1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ
2
00:00:06,040 --> 00:00:07,239
FILM ZAWIERA OPISY
3
00:00:07,240 --> 00:00:10,039
MOLESTOWANIA SEKSUALNEGO
Z UDZIAŁEM NIELETNICH,
4
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ
5
00:00:10,040 --> 00:00:12,240
MOGĄCE BUDZIĆ U NIEKTÓRYCH NIEPOKÓJ
6
00:00:17,360 --> 00:00:22,440
W 2002 roku 14-letnią Elizabeth Smart
porwano z sypialni, gdy spała.
7
00:00:23,080 --> 00:00:26,959
Jedynym świadkiem
była jej 9-letnia siostra Mary Katherine.
8
00:00:26,960 --> 00:00:33,520
Jeśli Elizabeth tego słucha,
Mary Katherine, co byś jej powiedziała?
9
00:00:34,040 --> 00:00:38,800
Że tęsknię za nią i chcę, żeby wiedziała,
że cała nasza rodzina ją kocha.
10
00:00:39,840 --> 00:00:43,800
Czemu ktoś miałby porwać Elizabeth?
11
00:00:47,480 --> 00:00:49,960
Miałam dziewięć lat,
gdy porwano Elizabeth.
12
00:00:52,520 --> 00:00:54,440
Brakowało mi siostry.
13
00:00:55,640 --> 00:00:57,000
Była moją przyjaciółką.
14
00:00:58,840 --> 00:01:02,160
SIOSTRA ELIZABETH
15
00:01:02,520 --> 00:01:06,280
Chyba pytasz, jak sobie z tym poradziłam?
16
00:01:06,800 --> 00:01:08,880
Jeszcze sobie z tym nie poradziłam.
17
00:01:10,800 --> 00:01:14,240
5 CZERWCA 2002 ROKU
18
00:01:18,600 --> 00:01:23,520
Tamtego wieczora razem z Elizabeth
zmówiłyśmy modlitwę i poszłyśmy spać.
19
00:01:29,360 --> 00:01:30,960
{\an8}Następne, co pamiętam,
20
00:01:32,200 --> 00:01:34,120
{\an8}to mężczyzna w mojej sypialni.
21
00:01:36,000 --> 00:01:40,680
{\an8}Mówił Elizabeth,
że jeśli zacznie krzyczeć, to ją zabije.
22
00:01:43,800 --> 00:01:45,560
Byłam sparaliżowana.
23
00:01:46,160 --> 00:01:48,880
Nie wierzyłam, że to się dzieje.
24
00:01:54,520 --> 00:01:56,519
{\an8}Zebrałam się na odwagę,
25
00:01:56,520 --> 00:01:59,760
{\an8}żeby powiedzieć rodzicom,
że Elizabeth zniknęła,
26
00:02:00,560 --> 00:02:02,800
że mężczyzna przyszedł i ją porwał.
27
00:02:04,760 --> 00:02:06,840
Najgorszy koszmar każdego rodzica.
28
00:02:07,120 --> 00:02:11,599
14-latka z Utah została porwana
z sypialni, gdy jej rodzina spała.
29
00:02:11,600 --> 00:02:14,039
Jak to się mogło stać w jej sypialni
30
00:02:14,040 --> 00:02:15,560
w zamożnej społeczności?
31
00:02:16,600 --> 00:02:19,000
Gdzie jest Elizabeth Smart?
32
00:02:21,720 --> 00:02:23,759
Ta sprawa poruszyła cały kraj.
33
00:02:23,760 --> 00:02:26,399
Władze rozpoczęły ogólnokrajową obławę.
34
00:02:26,400 --> 00:02:29,239
To było jak hollywoodzka historia.
35
00:02:29,240 --> 00:02:31,759
Dziwny i zagadkowy zwrot akcji.
36
00:02:31,760 --> 00:02:36,079
Policja wciąż skupia się
na członkach jej rodziny.
37
00:02:36,080 --> 00:02:39,240
Policja nie wierzy, że mówimy prawdę.
38
00:02:40,080 --> 00:02:43,679
Nasza rodzina nie zamierzała
zostawić tego władzom.
39
00:02:43,680 --> 00:02:46,640
Ktoś na pewno coś wie.
40
00:02:48,280 --> 00:02:54,040
Miałem przytłaczające przeczucie,
że Elizabeth jeszcze żyje.
41
00:02:54,560 --> 00:02:56,600
Musiałem znaleźć córkę.
42
00:03:02,000 --> 00:03:06,680
Kiedy miałam uciec,
chciałam mieć pewność, że się uda.
43
00:03:07,600 --> 00:03:09,440
Posunęłabym się do wszystkiego,
44
00:03:10,680 --> 00:03:11,640
żeby uciec.
45
00:03:28,720 --> 00:03:35,560
Zadaniem ojca jest chronić swoje dziecko
i strzec je przed niebezpieczeństwem.
46
00:03:36,520 --> 00:03:40,400
Tak się nie stało. Nie ustrzegłem jej
przed niebezpieczeństwem.
47
00:03:41,800 --> 00:03:46,680
Coś takiego wciąż powraca w pamięci.
48
00:03:50,800 --> 00:03:53,679
Pamiętam, że o 3.58
49
00:03:53,680 --> 00:03:58,879
Mary Katherine weszła do pokoju
i powiedziała, że ktoś porwał Elizabeth.
50
00:03:58,880 --> 00:04:01,719
Pomyślałem, że po prostu miała zły sen.
51
00:04:01,720 --> 00:04:04,440
„Elizabeth pewnie jest gdzieś w domu”.
52
00:04:06,080 --> 00:04:10,280
Ale gdy chodziliśmy z pokoju do pokoju,
niepokój zaczął narastać.
53
00:04:14,920 --> 00:04:17,800
W kuchni zobaczyłem przeciętą moskitierę.
54
00:04:18,760 --> 00:04:20,920
Okno było otwarte na oścież.
55
00:04:22,320 --> 00:04:25,400
Żona krzyknęła: „Dzwoń na policję!”.
56
00:04:29,680 --> 00:04:32,119
Piątego czerwca wcześnie rano
57
00:04:32,120 --> 00:04:33,719
zadzwonił mój pager.
58
00:04:33,720 --> 00:04:36,559
Doszło do porwania młodej kobiety
59
00:04:36,560 --> 00:04:37,880
w Federal Heights.
60
00:04:38,840 --> 00:04:42,079
Porwanie dziecka wprost z jego sypialni
61
00:04:42,080 --> 00:04:44,319
jest niezwykle rzadkie.
62
00:04:44,320 --> 00:04:47,160
Więc musiałem prędko się tam znaleźć.
63
00:04:51,440 --> 00:04:55,360
Dotarłem na miejsce.
Kapitan mnie poinstruował.
64
00:04:57,560 --> 00:05:00,320
Elizabeth Smart była 14-latką
65
00:05:00,960 --> 00:05:03,960
zaangażowaną w muzykę i sprawy kościoła.
66
00:05:05,960 --> 00:05:08,799
Rodzina mówiła, że porwano ją z sypialni
67
00:05:08,800 --> 00:05:10,200
w środku nocy.
68
00:05:11,520 --> 00:05:13,000
Okno było otwarte.
69
00:05:14,080 --> 00:05:15,880
Moskitiera była przecięta.
70
00:05:17,160 --> 00:05:20,600
A na zewnątrz ktoś
postawił krzesło pod ścianą.
71
00:05:21,800 --> 00:05:25,719
Miałem wrażenie,
że to nie będzie długotrwała sprawa.
72
00:05:25,720 --> 00:05:28,320
Będziemy wiedzieć w ciągu 48 godzin.
73
00:05:29,360 --> 00:05:30,360
Myliłem się.
74
00:05:31,280 --> 00:05:35,359
Dziś rano, około drugiej,
doszło do domniemanego porwania
75
00:05:35,360 --> 00:05:37,879
z domu w rejonie Federal Heights.
76
00:05:37,880 --> 00:05:40,400
Wieści się rozeszły, niosąc grozę.
77
00:05:42,280 --> 00:05:45,320
Z Salt Lake City
Nicea DeGering, 7 News o 11.
78
00:05:46,720 --> 00:05:48,799
Pamiętam mój pierwszy reportaż.
79
00:05:48,800 --> 00:05:51,519
„Zaginęła dziewczynka w Federal Heights
80
00:05:51,520 --> 00:05:54,600
ze swojej sypialni w środku nocy”.
81
00:05:55,200 --> 00:05:59,880
Pamiętam, że byłam zszokowana słowami,
gdy je wypowiadałam.
82
00:06:01,840 --> 00:06:06,640
Federal Heights to jedna z najbogatszych
dzielnic Salt Lake City.
83
00:06:07,200 --> 00:06:08,680
Domy są piękne.
84
00:06:09,240 --> 00:06:13,639
Kościół Mormonów
jest częścią społeczności.
85
00:06:13,640 --> 00:06:16,280
Przestępstwa są tam nie do pomyślenia.
86
00:06:16,920 --> 00:06:21,160
Pamiętam, że zastanawiałam się,
czy to prawdziwe porwanie.
87
00:06:26,040 --> 00:06:27,119
Dostałem telefon.
88
00:06:27,120 --> 00:06:30,440
{\an8}Mój brat Ed powiedział,
że potrzebuje mojej pomocy.
89
00:06:31,800 --> 00:06:34,280
Pamiętam, jak wszedłem do domu.
90
00:06:34,960 --> 00:06:36,879
Ed do mnie wyszedł.
91
00:06:36,880 --> 00:06:39,879
Wyglądał jak przeciśnięty przez magiel.
92
00:06:39,880 --> 00:06:41,800
Elizabeth, jeśli tam jesteś,
93
00:06:42,640 --> 00:06:45,720
robimy wszystko,
co w naszej mocy, by ci pomóc.
94
00:06:46,560 --> 00:06:47,680
Kochamy cię.
95
00:06:48,200 --> 00:06:50,720
Chcemy, żebyś wróciła do nas bezpiecznie.
96
00:06:53,400 --> 00:06:56,520
Matka Elizabeth, Lois…
97
00:06:58,520 --> 00:07:02,559
była w pokoju od frontu
w otoczeniu rodziny i przyjaciół.
98
00:07:02,560 --> 00:07:06,800
Wydawała z siebie mrożące krew w żyłach
99
00:07:08,320 --> 00:07:11,000
jęki i łkania.
100
00:07:12,520 --> 00:07:14,000
„Gdzie jest moja córka?”
101
00:07:17,560 --> 00:07:19,879
8 GODZIN PO PORWANIU
102
00:07:19,880 --> 00:07:23,959
Od początku
czekaliśmy przy telefonach na informacje.
103
00:07:23,960 --> 00:07:27,920
Liczba tropów od społeczności
wyniosła około 40 tysięcy.
104
00:07:28,600 --> 00:07:32,159
Zebraliśmy zespół setek śledczych.
105
00:07:32,160 --> 00:07:36,400
Nie ma co marnować kosmetyków,
nie będę wyglądać lepiej.
106
00:07:38,120 --> 00:07:41,720
W szkole skontaktowaliśmy się
z przyjaciółmi Elizabeth.
107
00:07:45,240 --> 00:07:50,799
Śledztwo nie wykazało żadnych chłopaków,
podejrzanych znajomości ani narkotyków.
108
00:07:50,800 --> 00:07:56,039
Elizabeth Smart była typową
14-letnią pobożną mormonką,
109
00:07:56,040 --> 00:07:58,440
prowadzącą normalne życie
w ładnej okolicy.
110
00:08:00,960 --> 00:08:03,959
Wszyscy w okolicy znali Elizabeth.
111
00:08:03,960 --> 00:08:07,560
Do 16.30 sąsiedzi się zmobilizowali.
112
00:08:09,080 --> 00:08:13,039
Znacie się na resuscytaci albo wspinaczce?
113
00:08:13,040 --> 00:08:15,639
Nasza społeczność jest silna,
114
00:08:15,640 --> 00:08:20,679
więc wszyscy byli gotowi
rzucić wszystko i zacząć poszukiwania.
115
00:08:20,680 --> 00:08:22,040
Czemu to robisz?
116
00:08:23,000 --> 00:08:27,199
Kocham Eda i Lois. Są wspaniałą rodziną.
117
00:08:27,200 --> 00:08:28,959
{\an8}Mój przystojny mąż.
118
00:08:28,960 --> 00:08:30,399
{\an8}GŁOS LOIS SMART
119
00:08:30,400 --> 00:08:32,919
{\an8}Nasz dom leży pośród wzgórz.
120
00:08:32,920 --> 00:08:35,000
Szczęście i radość.
121
00:08:35,640 --> 00:08:39,920
Mieszkałem tam z Lois i rodziną
od jakichś ośmiu lat.
122
00:08:41,000 --> 00:08:44,360
Mieliśmy sześcioro dzieci.
Czterech chłopców, dwie dziewczynki.
123
00:08:44,960 --> 00:08:45,999
{\an8}Cześć, mamo.
124
00:08:46,000 --> 00:08:47,759
{\an8}Cześć, Elizabeth.
125
00:08:47,760 --> 00:08:51,800
{\an8}Elizabeth była naszą pierwszą córką.
126
00:08:57,640 --> 00:09:01,840
Bardzo rywalizowała, zwłaszcza z braćmi.
127
00:09:03,240 --> 00:09:08,640
Miała wewnętrzną siłę
i była bardzo silna duchem.
128
00:09:10,680 --> 00:09:11,799
DZIEŃ 2
129
00:09:11,800 --> 00:09:15,399
Władze rozpoczęły ogólnokrajową obławę
w czwartek, 6 czerwca.
130
00:09:15,400 --> 00:09:20,719
Trwają poszukiwania Elizabeth Smart,
porwanej nastolatki z Utah.
131
00:09:20,720 --> 00:09:24,519
Dziewczynę porwano z miejsca,
które powinno być bezpieczne.
132
00:09:24,520 --> 00:09:27,439
Dziś policja w Salt Lake City
ogłosiła nagrodę.
133
00:09:27,440 --> 00:09:30,639
Ćwierć miliona dolarów
za bezpieczny powrót Elizabeth.
134
00:09:30,640 --> 00:09:32,919
Reakcja mediów była szalona.
135
00:09:32,920 --> 00:09:34,759
CBS News, Salt Lake City.
136
00:09:34,760 --> 00:09:35,719
- Fox.
- NBC.
137
00:09:35,720 --> 00:09:38,319
Na policję wywierano ogromną presję,
138
00:09:38,320 --> 00:09:40,640
by rozwiązać sprawę bardzo szybko.
139
00:09:41,840 --> 00:09:44,119
Było tak mało dowodów.
140
00:09:44,120 --> 00:09:46,920
Ale był świadek porwania…
141
00:09:49,040 --> 00:09:52,880
dziewięcioletnia siostra
Elizabeth Smart, Mary Katherine.
142
00:10:00,800 --> 00:10:04,320
Jako dziewięciolatka
raczej nie rozumiałam, co się dzieje.
143
00:10:05,800 --> 00:10:10,680
Tylko tyle, że moja siostra zniknęła
i bardzo się bałam.
144
00:10:12,400 --> 00:10:14,480
Próbowałyśmy robić wszystko razem.
145
00:10:15,840 --> 00:10:17,920
Chciałam być taka jak ona.
146
00:10:19,000 --> 00:10:22,280
Kłóciłyśmy się,
głównie o to, że byłam bałaganiarą.
147
00:10:23,280 --> 00:10:28,120
Ale chwytałam każdą okazję,
żeby spędzać z nią czas.
148
00:10:35,080 --> 00:10:37,879
Było wysoce prawdopodobne,
że Mary Katherine
149
00:10:37,880 --> 00:10:40,679
będzie kluczem do odnalezienia Elizabeth.
150
00:10:40,680 --> 00:10:45,040
Każdy, kto ma traumatyczne wspomnienia,
zapisuje w pamięci pewne ślady.
151
00:10:46,440 --> 00:10:50,360
Chcieliśmy przesłuchać ją
w kontrolowanym, bezpiecznym środowisku.
152
00:10:52,040 --> 00:10:55,839
Powiedział: „Cicho.
153
00:10:55,840 --> 00:11:02,000
Jeśli będziesz krzyczeć, zastrzelę cię.
Ale jeśli nie, nie skrzywdzę cię”.
154
00:11:03,360 --> 00:11:05,560
Czy jego głos brzmiał znajomo?
155
00:11:07,200 --> 00:11:08,200
Tak.
156
00:11:08,880 --> 00:11:11,600
Powiesz mi, gdzie już go słyszałaś?
157
00:11:13,480 --> 00:11:15,599
Nie pamiętam.
158
00:11:15,600 --> 00:11:20,599
Mary Katherine mówiła,
że ten głos wydawał jej się znajomy.
159
00:11:20,600 --> 00:11:24,320
Nie wiedziała, czyj był ten głos,
ale był znajomy.
160
00:11:26,520 --> 00:11:33,000
Na pierwszy rzut oka Smartowie
wyglądali na szczęśliwą, normalną rodzinę.
161
00:11:35,040 --> 00:11:37,959
Ale statystycznie najczęściej
162
00:11:37,960 --> 00:11:42,440
sprawcą tego typu przestępstw
jest rodzic albo inny członek rodziny.
163
00:11:43,520 --> 00:11:46,520
Zaczęliśmy się im bacznie przyglądać.
164
00:11:49,680 --> 00:11:52,560
Wezwaliśmy członków rodziny Smartów.
165
00:11:53,960 --> 00:11:56,119
Szczegółowo ich przesłuchaliśmy.
166
00:11:56,120 --> 00:11:59,480
Wypłynęło kilka rzeczy,
które nas zastanawiały.
167
00:12:01,600 --> 00:12:05,200
Usłyszałem, że niechcący
zostawili wyłączony alarm.
168
00:12:06,880 --> 00:12:08,280
Co do okna,
169
00:12:09,200 --> 00:12:13,920
zauważyłem, że nie było śladów
na zewnętrznej ścianie.
170
00:12:15,520 --> 00:12:18,320
Nawet jeśli wejdziesz na krzesło,
zabrudzisz ścianę.
171
00:12:18,840 --> 00:12:20,080
Nie widziałem śladów.
172
00:12:22,640 --> 00:12:27,400
Początkowo oceniłem,
że może to nie był punkt wejścia.
173
00:12:27,920 --> 00:12:29,920
Może to było ustawione.
174
00:12:32,160 --> 00:12:36,560
Ktoś przeciął moskitierę po fakcie,
ale nie wszedł przez okno.
175
00:12:38,400 --> 00:12:39,880
Przeszukaliśmy dom.
176
00:12:41,840 --> 00:12:45,360
Szukaliśmy jakichś wskazówek,
że Elizabeth coś się stało.
177
00:12:47,880 --> 00:12:50,800
Może w domu było nawet ciało?
178
00:12:52,280 --> 00:12:54,919
Mamy dobrego ogara w oddziale.
179
00:12:54,920 --> 00:12:57,360
Nazywa się JJ. Wierzyliśmy w niego.
180
00:12:59,000 --> 00:13:01,760
Wyczuł zapach Elizabeth.
181
00:13:02,400 --> 00:13:05,640
Wyszedł z tyłu,
a potem ruszył między drzewami.
182
00:13:10,000 --> 00:13:11,719
Podążał tropem,
183
00:13:11,720 --> 00:13:14,720
wyszedł na drogę,
która jest ślepą uliczką,
184
00:13:15,480 --> 00:13:17,480
i zgubił trop.
185
00:13:22,560 --> 00:13:24,720
Założyłem,
186
00:13:25,600 --> 00:13:28,760
że pewnie wywieziono ją w samochodzie.
187
00:13:31,400 --> 00:13:34,639
Są oznaki,
że mógł to zrobić ktoś z wewnątrz.
188
00:13:34,640 --> 00:13:38,560
Policja potwierdza,
że zabrała rodzinie 12 komputerów.
189
00:13:39,280 --> 00:13:41,560
Zasypywaliśmy policję pytaniami.
190
00:13:42,360 --> 00:13:45,200
Czy to rodzina? Czy oni są podejrzani?
191
00:13:48,480 --> 00:13:52,840
Dziękuję wam za pomoc. Aż brak mi słów.
192
00:13:53,600 --> 00:13:57,719
Wiem, że aby ją znaleźć,
wszyscy będą musieli pomóc.
193
00:13:57,720 --> 00:14:02,239
Ciężko myśleć o tym,
że ktoś tam wszedł i ją porwał.
194
00:14:02,240 --> 00:14:05,840
Zrobiłbym wszystko,
żeby znów ją wziąć w ramiona.
195
00:14:07,200 --> 00:14:10,919
Na początku czuło się smutek i cierpienie
Eda i Lois Smartów,
196
00:14:10,920 --> 00:14:12,720
ale to się zmieniło.
197
00:14:13,640 --> 00:14:18,119
Ludzie oglądali wypowiedzi Eda w telewizji
198
00:14:18,120 --> 00:14:22,400
i mówili rzeczy w stylu: „Płacze bez łez”.
199
00:14:23,840 --> 00:14:27,400
Zastanawiano się,
czy mówi nam całą prawdę?
200
00:14:30,160 --> 00:14:31,640
Czy jest w to zamieszany?
201
00:14:35,000 --> 00:14:36,719
Coś tu nie gra.
202
00:14:36,720 --> 00:14:41,559
Jako reporter zadajesz dobre pytania,
ale to jeszcze nie wszystko.
203
00:14:41,560 --> 00:14:43,239
- Tak?
- To niewiarygodne.
204
00:14:43,240 --> 00:14:47,959
To ktoś, kto zdaje się znać układ domu
i wiedzieć, jak ją w nim znaleźć.
205
00:14:47,960 --> 00:14:51,760
Zbadano ojca Elizabeth wariografem.
206
00:14:58,400 --> 00:15:02,120
Czasem rodzice zabijają własne dzieci.
207
00:15:04,480 --> 00:15:07,120
Snuto teorie na temat tego, co się stało.
208
00:15:08,760 --> 00:15:11,280
Mówiono, że Ed ją zabił
i pozbył się ciała.
209
00:15:14,160 --> 00:15:19,760
Zadzwoniła do mnie Lois, moja żona.
Dotarłem na miejsce
210
00:15:20,840 --> 00:15:22,000
i…
211
00:15:24,000 --> 00:15:27,360
zobaczyłem łzę w jej oku.
212
00:15:28,560 --> 00:15:30,359
Powiedziała:
213
00:15:30,360 --> 00:15:33,519
„Policja nie wierzy, że mówisz prawdę.
214
00:15:33,520 --> 00:15:35,240
Sądzi, że coś ukrywasz”.
215
00:15:37,520 --> 00:15:41,159
Byłem tak przytłoczony,
że aż się trząsłem.
216
00:15:41,160 --> 00:15:44,799
Nie mogłem przestać się trząść.
217
00:15:44,800 --> 00:15:48,400
Nie miałem z tym nic wspólnego.
218
00:15:49,600 --> 00:15:52,279
Ojciec powiedział:
„Jeśli się nie uspokoisz,
219
00:15:52,280 --> 00:15:53,879
oddam cię do zakładu”.
220
00:15:53,880 --> 00:15:55,920
Zabrał mnie do szpitala
221
00:15:57,040 --> 00:16:02,800
i umieścił na oddziale psychiatrycznym.
Płakałem całą noc.
222
00:16:07,560 --> 00:16:11,719
Zaginięcie córki jest straszliwe.
223
00:16:11,720 --> 00:16:13,360
Podoba ci się, Elizabeth?
224
00:16:14,640 --> 00:16:17,840
A bycie potencjalnym podejrzanym…
225
00:16:19,840 --> 00:16:21,400
Odjęło mi mowę.
226
00:16:24,720 --> 00:16:27,839
W Utah policja szukająca
14-letniej Elizabeth Smart
227
00:16:27,840 --> 00:16:31,320
nadal skupia się na członkach jej rodziny.
228
00:16:32,080 --> 00:16:35,839
Sprawdźcie wszystkich.
Zróbcie wszystko, co konieczne.
229
00:16:35,840 --> 00:16:38,839
Newsweek donosił, że jej ojciec, Ed Smart,
230
00:16:38,840 --> 00:16:40,879
przeszedł badanie wariografem.
231
00:16:40,880 --> 00:16:44,999
Jednak wariograf jego brata, Toma,
dał niejednoznaczny wynik.
232
00:16:45,000 --> 00:16:47,840
Miałem trzech braci.
233
00:16:48,680 --> 00:16:52,319
Tom żył zawsze nieco na krawędzi,
234
00:16:52,320 --> 00:16:54,719
zawsze pakował się w kłopoty.
235
00:16:54,720 --> 00:16:59,040
Gra na harfie jak anioł
i jeździ konno jak kowboj.
236
00:16:59,840 --> 00:17:02,879
Jest niesamowita.
237
00:17:02,880 --> 00:17:05,560
Czy nieudany test wariografem
jest podejrzany?
238
00:17:06,240 --> 00:17:07,999
Oczywiście.
239
00:17:08,000 --> 00:17:10,720
Zdarza się, że bracia się nie lubią.
240
00:17:11,240 --> 00:17:12,599
Nie zrozum mnie źle.
241
00:17:12,600 --> 00:17:14,359
- Ta rodzina…
- Kochamy się.
242
00:17:14,360 --> 00:17:17,319
Kochamy się bardziej niż inni bracia.
243
00:17:17,320 --> 00:17:22,839
Niektórzy dziennikarze pytali:
„Dave… czy z Tomem wszystko w porządku?
244
00:17:22,840 --> 00:17:25,599
Coś się z nim dzieje. Jest nerwowy”.
245
00:17:25,600 --> 00:17:27,279
- Musimy kończyć.
- Dobra.
246
00:17:27,280 --> 00:17:30,119
- Dzięki.
- Dziękuję wam obu. Powodzenia.
247
00:17:30,120 --> 00:17:32,800
Wziąłem Toma na stronę
i powiedziałem: „Tom,
248
00:17:33,320 --> 00:17:37,640
ludzie z mediów zastanawiają się,
czy coś ukrywasz”.
249
00:17:39,080 --> 00:17:40,920
Wierzę, że ta osoba…
250
00:17:42,160 --> 00:17:44,759
nie jest złym człowiekiem i…
251
00:17:44,760 --> 00:17:49,279
Nasza rodzina od jakiegoś czasu wierzy,
252
00:17:49,280 --> 00:17:51,639
co jest dla nas pocieszające,
253
00:17:51,640 --> 00:17:55,639
że to tylko… ktoś,
kto naprawdę lubi Elizabeth.
254
00:17:55,640 --> 00:17:57,879
Każdy ma problemy. Jeśli…
255
00:17:57,880 --> 00:17:59,639
Osoba, która porwała…
256
00:17:59,640 --> 00:18:01,759
Zostaliśmy zmiażdżeni
257
00:18:01,760 --> 00:18:04,199
i rozumiemy, że każdy ma problemy.
258
00:18:04,200 --> 00:18:07,199
To pod wieloma względami
wspaniała historia,
259
00:18:07,200 --> 00:18:12,640
bo dotyczy przede wszystkim
pięknego, małego aniołka.
260
00:18:14,040 --> 00:18:15,160
Każdy ma problemy.
261
00:18:22,040 --> 00:18:24,319
Każdy, kto oglądał ten wywiad,
262
00:18:24,320 --> 00:18:27,160
pomyślał, że Tom Smart
to walnięty skurwiel
263
00:18:27,680 --> 00:18:29,240
i może to zrobił.
264
00:18:31,480 --> 00:18:33,599
Wyszliśmy z tego wywiadu.
265
00:18:33,600 --> 00:18:36,680
Żona powiedziała:
„Przez ciebie rodzina ma przejebane”.
266
00:18:38,480 --> 00:18:43,079
Moją matkę, ojca i resztę rodziny
łączy jedna cecha,
267
00:18:43,080 --> 00:18:45,639
zachowanie monomaniakalne,
268
00:18:45,640 --> 00:18:48,999
czyli w zasadzie obsesyjne zachowanie.
269
00:18:49,000 --> 00:18:53,199
W sytuacji porwania wydaje się,
że nie możesz wiele zdziałać
270
00:18:53,200 --> 00:18:56,399
poza zaglądaniem w każdy kąt
i sprawdzaniem ludzi.
271
00:18:56,400 --> 00:18:59,720
Po trzech czy czterech dniach bez snu…
272
00:19:02,000 --> 00:19:04,160
człowiek się załamuje.
273
00:19:06,720 --> 00:19:10,159
Po ponad pięciu dniach
zrobiono mi badanie wariografem.
274
00:19:10,160 --> 00:19:12,000
Słyszałem głosy.
275
00:19:12,800 --> 00:19:15,840
Ale odnalezienie Elizabeth
było najważniejsze.
276
00:19:18,840 --> 00:19:22,039
Nie czekaliśmy
na uznanie nas za niewinnych.
277
00:19:22,040 --> 00:19:24,640
Kogo to obchodzi?
Wiedzieliśmy, że jesteśmy.
278
00:19:28,360 --> 00:19:32,719
W takich przypadkach
rodziny są standardowo sprawdzane.
279
00:19:32,720 --> 00:19:34,720
To dla nich bardzo trudne.
280
00:19:36,040 --> 00:19:38,559
Ale ich alibi zostało potwierdzone,
281
00:19:38,560 --> 00:19:42,559
a w przejętych komputerach
i przejrzanych emailach
282
00:19:42,560 --> 00:19:45,720
nie znaleźliśmy nic podejrzanego.
283
00:19:46,800 --> 00:19:49,000
To było oszałamiające,
284
00:19:49,520 --> 00:19:53,560
ile czasu zajęło policji
oczyszczenie rodziny z podejrzeń.
285
00:19:55,920 --> 00:19:59,319
Ale kiedy byliśmy obwiniani,
286
00:19:59,320 --> 00:20:03,760
zauważyliśmy spadek liczby ludzi,
którzy pomagali nam w poszukiwaniach.
287
00:20:06,200 --> 00:20:08,400
Liczby spadały na łeb, na szyję.
288
00:20:09,080 --> 00:20:14,200
Reporterzy pewnie nie zdawali sobie sprawy
ze swojego wpływu.
289
00:20:19,280 --> 00:20:21,960
Ale nie zatrzymywaliśmy się.
290
00:20:25,640 --> 00:20:26,960
Nie poddawaliśmy się.
291
00:20:33,040 --> 00:20:34,199
Dostaliśmy telefon.
292
00:20:34,200 --> 00:20:37,039
Znaleziono szczątki
nad Wielkim Jeziorem Słonym
293
00:20:37,040 --> 00:20:38,120
przy drodze 80.
294
00:20:39,080 --> 00:20:40,680
To była kobieta.
295
00:20:43,640 --> 00:20:47,319
Zadzwoniłem do Eda i Lois
i powiedziałem: „Nie mamy pewności,
296
00:20:47,320 --> 00:20:49,600
ale może to być Elizabeth”.
297
00:20:54,760 --> 00:20:58,759
Ciało dziewczyny
zostało spalone nie do opisania,
298
00:20:58,760 --> 00:20:59,959
więc…
299
00:20:59,960 --> 00:21:02,880
Nie można jej było rozpoznać.
300
00:21:09,920 --> 00:21:15,719
Próbowałem się chronić od emocji,
301
00:21:15,720 --> 00:21:18,040
dopóki nie dostaliśmy potwierdzenia.
302
00:21:23,000 --> 00:21:26,079
Udało nam się ustalić,
że to nie Elizabeth.
303
00:21:26,080 --> 00:21:27,760
To była inna biedna ofiara.
304
00:21:31,240 --> 00:21:32,880
Poczułem ogromną ulgę,
305
00:21:34,600 --> 00:21:40,440
ale umysł ciągle pracował.
„Gdzie ona jest? Co się z nią dzieje?”
306
00:21:42,760 --> 00:21:46,360
Codziennie spotykałem się
z Edem i Lois. Byli silni.
307
00:21:46,880 --> 00:21:51,440
W mojej rodzinie
doświadczyliśmy strat i tragedii.
308
00:21:52,480 --> 00:21:56,280
Miałem jakieś pojęcie o tym,
przez co przechodzili Ed i Lois.
309
00:21:58,160 --> 00:22:00,279
Ciężko było patrzeć na ich ból.
310
00:22:00,280 --> 00:22:03,559
Elizabeth, jeśli nas słyszysz,
kochamy cię.
311
00:22:03,560 --> 00:22:06,119
Nie zapomnieliśmy.
Wszyscy chcą, żebyś wróciła.
312
00:22:06,120 --> 00:22:07,920
Nie spoczniemy, póki nie wrócisz.
313
00:22:09,360 --> 00:22:12,400
Najgorsza w tym wszystkim jest niepewność.
314
00:22:12,960 --> 00:22:15,760
Przez co przechodzi? Jak sobie radzi?
315
00:22:16,280 --> 00:22:20,040
Co można zrobić, żeby to zakończyć?
316
00:22:20,600 --> 00:22:21,519
DZIEŃ 9
317
00:22:21,520 --> 00:22:24,399
Kluczowa w sprawie
jest jej 9-letnia siostra.
318
00:22:24,400 --> 00:22:26,719
Czas jest najważniejszy. Zegar tyka.
319
00:22:26,720 --> 00:22:27,960
Właśnie.
320
00:22:33,040 --> 00:22:36,719
Policjanci nie chcieli,
żebym z kimkolwiek rozmawiała,
321
00:22:36,720 --> 00:22:39,840
bo mogło to wpłynąć na moje wspomnienia.
322
00:22:44,040 --> 00:22:49,600
Byłam na własnej, samotnej wyspie.
323
00:22:50,800 --> 00:22:52,199
Chciałam wiedzieć,
324
00:22:52,200 --> 00:22:55,880
podkraść się i usłyszeć coś o tym,
co się wydarzyło, ale…
325
00:22:57,640 --> 00:22:59,000
byłam odcięta.
326
00:23:04,880 --> 00:23:08,320
Próbowałam sobie przypomnieć,
kto porwał Elizabeth.
327
00:23:09,920 --> 00:23:11,639
Znałam ten głos,
328
00:23:11,640 --> 00:23:14,480
ale nie mogłam sobie przypomnieć skąd.
329
00:23:16,640 --> 00:23:20,920
Chciałam pomóc… w każdy możliwy sposób.
330
00:23:23,760 --> 00:23:26,160
Byłam wielokrotnie przesłuchiwana.
331
00:23:26,720 --> 00:23:29,360
Próbowali mnie nawet zahipnotyzować.
332
00:23:32,080 --> 00:23:34,159
Wszyscy wywierali na mnie presję.
333
00:23:34,160 --> 00:23:38,600
Presję, żebym z nikim nie rozmawiała.
Presję, żeby wszystko wyciągnąć.
334
00:23:41,760 --> 00:23:43,720
To było ciężkie dla 9-latki.
335
00:23:47,960 --> 00:23:50,399
Mary Katherine była w trudnym położeniu.
336
00:23:50,400 --> 00:23:52,439
Była przerażona,
337
00:23:52,440 --> 00:23:55,240
ale była pewna, że głos był znajomy.
338
00:23:56,760 --> 00:23:58,759
Kazaliśmy rodzinie spisać,
339
00:23:58,760 --> 00:24:01,920
kto ostatnio był w domu Smartów.
340
00:24:03,280 --> 00:24:06,879
Czy przez dom przewijało się wiele osób?
341
00:24:06,880 --> 00:24:09,639
Było u nas kilku pracowników.
342
00:24:09,640 --> 00:24:14,680
Parę osób wymagało
dokładniejszego sprawdzenia.
343
00:24:16,440 --> 00:24:17,960
W tym Richard Ricci.
344
00:24:20,760 --> 00:24:23,039
{\an8}Richard Ricci był budowlańcem.
345
00:24:23,040 --> 00:24:26,399
{\an8}Pracował w domu Smartów
i dowiedzieliśmy się,
346
00:24:26,400 --> 00:24:30,240
że pokłócił się z Edem Smartem
w kwestii wynagrodzenia.
347
00:24:31,600 --> 00:24:34,400
Uzyskano nakaz rewizji
domu Richarda Ricciego.
348
00:24:35,080 --> 00:24:39,400
W jego domu znaleziono biżuterię
należącą do Lois Smart.
349
00:24:41,680 --> 00:24:45,000
Sprowadzono go i przesłuchano.
350
00:24:47,520 --> 00:24:50,040
Kiedy ostatnio byłeś
w tym pieprzonym domu?
351
00:24:50,560 --> 00:24:51,480
W kwietniu.
352
00:24:55,600 --> 00:24:57,880
Powiedz, co wiesz o porwaniu.
353
00:24:58,400 --> 00:25:00,160
- Nic.
- Cholera.
354
00:25:00,920 --> 00:25:04,479
Nie da się tu mieszkać
przez ostatnie dwa i pół tygodnia
355
00:25:04,480 --> 00:25:06,679
i nic nie wiedzieć o porwaniu.
356
00:25:06,680 --> 00:25:09,799
To nie sztuczka. Nie pytam,
dlaczego ją porwałeś.
357
00:25:09,800 --> 00:25:12,319
Powiedz, co wiesz i co słyszałeś.
358
00:25:12,320 --> 00:25:15,079
Słyszałem, że ktoś
włamał się do domu Smartów.
359
00:25:15,080 --> 00:25:16,919
- Dobra.
- Porwał Elizabeth.
360
00:25:16,920 --> 00:25:20,199
- Dobra.
- A teraz jestem podejrzanym numer jeden.
361
00:25:20,200 --> 00:25:25,039
Tygodniami nie mieliśmy odpowiedzi.
Czy ta osoba wie, gdzie jest Elizabeth?
362
00:25:25,040 --> 00:25:27,399
Mężczyzna z kryminalną przeszłością
363
00:25:27,400 --> 00:25:31,119
jest na szczycie listy podejrzanych
w sprawie Smart.
364
00:25:31,120 --> 00:25:34,159
Richard Ricci był brutalnym przestępcą.
365
00:25:34,160 --> 00:25:39,000
Postrzelił jednego z moich kolegów
podczas napadu na aptekę.
366
00:25:41,520 --> 00:25:44,600
Nie miałem pojęcia,
że Richard był przestępcą.
367
00:25:45,440 --> 00:25:49,599
Przyszedł z polecenia
z kościelnego biura pośrednictwa pracy.
368
00:25:49,600 --> 00:25:51,079
Byłem w szoku.
369
00:25:51,080 --> 00:25:53,359
Biały jeep cherokee z 1990 roku
370
00:25:53,360 --> 00:25:56,519
podarowany Ricciemu przez Smarta
za usługi remontowe
371
00:25:56,520 --> 00:25:59,159
nadal jest potencjalnie kluczowym dowodem.
372
00:25:59,160 --> 00:26:03,000
Udało nam się ustalić,
że jeepem sporo przejechano
373
00:26:03,800 --> 00:26:06,680
w czasie, gdy porwano Elizabeth Smart.
374
00:26:09,040 --> 00:26:11,000
To było kilkaset kilometrów.
375
00:26:11,800 --> 00:26:15,440
Pokonał dużą trasę
w noc porwania albo dzień później.
376
00:26:18,120 --> 00:26:21,920
Nie miał racjonalnego wytłumaczenia
na przejechanie takiej trasy.
377
00:26:25,120 --> 00:26:30,599
Czy Richard zabrał ją dokądś tym autem
378
00:26:30,600 --> 00:26:34,360
i umieścił ją gdzieś,
skąd nie mogła się wydostać?
379
00:26:37,240 --> 00:26:43,200
Ktoś zgłaszał, że wyciągał z samochodu
narzędzia do kopania.
380
00:26:44,680 --> 00:26:47,840
Zakopał ciało, żeby je ukryć?
381
00:26:50,080 --> 00:26:53,439
Gdybyś tam był i się obudziła,
to co byś zrobił?
382
00:26:53,440 --> 00:26:56,439
Nie będę tu siedzieć i ci, kurwa, mówić.
383
00:26:56,440 --> 00:27:00,439
Policja stwierdziła,
że na 99,9% mają winnego.
384
00:27:00,440 --> 00:27:03,280
Wszystko się łączyło. To miało sens.
385
00:27:06,640 --> 00:27:09,600
Ale jedyny świadek powiedział,
że to nie on.
386
00:27:13,400 --> 00:27:16,920
Nie pozwalano mi oglądać wiadomości,
387
00:27:17,440 --> 00:27:21,360
ale zobaczyłam reportaż w telewizji
o potencjalnych podejrzanych.
388
00:27:22,320 --> 00:27:25,479
Pojawiło się zdjęcie Richarda Ricciego.
389
00:27:25,480 --> 00:27:28,039
Policja uznała za
potencjalnego podejrzanego…
390
00:27:28,040 --> 00:27:30,679
Dużo pracował w naszym domu.
391
00:27:30,680 --> 00:27:32,480
Zawsze był bardzo miły.
392
00:27:33,200 --> 00:27:38,440
Wiedziałam, że to nie Richard Ricci
był tamtej nocy w mojej sypialni.
393
00:27:41,640 --> 00:27:46,200
Richard Ricci nie porwał mojej siostry
w czerwcu 2002 roku.
394
00:27:49,400 --> 00:27:54,320
Mary Katherine była pewna,
że to nie Richard Ricci.
395
00:27:55,880 --> 00:28:00,280
Ale policja była przekonana,
że Ricci był głównym podejrzanym.
396
00:28:01,720 --> 00:28:05,119
Mary Katherine spała. Była oszołomiona.
397
00:28:05,120 --> 00:28:09,120
Według raportów mówiła,
że miała zamknięte oczy podczas porwania.
398
00:28:10,680 --> 00:28:13,760
Może nie zdawała sobie sprawy,
że to był Ricci.
399
00:28:16,720 --> 00:28:19,479
Proszę Richarda z głębi serca,
400
00:28:19,480 --> 00:28:25,000
żeby albo oczyścił się z zarzutów,
albo powiedział nam, gdzie jest Elizabeth.
401
00:28:25,920 --> 00:28:27,079
Ja…
402
00:28:27,080 --> 00:28:29,360
Nasza rodzina przeszła przez piekło,
403
00:28:30,160 --> 00:28:33,160
i chciałbym to zakończyć.
404
00:28:34,560 --> 00:28:37,520
24 LIPCA
405
00:28:38,240 --> 00:28:40,559
Gdy usłyszeliśmy o Richardzie Riccim,
406
00:28:40,560 --> 00:28:43,680
wydawało się, że poczyniono postępy.
407
00:28:44,200 --> 00:28:48,040
Wszystko upadło 24 lipca.
408
00:29:13,760 --> 00:29:17,319
{\an8}Ktoś próbował włamać się do domu
stryjostwa Liz Smart.
409
00:29:17,320 --> 00:29:19,839
{\an8}Przecięto moskitierę w sypialni
410
00:29:19,840 --> 00:29:22,320
{\an8}18-letniej kuzynki Elizabeth.
411
00:29:22,960 --> 00:29:27,560
{\an8}Detektywi pracują po godzinach,
żeby odkryć, kto to zrobił i dlaczego.
412
00:29:28,360 --> 00:29:31,519
Jedną z rzeczy,
którą zauważyłem na miejscu,
413
00:29:31,520 --> 00:29:34,439
były dwa krzesła ustawione przy oknie,
414
00:29:34,440 --> 00:29:37,600
tak jak przy ścianie w domu Elizabeth.
415
00:29:39,320 --> 00:29:41,839
Zbieg okoliczności był szokujący.
416
00:29:41,840 --> 00:29:47,999
Jak często ktoś próbuje włamać się,
żeby kogoś porwać?
417
00:29:48,000 --> 00:29:51,759
Jaki jest związek? Dlaczego nasze rodziny?
418
00:29:51,760 --> 00:29:55,439
To mógł być ten sam sprawca
z takim samym sposobem działania,
419
00:29:55,440 --> 00:29:58,959
a może ktoś, kto wiedział,
jak wyglądało miejsce zbrodni
420
00:29:58,960 --> 00:30:00,639
i o krześle u Elizabeth.
421
00:30:00,640 --> 00:30:05,239
Zrobił to dla żartu
albo jako okrutny naśladowca.
422
00:30:05,240 --> 00:30:07,399
Nie patrzyliśmy na to w ten sposób,
423
00:30:07,400 --> 00:30:10,439
bo informacja o krześle
pod domem Elizabeth
424
00:30:10,440 --> 00:30:12,479
nigdy nie została ujawniona,
425
00:30:12,480 --> 00:30:16,160
więc to nie mógł być żart.
426
00:30:17,320 --> 00:30:21,960
Fakt, że Richard Ricci był w więzieniu,
kiedy to się stało,
427
00:30:23,280 --> 00:30:27,120
i że Mary Katherine mówiła,
że to nie Richard Ricci…
428
00:30:28,600 --> 00:30:31,319
To na pewno sprawiło, że uznałem,
429
00:30:31,320 --> 00:30:34,200
że być może złapaliśmy nie tego człowieka.
430
00:30:38,280 --> 00:30:42,079
Richard Ricci był
naprawdę zaskakującą osobą.
431
00:30:42,080 --> 00:30:46,200
Miał wiele okazji, by się oczyścić,
ale nie chciał tego zrobić.
432
00:30:47,080 --> 00:30:49,760
Nie chciał nam powiedzieć, dokąd jechał.
433
00:30:52,640 --> 00:30:56,519
Nie mieliśmy żadnych
bezpośrednich dowodów na to, że to on.
434
00:30:56,520 --> 00:30:59,200
Desperacko chcieliśmy znaleźć Elizabeth.
435
00:31:00,800 --> 00:31:03,959
Ściągnęliśmy jego i jego prawnika
i powiedziałem mu,
436
00:31:03,960 --> 00:31:08,000
że jeśli powie nam,
gdzie był i co robił z jeepem,
437
00:31:08,800 --> 00:31:12,399
jeśli to cokolwiek
z wyjątkiem zabójstwa lub porwania,
438
00:31:12,400 --> 00:31:14,999
zaoferujemy mu immunitet.
439
00:31:15,000 --> 00:31:17,159
Mam zmyślić jakieś bzdury?
440
00:31:17,160 --> 00:31:19,079
Nie chcę, żebyś zmyślał.
441
00:31:19,080 --> 00:31:21,439
Uwierz mi, do cholery.
442
00:31:21,440 --> 00:31:23,800
Zbyt wiele rzeczy się nie zgadza.
443
00:31:24,640 --> 00:31:26,880
Dowiedz się, kto to zrobił, do chuja.
444
00:31:27,520 --> 00:31:30,119
W czasie przesłuchania
oferowaliśmy immunitet.
445
00:31:30,120 --> 00:31:32,920
On i jego adwokat to rozważali,
446
00:31:33,960 --> 00:31:36,560
kiedy zostałem powiadomiony,
447
00:31:37,120 --> 00:31:39,439
że Richard trafił do szpitala.
448
00:31:39,440 --> 00:31:43,439
Upadł w celi i kiepsko to wyglądało.
449
00:31:43,440 --> 00:31:45,519
Policja mówi, że główny podejrzany
450
00:31:45,520 --> 00:31:48,360
w sprawie zniknięcia
14-letniej Elizabeth Smart zmarł.
451
00:31:49,400 --> 00:31:53,519
Doznał udaru albo tętniaka w celi.
452
00:31:53,520 --> 00:31:55,920
Jakie sekrety zabiera ze sobą?
453
00:32:00,400 --> 00:32:02,240
Zrobiło mi się niedobrze.
454
00:32:03,720 --> 00:32:06,800
Zmarł nasz najbardziej
prawdopodobny podejrzany.
455
00:32:07,800 --> 00:32:10,160
To, co wiedział, przepadło razem z nim.
456
00:32:11,920 --> 00:32:15,120
Byliśmy w ślepym zaułku i było nam ciężko.
457
00:32:16,680 --> 00:32:20,479
Jako przedstawiciel organów ścigania
stawiasz emocjonalny mur.
458
00:32:20,480 --> 00:32:23,439
Ten mur zaczął się kruszyć.
459
00:32:23,440 --> 00:32:25,159
Zacząłem czuć się
460
00:32:25,160 --> 00:32:27,960
emocjonalnie zaangażowany
w sprawę Elizabeth.
461
00:32:30,760 --> 00:32:35,080
Cory poinformował,
że Richard miał tętniaka.
462
00:32:36,000 --> 00:32:37,360
Byliśmy wtedy w szoku.
463
00:32:38,640 --> 00:32:43,200
Jeśli coś z nią zrobił,
możemy nigdy nie odkryć, co się stało.
464
00:32:45,320 --> 00:32:48,120
Powtarzałem Edowi i Lois:
„Nie poddawajcie się”.
465
00:32:49,880 --> 00:32:52,000
Ale szczerze, wewnętrznie…
466
00:32:54,080 --> 00:32:56,519
sądziłem, że to mało prawdopodobne,
467
00:32:56,520 --> 00:32:59,600
że ta sprawa będzie miała
szczęśliwe zakończenie.
468
00:33:05,600 --> 00:33:08,719
Wydawało się, że to była przegrana bitwa,
469
00:33:08,720 --> 00:33:15,280
ale miałem przytłaczające przeczucie,
że Elizabeth jeszcze żyje.
470
00:33:19,440 --> 00:33:22,919
Pewnej niedzieli
wróciliśmy do domu z kościoła.
471
00:33:22,920 --> 00:33:26,400
Siedzieliśmy z Lois i czytaliśmy listy,
472
00:33:27,320 --> 00:33:29,440
a potem zasnęliśmy.
473
00:33:38,160 --> 00:33:42,920
Śniło mi się, że Elizabeth
wróciła do naszego życia.
474
00:33:50,200 --> 00:33:51,680
Boże.
475
00:33:52,840 --> 00:33:55,280
To koniec.
476
00:33:56,160 --> 00:33:58,880
Wróciła i nic jej nie jest.
477
00:34:00,520 --> 00:34:06,960
Czułem się tak euforycznie,
że byłem przytłoczony.
478
00:34:11,920 --> 00:34:15,520
Gdybym mógł mieć jedno życzenie,
479
00:34:17,040 --> 00:34:19,760
chciałbym, żeby Elizabeth wróciła do domu.
480
00:34:22,600 --> 00:34:25,199
Kiedy pomyślałem o tym, że żyje,
481
00:34:25,200 --> 00:34:28,440
i o piekle, które przechodziła,
482
00:34:29,400 --> 00:34:32,840
uznałem, że nie możemy się poddać.
483
00:34:44,240 --> 00:34:46,959
Oblicze Salt Lake wydaje się mormońskie,
484
00:34:46,960 --> 00:34:49,560
ale istnieje kontrkultura
do kultury mormonów.
485
00:34:56,080 --> 00:34:59,440
Kiedyś mieliśmy dużo
potajemnych potańcówek.
486
00:35:01,160 --> 00:35:04,119
Około 2002 roku
487
00:35:04,120 --> 00:35:07,960
w co drugi weekend była u kogoś impreza.
488
00:35:09,000 --> 00:35:13,399
Był alkohol. Dużo zioła,
grzybkowa herbata.
489
00:35:13,400 --> 00:35:15,600
Kwas był wtedy dobry.
490
00:35:17,840 --> 00:35:19,799
To był typowy wieczór,
491
00:35:19,800 --> 00:35:24,560
gdy pojawiły się trzy osoby.
492
00:35:26,680 --> 00:35:31,200
Mężczyzna i dwie kobiety
w białych szatach.
493
00:35:31,840 --> 00:35:36,160
Kobiety miały chusty na twarzach,
więc widać było tylko ich oczy.
494
00:35:39,320 --> 00:35:42,320
Młodsza kobieta miała niebieskoszare oczy.
495
00:35:53,000 --> 00:35:57,600
Po porwaniu mojej siostry bałam się spać.
496
00:35:58,680 --> 00:36:01,799
Tata musiał układać mnie do snu.
497
00:36:01,800 --> 00:36:05,799
Gdy na niego czekałam,
przeglądałam książki
498
00:36:05,800 --> 00:36:11,880
albo łamałam sobie głowę,
kto mógł porwać Elizabeth.
499
00:36:14,520 --> 00:36:18,640
Pewnego wieczoru,
cztery miesiące po porwaniu Elizabeth,
500
00:36:20,320 --> 00:36:23,360
kartkowałam Księgę rekordów Guinnessa.
501
00:36:30,520 --> 00:36:33,200
I z jakiegoś powodu…
502
00:36:39,280 --> 00:36:40,600
w tym momencie…
503
00:36:48,080 --> 00:36:50,080
imię wpadło mi do głowy…
504
00:36:52,400 --> 00:36:54,119
Od razu wiedziałam,
505
00:36:54,120 --> 00:36:57,240
że to on był
w mojej sypialni w czerwcu 2002 roku.
506
00:36:58,440 --> 00:37:00,640
To on porwał Elizabeth.
507
00:37:04,600 --> 00:37:07,399
Długie szaty nie były niczym niezwykłym.
508
00:37:07,400 --> 00:37:10,359
To był czas wyrażania siebie.
509
00:37:10,360 --> 00:37:14,120
„Wejdź. Co robisz?
Jaka jest twoja historia? Napijesz się?”
510
00:37:15,720 --> 00:37:19,280
Facet na to: „Ja mogę się napić,
ale panie nie mogą”.
511
00:37:20,920 --> 00:37:25,840
Miał energię autorytetu,
urojenia wielkości.
512
00:37:27,880 --> 00:37:32,039
Zwróciłem się
do kobiety po mojej prawej. Była młodsza.
513
00:37:32,040 --> 00:37:33,799
„Co robisz?
514
00:37:33,800 --> 00:37:39,039
Mężczyzna, z którym przyszłaś,
wydaje się… kontrolujący”.
515
00:37:39,040 --> 00:37:43,999
Starsza kobieta powiedziała coś w stylu:
516
00:37:44,000 --> 00:37:47,479
„Nie możesz z nią rozmawiać”.
517
00:37:47,480 --> 00:37:51,039
Była dość oschła, więc się oddaliłem.
518
00:37:51,040 --> 00:37:53,999
„Boże, niech oni po prostu…”.
519
00:37:54,000 --> 00:37:55,600
Myślałem, że to świry.
520
00:38:33,640 --> 00:38:34,960
WRZESIEŃ
521
00:38:35,720 --> 00:38:39,880
5 CZERWCA
522
00:38:40,640 --> 00:38:45,160
DZIEŃ 1
523
00:38:53,760 --> 00:38:55,039
Zaczynamy?
524
00:38:55,040 --> 00:38:55,960
Tak.
525
00:38:56,800 --> 00:39:01,119
Latem 2002 roku miałam 14 lat.
526
00:39:01,120 --> 00:39:06,159
Byłam podekscytowana, że zmienię szkołę.
527
00:39:06,160 --> 00:39:09,200
Ale teraz myślę, że było tam wiele…
528
00:39:10,080 --> 00:39:12,240
szczęśliwych wspomnień i uczuć.
529
00:39:19,920 --> 00:39:23,839
Pamiętam z tej nocy męski głos.
530
00:39:23,840 --> 00:39:27,199
„Mam nóż przy twojej szyi. Ani piśnij.
531
00:39:27,200 --> 00:39:28,600
Wstań i chodź ze mną”.
532
00:39:30,480 --> 00:39:32,120
Byłam przerażona.
533
00:39:33,640 --> 00:39:36,600
Chciał mnie skrzywdzić? Zabić?
534
00:39:40,400 --> 00:39:44,360
Miałam nadzieję, że moi rodzice
się obudzą, ale nikt nie przyszedł.
535
00:39:48,280 --> 00:39:52,760
Poprowadził mnie przez podwórko od tyłu.
536
00:39:56,560 --> 00:39:58,439
Zaczęliśmy iść.
537
00:39:58,440 --> 00:40:01,320
Pamiętam, że myślałam:
„Dokąd mnie zabiera?”.
538
00:40:03,400 --> 00:40:07,760
Tak się martwiłam,
że straciłam szansę na ucieczkę.
539
00:40:10,360 --> 00:40:14,159
Zapytałam go,
czy chce mnie zgwałcić i zabić.
540
00:40:14,160 --> 00:40:17,320
Myślałam, że to zamierzał zrobić.
541
00:40:19,040 --> 00:40:23,599
Chciałam, żeby to zrobił
jak najbliżej mojego domu,
542
00:40:23,600 --> 00:40:25,240
żeby rodzice mnie znaleźli.
543
00:40:28,240 --> 00:40:30,320
Miał okropny uśmiech.
544
00:40:30,920 --> 00:40:35,120
Spojrzał na mnie i powiedział:
„Jeszcze cię nie zgwałcę i nie zabiję”.
545
00:40:38,880 --> 00:40:43,400
A potem doszliśmy do lasku…
546
00:40:47,160 --> 00:40:50,920
Kobieta wyszła z namiotu.
547
00:41:01,920 --> 00:41:04,560
Mężczyzna krzyknął imię Hephzibah.
548
00:41:05,160 --> 00:41:09,480
Podeszła do mnie i mnie przytuliła.
549
00:41:12,160 --> 00:41:15,079
Nigdy nie spotkałam kogoś,
kto by tak wyglądał.
550
00:41:15,080 --> 00:41:21,360
Miała na sobie długą tunikę
i nakrycie głowy.
551
00:41:25,680 --> 00:41:27,719
Zdjęła mi buty,
552
00:41:27,720 --> 00:41:30,240
a potem zaczęła zmywać brud z moich stóp.
553
00:41:32,360 --> 00:41:35,960
Potem zaczęła rozpinać mi piżamę.
554
00:41:37,160 --> 00:41:39,919
Pamiętam, że złapałam za guziki.
555
00:41:39,920 --> 00:41:43,279
Powiedziała: „Jeśli nie dasz się przebrać,
zawołam go
556
00:41:43,280 --> 00:41:45,840
i zerwie z ciebie ubranie”.
557
00:41:48,840 --> 00:41:52,160
Podała mi szatę taką jak ta,
którą miała na sobie.
558
00:41:53,240 --> 00:41:55,999
Zabrała moją piżamę i bieliznę,
559
00:41:56,000 --> 00:41:58,200
wstała i wyszła z namiotu.
560
00:42:05,000 --> 00:42:07,080
Pamiętam, że czułam się…
561
00:42:09,240 --> 00:42:11,560
jakby zbliżała się moja zagłada.
562
00:42:14,400 --> 00:42:15,600
Płakałam.
563
00:42:17,760 --> 00:42:18,880
Bałam się.
564
00:42:20,360 --> 00:42:23,359
Zacytuję go dokładnie.
565
00:42:23,360 --> 00:42:27,239
Powiedział: „Wiążę cię ze sobą
jako moją żonę
566
00:42:27,240 --> 00:42:30,239
przed Bogiem i jego aniołami
jako świadkami”.
567
00:42:30,240 --> 00:42:31,760
Krzyknęłam: „Nie”.
568
00:42:33,080 --> 00:42:35,479
Spojrzał na mnie i powiedział:
569
00:42:35,480 --> 00:42:39,080
„Jeśli jeszcze raz tak krzykniesz,
zabiję cię.
570
00:42:39,720 --> 00:42:43,720
Jeśli pomoże ci to nie krzyczeć,
mogę ci zakleić usta taśmą”.
571
00:42:44,960 --> 00:42:48,719
Próbowałam mu wyjaśnić,
że to nie było w porządku.
572
00:42:48,720 --> 00:42:51,399
Nie mógł mnie porwać i się ze mną ożenić.
573
00:42:51,400 --> 00:42:54,719
To nie było legalne.
Miałam zaledwie 14 lat.
574
00:42:54,720 --> 00:42:59,239
Odpowiadał tak samo, jak na wszystko inne:
575
00:42:59,240 --> 00:43:01,920
„Czas skonsumować nasze małżeństwo”.
576
00:43:05,240 --> 00:43:08,759
Pamiętam, że myślałam,
że jeśli zdołam go powstrzymać,
577
00:43:08,760 --> 00:43:10,240
ktoś mnie uratuje.
578
00:43:15,080 --> 00:43:17,920
Popchnął mnie na ziemię.
579
00:43:18,840 --> 00:43:22,879
Wiodłam niewinne życie.
580
00:43:22,880 --> 00:43:25,999
Myślałam,
że jeśli przekręcę się na brzuch,
581
00:43:26,000 --> 00:43:28,120
nie będzie mógł mnie zgwałcić.
582
00:43:33,680 --> 00:43:35,680
Nieważne, co zrobiłam.
583
00:43:37,400 --> 00:43:40,400
W końcu mnie zgwałcił.
584
00:43:43,160 --> 00:43:48,720
Pamiętam, że bardzo cierpiałam.
Błagałam go, żeby przestał.
585
00:43:52,920 --> 00:43:55,360
A gdy skończył,
586
00:43:56,120 --> 00:44:00,760
wstał i uśmiechnął się,
jakby to nie było nic wielkiego,
587
00:44:01,320 --> 00:44:03,600
i wyszedł z namiotu.
588
00:44:04,160 --> 00:44:08,959
A ja leżałam na ziemi.
589
00:44:08,960 --> 00:44:10,799
I…
590
00:44:10,800 --> 00:44:15,439
Pamiętam, że bardzo
bolało mnie to fizycznie.
591
00:44:15,440 --> 00:44:19,440
Spojrzałam w dół i zobaczyłam
krew spływającą mi po udach.
592
00:44:21,680 --> 00:44:24,360
A potem musiałam zemdleć.
593
00:44:32,680 --> 00:44:37,640
Następnie pamiętam,
że poczułam coś wokół kostek.
594
00:44:38,920 --> 00:44:42,639
Błagałam go wtedy, żeby mnie nie zakuwał,
595
00:44:42,640 --> 00:44:44,439
bo nie ucieknę.
596
00:44:44,440 --> 00:44:46,839
Powiedział: „Wiem, że nie uciekniesz,
597
00:44:46,840 --> 00:44:49,200
ale tylko odbieram ci pokusę”.
598
00:44:53,080 --> 00:44:57,320
Człowiek, który mnie porwał…
wyglądał jak Rasputin.
599
00:44:59,920 --> 00:45:03,919
Powiedział, że nazywa się
Emmanuel Dawid Izajasz.
600
00:45:03,920 --> 00:45:08,880
A ta kobieta nazywała się
Hephzibah Elada Izajasz.
601
00:45:09,640 --> 00:45:14,200
Miał własne pismo.
602
00:45:17,560 --> 00:45:22,240
Powiedział, że Bóg nakazał im
porwać siedem dziewczynek.
603
00:45:23,840 --> 00:45:25,720
Byłam pierwszą z siódemki.
604
00:45:27,800 --> 00:45:32,600
Powiedział, że moja siostra
pewnie zostanie jedną z jego żon.
605
00:45:35,640 --> 00:45:37,480
Albo moja kuzynka Olivia.
606
00:45:38,800 --> 00:45:41,800
Byłam przerażona.
607
00:45:45,400 --> 00:45:48,200
Zastanawiałam się,
czy moja rodzina już wstała.
608
00:45:49,440 --> 00:45:51,480
Czy już wiedzieli, że mnie nie ma.
609
00:45:52,000 --> 00:45:55,080
Czy inne dzieciaki z mojej klasy
kończyły szkołę?
610
00:45:56,200 --> 00:45:59,240
Wychowałam się w bardzo religijnym domu.
611
00:45:59,920 --> 00:46:05,480
Nie wiem, ile razy słyszałam:
„Nie uprawiaj seksu przed ślubem”.
612
00:46:07,760 --> 00:46:12,319
Ale nikt ze mną nie rozmawiał
o różnicy między
613
00:46:12,320 --> 00:46:17,520
seksem za obopólną zgodą
i intymnością a gwałtem.
614
00:46:21,240 --> 00:46:23,079
Było mi wstyd.
615
00:46:23,080 --> 00:46:25,240
Czułam się brudna.
616
00:46:26,400 --> 00:46:29,919
Myślałam, że gdyby rodzina wiedziała,
co mnie spotkało,
617
00:46:29,920 --> 00:46:31,799
może już by mnie nie chciała.
618
00:46:31,800 --> 00:46:34,720
Może będzie lepiej,
jeśli nikt mnie nie znajdzie.
619
00:46:42,840 --> 00:46:45,319
Władze rozpoczęły ogólnokrajową obławę.
620
00:46:45,320 --> 00:46:48,439
Tysiące ochotników
pomagają szukać dziewczynki.
621
00:46:48,440 --> 00:46:49,639
Debbie Norris…
622
00:46:49,640 --> 00:46:54,039
Z czasem Emmanuel zaczął przynosić
artykuły z gazet
623
00:46:54,040 --> 00:46:56,239
i ogłoszenia o zaginięciu.
624
00:46:56,240 --> 00:46:58,679
Pamiętam dokładnie, jak mówił:
625
00:46:58,680 --> 00:47:00,759
„Całe Salt Lake City cię szuka.
626
00:47:00,760 --> 00:47:04,519
W każdym oknie w Salt Lake City
jest zdjęcie twojej twarzy.
627
00:47:04,520 --> 00:47:08,920
Ale nigdy cię nie znajdą, bo ja cię mam”.
628
00:47:13,000 --> 00:47:15,839
Pamiętam, że pewnego dnia nagle
629
00:47:15,840 --> 00:47:17,959
usłyszałam niewyraźnie swoje imię.
630
00:47:17,960 --> 00:47:19,160
Elizabeth!
631
00:47:20,040 --> 00:47:23,600
Głos był odległy, ale go słyszałam.
632
00:47:28,760 --> 00:47:32,480
Emmanuel zabrał mnie do namiotu
i wyciągnął nóż.
633
00:47:34,280 --> 00:47:36,319
„Jeśli ktoś tu wejdzie,
634
00:47:36,320 --> 00:47:40,200
zabiję go tym nożem.
I to będzie twoja wina”.
635
00:47:46,920 --> 00:47:49,080
Słyszałam moje imię tylko kilka razy.
636
00:47:49,960 --> 00:47:52,800
A potem głos ucichł
i więcej go nie słyszałam.
637
00:48:06,680 --> 00:48:11,360
Często zdarzało się,
że budziłam się, bo mnie gwałcił.
638
00:48:13,920 --> 00:48:16,920
Wcześniej nigdy
nie trzymałam chłopca za rękę,
639
00:48:17,520 --> 00:48:21,240
a potem byłam codziennie
wielokrotnie gwałcona.
640
00:48:26,440 --> 00:48:30,080
Potem modlił się przez około 45 minut.
641
00:48:31,800 --> 00:48:36,160
Wykorzystywał Boga,
by usprawiedliwiać to, co robił.
642
00:48:38,200 --> 00:48:43,880
Ale przede wszystkim kochał władzę.
Uwielbiał mieć kontrolę.
643
00:48:47,560 --> 00:48:49,920
Codziennie mnie poniżał.
644
00:48:50,520 --> 00:48:53,240
A kobieta, Hephzibah, go podjudzała.
645
00:48:55,000 --> 00:48:58,599
Kiedy zabierał mnie do źródła,
z którego czerpaliśmy wodę,
646
00:48:58,600 --> 00:49:02,600
trzymał za linkę
i wyprowadzał mnie jak psa.
647
00:49:05,240 --> 00:49:10,240
Musiałam pić piwo za piwem,
aż w końcu wymiotowałam.
648
00:49:11,040 --> 00:49:14,360
Zostawiał mnie leżącą
twarzą we własnych wymiocinach.
649
00:49:17,600 --> 00:49:19,399
Często mi groził.
650
00:49:19,400 --> 00:49:24,320
Mówił, że jeśli nie zrobię tego,
co chciał,
651
00:49:24,920 --> 00:49:26,519
zostanę zabita.
652
00:49:26,520 --> 00:49:30,280
A jeśli nie zabije mnie,
to zabije moją rodzinę.
653
00:49:34,240 --> 00:49:37,320
Zawsze zastanawiałam się,
co robiła moja rodzina.
654
00:49:40,760 --> 00:49:45,879
Wyobrażałam sobie mamę,
jak jeździła po okolicy
655
00:49:45,880 --> 00:49:48,559
w swoim złotym kombi i mnie szukała.
656
00:49:48,560 --> 00:49:49,920
Dzień dobry, Edwardzie.
657
00:49:51,360 --> 00:49:54,880
Co do taty, zawsze miał…
658
00:49:55,480 --> 00:49:57,879
nie wiem, błysk w oku.
659
00:49:57,880 --> 00:50:01,840
Dzięki temu czułam się wyjątkowa.
660
00:50:05,720 --> 00:50:08,360
Próbowałam zapamiętać wszystko, co mogłam.
661
00:50:09,560 --> 00:50:13,440
Próbowałam uwiecznić w głowie
pamięć o nich.
662
00:50:22,280 --> 00:50:27,040
Zdałam sobie sprawę,
że mam coś, dla czego warto było przeżyć.
663
00:50:35,920 --> 00:50:36,760
5 CZERWCA
664
00:50:38,600 --> 00:50:40,080
12 PAŹDZIERNIKA
665
00:50:42,400 --> 00:50:45,359
Wyszliśmy z Lois na wieczór.
666
00:50:45,360 --> 00:50:46,800
Gdy wróciliśmy do domu,
667
00:50:47,960 --> 00:50:51,440
Mary Katherine powiedziała:
„Chyba wiem, kto to”.
668
00:50:56,760 --> 00:50:59,880
Powiedziała: „To Emmanuel”.
669
00:51:00,880 --> 00:51:03,920
Spytałem: „Emmanuel?”.
670
00:51:06,160 --> 00:51:07,480
Zadzwonił Ed.
671
00:51:08,320 --> 00:51:11,200
„Nie uwierzysz.
Mary Katherine wie, kto to był”.
672
00:51:12,360 --> 00:51:13,640
Emmanuel.
673
00:51:14,600 --> 00:51:17,680
Zapytałem: „Jaki Emmanuel?”.
674
00:51:20,080 --> 00:51:23,959
Mówiłaś, że spotkałaś go na ulicy.
Wiesz, na której ulicy?
675
00:51:23,960 --> 00:51:28,800
W centrum. W tej okolicy
jest wielu bezdomnych.
676
00:51:30,240 --> 00:51:34,280
Rok wcześniej
Lois zabrała dzieci do centrum.
677
00:51:34,840 --> 00:51:37,399
Widzieli bezdomnego,
678
00:51:37,400 --> 00:51:39,959
który głosił słowo Pana.
679
00:51:39,960 --> 00:51:42,760
Kiedy następnym razem go zobaczyłaś?
680
00:51:43,720 --> 00:51:45,720
Kiedy przyszedł do naszego domu.
681
00:51:47,440 --> 00:51:51,359
Lois zaproponowała mu pracę
i dała moją wizytówkę.
682
00:51:51,360 --> 00:51:54,000
Pomagał mi w domu.
683
00:51:57,480 --> 00:52:00,399
To był moment olśnienia.
684
00:52:00,400 --> 00:52:03,879
To była radosna chwila. Mieliśmy coś.
685
00:52:03,880 --> 00:52:07,760
Czy to Emmanuel był w twojej sypialni?
686
00:52:08,640 --> 00:52:10,960
Nie jestem pewna. Możliwe.
687
00:52:13,000 --> 00:52:15,200
Nie jesteś pewna, ale może tak było?
688
00:52:16,160 --> 00:52:18,079
Znów przesłuchano Mary Katherine.
689
00:52:18,080 --> 00:52:21,679
Ale jej wspomnienie,
że Emmanuel był porywaczem,
690
00:52:21,680 --> 00:52:26,200
spotkało się z pewnym niedowierzaniem
ze strony śledczych.
691
00:52:27,920 --> 00:52:31,639
Opierało się na identyfikacji głosu,
co jest dowodem,
692
00:52:31,640 --> 00:52:34,319
ale nie do końca dobrym.
693
00:52:34,320 --> 00:52:36,519
Poza tym kontakt Emmanuela z rodziną
694
00:52:36,520 --> 00:52:40,519
sprowadzał się do kilku godzin
wiele miesięcy wcześniej.
695
00:52:40,520 --> 00:52:43,880
Spekulowano więc,
że nie pamiętała tego dokładnie.
696
00:52:44,400 --> 00:52:46,399
{\an8}Nie wiemy, kogo widziała.
697
00:52:46,400 --> 00:52:48,600
{\an8}Nie jesteśmy pewni, czy ona to wie.
698
00:52:49,280 --> 00:52:51,919
Myśli, że ma coś nowego,
699
00:52:51,920 --> 00:52:55,560
czy wiadomości z ostatniej chwili,
ale tak nie jest.
700
00:52:57,400 --> 00:53:02,359
Na litość boską, czego chcieć więcej?
701
00:53:02,360 --> 00:53:07,519
Dziecko było obecne w pokoju
702
00:53:07,520 --> 00:53:11,159
i widziało, jak porwano jej siostrę.
703
00:53:11,160 --> 00:53:15,200
Powiedziała, że sądzi, że to on.
704
00:53:17,880 --> 00:53:20,720
Nie byłem przekonany.
705
00:53:21,760 --> 00:53:25,480
Emmanuel nie pojawił się
na listach podejrzanych osób.
706
00:53:26,360 --> 00:53:28,639
Spędził tam jakieś trzy godziny
707
00:53:28,640 --> 00:53:31,000
i nawet nie wrócił po zapłatę.
708
00:53:32,080 --> 00:53:34,800
Ale zaczęliśmy to sprawdzać.
709
00:53:36,600 --> 00:53:39,680
Jak wszystko,
co doprowadziłoby nas do Elizabeth.
710
00:53:45,160 --> 00:53:47,480
Policja sprowadziła rysowniczkę
711
00:53:48,120 --> 00:53:52,200
i rozmawiałyśmy o tym,
jak wyglądał ten mężczyzna.
712
00:53:53,560 --> 00:53:56,520
Szkicowała, gdy rozmawiałyśmy.
713
00:53:57,720 --> 00:54:01,119
Miałem nadzieję, że dzięki rysunkowi
714
00:54:01,120 --> 00:54:03,360
znajdziemy Emmanuela.
715
00:54:04,360 --> 00:54:09,880
Niebywale ważne było
zdobycie informacji od społeczności.
716
00:54:12,200 --> 00:54:14,400
Tak, robimy postępy.
717
00:54:15,280 --> 00:54:16,960
Znajdźmy tego osobnika.
718
00:54:18,240 --> 00:54:19,680
Władze odmówiły.
719
00:54:21,840 --> 00:54:23,680
„Nie możecie tego upublicznić”.
720
00:54:24,440 --> 00:54:27,679
Uznaliśmy, że jeśli to ujawnimy,
721
00:54:27,680 --> 00:54:30,560
możemy wystraszyć sprawcę.
722
00:54:32,360 --> 00:54:36,480
{\an8}Ale teraz znaliśmy imię
i mieliśmy jego portret pamięciowy.
723
00:54:37,120 --> 00:54:41,680
{\an8}Był średniego wzrostu, szczupły.
Ciemne włosy, gładko ogolony.
724
00:54:43,760 --> 00:54:45,559
LISTOPAD
725
00:54:45,560 --> 00:54:46,719
PAŹDZIERNIK
726
00:54:46,720 --> 00:54:47,919
WRZESIEŃ
727
00:54:47,920 --> 00:54:50,000
SIERPIEŃ
728
00:54:50,280 --> 00:54:53,600
Emmanuel i Hephzibah bardzo się pokłócili.
729
00:54:54,760 --> 00:54:58,759
Była zła, że on chodzi do Salt Lake City
i je różne rzeczy,
730
00:54:58,760 --> 00:55:03,160
a my musiałyśmy
ukrywać się w górach i głodować.
731
00:55:04,040 --> 00:55:09,480
Ostatecznie zdecydowano,
że zejdziemy do Salt Lake City.
732
00:55:12,560 --> 00:55:16,560
Była szansa na to,
że ktoś mnie rozpozna. Może ucieknę.
733
00:55:22,520 --> 00:55:25,680
Zeszliśmy w dół i zobaczyłam ludzi.
734
00:55:27,240 --> 00:55:29,680
Czy to była szansa na ratunek?
735
00:55:31,160 --> 00:55:34,199
Ale gdybym była w górach
736
00:55:34,200 --> 00:55:37,520
i zobaczyła trzy
dziwnie wyglądające osoby…
737
00:55:39,640 --> 00:55:42,600
raczej nie przystanęłabym przy nich.
738
00:55:45,240 --> 00:55:49,320
Przeszło mi przez myśl, żeby krzyczeć.
739
00:55:49,960 --> 00:55:52,279
Ale miałam 14 lat.
740
00:55:52,280 --> 00:55:56,480
Od miesięcy byłam okrutnie maltretowana.
741
00:55:58,040 --> 00:56:02,920
Gdy się sprzeciwiałam, byłam gwałcona.
Odmawiano mi jedzenia.
742
00:56:03,880 --> 00:56:09,320
Kiedy miałam uciec,
chciałam mieć pewność, że się uda.
743
00:56:14,440 --> 00:56:18,080
W końcu zeszliśmy z gór.
744
00:56:19,160 --> 00:56:21,599
Wiedziałam, gdzie jesteśmy.
745
00:56:21,600 --> 00:56:24,680
Znałam wszystkie miejsca,
które były w pobliżu.
746
00:56:25,800 --> 00:56:28,880
Wiedziałam, ile zająłby mi powrót do domu.
747
00:56:30,680 --> 00:56:32,720
Dałabym radę tam dojść albo dobiec.
748
00:56:38,360 --> 00:56:41,880
Ale od tak dawna byłam tak daleko.
749
00:56:45,360 --> 00:56:48,480
Jakbym widziała wszystko przez inne ciało.
750
00:56:50,240 --> 00:56:53,640
Jakbym była w równoległym wszechświecie.
751
00:56:57,040 --> 00:57:00,800
Szłam przez jakieś miejsce,
które powinno być bezpieczne…
752
00:57:04,080 --> 00:57:08,040
ale teraz było pełne niebezpieczeństw.
753
00:57:12,600 --> 00:57:16,960
Poszliśmy do Biblioteki Salt Lake,
żeby sprawdzić mapy.
754
00:57:20,560 --> 00:57:24,760
Nagle podszedł do nas pewien mężczyzna.
755
00:57:26,920 --> 00:57:30,760
„Jestem detektywem z wydziału zabójstw.
Mam kilka pytań.
756
00:57:33,000 --> 00:57:38,120
Muszę sprawdzić, czy to nie jej szukamy.
Mogę zobaczyć jej twarz?”
757
00:57:41,360 --> 00:57:43,439
Emmanuel odmówił.
758
00:57:43,440 --> 00:57:46,960
„To byłoby wbrew naszej wierze,
sprzeczne z naszą religią.
759
00:57:47,480 --> 00:57:52,479
Jedyni ludzie, którzy mogą
zobaczyć jej twarz, to jej przyszły mąż
760
00:57:52,480 --> 00:57:54,240
i ja, jej ojciec”.
761
00:57:56,800 --> 00:57:58,800
Chciałam krzyknąć.
762
00:57:59,920 --> 00:58:02,600
Ale Hephzibah chwyciła mnie za nogę.
763
00:58:11,120 --> 00:58:13,960
W końcu detektyw…
764
00:58:16,000 --> 00:58:17,480
był przekonany.
765
00:58:20,480 --> 00:58:24,799
Nie czułam się dość bezpiecznie,
żeby krzyknąć.
766
00:58:24,800 --> 00:58:28,720
I to koło ratunkowe zniknęło.
767
00:58:34,640 --> 00:58:38,479
Po konfrontacji
z detektywem z wydziału zabójstw
768
00:58:38,480 --> 00:58:43,080
Emmanuel szybko zabrał mnie
z powrotem w góry.
769
00:58:43,880 --> 00:58:48,720
Był bardzo zaniepokojony.
770
00:58:50,560 --> 00:58:55,320
Podjął decyzję.
Musieliśmy opuścić Salt Lake City.
771
00:58:59,720 --> 00:59:05,119
Gdy oddalaliśmy się od Salt Lake,
pomyślałam o młodszej siostrze.
772
00:59:05,120 --> 00:59:09,240
Co robiła? Gdzie była?
Czy wciąż spała w naszym łóżku?
773
00:59:12,400 --> 00:59:14,999
Mogłam już nigdy więcej
nie zobaczyć rodziny.
774
00:59:15,000 --> 00:59:19,320
Może już nigdy tu nie wrócę. Może nigdy…
775
00:59:20,680 --> 00:59:22,840
Może nie zdołam się wyrwać.
776
00:59:24,960 --> 00:59:27,119
Chciałam im tylko powiedzieć:
777
00:59:27,120 --> 00:59:31,080
„Wciąż żyję.
Nie przestawajcie mnie szukać”.
778
00:59:32,280 --> 00:59:33,839
PAŹDZIERNIK
779
00:59:33,840 --> 00:59:35,359
LISTOPAD
780
00:59:35,360 --> 00:59:36,480
GRUDZIEŃ
781
00:59:37,040 --> 00:59:40,040
Mama i tata byli dla nas wspaniali.
782
00:59:41,160 --> 00:59:43,480
Wyrozumiali i troskliwi.
783
00:59:44,520 --> 00:59:47,319
Boże Narodzenie 2002.
784
00:59:47,320 --> 00:59:51,800
Wszyscy próbowali
robić dobrą minę do złej gry.
785
00:59:52,480 --> 00:59:57,000
Mama robiła wszystko, co w jej mocy,
żeby było jak najbardziej normalnie.
786
00:59:57,480 --> 01:00:01,400
Ale byłam pewna,
że już nigdy jej nie zobaczymy.
787
01:00:03,360 --> 01:00:07,199
Minęło prawie pół roku
odkąd 14-letnia Elizabeth Smart
788
01:00:07,200 --> 01:00:10,239
zniknęła z domu
w Salt Lake City w stanie Utah.
789
01:00:10,240 --> 01:00:15,600
Pewnego dnia byłem w świątyni
i usłyszałem, jak ktoś mówił:
790
01:00:17,000 --> 01:00:18,600
„Widzisz Eda Smarta?
791
01:00:19,360 --> 01:00:22,079
Wciąż myśli, że ona żyje”.
792
01:00:22,080 --> 01:00:25,759
Ma się wrażenie,
że śledztwo ucichło albo cichnie?
793
01:00:25,760 --> 01:00:29,520
Nie ucichło. Nie cichnie.
794
01:00:32,240 --> 01:00:34,119
Pod koniec 2002 roku
795
01:00:34,120 --> 01:00:38,680
zaproponowano mi posadę
komendanta policji w Ketchum w Idaho.
796
01:00:42,120 --> 01:00:46,040
Powiedziałem Edowi i Lois,
że nie chcę odejść w środku śledztwa.
797
01:00:48,040 --> 01:00:52,199
W Idaho wracałem z pracy do domu
i przy komputerze
798
01:00:52,200 --> 01:00:55,599
ślęczałem nad tropami
799
01:00:55,600 --> 01:01:00,240
z nadzieją, że znajdę coś,
co przegapiliśmy.
800
01:01:02,480 --> 01:01:04,240
Miałem obsesję.
801
01:01:05,120 --> 01:01:06,639
Prześladowało mnie to.
802
01:01:06,640 --> 01:01:11,520
Bałem się, że umrę,
a ta tajemnica wciąż będzie mnie dręczyć.
803
01:01:15,080 --> 01:01:18,039
Na szczęście rodzina
robiła wszystko, co mogła,
804
01:01:18,040 --> 01:01:19,560
by odzyskać Elizabeth.
805
01:01:22,640 --> 01:01:26,719
Po śmierci Richarda Ricciego
śledztwo w sprawie Elizabeth Smart
806
01:01:26,720 --> 01:01:28,520
zdaje się stać w miejscu.
807
01:01:29,600 --> 01:01:33,279
Policja poświęciła
tysiące roboczogodzin na jej znalezienie.
808
01:01:33,280 --> 01:01:37,199
Więcej niż na cokolwiek innego
w historii Utah.
809
01:01:37,200 --> 01:01:40,080
Myślę, że wierzyli, że złapali winnego,
810
01:01:41,280 --> 01:01:42,600
{\an8}Richarda Ricciego.
811
01:01:45,160 --> 01:01:49,440
Wszyscy mieliśmy chęć wykrzyczeć:
812
01:01:50,200 --> 01:01:51,880
„A co z Emmanuelem?”.
813
01:01:53,680 --> 01:01:58,119
Osoba, która była obecna w pokoju,
814
01:01:58,120 --> 01:02:00,520
mówiła: „To nie Richard Ricci.
815
01:02:01,960 --> 01:02:03,280
To Emmanuel”.
816
01:02:04,600 --> 01:02:06,880
Chcemy go znaleźć.
817
01:02:08,720 --> 01:02:11,519
Przez osiem miesięcy
słuchaliśmy zaleceń policji,
818
01:02:11,520 --> 01:02:15,280
choć mieliśmy
wiele powodów do wściekłości.
819
01:02:16,280 --> 01:02:19,480
Ale nie zamierzaliśmy
zostawić tego władzom.
820
01:02:20,000 --> 01:02:21,719
To nasz najlepszy trop.
821
01:02:21,720 --> 01:02:26,279
Wiadomość z ostatniej chwili
w sprawie porwania Elizabeth Smart.
822
01:02:26,280 --> 01:02:31,079
W głębi serca jestem całkowicie pewien,
823
01:02:31,080 --> 01:02:33,639
że ktoś coś o tym wie.
824
01:02:33,640 --> 01:02:35,560
Ujawniliśmy rysunek.
825
01:02:36,560 --> 01:02:38,600
To rozbudziło zainteresowanie.
826
01:02:41,240 --> 01:02:44,439
Wystarczy jedna osoba
posiadająca informacje,
827
01:02:44,440 --> 01:02:46,360
żeby wszystko zakończyć.
828
01:02:48,480 --> 01:02:51,079
Kilka dni po konferencji prasowej
829
01:02:51,080 --> 01:02:55,679
zadzwonił do mnie mężczyzna.
Sądził, że wie, kim jest Emmanuel.
830
01:02:55,680 --> 01:02:59,280
Czytał o tym w Deseret News
i widział portret pamięciowy.
831
01:02:59,800 --> 01:03:01,560
Mówił, że przeszedł go dreszcz.
832
01:03:04,080 --> 01:03:08,280
Myślał, że to możliwe,
że to jego szwagier.
833
01:03:17,680 --> 01:03:22,119
Byłbym bardzo zaskoczony,
gdyby miał z tym coś wspólnego.
834
01:03:22,120 --> 01:03:25,040
Ale… jest wystarczająco szalony…
835
01:03:26,760 --> 01:03:30,279
że istnieje taka możliwość.
836
01:03:30,280 --> 01:03:36,480
Wiem, że ma tipi w górach.
837
01:03:38,080 --> 01:03:42,119
Ale nigdy nie mówił rodzinie,
gdzie ono się znajduje.
838
01:03:42,120 --> 01:03:43,239
Jasne.
839
01:03:43,240 --> 01:03:45,879
Jeśli naprawdę ma z tym coś wspólnego,
840
01:03:45,880 --> 01:03:48,640
jest spora szansa, że ona wciąż żyje.
841
01:03:50,520 --> 01:03:51,520
Rany.
842
01:03:52,040 --> 01:03:53,160
Szaleństwo.
843
01:03:54,440 --> 01:03:59,000
To był nasz główny podejrzany.
Musieliśmy znaleźć tego sukinsyna.
844
01:04:01,200 --> 01:04:05,199
Wszystko, co powiedział,
pasowało jak ulał.
845
01:04:05,200 --> 01:04:07,400
Tom kazał im wysłać szkic.
846
01:04:12,720 --> 01:04:15,359
To Emmanuel.
847
01:04:15,360 --> 01:04:17,400
Brian David Mitchell.
848
01:04:25,360 --> 01:04:26,280
Dostałem telefon.
849
01:04:27,440 --> 01:04:30,359
Sprawdziłem Briana Davida Mitchella
na komputerze
850
01:04:30,360 --> 01:04:32,519
i okazało się, że, o dziwo,
851
01:04:32,520 --> 01:04:35,919
aresztowano go za kradzież piwa
ze sklepu Albertsons.
852
01:04:35,920 --> 01:04:39,639
Na szczęście zrobiono mu zdjęcie
853
01:04:39,640 --> 01:04:41,760
podczas aresztowania za kradzież.
854
01:04:46,400 --> 01:04:51,520
Był ubrany jak jakiś
wędrowny fundamentalistyczny kaznodzieja.
855
01:04:54,000 --> 01:04:56,800
Miał na sobie długą szatę
i miał długą brodę.
856
01:04:59,080 --> 01:05:02,639
Uderzające w tym zdjęciu było to,
857
01:05:02,640 --> 01:05:05,640
że aresztowano go w okresie
porwania Elizabeth.
858
01:05:07,480 --> 01:05:10,440
Policja go zatrzymała i puściła wolno.
859
01:05:12,440 --> 01:05:14,840
To było bardzo frustrujące.
860
01:05:16,560 --> 01:05:20,159
Kiedy zobaczyłem zdjęcie,
zdałem sobie sprawę, że go znam.
861
01:05:20,160 --> 01:05:23,000
Spotkałem go wielokrotnie, kiedy żebrał.
862
01:05:23,560 --> 01:05:27,879
Zwykle była z nim kobieta,
która przez większość czasu trzymał lalkę.
863
01:05:27,880 --> 01:05:29,880
To było dziwaczne.
864
01:05:33,560 --> 01:05:37,919
Stworzyłem ulotkę,
którą mogliśmy rozprowadzać po mieście.
865
01:05:37,920 --> 01:05:42,200
Były na niej jego zdjęcia.
„Poszukiwany w celu przesłuchania”.
866
01:05:44,680 --> 01:05:47,360
Rodzina nabrała energii.
867
01:05:49,680 --> 01:05:52,360
Z całych sił próbowaliśmy go znaleźć.
868
01:05:54,760 --> 01:05:58,319
Zaczęły pojawiać się tropy
i mogliśmy śledzić ruchy Briana
869
01:05:58,320 --> 01:06:00,840
z ostatnich lat jego życia.
870
01:06:03,920 --> 01:06:06,960
Poślubił Wandę Barzee.
871
01:06:09,560 --> 01:06:13,680
Dużo razem podróżowali pieszo
po Stanach Zjednoczonych,
872
01:06:14,200 --> 01:06:17,080
głosząc ewangelię tak,
jak ją interpretowali.
873
01:06:20,200 --> 01:06:22,880
Uważał się za proroka Boga.
874
01:06:23,440 --> 01:06:28,240
W ostatnich latach wydawał się
wpadać w agresywny stan umysłu.
875
01:06:30,440 --> 01:06:33,560
Była żona Briana Mitchella zadzwoniła.
876
01:06:34,720 --> 01:06:38,920
Siedzieliśmy przez dwie godziny
i rozmawialiśmy o Brianie.
877
01:06:41,600 --> 01:06:44,080
Dowiedzieliśmy się, że jest niebezpieczny.
878
01:06:46,880 --> 01:06:51,919
Bała się myszy, więc zabił ich sporo
i włożył je do piekarnika.
879
01:06:51,920 --> 01:06:54,480
Kiedy go otworzyła,
były w nim martwe myszy.
880
01:06:56,000 --> 01:07:00,400
Były też stare zarzuty
o molestowanie seksualne dzieci.
881
01:07:04,960 --> 01:07:08,680
Serce pękało na myśl o tym,
co przechodziła Elizabeth.
882
01:07:09,600 --> 01:07:12,319
Mieliśmy tylko jeden cel,
883
01:07:12,320 --> 01:07:15,080
znaleźć Elizabeth i sprowadzić ją do domu.
884
01:07:18,680 --> 01:07:22,319
Ścigaliśmy go już bez litości.
885
01:07:22,320 --> 01:07:23,880
Znajdziemy go.
886
01:07:24,840 --> 01:07:29,359
Zaczęliśmy rozdawać ulotki,
a jedna z moich córek powiedziała,
887
01:07:29,360 --> 01:07:33,079
że jej przyjaciółki
widziały dziwnych ludzi w szatach
888
01:07:33,080 --> 01:07:35,280
w restauracji Souper Salad.
889
01:07:37,280 --> 01:07:40,840
Poszliśmy tam
i porozmawialiśmy z jedną z kelnerek.
890
01:07:42,240 --> 01:07:45,679
„Sądzimy, że to on mógł porwać Elizabeth”.
891
01:07:45,680 --> 01:07:51,320
Odpowiedziała: „Jasne, ubrani jak Jezus.
Przychodzili we trójkę.
892
01:07:54,600 --> 01:07:56,560
Jedną z nich była dziewczynka”.
893
01:07:58,480 --> 01:07:59,840
Zasłaniali ją,
894
01:08:00,760 --> 01:08:04,120
ale oczywiście do jedzenia
zasłona musiała trochę opaść.
895
01:08:05,280 --> 01:08:09,680
Powiedziała: „Tom… to chyba Elizabeth”.
896
01:08:10,760 --> 01:08:15,320
Czułem się jak porażony.
897
01:08:16,480 --> 01:08:20,080
Upadłem na kolana. „Boże, ona żyje”.
898
01:08:28,120 --> 01:08:31,040
Społeczeństwo jest najważniejszym zasobem.
899
01:08:33,640 --> 01:08:36,920
Wielu ludzi go widziało.
900
01:08:40,000 --> 01:08:42,080
Znaleźliśmy imprezę, na której byli.
901
01:08:44,680 --> 01:08:46,600
Mam dreszcze na samą myśl,
902
01:08:47,280 --> 01:08:49,840
ale porwanie jest zupełnie nieoczekiwane.
903
01:08:51,320 --> 01:08:56,480
Czułem się jak idiota. Byłem ślepy.
904
01:08:59,160 --> 01:09:01,520
Widzieliśmy światełko w tunelu.
905
01:09:03,640 --> 01:09:05,760
Gdzieś jest i wciąż żyje.
906
01:09:09,240 --> 01:09:13,640
Ale nie udało się
tego zweryfikować od października.
907
01:09:22,520 --> 01:09:25,999
MARZEC 2003 ROKU
908
01:09:26,000 --> 01:09:29,600
9 MIESIĘCY PO PORWANIU
909
01:09:31,840 --> 01:09:37,840
Wybrali małe miasteczko
pod San Diego zwane Lakeside.
910
01:09:39,040 --> 01:09:43,200
Trzymali mnie w obozie od dłuższego czasu.
911
01:09:50,360 --> 01:09:52,240
Gwałty był okropne.
912
01:09:53,600 --> 01:09:57,640
Ale czasem zastanawiałam się,
czy słuchanie go nie było gorsze.
913
01:10:00,920 --> 01:10:04,599
Ciągle gadał o tym, jaki był wyjątkowy,
914
01:10:04,600 --> 01:10:11,519
o tym, jak trudne są czyny,
które w innych okolicznościach byłyby złe.
915
01:10:11,520 --> 01:10:15,960
Nie chciał tego robić,
ale musiał, bo Bóg mu nakazał.
916
01:10:19,280 --> 01:10:23,359
Pewnej nocy zaczął mówić,
dokąd zamierzali się udać.
917
01:10:23,360 --> 01:10:27,879
O miastach takich jak Nowy Jork
czy Boston, daleko od Zachodu.
918
01:10:27,880 --> 01:10:32,119
Siedziałam tam i słuchałam ich rozmowy.
919
01:10:32,120 --> 01:10:36,480
Myślałam, że jeśli pojedziemy
do innego dużego miasta,
920
01:10:37,160 --> 01:10:39,360
nigdy nie zostanę odnaleziona.
921
01:10:42,400 --> 01:10:44,680
Wtrąciłam się.
922
01:10:46,320 --> 01:10:48,600
„Mam przeczucie.
923
01:10:49,320 --> 01:10:53,680
Myślę, że może powinniśmy…
924
01:10:54,920 --> 01:10:57,560
wrócić do Salt Lake.
925
01:10:59,000 --> 01:11:03,120
I wiem, że Bóg by do mnie nie przemówił,
926
01:11:03,720 --> 01:11:06,359
ale wiem, że jeśli go spytasz,
927
01:11:06,360 --> 01:11:09,719
potwierdzi, czy to właściwa droga.
928
01:11:09,720 --> 01:11:16,680
Bo jesteś jego sługą,
naprawdę jesteś jego prorokiem”.
929
01:11:19,000 --> 01:11:22,280
Odwrócił się do mnie
i powiedział: „No proszę.
930
01:11:23,160 --> 01:11:26,359
Bóg w końcu zaczyna nad tobą pracować.
931
01:11:26,360 --> 01:11:29,800
Teraz, gdy dostrzegasz własną nicość,
932
01:11:31,560 --> 01:11:33,680
mamy wrócić do Salt Lake”.
933
01:11:34,600 --> 01:11:37,439
12 MARCA
934
01:11:37,440 --> 01:11:41,359
Jeśli możesz pomóc doprowadzić
Briana Davida Mitchella na przesłuchanie,
935
01:11:41,360 --> 01:11:45,720
zadzwoń do nas pod numer 1-800-CRIME-TV.
936
01:11:48,720 --> 01:11:53,680
Wysiedliśmy z autobusu w Sandy,
na południe od Salt Lake.
937
01:11:55,160 --> 01:11:56,600
Byłam w przebraniu.
938
01:11:57,160 --> 01:12:01,280
Emmanuel mówił, że zabierze mnie
z powrotem w góry.
939
01:12:02,120 --> 01:12:06,400
Znowu nie będzie mi wolno zejść na dół.
940
01:12:08,880 --> 01:12:09,919
Policja.
941
01:12:09,920 --> 01:12:14,040
Do kogo mam zadzwonić, jeśli widzę
tego Emmanuela, którego szukają?
942
01:12:18,280 --> 01:12:22,080
W 2003 roku byłem sierżantem
policji w Sandy City.
943
01:12:23,280 --> 01:12:26,759
Dyspozytor nadał komunikat,
że ktoś zgłosił
944
01:12:26,760 --> 01:12:29,359
{\an8}możliwe zauważenie Elizabeth Smart.
945
01:12:29,360 --> 01:12:31,480
{\an8}Trzy osoby podążały ulicą State.
946
01:12:33,400 --> 01:12:36,519
Mieliśmy wiele telefonów w tamtym okresie
947
01:12:36,520 --> 01:12:38,639
i wszystkie okazały się fałszywe.
948
01:12:38,640 --> 01:12:43,280
Szczerze mówiąc,
nie chciało mi się wierzyć, że to prawda.
949
01:12:45,040 --> 01:12:47,120
Zaczęliśmy iść chodnikiem.
950
01:12:49,520 --> 01:12:52,159
Koło nas zatrzymał się radiowóz.
951
01:12:52,160 --> 01:12:54,480
Potem pojawiło się ich więcej.
952
01:12:56,760 --> 01:13:00,160
Policjanci zaczęli
przesłuchiwać moich porywaczy.
953
01:13:00,920 --> 01:13:03,960
Wszyscy mówili, że nie mają dokumentów.
954
01:13:05,120 --> 01:13:06,800
To posłańcy od Boga.
955
01:13:08,560 --> 01:13:12,920
Dziewczynka była w przebraniu.
Miała na sobie okropną perukę.
956
01:13:13,920 --> 01:13:17,440
Jej odpowiedzi nie miały sensu.
Było widać, że się denerwuje.
957
01:13:17,960 --> 01:13:20,799
Zabraliśmy młodą kobietę tutaj.
958
01:13:20,800 --> 01:13:24,360
Wszyscy stali jakieś
dziesięć metrów od siebie.
959
01:13:25,640 --> 01:13:29,080
Policjant był nieustępliwy
przy przesłuchaniu.
960
01:13:29,680 --> 01:13:32,279
„Pewna dziewczynka dawno temu zaginęła.
961
01:13:32,280 --> 01:13:35,039
Rodzina nie straciła nadziei.
Chcesz iść do domu?”
962
01:13:35,040 --> 01:13:36,800
Oczywiście, że chciałam.
963
01:13:38,400 --> 01:13:41,799
Ale moi porywacze tam byli.
964
01:13:41,800 --> 01:13:43,080
Byłam przerażona.
965
01:13:44,760 --> 01:13:48,600
Potrzebowałam najbezpieczniejszej
możliwej odpowiedzi.
966
01:13:49,360 --> 01:13:52,439
Powiedziałem: „Dla dobra kraju
967
01:13:52,440 --> 01:13:56,080
i swojej rodziny powiedz,
że jesteś Elizabeth”.
968
01:13:57,840 --> 01:14:02,160
Powiedziała: „Jako rzeczesz”.
Nigdy w życiu nie słyszałem takich słów.
969
01:14:03,160 --> 01:14:05,320
Ale uznałem to za potwierdzenie.
970
01:14:06,680 --> 01:14:10,000
Umieściliśmy ją
na tylnym siedzeniu radiowozu.
971
01:14:13,920 --> 01:14:15,920
Wtedy zaczęła płakać.
972
01:14:26,840 --> 01:14:30,359
Dostałem telefon.
„Przyjedź jak najszybciej.
973
01:14:30,360 --> 01:14:35,120
Nie zatrzymuj się, nic nie rób. Przyjedź”.
974
01:14:39,080 --> 01:14:41,000
W końcu tam dotarłem.
975
01:14:41,520 --> 01:14:43,440
Przeszedłem przez drzwi.
976
01:14:44,200 --> 01:14:48,399
Rząd policjantów stał na baczność.
977
01:14:48,400 --> 01:14:52,159
Gdy ich mijałem, wszyscy mówili:
978
01:14:52,160 --> 01:14:55,879
„Niech pana Bóg błogosławi.
Oby wszystko się ułożyło”
979
01:14:55,880 --> 01:14:57,999
i tym podobne.
980
01:14:58,000 --> 01:15:02,080
Dotarłem do końca i skręciłem za róg.
Czekał tam Cordon Parks.
981
01:15:03,200 --> 01:15:06,400
Cordon powiedział do mnie: „Ed,
982
01:15:07,440 --> 01:15:10,080
naprawdę myślimy,
że znaleźliśmy Elizabeth”.
983
01:15:16,800 --> 01:15:21,400
W środku aż szalałem.
984
01:15:22,880 --> 01:15:25,560
Otworzyliśmy żółte drzwi.
985
01:15:29,440 --> 01:15:32,280
Na kanapie siedziała młoda kobieta.
986
01:15:34,480 --> 01:15:37,439
To nie była ta sama młoda kobieta,
987
01:15:37,440 --> 01:15:41,160
która opuściła mnie
dziewięć miesięcy temu.
988
01:15:42,000 --> 01:15:44,039
Była młodą dziewczyną,
989
01:15:44,040 --> 01:15:47,719
a przede mną siedziała młoda kobieta.
990
01:15:47,720 --> 01:15:52,599
Twarz miała spaloną słońcem i spuchniętą.
991
01:15:52,600 --> 01:15:55,120
Miała włosy zaplecione w warkocze.
992
01:15:56,880 --> 01:15:59,839
Mózg pędził mi z zawrotną szybkością.
993
01:15:59,840 --> 01:16:04,400
Spytałem: „Elizabeth,
czy to naprawdę ty?”.
994
01:16:07,960 --> 01:16:10,280
Odpowiedziała: „Tak, tato”.
995
01:16:14,360 --> 01:16:18,760
Trzymałem w ramionach mój cud.
996
01:16:23,080 --> 01:16:24,599
Zwlekałam z odpowiedzią,
997
01:16:24,600 --> 01:16:27,160
bo myślałam, że mam kłopoty.
998
01:16:29,040 --> 01:16:34,599
Ale w końcu mój tata tam był
i chciał mnie chronić.
999
01:16:34,600 --> 01:16:38,399
Bez względu na to, co się stało,
nie chciał mnie porzucić.
1000
01:16:38,400 --> 01:16:40,480
I będzie dobrze.
1001
01:16:46,840 --> 01:16:49,719
Zabrano mnie ze szkoły.
1002
01:16:49,720 --> 01:16:53,760
Mój najstarszy brat, Charles,
powiedział, że być może ją znaleźli.
1003
01:16:55,000 --> 01:17:00,200
Mieliśmy poczucie ekscytacji i szczęścia.
1004
01:17:02,080 --> 01:17:05,640
Zdumienia tym, że naprawdę tam jest.
1005
01:17:06,800 --> 01:17:11,560
Byłam taka podekscytowana,
że zobaczę się z siostrą i braćmi.
1006
01:17:12,240 --> 01:17:16,680
Mama trzymała w rękach moją twarz
i wszyscy płakaliśmy.
1007
01:17:26,720 --> 01:17:28,800
Chciałem głośno krzyczeć.
1008
01:17:30,800 --> 01:17:34,799
Nie mogę wyrazić,
jak bardzo byłem wtedy wdzięczny,
1009
01:17:34,800 --> 01:17:37,440
że ją znaleziono.
1010
01:17:40,000 --> 01:17:41,000
To koniec.
1011
01:17:45,280 --> 01:17:46,920
Widok mojej rodziny
1012
01:17:51,040 --> 01:17:54,879
przypomniał mi,
że wszystko, co się wydarzyło,
1013
01:17:54,880 --> 01:17:59,000
nie odebrało mi wartości ani godności.
1014
01:18:01,080 --> 01:18:04,920
Te potwory nigdy
nie mogłyby mi tego odebrać.
1015
01:18:11,960 --> 01:18:16,039
Cud w Utah. Elizabeth Smart
ma się dobrze po dziewięciu miesiącach.
1016
01:18:16,040 --> 01:18:19,279
{\an8}Piętnastoletnia Elizabeth Smart
została znaleziona żywa.
1017
01:18:19,280 --> 01:18:22,079
280 dni po porwaniu.
1018
01:18:22,080 --> 01:18:24,999
- Jakby zmartwychwstała.
- Mimo przeciwności.
1019
01:18:25,000 --> 01:18:27,719
{\an8}Ludzie w całym kraju wybuchają płaczem.
1020
01:18:27,720 --> 01:18:30,000
Salt Lake City jest w siódmym niebie.
1021
01:18:30,600 --> 01:18:33,480
To prawda.
1022
01:18:36,360 --> 01:18:38,159
Wszyscy pomogli, modlili się.
1023
01:18:38,160 --> 01:18:42,239
Dziękujemy Bogu za wszystkich,
którzy jej poszukiwali.
1024
01:18:42,240 --> 01:18:43,599
W historii świata
1025
01:18:43,600 --> 01:18:46,759
za żadną dziewczynkę
nie modlono się więcej niż za nią.
1026
01:18:46,760 --> 01:18:48,919
Dziękujemy za odpowiedź.
1027
01:18:48,920 --> 01:18:50,000
Dziękuję.
1028
01:18:50,520 --> 01:18:52,920
Mary Katherine jest naszą bohaterką.
1029
01:19:00,480 --> 01:19:03,040
Cieszyłam się na powrót do domu.
1030
01:19:04,640 --> 01:19:07,039
Obudziłam się kilka razy tej nocy.
1031
01:19:07,040 --> 01:19:12,040
Moi rodzice stali nade mną
i sprawdzali, czy nadal tam jestem.
1032
01:19:17,360 --> 01:19:21,760
Zadzwonił telefon. Detektyw powiedział:
„Cory, znaleźli ją”.
1033
01:19:22,600 --> 01:19:27,280
Miałem niesamowite poczucie ulgi.
1034
01:19:28,840 --> 01:19:34,200
Złapałem podwózkę
z ekipą CBS News do obozu.
1035
01:19:40,080 --> 01:19:45,520
Stanąłem na jego skraju
i zrobiło mi się niedobrze.
1036
01:19:51,080 --> 01:19:57,599
Czułem, że ją zawiedliśmy,
bo nie znaleźliśmy jej wcześniej
1037
01:19:57,600 --> 01:20:00,120
i nie uchroniliśmy przed tym cierpieniem.
1038
01:20:01,320 --> 01:20:05,759
Jako organy ścigania musimy przyznać,
że nie znamy wszystkich odpowiedzi.
1039
01:20:05,760 --> 01:20:08,320
Nie możemy tego udawać.
1040
01:20:09,360 --> 01:20:13,599
Dzięki Bogu, że jej rodzina
działała wbrew zaleceniom policji
1041
01:20:13,600 --> 01:20:17,040
w kwestii ujawnienia
portretu pamięciowego.
1042
01:20:23,160 --> 01:20:26,720
Ta sprawa dotyczyła
najdziwniejszych ludzi, jakich spotkałem.
1043
01:20:30,120 --> 01:20:32,159
Nigdy nie kłamałem.
1044
01:20:32,160 --> 01:20:35,079
Powiedz prawdę.
Jak Elizabeth do ciebie trafiła?
1045
01:20:35,080 --> 01:20:36,439
Powiedz prawdę. Już.
1046
01:20:36,440 --> 01:20:39,079
Dostarczono ją do nas
dzięki bożej potędze.
1047
01:20:39,080 --> 01:20:41,039
Za każdym razem, gdy był blisko
1048
01:20:41,040 --> 01:20:44,399
przyznania się
do popełnienia przestępstwa,
1049
01:20:44,400 --> 01:20:47,119
zaczynał swoje gadki.
1050
01:20:47,120 --> 01:20:49,039
- Jestem sługą Pana.
- Nie.
1051
01:20:49,040 --> 01:20:51,639
Zrobiłem tylko to, co mi nakazano.
1052
01:20:51,640 --> 01:20:53,239
Był bardzo przebiegły.
1053
01:20:53,240 --> 01:20:55,200
Idź precz, szatanie!
1054
01:20:56,240 --> 01:20:58,639
Idź precz, szatanie.
1055
01:20:58,640 --> 01:21:01,279
Nie jestem szatanem. Jestem Cordon Parks.
1056
01:21:01,280 --> 01:21:03,319
Idź precz, szatanie!
1057
01:21:03,320 --> 01:21:05,279
Chcę racjonalnego wyjaśnienia…
1058
01:21:05,280 --> 01:21:07,480
Idź precz, szatanie!
1059
01:21:08,320 --> 01:21:11,200
Brian David Mitchell
jest okropnym pedofilem,
1060
01:21:11,800 --> 01:21:15,799
który usprawiedliwia swoje czyny Bogiem.
1061
01:21:15,800 --> 01:21:18,040
Jest zdolny do wszystkiego.
1062
01:21:19,000 --> 01:21:21,599
Nie sądzę, żeby był chory psychicznie.
1063
01:21:21,600 --> 01:21:25,120
Ale udawał problem
ze zdrowiem psychicznym i to zadziałało.
1064
01:21:26,800 --> 01:21:30,600
Sędzia sądu okręgowego
ciągle opóźniał proces.
1065
01:21:34,640 --> 01:21:37,240
Cała ta sprawa była frustrująca.
1066
01:21:38,880 --> 01:21:42,600
Ale to dało Elizabeth czas.
1067
01:21:44,240 --> 01:21:46,240
Czas, by wydobrzeć.
1068
01:21:51,320 --> 01:21:53,200
- Cześć.
- Cześć.
1069
01:21:58,600 --> 01:22:01,919
Moja rodzina oczywiście pragnęła
1070
01:22:01,920 --> 01:22:05,799
pomóc mi iść naprzód
1071
01:22:05,800 --> 01:22:09,160
i pozbierać moje życie do kupy.
1072
01:22:11,520 --> 01:22:14,519
Ale kiedy wróciłam, bałam się mężczyzn.
1073
01:22:14,520 --> 01:22:17,599
Bałam się wielu rzeczy.
1074
01:22:17,600 --> 01:22:21,719
I nadal nie słyszałam, żeby ktoś mówił
1075
01:22:21,720 --> 01:22:23,879
o gwałtach czy wykorzystywaniu.
1076
01:22:23,880 --> 01:22:27,079
To nie był popularny temat do rozmowy.
1077
01:22:27,080 --> 01:22:30,999
Czułam wstyd i zażenowanie
przez to, co się stało,
1078
01:22:31,000 --> 01:22:32,960
choć wiedziałam, że to nie moja wina.
1079
01:22:33,960 --> 01:22:37,199
Łatwo myśleć: „Powinnam była uciekać,
zrobić to czy tamto”.
1080
01:22:37,200 --> 01:22:41,200
Szkoda, że nie mamy tu obu waszych harf.
1081
01:22:42,520 --> 01:22:43,559
Trudno.
1082
01:22:43,560 --> 01:22:45,599
Jak często się spotykamy?
1083
01:22:45,600 --> 01:22:47,639
Mam zagrać na celtyckiej?
1084
01:22:47,640 --> 01:22:50,999
Chyba twoja kolej. Ja zawsze ją dostaję.
1085
01:22:51,000 --> 01:22:53,919
- Ryba z frytkami?
- To też ryba z frytkami.
1086
01:22:53,920 --> 01:22:57,439
Gdy Elizabeth wróciła do domu,
byliśmy radośni,
1087
01:22:57,440 --> 01:23:03,359
ale było trudno
wrócić do normalnego stanu.
1088
01:23:03,360 --> 01:23:05,080
Ale co jest normalne?
1089
01:23:05,920 --> 01:23:08,960
Wiele razem robiliśmy.
1090
01:23:12,720 --> 01:23:17,120
Mama odegrała ogromną rolę w tym,
że przepracowałam to, co się stało.
1091
01:23:18,760 --> 01:23:21,960
Ale teraz jest gotowa zostawić to za sobą.
1092
01:23:23,480 --> 01:23:28,079
W inne święta dostałam
kupę fajnych pluszaków,
1093
01:23:28,080 --> 01:23:30,439
a ty wrzuciłaś je do worka.
1094
01:23:30,440 --> 01:23:33,599
Cofnij to trochę.
1095
01:23:33,600 --> 01:23:37,079
Mama mówiła,
żeby najpierw posprzątać pokój.
1096
01:23:37,080 --> 01:23:38,960
Nie pozostawiłaś mi wyboru.
1097
01:23:40,240 --> 01:23:43,559
Czuję, że najbardziej pomogło mi
1098
01:23:43,560 --> 01:23:46,640
spędzanie czasu z rodziną.
1099
01:23:50,200 --> 01:23:54,480
Ale sprawa ciągnęła się przez wiele lat.
1100
01:23:57,840 --> 01:24:00,520
Jakby system zmówił się przeciwko mnie.
1101
01:24:02,000 --> 01:24:06,040
To trwało już prawię dekadę.
Musiało się wreszcie skończyć.
1102
01:24:07,600 --> 01:24:09,159
Co by nie było.
1103
01:24:09,160 --> 01:24:12,719
Choćbym miała siedzieć
na sali sądowej miesiącami.
1104
01:24:12,720 --> 01:24:15,600
Jeśli tego trzeba,
by to zakończyć, zrobię to.
1105
01:24:16,200 --> 01:24:17,479
10 LISTOPADA 2010 ROKU
1106
01:24:17,480 --> 01:24:21,279
Elizabeth Smart
złożyła odważne i obrazowe zeznanie
1107
01:24:21,280 --> 01:24:22,920
o jej strasznych przejściach.
1108
01:24:27,000 --> 01:24:29,959
Nie chciałam się z nim mierzyć.
1109
01:24:29,960 --> 01:24:32,439
Ale gdyby go wypuszczono,
1110
01:24:32,440 --> 01:24:35,240
na pewno zaatakowałby inną dziewczynę.
1111
01:24:36,480 --> 01:24:39,720
Gdy werdykt w końcu zapadł
1112
01:24:40,600 --> 01:24:43,359
i uznano go za winnego…
1113
01:24:43,360 --> 01:24:47,200
Pomyślałam: „Najwyższy czas. Dzięki Bogu.
1114
01:24:48,040 --> 01:24:51,520
To koniec. Mogę zostawić to za sobą”.
1115
01:24:53,320 --> 01:24:58,599
Cieszę się, że mogę stanąć przed rodakami
i dać nadzieję innym ofiarom.
1116
01:24:58,600 --> 01:25:00,760
Nasz głos zostanie wysłuchany.
1117
01:25:01,200 --> 01:25:04,439
Brian David Mitchell
został uznany za winnego porwania
1118
01:25:04,440 --> 01:25:07,519
i wywiezienia nieletniej ze stanu
w celach seksualnych.
1119
01:25:07,520 --> 01:25:12,880
Został skazany na dożywocie
bez możliwości zwolnienia warunkowego.
1120
01:25:13,680 --> 01:25:15,919
Wanda Barzee przyznała się do porwania
1121
01:25:15,920 --> 01:25:18,599
i wywiezienia nieletniej
w celach seksualnych.
1122
01:25:18,600 --> 01:25:21,679
Skazano ją na 15 lat więzienia.
1123
01:25:21,680 --> 01:25:24,760
Została zwolniona w 2018 roku.
1124
01:25:28,360 --> 01:25:33,000
Zastanawiałam się, jakie miałabym życie,
gdyby mnie nie porwano.
1125
01:25:35,280 --> 01:25:38,599
Zawsze marzyłam,
żeby znaleźć kogoś, kto mnie pokocha,
1126
01:25:38,600 --> 01:25:40,320
znaleźć kogoś, kogo pokocham.
1127
01:25:42,000 --> 01:25:42,920
I
1128
01:25:43,720 --> 01:25:47,080
to się spełniło. Znalazłam kogoś.
1129
01:25:48,600 --> 01:25:52,000
Pobraliśmy się i założyliśmy rodzinę.
1130
01:25:57,040 --> 01:26:01,800
Z czasem zaczęłam
mówić publicznie o tym, co się stało.
1131
01:26:04,440 --> 01:26:07,639
Po prostu czułam,
że to musi czemuś służyć.
1132
01:26:07,640 --> 01:26:10,520
Musi przynieść światu dobro.
1133
01:26:11,120 --> 01:26:13,239
Każdy z nas musi dokonać wyboru.
1134
01:26:13,240 --> 01:26:17,439
Możemy zostać w łóżku i nakryć się kołdrą
1135
01:26:17,440 --> 01:26:19,560
{\an8}albo iść do przodu.
1136
01:26:23,800 --> 01:26:26,999
Mogę mówić o tym, co mnie boli
1137
01:26:27,000 --> 01:26:30,720
i o tym, co ciężko było pokonać.
1138
01:26:31,440 --> 01:26:35,239
Chciałam, żeby inni wiedzieli,
nie mają się czego wstydzić.
1139
01:26:35,240 --> 01:26:37,279
Żeby wiedzieli, że nie są sami,
1140
01:26:37,280 --> 01:26:41,199
że na tym świecie są inni,
którzy tego doświadczyli
1141
01:26:41,200 --> 01:26:42,800
i to rozumieją.
1142
01:26:45,440 --> 01:26:50,800
Z czasem zrozumiałam,
że jestem silniejsza, niż myślałam.
1143
01:26:54,600 --> 01:26:55,960
Sporo mi to zajęło.
1144
01:27:01,880 --> 01:27:04,080
Mam dobre dni. Mam złe dni.
1145
01:27:05,760 --> 01:27:10,120
Ale mam lepszą relację z samą sobą.
1146
01:27:11,400 --> 01:27:15,720
Mój wewnętrzny głos przestał mówić,
co powinnam była zrobić.
1147
01:27:16,320 --> 01:27:20,880
Mówi teraz: „Dasz radę.
Zdołasz dokończyć. Jesteś silna. Dalej”.
1148
01:27:25,720 --> 01:27:28,560
Przetrwasz wszystko na swojej drodze.
1149
01:27:34,320 --> 01:27:38,319
Fundacja Elizabeth Smart
dąży do zmian społecznych
1150
01:27:38,320 --> 01:27:41,560
i broni ofiary
w walce z przemocą seksualną.
1151
01:27:42,080 --> 01:27:45,479
Jeśli jesteś ofiarą molestowania
lub znasz taką osobę,
1152
01:27:45,480 --> 01:27:49,200
informacje i materiały są dostępne
na stronie www.wannatalkaboutit.com.
1153
01:29:19,240 --> 01:29:24,240
Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz