Hollywood başarıyı gişe ve Oscar Ödülleri ile ölçer.
Siz başarıyı nasıl ölçersiniz?
Pekâlâ, yani gişe yapmamışsın ve hiç...
Ne desem bilemiyorum. Hiç Oscar Ödülü almamışsın.
Başarıyı nasıl ölçersiniz?
Filmin değeri.
Motor!
1998'e geldiğimizde, yine dibe vurmuştum.
Tabiri caizse Amerikan film endüstrisinin dışındaydım.
KUNDUN SETİNDE / 1997
Gerçek anlamda tanınan
ve en azından biraz para kazandıran son filmim Casino'ydu.
Evet, ona birkaç tekme at.
Beni hiçbir film için düşünmüyorlardı
ve yapmak istediğim belli projeler vardı.
Marty ve ben Yaşamın Kıyısında'yı yeni bitirmiştik.
Marty, o zamanlar, daha büyük bütçeli filmler yapmak istiyordu.
Kendisini bir fresk ressamı olarak gördüğünü,
gittikçe daha büyük tuvaller yaptığını söylemişti.
Ama biraz para bulmam lazımdı.
Bunu yapacak finansmanı bulmak için de bir cankurtarana ihtiyacım vardı.
İşte o zaman Mike Ovitz geldi.
Yeni bir şirket kurmuştu ve bana gelip şöyle dedi,
"Filmde genç bir aktör var, Leo DiCaprio. Onunla tanışmalısın."
Bob De Niro aracılığıyla onu tanıyordum.
ROBERT DE NIRO AKTÖR
Dedim ki, "Bu çocuğu iyi izle. O... O ilginç biri."
- Leonardo, buraya lütfen! - Leonardo!
Seks sembolü olmak konusunda ne hissediyorsunuz?
Seks sembolü müyüm?
SEKS! ÖZEL
ÖP BENİ
Yardımcı Erkek Oyuncu kategorisinde adaylar
Gilbert'in Hayalleri filmiyle Leonardo DiCaprio.
İLK OSCAR ADAYLIĞI, 19 YAŞINDA
Marty'nin filmlerinden birini ilk ne zaman izlediniz?
Robert De Niro ile Bu Çocuğun Hayatı'nı yapmıştık
ve Marty'nin tüm filmografisini izlemeye karar verdim.
Elbette, De Niro'nun da olduğu tümünü.
Kanepemde rahatça oturmuş VHS kasetleri izliyordum.
İnan bana Jerry, çok iyiyim. Gerçekten iyiyim. Bomba gibiyim.
Bu filmler beni genç yaşımda derinden etkiledi.
Titanik'ten sonra
artık bağımsız filmlerde oynayan bir aktör değildim.
Daha sonra kendi projelerimi finanse edebilecek biri hâline geldim.
"Peki, ne yapmak istiyorum?" dedim.
Dedim ki, "Martin Scorsese ile çalışmak istiyorum. Neyi var acaba?"
5. METOT YÖNETMENİ
Leo ve Marty'yi bir araya getirdik.
Marty ile buluştuk ama önemli bir şey olmadı.
Ama resmî bir toplantıydı.
Hep New York Çeteleri'ni yapmak istediğini söylemişti, değil mi?
"Söyle ona, yapacağım.
Senaryonun ne olduğu umurumda değil. Hadi yapalım."
NEW YORK ÇETELERİ HERBERT ASBURY
- Kitabı ilk ne zaman gördünüz? - 1 Ocak 1970'te.
Bu, Arka Sokaklar'ı yapmandan önceydi.
Kızgın Boğa'yı bitirdiğimde, finanse etmeye çalıştım
ve neredeyse başarıyorduk ama finanse edemedik. Çok pahalıydı.
Bu filmi yapmayı çok uzun zamandır istiyordu.
Yani, bir başlangıç hikâyesi, değil mi?
Şehrin tarihi ve çetelerin hikâyeleri
benim için büyüleyiciydi.
Babam, 40 Haramiler'den bahsederdi.
Gerçekte, toplum sokaklarda şekilleniyordu.
Özellikle de Five Points'te, 1850'lerde,
dünyanın en kötü gecekondu mahallesi olarak adlandırılıyordu.
Filmde daha önce kimsenin görmediği
bir dünya yaratmak istediğimi düşündüm.
Mahallemde, yıllarca tüm bunlarla ilgili hikâyeler duymuştum.
AÇILIŞ KONUŞMASI NEW YORK ÇETELERİ SETİ
Hep ne kadar harika bir film olacağını düşündüm
ve sonra hakkında daha fazla şey öğrendim.
Aslında, bir şehir değildi. Savaş hâlindeki bir devletti.
Meydan okuyorum...
...eski savaş kanunları adına...
Daniel ile görüşmüştük ve elimde döneme ait görüntüler vardı.
Kitabı açtığımda Kasap Bill'i gördüm
ve tıpkı ona benziyordu. Dedim ki, "Şuna bak.
Bunu nasıl yapamazsın?
Tek ihtiyacın olan bıyık, bak, bu bir klasik."
Bu tarihî şahsiyet, toplumda gerçek bir kahraman olarak görülüyordu.
Bill "Kasap" Poole, Five Points'te yaşıyordu
ve bulabildiği her İrlandalı ile savaşıyordu.
...Five Points'e kimin hâkim olacağına.
Biz yerliler mi, bu güzel topraklarda hak sahibi olarak doğduk?
Yoksa onu kirleten bu yabancı güruh mu?
Bu hikâyenin anlatılması çok öngörülüydü
çünkü bu... bu gülünç yerlilik kavramı.
Seni orospu ruhlu İrlandalı, kimin adamısın sen?
Bu ülkede İngilizce konuşuyoruz. Kimin adamısın? Bu bıçağı görüyor musun?
Bu lanet bıçakla sana İngilizce konuşmayı öğreteceğim.
Göçmen bir topluluktan geliyorum
ve göçmenlerin nasıl karşılandıkları hakkında
giderek daha fazla şey öğrendim...
İrlanda'ya geri dön, seni aptal İrlandalı.
...İrlandalılardan başlayarak.
İrlandalılar tüm bunlarla nasıl başa çıkacaklarını öğrendi.
Bununla başa çıktılar ama karşılık vermek zorunda kaldılar.
Know-Nothing ve Wide-Awakes'e karşı savaşıyorlardı.
Ki bu isimler şimdi The Proud Boys oldu.
İrlandalılar kendi yerleri için savaşmak zorundaydı.
Provokatör Başpiskopos Hughes, dedi ki "Siz bir Katolik kilisesini yakarsanız
biz de Protestan kiliselerini yakarız." Karşı koymak zorundaydılar.
Mulberry ve Mott caddeleri arasındaki tuğla duvar boyunca dövüştüler.
ARKA SOKAKLAR / 1973
Büyürken, onların mezar taşlarında takılırdık.
Yani orası bizim için antik dünyaydı.
New York'a benziyor. Bu harika.
Gelecek yerine geçmişe gitmek gibiydi.
- Burası Five Points. - İşte. Five Points.
Cinecittà Stüdyoları'nda New York şehir merkezinin tümünü
yaratmak istedik çünkü orada Fellini ve Pasolini filmleri çekilmişti.
Benim için çok önemliydi. George Lucas'ın beni görmeye geldiğini hatırlıyorum.
Ve dedi ki, "Bir daha kimse böyle bir film yapamayacak.
Bu set bir daha asla böyle inşa edilmeyecek. Bu setler."
Bu, yeni yüzyıl başlangıcı New York'unu
yeniden yarattıkları milyonlarca dolarlık bir destandı.
Bunun büyük sorumluluğu vardı, "Tanrım.
Ne dilediğine dikkat et. Bu korkutucu bir deneyim."
Bu karaciğer.
Böbrekler.
Kalp.
Daniel ve Marty daha önce birlikte çalışmışlardı.
Sete geldiğim ilk günü hatırlıyorum,
eti nasıl keseceklerini tartışıyorlardı.
Daniel'ın yanında gerçek bir kasap vardı ve birkaç saat konuştular,
pirzola mı yoksa fileto mu olacak diye.
Tüm set orada oturuyordu.
Bu öldürür.
Ana arter. Bu öldürür.
Sen dene.
Bu aktör ve yönetmen yoğun işbirliği,
daha önce hayatımda hiç bu kadarını görmemiştim.
Martin araştırıyor. Daha ileri gitmek isterseniz
sizi her zaman ileri gitmeniz için cesaretlendiriyor.
Bir şeyi ne kadar ileri götürebileceğinizi görmek için
o kadar neşe dolu, o kadar cesaret dolu ki.
Pardon ya!
Burnunuzu kırdığınız zamandı değil mi?
Evet.
Yüzümde o kadar çok kan vardı ki
çoğunun bana ait olduğunu anlayamazdınız.
Hepsi benim fikrimdi. Benim hatamdı.
Sanırım bunun bedelini ödedim.
Ne olacak bakalım? Kaburga mı pirzola mı? Fileto mu, incik mi?
- Karaciğer! - Dalak!
Projeye o kadar uzun yıllardır kafayı takmıştım ki
her şeyimi ortaya koydum.
Bu da Harvey Weinstein'la karşı karşıya gelmek demekti.
HARVEY WEINSTEIN YAPIMCI, NEW YORK ÇETELERİ
Harvey bir satıcı ve hayduttu. Sanatçı değildi.
Ama sanatçıların ortamına girmek istiyordu
ve bu, onun giriş biletiydi.
Ama Marty, filmi bitirmeye o kadar kararlıydı ki
bu çok zor yapımcılarla çalışabildi.
Bu, büyük bir meziyet.
Çünkü böyle bir finansmanınız yoksa bu büyük filmleri yapamazsınız.
Sinemayı seviyordu
ve David Lean ya da Metzger'in 50'ler ve 60'lar tarzında
bunu muhteşem kılmak istiyordu.
Müthiş bir şey yapmak istiyordum ama kendi yöntemimle.
Ve kadrajın dışına çıkar.
Mümkün olduğunca özgün bir şey yapmak istedim,
anlayabildiğim kadarıyla,
yıllardır üzerinde çalıştığım ve araştırdığım kadarıyla.
Ayrıca, bir film satması gerekiyordu.
Onun için en kötü şey şapkalardı. Kimsenin şapka takmasını istemiyordu.
Dedim ki, "Herkes takardı. Herkes şapka takardı.
Benden ne istiyorsun? Herkes şapka takardı."
Sadece yüzünü görmek istedim, evlat.
Kötü bir niyetim yok.
Ama aynı zamanda, seyirciyi,
garip görünen bir şeye itmek istemedi.
- Ya da güzel olmayan bir şeye. - Evet. Aynen öyle.
Filmde yakışıklı bir adam ve güzel kadınlar var.
İnsanların onları görmesini istiyorsunuz.
Onunla çalışmak zorundasınız. Birlikte bir film yapıyorsunuz.
Ayrıca, size para verecekler.
Bu bir takas. Takas.
Çünkü ya bu olacak ya da film çekilmeyecek.
Bu işe girdiğinizde,
kendinizi çatışma ve yozlaşma dolu bir dünyada savunmasız bulursunuz.
Güce sahip olan para ile, bu parayla hikâyeler anlatmaya çalışan
yaratıcı insanlar arasında
her zaman bir zıtlıklar olacaktır.
Belli bir şekilde çekiyordum,
çizimlerimi yapma şeklime göre, bu yüzden biraz daha uzun sürdü.
Harvey çok sinirlendi.
"Çok pahalıya mal oluyor" dedi.
Ve stüdyo, bir kısmının ödemesini yapmak istemedi.
Bu yüzden odaklanmam gerekti,
neyi çekmek istiyordum, neyin önemli olduğunu düşünüyordum,
prodüksiyondan geriye kalanları kontrol altına alabilmek için.
Baskı öyle fazlaydı ki.
Ama Martin, bir kafes dövüşçüsü kadar korkusuzdu.
Ayakta kalan son kişi o olacaktı.
İhtiyacım olanı almak için savaştım ama bir zaafım vardı.
Senaryoyu değiştirip duruyordum.
Bugün bile senaryoya tam olarak hâkim değilim.
Senaryo hakkında çok fazla tartışma oldu.
Kesinlikle gelişmeye devam etti.
Bazı durumlarda, ilerledikçe uyduruyorduk.
Bu durumda, anlamı, bilirsiniz...
Yetkililer gelip "Ne yapıyorsun?" diye sorarlardı.
Etrafta amaçsızca dolaşan birkaç yazar vardı.
Onlardan biri Weinstein tarafına çalışan bir casustu.
Ve casus-- Casusluk yapıyordu.
Tüm kabahatlerimizi ve her şeyi rapor ediyordu ve...
Neyse, Martin, bir yerde kendini kaybetti ve masasını pencereden dışarı fırlattı.
Hatırladığım kadarıyla üçüncü kattan.
İçeri girdim, masaları gördüm ve yapımcı oradaydı
ve masayı alıp fırlattım.
Ve bu--
Yanımdaki çalışma arkadaşım da "Bu onun masası değil" dedi.
Sadece dengesizdi. Bilirsin, herkes...
Zordu.
Martin Scorsese'nin uzun zamandır beklenen epik filmi
New York Çeteleri tüm ülkede gösterime giriyor.
- Merhaba. - Merhaba.
Film bütçeyi çok aştı ve ben de her şeyimi riske attım.
Bu yüzden reklamı yapmak için elimden gelen her şeyi yaptım.
Elbette Marty'nin burada olmasının asıl nedeni
o değerli paranın bir kısmını geri kazanmaya çalışmak.
Bir filmi neyin sattırdığını bile bilmiyorum.
Görünüşe göre, televizyonda olmak, film hakkında konuşmak,
ah, bilirsiniz, arkadaş canlısı olduğunuzu görmek.
Evet, evet, evet.
New York Çeteleri önümüzdeki cuma gösterimde. Karşınızda, Martin Scorsese.
Neyse ki, çok başarılı oldu.
Gişe açısından büyük bir filmdi.
Eleştirmenler de bayıldı.
CESUR, EŞSİZ BİR VİZYON. BÜYÜLEYİCİ!
Ama New York Çeteleri bir çeşit saplantıydı.
Öyle bir şeydi ki, ben yapsam bile
asla bitmezdi. Henüz bitmedi. Hâlâ bitmedi.
Yani, bana kalırsa, biliyor musun, hadi...
Bu koşullar altında, yapabileceğim en iyi şekilde çıkardım.
Hallettim, derin bir nefes aldım.
Ve sonunda bunu yapabildim.
Çünkü o noktada, hayatımda
bir tür istikrar buldum ve bu Helen'dı.
Helen, biz tanışmadan önce benimle temas kurdu.
Bana bunu verdi... bu kitabı gönderdi, bu dua kitabını.
İçinde bir mektup var.
Onu tanımıyordum. Bir hayranımdı. Ben de "Harika değil mi?" dedim.
Çünkü bir yıl sonra tanıştık.
Ve ondan bir yıl sonra, daha da fazla tanıştık.
Helen ile bir kitap üzerinde çalışırken tanıştım,
büyük İngiliz yönetmen Michael Powell hakkındaydı.
Helen'i Random House'da editörken tanımıştım.
Helen, Random House'un en iyi editörlerinden biriydi.
...genç bir şair, para ve teknoloji tarafından
tamamen ele geçirilmiş bir toplumda yaşıyor.
1994 JULES VERNE BELGESELİNDEN GÖRÜNTÜLER
Ve Helen, Marty'nin büyüdüğü yerden dünyalar kadar uzakta.
Büyük, büyük, büyük dedesi Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzalamış.
O dünyadan.
Yani farklı bir dünyaydı ve muhteşem bir birliktelikti.
- İşte böyle, aferin kızıma. - Hitchcock açısı.
Bunun sonucunda, Francesca
16 Kasım 1999'da doğdu.
Oldukça erkenciydi. Sanırım beş hafta erken doğdu.
- Aman Tanrım. - Evet. Evet.
Sabahın dördünde neredeyse ikisini de...
...kaybediyorduk.
Beni 52'sinde falan doğurmuştu.
Çok zor bir hamilelik yaşamış.
Ve ben de bir...
Bana mucize bebeğimiz derlerdi.
Ne büyük bir kız.
Ne büyük, somurtkan bir kız.
Her şey değişti.
Babam her zaman yanımdaydı.
Küçükken bana tüm bu kitapları okuduğunu hatırlıyorum.
Bana İncil okurdu.
Her gece yukarı çıkar ve daha da okurduk.
Gençken çok düşünmeden hareket ettiğini düşünüyorum.
Sadece yolunu bulmaya çalışıyormuş ve sanırım bunu annemle buldu,
sadece bu bir dakikasını aldı.
New York Çeteleri'nin arafından sonra,
"Artık bir film yapmak istiyorum" dedim.
Bir şeyler yapmak, özgür hissetmek ve bir bakıma muhteşem bir şey yapmak istiyorum.
Motorları çalıştırın!
İşte o zaman Göklerin Hâkimi'nin senaryosu kucağıma düştü.
"CEHENNEM MELEKLERİ" BİRİNCİ YIL
Leo, Howard Hughes'un kitabını okumuştu. Gerçekten iyi bir senaryomuz vardı.
Film yapımı, havacılık ve bir aşk hikâyesi hakkındaydı,
Katharine Hepburn ile kendisi arasındaki.
"Vay be, 20'lerin ve 30'ların Hollywood'u, aman Tanrım" diye düşündüm.
Uçak sahneleri, aksiyon filmciliği.
Lanet olsun!
Göklerin Hâkimi'nde,
sadece gelip bir şeyler yapan bir yönetmen olabilirdim
ama benim sevdiğim ve özdeşleşebildiğim tüm bu unsurlara sahipti.
Niye böyle görünüyorlar? Böyle değildi.
Bir avuç lanet maket gibi duruyorlar.
Hissedebiliyordunuz,
Marty'nin Howard Hughes karakterine duyduğu yakınlığı yani.
Orospu çocuğu.
Tutkusunun büyüklüğünü...
CATE BLANCHETT AKTÖR, GÖKLERİN HÂKİMİ
...derinden anlamıştı.
- Bunun yapılamayacağını söyleme. - Cayro kuvvetleri çok fazla.
Bu uçakları fıçı tonoya sokarsanız düşerler.
Burası filmin lanet olası doruk noktası, Frank. İşe yaramasını sağla.
Senaryoyu açtığında
Howard'ın yönettiği Cehennem Melekleri filmi vardı
ve "Üçüncü yıl" yazıyordu. Sanırım "Vay canına, bu tam benlik bir adam" dedi.
"CEHENNEM MELEKLERİ" ÜÇÜNCÜ YIL
Her şeyi mükemmel yapana kadar durmazdı.
Howard Hughes, 40 kilometre uzunluğundaki filmi kurguluyor.
Howard Hughes kadar takıntılıdır. Marty inanılmaz derecede takıntılı.
Çok titiz.
Yeterli değil. Yeterli değil. Bu perçinler tamamen aynı hizada olmalı.
Her vidanın ve eklemin havşalanmasını istiyorum.
Bu film şeritleri kafasında mevcut.
Bazen o kadar ayrıntılı oluyor ki, her olası açıdan
çekim yapmaya çalıştığı belirli bir sahne var.
Hatırlıyorum da, Göklerin Hâkimi'nde Hughes H-4 Hercules'i ilk kez uçurmuştum.
Kumanda kolundan, yüzüme.
Sonra kumanda kolundan, sağ gözüme.
Kumanda kolundan, sol gözüme.
Gözlerime ani bir yakın çekim.
Başın üstünden, geniş çekim.
Ve iki gün boyunca sadece "güç veriyorum."
GÖKLERİN HÂKİMİ, ÇIKARILMIŞ SAHNELER
Aklımı kaçıracakmışım gibi hissediyordum.
Tanrım. Deliriyorum.
Howard Hughes bir megaloman,
aynı zamanda yaptığı işte bir dâhi.
Ve içinde, onu aşağı çeken küçük bir kusuru vardı,
bunun kontrolle çok ilgisi vardı.
Tam orada, Bob.
Kontrol ederken...
Kaçırdın. Tam şurada.
...kontrol konusunda ne kadar ileri gidersin? Her şeyi kontrol edebilir misin?
Leo ile daha fazla film yapabileceğinizi düşünüyor musunuz?
Evet, çünkü bu filmde uzun bir yolculuk yaptık.
Birbirinizle nasıl çalışacağınızı öğreniyorsunuz.
New York Çeteleri'nde, şöyle olmuştu,
"Tamam, bu birlikte ilk çalışmamız."
Sanırım o yaşlarda, sorularımla gerçekten sinir bozucu olabiliyordum.
Karakterimin motivasyonunun ne olduğunu, sonunu soruyordum.
Ya da yere doğru çarpmak yerine sadece bir patlama sesi çıkarabiliriz.
Gözlerinde şöyle bir nokta ve bakış var,
"Ah, tamam. Tamam. Anladım."
New York Çeteleri'nden sonra fark etmem biraz zaman aldı,
bunları kendi başınıza bulmanıza izin veriyor.
Ben...
Ben çölü seviyorum.
Özel bir sahne hatırlıyorum.
OKB hastası olan karakterim, kendini gösterim odasına kilitledi.
İnsanlar onu gösterim odasından çıkarmak istiyor
ve onunla konuşması için Katharine Hepburn'ü gönderiyorlar.
Howard, hemen kapıyı aç.
Ama var olan
bu hayalî mikroplar yüzünden onu göremiyor, içeri alamıyor.
Yapamam, tatlım.
On, 20, belki 30 çekim yaptığımı hatırlıyorum.
Bir şeyler korkunç derecede yanlıştı. Ama ne.
Yüzünde şöyle bir ifade vardı.
Bana ne yapacağımı söylemek istemedi ama...
Temel olarak "Burada bir sorun var ve bu, işe yaramıyor" dedi.
Şöyle oynamaya devam ediyordu,
"Lütfen, sana ihtiyacım var. Ah, lütfen, çok acı çekiyorum."
"İçeri gelmesini istiyor musun?" "Hayır." Dedim ki, "O zaman yapma... O zaman..."
Seni duyabiliyorum, Katie.
Seni her zaman duyabiliyordum, motorlar açıkken kokpitte bile.
Çünkü çok gürültücüyüm.
Sonra fark ettim ki, "Ah.
Tamam, bu erkek olmakla ilgili."
Senin adına sevindim, Kate.
Şimdi git. Bunu yapar mısın?
"Seni önemsiyorum, seni seviyorum ama şu anda değil tatlım."
Git buradan, şimdilik. Yakında görüşürüz.
"Vay canına, bu hiç aklıma gelmemişti" dedim.
Ama bu, bana yapmamı söylediği bir şey değildi.
İçgüdüsel olarak yanlış olduğunu bildiği bir şeydi.
Ama nasıl oynayacağımı söylemek istemedi.
Onu kendim bulmamı istedi.
İyi bir film oldu ve insanlar gerçekten beğendi.
Böylece... Oscar'a aday gösterildi.
- On bir Oscar Ödülü adaylığı. - Evet, bundan daha iyisi olamaz.
İnanılmaz.
Çarpıcı sayıda adaylık aldık.
SCORSESE'NİN 'GÖKLERİN HÂKİMİ' FİLMİ 11 OSCAR ADAYLIĞI KAZANDI
Ve Marty'nin asla kazanamadığı gerçeğine ışık tutuldu.
Martin Scorsese, Amerikalı bir usta,
En İyi Yönetmen dalında hiç Oscar kazanamamış bir usta.
Taksi Şoförü, Kızgın Boğa, Sıkı Dostlar, liste uzayıp gidiyor ve Oscar yok.
Bunu fark ettim, evet.
Arka Sokaklar, Hollywood tarafından tamamen görmezden gelindi.
Taksi Şoförü daha da kötüydü. Çok, çok fenaydı.
Schrader aday gösterilmedi, ben de öyle. Kızgın Boğa farklıydı.
Herkes Marty'nin Kızgın Boğa ile kazanacağını sandı,
bu yüzden ödülü vermek için King Vidor'u çağırdılar
çünkü Marty için bir akıl hocası olduğunu biliyorlardı.
Ve kazanan Robert Redford...
Bir sürü En İyi Yönetmen ödülü almalıydı.
Birkaç adaylık aldı.
Yağmur Adam filmiyle Barry Levinson.
Kurtlarla Dans filmiyle Kevin Costner.
New York Çeteleri harikaydı çünkü 11 adaylığımız vardı. Hepsini kaybettik.
...Roman Polanski.
Göklerin Hâkimi ile "Belki bu kez bana Oscar verirler" dedim.
Oscar ödüllerini dört gözle mi bekliyorsunuz?
Bilirsin, sabırsızlıkla ve endişeyle bekliyorum.
Kabul edelim, bu büyük bir film.
Akademi'nin takdir edeceğini umduğumuz türden bir film.
Buna hiç şüphe yok.
Bu kez ödül alsam bu gerçekten çok özel bir şey olurdu.
Gittiğim ilk Oscar Ödülleri'ydi
ve onun hemen arkasında oturuyordum. Hatırlıyorum da...
CHRISTOPHER DONNELLY MENAJER
...Cate Blanchett kazanmıştı.
Göklerin Hâkimi'ndeki Cate Blanchett.
Thelma Schoonmaker kazandı.
Bu gerçekten... benim olduğu kadar senin de, Marty.
Kostüm kazanıyor. Her şey kazanıyor.
Ve Oscar ödülü kazananı...
Milyonluk Bebek filmiyle Clint Eastwood.
En İyi Yönetmen dalında Oscar almayı ne kadar çok istiyorsunuz?
Şahsen ben...
Sanırım zamanı geçti.
Bence bunun nedeni, kısmen şiddeti
ama aynı zamanda çok fazla...
THELMA SCHOONMAKER FİLM EDİTÖRÜ
açık sözlü ama derinlikten uzak diyalog barındırması.
Birçok filmde olduğu gibi, size ne düşünmeniz gerektiğini söylemez.
Çoğu film düşünmeniz gerekenleri söyler. O bunu yapmak istemez.
Hissetmeni ister.
Filmin sonunda ahlaki mesaj olmaması, film yapımcısı olarak imzasıdır.
Şeyle pek ilgilenmez...
JODIE FOSTER AKTÖR, TAKSİ ŞOFÖRÜ
...sana hikâyenin kıssadan hissesini anlatmakla.
Filmleri, analiz edilmeden, kendimiz hakkında
asla anlayamayacağımız şeyler hakkında
ama o bunları ortaya koyar. Sadece şöyle der, "Ben böyle hissediyorum.
Şu anda hissettiğim şey bu." Bu karakterleri ortaya koyar,
bunu biz çözümlemeliyiz. Biz anlamlandırmalıyız.
New York, New York'u hatırlıyorum.
Finali çekerken, birbirlerinden uzaklaşmalarını istedim.
George Lucas dedi ki,
"Birlikte olurlarsa 10 milyon dolar fazla hasılat yaparsın."
Haklıydı.
Çok haklıydı.
Ama "Sana mutlu bir son vereceğim" diyemem. Bilemiyorum.
Yani Hollywood, ben oraya ait değilim.
Ben öyle bir zihniyete sahip değilim.
Ne kadar hayranlık duysam da, içimde öyle olmak isteyen çok parça var
ama ben öyle bir yerden gelmiyorum. Ne halt olduğunu bilmiyorum... bilirsin.
Ne yapıyorsam onu yapıyorum.
Evet, devam et, ne zaman istersen.
Hazır ve motor.
Bu iyi, çocuklar. Bu çok iyi.
Tamam.
Bu iyi. Pekâlâ, güzel, tamam.
Bu senaryo elime geçti ve beni gerçekten etkiledi.
Şu çılgın gangster şeyiydi, Köstebek.
Şey hakkında, muhbirler hakkında...
464 Boston polisi ve Boston yeraltı dünyası arasında geçiyor.
Jack Nicholson mafya lideri rolünde.
Bu... sanırım yaptığım diğer filmler gibi.
KÖSTEBEK / 2006
Jack'i de yıllardır tanıyordum ama hiç birlikte çalışmadık.
Ona senaryoyu verdim. Beni geri aradı ve dedi ki...
İlk söylediği şey, "Bana oynayacak bir rol ver" oldu.
Ve tabii ki fark etmiştim, karakterin yazılış şekli
çok fazla "Patron benim" şeklindeydi.
İlk söyleyeceği şey, "Ah, şık giyinmeli."
Şey, hayır. Oraya girmeyelim.
Kaba saba olsun.
Bir adam baktığı her şeyden bir şeyler öğrenebilir.
Köstebek, ahlaki çatışmalarla,
güven duygusuyla ve kime güvenebileceğinizle ilgili.
Çünkü o sıralar, ülke uydurma suçlamalarla Irak'a girmişti.
"ŞER EKSENİ" KONUŞMASI 2002
Irak rejimi şarbon ve nükleer silah...
Buna ahlaki sıfır noktası diyorum.
...geliştirmeyi planladı.
Köstebek de bunu yansıtıyor. Herkes birbirine haber uçuruyor.
FBI'a bilgi sızdırıyor.
Tabii ki FBI ile konuştum.
Kim olduğumu biliyorlar mı?
Casino'da, bence ahlaksız olduklarını bilecek kadar ahlakları var.
Köstebek'te ise...
...ahlaksızlığın da ötesinde.
Chicago'da bir deneme gösterimi yaptık.
Daha iyi olamazdı. Rock konseri gibiydi.
Doğru yerlerde gülmek, doğru yerlerde çığlık atmak.
O gece, hayatımın en büyük deneyimlerinden biriydi.
Ama sonra stüdyodan geldiler. Beğenmediler.
Gerçekten içlerinden birinin yaşamasını istiyorlardı.
Evet.
Leo'nun karakteri Billy'nin yaşaması gerektiğini düşündüler.
Marty geri adım atmamaya kararlıydı.
"Neden biri yaşasın ki" dedim. "Devamını yaparlar" dedi.
Hiç iyi gitmedi. İyi gitmedi.
Marty dedi ki...
JAY COCKS SENARİST VE ARKADAŞI
..."Sonunda ölmelerini istemiyorsunuz. Senaryoyu okuduğumda,
bu en çok sevdiğim şeydi. Hepsi ölür. Bence bu harikaydı.
'Bu filmi yapmak istiyorum' diye düşündüm. Ben, Marty, Marty Scorsese.
Bu filmi Marty Scorsese'nin yapmasını istediğinize emin misiniz?"
O sırada herkes gülüyordu. Sayıyı aldı ve istediği film finalini de.
Hadi öldür beni.
"Ah, biz kazandık. Sizi yendik." Olay o değildi.
O değildi. Üzgündüm.
Öldürüyorum.
Stüdyo filmi hiç beğenmedi.
Film serisi istiyorlardı. Anladım.
Bunu onlara veremedim, vermedim
ve bana gerçekten çok kızdılar, kendimi çok kötü hissettim.
"Artık stüdyolarla film yapmamın imkânı yok" diye düşündüm.
Ama Oscar'a aday gösterildik.
Şaşırdım çünkü sert, çılgın, pis bir film.
Üçümüz de buradayız çünkü ne harika bir duygu olduğunu biliyoruz,
yönetmenlik dalında Oscar Ödülü kazanmanın.
Köstebek filminin Oscar gecesi...
Francis, Steven ve George Lucas,
sektörde birlikte büyüdüğü yönetmenler ödülü takdim ediyordu.
"Neler oluyor?" dedim.
Ve Oscar Ödülü kazananı...
...Martin Scorsese.
Teşekkür ederim!
Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim. Lütfen. Lütfen. Teşekkür ederim. Teşekkür ederim.
Zarfı tekrar kontrol edebilir misiniz?
Teşekkür ederim, yani--
Yani, Akademi'nin verdiği bu onur beni çok etkiledi...
Bu filmin kabul görmesi beni çok şaşırttı.
Ama sorun şu ki, orada olmaya devam ettim.
Ve... Buralarda tahta var mı?
Etrafa bakıp durdular, "Yine burada. Ne olu--?"
Yıllar boyunca birçok insan benim için bunu diledi.
Yabancılar, sokakta yürüyorum, insanlar bir şeyler söylüyor.
Bir doktorun muayenehanesine gidiyorum, bir yere gidiyorum, asansörde, insanlar
"Kazanmalısın" diyor. Röntgene gidiyorum, "Bir tane kazanmalısın."
Ben de... teşekkürler diyorum.
Dürüst olmak gerekirse ne oldu bilmiyorum. Gerçekten bilmiyorum.
Ama oldu.
İsminiz okunduğunda
aklınıza gelen şey "nihayet" kelimesi miydi?
Güzel bir soru.
İlginç şekilde, Tanrı'ya şükrediyorum ki
daha önce almamıştım çünkü sanırım kibrim devreye girecekti.
Dürüst olmak gerekirse, daha önce alsaydım yeterince güçlü olur muydum bilmiyorum.
Ve bu şekilde olmasına memnunum.
Steven'ın yüzünde o gülümsemeyi gördüğümde,
Dedim ki, "Bilirsiniz... Bir şeyler oluyor."
Ama memnunum, bu kadar uzun sürdüğü için memnunum. Buna değdi.
Resmen, Köstebek'le birlikte
sinema sektörü bir anlamda onun yanında durdu.
Onu ayakta tutan bu filmleri yapıyor
ve Leo'da
yetenek ve finansal kapasitenin bu şanslı birleşimi var,
bu da Marty'ye daha önce hiç sahip olmadığı
finansal bir dayanak sağlıyor.
Bu kadar popüler ve iyi birine sahip olmak nadir bir şey.
Korkmuyordu. Bu konulara girmeye devam ediyordu.
Ve bu konuda hiç sınırı yoktu.
Köstebek'te gelişen şeyin duygusal doğası, en önemli noktaydı.
Bunu yaptıktan sonra, birlikte bir film daha yapmak istediğimize karar verdik.
LEONARDO DICAPRIO ZİNDAN ADASI
Çözmesi zor bir senaryoydu
çünkü varoluşsaldı ve rüyalarla ilgiliydi.
Sorun yok.
ZİNDAN ADASI / 2010
Birinin kendi kâbusları,
klinik olarak deli olan birinin zihnine giriyor
ama seyirci bunu bilmiyordu.
Olan biten farklı şeylerin çılgın bir kolajıydı
ve girip çıkan farklı karakterlerin.
Seni buraya nasıl getirdiler, anlat.
Biliyorlar!
Anlamıyor musun?
Yaptığın her şeyi, tüm planını.
Bu bir oyun. Bunların hepsi senin için.
Hiçbir şeyi araştırmıyorsun.
Sen labirentteki lanet bir faresin.
Yapması çok rahatsız edici bir filmdi.
Anlattığımız hikâyenin
gerçek mi yoksa hayal ürünü mü olduğunu bilmiyorduk.
Bu bir hayal miydi?
Onun bir yanılsaması mıydı? Artık bilmiyorduk.
Oyuncular diyaloglarını gözden geçirirken fark ettik ki,
"Bir dakika, bu replik üç farklı anlama gelebilir."
Bu beni...
Ben bir...
Bir çeşit uzun süreli panikatak geçirdim.
Hadi ama.
Bir gömleği askıdan alıp giyemedim.
Kalp krizi geçirecekmişim gibi hissetmeye başladım.
Sonra oturdum ve şey gibi hissediyor--
Nefes alamıyorsun ve--
Ve bu...
gün içinde birçok kez oluyordu ve çalışamıyordun.
Beni içine soktuğu filmin dünyası nedeniyle bir tür yarı çöküntü gibiydi.
Oradan çıkmak istedim.
Ruh hâli dramatik bir şekilde değişmişti.
Neredeyse
üzerlerinde yağmur bulutu olan Peanuts karakterlerinden biri gibiydi.
Bunu çok iyi anlıyorum. Film yapmak çok yalnızlaştırıcı bir deneyim.
Bir şeye çok fazla kafa yoruyorsun,
her gün tek bir proje hakkında düşünüyorsun.
Bu yüzden çok iyi bir yönetmen. Çünkü bunu yaşıyor.
Acıyı hissediyor, çok yoğun bir şekilde.
Bu filmlere kendini çok kaptırdığı belli oluyor.
Bu konuda neredeyse bir metot yönetmeni gibi olduğunu görebilirsiniz.
Fotoğraflarını görmüştüm, Sıkı Dostlar ya da Casino filmlerinin setinde,
gangster gibi giyiniyordu.
Alice Artık Burada Oturmuyor setinde
çekilmiş fotoğraflarını gördüm, kovboy gömleği giymişti.
Bunu neredeyse her filmde görürsünüz.
Kendini filmin ruhuna sokuyor ve bunu yapmak tehlikeli.
Tüm yönleriyle tehlikeli.
Zindan Adası'nı yaptığımızda, o şey nedense daha derine indi.
Film iyi mi kötü mü bilmiyorum. Sadece daha derine indi diyorum.
Ve belki... özel hayatımdaki şeyler de belli bir şekilde işliyordu.
İnsanlar hasta.
Çocuğun büyüyor. Sen yaşlanıyorsun.
Artık daha önce hiç düşünmediğin türden sorumlulukların var.
Tüm bunlar o anda bir araya geliyor.
Bilirsin işte.
Bir korku seni ele geçirir ve yakana yapışır.
Bu gerçekten bir şeyler yaptı.
Sonunda bundan kurtuldum.
Sonunda kurtuldum.
- Bundan nasıl kurtuldun? - Bitirdik.
Onunla birçok farklı filmde çalıştım,
hiçbirini kişisel olarak algılamıyorum.
Ama evet, o...
O filmi çekerken en kötü ruh hâlindeydi,
sonra Para Avcısı'nı çekerken en iyi ruh hâlindeydi.
Bir, iki...
PARA AVCISI / 2013
...üç.
Benim adım Jordan Belfort.
O değil.
Ben. Bu doğru.
İlk kez böyle bir fırsat bulduk,
uçarılık ve aşırılık hakkında büyük ölçekli bir film yapma fırsatı.
Bu dönem, seksenlerin sonu, doksanların başı, Wall Street'te,
Roma İmparatorluğu çöküş dönemi gibiydi.
Neredeyse günümüzün İmparator Caligula'sı gibiydi.
Bu tür insanlarla ilgiliydi,
tamamen kapitalizme ve daha fazla para kazanmaya odaklanmış insanlarla.
Para size sadece daha iyi bir hayat,
daha iyi yemekler, daha iyi arabalar, daha iyi hatunlar almaz.
Ayrıca sizi daha iyi bir insan yapar.
Gerçekti, gerçek bir insandı.
Size evini gösteriyor
ve dışarı çıkıyor, bir bardak portakal suyu ya da başka bir şey içiyor.
"Sırt ağrım" için günde 10 ila 15 kez Metakalon alıyorum.
"Portakal suyunu ne yapacağım?" diye sordu.
"At gitsin" dedim.
"Portakal suyu umurunda falan değil."
Her stüdyoya sunduk.
Leo ve Marty'nin istedikleri versiyon için kimseyle anlaşılamadı.
Bir sebeple, bunu pas geçiyorlardı.
Sanırım bunun bazı...
...bazı içeriklerle bir ilgisi vardı
ama herkes bize deliymişiz gibi bakıyordu.
Ama Leo, filmi bağımsız finanse etmeyi başardı.
Böylece kurtulmuş olduk...
...büyük stüdyo sorunlarından,
en başından beri, yaptığınız işi beğenmeyen yöneticilerden.
Dedim ki, "İstediğimizi yapmamız için bize bu fırsatı veriyorlar.
Hadi yapalım." Dedi ki, "Kesinlikle, evlat. Yapalım.
Şansımızı deneyelim."
- Bir örnek verebilir misiniz? - Yani...
Evet, yani, açılış sekansı,
şey... bir kadının kalçaları ve...
Kokain çekiyorum ve ben...
- Ah, evet. Hoşuna gitti mi? - Evet.
Sınırları, zaman zaman absürt olacak kadar zorlamak istedik.
İşe geldiğinizde
paten kayan bir maymun
veya çıplak bir bando olurdu, etrafın çılgınlıklarla dolu olurdu.
Çılgın, kaotik, eğlenceli ve uçarıydı.
Tanrım.
Siktir git, Rocky.
Kesinlikle oyuncular arasında bir his vardı,
herkes diğerinden iyi oynamaya çalışıyor gibi.
Birisi şöyle diyebilirdi, "Jonah, sahnesinde bir Japon balığı yemiş."
Sonra birinin "Öyle mi?" dediğini duyarsınız.
Beyinlerinin çalıştığını görüyordunuz. "Daha çılgınını yapacağım."
Kazı! Kazı! Kazı!
Her şeyin mümkün olduğu duygusuydu.
Bir keresinde Leo geldi ve Marty'ye dedi ki,
"Hey, bir kere Jordan Belfort bana
bir fahişenin, kıçına mum soktuğunu söylemişti."
Ben de "Bu çok komik. Çok komik. Vay canına. Evet." demiştim.
Ve sonra gerçekten bunu yapmayı teklif ettiğini fark ettim.
Leo yatıyor ve ben de Leo'nun poposunu mumla çekiyorum.
Tek duyduğunuz şey...
...çekim dışında, bütün gün boyunca.
Bekle, nerede suşi yiyorsun?
Para Avcısı'nı çektiğimizde 70 yaşındaydı
ve bazen günde 20 saat çalışıyorduk.
O sadece dolaşıyordu, gülüyordu ve o kadar özgürdü ki.
Bir sahneyi oynamanın bir yolu için tutkuluysanız
ya da filmin gitmesi gereken farklı bir yön konusunda.
"Hadi tüm sahneyi değiştirelim" dedim.
"Tamam, bir deneyelim" dedi.
O ve Leo inanılmaz iş ortakları
ama kendimi hiç dışlanmış hissetmedim.
Büyük bir sekansı hatırlıyorum, bir gece önce yeniden yazmıştık.
Leo, Marty ve ben bir odaya girdik ve...
şey, "Yarın şu sahneyi çekiyoruz,
karakterimin gelip boşanmak istediği sahneyi...
ve... biraz... Şu anda öylece gelip boşanmak istemesi
ve sonra filmden kaybolması doğru gelmiyor."
Kitapları falan çıkardık. Ve...
"Tamam, ya şöyle bir şey olursa?" Sabah 3.00'e kadar bunu yaptık.
Senaryoda aslında olan şey, sanırım,
içeri girip, boşanma kağıtlarını bırakıp "Boşanmak istiyorum" demem.
Sonra da böyle oldu işte. Ve sonunda
biz, ee...
Ah, Tanrım. Tanrım.
Ah, Tanrım.
Jordan ve Naomi yataktalar.
Sonunda çok garip bir seksle bitiriyorlar.
Ah, bebeğim.
Bu çok harikaydı. Ah, Tanrım.
Bitiriyorlar ve kız ondan nefret ediyor.
Bu son seferdi.
Ne demek istiyorsun, bebeğim?
Yani, bu son seksimizdi. Ben...
Kadın "Boşanmak istiyorum" diyor. Adam da "Ne?" diyor.
Ve büyük bir kavgaya başlıyorlar.
Sana bir haberim var. Çocuklarımı alamayacaksın...
- Evet, alacağım Jordan. - ...seni hain kancık.
Siktir git, seni orospu!
O filmde aile içi şiddet de dâhil, bazı şeyleri yapmaktan hiç korkmadık.
Herkesin, "Yapmayın" dediği şeyleri.
Hayır, bu adamla sonuna kadar gidecektik.
Olan bu. Kadın yoluna çıkıyor, adam ona yumruk atıyor.
Sakın bana dokunma!
Tatlım, babanla geziye çıkıyorsun, tamam mı?
Kokain öfkesi yaşıyor. Dışarı koşuyor, kızımızı almaya gidiyor.
Onu kucağına alıyor, ben de peşinden gidiyorum.
Siktir git--
Arabanın camını yumrukluyorum
ve o, arabayı çalıştırıyor.
Bir levye alıp camı parçalıyorum.
Aman Tanrım.
Aman Tanrım. Yardım edin. Bebeği alın.
Skylar!
Evet, biraz daha farklı,
orijinal senaryodaki hâlinden.
Ve bu bir gece önceydi.
Bu... Evet, çılgıncaydı.
O iyi mi? İyi mi?
Bu karakterleri canlandırabilme
ve insanlık hâllerinin karanlık tarafı hakkında böyle dürüst olabilme şekli.
Marty, hepimizin böyle yanları olduğunu düşünüyor.
Ve onları yargıladığını sanmıyorum.
İş o karanlık tarafı keşfetmeye geldiğinde hiç korkusu yok.
'PARA AVCISI' SUÇLULARI MI YÜCELTİYOR? EVET.
ERGEN, KADIN DÜŞMANI
'PARA AVCISI' BİR GÖTÜN ANLATTIĞI, GÖTÜN TEKİ HAKKINDA BİR FİLM
Kışkırtıcı olması gerekiyordu. Üzgünüm, öyle. Kışkırtıcı olması lazımdı.
Çünkü tek umursadığımız şey zengin olmak.
Çünkü biz buyuz. Gerçekte böyle olabilirdik.
İnsan doğasının bu yönünü kabul etmeliyiz,
paylaşmak yerine diğerlerinin sahip olduklarını alır.
Ana fikir, parayı müşterinizin cebinden kendi cebinize aktarmak.
Doğru. Ancak müşterilere de para kazandırabilirseniz
bu herkes için avantajlı olur. Doğru mu?
Hayır.
Sorun, istediğiniz her şeyi yapabilmenin cazibesi
çünkü para için insanları nasıl dolandıracağını biliyorsun.
Ama bu, parayla ilgili değil. Seksle ilgili değil.
Kadının ne istediğiyle ilgili değil. Erkeğin ne istediği ve gücüyle ilgili.
Güçle ilgili. Her zaman güçle ilgilidir.
Para Avcısı tartışması
sosyal medya çağında yaşandı.
İnternette dakika dakika tartışıldı.
Ama film çıktığında...
MARK HARRIS YAZAR VE GAZETECİ
...ve gösterime girdiğinde pek çok insan sinemaya gitti.
Parayla ilgili davranışlarında çok büyük bir ahlaksızlık var
ve insanlara davranışlarında.
Film bu şekilde olmalı. Bu ruh hâlini yansıtmalıydı.
- Biz... - Leo! Leo!
- ...bugünkü kültürümüzün... - Leo! Leo!
...bir portresini yapmak istedik.
AIG, LEHMAN ŞOKU DÜNYA PİYASALARINI VURDU
Ama Para Avcısı büyük bir hit oldu.
Evet, hit oldu. Evet.
Bir şekilde, her şeyin ne kadar berbat olduğunu anladık.
Biz de olanları izliyorduk.
Ekonomimizi mahveden bu insanların çoğu nihayetinde prim aldılar.
Lanet stratosfere!
Çıktıktan kısa bir süre sonra Leo'yla Paris'e gitmemiz gerekti.
Bu gençler McConaughey taklidi yaparak yanında yürüyorlardı.
Çok şaşırmıştık.
O film Fransa'da çok başarılı oldu. Leo'nun Fransa'daki en büyük filmiydi.
Bunu bir düşünün. Titanik'ten daha büyük,
Başlangıç'tan daha büyük, ki bunlar devasa gişeli filmlerdi.
Marty'nin de gişe de bu zamana kadarki en başarılı filmidir.
Para Avcısı şöyle bir şey,
benim jenerasyonumdaki insanların, onu gerçekten tanıyamayacağı bir şey,
ama "Para Avcısı'nı yönetti" deyince
"Ah, Para Avcısı'nın yönetmeni" diyorlar.
Bu tür şeyler. Sonra işler biraz daha çılgınlaştı.
Karşınızda, Martin Scorsese.
Keyfini çıkarın.
Genelde tanınmaktan hoşlanmaz.
Mesela akşam yemeklerini dışarıda yemeyi bıraktık, insanlar yemeğin ortasında
yanımıza geliyordu.
Ama bir keresinde benimle dışarı çıktı
ve caddenin karşısına geçip pizza aldık,
bunu hiç unutmadım, hayatımın en önemli anıydı.
Orada öylece oturduğumu hep hatırlayacağım.
Pizzamızı yiyorduk. Kimse bizi rahatsız etmedi.
Küçük şapkasıyla bir fotoğrafını çektim ve harikaydı.
Ama evet, gerçekten mahremiyet yoktu
o yüzden ya evde ya ofiste ya da işte olurdu.
Her zaman bir şeylerle uğraşır.
Asla boş duramıyor.
Hiçbir şey yapmıyorum dese de bir şey yapıyordur.
- Daha sonra konuşmalıyız. - Sadece üç dakikanı alacağım.
Bu şeritlerin ilk taslağı, çok kabataslak.
Düzeltmeleri aldıktan sonra tamamlarız ve sonra iyileştiririz.
Muazzam miktarda şey üretiyor.
Keşfettiği, beğendiği ve yardım etmek istediği film yapımcıları, arkadaşları.
Marty'nin de yönetici yapımcılığını üstlendiği, 20 ila 40 arasında
projemiz var.
Bu çok ilginç.
Bir de Film Vakfı var.
Marty'nin filmleri desteklemediği hiçbir zaman olmadı.
Her zaman hangi filmlerin restore edilmesi gerektiğini düşünecektir
ve bu onun için iş gibi değildir. Kök salmış bir alışkanlık gibi.
Marty, Powell Pressburger filmlerini yok olmaktan kurtardı.
Kendini buna adadı. Bugün hâlâ yapıyor.
Film Vakfı bugüne kadar en az 900 filme destek oldu.
World Cinema Project de var,
dünyanın dört bir yanındaki ülkelerde yapılan filmler için,
düzenleme, koruma ve benzeri şeylere
erişimi veya olanağı olmayan ülkelerdeki filmler.
Hayal etmek gibi,
kimsenin saklamadığı kayıp tabloları.
Kimse duvara asmaz. Hep kaybolup giderler.
Ve onun hayatının işi, film yapmanın yanı sıra,
yeni neslin sinemanın ne kadar önemli bir sanat formu olduğunu
gerçekten anlamasını sağlamaktır.
George Lucas'ın ofisiyle de koordine olmamız gerekiyor.
Film Vakfı'mız var.
Uzun metrajlı filmler var, belgeseller var.
Şimdi reklamlar üzerinde çalışıyoruz. Bir seyahat var.
Ve şu dişçi.
- Dişçiyi seviyorsun. - Biliyorum. Onu severim. İyi bir adam.
Biraz dinlenebildiğim tek yer orası.
Bana kanal tedavisi yapar mısın lütfen?
Cidden, bir şey yapamazsın. Kanal tedavisi, sandalyedesin ve onlar...
Uyuşturuyorlar falan. Tam bir baş belası. Ama...
Bir buçuk saat boyunca, sanki...
Bu kadar. Ben gidiyorum.
Marty'nin asistanı olarak çalışmaya başladığımda,
yani, gergin bir yapısı vardı. Gerçekten sinirlenirdi.
Film çekerken o kadar sinirlenirdiniz ki
- telefonları kırardınız. - Bu nevi tatmin edici.
Ne yapıyorsunuz? Parçalıyor, kırıyor musunuz?
Yıllar önce, bunu çok yapardım çünkü--
Ama sonra çok gülünç oldu çünkü telefon kullanmam gerekti.
Gerçekten öyle.
Her zaman mutlu bir yer değildi,
özellikle sabahları, geç kaldığında, arabasını göremediğimizde ve...
Yani, bir anlamda... çok gergin olabiliyordu.
Ama evrim geçirdi,
Living in the Material World üzerinde çalıştığımız dönemde.
İnsanlar hep, en çok değişen Beatles üyesi olduğumu söyler.
Ama aslında hayatın bundan ibaret olduğunu görüyorum.
Mesele şu ki...
Tanrı bilincine sahip değilseniz o zaman değişmek zorundasınız çünkü...
George Harrison filmini çekerken meditasyonu öğrendim.
Geri çekilmek ve öfkeyi yatıştırmak.
Yatıştırıyorum. Öfke hâlâ orada olacak
ama çığlığı kafanın arkasında tutacaksın.
"Tamam, tamam. Bunu yapacağız." diyeceksin.
Ve tabii ki, sevgiyle, kilit nokta bu.
- Şu küçük gıdıya bak. - Bu kesinlikle bir geko.
Cathy, Francesca ve benim,
her birimizin farklı bir babası vardı.
Hayatının hangi evresinde olduğuna bağlı olarak.
Ben küçükken sakalı vardı.
Büyük korkunç bir sakal ve yoğun--
Kaşlarını yuvarlardı, kızgın gibi, "İşte buradayım" der gibi.
Hâlâ da öyle. Bilirsiniz, öfke işi besler.
Ama artık daha fazlası var...
SERAFINA, TORUNU
...daha fazla yanımızda.
Şu kalpleri kafamdan uzaklaştır.
Ben sadece...
- Evet. - İşte oldu. Tamamdır.
Deniyor, akşam yemeği sırasında
masada daha fazla bulunmaya çalışıyor
ve bizim için akşam yemeği gerçekten çok önemli.
Anne! Seni saklamalıyız, çabuk.
- Hayır, hayır onu saklama, ona ver. - Dolaba gir.
Sonra da aile odamıza giderdik.
Ondan sonra birkaç saat boyunca,
belki bir film izler ya da sadece konuşur ve birlikte vakit geçirirdik.
Evet.
Vampir olmak ister miydin?
Onlardan biri olmaya mahkûm olabilirim.
Şunu duydun mu?
Ah!
Öfke sizi tüketebilir ve yıllar boyunca da tüketti. Yaptı.
Tüketti. Mucize eseri bundan kurtuldum. Tek başına yaşayamazsın.
Yani yaşamak istiyorsan kendinle yaşamak zorundasın.
Çok daha sakinleşti... Yaşlandıkça.
Ama...
benim için çok endişeleniyor
ve bence o da biraz endişelenmeye meyilli,
annem yüzünden.
Ben yatmaya gidiyorum. İyi geceler, tatlım.
Annemin hasta olduğunu pek kimse bilmez.
Parkinson'a yakalandığında 30 yaşındaymış sanırım.
Erken başlangıçlı Parkinson'u varmış.
Bu, babamla tanışmadan önceydi.
O ofisin etrafında olurdun, değil mi?
Ve sonra bir noktada, sanırım, bana bir çeşit mektup gönderdiğini söyledin,
buna hayran mektubu diyemeyiz.
Hadi ama. Ne olduğu belli.
Sen
beni ofisinin etrafında kovalıyordun.
Seni kovalamıyordum, lanet olsun. Hayır, hayır. Bu doğru.
Yoluma çıkıyordun.
Bir film yapmaya çalışıyordum.
Film çekiyoruz burada.
İnsanların gördüğü,
yani ona bakıyorlar, filmlerini izliyorlar,
ödüllerini falan görüyorlar ama
annem onun hayatının büyük bir parçası.
Bir kez daha.
Ben çocukken pek ilerlememişti.
Ben büyüdükçe daha da kötüleşti
ve yürüyemez hâle geldi.
Yani, sette olduğu anlar oldu
düşerdi ve çekimi durdurup hastaneye gitmek zorunda kalırdı.
YÖNETEN FRANCESCA SCORSESE
Çok umutsuzluğa kapılırdı.
O kadar yakınlar ki.
Bir şey mi istiyorsun?
Şey istiyorum...
Ne istiyorsun?
Ta-- Ta... ka--
Takvim mi?
Katalog.
- Ah, katalog. - Evet.
Ama... Bu odada mı?
Bu lanet hastalık çok zor, biliyor musun?
Ama zor bir şeymiş gibi davranmıyor.
Bununla sakin bir şekilde başa çıkıyor.
Bence şunu söylemek adil olur,
Marty, zamanında tüm bunları yaşamamış olsaydı
bu şekilde, tüm yönleriyle orada bulunamazdı.
Ve öğrendi ki... bir sanatçı, sanatı konusunda bencil olabilir
ama hayatında bencil olmak zorunda değildir.
Günaha Son Çağrı'dan sonra daha derine inmek zorundaydım.
89'un Eylül ayında Silence'ı okudum ve "Bunu çekmeliyim" dedim.
Bu devrimci düşüncesinin özünün ne olduğuna dair tüm fikri sorguluyor,
Hıristiyanlığın, yani.
Güney Japonya'da 17. yüzyılda geçen gerçek bir hikâye.
Büyük bir çatışma vardı, Katolik misyonerler ile
Japon hükûmeti arasında.
Sonuçta, belki de 35.000 şehit verilmiş, insanlar öldürülmüş.
Bir misyoner olan Rodrigues'e olanlarsa dikkate değer.
İlgimi çeken şey,
oraya giden bazı başlıca misyonerlerin dinden dönmüş olmaları.
Bu da dinlerinden vazgeçtiler demekti.
Eğer dinini terk etmezsen mahkûmlar çukur üzerinde baş aşağı asılacak,
sen edene kadar.
Hayatları damla damla akıp gidecek.
Silence, herhangi bir filmden çok daha fazla
bu sorusuyla boğuşuyor...
ARI ASTER FİLM YÖNETMENİ
...Hristiyan olmak aslında ne demek?
Sen dinden dönmediğin sürece onlar kurtulamaz.
Ana karakterimiz çok kibirli,
dinden asla dönmeyeceği konusunda ısrarcı.
Ama diğer insanları kurtarmak için sonunda bunu yapıyor.
Karakterin tüm film boyunca yaptığı tek Mesihvari hareket,
dinden dönmek.
Sanırım İsa'nın istediği şeyin derinliğini anlıyor.
Ondan yapmasını, yani, olmasını istediği kişi olmasını istiyor.
Hikâyenin sonunda, bir adamın,
vaaz ettiği Hıristiyanlığı inkâr ettiği bir anlatı.
Ve bunu yaparken de gerçek Hıristiyanlığı bulur.
Peki bu nedir?
Kibrinden de arınıyor, değil mi?
Tüm ana fikir nihayetinde tevazu.
- Bu, tevazunun öğrenilmesi. - Evet.
Hikâyenin güzelliği de bu.
Filmde gerçekten dikkat çekici bulduğum bir şey varsa o da son söz.
Film, bir aşk hikâyesi gibi bitiyor,
rahip ve sefil Kichijiro arasındaki.
Korkunç şeyler yapıyor. O bir hain, değil mi? Ve bencil.
Bu adam, tekrar tarar aynı şeyi yapıyor.
Sürekli orada olmak, bir Hıristiyan olmak istiyor
ve sonra rahip de dâhil olmak üzere herkesi ispiyonluyor.
Aynı zamanda, Johnny Boy gibi bir karakter, değil mi?
Evet. O da Yehuda, Johnny Boy.
Kichijiro olan Johnny Boy.
- Günahkâr olan o. - Evet.
Bu kadar zayıf olduğum için özür dilerim.
Marty, bence Kichijiro ile, filmdeki diğer karakterlerden
daha fazla özdeşleşiyor.
Bana yardım et, Peder. Günahımı al.
İsa dedi ki,
"Neden başrahiplerle ve diğerleriyle ilgileneyim ki? Hepsi iyi.
Asıl yardıma ihtiyacı olanlar günahkârlar."
ARKA SOKAKLAR / 1973
Arka Sokaklar ve Kızgın Boğa'da bunu görüyorsunuz.
KIZGIN BOĞA / 1980
Sıkı Dostlar'da görüyorsunuz.
Ve böylesine sefil bir insana bu tür bir sempati göstermenin
Silence ile bir çeşit zirveye ulaştığını düşünüyorum.
Kichijiro, öğreten kişi o.
Çünkü sonunda...
...sanki İsa onun aracılığıyla Rodrigues'e
sevginin, affetmenin ve şefkatin gerçekte ne olduğunu öğretiyor.
Kendinizi hâlâ bir Hıristiyan olarak görüyor musunuz?
Evet, görüyorum.
Gerçekten inanıyorum, evet.
Onu reddetmek, bulmak, tekrar reddetmek, bulmaya çalışmak zorunda kaldım
ve sonunda, onunla bir tür huzur buldum.
Sanırım hepimizin şüpheleri, korkuları olacak.
Ama inancımızı anladığınız zaman ölmüş olacağız.
Yani gerçekten, bu...
Bir odanın içinde dolaşıyor, dokunuyor ve bulmaya çalışıyoruz. Karanlıkta.
Önemli olan tek şey ilerleme kaydetmeye devam etmeniz.
İRLANDALI / 2019
Bence, filmleri giderek geçmişe takıntılı hâle geliyor.
Yani, özellikle İrlandalı.
Casino'dan İrlandalı'ya kadar, De Niro ile çalışmamıştım, bu uzun bir süre.
Ama Casino bu tür şeylerin sonuncusuydu, çünkü İrlandalı farklıdır.
Ortam benzer olsa bile.
Siktir. Kahretsin.
Bu farklı bir şey.
Marty, tüm benliğini ortaya koyabileceği bir materyal arıyordu
ve bunu İrlandalı'da
emekli ve ölmek üzere olan bir yabancı olarak görebilirsiniz.
En akılda kalıcı sahne, Bob'ın, çocuklarının onu terk ettiğini görmesi.
KAPALI SIRADAKİ VEZNEDAR LÜTFEN
Peggy, Peggy. Sadece konuşmak istiyorum. Pe--
Yani, yaşadığını sandığı o aptal kibirli hayatın
bedelini ödüyor.
İşte sonucu görüyorsunuz.
Bob De Niro, bir huzurevinde tek başına.
THELMA SCHOONMAKER FİLM EDİTÖRÜ, İRLANDALI
Noel zamanını bile bilmiyor. Tek başına.
Ve bunun bedelini ödedi.
- Sevgisi sonsuzdur. - Sevgisi sonsuzdur.
Pekâlâ, Frank. Tekrar ziyarete geleceğim. Tamam mı?
Çok yakında, muhtemelen Noel tatilinden sonra.
- Ah, tamam. - Frank, Tanrı seni korusun.
Sizi de. Teşekkür ederim.
Noel'de miyiz?
Neredeyse.
Hiçbir yere gitmiyorum.
Bob kitabı bana ilk verdiğinde, bir nevi yıkıldı ve ağladı.
İnsanlar yaşlanıyor. Senaryoda bunlar yazıyordu.
Öyle dedim...
Tüm bunlar, tüm yaşadıkları,
nihayetinde hepimiz aynı şeyle yüzleşmek zorundayız.
Yok oluşumuzla yüzleşmek zorundayız.
İrlandalı, tüm zaman boyunca
paralel bir tema olarak üzerimde çalışıyordu.
Bunca yıl sonra, bu harika insanları,
bu işi birlikte yaparken görüyorsunuz.
Birlikte yaptığımız şeyler için o kadar minnettarım ki...
Düşündüğünüzde,
şehir merkezinde, birbirimizi tanıyan iki çocuktuk.
Ve birdenbire bütün bunlar oldu.
Bu, bir bakıma... inanılmaz.
Bence Marty'nin, yaptığı işe gerçek bir bağlılığı var.
Bu onun için değişmeyecek. Tanrı onu korusun.
Bir sürü harika film yapımcısı var
ama bence o bunu bedavaya da yapardı, anlıyor musunuz?
Bence o ne olursa olsun film yapımcısı olurdu.
Sinemaya çok erken yaşta başladı ve sinema onu asla terk etmedi.
DOLUNAY KATİLLERİ YAPIM ÖNCESİ
Artık şöyle hissediyor musunuz, her filmin farklı bir...
Bilirsiniz, her filme kendinizi tam anlamıyla veremezsiniz
yoksa muhtemelen...
- Doktorum da böyle demişti. - ...ölürsünüz.
Dr. Klein, evet. Bunu bana 20 yıl önce söylemişti.
Dedi ki, "Marty, bunu her seferinde yapamazsın. Hayatta kalamazsın."
Tüm seti drone'a göre hareket ettireceğiz.
DOLUNAY KATİLLERİ SETİNDE
Uzun süreler boyunca yönetmenlik yapmadan
ya da bir film yaratmadan durmakta çok zorlandım.
Üç, sonra... iki, bir ve sonra iki, hepsini alıyoruz.
Evet, evet, evet. Hayır, bu harikaydı.
Nereye gidiyoruz? Aynı yerden mi?
"Ernest Burkhart..."dan mı almak istiyorsunuz?
Tabii. Evet, evet. Evet, evet. Tamam.
Ne oluyor?
- Hazır mısın? - Kameralar hazır.
Hazır ve motor!
Alt yazı çevirmeni: Kemal Sürmeli