử những thay đổi sau.
Cố tránh các sản phẩm đồ ăn và đồ uống đựng trong bao bì nhựa,
dù là mua ở tiệm hay mua mang đi.
Cố tránh các sản phẩm hương liệu và nước hoa.
Cố chỉ dùng các sản phẩm chăm sóc cá nhân tự nhiên.
Tránh vải sợi tổng hợp và thuốc nhuộm hóa dầu.
Và tránh cầm nắm hóa đơn.
Gần như hóa đơn nào cũng chứa bisphenol A.
Cô vứt đi hộ bọn tôi nhé?
- Cô không muốn lấy hóa đơn à? - Vâng.
Tôi cảm giác như chúng tôi đang ở trong phim Ma trận ấy.
Và họ hỏi: "Cô muốn uống viên màu xanh hay viên màu đỏ?"
Em quên anh ấy uống viên nào rồi thì phải…
Viên đỏ là viên anh ấy uống.
- Tôi nghĩ là tôi vừa uống viên màu đỏ. - Ừ.
Điều khiến một việc thú vị với tôi
là khi nó là một bài toán mà tôi nghĩ là tôi có thể góp phần giải quyết.
Câu hỏi là, có phải số lượng tinh trùng đang giảm?
Và nếu có thì tại sao? Và làm sao để bạn chứng minh được?
Bạn biết đấy, đó là một bài toán mà tôi đã cố gắng giải quyết suốt 25 năm nay.
Tôi dấn thân vào cái lĩnh vực này vì tôi được bổ nhiệm vào một ủy ban…
NHÀ PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC QUỐC GIA
…của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia, chuyên nghiên cứu hóa chất mới xuất hiện,
những thứ họ gọi là "các tác nhân có hoạt tính hormone trong môi trường".
BẰNG CHỨNG VỀ SỰ SUY GIẢM CHẤT LƯỢNG TINH TRÙNG TRONG 50 NĂM QUA
Ủy ban đó đã đưa bài nghiên cứu xuất bản ở Đan Mạch năm 1992 này cho tôi.
Họ cho biết số lượng tinh trùng đã giảm 50% trong vòng 50 năm.
Một con số khổng lồ.
SỐ LƯỢNG TINH TRÙNG
Mới xem, tôi đã hoài nghi.
Tôi nghĩ còn các yếu tố khác có thể lý giải cho sự suy giảm đó.
Chúng tôi phân tích lại dữ liệu.
Và rất bất ngờ là không hề có gì thay đổi.
Số lượng tinh trùng đã giảm hơn 50%.
Đó là hồi chuông cảnh tỉnh lớn với tôi.
Thực tế là, năm 2023,
chúng tôi nhận thấy là xu hướng đó đang tăng tốc đáng kể.
101 TRIỆU/ML - (1973) 49 TRIỆU/ML - (2018)
Sự suy giảm diễn ra nhanh gấp đôi báo cáo của chúng tôi trước đó.
GIẢM 1,16% MỖI NĂM GIẢM 2,66% MỖI NĂM
Thứ gì có thể gây ra chuyện đó?
Quá nhanh để có thể là do di truyền.
Thế thì là do môi trường rồi.
- Ta nói về mấy xét nghiệm này nhé? - Vâng.
- Tôi muốn nói lắm rồi đây ạ. - Ừ.
Đầu nghiên cứu, chúng tôi đo lường
hóa chất môi trường tích tụ trong cơ thể họ
bằng cách xét nghiệm nước tiểu. Chúng tôi xin mẫu nước tiểu.
Bà phát âm từ này kiểu gì ạ…
"Phlalatate" à?
- Phthalate? - Phthalate.
Cô cậu có muốn ta xem của ai trước không?
Của Jesse trước đi, nhỡ đâu xem của tôi làm tôi sợ.
Tôi sẽ khóc mất.
Trang đầu ghi là cậu bị phthalate cao.
- Phthalate cao ạ. - Ta sẽ nhắc đến sau.
- Anh bị phthalate cao á? - Ngạc nhiên chưa?
Thú vị đấy.
Tôi đã bị sốc.
Rất đáng sợ khi thấy chúng tôi đã tích tụ nhiều hóa chất đến thế.
Nó cho thấy rõ là những việc chúng tôi đang làm
thật sự đang góp phần gây ra thứ theo tôi
là mức độ hóa chất khá khó chấp nhận này.
Tôi hiểu được sự thất vọng…
Sau đó chúng tôi xem xét chỉ số chất lượng tinh dịch bằng cách xin mẫu tinh trùng.
Ta xem phần nồng độ nhé.
- Đấy là con số hầu như ai cũng nghĩ đến. - Vâng.
Lúc tôi nghiên cứu về sự suy giảm tinh trùng ấy.
Vậy là tổng số tinh trùng di động được tính toán là 23.
Giá trị tham chiếu nên lớn hơn hoặc bằng 40.
Ta sẽ nói qua về…
Lúc Shanna nói về kết quả xét nghiệm tinh trùng của tôi,
cảm giác chắc chắn là rất kỳ lạ.
Tôi nghĩ đa số đàn ông không tự nguyện đi xét nghiệm tinh trùng đến khi đã…
đến hạn chót là bạn cần biết,
thường là sau khi bạn muốn có thai và đã không thành công.
Dưới mức này, có thể là 48…
Đây là lần đầu có ai thật sự giải thích cho tôi
tại sao con số đó chưa tối ưu, đúng hơn là giải thích bất cứ con số nào cho tôi.
Về mặt kĩ thuật thì cậu bị giảm khả năng sinh sản, bị vô sinh, tùy vào cách cậu…
- Tức là hơi đáng sợ, đúng không? - Vâng.
Bạn có bớt nam tính đi vì chuyện đó hay gì không? Bạn có bị sao không?
Nhưng tôi nghĩ là, tôi phải nhìn nhận, đối diện
và tôi phải giải quyết chuyện này để cố có con thôi.
Khi tôi bàn về kết quả xét nghiệm với họ,
tôi muốn trấn an họ là chuyện này không có nghĩa là
họ không thể có thai.
Bạn vẫn đang liên tục tạo ra tinh trùng. Mất 70 ngày để tạo ra một tinh trùng mới.
Thế nên chúng tôi chọn giai đoạn ba tháng này để can thiệp và giúp bạn.
Nên tôi nghĩ thông điệp là:
"Tình hình đang không ổn.
Nó thay đổi được, và bạn có thể góp phần thay đổi nó".
Chúng tôi sẽ xem cả sự thay đổi về chỉ số khối cơ thể,
vì các hóa chất đó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản
mà chúng còn gây ra những hệ lụy sức khỏe khác,
béo phì gia tăng chẳng hạn.
Đây là một gói quà chăm sóc dành cho cô cậu.
Sau đó, chúng tôi đưa cho họ một gói sản phẩm
để giúp họ giảm mức độ tiếp xúc.
Vì tin vui là trên thị trường, có nhiều lựa chọn thay thế rất tốt.
Bạn có thể thay thế phần lớn nhựa trong nhà bếp của bạn bằng kim loại,
thủy tinh, gốm sứ hoặc tre.
Bạn có thể dùng bàn chải và chỉ nha khoa làm bằng tre
và tìm được các sản phẩm chăm sóc cá nhân không mùi.
Và đến cuối giai đoạn ba tháng này,
chúng tôi sẽ đo lường lại tất cả và…
chúng tôi sẽ xem xem việc này có giảm được mức tiếp xúc và thậm chí là có thể…
giúp họ có thai không.
Tôi rất háo hức về 90 ngày tới.
Tôi quyết tâm và dứt khoát sẽ giảm số lượng
nhựa hoặc hóa chất trong người chúng tôi.
Tôi thì sống với phương châm "vợ vui là đời vui".
Nên tôi sẽ làm theo các đề xuất của vợ và sẽ cùng làm mọi thứ.
Tôi thích cái hộp đựng các-tông này.
- Nhìn rất thân thiện. - Có vẻ ổn.
Nó 100% không chứa nhựa.
Mong là chúng tôi sẽ có thai được.
- Được thế thì quá vui. - Ừ.
- Có con, ừ. - Có con được thì vui lắm.
- Nhìn không xốp nhỉ. - Chúng như xơ mướp ấy.
Liệu chúng tôi có thai được nhờ giai đoạn này không? Tôi chịu.
Chắc về vụ vô sinh, ít nhất với chúng tôi,
suy nghĩ đang là, phải làm gì bây giờ? Đây, một việc có thể làm đây.
Nên tôi muốn thấy những con số đó giảm sau đây ba tháng. Mong là chúng sẽ giảm.
- Mong sẽ giúp được cô cậu. - Vâng.
Tôi nghĩ là chưa có ai từng thực sự làm thí nghiệm này
để thấy sự ảnh hưởng đến việc thụ thai
và hy vọng, cả việc sinh con sống.
Nó không hề đơn giản. Nó không hề dễ.
Nhưng nó cực kỳ quan trọng.
Nhựa là một nhóm vật liệu nhân tạo lớn.
NHỰA
Nhưng không may là nhiều hóa chất được thêm vào nhựa thì lại độc hại.
Trong đó có phthalate…
PHTHALATE
…và bisphenol.
BISPHENOL
Phthalate làm nhựa mềm và dẻo.
Ngược lại, các bisphenol như BPA thì làm nhựa cứng,
như bình sữa trẻ em hay bình nước chẳng hạn.
Chúng là những hóa chất mà chúng tôi gọi là hóa chất gây rối loạn nội tiết.
Nhắc đến nội tiết là ta nhắc đến hormone.
GIÁO SƯ Y HỌC MÔI TRƯỜNG
Hormone là các phân tử tín hiệu tự nhiên của ta.
Chúng như những tin nhắn ta gửi
từ não đến tim hoặc thận vậy.
TUYẾN GIÁP
TIM
THẬN
Các hóa chất gây rối loạn nội tiết có thể phá vỡ các tín hiệu phân tử này.
Chúng tôi có vô vàn bằng chứng
là các hóa chất này có thể góp phần gây ra nhồi máu cơ tim sớm và đột quỵ.
Chỉ cần những thay đổi nhỏ trong chức năng hormone tuyến giáp bình thường
ở não đang phát triển của trẻ nhỏ
cũng có thể dẫn đến tự kỷ, rối loạn thiếu chú ý,
cũng như các khiếm khuyết về nhận thức.
Có ít nhất khoảng 50 hóa chất tổng hợp là chất gây béo phì.
Những hóa chất đó đang làm ta béo lên đúng nghĩa.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra là bisphenol A
thực sự có thể tái lập trình hệ biểu sinh
khiến chuột trở nên to lớn hơn.
Những tín hiệu đó sẽ được truyền lại qua bốn hoặc thậm chí là năm thế hệ
trong dòng họ.
Nếu một phụ nữ mang thai phơi nhiễm hóa chất độc hại,
thì đồng thời cô ấy đang phơi nhiễm các cơ quan sinh sản của ba thế hệ.
GIÁM ĐỐC Y TẾ CÔNG CỘNG TOÀN CẦU CAO ĐẲNG BOSTON
Tức là người mẹ đang phơi nhiễm chính mình.
Sau đó hóa chất độc hại đó sẽ truyền xuống con cô ấy. Thế là hai thế hệ rồi.
Sau đó, ở đứa bé là nữ,
trứng đã hình thành trong buồng trứng của trẻ sơ sinh từ trước cả khi sinh.
Do đó, tế bào sinh sản của thế hệ thứ ba cũng phơi nhiễm với hóa chất độc hại kia.
Bạn có thể gọi đó là sự xâm nhập độc hại.
Vấn đề với hóa chất gây rối loạn nội tiết là chúng không chỉ thay đổi hormone…
NHÀ DỊCH TỄ HỌC
…mà chúng còn có các đặc tính gây ung thư nữa.
Chúng sẽ thúc đẩy tế bào phân chia.
Các tế bào của bạn sinh sôi càng nhanh
thì hệ thống sửa chữa ADN của bạn
càng phải hoạt động nhanh, chính xác và kịp thời để chỉnh sửa.
Đôi khi có những thứ không được sửa.
Giờ thì bạn có một đột biến
đã tạo ra khả năng khiến tế bào đó có đặc tính gây ung thư.
Nên ta đang thấy có sự gia tăng về tỷ lệ bị ung thư vú,
ung thư buồng trứng,
ung thư nội mạc tử cung, ung thư tử cung
và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt.
Nên việc quan trọng là phải hiểu
là bạn đang phá vỡ sự cân bằng tự nhiên của mình
khi có những sự tiếp xúc bên ngoài
có thể "bắt chước" hormone của chính bạn.
Tôi cực kỳ đồng tình với quan điểm rằng việc có con, nếu bạn muốn vậy,
là quyền cơ bản của con người.
Việc đó luôn cực kỳ quan trọng với tôi.
Tôi sinh con đầu lòng năm 27 tuổi và ba năm sau thì sinh con trai thứ.
Sau đó thì có một quãng ngắt.
Tôi bắt đầu cố thụ thai khi đã lớn tuổi hơn
và đã bị sẩy thai vài lần, cực kỳ đau đớn.
CHẮT GÁI CỦA SHANNA
Tôi đã suýt bỏ cuộc, nhưng rồi tôi vẫn cố tiếp.
Và đến năm 42 tuổi thì tôi sinh được con lần nữa.
Thế là giờ tôi có ba đứa con khôn lớn cùng sáu đứa cháu
và một đứa chắt.
Việc có cái may mắn được biết con bé,
được thấy sự tiếp nối đó, được thấy gia đình chúng tôi ở con bé
và niềm vui nó mang đến cho đại gia đình tôi thật sự là…
Tôi không diễn tả nổi. Tôi gần như muốn khóc. Tôi hạnh phúc vô cùng.
Nên việc giúp người bị suy giảm khả năng sinh sản rất quan trọng với tôi.
Theo tôi là rất phi đạo đức, là tội ác
khi các hóa chất trong môi trường họ sống hay yếu tố khác họ không kiểm soát được
làm ảnh hưởng đến cái quyền đó.
Chúng tôi luôn biết là mình muốn có con.
Dù ta đã tạo ra nhiều vấn đề trên Trái Đất này,
tôi vẫn nghĩ trẻ em là tương lai, chúng là câu trả lời và là giải pháp
cho rất nhiều vấn đề.
Tôi nghĩ cần tìm ra trạng thái cân bằng.
Hy vọng của tôi cho chúng là chúng sẽ sống với tác động tối thiểu lên hành tinh
và biết quan tâm đến người khác.
Chúng tôi tìm cách mang thai khoảng hai năm nay rồi.
CẶP ĐÔI SỐ 1
Hồi chúng tôi mới gặp, đang còn nhiều khó khăn vì tôi sắp ly dị.
Cuối tuần này nhé?
Tôi không muốn Cecilia phải lớn lên một mình.
Và tôi nghĩ giờ chúng tôi đã đến đúng thời điểm,
đang ở bên đúng người.
Đây như một giấc mơ với hai mẹ con tôi.
Thế rồi Cecilia bắt đầu mè nheo suốt, muốn có em trai hoặc em gái.
Và chúng tôi nuôi con chó đầu.
Vẫn chưa đủ, thế là nó đòi nhận nuôi một con chó nữa.
Mong là chúng tôi sẽ kịp có con trước khi có con chó thứ ba.
Phép rửa tuyên xưng đức tin của Hội Thánh.
Cha rửa tội cho con nhân danh Cha…
Thằng bé không thích tí nào.
…Con,
và Thánh Thần.
Xin lỗi nha.
Tôi luôn muốn có gia đình riêng, thật sự bình yên và hạnh phúc.
Tôi có ông bà và một người mẹ tuyệt vời.
Nhưng có một mảnh ghép còn thiếu
và luôn còn thiếu, nên tôi muốn được là mảnh ghép đó của con tôi.
Em nghĩ đấy là lý do em sẽ rất thất vọng nếu ta không bao giờ có con được.
Chỉ vì… Em muốn được thấy phiên bản nhí của anh. Chắc sẽ vui lắm.
Anh nghĩ em sẽ là bà mẹ tuyệt vời nhất. Nên anh rất muốn em được toại nguyện.
- Anh rất muốn em được toại nguyện. - Xin lỗi.
Em hiểu chứ?
Ừ. Thôi, em ổn rồi đấy.
Ừ, tôi cũng ổn rồi.
Hai năm qua, thói quen cải thiện khả năng sinh sản của tôi đã thay đổi nhiều.
Chúng tôi muốn có thai, nên tôi sẽ làm những gì tôi có thể.
Ngày nào cô cũng uống ngần này thứ à?
- Mỗi sáng. - Mỗi sáng à?
Vâng, thật đấy ạ.
Chúng tôi bị vô sinh không rõ nguyên nhân. Tôi không "bị làm sao" cả.
Sáng nào tôi cũng kiểm tra độ pH…
Tôi đang tìm hiểu những thứ phù hợp với cơ thể tôi
dựa trên xét nghiệm máu và hormone.
- Đây là cái gì? - Để đảm bảo cơ thể tôi khỏe mạnh ấy mà.
Đây là lúc tôi rụng trứng, giải phóng trứng,
xong chúng theo dõi nồng độ progesterone tăng lên trong bốn đến năm hôm sau đó.
Đây là cách rất hay để tôi theo dõi được hormone mỗi ngày.
Nhiều chuyên gia chúng tôi đã gặp
có phạm vi chuyên môn rất hạn chế, nên họ không tỏ ra chú tâm lắm.
Nên lúc tôi bảo họ là: "Tôi đang cố giảm thiểu tình trạng rối loạn nội tiết",
họ sẽ hỏi: "Là sao? Đây, uống viên nang giải phóng chậm này đi".
Nhé? Viên nang giải phóng chậm thì có nhựa.
Cô dùng cái này để tính thời điểm quan hệ à?
Bọn tôi quan hệ suốt ấy mà, Shanna.
Việc biết có những yếu tố về môi trường
trên thế giới đang làm tôi mất đi cơ hội
và tước đi quyền làm mẹ của tôi thật sự là…
- Tôi bối rối lắm. - Ừ, bạn thật sự không được quyết.
Chắc chẳng ai được quyết nữa vì nó có trong nước.
Nó có trong không khí, có trong đất.
Tôi có thấy nản và bối rối không? Chắc chắn là có.
Do đâu mà ta lại ra nông nỗi này,
khi vây quanh tất cả chúng ta là những hóa chất độc hại trong nhà,
trong các cửa hàng,
và ở khắp nơi trong môi trường?
Tình trạng này từ đâu mà có?
Cách đây 120, 130 năm, đa phần nhựa có nguồn gốc từ thực vật.
ĐỒNG SÁNG LẬP, VIỆN HÓA HỌC XANH
Thế rồi đến đầu những năm 1900
thì ngành dầu khí khám phá ra polyetylen, polypropylen,
polyetylen terephthalamide, polystyren.
Các lò phản ứng và cột chưng phân đoạn
bẻ gãy và tái cấu trúc các phân tử dầu,
biến chúng thành các chất lỏng, khí và hạt mới.
Khi bạn bơm dầu ở dưới đất lên,
họ sẽ tách nó ra làm rất nhiều thành phần khác nhau.
Một trong những thành phần đó biến thành thứ ngày nay ta gọi là nhựa từ dầu mỏ.
Những vật liệu rẻ, nhẹ đó phổ biến đến nỗi
người ta điên đảo phát minh ra đủ thứ liên quan đến nó.
Đây là loại màng polyester mới đáng chú ý gọi là Mylar.
Xé rách được nó không?
Gần như không thể.
Giới khoa học gây hại sao được?
Họ đã si mê nhựa.
Và phải khá lâu sau đó,
ta mới nhận ra là có cái giá phải trả cho việc đó.
Ngành sản xuất hóa chất và nhựa toàn cầu đang tăng trưởng cực nhanh,
khoảng ba đến 3,5 phần trăm một năm,
tức là nếu ta tiếp tục lộ trình hiện tại
thì đến năm 2040 hoặc năm 2050, lượng nhựa trên thế giới sẽ gấp đôi con số bây giờ.
NGÀNH SẢN XUẤT NHỰA TOÀN CẦU
Đồng thời,
ta đang sống trong một thế giới ngập tràn hóa chất nhân tạo.
HỢP CHẤT HÓA HỌC (HƠN 140.000)
Từ khoảng năm 1950…
HỮU CƠ VÔ CƠ
…đã có ít nhất 100.000 hóa chất nhân tạo được tạo ra.
Ở nhiều trường hợp, chúng chưa từng được kiểm tra độc tính,
nên ta không biết chúng gây ra những gì.
CỠ 70.000 HÓA CHẤT THIẾU PHÂN TÍCH
Tức là ta đang tiến hành một thí nghiệm độc chất học sâu rộng,
trong đó con cái và cháu chắt của ta
đóng vai đối tượng không có sự đồng thuận.
Rất đáng sợ, vì ta còn không nắm được mức độ phơi nhiễm.
Nó ở đâu ra? Nó đang gây hại thế nào?
Giờ ta mới đang biết, và tình hình không ổn.
Mới đây, EPA, Cơ quan Bảo vệ Môi trường,
đã đưa phthalate vào danh sách các hóa chất
"có thể gây hại cho môi trường hoặc sức khỏe con người".
Quốc hội đang chịu áp lực phải hành động vì một nghiên cứu của Tiến sĩ Shanna Swan.
Tiến sĩ Swan đã so sánh nồng độ phthalate ở một nhóm phụ nữ mang thai
với sức khỏe của các bé trai họ sinh ra.
Bà thấy mức độ phthalate trong nước tiểu của người mẹ khi mang thai càng cao
thì bé trai càng gặp vấn đề lớn đúng không?
- Đúng. - Bà tìm thấy gì ở các bé trai?
Chúng tôi thấy là các bé trai sơ sinh,
theo một số cách tinh vi, kém hoàn chỉnh về mặt nam tính hơn.
Ở giai đoạn hệ trọng đó, đường sinh dục nam cần testosterone
đạt đến một lượng nhất định
để kích hoạt cái chúng tôi gọi là sự phân hóa
giữa đường sinh dục nam và nữ.
LÀ CON TRAI
Thứ sẽ là buồng trứng ở bé nữ
trở thành tinh hoàn ở bé trai, chẳng hạn thế.
Khi phthalate đi vào, lượng testosterone đó bị giảm xuống,
và bào thai nam không nhận được tín hiệu đúng lúc.
Do đó, cậu bé sẽ không phát triển được bộ phận sinh dục điển hình của nam,
hoặc có thể là không hoàn toàn.
Đó là thứ được gọi là hội chứng phthalate.
Nó khá đặc biệt
vì không có hội chứng nào khác được đặt theo tên hóa chất.
Rồi.
Khoảng cách hậu môn - sinh dục
là khoảng cách tính từ hậu môn đến bộ phận sinh dục.
Và chúng tôi đo bằng thước cặp này.
Bé Willy đây ngoan hơn hẳn nhiều em bé khác
nên dễ đo lắm.
Đo thế này với em bé thật sẽ nhọc hơn.
Việc chúng tôi sẽ làm là chúng tôi kéo đầu gối chúng sang hai bên,
thật ra là để kéo căng phần này ra một chút.
CẶP ĐÔI SỐ 6
Và việc chúng tôi làm là xác định vị trí hậu môn.
Nhé? Chúng tôi sẽ đặt một cạnh…
Ôi Chúa ơi.
Hay thật đấy.
Con số này ở nữ sẽ thấp hơn từ 50 đến 100 phần trăm.
CẶP ĐÔI SỐ 5
Tại sao lại thế?
Nhìn ngần ấy thứ phải vào đây đi.
Các thiết bị, phải.
Có đủ thiết bị ở đây. Quá khó…
Chỉ số này là… là cái bọn tôi gọi là khoảng cách hậu môn - bìu.
Bìu đây.
Ta đang đo vùng đáy chậu. Ta đang làm khoa học đấy.
Các bé trai có triệu chứng của hội chứng phthalate
có khoảng cách hậu môn - sinh dục ngắn hơn,
tức là bé nam sẽ có phần kém nam tính hơn hoặc có thể có đặc tính nữ hơn.
AGI (MM/KG) TUỔI BÉ TRAI (THEO THÁNG)
Chúng sẽ có dương vật có phần nhỏ hơn và có khả năng bị tinh hoàn ẩn cao hơn.
Khá sốc khi thấy tầm ảnh hưởng
của các hóa chất gây rối loạn nội tiết mạnh
lên sự phát triển của bộ phận sinh dục nam.
Khi đó câu hỏi trở thành, việc đó có ảnh hưởng đến sức khỏe của cậu bé không?
Đó là câu hỏi mấu chốt ở đây.
Và đồng thời, nó có liên hệ gì với chức năng sau này của cậu bé không?
Khả năng sản xuất tinh trùng hoặc sinh sản chẳng hạn?
Thứ chúng tôi tìm được là mối quan hệ tuyến tính trực tiếp.
Khoảng cách hậu môn - sinh dục dài hơn, số lượng tinh trùng lớn hơn. Rất rõ ràng.
Việc này quan trọng vì nó cho thấy là những sự thay đổi nhỏ
mà bạn khó nhìn ra lúc sinh thực chất sẽ ảnh hưởng đến bạn cả đời
về mặt khả năng sinh sản thành công.
Trong nghiên cứu của tôi có một thứ cực kỳ then chốt,
anh có thể biết rồi, gọi là "vùng giữa".
Đó không phải thuật ngữ chuyên môn nhỉ?
Hay đáy chậu hoặc tầng sinh môn.
- Đáy chậu á? Tôi chưa… - Còn gọi là đáy chậu.
- Anh biết á? - Ừ.
Công chúng hầu như không biết đến các phát hiện khoa học.
Người ta đưa tin qua loa về chúng rồi quên luôn.
Chắc là không dễ chịu gì lắm khi là…
Bà là Paul Revere của làng tinh hoàn và "vùng giữa" nhỏ.
Kích thước dương vật đang co lại, chắc là bạn đọc được tiêu đề kiểu đó rồi…
Tỷ lệ sinh sản ở nam giới đang giảm mạnh.
Trong tương lai, nam giới có thể sẽ không có đủ tinh trùng để sinh sản.
Bạn có biết là phthalate có trong nước hoa…
Thứ làm tôi bất ngờ là phản ứng của truyền thông
và dư luận trước thông điệp tôi đưa ra.
Rất buồn vì quá nhiều người không biết
là những sản phẩm và những độc tố đó đang làm hại họ.
Người ta rất khao khát được biết thông tin đó.
Trẻ em đang phơi nhiễm vi nhựa từ trong tử cung.
Tôi nghĩ một phần là vì trong bất cứ ai cũng có phthalate.
Đây không chỉ là vấn đề của người Mỹ.
Ta thấy những vấn đề này trên khắp thế giới.
BỆNH VIỆN FATEBENEFRATELLI ROME, Ý
GIÁM ĐỐC KHOA SẢN
Tôi chọn trở thành bác sĩ khoa sản vì mọi thứ đều bắt đầu từ lúc sinh ra.
Mỗi khi có một đứa bé được sinh ra
là cả một thế giới mới mở ra phía chân trời.
Chào con.
Rặn mạnh này.
Tốt lắm.
Khoảnh khắc bạn được gặp con trai hoặc con gái của bạn lần đầu tiên,
mọi chất dẫn truyền thần kinh trong đầu, trong cơ thể bạn,
sẽ thay đổi chỉ trong cái tích tắc bạn nhìn thấy con mình.
Một sự bùng nổ.
Chúa ơi.
Chúc mừng Vane.
Con yêu của mẹ.
Nhìn nó lại giống bố nó rồi.
Tất cả được đúc kết chỉ trong một từ.
Chào con. Con à.
Niềm vui.
Ừ, cưng à. Mẹ chào con.
Lần đầu tiên tôi thấy nhựa bên trong nhau thai người
thì tôi không thấy vui.
Ngược lại là đằng khác.
Chúng tôi đã xin các bà mẹ hiến nhau thai,
rất cẩn thận để không làm chúng bị nhiễm nhựa.
PHÒNG THÍ NGHIỆM KÍNH HIỂN VI ĐIỆN TỬ
- Sao, cho tôi xem đi? - Vâng.
Vâng. Bọn tôi thu được kết quả tốt.
Tôi nghĩ là bọn tôi tìm được một thứ đáng chú ý.
Bọn tôi tìm thấy vật thể này.
Bọn tôi thấy nó có nhiều lớp,
giống các vi nhựa được mô tả khác.
Chúng tôi đã phân tích các mẫu
và trong một số mẫu, chúng tôi tìm thấy vi nhựa.
Và chúng tôi tìm thấy nhiều loại nhựa khác nhau.
Polypropylen, polyetylen, vân vân.
Cô ngồi đi.
Chúng tôi nghĩ: "Nếu vi nhựa có trong nhau thai
thì chắc chúng có trong nhiều nơi khác nữa".
Chuyển động sẽ là thế này và thế này nhé.
Chúng tôi đã nhờ các bà mẹ hiến sữa mẹ.
Tốt lắm ạ.
Và chúng tôi thấy là trong nhiều mẫu sữa đó…
cũng có nhựa.
Bên trong ai cũng có nhựa.
Ý tôi là, điều đó thật sự đáng sợ.
Theo tôi, cách tiếp cận của ngành đó đang là bỏ qua vấn đề,
tạo ra nhiều hóa chất hơn,
đưa thêm chúng vào nhựa và tăng sản lượng.
Sẽ không một công ty nào tự nguyện thay đổi cách làm ra sản phẩm
nếu việc đó ảnh hưởng đến lợi nhuận của họ.
Thực tế là vậy.
Nên cũng như tôi sẽ không ngừng nói về những tác hại mà tôi thấy,
họ cũng sẽ không ngừng làm theo việc họ cảm thấy là nhiệm vụ của họ,
đó là bảo vệ giá trị của cổ phiếu của họ, chắc vậy.
Đôi bên có mục tiêu khác nhau.
Sau một thập kỷ quy hoạch, xây dựng,
nhà máy cracking của Shell ở quận Beaver cuối cũng đã sắp mở cửa.
Trong vòng một năm, nhà máy này sẽ sản xuất ra hơn 1,6 tỷ kg hạt nhựa.
Trong thời gian hoạt động ngắn ngủi của nó,
nhà máy cracking trị giá nhiều tỷ đô của Shell
đã gặp vô vàn vấn đề.
Theo dữ liệu của chính Shell,
sự cố này đã làm tăng nồng độ benzen,
một hóa chất không màu có thể gây ung thư.
EPA biết các cơ sở hóa dầu độc hại
là những cơ sở gây ô nhiễm độc hại vào loại nhất trên thế giới…
- Tôi đang muốn nhường lời đây. - …và giết người da đen.
Mọi thứ cô có, quần áo cô mặc, kính cô đeo, chiếc xe cô lái đến đây…
HẠ NGHỊ SĨ HOA KỲ, LOUISIANA
…điện thoại của cô, mọi thứ cô có đều là sản phẩm hóa dầu. Cô sẽ làm gì với chúng?
Việc biết là người ta đang tạo ra hóa chất mà hoàn toàn không quan tâm gì
đến tác động lên sức khỏe con người
khiến tôi tức giận và muốn đấu tranh, và đó là lý do tôi đang đấu tranh.
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 2
Kể một số thay đổi cô cậu đã thực hiện
về cả những gì cô cậu ăn và cách cô cậu xử lý thức ăn đi.
- Bọn tôi ít đi ăn ngoài hơn hẳn. - Ừ.
CẶP ĐÔI SỐ 5
Nghiên cứu này có thể gây ngợp.
Nhựa quá tràn lan. Ở đâu cũng thấy chúng.
Nên câu hỏi trở thành: "Ờ…
trời ạ, liệu có sự thay đổi nào của mình thật sự tạo ra khác biệt không?"
Nên là…
Nhưng tôi nghĩ là rất may mắn khi có Shanna
vì bà ấy hướng dẫn được là, chúng tôi có thể áp dụng lựa chọn thay thế nào?
Có thể chúng tôi không vứt hết đi được,
nhưng đây là một số ít khía cạnh mấu chốt có thể loại bỏ.
Ít nhất là cứ giảm đi xem có khác gì không.
Dĩ nhiên chúng tôi sẽ luôn hơi buồn nếu không có kết quả,
nhưng phải thử mới biết được. Bạn cứ phải thử để xem sao đã.
Một cách tôi đã thử để giảm mức tiếp xúc với nhựa
là mặc nhiều quần áo bền vững chứa sợi tự nhiên hơn.
Chúng khó kiếm lắm.
Tôi thấy giấy bọc này và rất phấn khởi.
Tôi tưởng là họ dùng vật liệu vận chuyển không chứa nhựa.
Nhưng không. Chúng được bọc trong nhựa.
"95% micromodal, 5% elastane".
Tôi chẳng hiểu nghĩa là gì luôn.
"88% polyester tái chế, 12% elastane".
Tức là, ừ.
Cái này là cotton, 100% cotton hữu cơ.
Tốt rồi, được một trong ba cái.
Tốt rồi, mặc thử nào.
Da là cơ quan lớn nhất của bạn,
và nó có thể hấp thụ hơn 60% số hóa chất chạm vào bề mặt của nó.
Những chất độc có trong thuốc nhuộm và sợi vải đó
đang được hấp thụ vào trong da của ta,
nên chúng sẽ rút ngắn tuổi thọ và làm giảm khả năng sinh sản của ta.
NHÀ SÁNG LẬP
Tôi là nhà thiết kế thời trang tự nhiên,
và tôi khởi nghiệp là người mẫu thời trang trong ngành thời trang.
Tôi làm rất nhiều về thời trang đường phố, đồ mặc trên người và cả mỹ phẩm.
Chắc chắn tôi đã rút ra bài học.
Quan trọng nhất là độ rủ của vải và độ vừa vặn của trang phục.
Nên hồi làm người mẫu, thật ra tôi đã biết trang phục nên khớp lên cơ thể thế nào,
trước cả khi tôi vào ngành này, làm việc cho các nhà thiết kế.
Tôi từng làm việc với Calvin Klein, Jones New York và Perry Ellis America.
Sau đó tôi sang mảng thiết kế nhãn hiệu riêng.
Các cửa hàng bách hóa lớn rất thích các thiết kế chúng tôi tạo ra,
nhưng họ sẽ chê là chúng quá đắt.
Rất nhiều công ty đang bớt xén chất lượng.
Chúng tôi phải cắt giảm từng đồng ở mọi khâu trong chuỗi cung ứng
để có thể đáp ứng mức giá của họ.
Với mức giá như thế này, có khi bạn giặt quần áo còn đắt hơn
là vứt quần áo bẩn đi và mua mới hết từ đầu.
Chúng tôi sẽ thay len bằng acrylic, thay cotton bằng polyester,
thay lụa bằng nylon và cao su bằng spandex.
Nhưng điều tôi không nhận ra hồi đó là mọi loại sợi thay thế đó
đều là nhựa và chất gây rối loạn nội tiết.
Đến năm 2030, 70% mọi loại sợi, và do đó là mọi loại vải…
ĐẾN NĂM 2030, 70% MỌI LOẠI SỢI SẼ LÀ SỢI NHÂN TẠO
…được dự đoán sẽ được làm từ nhựa.
Đợt tôi đang nuôi lớn hai đứa con
và đang cho đứa thứ hai cai sữa mẹ,
tôi đã phát hiện ra một khối u, và hóa ra là tôi bị ung thư vú.
Họ bảo nó là khối ung thư khá ác tính, đang tiến triển rất nhanh.
Tôi thấy rất khó chấp nhận việc phải dùng hóa trị, vì nó là một loại độc chất.
Nhưng tôi đã chấp nhận.
Xong họ bảo tôi là tôi phải trải qua một đợt xạ trị liều cao.
Tôi bèn hỏi là tôi chỉ phẫu thuật cắt bỏ hai bên vú có được không.
Thế là…
ừ, ung thư đã cướp đi bộ ngực và khả năng sinh sản của tôi.
Mấy năm sau, tôi lập ra công ty này và thực hiện một buổi chụp.
Có chín người phụ nữ,
và một cô đã chụp một bức ảnh ngực trần cho chúng tôi.
Trên ngực cô ấy xăm dòng: "Đả đảo ung thư vú".
Tôi bảo: "Tôi bị ung thư vú đây".
Chúng tôi nhận ra là trong chín phụ nữ, có ba người chúng tôi bị ung thư vú.
Điều đó đã thắp lên một ngọn lửa nhỏ trong tôi.
Tôi nghĩ là nếu tạo ra quần áo tốt cho sức khỏe
thì biết đâu, theo cách nào đó, chúng tôi sẽ chữa lành được ngành này.
Xin chào, chào mừng trở lại kênh của tôi. Ta lại làm một danh sách "tốt nhất" nhé.
Tôi sẽ chia sẻ mười sản phẩm chăm sóc tóc tôi thích.
Vì, ừ, tôi tìm được bí quyết rồi.
Con người chúng ta có những thói quen,
và những thói quen sẽ tạo ra những sự tiếp xúc thường xuyên.
Bạn đã bao giờ đi quanh khu đồ chăm sóc cá nhân ở cửa hàng
và xem thành phần của các sản phẩm bạn bôi lên da và cơ thể mỗi ngày chưa?
Sản phẩm chăm sóc cá nhân và trang điểm chứa các hóa chất gây rối loạn nội tiết.
Formaldehyde, PFAS, thứ còn được dùng trong các chất chống cháy,
phthalate, xenoestrogen, sulfate,
triclosan, EDTA, paraben…
Ngần ấy hóa chất được thêm vào để cải thiện sản phẩm.
Bạn thấy phthalate được thêm vào gôm xịt tóc
vì nó giúp tóc dễ tạo kiểu hơn.
Nó còn được thêm vào vì nó giúp sản phẩm có mùi thơm.
Nó là một phần của nguyên liệu tạo mùi hương.
Nhưng những hóa chất được thêm vào để cải thiện sản phẩm đó
thực chất sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của ta.
Nghiên cứu của tôi phát hiện ra rằng các bé gái
càng bắt đầu dùng các sản phẩm về tóc sớm
thì tuổi có kinh của chúng càng bắt đầu sớm.
Các bé gái ở Mỹ đang dậy thì sớm hơn.
Tỷ lệ trẻ em gái có kinh nguyệt trước 11 tuổi…
TUỔI CÓ KINH LẦN ĐẦU
…đã tăng gần gấp đôi, từ khoảng 8,5 lên đến 15,5%.
DẬY THÌ TRƯỚC 10 TUỔI: 'SỰ BÌNH THƯỜNG' MỚI?
Việc có kinh nguyệt sớm
là một yếu tố có nguy cơ gây ung thư vú.
Tăng rủi ro mắc ung thư vú, ung thư tử cung,
phải nhắc lại, vì chúng tiếp xúc với hormone estrogen trong thời gian dài hơn.
Thực tế là có những cộng đồng nhất định
hay phơi nhiễm với các độc chất trong môi trường hơn.
Nghiên cứu cho thấy bé gái da đen có khả năng bắt đầu dậy thì sớm
cao gấp đôi bé gái da trắng.
Phụ nữ da đen có tỷ lệ mắc ung thư vú, u xơ tử cung, béo phì cao nhất.
Mối tương quan này đã được liên hệ với các thành phần độc hại
trong sản phẩm làm đẹp họ dùng.
Có các cộng đồng hay phơi nhiễm hơn cộng đồng khác,
nhưng ta đều đang bị phơi nhiễm.
Ở Louisiana này, họ cho phép ngành công nghiệp,
nhất là ngành nhiên liệu hóa thạch, được xây thoải mái, xây hoài xây mãi.
MỤC SƯ LENNOX YEARWOOD JR. CHỦ TỊCH
Có những cộng đồng bị bủa vây tứ phía bởi ngành nhiên liệu hóa thạch.
Ở dải đất từng được biết đến là vùng đất đồn điền tại Louisiana này,
các cư dân có tổ tiên đã sống ở đây nhiều thế hệ
đang đấu tranh để có không khí sạch.
Hàng loạt cộng đồng, tất cả đều bị các nhà máy công nghiệp bao quanh.
Ngành hóa dầu tác động đến người da màu
về mặt vị trí địa lý.
Ở nước này, 68% người da đen
sống cách một nhà máy nhiệt điện than không quá 48 cây số.
Chưa hết, tính cả các nhà máy nhựa và hóa dầu ở Louisiana này
thì họ thật sự sống cách chúng không quá vài cây số.
Cụm từ "cộng đồng sát hàng rào"
thật sự nghĩa là có một hàng rào ngăn giữa sân sau nhà bạn,
xích đu nhà bạn và các cơ sở hóa dầu.
Có một vùng ở Louisiana…
GIÁO XỨ ST. JAMES
…trải dài từ Baton Rouge đến New Orleans,
được gọi là "Đại lộ Ung thư".
Tôi có một đồng nghiệp đã mất vì ung thư.
NHÀ SÁNG LẬP
Ở ngay ngôi nhà kia kìa.
Anh đi thẳng tiếp thì có dì chú của tôi, cũng đều bị ung thư.
Hàng xóm ở cạnh nhà tôi bị ung thư giai đoạn bốn.
Bà ấy đi viện và tôi không gặp lại bà ấy nữa.
Sau khi các nhà máy đến đây, bắt đầu gây ô nhiễm, Oliver cũng mất.
Oliver bị bệnh rồi mất. Tôi biết vì tôi từng hẹn hò ông ấy.
Matt bạn tôi cũng mới mất.
Matt dặn tôi đấu tranh.
Nên tôi sẽ đấu tranh vì Matt.
Bà Sharon, ta mới đi chắc được hơn một cây rưỡi
mà bà đã kể tên phải 40 người đã mất rồi.
Đúng.
Đau lắm, vì tôi quen hết những người này và họ đều đang chết dần chết mòn.
Ai cũng bị ung thư. Tại sao lại thế?
Ý là, bà còn chẳng cần đi đâu xa.
- Ừ. - Nhà của bà ở ngay kia.
Ở ngay đằng kia.
- Ngành nhiên liệu hóa thạch ở ngay kia. - Đúng.
- Còn nghĩa trang thì ở ngay đây. - Đúng.
Ai rồi cũng phải chết thôi.
Chúng tôi chỉ… Chúng tôi không muốn chết quá sớm.
- Quá sớm. Đúng. - Và không phải vì lòng tham của kẻ khác.
Đúng.
Đau đớn lắm.
Nhưng chúng tôi phải đấu tranh.
Kế hoạch kinh doanh của họ
là án tử đối với các cộng đồng của chúng tôi.
Ý tôi là, họ đang kiếm tiền và trục lợi từ cái chết của người khác,
để làm gì, làm ra nhựa à?
Để làm ra nhựa…
mà họ giết chúng tôi.
NGƯỜI TỐT. LÀM VIỆC TỐT. SASOL
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 4
CẶP ĐÔI SỐ 4
Rồi. Cập nhật này.
Giờ là tháng Một,
khoảng một tháng sau khi bắt đầu nghiên cứu về nhựa.
Tháng trước, chúng tôi đã có thai được,
nhưng cuối cùng lại bị sẩy thai sớm.
Mọi thứ hơi khó khăn với gia đình tôi rồi này nọ,
phải cố giữ thái độ vui vẻ trong mùa lễ
và không tâm sự được với ai…
về chuyện này.
Nên là, ừ.
Nhưng có vẻ là chuyện này cũng đem lại cho chúng tôi một chút hy vọng.
Đây chắc chắn là tín hiệu tốt, tôi nghĩ thế.
Cơ thể tôi vẫn mang thai được là tín hiệu tốt.
Bạn biết đấy, chúng tôi đang rất cẩn thận với mức tiêu thụ nhựa của mình,
theo rất sát nghiên cứu.
Và đến giờ thì đây là kết quả về thai kỳ khả quan nhất chúng tôi có được.
Nên mong là đến cuối nghiên cứu
thì chúng tôi có thể cập nhật lại với tin vui hơn.
Nhờ có hóa học mà nhựa mới ra đời được.
Mà giới hóa học thì có muốn đầu độc hay hủy hoại thế giới đâu.
Các công ty biết họ giết chết khách hàng thì sẽ bất lợi cho doanh thu mà.
Nên cũng chẳng mang tính cách mạng gì khi bảo:
"Ta nên tạo ra những thứ an toàn, không độc hại đi".
Nhưng bạn mà nhìn vào quá trình đào tạo của giới hóa học
thì bạn sẽ sốc khi thấy là không hề có môn học cơ bản nào
dạy người ta cách lường trước những tác động tiêu cực
đến sức khỏe con người và môi trường.
Họ không nắm được cơ chế gây độc.
Họ không nắm được cơ chế phân hủy sinh học.
Tôi nghĩ là, đáng lẽ đấy phải là điều đầu tiên một nhà hóa học được học,
để không làm hại người khác chứ?
Nên việc nó không có trong chương trình học thật sự gây sốc.
Thật ra hồi bé, tôi không phải là đứa muốn trở thành nhà hóa học.
Nếu có ai bảo tôi là sau này tôi sẽ trở thành nhà hóa học công nghiệp,
tôi sẽ cười nhạo họ.
Nhưng khi tôi nhận ra là giới khoa học biết sáng tạo, biết thiết kế, tưởng tượng,
tôi đã nhìn nhận hóa học như một hình thức biểu đạt nghệ thuật.
Thế là tôi theo học và trở thành nhà hóa dược.
Tôi xuất bản năm bài luận từ trước năm 21 tuổi,
sau đó tôi lên học cao học, vào Princeton.
PHÒNG THÍ NGHIỆM HÓA HỌC
Và đến năm 25 tuổi, tôi đã có 25 ấn phẩm.
Tôi từng nghiên cứu một loại thuốc chống ung thư giờ có tên là Alimta.
Sau đó tôi vào làm ngành công nghiệp cho Polaroid.
Chẳng bao lâu sau thì tôi đã có hàng tá bằng sáng chế,
phát minh, sản phẩm, giải thưởng, danh hiệu.
Và rồi tai họa ập đến.
John con trai tôi chào đời với một bệnh gọi là teo đường mật bẩm sinh.
Bệnh đó làm gan của nó tách rời khỏi ruột,
nên nó không chuyển hóa nước và chất dinh dưỡng hòa tan được.
Nó phải mổ lúc mới sinh,
và đến năm nó lên hai tuổi thì chúng tôi mất nó.
Chúng tôi không hề thừa nhận là nó bị bệnh nan y cho đến tận phút cuối.
Chúng tôi luôn bám víu một chút hy vọng. Nhưng mà ừ, đau đớn lắm.
Đêm làm lễ tang cho con trai tôi, tôi nằm trên giường, nhìn lên trần nhà và tự hỏi:
"Có phải cái gì đấy mình đụng vào ở phòng thí nghiệm hóa học
làm con trai mình bị dị tật bẩm sinh không?"
Tôi hay tự hỏi: "Tại sao?
Tại sao người ta lại phát minh ra một thứ nguy hiểm cơ chứ?
Nhưng mà khoan.
Nếu họ không được giáo dục để nhận diện và lường trước điều đó,
thì làm sao họ biết?"
CAO ĐẲNG SAINT MARY, CALIFORNIA
Tốt đấy, rồi.
Thế à?
Ừ. Chà, nhiều hơn hẳn nhỉ… Em tách phần này ra từ lòng đỏ của một quả thôi à?
Vâng, từ quả này ạ.
Tôi và các sinh viên nghiên cứu nhiều hóa chất khác nhau,
từ các hợp chất BPA cho đến phthalate,
và chúng tôi nghiên cứu những tác động của chúng lên các lộ trình phát triển
ngay từ những giai đoạn phát triển đầu tiên…
NHÀ SINH HỌC VỀ SINH SẢN
…mô phỏng thời gian mà một phôi người trong bụng người mẹ
sẽ phơi nhiễm với các hóa chất đó.
Chúng tôi dùng mô hình động vật, phôi gà chẳng hạn.
Dễ làm lắm.
Chúng tôi tiêm vi mô bằng các ống micropipette nhỏ
với nhiều liều hợp chất khác nhau.
Chúng tôi ủ chúng, xong đến ngày thứ 12 thì phân tích chúng dưới kính hiển vi.
Bạn chẳng cần phải là nhà khoa học cũng nhìn ra được.
Bạn cứ so sánh phôi đối chứng với các phôi được xử lý với phthalate là biết.
Sự khác biệt là khá rõ ràng.
Đây là tình trạng bị phơi nhiễm phthalate điển hình. Mọi đặc điểm ta đang thấy đây,
ta thấy có sự giảm sắc tố trên khắp cơ thể,
có sự giảm sắc tố ở mắt, võng mạc và mống mắt.
Và cụ thể là ở trường hợp này
thì ta thấy thành bụng bị mở ra, một số cơ quan bên trong đang lòi hẳn ra ngoài,
thò ra ngoài thành cơ thể.
Phần lớn những dị tật hoặc biến dạng này
là dấu hiệu đặc trưng khi phơi nhiễm với phthalate.
Chúng tôi đã chụp hình minh họa mọi phôi
đã qua xử lý, ở đây là bằng BPA,
kể cả ở liều thấp, sau đó là lên tới liều trung bình và cao.
Có những phôi bị dị tật nghiêm trọng, bao gồm những bất thường về sọ mặt.
Kích thước cơ thể ở trường hợp này bằng một phần ba trường hợp phôi đối chứng.
Có những nội tạng đang lòi ra ngoài cơ thể.
Có những phôi đã biến dạng hoàn toàn đến mức ngừng phát triển.
Các hình ảnh này rất giống với nhiều dị tật bẩm sinh phổ biến ở người.
Và ta đang thấy chúng chỉ qua những liều phthalate và hợp chất BPA rất thấp.
Không may là nhiều người chúng tôi được dạy
là liều lượng mới khiến một chất trở thành chất độc. Đó là lẽ thường.
Nói nôm na là dùng gì cũng vừa phải thôi là được.
Nhưng thực tế là những mức phơi nhiễm dù là nhỏ nhất
cũng gây ra tác động sâu sắc,
nhất là khi ta nói về hormone.
Chỉ một lượng hóa chất cực nhỏ cũng thay đổi được hành vi của gen.
Đấy là sự rối loạn nội tiết.
Tức là khi một bào thai phát triển,
gen không đúng lại được kích hoạt sai thời điểm,
khiến quá trình phát triển đi sai hướng.
Ta đều biết là nồng độ tính theo phần tỷ cũng gây hại,
nghe có vẻ rất ít đúng không.
Nhưng nếu bạn có một giọt nước,
trong đó có một phần tỷ bisphenol A,
theo bạn trong giọt nước đó có bao nhiêu phân tử bisphenol A?
Có 2,65 nghìn tỷ phân tử. Một trong số chúng đã đủ để gây hại rồi.
Vấn đề là ở đó. Và đến tận giờ, ta mới có đủ trình độ khoa học để hiểu được.
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 6 (MỐC GIỮA)
Rồi, đầu tiên là rất vui được gặp lại cô cậu.
- Ta nói về kết quả nhé? Tôi nghĩ là… - Vâng.
Rồi, Darby, lúc đầu nồng độ BPA của cô rất cao.
NỒNG ĐỘ BISPHENOL A CỦA DARBY (BPA)
Nhưng ở lần kiểm tra sau thì nó giảm hẳn rồi.
SỐ NGÀY KỂ TỪ KHI CAN THIỆP GIẢM 95%
- Tuyệt vời. - Chà.
Jesse, cậu cũng giảm được hẳn nồng độ BPA rồi.
- Thật ạ? - Chà.
Tức là mọi nỗ lực đã được đền đáp.
- Khó tin thật. - Chà.
Tôi cực kỳ hài lòng với những kết quả của quá trình can thiệp.
Sau sáu tuần,
hầu như nồng độ bisphenol A của ai cũng giảm xuống mức không phát hiện được.
GIẢM 61,5%
Họ cũng đã giảm được nồng độ phthalate.
Và thú vị là,
cả người nam lẫn người nữ trong mỗi đôi đều có các chỉ số cùng thay đổi song song,
tức là chúng phản ánh những sự thay đổi trong môi trường sống chung của họ.
Không thể nói là tôi ngạc nhiên
khi những người tham gia giảm mức phơi nhiễm của họ.
Cái chưa rõ là điều đó tác động đến số lượng tinh trùng ra sao.
Nói thật là sau sáu tuần, chúng tôi không thấy thay đổi gì mấy.
Lúc nhận được kết quả, tôi buồn lắm.
Tôi nghĩ: "Trời ạ, gì thế này?" Tôi thất vọng lắm ấy.
Dĩ nhiên, kết quả đó khiến những người tham gia thất vọng.
Nhưng ta phải nhớ là tinh trùng mới sẽ mất 70 ngày để sản xuất.
Nên khả năng là phải đến những mẫu cuối, chúng tôi mới thấy được sự cải thiện.
Ta đều đang cố làm một việc rất khó. Nên tôi nghĩ ta phải bình tĩnh một chút
và nếu được thì cho mình thêm chút thời gian.
CÁC NHÀ TIÊN PHONG VỀ SINH HỌC
Tôi, một tinh trùng, đến đây để mong được các bạn giúp đỡ.
Tinh trùng chúng tôi đang trở thành một loài có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Nhưng đây là vấn đề ta khắc phục được.
Xin hãy cùng tôi chào đón một trong những người
đang thật sự cứu rỗi tinh trùng và tương lai của ta,
John Warner.
Bạn có thể thấy hơi lạ khi tôi được một tinh trùng giới thiệu.
Nhưng thử nghĩ kỹ mà xem,
ta đều từng là chúng mà.
Sau khi mất đi con trai hai tuổi vì dị tật bẩm sinh,
tôi nhận ra là quá trình học của tôi bị thiếu đi một yếu tố.
Và tôi nhận ra là chưa một trường đại học nào
dạy cho một nhà hóa học bất cứ điều gì về cách một phân tử trở thành chất độc.
Tôi nhận ra là thế giới này không cần một phong trào xã hội,
không cần một quan điểm chính trị.
Thế giới cần ngành khoa học mới.
Một ngành khoa học dạy cho một nhà hóa học cách lường trước những tác động tiêu cực.
Và đó là lúc lĩnh vực hóa học xanh ra đời.
Paul Anastas và tôi viết cuốn sách về hóa học xanh hồi những năm 1990.
HÓA HỌC XANH LÝ THUYẾT VÀ THỰC HÀNH
Bạn thực hiện mọi nghiên cứu khoa học, mọi nghiên cứu hóa học như bình thường,
nhưng bạn sẽ đặt ra thêm một câu hỏi là: "Nếu thứ này thật sự thành công thì sao?"
Nếu thay vì nó chỉ là một bài báo trên tạp chí,
một công ty nào đó thực sự bắt đầu đưa nó vào sản xuất đại trà thì sao?
Những quyết định tôi đưa ra vào ngày đầu tiên
sẽ có ảnh hưởng gì trong tương lai?
Đấy chính là hóa học xanh.
Lần cuối đếm, tôi nhớ là tôi đã đến hơn 65 nước,
gặp gỡ các tổng thống, thủ tướng,
cắt băng khánh thành và diễn thuyết, và nó đang dần trở thành một phong trào.
Và gần 100 trường đại học trên toàn cầu đã ký vào một cam kết,
nói là họ sẽ đưa hóa học xanh vào chương trình học bắt buộc.
Nhưng ai trong xã hội cũng cần hiểu là mọi thứ không nhất thiết phải độc hại.
Ta có thể học những cách làm khác đi.
Bạn nhìn đâu đâu cũng thấy nhựa.
Ta thật sự phụ thuộc vào nó.
Khó mà tưởng tượng ra được một thế giới không có nhựa.
Nhưng nhựa, về bản chất, không phải là thứ xấu.
Mà những hóa chất có khả năng thay đổi hormone bên trong nó mới xấu.
Nhiều người nghĩ là chính phủ sẽ lo cho ta.
Họ sẽ không để ta bị phơi nhiễm với những thứ có thể gây hại.
Nhưng ta không hề được bảo vệ trước hóa chất có trong sản phẩm hàng ngày.
Về khía cạnh quản lý hóa chất ở Mỹ,
thật sự có rất ít hóa chất bị cấm.
Và đa số hóa chất còn chưa được kiểm tra.
Đã không ít lần ta nhận ra những hóa chất đã có trên thị trường từ lâu
đang gây độc hại.
Với DDT.
Thuốc trừ sâu thật sự có thể là mối đe dọa nghiêm trọng với nhân loại.
Với asbestos.
Hôm nay, Cơ quan Bảo vệ Môi trường đã hoàn tất lệnh cấm
đối với loại asbestos duy nhất còn được dùng ở Mỹ.
Chì trong xăng từng khiến trẻ em bị tổn thương não.
Chì trong xăng khiến một nửa dân số đạt chỉ số IQ thấp hơn.
Sau khi bỏ chì ra khỏi xăng, ta đã giảm 95% lượng chì trong máu trẻ em.
Ta đã nâng chỉ số IQ trung bình của một thế hệ lên khoảng năm điểm IQ.
Những đứa trẻ thông minh hơn, có thiên hướng sáng tạo hơn đó
đã giúp nền kinh tế thu hồi hàng tỷ đô.
Tức đó là câu chuyện thành công nổi bật.
Theo tôi câu hỏi lớn bây giờ là, ta làm gì với nhựa?
Truyền thông đưa tin là việc chính phủ liên bang ngần ngại quản lý
những hóa chất này là do họ dựa vào những nghiên cứu thiên lệch
đến từ chính ngành hóa chất.
Thượng nghị sĩ, ở FDA…
FDA PHÓ ỦY VIÊN PHỤ TRÁCH KHOA HỌC
…tất cả sản phẩm chúng tôi phê duyệt
đều dựa trên dữ liệu được chuẩn bị và được tiến hành nghiên cứu
bởi chính nhà sản xuất.
Mà ông có băn khoăn không? Ý tôi là thế. Có vẻ ông chưa thấy được mối liên hệ.
Ta ra nông nỗi này là vì kiến thức khoa học về rối loạn nội tiết
chưa tồn tại hồi nhựa mới có trên thị trường.
Các gen của chúng ta thực sự đang được bật và tắt hàng nghìn tỷ lần mỗi giây
trong từng giây trong suốt cả đời ta.
Và những thứ như phthalate và bisphenol A tác động đến
quá trình bật và tắt gen đó.
FDA, EPA và CDC,
bộ phận khoa học của họ đang bỏ qua lĩnh vực di truyền học phân tử.
Trong 30 năm qua,
khoa học đã phát triển hơn nhiều.
Nên ta đã đánh giá thấp quy mô của vấn đề thì đúng hơn.
Ngành nhựa đã trở thành một gã khổng lồ
và ta đã để nó qua mặt ta và vượt ra khỏi tầm kiểm soát.
Nhiều hóa chất thoát ra từ nhựa là các chất gây rối loạn nội tiết.
Việc đó làm chúng có liên hệ với một danh sách dài
các bệnh không lây phổ biến hiện nay như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt,
ung thư tinh hoàn, vô sinh, rối loạn hệ miễn dịch và các vấn đề về não.
Không may là ở Mỹ,
công tác quản lý độc học
bị tê liệt vì mức độ chi phối của ngành hóa chất lên Quốc hội là quá lớn.
Đơn giản là vậy.
Các chuỗi cung ứng ổn định là điều bắt buộc.
CEO, HIỆP HỘI CÔNG NGHIỆP NHỰA
Việc sản xuất nhựa ở Mỹ là điều tích cực.
Ta đang đứng trên một địa điểm đồn điền,
tổ tiên tôi từng bị cưỡng ép rời châu Phi
và bị đưa đến đây để làm nô lệ.
Ký ức về giai đoạn đó vẫn còn hiện hữu.
Vậy mà giờ ngành nhiên liệu hóa thạch ở Louisiana này
lại thực sự đang hướng đến việc xây nhà máy
ở các địa điểm đồn điền cũ,
dù biết là quá khứ đó đau thương đến thế nào đối với tất cả mọi người.
Quá đau lòng khi họ đang áp dụng chính cái tư tưởng
từng thấy ở các đồn điền
để không chỉ bòn rút tài nguyên từ Mẹ Trái Đất
mà còn làm hại chính những con người trước kia.
Thế để thấy là họ chẳng quan tâm gì đến nhân loại.
THỐNG ĐỐC LOUISIANA
Chúng tôi có mặt ở đây để thông báo là Formosa sẽ đầu tư 9,4 tỷ đô la.
Tôi rất vui mừng được thông báo về khoản đầu tư vốn đặc biệt này
cùng những việc làm sẽ xuất hiện tại Giáo xứ St. James,
cách chân cầu Sunshine chỉ khoảng hơn ba cây số.
ĐỊA ĐIỂM FORMOSA ĐỀ XUẤT
Nhà máy Formosa là một nhà máy họ định xây trên một địa điểm đồn điền cũ.
Và đây không chỉ là nhà máy bình thường. Nó đang được gọi là cơ sở lớn nhất bang.
Và những người như Sharon Lavigne
đã đẩy lùi một tập đoàn quốc tế khổng lồ, đúng nghĩa là ngay từ bàn bếp nhà họ.
Đây là câu chuyện David và Goliath đời thực.
Một công ty hóa chất trị giá nhiều tỷ đô đã sẵn sàng xây nhà máy khổng lồ mới ở đó.
Cho đến khi họ vấp phải bà Sharon Lavigne và Rise St. James.
Họ đề xuất xây Formosa Plastics cách nhà tôi hơn ba cây số.
Tôi mới bảo: "Lạy Chúa tôi, sao để đất này vào tay Formosa được. Ta sống ở đây mà".
NGĂN CHẶN FORMOSA
Tôi không hề định trở thành nhà hoạt động.
Tôi chỉ biết cái tên Formosa Plastics cứ văng vẳng bên tai.
Đầu tiên, bọn tôi tìm đến Chúa.
- Tôi biết tôi đã làm. - Đúng.
Tôi đã ngồi ngoài hiên và cầu nguyện.
Tôi đã hỏi ý Chúa, Chúa mà bảo tôi chuyển đi
thì giờ cuộc chiến này không có tôi. Nhưng Chúa đã bảo tôi đấu tranh.
Họ bảo: "Thống đốc chấp thuận xây nhà máy rồi, bà không ngăn nổi đâu".
Bảo thống đốc xây ở cộng đồng của ông ta ấy.
Ông ta tưởng người dân St. James ngu và sẽ để họ đội thêm một ngành nữa lên đầu
khi chúng tôi đã gánh 12 ngành á? Không.
Không có mùa xuân đấy đâu.
Chúng tôi đã tập hợp.
Chúng tôi đã diễu hành.
Chúng tôi đã đi họp hội đồng giáo xứ.
Formosa mà đến St. James,
ta sẽ không sống nổi.
Chúng tôi là Rise St. James và chúng tôi sẽ bảo vệ Giáo xứ St. James.
Formosa đừng hòng thắng dễ.
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)
Tôi nói chuyện với cô cậu về kết quả sau cùng nhé.
Katie ạ, cái làm tôi thấy đáng kinh ngạc
là mức phthalate của cô đã tăng đáng kể.
Mà giờ là giai đoạn cô đang giảm hết mức phơi nhiễm rồi.
Vậy là do cái gì tôi không thấy rồi. "Có gì không thấy làm mình…?"
Là cái gì đấy ở chỗ làm à? Có trời biết!
Tim, số lượng tinh trùng của cậu thì đang không ổn lắm, nhé?
- Vâng. - Ừ.
Nồng độ của cậu thật ra là đã bị giảm nhẹ.
Vâng.
Có vẻ là chưa có sự cải thiện đáng kể,
tôi phải nói thật là thế.
Cái đau lòng với những nghiên cứu này là không phải ai cũng sẽ cải thiện được.
Loại bỏ hết chất gây ô nhiễm trong đời bạn là việc khó mà.
Các chất gây rối loạn nội tiết có mặt quá tràn lan,
bạn đang tiếp xúc với chúng cả khi không ngờ đến nhất.
Nhưng điều đó chỉ làm việc báo tin dữ trở nên khó hơn.
Ý tôi là, cô cậu cố có con lâu lắm rồi, đúng không?
- Vâng. Hơn mười năm rồi. - Vâng.
Tôi rất mừng khi quá trình can thiệp này đã giúp ích cho cuộc sống của cô cậu.
Vâng.
Nhưng tôi chưa thấy có dấu hiệu gì là sắp tới, cô cậu sẽ có thai được.
- Vâng. Hiểu ạ. - Vâng.
- Nhưng cũng không sao… - Ừ.
Bọn tôi…
Bọn tôi biết là sẽ cần đến phép màu mà, nên là…
Không thụ thai được là việc rất khó chấp nhận.
Thành thật mà nói là chắc chắn đã có những lúc tôi cảm thấy khá vô vọng.
Cái đáng buồn, và thật ra là mỗi năm lại một đáng buồn hơn,
ít nhất là đối với anh, là…
những dịp như Ngày của bố và Ngày của mẹ.
Tôi luôn nghĩ đấy sẽ là dịp tôi được đón mừng.
Nhưng chúng tôi chưa được làm cha mẹ.
Việc đó khiến bạn nghĩ: "Đời bọn mình khác so với những gì mình tưởng tượng quá".
Nhưng tôi sẽ không bao giờ buông bỏ cái hy vọng
là một ngày nào đó, có thể chúng tôi vẫn sẽ có được con.
Công tố viên số một California đã triệu tập ExxonMobil…
Tổng chưởng lý Rob Bonta nói các công ty hóa dầu và nhiên liệu hóa thạch
đã thổi phồng vai trò của tái chế và giảm nhẹ vấn đề.
Các ngành hóa dầu và nhiên liệu hóa thạch…
TỔNG CHƯỞNG LÝ, CALIFORNIA
…đã tiến hành một chiến dịch lừa dối kéo dài nửa thế kỷ.
Những gì tôi làm là theo chức trách, nhưng cũng liên quan đến cá nhân.
Con gái cả của tôi bảo tôi là: "Bố, con yêu gia đình mình.
Con cũng muốn một ngày nào đó có gia đình.
Nhưng con nghĩ sẽ vô trách nhiệm nếu sinh con ở hành tinh hấp hối này.
Nên con không định lập gia đình đâu ạ".
Quá đau lòng.
Ta không nên tước đi giấc mơ của… Của thế hệ kế cận vì những sai lầm của ta,
vì ta đã không làm tròn trách nhiệm. Vì theo đuổi cái gì? Lợi nhuận vô tận à?
Toàn bộ ngành nhựa được xây nên từ một lời nói dối.
Lý do duy nhất khiến ngày nay nhựa phổ biến đến thế
là vì người ta nghe nói là sản phẩm đó tái chế được.
Con người gây ra ô nhiễm. Con người cũng có thể ngăn chặn ô nhiễm.
Keep America Beautiful, tổ chức sản xuất đoạn quảng cáo đó,
được tài trợ một phần bởi hiệp hội thương mại ngành nhựa
bao gồm các tập đoàn hàng đầu về đồ uống và bao bì,
điều đó có vẻ lạ cho đến khi bạn nhận ra thông điệp ngầm ở đây là:
"Ngăn chặn ô nhiễm là việc của bạn, người tiêu dùng".
Người ta sẽ không mua đồ nhựa,
lệ thuộc vào nhựa và tiêu thụ nhựa
nếu biết khi ta làm vậy, chúng sẽ hủy hoại hành tinh.
Bộ Tư pháp California
đã mở một cuộc điều tra đối với ExxonMobil.
Chúng tôi đã thu được nhiều thông tin nội bộ, chẳng hạn như
việc tái chế quy mô lớn là không khả thi về mặt tài chính.
CÓ THỂ TRỞ NÊN KHẢ THI VỀ MẶT KINH TẾ.
Thế nhưng họ vẫn tiếp tục tuyên truyền sai lệch về khả năng tái chế nhựa.
Thúc đẩy tái chế chỉ là cách để giữ chân các sản phẩm của họ trên thị trường.
- Đấy là cách để họ bán nhựa ạ. - Đúng.
Đôi bên cùng có lợi.
Ngày nay, chỉ có 9% nhựa được tái chế.
Quá sốc.
Và lý do là vì các công ty nhựa lớn sẽ không thu được lợi.
Việc tái chế quá tốn kém.
Và ta đang tạo ra nhiều nhựa đến mức
khiến khả năng của hệ thống bị quá tải,
thậm chí tái chế cơ bản cũng là bất khả thi.
Nhưng sau nhiều thập kỷ đóng vai bãi rác cho hơn một nửa lượng rác trên thế giới,
Trung Quốc đã cấm phần lớn các sản phẩm tái chế cấp thấp.
Điều có vẻ đang xảy ra là Trung Quốc chán nhập khẩu rác của ta rồi.
Nếu các sản phẩm nhựa không tái chế được thì họ phải nói rõ như thế.
Trong quảng cáo phải có sự thật.
Nhìn kìa Tracy, cô ta vứt rác kìa.
Việc trò tuyên truyền sai lệch đó được phép diễn ra
suốt hàng chục năm trời là quá sốc.
Chẳng khác gì với thuốc lá.
Các tập đoàn lớn đang lừa dối công chúng,
tiếp tay cho cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa toàn cầu, và việc đó cần phải chấm dứt.
Tôi sẽ không mong hay hy vọng chuyện đó xảy ra đâu, tôi sẽ ra tay.
Hồi tôi được chẩn đoán bị ung thư,
tôi đang giảng dạy về thời trang bền vững,
và tôi nhận ra mục tiêu không còn là sự bền vững nữa.
Mà mục tiêu là loại bỏ hết hóa chất từ dầu mỏ.
Dệt may là nguồn gây vi nhựa trong môi trường lớn nhất.
Nhưng tại California Cloth Foundry,
các loại sợi đều là sợi cotton, lanh, gai dầu, flax
và viscose từ gỗ.
Quá trình độc hại nhất trong chuỗi cung ứng dệt may là nhuộm vải,
và thuốc nhuộm đến từ hóa chất dầu mỏ.
Nên nhiều nguyên liệu của chúng tôi có thể được thấy trong bếp,
hạt dẻ và sắt chẳng hạn.
Chúng là các nguyên liệu chính trong chương trình với North Face và Levi's.
Một nguyên liệu nữa là quả cơm cháy,
một chất tạo màu chúng tôi dùng trên chiếc hoodie Gaia của Gisele.
Nhưng chúng rất đắt đỏ.
Nên để thật sự thay đổi ngành thời trang, một ngành cực độc hại, sản lượng khổng lồ,
ta phải mở rộng quy mô hóa học xanh.
Thời trang là thứ rất không thiết yếu,
nhưng nó vẫn có vai trò lớn trong xã hội.
Phần lớn quãng đời trưởng thành, tôi là nhà thiết kế…
NHÀ SÁNG LẬP
…và mục tiêu chủ yếu là phát minh ra sản phẩm mới.
Và đến một thời điểm thì tôi nhận ra thực chất tôi là người
đang tạo ra ngần ấy vấn đề về môi trường mà ta gặp phải.
Là nhà thiết kế, bạn thuyết phục người ta mua sắm, chi tiêu, lãng phí.
Nhưng mười năm trước, tôi nhận ra là người như tôi có quyền quyết định
việc một công ty sẽ gây hại hay sẽ tạo ra một phương pháp kinh doanh hoàn toàn mới.
Thế là năm 2015, chúng tôi thử thuyết phục các tập đoàn
sử dụng vật liệu tái chế thay vì tạo ra thêm vật liệu.
Chúng tôi tạo ra giày thể thao từ lưới đánh cá.
Nhưng dù bạn có tái chế nó đi nữa thì nhựa vẫn là nhựa.
Nên nhựa cần phải bị loại bỏ.
Tiếp theo, tôi xin được mời lên Cyrill Gutsch.
Chào. Xin chào Paris!
Giờ là lúc để phát minh ra những vật liệu mới làm từ thiên nhiên.
Đây là chiếc áo khoác đầu do Dior, Kim Jones, thiết kế để hỗ trợ chúng tôi
trong quá trình tạo ra Bananatex, một công nghệ mới.
BANANATEX VẢI LÀM TỪ CHUỐI
Khái niệm về nhựa không nhất thiết phải đến
từ nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ.
Chẳng có định luật vật lý nào nói nó phải đến từ những vật liệu đó.
Chúng chỉ tình cờ là những vật liệu ta đang dùng.
Hãy mở rộng tầm mắt, đón nhận thiên nhiên
và tìm hiểu xem: "Sao thiên nhiên lại tạo ra được một thứ trong suốt?
Sao thiên nhiên lại tạo ra được một thứ bền nhưng vẫn linh hoạt?"
Mọi thứ bạn có thể dùng để định nghĩa
tính năng của nhựa hay polymer thì thiên nhiên đều có.
Nên nếu ta có thể học hỏi từ thiên nhiên,
ta sẽ tạo ra được những thứ đỡ độc hại và có trách nhiệm với môi trường hơn.
Ở Sway, chúng tôi dùng rong biển thay cho các loại nhựa thực sự phổ biến,
SWAY BAO BÌ LÀM TỪ RONG BIỂN
chủ yếu là màng mỏng.
Chiếc giày này 100% không chứa nhựa,
nên có thể đưa toàn bộ sản phẩm này vào phân hữu cơ.
Sau bảy đến mười tuần, sẽ chỉ còn lại các dưỡng chất.
Chúng tôi làm ra sắc tố nhuộm hiệu năng 100% từ thực vật đầu tiên trên thế giới.
Chúng tôi muốn thay thế mọi thuốc nhuộm, độc chất truyền thống.
Chúng tôi mô phỏng chính những nguyên lý tạo màu tự nhiên của bướm,
để tạo ra được mọi màu trên quang phổ thấy được.
TRIỂN LÃM VẢI VÓC TƯƠNG LAI
Ta đang trải qua cuộc cách mạng vật liệu.
Đây là thách thức lớn nhất và thú vị nhất mà con người chúng ta từng phải đối mặt.
Chúng ta đấu tranh cho sự sống còn của mình bằng cách thiết kế, sáng tạo lại,
bằng cách xác định lại nền tảng của xã hội chúng ta,
cách mọi thứ đang được tạo ra.
Tưởng tượng xem, sẽ có ngày ta có thể nói là,
thế giới giờ đã có các loại polymer,
nhựa và vật liệu an toàn, không độc hại.
Sẽ đến ngày ta phải nhìn vào mắt người đời và bảo: "Làm được rồi".
Không phải "muốn làm", là "làm được rồi".
Để được vậy thì sẽ phải mạo hiểm, thử và sai, và nỗ lực.
Dù các cặp đôi đã giảm được đáng kể mức tiếp xúc…
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)
…tính đến mốc giữa nghiên cứu,
tôi rất muốn biết liệu họ có giữ được sự thận trọng đó hay không.
- Cùng xem một số biểu đồ nhé. Được không? - Vâng, xem đi ạ.
Rồi, đây là biểu đồ BPA của Darby.
Vâng.
Cô có một quãng giảm tại mốc giữa.
Đây là lượng phthalate trọng lượng phân tử cao.
Nhớ không, chúng là thứ có trong ống nhựa mềm và các chai nước mềm ấy.
Các chỉ số của cô đã giảm mạnh.
- Nên theo tôi đấy là thành công. - Tốt quá.
Rồi, Jesse, đây là BPA của cậu và đây là lúc đầu.
Cậu đã giảm được chỉ số một cách kỳ diệu và cả sáng lẫn tối đều không bị tăng lại.
- Quá phi thường. - Tốt rồi.
Chỉ số trọng lượng phân tử cao của cậu hồi đầu cũng khá cao,
nhưng cậu đã giảm được và không bị tăng lại.
- Tốt rồi. - Xuất sắc lắm.
- Sao cậu làm được thế? - Ờ…
Các cặp đôi đã giữ được lượng bisphenol của họ ở mức thấp,
nhiều đôi là ở mức không phát hiện được, quá đáng nể.
Và dù chỉ số phthalate cứng đầu hơn,
chúng tôi vẫn thấy mức trung bình đã giảm đáng kể.
GIẢM TRUNG BÌNH 18%
Và quan trọng nhất là các cặp đôi đều đã quyết tâm,
đã thích và muốn tiếp tục với những thay đổi đó trong tương lai.
Chắc thứ bọn tôi giảm nhiều nhất là đi ăn ngoài.
Bọn tôi đã tiết kiệm được rất nhiều tiền và nấu ăn cùng nhau nhiều hơn.
Vậy là cô cậu thấy tích cực.
- Chắc chắn ạ. - Chính xác.
Biết rồi thì khó mà quay lại được.
Nên chắc đấy là điểm trừ duy nhất khi biết thêm về nhựa.
Cô thấy thế à?
- Thấy không quay lại được à? - Vâng.
Không khó như bọn tôi tưởng
vì chỉ kiểu, tuần này thì làm việc này,
xong tuần sau thì làm việc kia thôi.
Tôi nghĩ cái ở lại lâu dài là những thói quen đã hình thành.
Ta sẽ quen với việc không dùng nữa hoặc là dùng sản phẩm thay thế.
Bọn tôi thay đổi cách chuẩn bị và cất trữ thức ăn chẳng hạn.
Vấn đề lớn nhất là mùi hương.
Bột giặt chẳng hạn. Bọn tôi đúng nghĩa là ngửi thấy mùi đó 24/7 và kiểu:
"Sao mùi này mãi không hết thế".
Nếu bọn tôi mua một cái chăn hay gì đấy, bọn tôi sẽ cố mua cotton 100%.
- Ừ. - Bọn tôi đã có nhận thức hơn.
Tôi trở thành người truyền bá rồi.
Tôi nghĩ là người ta dần quan tâm sau khi bắt đầu nhận ra là nó ảnh hưởng đến họ.
Người ta đã đấu tranh bất chấp muôn vàn bất lợi.
Thực sự là David đấu lại Goliath.
Nhưng niềm tin và tinh thần của họ mãnh liệt đến mức khó tin.
Mảnh đất ở St. James này
là địa điểm được đề xuất xây dựng nhà máy hóa dầu Formosa trị giá 9,4 tỷ đô.
Và mảnh đất sẽ xây dựng nhà máy đó
đang gây phẫn nộ sau vụ phát hiện các ngôi mộ vô danh của những người nô lệ.
Quy định pháp luật hiện có ở Louisiana
không cho phép bạn xây cất trên nghĩa trang.
Cái điên rồ là đấy hóa ra lại là lý do người dân đang thắng.
CÁC NGHĨA TRANG ĐÃ ĐƯỢC XÁC MINH
Chính các tổ tiên được chôn cất dưới vô số các ngôi mộ vô danh đó
giờ lại đang ngăn chặn các nhà máy nhiên liệu hóa thạch.
CÁC NGÔI MỘ VÔ DANH
Gần như thể các tổ tiên đang vọng về từ quá khứ
và nói là: "Quá đủ rồi".
- Ta sẽ đồng tâm hiệp lực. - Đúng.
- Chống lại Formosa. - Đúng.
Ta sẽ không cho phép họ đào tổ tiên từ dưới mảnh đất này lên
và chuyển họ đi chỗ khác.
Thẩm phán Trudy White đã ra phán quyết có lợi cho chúng tôi
và yêu cầu Formosa rời khỏi mảnh đất.
Vì chúng tôi có quyền được hít thở không khí trong lành.
Sharon Lavigne là một thế lực không gì cản nổi.
TỐP 100 NGƯỜI CÓ ẢNH HƯỞNG NHẤT NĂM 2024
Đừng dại mà xem thường bà ấy.
LƯỢT THÍCH
Tôi biết là nếu chúng tôi hợp lực, chúng tôi sẽ thắng.
Tôi từng nói rồi, con người đoàn kết sẽ luôn thắng những đồng tiền có tổ chức.
Những trở ngại trong việc kiểm soát mức tiếp xúc
với hóa chất độc hại phần lớn không đến từ khoa học.
Cái cần thiết để đương đầu với vấn đề này là sự can đảm, tầm nhìn, ý chí chính trị.
Chẳng có nước nào là hoàn hảo trong việc quản lý nhựa và hóa chất độc hại.
Nhưng Liên minh châu Âu đang đi đầu thế giới.
ỦY BAN CHÂU ÂU BRUSSELS, BỈ
Họ có đạo luật về hóa chất gọi là REACH,
yêu cầu các hóa chất thực sự phải được kiểm tra
mức độ an toàn và độc hại trước khi đưa ra thị trường.
Chỉ có chín hóa chất bị cấm
đưa vào các sản phẩm chăm sóc cá nhân ở Mỹ.
Còn ở Liên minh châu Âu thì có hơn 1.100 hóa chất bị cấm.
Bạn có thể thấy là có sự chênh lệch lên tới hơn 100 lần.
Các quy định mới của EU do Ủy ban châu Âu đề xuất
sẽ nhắm vào mười sản phẩm nhựa dùng một lần.
Các sản phẩm đó sẽ không biến mất.
Mà chúng sẽ được làm ra bằng vật liệu khác.
Ta đang có cơ hội.
Liên Hợp Quốc đang thương thảo một hiệp ước quốc tế, toàn cầu, về nhựa.
Hội nghị này không chỉ nhằm soạn thảo một hiệp ước quốc tế.
Nó là câu chuyện nhân loại phải đứng lên trước một thách thức mang tính tồn vong.
CHỦ TỊCH ỦY BAN ĐÀM PHÁN
Cuối cùng ta cũng đã thấy những bước tiến trong việc cấm bisphenol A, hay BPA,
và các loại bisphenol giống nó, cũng gây ra những tác hại tương tự.
Những hóa chất đó gây rối loạn hormone, trong đó có việc làm tăng estrogen.
Thực tế là những năm 1930, BPA từng được nghiên cứu
về khả năng ứng dụng trong điều hòa hormone,
bao gồm biện pháp tránh thai.
Năm 2025, Liên minh châu Âu tuyên bố là quá đủ rồi.
Kể từ thứ Hai, Liên minh châu Âu đã cấm việc sử dụng
chất gây rối loạn nội tiết này trong hộp đựng thực phẩm.
Nếu ta thật sự áp dụng tư duy vì sức khỏe,
ta sẽ vượt ra khỏi cái mô hình tập trung vào những gì ta thấy trên các bãi biển,
dưới đại dương.
Quan trọng nhất là ta phải nghĩ đến những gì đang đi vào cơ thể con người.
QUÁ TRÌNH CAN THIỆP TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)
Có điều gì đã thay đổi trong môi trường làm việc của cậu
có thể đã làm mức phơi nhiễm giảm không?
Tôi thay đổi nhiều lắm. Với tôi thì nhiều thứ thay đổi lắm.
Sau khi gặp Bruno,
tôi đã lo là cậu ấy sẽ không thể
giảm mức phơi nhiễm hoặc cải thiện số lượng tinh trùng.
Cậu ấy là công nhân xây dựng,
phải tiếp xúc rất nhiều với các loại vật liệu xây dựng.
Tôi đã lầm.
Cậu làm bốn phân tích tinh dịch rồi nhỉ?
Có ba phân tích rất khả quan và phân tích cuối cùng cũng rất khả quan.
Xu hướng nói chung là cậu có sự cải thiện rõ rệt rồi.
Vâng.
Bọn tôi bất ngờ lắm đấy ạ.
Bọn tôi kiểu: "Gì cơ?"
Nếu ta xem nồng độ của cậu
thì hồi trước là 44.
KẾT QUẢ NỒNG ĐỘ TINH TRÙNG CỦA NICK
Sau đó là lên 60.
TĂNG 36%
Tôi có xem kết quả tinh trùng của cậu rồi, và khá hơn nhiều rồi đấy.
Tốt quá.
Số lượng tinh trùng di động tổng cộng của cậu đã tăng 50%.
- Trời. - Vâng.
- Tức là rất đáng kể. - Mừng quá.
Các chỉ số… Như bọn tôi vừa nói… là khá cao.
- Nồng độ tăng vọt rồi. - Công nhận!
Quá khó tin.
Cậu biến thành Siêu nhân rồi.
Tôi có kết quả đây rồi.
Tôi nghĩ cái phấn khởi nhất với tôi, và chắc là với cậu nữa,
là số lượng tinh trùng tổng cộng của cậu đang ở mức rất cao.
Ngưỡng để được coi là còn khả năng sinh sản là khoảng 40.
Lúc đầu cậu ở dưới ngưỡng đó, nhưng giờ cậu lên 77 rồi…
TĂNG 208%
…một điều quá tuyệt vời!
Cảm ơn bà.
Tôi hết sức hài lòng với kết quả phân tích tinh trùng.
Trong số sáu người đàn ông trong nghiên cứu,
năm người đã cải thiện được chất lượng tinh dịch của họ về nhiều thông số.
- Cậu thấy sao? - Hài lòng ạ.
- Thế hả? - Vâng.
Tôi rất vui vì quá trình can thiệp đã có tác dụng.
Tôi đi từ mức dưới ngưỡng, hoặc không có khả năng sinh sản, lên mức bình thường.
Một điều rất tích cực nữa rút ra được từ quá trình can thiệp này
là có vẻ nó đã cải thiện cuộc sống của họ theo nhiều cách chúng tôi không ngờ tới.
Đợt bọn tôi cắt giảm mọi thứ, tôi đang từ, hình như hôm ta đo là tôi nặng hơn 96 cân,
xuống còn 90 cân. Giờ thì tôi lại lên tầm 92 cân rồi.
Là cậu giảm được hơn bốn cân à.
Tôi bị tỉnh ít hơn hẳn về đêm, và tôi ngủ sâu hơn.
Một phần ba số người tham gia đã giảm được chỉ số khối cơ thể của họ.
Hơn 60% cho biết mức năng lượng của họ đã tăng lên,
có 80% cho biết chất lượng giấc ngủ của họ được cải thiện,
và 86% cho biết họ dự định sẽ duy trì những thay đổi về lối sống đó.
Tôi cảm giác tôi tập trung được lâu hơn.
Không còn cái sự mơ hồ như trước nữa.
Tôi thấy khỏe hơn và đang sống vui hơn. Nên sao lại không duy trì việc này nhỉ?
Đúng là để hiểu được các xu hướng bệnh tật thì sẽ cần đến một nhóm dân số lớn.
MỨC BAN ĐẦU CỦA BẠN BISPHENOL A
Nên những kết quả này sẽ được sử dụng
để làm cơ sở đề xuất thực hiện nghiên cứu lớn hơn, được chính phủ tài trợ.
Tôi nghĩ chúng tôi là những nhà tiên phong.
Vâng, hôm nay tôi quyết định dùng một que thử thai nữa,
tôi sẽ cho bà xem kết quả cùng nha.
Ai mà biết được, nhỉ?
Một.
Hai.
Ba.
Bốn.
Như này là sao?
Không phải đùa đâu nhỉ?
Không phải đùa đâu nhỉ? Làm gì có chuyện.
Hai vạch kìa.
CÓ THAI KHÔNG CÓ THAI
Em chưa tin que thử này.
Rồi, cầm hộ em. Để em thử thêm một que luôn.
Anh ơi.
CÓ THAI
Em à.
Anh yêu em.
Kể từ lần cuối ta nói chuyện, đời đã thay đổi khá nhiều.
Tôi hiện đang mang thai 15 tuần.
Và chúng tôi biết nó là con trai rồi
nên thật sự không đặt tên nó là Shanna được.
Ừ. Chúng tôi định đặt tên nó là Shanna.
Đây là phần thân người, còn kia là hai bàn chân.
Sau nghiên cứu, bọn tôi phát hiện ra là mình đã có thai.
Ừ! Bọn tôi…
Ừ, bọn tôi có thai rồi.
- Ừ. - Hạnh phúc lắm.
- Tôi có thai là chính, mà bọn tôi có rồi. - Ừ, họ hay nói kiểu đấy.
Lúc đầu, tôi chỉ biết đến tất cả những người tham gia thông qua giấy tờ.
Nhưng tôi đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác
trước niềm vui khi được gặp họ,
được tương tác với họ, được tìm hiểu họ.
- Nhìn ổn đấy. - Thấy nó động đậy không?
Nó động đậy kìa cưng.
Tôi thật sự thấy gắn kết với từng người họ.
Và tôi bất ngờ lắm, vì đấy là chuyện không hay xảy ra trong một nghiên cứu.
THAI KỲ TUẦN 40
Cốc cốc.
- Chào bà! - Chào cô!
Xem cô làm được gì rồi kìa.
- Ta làm được chứ ạ. - Ta làm được rồi.
Nếu bạn muốn có con thì tôi tin việc bạn thực hiện được mong muốn đó
là quyền cơ bản của con người.
Tôi nghĩ là tôi đã lạc quan hơn về viễn cảnh khắc phục được vấn đề sinh sản.
Mà đó sẽ là cuộc chiến, tôi sẽ chiến đấu. Đó là lý do tôi đang nói chuyện với bạn.
- Con đẹp quá. - Ừ.
JULIE VÀ ERIC NGÀY SINH: 8 THÁNG HAI NĂM 2026
DARBY VÀ JESSE NGÀY SINH: 13 THÁNG HAI NĂM 2026
MONIQUE VÀ BRUNO NGÀY DỰ SINH: 22 THÁNG BA NĂM 2026
TƯỞNG NHỚ LUKE MEYERS
Biên dịch: Joy Ng