1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

3
00:00:58,080 --> 00:01:01,640
Przejdźmy teraz do Polski
i wyjątkowego odkrycia

4
00:01:01,720 --> 00:01:05,720
w sprawie jednego
z kluczowych rozdziałów Holokaustu.

5
00:01:06,160 --> 00:01:08,720
To są dokumenty
o wielkiej wartości historycznej,

6
00:01:08,800 --> 00:01:12,520
które po 80-ciu latach
ujrzały światło dzienne.

7
00:01:12,760 --> 00:01:15,840
To jest jedyny istniejący negatyw
na świecie

8
00:01:15,920 --> 00:01:19,560
z powstania w Getcie Warszawskim,
z wnętrza getta.

9
00:01:20,200 --> 00:01:22,480
Obrazy te opowiadają o niewyobrażalnym.

10
00:01:22,560 --> 00:01:25,480
Urywki życia uchwycone na 33 zdjęciach...

11
00:01:25,560 --> 00:01:31,480
Zdjęcia te zrobił młody 23 letni
polski strażak Grzywaczewski.

12
00:01:31,560 --> 00:01:33,160
Powstanie w Getcie Warszawskim

13
00:01:33,240 --> 00:01:34,760
było największym żydowskim
aktem zbrojnego oporu

14
00:01:34,840 --> 00:01:38,680
przeciwko nazistowskiemu reżimowi
podczas Holokaustu.

15
00:01:38,760 --> 00:01:41,960
Historycy podkreślają:
wartość tych zdjęć wynika z faktu,

16
00:01:42,040 --> 00:01:45,000
że są to jedyne obrazy
z powstania w getcie,

17
00:01:45,080 --> 00:01:48,880
które nie powstały
na potrzeby nazistowskiej propagandy.

18
00:01:54,720 --> 00:01:58,720
I te zdjęcia, które mam przed oczami,
pokazują

19
00:01:59,560 --> 00:02:03,640
w jaki sposób zwyczajny człowiek patrzył

20
00:02:03,840 --> 00:02:07,320
i jak ujął w kadrze

21
00:02:07,520 --> 00:02:11,720
wszystkie te niesamowite wydarzenia,
które miały miejsce w kwietniu 1943.

22
00:02:13,560 --> 00:02:18,040
Przez większość życia
próbowałam o tym wszystkim zapomnieć.

23
00:06:11,800 --> 00:06:15,000
Ocaleni
z Shoah Visual History Foundation.

24
00:06:15,080 --> 00:06:16,720
Nazywam się Dina Cohen,

25
00:06:16,800 --> 00:06:20,040
dziś jest 7 listopada 1996 r.

26
00:06:20,120 --> 00:06:24,080
Przeprowadzam wywiad
z Romaną Kaplan, z domu Laks.

27
00:06:24,160 --> 00:06:26,760
Jesteśmy w Chevy Chase,
Maryland, USA.

28
00:06:26,840 --> 00:06:29,480
Rozmowa odbędzie się po angielsku.

29
00:06:29,800 --> 00:06:31,920
Gdzie się pani urodziła?

30
00:06:32,000 --> 00:06:35,080
Urodziłam się w Polsce,
w Warszawie.

31
00:06:35,920 --> 00:06:38,560
Czy mogłaby pani
opisać swoją rodzinę?

32
00:06:41,440 --> 00:06:44,400
Ojciec był inżynierem chemikiem

33
00:06:44,680 --> 00:06:50,200
i pracował na wysokim stanowisku

34
00:06:50,520 --> 00:06:54,720
w fabryce produkującej
mydła, perfumy i świece.

35
00:08:20,400 --> 00:08:22,200
Pamiętam, że miałam lalkę,

36
00:08:22,280 --> 00:08:27,400
dużą lalkę, którą dostałam
od szefa mojego ojca

37
00:08:28,280 --> 00:08:30,080
i nazywałam ją Krystyna.

38
00:08:34,360 --> 00:08:41,120
Pamiętam, jak mama wszywała
część biżuterii do lalki.

39
00:11:50,640 --> 00:11:56,600
Najbardziej przerażał mnie Kadisz.

40
00:11:57,640 --> 00:12:00,920
Cały czas go słyszałam

41
00:12:01,360 --> 00:12:08,200
i nie rozumiałam co to oznacza.

42
00:13:23,560 --> 00:13:26,240
Polak, pan Adamczewski

43
00:13:26,720 --> 00:13:30,200
zależny był od mojego ojca,
który prowadził mu fabrykę,

44
00:13:30,560 --> 00:13:35,320
a więc ojciec nadal pracował po
stronie aryjskiej"

45
00:13:35,400 --> 00:13:40,760
i dlatego też przetrwaliśmy.

46
00:13:40,840 --> 00:13:44,920
Zawsze mógł przemycić trochę
jedzenia do getta.

47
00:13:53,000 --> 00:13:56,240
Rodzice adoptowali młodą dziewczynę,

48
00:13:56,320 --> 00:14:01,240
która miała wtedy 20 lat.
Nazywała się Halina.

49
00:14:01,560 --> 00:14:03,600
Była piękną kobietą...

50
00:14:04,560 --> 00:14:08,160
Wydaje mi się,
że te zdjęcia są najstarsze.

51
00:14:08,680 --> 00:14:10,920
Jesteśmy pewni, że to mama?

52
00:14:12,400 --> 00:14:13,520
Tak.

53
00:14:14,120 --> 00:14:17,520
Matka była kobietą pełną wdzięku.

54
00:14:17,720 --> 00:14:19,880
Była pełna życia,

55
00:14:19,960 --> 00:14:24,200
bardzo dbała o swój wygląd

56
00:14:24,600 --> 00:14:26,720
i o to, jak była postrzegana.

57
00:14:27,960 --> 00:14:30,280
W nawiązaniu do wojny...

58
00:14:32,560 --> 00:14:34,320
nie mówiła wiele.

59
00:14:34,560 --> 00:14:38,080
Było to bolesne
i nie chciała do tego wracać.

60
00:14:38,160 --> 00:14:41,800
Nie znamy kolejności wydarzeń.

61
00:14:43,560 --> 00:14:47,680
Cała jej rodzina z wyjątkiem
brata w Palestynie zginęła.

62
00:14:47,760 --> 00:14:48,840
Zginęła.

63
00:14:48,920 --> 00:14:50,320
Wiedziała, że ich już nie ma.

64
00:14:51,880 --> 00:14:55,800
Została sierotą.
Szukała nowej rodziny.

65
00:14:55,880 --> 00:14:59,320
I tą rodziną stali się
Hilary i Janina Laksowie,

66
00:14:59,400 --> 00:15:02,280
których potrzebowała,
żeby nie zostać sama.

67
00:20:02,320 --> 00:20:05,880
Pamiętam,
że mój dziadek mieszkał z nami

68
00:20:06,360 --> 00:20:09,520
i pewnego dnia
wróciłam do domu,

69
00:20:11,480 --> 00:20:13,360
a dziadka już nie było.

70
00:20:13,440 --> 00:20:17,400
Został schwytany podczas łapanki",

71
00:20:18,480 --> 00:20:21,080
innymi słowy,

72
00:20:22,640 --> 00:20:26,680
został złapany w trakcie
ulicznej obławy.

73
00:20:44,560 --> 00:20:48,320
Bo Niemcy mówili Żydom,

74
00:20:48,400 --> 00:20:52,240
że zostaną przesiedleni
do lepszego świata".

75
00:20:54,000 --> 00:20:58,640
Każdy przesiedleniec Żyd
ma prawo zabrać 15 kg bagażu.

76
00:20:58,720 --> 00:21:01,160
Wszystkie przedmioty wartościowe
jak pieniądze,

77
00:21:01,240 --> 00:21:03,320
biżuteria, złoto, mogą zostać zabrane.

78
00:21:03,400 --> 00:21:06,240
Należy zabrać żywność na 3 dni.

79
00:23:18,560 --> 00:23:20,080
Pamiętam jak

80
00:23:21,000 --> 00:23:25,920
wielu ludzi zostało zagonionych na plac,

81
00:23:26,520 --> 00:23:30,520
gdzie Niemcy kazali nam chodzić w kółko

82
00:23:31,200 --> 00:23:34,520
i wyciągali z niego ludzi.

83
00:23:35,360 --> 00:23:38,640
Pamiętam też
znajomych moich rodziców,

84
00:23:38,880 --> 00:23:42,160
którym w ten sposób zabrano córkę.

85
00:23:42,240 --> 00:23:45,400
Miała tyle samo lat co ja.

86
00:23:47,280 --> 00:23:53,560
Wtedy moi rodzice rozpaczliwie
starali się ukryć mnie pod ich płaszczami.

87
00:24:09,320 --> 00:24:16,120
Mój ojciec zdołał załatwić
pracę dla mamy w getcie,

88
00:24:16,520 --> 00:24:18,240
w szwalni niemieckich mundurów.

89
00:24:19,160 --> 00:24:23,400
Miał nadzieję,
że będzie tam bezpieczna.

90
00:24:24,120 --> 00:24:29,080
Ja musiałam ukrywać się
w beczce obok mamy.

91
00:24:33,640 --> 00:24:37,200
Dla pięciolatki
nie było to łatwe.

92
00:25:06,480 --> 00:25:10,680
Były grupki żydowskich robotników,
które pracowały po aryjskiej" stronie.

93
00:25:12,000 --> 00:25:16,480
Mój ojciec przekupił strażników,

94
00:25:16,560 --> 00:25:19,640
żebym mogła wyjść
z jedną z takich grup.

95
00:25:19,840 --> 00:25:22,840
Był bardzo niespokojny,

96
00:25:23,200 --> 00:25:27,720
bo gdyby jakiś Niemiec mnie zauważył,
to byłby koniec.

97
00:25:28,160 --> 00:25:32,880
Starał się iść blisko naszej grupy.

98
00:25:33,280 --> 00:25:36,320
I w pewnym momencie
jeden z...

99
00:25:43,480 --> 00:25:46,840
...i w pewnym momencie
jeden z żołnierzy zauważył,

100
00:25:46,920 --> 00:25:51,200
że ojciec za bardzo
zbliża się strefy aryjskiej".

101
00:25:51,520 --> 00:25:53,920
Wyciągnął go i pobił.

102
00:25:56,400 --> 00:25:58,600
Ojciec stracił oko.

103
00:26:00,120 --> 00:26:03,200
Chciałam pobiec do taty,

104
00:26:03,560 --> 00:26:10,280
ale wiedziałam, że to czego pragnie,
to żebym uciekła.

105
00:26:12,240 --> 00:26:15,280
I tak też zrobiłam.

106
00:26:48,120 --> 00:26:49,920
Generalny Gubernator rozkazuje,

107
00:26:50,000 --> 00:26:53,160
że każdy Żyd, który opuści
wyznaczoną mu dzielnicę mieszkaniową,

108
00:26:53,240 --> 00:26:55,480
będzie karany śmiercią.

109
00:26:55,560 --> 00:27:01,320
Tej samej karze podlega każdy,
kto udziela Żydom schronienia.

110
00:27:04,920 --> 00:27:11,920
Po drugiej stronie muru czekała na mnie
żona współpracownika ojca.

111
00:27:13,960 --> 00:27:17,200
Byłam zagrożeniem dla ludzi,
którzy mnie ukrywali,

112
00:27:17,280 --> 00:27:20,720
ponieważ widać było,
że jestem żydowskim dzieckiem.

113
00:27:21,840 --> 00:27:25,600
Nie sądzę, żebym została
dłużej niż kilka dni w tym samym miejscu,

114
00:27:26,600 --> 00:27:29,320
przynajmniej tak mi się wydaje,

115
00:27:29,760 --> 00:27:33,400
aż w końcu trafiłam do Szarytek.

116
00:27:34,640 --> 00:27:38,840
Zaczęłam się bać,
bo zdałam sobie sprawę,

117
00:27:39,720 --> 00:27:43,040
że gdyby mnie wykryli,
zostałabym zabita.

118
00:29:07,520 --> 00:29:12,800
Moja matka
została wyszmuglowana" z getta

119
00:29:13,480 --> 00:29:16,240
i znalazła schronienie u rodziny,

120
00:29:16,320 --> 00:29:20,480
u której praktycznie
przetrwała całą wojnę.

121
00:29:20,560 --> 00:29:22,520
Nazywali się Grzywaczewscy.

122
00:29:23,440 --> 00:29:28,480
Grzywaczewscy nie mogli mnie ukrywać,
ponieważ byłam dla nich zagrożeniem.

123
00:29:28,560 --> 00:29:34,280
A oni byli bardzo aktywni
w Armii Krajowej.

124
00:29:34,920 --> 00:29:37,360
Wiem, że kiedy mama uciekła z getta,

125
00:29:37,440 --> 00:29:41,280
bardzo szybko trafiła
do Grzywaczewskich.

126
00:29:42,320 --> 00:29:45,280
To było zaplanowane.
To nie był przypadek.

127
00:29:46,000 --> 00:29:50,960
Jestem prawie pewna,
że mam bransoletkę mamy w sejfie.

128
00:29:51,360 --> 00:29:56,320
Możliwe, że dzięki tej bransoletce
udało jej się przeżyć.

129
00:29:56,400 --> 00:29:57,800
Właśnie to chciałem wyjaśnić.

130
00:29:57,880 --> 00:30:00,520
Opowiedziała mi tę historię.

131
00:30:00,600 --> 00:30:02,600
Jej rodzina tworzyła biżuterię.

132
00:30:02,680 --> 00:30:07,000
Były to takie małe sztabki złota,

133
00:30:08,440 --> 00:30:12,120
i można było oderwać kawałek,
żeby przetrwać.

134
00:30:12,200 --> 00:30:18,960
Z tej bransoletki można było zdjąć
jedną sztabkę i wymienić ją na pieniądze.

135
00:30:19,880 --> 00:30:22,800
Nie wiem kto pomógł mamie
sfałszować dokumenty.

136
00:30:22,880 --> 00:30:27,080
To raczej nie Laksowie,
a więc pewnie zrobili to...

137
00:30:27,160 --> 00:30:29,120
...Grzywaczewscy?

138
00:30:29,200 --> 00:30:31,920
Musieli być w to zaangażowani.

139
00:31:32,360 --> 00:31:35,880
Posiadaliśmy aryjskie papiery.

140
00:31:35,960 --> 00:31:40,400
Pani Grzywaczewska
znalazła pokój dla mojej matki,

141
00:31:40,600 --> 00:31:44,920
kiedy już nie mogłam
ukrywać się u zakonnic.

142
00:31:47,240 --> 00:31:51,640
Kiedy mieszkałam z mamą,
ktoś musiał ją rozpoznać na ulicy.

143
00:31:52,960 --> 00:31:55,040
Pamiętam, że była noc.

144
00:31:55,120 --> 00:32:00,480
I do dziś jedną z rzeczy,
które najbardziej mnie przerażają,

145
00:32:00,560 --> 00:32:03,120
jest dźwięk kroków,

146
00:32:03,760 --> 00:32:08,440
stukot butów
ludzi idących po schodach.

147
00:32:12,440 --> 00:32:16,080
Mama otworzyła drzwi,
stało tam trzech mężczyzn,

148
00:32:16,160 --> 00:32:18,640
dwóch w mundurach SS
i cywil.

149
00:32:18,720 --> 00:32:19,880
I...

150
00:32:20,640 --> 00:32:25,520
intormator usiadł na łóżku
i zapytał mnie po żydowsku.

151
00:32:29,680 --> 00:32:32,240
Nie rozumiałam Jidysz.

152
00:32:32,320 --> 00:32:35,640
Spojrzałam na niego
i niewinnie odpowiedziałam:

153
00:32:35,720 --> 00:32:38,480
Przepraszam,
ale nie znam niemieckiego."

154
00:32:39,160 --> 00:32:42,160
I wtedy esesmani poszli sobie.

155
00:34:55,000 --> 00:34:58,120
Żydzi obchodzili
wtedy wigilię Paschy.

156
00:34:58,560 --> 00:35:01,320
Była to noc Sederu,

157
00:35:01,400 --> 00:35:05,480
podczas której
Żydzi świętują wyjście z Egiptu.

158
00:35:05,560 --> 00:35:09,080
Pascha to święto odzyskania wolności.

159
00:35:09,960 --> 00:35:15,200
A tutaj Żydzi nie tylko byli uwięzieni,
ale groziła im natychmiastowa śmierć.

160
00:35:20,560 --> 00:35:25,320
Niemieccy żołnierze
okrążyli mury getta.

161
00:35:25,800 --> 00:35:28,320
Wspierały ich oddziały ukraińskie.

162
00:35:28,920 --> 00:35:32,840
Na stacji stały pociągi
gotowe do deportacji Żydów.

163
00:35:32,920 --> 00:35:37,160
I to właśnie wtedy Żydzi zdecydowali się
na rozpoczęcie powstania.

164
00:35:37,240 --> 00:35:39,800
Pierwszy dzień był porywający,

165
00:35:39,880 --> 00:35:41,720
niesamowity.

166
00:35:42,160 --> 00:35:46,120
Niemcy wycofali się z getta.

167
00:35:46,720 --> 00:35:48,000
Supermeni!

168
00:35:49,480 --> 00:35:50,680
Giganci!

169
00:35:50,760 --> 00:35:52,760
Cała potęga armii niemieckiej...

170
00:35:52,840 --> 00:35:56,520
A z drugiej strony
garstka młodych Żydów

171
00:35:56,960 --> 00:35:59,440
zmusza Niemców do wycofania się.

172
00:35:59,720 --> 00:36:01,520
Byli odważni.

173
00:36:01,600 --> 00:36:05,400
Byli pomysłowi.
Rzucali koktajlami Mołotowa.

174
00:36:05,480 --> 00:36:09,040
Uzbrojeni byli
w kilka pistoletów i karabinów.

175
00:36:09,120 --> 00:36:13,720
I posiadali coś,
czego Niemcy nie przewidzieli,

176
00:36:14,240 --> 00:36:17,240
gotowi byli walczyć aż do śmierci,

177
00:36:17,320 --> 00:36:21,320
bo nie mieli innego wyboru.
I tak mieli umrzeć.

178
00:36:22,560 --> 00:36:27,600
A ludzie walczący
o życie i przetrwanie narodu

179
00:36:28,800 --> 00:36:32,120
gotowi są na wszystko.

180
00:50:46,960 --> 00:50:49,160
Przez krótki czas ukrywałam się

181
00:50:49,240 --> 00:50:53,400
na małym strychu nad kuchnią.

182
00:50:56,160 --> 00:51:00,520
Nie mogłam się ruszać,
musiałam być bardzo cicho.

183
00:51:24,800 --> 00:51:27,560
Wydaje mi się,
że wtedy zaczęłam czytać.

184
00:51:27,640 --> 00:51:33,240
Siedziałam i czytałam
całymi godzinami,

185
00:51:33,320 --> 00:51:34,720
i to w absolutnej ciszy.

186
00:51:34,800 --> 00:51:38,520
I to naprawdę uratowało mi życie...

187
00:51:39,240 --> 00:51:45,640
Jeśli ktokolwiek dowiedziałby się,
że Grzywaczewscy ukrywali Żydów,

188
00:51:46,200 --> 00:51:48,560
Grzywaczewscy zostaliby zabici.

189
00:52:55,920 --> 00:53:01,240
Zasadniczo zabroniłem używania aparatów
fotograficznych w czasie akcji w getcie.

190
00:53:01,800 --> 00:53:04,000
Ale rozkaz generała Krüger'a,

191
00:53:04,080 --> 00:53:08,560
żeby sporządzić raport,
obejmował dostarczenie zdjęć.

192
00:53:10,120 --> 00:53:12,640
Wszystko musiało być zrobione
bardzo szybko.

193
00:53:13,960 --> 00:53:18,800
Przypuszczam, że to niemiecka
policja bezpieczeństwa zrobiła te ujęcia.

194
00:53:20,800 --> 00:53:24,560
Raport Żydowska dzielnica mieszkaniowa
w Warszawie już nie istnieje!"

195
00:53:24,640 --> 00:53:28,800
sporządziłem dla Heinricha Himmlera,
dla Krügera i dla siebie.

196
00:53:34,480 --> 00:53:37,800
Będzie to cenny materiał dla historii,

197
00:53:37,880 --> 00:53:39,200
dla Führera,

198
00:53:39,280 --> 00:53:43,520
oraz dla przyszłych
badaczy dziejów III Rzeszy.

199
00:53:44,480 --> 00:53:47,120
Dla nacjonalistycznych
poetów i pisarzy

200
00:53:47,440 --> 00:53:50,880
i przede wszystkim
dla udokumentowania naszych wysiłków,

201
00:53:51,080 --> 00:53:54,200
jakie Rasa Nordycka i Germanie ponoszą

202
00:53:54,280 --> 00:53:58,520
dla odjudaizowania Europy
i całego globu ziemskiego.

203
01:04:37,320 --> 01:04:40,160
Wróciłam do Warszawy.

204
01:04:40,600 --> 01:04:44,080
Nie mogłam rozpoznać Warszawy.
Była zniszczona.

205
01:04:44,160 --> 01:04:47,320
Absolutnie i całkowicie zniszczona.

206
01:04:49,480 --> 01:04:54,320
Nie miałam pojęcia
gdzie są moi rodzice, czy przeżyli?

207
01:04:55,240 --> 01:04:59,280
Starałam się odnaleźć miejsce,
które było mi znane.

208
01:04:59,880 --> 01:05:04,440
I oto jeden z budynków,

209
01:05:04,520 --> 01:05:09,320
w którym mieszkaliśmy
po stronie aryjskiej"

210
01:05:09,800 --> 01:05:11,920
stał nienaruszony.

211
01:05:15,240 --> 01:05:17,320
Weszłam do budynku

212
01:05:17,400 --> 01:05:22,640
i dzwoniłam do wszystkich drzwi...

213
01:05:23,680 --> 01:05:26,440
Następnego dnia
spotkałam się z ojcem.

214
01:05:29,400 --> 01:05:33,920
Ojciec miał już kontakt z mamą.

215
01:05:34,920 --> 01:05:40,520
To był koniec mojej sagi.

216
01:09:27,840 --> 01:09:31,000
To są kopie 12 fotografii,

217
01:09:32,000 --> 01:09:35,360
które otrzymaliśmy w 1992 r.

218
01:09:35,440 --> 01:09:39,520
w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie.

219
01:09:39,840 --> 01:09:43,120
Wydaje mi się,
że po śmierci Hilarego Laksa,

220
01:09:43,200 --> 01:09:46,680
jego rodzina postanowiła
przekazać nam te odbitki.

221
01:09:48,720 --> 01:09:54,240
Natychmiast uznaliśmy,
że są wyjątkowe.

222
01:09:58,160 --> 01:10:02,120
Te 12 fotografii uznaliśmy za oryginalne,

223
01:10:02,480 --> 01:10:05,520
gdyż były to
jedyne istniejące wówczas kopie.

224
01:10:06,240 --> 01:10:10,560
Teraz to negatyw jest oryginałem.

225
01:10:14,400 --> 01:10:17,840
I mamy
33 zdjęcia z getta.

226
01:10:23,200 --> 01:10:26,360
Pan w kapeluszu,
to na pewno Hilary,

227
01:10:26,440 --> 01:10:33,000
a pani po prawej,
w kapeluszu i futrze, to mama.

228
01:10:33,400 --> 01:10:36,560
Wydaje mi sie, że wtedy już
była w Nowym Jorku.

229
01:10:37,240 --> 01:10:40,120
Leszka uważała za brata.

230
01:10:40,200 --> 01:10:41,440
To była rodzina.

231
01:10:41,800 --> 01:10:46,880
Myślę, że prześladowały ją
demony z przeszłości.

232
01:10:47,240 --> 01:10:49,680
Cierpiała na
zespół stresu pourazowego.

233
01:10:50,240 --> 01:10:53,920
Pamiętam jak trafiła
do szpitala w Los Angeles

234
01:10:54,000 --> 01:10:55,640
po próbie samobójczej.

235
01:10:55,720 --> 01:11:00,520
Powodem była przeszłość
i nie radzenie sobie z nią.

236
01:11:41,640 --> 01:11:44,840
Jestem Dorota Grzywaczewska,
córka Leszka.

237
01:11:46,040 --> 01:11:49,880
- Możemy mówić po angielsku.
- Jak wolisz.

238
01:11:49,960 --> 01:11:52,960
Ten album jest dla ciebie.

239
01:11:56,000 --> 01:11:59,520
Zbigniew Leszek Grzywaczewski.

240
01:12:05,120 --> 01:12:07,600
To jest Warszawa.

241
01:12:08,160 --> 01:12:09,200
Getto?

242
01:12:09,280 --> 01:12:11,480
Powstanie w getcie.

243
01:12:15,280 --> 01:12:19,160
Starałam się o tym nie pamiętać.

244
01:12:19,800 --> 01:12:21,160
Rozumiem.

245
01:12:28,280 --> 01:12:29,320
Leszek.

246
01:12:29,400 --> 01:12:31,080
Rozpoznałaś Leszka!

247
01:12:31,160 --> 01:12:32,280
Rozpoznałaś go.

248
01:12:32,560 --> 01:12:39,560
- Leszek i jego rodzina uratowali
mnie i moich rodziców.

249
01:12:40,600 --> 01:12:44,640
Piękne zdjęcie
i piękna mama.

250
01:12:44,880 --> 01:12:45,960
Dziękuję.

251
01:12:46,040 --> 01:12:48,760
Nie żyje?

252
01:12:49,760 --> 01:12:52,120
Zmarła 11 lat temu.

253
01:12:52,320 --> 01:12:54,040
Przykro mi.

254
01:12:59,520 --> 01:13:01,840
Przepraszam...

255
01:13:17,520 --> 01:13:20,040
O, to pamiętam!

256
01:13:26,840 --> 01:13:33,480
Przez całe życie starałam się
o tym zapomnieć.

257
01:13:37,440 --> 01:13:39,760
Wiesz, dla mnie,

258
01:13:40,520 --> 01:13:43,320
to moja rodzina,
to moja...

259
01:13:45,200 --> 01:13:46,520
...historia.

260
01:13:46,600 --> 01:13:51,160
Wszyscy ci ludzie zginęli.

261
01:13:51,560 --> 01:13:53,440
Musimy o tym pamiętać.

262
01:13:53,520 --> 01:13:57,960
To część historii.
Nie tylko historii Żydów.

263
01:13:58,040 --> 01:14:01,480
Jeśli o tym zapomnimy,
to się powtórzy.

264
01:14:01,960 --> 01:14:03,640
Musimy pamiętać.

265
01:14:03,960 --> 01:14:07,480
Pamiętać o swojej historii.

266
01:14:09,280 --> 01:14:10,640
Mam dosyć.

267
01:14:11,200 --> 01:14:14,240
Każda rodzina
ma swoją historię.

268
01:14:14,320 --> 01:14:17,520
A wy jesteście moją historią.

269
01:14:17,960 --> 01:14:20,160
Nie tylko moją historią,

270
01:14:20,240 --> 01:14:23,760
ale także historią...

271
01:14:26,160 --> 01:14:27,920
...Polski,

272
01:14:29,320 --> 01:14:34,160
częściowo historią Ameryki,
bo ja tu jestem.

273
01:14:34,240 --> 01:14:37,320
A to wszystko...

274
01:14:39,040 --> 01:14:40,560
...dzięki temu.