4 TEMMUZ 1776. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
1803’te Thomas Jefferson, Louisiana Satın Alımı’nı
Napolyon’dan 15 milyon dolara aldı ve ABD topraklarını iki katına çıkardı.
Hem de kilometrekare başına on bir dolar gibi oldukça iyi bir fiyata.
Başkan Jefferson, Meriwether Lewis’i yeni toprakları keşfetmek için
batıya gönderdi.
Lewis, en yakın arkadaşı William Clark’ı
seferde eş lider olarak seçti.
Beş bin kilometrelik yolculuğun yıllar sürmesi bekleniyordu
ama ünlü keşiflerine başlamadan önce
aşmaları gereken en büyük engel
Lewis’in eşi Mavis’ti.
Hayatım! Tanrım.
Seni çok özledim.
-Tanrım, seni çok özledim. Eve dönmene çok sevindim!
-Bu yeni bir şapka mı? -Evet. Sen yokken yaptım.
-Çok yakışmış. Ellerine sağlık. -Evet. Teşekkür.
Ellerine sağlık. Çok iyi bir terzisin.
Deniyorum.
O küçük ellerini neye atsan başarırsın, değil mi?
Seni çok özledim. Çok özledim.
Biliyorum, yoktun
ama burada yapılacak çok iş var, tamam mı?
Yağmurlar gelmeden önce kazılması gereken tuvalet çukurları var.
Bir de geçen yıldan tabaklamadığımız tüm deriler var.
Onları da işlememiz gerekiyor.
-Tanrım. Çok iş var, değil mi? -Evet.
Peki Başkan Jefferson’la görüşme nasıldı?
-Herkes ne konuşuyor, tahmin et. -Yine bir Kızılderili katliamı mı?
Hayır. Louisiana Satın Alımını.
-Bu çok büyük bir olay. -Evet, çok büyük.
Bana görüşmeyi anlat. Ne dedi?
Aslında...
-Bu çılgınca ama... -Ne?
Aslında benden Oregon Yolu'nu keşfetmemi istiyor.
-Ne? Senden mi? -Evet, Louisiana Satın Alımı. Evet.
-Haritalara ihtiyacı var ve... -Haritalara mı?
Ne satın aldığını bilmek istiyor.
Daha yeni eve geldin, yine mi gideceksin?
Biliyorum. Bende gitmek değil, yanında kalmak istiyorum.
Hayvanların derilerini yüzüp tabaklamak istiyorum.
Meyveleri konserve yapıp turşu kurmak istiyorum.
Buna hazırdım. Hepsini yapmaya hazırdım.
Bunu tek başına mı yapacaksın? Oregon Yolu'na tek başına mı gideceksin?
Hayır.
-Hayır. -Hayır mı? Yanında biri mi olacak?
Clark da geliyor. Clark benimle gelecek.
-William Clark mı? -Evet. William.
Evet, William da geliyor.
-Dostun, balıkçı ortağın mı? -Jefferson, Clark'ın da gitmesini istiyor.
-Ben istemiyorum. -Clark'ı?
Çok mızmızdır. Durmadan şikâyet eder. Tırmanışta da berbattır.
-Herifin ayağında bunyon var... -Bunyon mu?
...ve tek yaptığı "Ayağım, parmaklarım" diye sızlanmak.
Ben sadece bu işten sıyrılmaya çalışıyordum hayatım.
Clark ile keşfe çıkmak istemiyorum.
Yani başkan, en yakın arkadaşın William Clark ile birlikte
Oregon Yolu'nun haritasını çıkarmanı mı istedi?
Bu resmen tesadüfün sözlükteki karşılığı.
Benim en yakın arkadaşım burada.
Ben Başkan Jefferson'a onun adını bile anmamışken
"William Clark da seninle gelecek" dedi.
Arkadaşlığımızı bilmiyor ki.
Affedersiniz. Kim olabilir acaba?
-Selam William! -Selam!
-Aman Tanrım, ne büyük sürpriz. -Clark.
-Duydum ki dönmüşsün. -Evet.
-Bak hayatım, bak. -William Clark.
Az önce senden bahsediyorduk.
-Evet. -Abigail nasıl?
-İyi. Gayet iyi. -Güzel, güzel.
Peki ya bunyonların nasıl?
-Ne? Nelerim? -Bunyonların.
-Bunyonların işte. -Evet, bunyonlar.
-Bunyon sorunun. -Evet. İyiler.
-Bunyonlar iyi. -İyiler.
Söğüt kabuğu yöntemini uyguluyorsun, değil mi?
-Söğüt kabuğu. -Evet.
Evet, söğüt kabuğu uyguladım. Çiğniyorsun.
Hayır, bunyonların üzerine kabuğu sürmen gerekiyor.
Onu da yapıyorum. Hem sürüp hem çiğneyince parmak birden düzeldi.
-Sürüp çiğnedin mi? -Evet.
-Mucize gibi. -Mucizeydi.
Pekâlâ. Sizi baş başa bırakayım.
Yapacak işlerim var.
-Yapacak işler var. Evet. -Bir kişi için epey çamaşır çıkmış.
-Ona söyledin mi? -Evet, söyledim.
-İyi miydi? -Hayır, değildi.
-Öyle mi? -Hem de hiç. Hayır.
-Abigail'e söyledin mi? -Evet, söyledim.
-Ne dedi. -İyi değildi.
-Evet. -Evet ama yapma.
-Gidiyoruz. -Gitmeliyiz.
Bunu tartışamayız. Gidiyoruz.
-Evet. Tamam. -Gidiyoruz.
-Oltanı da getir. -Tabii ki.
-Evet. -Sahte ve canlı yemlerim var.
-Peki ağ? Ağın var mı? -Hayır, ağım yok.
-Şapkamı kullanacağım. -Ne?
-Şapkam var. -Harika.
Yani bütün sefer boyunca eğleneceğiz.
-Eğlence. -Balık tutmak.
-Hepsi bu, değil mi?
Tabii biraz da keşif yapmamız gerek.
-Evet. -Evet.
Peki bu tam olarak ne demek?
Sanırım daha önce hiç gitmediğin bir yere gidiyorsun
sonra da etrafa göz atıyorsun.
-Bunu yapabiliriz. -Evet, kolay.
-Çok zor değil. -Kolay, evet.
Washington'a gittin. -Evet.
Jefferson'ı gördün. Nasıl biri?
-Hıyarın teki. -Öyle mi?
-Evet. -Tuhaf bir adam.
-Sürekli Fransa'ya gidip duruyor. -Evet.
Fransa'da ne işi var ki?
Yanımıza birkaç yerli kadın alsak?
Artık yerli diyemezsin.
-Sadece onlar yerli diyebilir. -Sadece onlar.
-Evet, yerli olmaz. -Tipi olur mu?
-Bence tipi olur. -Wanpum diyebilir miyiz?
-O biraz tartışmalı bir konu. -Neyse.
-Bu yolculuk harika olacak. -Harika olacak!
-Nesi harika olacak?
Ailemizi bırakıp...
-Evet. -...bu çılgın yolculuğa çıkmak
-büyük bir fedakârlık. -Evet.
Gitmek istemiyoruz.
Ama başkanımıza karşı hissettiğimiz sorumluluk...
-Başkana, yurttaşlara. -Yurttaşlarımıza.
-Ülkeye hizmet. -Evet, ülkeye hizmet.
Bir dakika. Senin hazırlanman gerekmiyor mu?
-Gerekiyor. -Hayır, hayır.
Birkaç sorum var.
Yani William, Başkan Jefferson bu keşif gezi için seni seçti.
-Seçti. -Demek Başkan Jefferson ile tanıştın?
-Evet. -Nasıl biri?
Hıyarın teki.
-Daha önce hiç keşif yaptın mı? -Sadece yaşamak bile keşif sayılır.
Çünkü ilk kez gittiğim her yeri aslında keşfediyorum.
-Keşfediyorsun? -Evet.
Ana rahminden çıktığından beri keşfediyorum.
-Gözlem yaparım. -Gözlerine bir bak.
-Evet. -Şu merak dolu bakışlara bak.
Gözleri faltaşı gibi açıktır. Sınırsız bir merakı vardır.
Ve bunları yaparken sanırım balık da tutacaksınız.
-Evet. -Evet. Karnımızı doyurmak için.
-Doğru. -Karnını doyurmak.
-Keyif için değil. -Asla.
Keyfi balık tutmuyoruz.
-Hem de hiç. -Yemek için.
Peki tüm bunlar ne kadar sürecek?
-Çok uzun sürmeyecek. -Birkaç yıl.
-Dur biraz. Birkaç yıl mı? -Hayır.
Ne dediğini bilmiyor, tamam mı?
Yani bana diyorsun ki, bu Clark ve Lewis keşif gezisi
-birkaç yıl sürecek? -Ne keşfi?
Clark ve Lewis değil. Lewis ve Clark.
-Hayır, Clark ve Lewis. Alfabetik olarak. -Lütfen.
Biz Lewis ve Clark'ız. Nokta.
Ama alfabetik sıralayınca ilginç oluyor.
Evet.
Alfabetik sıralayabilirsin ama bu onu ilginç yapmaz.
-Tıpkı "peynir ekmek" gibi. -Doğru.
Alfabede ekmek peynirden önce gelir
ama "peynir ekmek" demek kulağa daha hoş gelir.
Sonuçta aynı tat. İster peynir ekmek de, ister ekmek peynir.
-Kimse bizi yemiyor Clark. -Beni bir şeyler yiyor.
Bu yolculuğa sizden başka gidecek olan var mı?
-Hayır, hayır. -Hayır.
-Birkaç Kızılderili kadın. -Kadın mı?
-Kızılderili kadınlar da mı geliyor? -Ama yaşlılar.
-Yaşlı Kızılderili kadınlar mı? -Evet, yaşlılar.
-Yaşlı ve düşkün. -Evet.
-Düşkün mü? -Evet.
-Beli bükülmüş. -Beli bükülmüş.
Tamam, yeter. Neden yanınızda yerli kadınlar geliyor?
Yerli diyemezsin.
-Yerli denmiyor mu? Tamam. -Hayır.
Peki ne yapacaklar?
-Yol bulacaklar. -Yön bulmamız lazım.
Yönleri, en iyi yaşlı Kızılderili kadınlar bulabilir.
-Evet. -Haklısın.
Hem onları uzaklaştırmak istiyorlar çünkü çirkinlermiş.
-Aslında onları istemiyorlar. -Çirkin mi?
Aslına bakarsan bunu çok merak etim.
Senin hazırlanman gerekmiyor mu?
Gerekiyor. Kurumalarını bekliyorum.
Evet. Tamam. Gitmem lazım.
Tamam. Birazdan görüşürüz.
-Yok artık. -Yok artık.
-Hepsini yedi. -Hem de hepsini.
-Hepsini. -Şu bunyon hikâyesini bile.
-Bunyon ne? -Bunyonlar işte.
-Hiç bunyonum olmadı. -Peki ya sür ve çiğne hikâyesi?
Bak, benimle eve gelip Abigail'le konuşur musun?
-Böylece ben de senin gibi sıyrılabilirim. -Evet.
-Harika. -Elbette gelirim.
-Hadi, benim eve gidelim. -Tamam.
-Nereye? -Nereye?
-Evet. -Evet, bu tarafta.
Hayır, değil. Şuradaki pataikada.
Evet, şuradaki patika.
Emin misin?
Sanırım.
-Karıştırdım. Sanmıştım ki... -Ben de sanmıştım ki...
BİZ HALK OLARAK
Demokrasimiz diğerlerinden farklıdır. Çünkü bir aday, en fazla oyu alamasa bile
başkan seçilebilir.
Tuhaf, değil mi?
Mantığa meydan okuyan nedenlerle,
Kurucu Babalar Anayasa'ya Seçiciler Kurulu'nu koydular.
İsmi yanıltmasın, bu bir üniversite değil.
Hatta bir yer bile değil.
Bu, her eyalete nüfusuna göre belirli sayıda delege verilen bir sistem.
Bu tuhaf sistem yüzünden ABD tarihinde beş kez,
halk oyunu kazanan aday başkanlığı kaybetti.
1876 yılında Demokrat Samuel J. Tilden'ın karşısında
Cumhuriyetçi Rutherford B. Hayes vardı.
Seçim gecesi fevri mizaçlı Tilden, otel odasında sonuçları bekliyordu.
-Bu harika. -Teşekkür ederim.
Çok harika bir zafer konuşması. Teşekkür ederim.
-Teşekkürler Sayın Vali. -Şu satıra ne dersiniz?
"Hudson kıyılarından Kuzey Bölgesi'nin dalgalı tepelerine kadar
-sesiniz duyuldu." -"Sesiniz duyuldu."
-Umarım bu konuşmayı ben yaparım. -Teşekkürler.
-Hazine için Seaburn'ü düşünüyorum. -Evet.
-Dışişleri için de Coleman'ı. -Yaratıcı.
Gerçi dış politika tecrübesi pek yok ama...
-Yok ama onu kontrol edebilirsiniz. -Evet, kesinlikle.
-Evet. -Bir de şu var.
Seni kabinenin ilk Siyahi üyesi yapmayı düşünüyorum.
-Posta İşleri Bakanı. Sen! -Ne diyeceğimi bilemiyorum.
-Harika. -Sen!
-Gereğini yapacağım. -Yapacaksın. Buna bayıldım.
Daha Beyaz Saray'a taşınma meselesi var.
Yatağa değiştirmemiz gerek.
Grant'in o iğrenç yatağında uyumayacağım.
-Yatakta içki ve sigara içiyor. -Evet.
Eminim bunu hallederler.
-Yeni yatak getiriyorlar mı? -Elbette.
Bilemeyiz. Onun yerine
yatağı ters çevirirler. Bence bunu yaparlar.
Bu da yüz yıllık pislik demek.
Bütün çarşafları da yenilemeliyiz. Bunun parasını kim ödüyor?
-Ben mi? -Vergi mükellefleri.
Peki taşınma işi?
İçeride adamlarımız hazır.
-Taşımacılara bahşiş meselesi? -Bahşiş mi?
O adamlara ne kadar verilir?
Bozukluk çıkmazsa mecburen bir dolar verirsin.
Para falan vermiyoruz.
Sonuçta Beyaz Saray halkın evi. Parasını da halk ödüyor.
-Yani hiçbir şey ödemiyor muyum? -Beş kuruş bile ödemiyorsun.
-Bu kulağıma hoş geldi. -Evet.
Sayın Valim, seçim sonuçları geldi.
Ülkenin yüzde 82'si oy kullandı. Neredeyse bütün ulus.
Halk oylamasını, 250 bin oy farkla
Vali Tilden kazandı.
Ama...
-Ama... -Tüttürme vakti.
-Bir şeyler bulalım. -Dahası var.
-Nasıl yani? -Ne?
Seçiciler Kurulu oylamasında,
Tilden 184 oy,
Hayes 185 oy.
-Tekrar söyle. -Ne?
-Hayes kazandı. -Dur biraz, ne?
Başkan o oldu.
-Kaybettiniz. -Hayır! Ben kazandım! Ben!
En çok oyu ben aldım. Bu Seçiciler Kurulu da neyin nesi?
-Oyları sayın! -Bu ne saçmalık?
-Anayasa'da yazıyor. -Hayır, hayır! Bu adil değil!
Ben kazandım! Bu nasıl bir ülke böyle?
-Bu demokrasi. -Hayır, demokrasi falan değil!
En çok oyu ben aldım. Seçiciler Kurulu saçmalığını kim uydurdu?
Şu lanet Kurucu Babalar mı? Tam bir aptal sürüsüymüş!
Madison'ın suratına yumruk atmak isterdim. Hıyar herif!
En çok oyu alan kazanır!
-Aman tanrım! -Sayın Vali, lütfen sakin olun.
-Bizi hangi eyaletler batırdı? -Louisiana, Güney Carolina ve Florida.
Florida! Lanet olsun!
-Her şey yolunda mı? -Sen ne istiyorsun?
Defol git buradan! Defol git yalaka herif!
Seçiciler Kurulu neden hâlâ var?
Çünkü Cumhuriyetçiler, anayasa değişikliğini kabul etmiyorlar.
Çünkü her seçimi kaybedeceklerini biliyorlar!
Lanet olası herifler!
Dünyada başka örneği yok. Kazanırsan kaybediyorsun!
Kaybediyorsun!
Bu adil değil.
Hiç mantıklı değil.
Yenilgiyi kabul konuşmanızın üzerinde çalışmalıyız.
-Sayın Vali! Hayır! -Sayın Vali!
-Hayır, hayır! -Durun! Durun!
-Olmaz! Sayın Vali, hayır! Durun! -Efendim!
-Sayın Vali! Hayır! -Başkan benim!
-Kendinizi öldürmeyin!
-Sayın Vali, buna değmez! -Ben kazandım. Ben! Başkan benim!
NEW YORK MENKUL KIYMETLER BORSASI
Büyük Buhran, Ekim 1929'da yaşanan borsa çöküşüyle birlikte başladı.
Hisse senetleri on hafta yüzde 50 düştü ve milyarlarca dolarlık serveti yok etti.
İnsanlar işlerini, birikimlerini ve evlerini kaybetti.
Mali çöküş ve yüksek işsizlik yaygın bir umutsuzluğa yol açtı.
İntiharlar arttı.
Aşevi kuyrukları sokaklar boyunca uzanıyordu.
İnsanlar alabildikleri her türlü yardıma minnettardı.
Yani çoğu insanlar.
İŞSİZLERE ÜCRETSİZ
Yazıyor! Yazıyor! Hoover, bunun Coolidge Buhranı olduğunu söylüyor!
-Bugün neden bekliyoruz? -Tüm detaylar burada!
Şuna bak. Kuyruğun sonu yok gibi.
-Bu çılgınlık. Evet. -İnanılmaz.
Korkunç.
Ralph. Nasılsın dostum? Uzun zaman oldu.
-Baksana dostum. -Sigaran var mı?
Ne yapıyorsun?
Dostum Ralph ile konuşuyorum.
Hadi ama. O adamı doğru dürüst tanımıyorsun bile.
-Birlikte beyzbol oynardık. -O senin dostun değil. Yalan söylüyorsun.
Sohbet kaynağı yapıyorsun.
-Burada bunu yapamazsın. -Sohbet kaynağı da ne?
Birini çok iyi tanıyormuş gibi yapıp
-sıraya kaynamak. -Biz birlikte büyüdük.
Sohbet kaynağı sadece aileler özeldir.
Kuzenlere bile izin verilmez.
Kim seni sohbet kaynağı bakanı yaptı?
Babam ve o öldü. Şimdi yeni bakan benim.
Baban da saçmalıyormuş. Sen de saçmalıyorsun.
Yirmi yıl önce olsaydı seni fena döverdim.
-Evet, tabii. Çorbanı afiyetle iç. -Hadi kuyruğun sonuna!
Aslında onu dövmezdim.
Kimseyi dövemem ama söylemesi eğlenceli.
-Kesinlikle öyle. -Söylemesi eğlenceli.
Söyleyip arkasını getirebilmek de güzel olurdu, değil mi?
Aslında hayal edebiliyorum. Evet, edebiliyorum.
Bu arada, Stu Mackey'i duydun mu?
İntihar etmiş. Köprüden atlamış.
-Aman tanrım. Onu çok iyi tanırdım. -Evet, bir intihar notu bırakmış.
Eşine, ailesine ve yakın dostlarına veda etmiş.
Marty, Bob, Mel, Jeff Salcido.
Peki o...
Bana da veda etmiş mi?
Sanmıyorum. Hayır.
-Bana veda etmemiş mi? -Hayır, etmemiş.
Onu Jeff Salcido'dan daha iyi tanırdım. Neden bana veda etmemiş acaba?
Daha geçen hafta gördüm. Yardım kuyruğundaydık.
Birçok özel şey paylaştık, tamam mı? Ona içimi açtım.
Deli numarası yaparak Büyük Savaş'tan nasıl kurtulduğumu...
-Gerçekten mi? -...ona anlatmıştım.
-Öyle mi yaptın? -Evet.
İçeri girip şöyle yaptım.
"Ben beş yıldır evden çıkmıyorum.
İlk kez dışarı çıktım. Kimseyle dövüşemem. Ben..." Evet.
Embesil kategorisi olduğunu bilmiyordum. Var mıymış?
Bu arada, şu askerlik hikâyesi aramızda kalsın.
Ben onlara eşcinselim dedim. Öyle yırttım.
-Akıllıca. -Evet. Aslında öyle değilim.
-Yani, söylemeye gerek yok. -Öyleyse neden söyledin?
Ben sadece...
Söylemeye gerek yoksa, neden söyleyesin ki?
Bazen söylemeye gerek olmasa bile,
kimse dile getirmesin diye sen öyle söylersin.
-Doğru. -Ama bunu yaptığımı kimseye söyleme.
-Askerden yırttığını. -Evet.
-Elbette. -Evet.
-Bunu da söylemeye gerek yok, değil mi? -Yine.
O ayrı bir konu.
-Anlıyor musun? -Evet.
İlerleyin.
O notta neden bana veda etmediğini anlamıyorum.
Acaba onu bir şekilde kırmış olabilir miyim?
Ona bir şey mi söyledin?
Üzerindeki patates çuvalını beğendiğimi söylemiştim.
-Ne dedin? -Evet.
Patates çuvalı giymişti ve bence ona çok yakışmıştı.
Hatta gördüğüm en şık patates çuvallarından biriydi.
Ben de "Güzel çuvalmış" dedim.
-Güzel olduğunu mu söyledin? -Herkes o çuvalı öyle taşıyamaz.
Ama o taşıyabiliyordu. Güzeldi.
Kimse patates çuvalıyla şık olmaya çalışmaz. Belli ki utanıyordu.
Hatta bir tane almam gerekirse diye
nereden aldığını sordum.
Bu bir iltifattı. Şu çuvala bir baksana.
Onu giyer misin? Hayır.
Şu çuvala bak, berbat. İçinde çok kötü görünüyor.
Her şey göreceli. Berbat çuvallar da var.
İyileri de vardır elbet. Onunki gayet iyiydi.
Sen çuvala bildiğin "şık" diyorsun.
Diğerlerine göre diyorum. Anlatmaya çalıştığım bu.
Neyse, bu birine intihar notunda veda etmemek için gerekçe değil.
-Bu adil değil. -Sıradaki! Buyur.
Teşekkürler.
-Teşekkürler. -Öncelikle çorba için teşekkürler.
-Önemli değil. -Bir öneride bulunabilir miyim?
-Evet. -Biraz tatsız olmuş.
-Çorba gayet iyi. -Biraz tuzu eksik.
-Evet, hiç tuz yok. -Hiç tuz yok mu?
-Çorbaya tuz koymuyoruz. -Genelde çorbayla birlikte tuz da olur.
-Dostum, dilencinin seçme şansı olmaz. -Öyle mi? Ben seçici bir dilenciyim.
İstemiyorsan geri ver. İçecek çok kişi çıkar.
Çorbayı ben içerim.
-Tamam. -İlerlemeye devam edin.
Ekmek mi aldın? Bana ekmek vermediler.
Ekmek, ekmek! Herkes ekmek almış.
-Benden daha şanssız birini tanıyor musun? -Stu Mackey.
-Ben ekmek alacağım. -Sıradaki!
-Ben ekmek alamadım. -Dur bakalım!
Ne yapıyorsun?
Hayır, hayır. Sadece bir parça ekmek alıyorum.
Ekmek için sıraya girmelisin.
-Ama zaten sıradaydım. -O zaman ekmeğini aldın.
-Ekmek almadım. -Seni üçkâğıtçı piç!
-Kaynak yapıyorsun. -Kaynak yapmıyorum.
Sohbet kaynağı, en sona.
Ekmek için en sona gitmezsin ki.
-Sona. Kuyruğun sonuna. -Kuyruğun sonuna.
Kesin sesinizi!
-Saçmalık! Hadi, sırana. -Zaten sıradaydım, tamam mı?
Cehenneme gidin! Geberin! Hepiniz pis ayaktakımı!
Yirmi yıl önce olsaydı hepinizi fena döverdim.
-Hadi oradan! Otur yerine! -Evet, yirmi yıl önce. Şimdi değil.
Şimdi değil ama yirmi yıl önce yapabilirdim.
-Ya otur ya da defol git. -Evet, yirmi yıl önce.
-Ekmek alamadın mı? -Hayır.
Baksana, şu sıradaki Stu Mackey'in dul eşi mi?
Evet. Gloria. Çok üzücü.
-Şu notu ona soracağım. -Bence pek iyi bir fikir değil.
-Hemen dönerim. -Sıradaki!
Gloria.
-Selam. -Selam.
-Stu'yu duydum. Çok üzgünüm. -Teşekkürler.
Bunun olacağını hiç tahmin etmiş miydiniz?
Etmemiştim.
Hiç depresyonda olduğunu falan söylemiş miydi?
Hayır. Çok mutlu görünüyordu. Hatta yepyeni bir patates çuvalı almıştı.
Aslında o çuvalın ona yakıştığını söylemiştim.
İçinde harika görünüyordu.
Şu diğer çuvallara bakınca, onunkinin değeri daha iyi anlaşılıyor.
-Onunki hepsinden iyiydi. -Onu görünce aklıma hep o geliyor.
-Diğer patates çuvalları mı? -Evet.
Her patates yediğinde de aklına geliyor mu?
Aslında biraz kıskanmıştım.
Hatta bir tane almam gerekirse onunki gibi isterdim.
Patates çuvalı hâlâ duruyor mu?
Patates çuvalıyla birlikte atladı.
Artık bizde değil.
İnsan neden en iyi patates çuvalıyla atlar ki?
-Sanırım bunu asla bilemeyeceğiz. -Stu'yla yakın sayılırdık.
-Hiç bahsetti mi? -Hayır.
-Hiç mi? -Biraz konuştuğunuzu söylemişti.
Savaştan embesil numarası yaparak
yırttığını anlatmıştı.
Bu özel bir şeydi. Sana söylememeliydi.
Her şeyi anlatırdık Larry. Biz evliydik.
O kadar da anlatmıyormuşsunuz. Neden intihar ettiğini sana söylememiş.
Yani, her şeyi anlatıyorduk evliydik diyorsun
ama bunu anlatmamış.
Şu an tek yapmak istediğim, güzel anıları hatırlamak.
Sence embesil numarası yapmamı yanlış buluyor muydu?
-Bunu neden soruyorsun? -Çünkü duyduğuma göre
uzun bir intihar notu bırakmış.
O not.
Notta tanıdığım birçok insana veda etmiş.
-Birçok insana. -Ben hariç.
Hayır, sana etmemiş.
Neden o notta benim gibi birine veda etmemiş diye merak ediyorum.
-Bu seni neden ilgilendiriyor? -Çünkü bu adil değil.
Yani kocam köprüden atlayıp intihar ediyor
ama adil olmayan o notta sana veda etmemesi mi?
Buna kırılmam gayet normal, değil mi?
-Senin adına çok üzgünüm. -Teşekkürler.
Neyse, köprünün altından çok sular aktı.
-Tanrım. -Evet. Tamam.
Suyu unut. Suyu da köprüyü de unut.
Bunu geride bırakalım.
-Düşünmesi bile çok zor. -Tahmin edebiliyorum.
-Çok ama çok üzgünüm. -Gerçekten çok üzgünüm. Çok üzgünüm.
-Teşekkürler. -Peki sen iyi misin?
Hayır. Çok kötü durumdayım. Hayatımda hiç bu kadar üzgün olmamıştım.
-Kendimi zar zor toparlayabiliyorum. -Sana bir şey önereyim mi?
Şehir merkezinde bir aşevi var.
Burasından çok daha iyi. Kuyruklar çok kısa.
Harika kahvesi var.
-Hadi oraya gidip bir kahve içelim. -Ne?
Hadi. Oturup biraz güleriz.
-Sen ve ben mi? -Evet.
-Larry, ben yas tutuyorum. -Evet, tabii ki. Yasını tut.
İyi bir yas tutma deneyimini elinden almak bana düşmez.
Yas tutanların da yiyip içmesi gerekir.
Yas tutanlarda herkesin yaptığını yapar
ama daha yavaş ve daha hüzünlü bir şekilde.
Normal insanlar gibidir
sadece adımlarında pek bir canlılık olmaz.
Daha önce yas tutanlarla birlikte yürüdüm. Gerçekten çok zor.
On dakika sonra arkama baktım ve yas tutan kişi 45 metre gerideydi.
"Hadi yas tutan kişi, yetiş. Hadi hareket et yas tutan kişi!" dedim.
Yas tutmayana tek bir tavsiye vermem gerekseydi o da,
"Asla bir yas tutanla yürüyüşe çıkma çok pişman olursun" derdim.
Larry, durum şu. Bunu çok açık söyleyeceğim, tamam mı?
-Yas tutmasaydım... -Tamam, sen yas tutmuyorsun.
Yas tutmasaydım, bekar olsaydım
ve sen bu gezegendeki son erkek olsaydın
yine de seninle ne yürüyüşe çıkardım ne kahve ne de herhangi bir içecek...
-Evet. -...içerdim.
Tamam, anladım. Bu yüzde elli bir durum.
Yazı tura atıp kahveyi alırsın ya da alamazsın...
Kapa çeneni Larry. Defol git sıranın en arkasına.
Tamam.
Baksana! Aslında fazladan ekmek alabilir misin?
-Çünkü ben ekmek alamadım. -Sona. Sohbet kaynağı yok.
Arkadaydım. Arkada bekledim zaten.
-Sona. -Arkadaydım.
-Şuna bak! Tekrarlayan suçlu! -Bu herif ya...
-Arkadaydım. -Kronik sohbet kaynakçısı!
-Yuh! -Arkaya!
-Bana hiç ekmek vermediler!
George Washington ikinci döneminin sonlarına yaklaşıyordu.
Anayasa sınırsız yeniden seçilme hakkı tanısa da
Washington’un ülke için en iyisinin görevden çekilmek olduğuna inanıyordu
ve böylece vatandaşlarına
bağlılığının güce değil demokrasiye olduğunu gösterdi.
Washington ayrıca siyasi partilerin yükselişine karşı da uyarıda bulundu.
İnsanlar ülkenin ortak çıkarı yerine
parti sadakatine göre oy kullanırsa bunun intikamcı bir ruhu
körükleyebileceğinden ve yönetimi ele geçirecek kurnaz, hırslı
ve ilkesiz insanların ortaya çıkmasına yol açabileceğinden korkuyordu
ama böyle bir şey asla olamazdı.
Vatandaşlarım,
bugün karşınıza başkanınız olarak çıkıyor
ve üçüncü bir dönem için aday olmayacağımı açıklıyorum.
Ne?
-Ülkenin sana ihtiyacı var! -Yok.
Genç demokrasimizin başarısını sağlamak için,
hiçbir insan başkanlık görevini iki dönemden fazla yapmamalıdır.
Umarım gelecekteki başkanlar da benim yolumu izler.
Peki ya bir gün bir başkan senin yolunu izlemez
-ve üçüncü kez aday olursa? -Evet. Peki sonra ne olacak?
Bunun için çözümler var.
Kongre, bunu yasaklayan bir anayasa değişikliği çıkarabilir.
Çok akıllıca.
Peki ya görevde Anayasa’ya uymayan, kendini beğenmiş
narsist bir herif varsa?
Evet!
-Evet. -O zaman ne olacak?
Tutkunuzu anlıyorum efendim, ama belki dilinizi biraz daha yumuşatabilirsiniz.
Özür dilerim Sayın Başkan!
Böyle şeyler beni çok sinirlendiriyor.
Anlıyorum. Ama içiniz rahat olsun, gelecekteki bir başkan
Anayasa’yı ihlal etse bile, Amerika Birleşik Devletleri Kongresi
ve Yüksek Mahkeme buna izin vermezdi.
Bu doğru. Doğru.
Ama ya Yüksek Mahkeme bir grup evet efendimci tipten oluşuyorsa
ve Kongre de ülkeyi değil partiyi daha çok umursayan
korkaklardan ibaretse?
Böyle insanların varlığını bile hayal edemiyorum
Ama bu büyük deneyin başarısını daha da güvence altına almak için
her başkanlık seçiminden sonra bence barışçıl bir iktidar devri olmalı
-bence barışçıl bir iktidar devri olmalı. -Evet.
Kaybeden tarafın seçim sonuçlarını kabul edip
kazananı açıkça, güçlü bir şekilde desteklediği bir devir.
Öyle olmalı.
Özgür ve adil bir seçimin sonuçlarını kabul etmeyen herkes sosyopattır.
Delidir!
Böyle biri, kaybettiğini kabul etmek yerine
bir isyan bile çıkarabilir.
-Lanet herif! -Alçak!
Başkanlığı kendisini ve ailesini zenginleştirmek için kullanabilir.
Hayır.
Amerikan şehirlerine asker gönderip
Amerikan vatandaşlarını korkutabilir, hatta öldürebilir
ve bunu, bir pedofil ile arkadaşlığını gizlemek için yapabilir!
Üniversitelere, hatta özgür basına bile saldırabilir.
Kendisini eleştirmeye cesaret eden herkesi susturabilir.
-Hadi ama! Böyle bir şey asla olmaz. -Sen öyle sanıyorsun.
Yani diyorsunuz ki, başkan kendisiyle
dalga geçmeye cüret eden herkese cevap vermek için zaman ayırır.
Sanki koca bir bebekmiş gibi mi?
Koca bir bebek.
Anlamıyorum.
Hangi meşru şekilde seçilmiş başkan böyle bir şey yapar ki?
Güvensiz, yalancı bir herif. Hatta golfte bile hile yapan biri.
-Golfte bile hile yapıyor! -İğrenç! Bu gerçekten iğrenç.
-Bu iğrenç. -Golf ne?
İskoçya’da icat edilen bir oyun. Çok eğlenceli.
Golfte hile yapan biri nasıl olabilir ki?
-Pislik! -Hasta adam!
En yakın arkadaşının pedofili olduğunu söylemiş miydim?
Lütfen vatandaşlar, sakin olun. Sadece varsayımlardan bahsediyor.
Gerçekte, böyle kötü karakterli biri
zaten ilk başta başkan seçilmezdi.
Sadece fikir yürütüyorum Sayın Başkan.
Ama ya o, derinden yozlaşmış bir dolandırıcıysa?
İnsanların önyargılarını sömüren, patolojik bir yalancıysa?
Seçmenimizin böyle bir alçağın etkisine kapılabilecek
bir grup saf insandan oluştuğunu mu öne sürüyorsunuz?
Evet Sayın Başkan, tam olarak bunu öne sürüyorum!
Ona oy verdilerse demek ki onu sevmişler. Bu da halkın iradesidir.
Bu düpedüz aptallık.
Bu demokrasi!
Böyle bir piçe oy vermek, demokrasimizin sonu olur.
-Piç sensin! -Piç sensin!
-Sen ve sen! -Hayır, sensin! Sen!
-Sen! -Kapa çeneni sürtük!
Vatandaşlar lütfen!
Durun! Bu delilik!
Vatandaşlar!
Pezevenk! Evet!
-Millet! Vatandaşlar, durun! -İç savaş.
Size yalvarıyorum, rica ediyorum. Bu delilik! Vatandaşlar!
Sıçtık.
ROB REINER ANISINA
Tercüme: Özge Çakır Lafçı