Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Nagrywamy.
Najwspanialsze w świecie stworzonym przez Nicka,
w filmach, książkach, no i piosenkach, które znamy najlepiej,
są cudowne, piękne postaci.
Dobrze to wygląda?
Popatrz.
Są tam też najżałośniejsze ofiary.
Najbardziej bezwzględni złoczyńcy, najgorsza strona ludzkości.
W świecie Nicka postaci,
ludzie, piosenki i on sam mierzą się z nieznanym.
Tworzy niezwykle złożone światy.
Uczucia zawsze są głębokie i intensywne.
Wiesz, że czuje ogromną odpowiedzialność,
gdy pisze.
Ciekawią go słowa.
Czasem minie dziesięć lat,
nim powiem mu przez telefon: „To piękna piosenka”.
A on: „No raczej”.
Jest i zawsze był poetą.
Jest kreatywny, inteligentny.
Nie ma w tym lęku.
W piosenkach odnosi się do mistycznej siły.
Miał ogromny wpływ na to, jak podchodzę do swojej twórczości.
Nick wciąż zadaje pytania.
„A tutaj? Co tu się dzieje?
Co z tym zrobimy? Czym jest miłość?”
Poszukuje duszy człowieka.
Nick chce wiedzieć, po co tu jest.
Niewielu ludzi chce to wiedzieć.
Chciałem zapytać cię o muzykę.
W twojej muzyce pojawia się wiele archetypów i postaci mitycznych.
To dla mnie naturalny język.
Tworzę opowieści.
Nie traktuję postaci w moich piosenkach
jako wymysłów literackich, są częścią mnie.
Ciekawe jest, jak twórczość Nicka zmieniała się z czasem.
FILMOWIEC
Pisał piosenki o postaciach.
Tworzył opowieści.
W piosenkach zaczęły pojawiać się archetypy.
Nick potrafi świetnie manewrować
i wysuwać każdą z postaci w różnych momentach.
Nie jesteśmy tylko banitą, aniołem,
świętym, diabłem czy bogiem.
Mamy w sobie ich wszystkich.
Ale to, co pokazują nam wspólnie,
jest dużo ważniejsze od tego, co pokazują osobno.
Archetyp to zespół cech, które wszyscy rozpoznajemy.
Archetypy stają się mapą pokazującą, dokąd się udać.
PISARZ
To one wskazują ci drogę.
Podróż bohatera, Jung, Freud i tak dalej,
aż do buddyzmu i mitologii starożytnych Chin.
ARTYSTA, PRZYJACIEL
Zwykle pytają: „Jak poradzić sobie z mrokiem?
Co z tym zrobić?”.
BANITA
To mój pokój.
Moja spluwa.
Nick interesował się bezprawiem,
światem rodem ze Starego Testamentu,
normami społecznymi,
tym, co uznaje się za dozwolone, słuszne.
Banita to wszystko kwestionuje.
O czym śnisz w nocy?
O popełnianiu grzechów.
Śnię o grzechu.
„Wkłada do ust papierosa,
zapala go i wydmuchuje obłok dymu w swoje odbicie.
Zauważa, że cienie za nim
zaczynają się ze sobą zlewać i przekształcać.
Zdają się wydłużać i przybierać formy,
jakich się po nich nie spodziewamy,
jakby szły po niego ze świata duchów.
Bunny zaczyna przeczuwać, że umrze”.
Bunny Munro zrodził się z pomysłu, jaki krążył mi głowie jakiś czas…
FILMOWIEC
O totalnym popaprańcu.
Nick wykorzystał ten pomysł do książki.
ŚMIERĆ BUNNY’EGO MUNRO
Bunny Munro jest bardzo skomplikowany.
SCENARZYSTA
Jest seksowny, zabawny i niezwykle charyzmatyczny.
Ale też podły, bezmyślny,
a przede wszystkim rozbity.
Zgadnij, jak mam na imię.
ŚMIERĆ BUNNY’EGO MUNRO
Bunny.
- Bunny? - Tak.
Jest tak podstępny częściowo dlatego,
że świetnie radzi sobie z kobietami. Daje im to, czego potrzebują.
REŻYSERKA
Do pewnego momentu. Potem ucieka.
Bunny jest banitą, bo nie żyje w zgodzie z systemem moralnym,
który wszyscy uznajemy za słuszny.
Ma to wszystko gdzieś.
Antybohaterowie są wspaniali,
bo dzięki nim
możemy przekroczyć normy, nie robiąc tego naprawdę.
Nick lubi pisać o banitach i przestępcach,
którzy są skomplikowani.
PROJEKTANTKA MODY
To niezwykle intrygujące.
Nawiązujesz więź ze straceńcem.
To jest po prostu cool.
Wszyscy kochamy banitów.
Już od dziecka byliśmy oczarowani wyjętymi spod prawa.
Te postaci bardzo nam imponowały.
Ned Kelly był postacią przestępcy, która mocno działała nam na wyobraźnię.
Nick dorastał w tym regionie.
Ma bezpośredni związek
z dramatycznymi wydarzeniami w Melbourne
za czasów dzieciństwa Nicka.
Policja w Melbourne wciąż nie wie,
kto i dlaczego podłożył bombę na komendzie.
Ale jest tam też bardzo ekstremalnie.
Jak na innej planecie.
A my się tam wprosiliśmy.
Zawsze było dla mnie ważne, żeby postrzegano mnie
jako twórcę australijskiego.
Zawsze mnie tak kojarzono.
To było moje.
I by postrzegano The Bad Seeds jako zespół australijski.
Nick mógł pochodzić tylko z Australii.
Najlepsza sztuka australijska to ktoś taki jak Barry Humphries.
Jest w tym poetyckość.
Jest w tym figlarność, sakralność,
ale też profanacja.
Jeszcze niedawno uważano nas
za nieoszlifowane diamenty.
Mamy więcej kultury niż fabryka penicyliny.
Australijska moralność to moralność przestępcza.
W szkole wpaja nam się zasady rodem z więzienia.
W Australii musisz być dobry, bo inaczej publiczność cię zniszczy.
The Birthday Party i wczesne Bad Seeds to muzyka konfrontacyjna.
Zamysłem była prowokacja.
Na ich koncercie miało się wrażenie,
że wszystko może się zdarzyć.
Jakby byli gotowi zginąć na scenie.
Nick zawsze był postacią mityczną. Jak jakiś Jezus.
Jak zły Jezus z Melbourne.
Poznałem Nicka u dilera.
Byłem tylko niewinnym uczniakiem
zaczynającym przygodę z heroiną. Gdy wszedłem,
na kanapie siedział książę ciemności.
Oglądał film dokumentalny o dżdżownicach.
Zapytałem, co ogląda.
Odwrócił się do mnie tylko i obnażył zęby.
Nie chodziło mi o same narkotyki.
Tylko o chaotyczny styl życia
oraz dziwnych i wspaniałych ludzi,
których się wtedy poznaje.
Te formatywne doświadczenia dają zalążek
do tworzenia później różnych postaci.
Napędem kreatywności
jest często młodzieńczy brak zahamowań.
W Melbourne zdecydowanie byli banici.
PRODUCENT
A potem przyjechali do Londynu.
A Londyn to było za mało, więc pojechali do Berlina.
Berlin w latach 80. był dla Nicka miejscem idealnym.
To było miejsce dla banitów.
Jeśli do nikogo nie strzelałeś,
mogłeś robić, co chciałeś.
Wszystko było możliwe.
Przyjeżdżało tam wielu artystów.
Nie bez powodu przyjechali tam Bowie i Iggy Pop.
I ten sam powód przyciągnął do Berlina Nicka Cave’a.
Przyjechaliśmy do Berlina, bo zawsze
poznawaliśmy tu ludzi,
GŁOS NICKA CAVE’A
którzy bardzo otwarcie podchodzili do muzyki
i do sztuki.
Liczy się dla nich tylko radość tworzenia,
co brzmi strasznie pretensjonalnie.
Ale to prawda.
GŁOS MICKA HARVEYA
Ludzie prowadzą tu bardzo dekadencki styl życia.
Nie śpią do rana, piją, ćpają.
Jeszcze tylko jeden kawałek.
NIEBO NAD BERLINEM
Ale nie będę mówił o dziewczynie.
Opowiem wam o dziewczynie.
Nick był królem Berlina.
Gdy nakręciłem Niebo nad Berlinem,
odszedł od The Birthday Party.
Założył The Bad Seeds.
The Bad Seeds zawsze…
Nie dało się ich ignorować.
Wyglądali wspaniale, byli jedyni w swoim rodzaju.
Byli jak załoga szalonych piratów.
Rzadko zdarza się takie połączenie sztuki, akcji,
tęsknoty, niebezpieczeństwa i miłości.
Nick zebrał bardzo dynamiczne osoby.
Blixa Bargeld był z Einstürzende Neubauten.
Jest wyjątkowy i niezwykle kreatywny.
Mick Harvey był jak kotwica
trzymająca wszystko razem.
Dynamika między Nickiem i resztą zespołu
była dla mnie czymś kompletnie niespotykanym u artystów.
Większość zespołów pisze kawałki, nagrywa dema i puszcza je producentowi.
Producent ma różne pomysły, potem idą na próbę,
opracowują różne aranżacje i tak dalej.
Tu tak nie było.
Zaczynał grać na pianinie.
„Ta piosenka leci tak.
A potem kolejny fragment wygląda tak.
Potem jest przerwa. Nie wiem, co dalej.
Dobra, gotowi?”
Nagrywamy?
- Tak. - Dobra.
Raz, dwa, trzy.
Presja wynika z tego,
że jest strasznie niecierpliwy.
To najbardziej niecierpliwy człowiek, z jakim pracowałem.
Nigdy nie wiesz, co planuje.
CZŁONEK ZESPOŁU
Właśnie to jest ekscytujące i ciekawe.
Gdy pojawiają się pierwsze kompozycje,
pierwsze teksty, wszystko się zaczyna.
Otoczył się ludźmi z ogromną wyobraźnią
i pięknym zmysłem estetycznym w muzyce,
którzy są w stanie pójść za nim, i to wszystko działa.
Jestem Nick Cave, a to The Bad Seeds.
W jego wcześniejszej muzyce pojawiało się więcej archetypów.
Dzikich mężczyzn, którzy tak naprawdę byli niezwykle skomplikowani.
Na przykład byli homoseksualni.
Mieli w sobie więcej, niż się zdawało,
ale wyglądali na groźnych.
Ale oczywiście kryli w sobie rozpacz.
The Mercy Seat.
„Jezus w zupie objawiony” to klasyczny tekst Nicka Cave’a,
bo łączy transcendentalność i zwyczajność.
„Złowieszcze kółka wózka z jedzeniem”.
Właśnie tego się od niego nauczyłam.
Łączenie mistycznego z przyziemnym
tworzy dobry tekst.
The Mercy Seat to jego pierwsza wielka piosenka.
Czerpał ze starszych tradycji,
jak u Johnny’ego Casha, Johna Lee Hooka…
gdzie tworzy się postać.
W The Mercy Seat
wciela się w gościa w celi śmierci.
Nazwanie krzesła elektrycznego siedziskiem łaski…
A potem piosenka przyspiesza i robi się coraz większe szaleństwo.
Wirująca atmosfera przerażenia
tworzy poczucie, że twoje życie zaraz się skończy.
To fantastyczne widowisko.
I ten lekceważący tekst na końcu o wyznaniu winy.
Czuć niemal radość w tym, jak mroczny jest to tekst.
To w jego stylu.
Zgłębia ludzką psychikę.
Wszystko, do czego boimy się przyznać,
bo to przerażające.
Wszyscy to w sobie mamy.
Mamy w sobie pewien głos,
który nie pasuje do tego, kim zdajemy się w tym doczesnym życiu.
Podświadomość to nasz największy dar.
Łączy nas z potężniejszymi siłami tego świata.
Z innymi wymiarami i kosmicznymi siłami,
których sami nie rozumiemy.
Gdy w sztuce dasz się ponieść podświadomości,
dotrzesz do tych miejsc.
CIEŃ
Wszyscy mamy swój cień.
Mroczną stronę, którą wypieramy
i która ujawnia się na inne sposoby.
TWÓRCA FILMOWY
To się nawarstwia i wybucha.
Ten nasz cień jest niemal bezkresny.
Myślę, że to zdrowe,
gdy zmuszamy się, by na niego spojrzeć.
Przez większość czasu tłumimy
różne aspekty naszej osobowości, których nie chcemy widzieć.
Myślę, że to zdrowe
i leczące,
gdy się im przyglądamy.
Pojawia się krytyka,
że opisywane przeze mnie postaci to tak naprawdę ja.
To prawda.
Wyczyny Staggera Lee stawały się coraz bardziej ekstremalne.
TWÓRCA FILMOWY
I prowokacyjne. Jak się mówi?
Transgresyjne.
Pamiętam, jak pierwszy raz zagrali Staggera Lee.
To stara, ludowa piosenka.
Gdy zaśpiewał: „Przeczołgam się przez 50 cipek,
by dobrać się do dupy jednego grubaska”,
czuć było kompletny szok.
Publiczność była w szoku.
Jakieś 50 000 osób poczuło się, jakby ktoś ich właśnie spoliczkował.
Podobno pracujecie nad czymś ciekawym.
Album oparty na balladzie morderców.
Czy to mocny gatunek?
Tak, zwłaszcza w przypadku bluesa i country.
Mam wymówkę, by pisać więcej brutalnych tekstów.
Album Murder Ballads mnie rozwalił.
Zajebiście mną wstrząsnął.
Poruszył coś we mnie w przerażający sposób.
Tygodniami miałem koszmary. Budziłem się roztrzęsiony.
Bo opowiadał
o przerażającej stronie ludzkiej natury.
Puściłem tę płytę tylu ludziom.
„Musisz tego posłuchać”. Nie chcieli.
Nie chcieli się do tego przyznać.
Bo to lustro.
Sztuka jest po coś.
To coś więcej niż rozrywka.
Ma sprawiać, że się rozwijamy i rozumiemy, jak żyć.
Mamy w sobie więcej mroku, niż nam się wydaje.
Gdy zaczęliśmy prace nad Bunnym Munro,
Nick zadomowił się już w Brighton.
Był z miłością swojego życia.
Była w ciąży z bliźniakami.
Urodziły się.
To był zupełnie nowy rozdział.
Śmierć Bunny’ego Munro to jego gorączkowy koszmar o tym,
jak on sam mógłby rozwalić swoje małżeństwo.
To pełen samobiczowania się horror o tym,
do jakiego zła on sam jest zdolny.
„Na chwilę naszła go mglista refleksja,
że dziwne wizje i mary,
które napotkał wraz z duchami swojej żałoby,
prowadziły go do obłędu”.
W tworzeniu własnej legendy
ciekawe jest to, gdzie rozmywa się ta granica.
Jesteś legendą czy człowiekiem?
Po każdej sesji zdjęciowej mówiłam sobie: „Nigdy więcej.
To moja ostatnia sesja z Nickiem”.
Bo to były tortury.
Powiedziałam za dużo?
Dobrze się znamy i nie chcę go wkurzyć.
Fryzura była strasznie ważna.
Pamiętam, że czesał się godzinami.
Zaczęłam mu tłumaczyć, że nigdy nie zrobiłam mu
złego zdjęcia.
Wtedy zaczął poddawać się temu procesowi.
To słynny Nick Cave w błękitnej peruce.
Nie sprzeciwiał się moim kostiumom.
Uwielbiał nosić lycrę.
Był chętny.
Wszystko jest zakurzone.
O Boże.
Właśnie to…
To miał na sobie.
Jak zawsze pozwoliłam sobie na perwersję
i wycięłam miejsce na sutki, ale na zdjęciu tego nie widać.
Zrobiłam to tak.
A tutaj użyłam szminki.
Chciał zrobić coś zupełnie nowego,
a nie nawiązywać do BDSM czy innych fetyszy.
Nie było żadnych barier.
Nick potrafi bez przerwy się rozwijać.
Taki już jest. Wiecznie w ruchu.
Jest w tym jakaś niecierpliwość.
Jak u pielgrzymów.
U podróżników szukających nowych światów.
To właśnie on.
PIELGRZYM
Pielgrzym to ktoś, kto w ludzkiej postaci
musi wyruszyć w świat,
jako skomplikowany i kruchy człowiek.
Kocham słowo „pielgrzym”.
Nick ma misję.
Poszukuje ludzkiej duszy.
Chce wiedzieć, po co tu jest.
Niewielu chce to wiedzieć.
Pielgrzym podróżuje ku znanemu i nieznanemu jednocześnie.
ARCYBISKUP CANTERBURY
Zmierza dokądś. Nie włóczy się bez celu.
A w trakcie podróży poznaje ludzi, rozmawia z nimi.
Czasem cię zatrzymują, a czasem pchają do przodu.
Pewnego dnia Nick postanowił, że chce nagrać duet z Kylie.
Śpiewała typowy pop.
Wszyscy byli w szoku.
Ale taki już był.
Nawet jej managerowie nie wiedzieli, co myśleć.
GŁOS NICKA CAVE’A
Miała okazję wejść do tego męskiego świata narkotyków,
i tak zrobiła, żeby zaśpiewać ten kawałek.
Wykazała się niezwykłą odwagą.
Wierzy w nieznane
i w relację z nieznanym.
Wierzy, że warto
być w sytuacji, gdy nie wiesz, co robić.
Na tym polega współpraca. Masz do czynienia z elementem,
którego nie kontrolujesz, z drugim człowiekiem.
MROK
Nick w końcu rzucił narkotyki.
Nie wracał do nałogu i był pełen weny.
Podobnie jak wielu narkomanów bał się, czy rzucenie narkotyków
nie stłumi jego artystycznej ekspresji.
Starałem się go przekonać,
że to złudzenie, któremu ulega wielu uzależnionych.
Ludzie, z którymi współpracował,
bardzo się zmienili,
i zmieniła się natura tej współpracy.
Współpraca z Warrenem wygląda inaczej,
bo naprawdę siadają i tworzą razem.
Razem tworzą muzykę.
A dawniej tak nie było,
gdy Nick współpracował z Blixą.
Jeśli się nie zmieniasz, to stoisz w miejscu.
Może tak być?
98 na 100.
CZŁONEK ZESPOŁU
Po prostu uwielbiam z nim pracować.
Nie oceniam tego, co robi…
To zadanie dla was, dziennikarzy czy kogo tam…
W ich współpracy zawsze jest element improwizacji
w porównaniu do wczesnej twórczości The Bad Seeds.
Gdy nagrali Push The Sky Away,
widać było, że zmienia się
podejście Nicka do piosenki.
Zadzwonił do mnie Nick. „Nagramy nową płytę.
Chcesz przyjechać do Brighton?”
Gdy tylko przyjechaliśmy, Nick usiadł przy biurku,
obok stał fortepian…
Warren siedział na podłodze
otoczony syntezatorami, pedałami i całym tym ustrojstwem.
I zaczęli po prostu we wszystko walić.
To było przedziwne.
Chaos.
Dźwiękowy chaos.
Staraliśmy się na siebie nie patrzeć,
żeby się nie roześmiać ani nie pokazać, że to będzie katastrofa.
„Co oni robią?”
Prosicie, żebym wyjaśnił proces,
którego nigdy nie próbowałem analizować.
Może to przesąd,
ale zawsze czułem,
że to, co było w tym mistyczne,
powinno takie pozostać.
Po pięciu, sześciu godzinach mąk
stwierdzasz, że nic już nie stworzysz.
Aż nagle coś się dzieje.
Warren nie chce wiedzieć, dokąd zmierza.
Odkrywa w trakcie procesu, co z tego wyjdzie.
Improwizuje.
Wtedy piosenka zaskakuje nawet ciebie.
Wychodzi poza to, co wydaje się
słuszne i znane,
i staje się autonomicznym bytem.
Liczy się dla mnie tylko ta euforia,
którą czujesz, gdy rozbijasz pieprzony atom.
Higgs Boson Blues opowiada o podróży,
ale to halucynacja.
Zastanawia się nad istnieniem Boga.
Opowiada o gościu jadącym do Genewy,
PRODUCENT
bo nie podoba mu się, że eksperymentują z atomami
i może okazać się, że Bóg nie istnieje.
Dla mnie to jest sedno zagrożenia.
Ale to nieoczywiste.
To podróż mająca sprawdzić, co dzieje się
ze światem w sensie duchowym
oraz na poziomie fizycznym, atomowym.
Weźmy takich ludzi, jak Carl Sagan czy Carlo Rovelli.
To odkrywcy.
Odkrywają, co to znaczy być człowiekiem.
Gdy nagraliśmy Push the Sky Away,
czuliśmy, że to nie koniec.
Czuło się, że to coś zapoczątkowało,
że to dokądś prowadzi.
Pamiętam moją rozmowę z Nickiem.
To było jak obietnica, sygnał.
Jakby złożono nam obietnicę.
Pielgrzym przypomina nam,
żebyśmy mimo tej transcendentalnej mocy trzymali się Ziemi
i ludzi na niej żyjących,
że związek z ludźmi jest równie ważny,
co z duchowością.
Podczas każdej podróży pogoda czasem jest dobra,
a czasem zła.
Czasem czujemy się jak na pielgrzymce.
A czasem jak w bardzo ciężkiej podróży.
Staramy się radzić sobie z tym, co nas spotyka.
Napotykamy przeciwności, frustracje, ale i wsparcie.
Uczymy się radzić sobie
z okresami martwoty i pustki
podczas wędrówki.
To trudne, ale ważne pytanie.
Jak tragiczna śmierć nastoletniego syna Nicka
wpłynęła na niego jako na człowieka i artystę?
To było okropne.
Naprawdę straszne.
Najgorsze, co może być.
Nie mogłem w to uwierzyć.
Byłem w Szwajcarii.
Najgorsza rzecz, jaką w życiu usłyszałem.
Nie byłem w stanie nic powiedzieć.
Nie mogę tego zapomnieć.
Przez większość życia byłem…
zachwycony własnym geniuszem.
Siedziałem w swoim biurze
i codziennie pisałem.
Reszta mojego życia była na drugim planie.
To była wręcz niedogodność,
bo zajmowałem się
wielką twórczością…
To kompletnie się zawaliło.
Zrozumiałem, jakie to głupie,
ta pożałowania godna fascynacja samym sobą.
Zmieniły mi się priorytety.
Dalej bez przerwy pracuję.
Dalej jeżdżę w trasy.
Dalej wszystkich wkurzam, gdy nagrywam nową płytę
albo mam doła, że nie jestem w stanie tworzyć.
To się nie zmieniło, ale…
pomysł, że sztuka miałaby być najważniejsza,
już mnie nie dotyczy.
Jestem ojcem, mężem, człowiekiem.
To dla mnie dużo ważniejsze
niż bycie artystą.
Taka żałoba to rodzaj szaleństwa.
Naprawdę można się załamać.
Wszyscy doświadczymy bólu i straty.
Wszyscy doświadczymy radości i euforii.
To wszystko się w nas ściera
i właśnie tak powstają wielkie dzieła.
Musi starać się żyć z dnia na dzień.
BOŻE DZIECIĘ
Nagle te światy się zderzyły.
Jego twórczość i życie prywatne.
Dzieci w dziełach Nicka, zwłaszcza w Bunnym Munro,
są symbolem nadziei i potencjału.
SCENARZYSTA
Są czyste
i niewiarygodnie mądre.
Możemy zobaczyć świat taki, jaki jest,
z perspektywy dzieci,
pokazany inaczej.
Nick nie stracił wewnętrznego dziecka.
Dogaduje się z dziećmi,
bo mają w sobie wolność i anarchię,
które on uwielbia.
Uwielbia to, jakie są niegrzeczne
i jak wytykają błędy dorosłym.
W dzieciach wspaniałe jest to,
że ujawniają naszą hipokryzję.
Piosenka O Children jest hymnem
wszystkich dzieci porzuconych przez dorosłych.
Na tym polega tworzenie opowieści.
To nie tylko narracja.
PISARZ
To też wachlarz emocji
i tematów, które zgłębiasz.
A on dokonał tego w piosence.
Byłem zachwycony jej artyzmem i majestatem.
I dalej jestem.
Dotknęła go niewyobrażalna tragedia.
Przeżył straszny ból i cierpienie.
A on z tego wyszedł,
oddając cześć synowi,
tworząc sztukę i radząc sobie z bólem.
Skonfrontował się z tym.
Mało kto jest w stanie tego dokonać.
Kontekst powstania Ghosteen był wyjątkowy.
Powstał po osobistej tragedii.
Mieszkałem z Nickiem w Los Angeles.
Usłyszałem Ghosteen pierwszy raz,
gdy puszczał mi różne kawałki z komputera
i po prostu śpiewał w kuchni.
Potem pojechałem do studia nagraniowego
w Malibu.
Podczas nagrywania albumu byliśmy odizolowani.
Rozstawialiśmy wszystko,
robiliśmy dogrania, potem szliśmy spać.
Spałem parę godzin,
po czym przychodzili realizatorzy, a ja schodziłem w samym slipach,
siadałem na ławce i po prostu słuchałem.
Nie mogłem uwierzyć w to, co powstaje.
Tylko podczas nagrywania Ghosteen czułem w studiu
obecność czegoś jeszcze,
że jest tam jakaś inna siła.
Coś ich tam natchnęło.
Nawet niewierzący tacy jak ja myślą sobie:
„Co się działo w tym studiu?
Co tam z nimi było?”.
Bo na pewno były z nimi duchy.
Gdy nagrywał z Warrenem Ghosteen,
czułam, że serce mi zaraz eksploduje.
To było tak poruszające,
wywoływało tak ekstremalne emocje…
Obserwowanie tego w studiu było…
fascynujące.
Rany.
No więc…
Wiecie…
Gość opisuje…
piękne i przerażające sprawy,
fantastyczne i niewyobrażalne,
ale pisze tak barwnie, że można je sobie wyobrazić,
te płonące konie galopujące po magicznych polach.
Chciałam, by to było częścią mnie,
więc poruszyło mnie to, co zrobił Nick,
gdy nagrał album
o okresie po śmierci Arthura.
Chciałam w tym uczestniczyć jako matka chrzestna Arthura.
I nigdy…
Chciałam, żeby na zawsze stał się częścią mnie
i żeby nigdy nie odszedł. To był kolejny sposób
na to, by to dziecko zostawiło we mnie swój ślad
i bym mogła mieć je przy sobie do końca życia.
W młodości myślałem,
że kiedyś stworzę wielkie dzieło
i to będzie koniec. Arcydzieło.
Gdy ukończyliśmy Ghosteen,
Nick powiedział: „Kurwa, udało nam się”.
Pomyślałem, że to może być koniec naszej współpracy.
Jak można zrobić coś lepszego?
Znajdujesz miejsce, w którym jest Arthur,
miejsce, które ożywia duch Arthura,
i wtedy możesz zacząć myśleć o nim
bez tego strasznego, przeszywającego bólu.
Nick dzielił się swoim żalem.
Dzielił się bólem.
Poruszył ludzi do głębi
w zupełnie inny sposób, niż robi to rock and roll.
Poruszył ich w sensie egzystencjalnym.
Piosenki nabrały zupełnie nowej jakości.
Przeczytałam gdzieś,
że w liceum nauczyciel zapytał go,
kim chce być, gdy dorośnie. Odparł, że guru.
Zaciekawiło mnie to.
PROROK
Co robią prorocy w przypowieściach biblijnych?
ARCYBISKUP CANTERBURY
Nazywają to, co nienazwane.
Wydaje mi się,
że najwięksi biblijni prorocy
wołają ludzi, by powiedzieć im:
„Oto kim masz być.
Oto wizja, która ci przyświecała. O czym zapomniałeś?”.
Już w dzieciństwie ciągnęło mnie do religii,
ale nie potrzebowałem jej.
Przez kilkadziesiąt lat byłem narkomanem
i bardzo lubiłem narkotyki,
ale nie potrzebowałem ich.
Po śmierci Arthura, może nie od razu,
bo minęło trochę czasu,
ale zamiast gniewać się na to wszystko
albo to odrzucać,
zacząłem powoli skłaniać się ku religii,
która bardzo mi pomogła
i która rozwinęła moje życie.
Rozmawialiśmy o chrześcijaństwie.
Zapytałem, czy wierzy w zbawienie.
Podstawowym chrześcijańskim dogmatem
jest wiara w zmartwychwstanie.
Odparł, że go to nie obchodzi
i nigdy o tym nie myśli.
To fundamentalna kwestia,
ale on nie zaprząta sobie tym głowy.
Jego zdaniem wiara w Boga
jest aktem wyobraźni.
A on wierzy w wyobraźnię.
Ale jego zdaniem zwątpienie jest nieodłącznym elementem wiary.
To bardziej odpowiedzialne.
Wiara wymaga większej odpowiedzialności.
Cynizm jest łatwy.
Jest wątpiącym wierzącym.
Gdy ostatnio gadaliśmy…
Nie wiem, czy powinienem to mówić.
Bywają takie momenty,
gdy naprawdę się zastanawiamy, czy wiara to głupota,
czy to śmieszne.
Nie ma problemu, żeby o tym mówić.
Dlatego mam wrażenie, że Nick jest narzędziem Boga.
Czasem staram się mu o tym przypominać.
Można powiedzieć, że jego teksty
silnie nawiązują do mitologii.
Jak album Wild God.
Jest jednocześnie…
chaotyczny i życiodajny.
Ma też ciekawy tytuł.
Dziki Bóg.
Pomysł, że Bóg jest nie tylko łaskawy,
ale ma też nieprzewidywalną naturę.
To zadziwiające, jaką ma teraz moc.
Aż trudno uwierzyć.
Nie wierzyłem, gdy puścił mi Wild God.
Dosłownie nie wierzyłem.
Zawsze stara się robić coś nowego,
ale pewne motywy wracają.
Piosenki nie są obarczone ciężarem pozostałych płyt.
To nowy początek.
Zaczynamy.
Nigdy nie zapomnę tej dziwnej pracy w Miraval Studio.
CZŁONEK ZESPOŁU
To było wyjątkowe.
Znów panowała radość. Mieliśmy siłę.
Gdy dołączyłem do zespołu,
zauważyłem, że dobrze zna Biblię.
Nie dziwi mnie, że tak mu już zostanie
do końca życia.
Co teraz objawia się w pozytywny sposób.
Jego głos też nabiera mocy.
Odnajduje głos, który przemawia do ludzkości.
REŻYSER
Przesłano mi książkę Faith, Hope and Carnage.
To zapis rozmów między Seanem O’Haganem i Nickiem.
Bardzo mnie poruszyła.
Miał dwa warunki, gdy mówiliśmy o książce.
Po pierwsze, mieliśmy nie wspominać starych, dobrych czasów.
Po drugie, to nie miał być wywiad, tylko rozmowa.
Sean O’Hagan wypytuje Nicka o to,
co go inspiruje i motywuje,
i jaki to ma związek z ogromną traumą,
rozbiciem, rozdzieleniem i niewyobrażalną stratą,
którą przeżył.
Nick staje na wysokości zadania
i sięga bardzo głęboko, i pewnie też boleśnie,
mówiąc o swojej decyzji,
żeby wpuścić innych ludzi
do świata traumy i radzenia sobie z nią.
Gdy promowaliśmy książkę,
ludzie mówili nam: „Ta książka zmieniła wszystko.
Czuję nadzieję”.
Zwłaszcza ci, którzy stracili dziecko.
To najgorsze, co może być.
Często się to zdarzało. To było poruszające.
To ciekawa sprawa, o której mówi Nick.
Kiedyś musiał się nakręcać, żeby wyjść na scenę.
Sugerował, że nie lubi publiczności.
Nie przepadał za nią.
Szedł z nimi na wojnę.
Zawsze myślę o drodze, jaką przebył,
żeby móc
poczuć do publiczności bezbrzeżny szacunek
czy nawet miłość.
To dość skomplikowane.
GŁOS NICKA CAVE’A
Ta pustka, która została…
Nagle wypełniła się sensem
na przeróżne sposoby…
Pozwoliła mi spojrzeć na świat inaczej.
Pozwoliła mi poczuć dużo więcej…
współczucia dla ludzkiej kondycji.
Mniej goryczy.
To była zaskakująca reakcja.
Nie stałem się zgorzkniały,
w pewnym sensie przeciwnie.
Poczułem dużo silniejszą więź z ludźmi.
Jest coś proroczego w powrocie
i mówieniu o nadziei.
Trauma, jaką przeżywał Nick,
była straszna i świeża.
Strata dziecka.
Ja przeżyłem inny rodzaj traumy.
Podczas wychodzenia z traumy zrozumiałem,
że umarłem bardzo dawno temu.
Umarłem…
jako niemowlę, gdy się nade mną znęcano.
To była śmierć.
Thomas nie chciał już być artystą.
Nick stwierdził, że to kiepski pomysł.
Nick zmagał się wtedy
ze swoją trzymiesięczną depresją
blokady twórczej,
bo musiał pisać piosenki.
Powiedział: „Napiszę ci wiersz.
A ty stworzysz coś dla mnie”.
Taka dziwna wymiana.
Dwa dni później dostałem White Elephant.
Pamiętam, że czytając to,
zrozumiałem, że w ten sposób zapraszał do bliskości.
Piosenka opisywała mój rodzaj przemocy.
Też strzeliłbym ci w łeb, gdybyś się zbliżył.
Wtedy tak było.
Biegałem wtedy po szlakach.
W Malibu szalały wtedy pożary i teren wyglądał jak wulkaniczne pustkowie.
Zobaczyłem purpurowy kwiat, jakby oset,
ale w porannym słońcu.
Przez tę piosenkę
i ten kwiat poczułem…
Poczułem, że ten kwiat to Nick.
Tym był Nick w moim życiu.
To piękny prezent.
Wiecie?
Zainspirował mnie
do namalowania
The Kingdom in The Sky.
DLA NICKA C
Na początku łapałem się każdej okazji,
by zobaczyć koncert The Bad Seeds.
A gdy do nich dołączyłem,
nagle zacząłem widzieć go od tyłu,
z boku albo w studiu.
Dopiero niedawno,
gdy miksowałem koncert z Paryża
i oglądałem nagranie,
pierwszy raz od kilkudziesięciu lat
zobaczyłem go z perspektywy publiczności.
Wzruszyłem się do łez.
Ma się wrażenie, że jest kanałem dla czegoś większego.
I wiesz, że śpiewa od serca.
Jest prawdziwy.
Śpiewa z głębi serca.
Przeszywa go duch muzyki.
Różne poziomy skupienia, skromności i szacunku
mieszają się ze sobą. To genialne.
Zmieniła się jego osobowość sceniczna.
Stał się dużo życzliwszy.
Dostrzega pojedyncze osoby na koncercie
i naprawdę komunikuje się z ludźmi.
Nie robi tego tylko na pokaz.
To wspaniała strona rock and rolla.
Rolling Stonesi tak nie robią.
To świetny zespół, ale oni się nie komunikują.
A Nick to robi.
Myślę, że teraz
nie śpiewa już o ogniach piekielnych,
tylko o tym, jak się uleczyć i jak dbać o siebie nawzajem.
Stał się bardziej pomocnym kaznodzieją,
choć mnie pomagał również wtedy,
gdy śpiewał o ogniach piekielnych.
Gdy poszłam na koncert Nicka, zobaczyłam…
Chyba właśnie tak rozumiem Boga.
Poprzez występ.
Gdy zobaczyłam Nicka…
Na chwilę coś wypełniło salę,
miłość czy jakiś rodzaj obecności.
Miało się wrażenie, że salę wypełniło niebo.
Prorok jest zwykle dobrym showmanem,
magikiem,
i potrafi coś wyczarować.
Wielkie przeżycia religijne,
które ludzie opisują od stuleci,
te objawienia to tak naprawdę czary.
Radość jest tu czymś radykalnym.
Rewolucyjnym.
To na pewno nie szczęście,
to nie bezmyślne samozadowolenie.
To nie w stylu Nicka Cave’a.
To nawet nie jest pozytywne myślenie.
To pozwolenie, by…
bujność życia… Nie, to złe słowo.
By ukazała się
obfitość życia.
Myślę, że Nick jest szczęśliwy.
To dziwne,
bo dziesięć lat temu
wydawało się niemożliwe, że Nick mógłby być znów szczęśliwy.
Jestem pewny, że Nick sprzed dziesięciu lat
nie byłby gotowy na spotkanie dzisiejszego Nicka.
Rozumiecie?
Bardzo dziękuję!
Napisy (polski): Deluxe Media Tłumaczenie: Ewelina Zakrzewska