ฮอลลีวูดวัดความสําเร็จ จากยอดจําหน่ายตั๋วและรางวัลออสการ์
คุณวัดความสําเร็จยังไง
เอาละคะ หนังคุณไม่ทําเงิน และคุณไม่เคย...
ไม่รู้จะพูดยังไง ไม่เคยได้รางวัลออสการ์
คุณวัดความสําเร็จยังไงล่ะ
คุณค่าของงานครับ
แอ็กชัน
พอเข้าปี 1998 ผมก็ตกต่ําอีกครั้ง
ผมอยู่นอกวงการ ภาพยนตร์อเมริกันว่างั้นก็ได้
(กองถ่าย "คุนดุน" ปี 1997)
หนังเรื่องสุดท้าย ที่ได้รับการยอมรับจริงๆ
และพอจะทําเงินได้บ้างคือ "ร้อนรัก หักเหลี่ยมคาสิโน"
ใช่ และเตะเขาสักสองที
เขาไม่พิจารณาให้ผมทําอะไรเลย
ทั้งที่มีงานที่ผมอยากทําอยู่
มาร์ตี้กับผมเพิ่งทํา "ฉีกชะตา ท้ามัจจุราช" เสร็จ
ในตอนนั้นมาร์ตี้กําลังสนใจ จะสร้างหนังที่ใช้ทุนมากขึ้นเรื่อยๆ
เขาบอกว่าเขามองตัวเอง เป็นนักวาดภาพปูนเปียก
ที่วาดภาพขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ
แต่ผมต้องหาเงินทุน
และการจะหาทุนทําหนังได้ ผมก็ต้องหาผู้ช่วยชีวิต
และไมก์ โอวิตซ์ก็เข้ามาตอนนั้น
เขาได้เริ่มเปิดบริษัทใหม่ และเขาก็เข้ามาบอกผมว่า
"เรามีนักแสดงหนุ่มคนนี้ ลีโอ ดิแคพรีโอ คุณน่าจะเจอเขานะ"
และผมก็รู้จักเขาผ่านบ็อบ เดอ นิโร
(โรเบิร์ต เดอ นิโร นักแสดง)
ผมบอกว่า "คอยดูเด็กคนนี้นะ เขาน่าสนใจดี"
- ลีโอนาร์โด ทางนี้หน่อย - ลีโอนาร์โด
รู้สึกยังไงกับการเป็น สัญลักษณ์ทางเพศ จะว่างั้นก็ได้
ผมเป็นสัญลักษณ์ทางเพศเหรอ
(เซ็กซ์ พิเศษ)
(จูบฉันที)
ผู้เข้าชิงรางวัลนักแสดงชายสมทบคือ
ลีโอนาร์โด ดิแคพรีโอ ใน "รักแท้เลือกไม่ได้"
(การเข้าชิงออสการ์ครั้งแรก อายุ 19 ปี)
คุณได้ดูหนังของมาร์ตี้ เรื่องแรกเมื่อไหร่
ผมเล่น "ขอเพียงใครซักคนที่เข้าใจ" กับโรเบิร์ต เดอ นิโร
และตัดสินใจดูหนังของมาร์ตี้ทั้งหมด
แน่นอนว่าทุกเรื่องที่เดอ นิโรแสดง
ผมเอกเขนกอยู่บนโซฟาดูวิดีโอเทป...
เชื่อผมนะ เจอร์รี่ ผมเก่งมาก ผมเก่งจริงๆ ผมสุดยอดเลย
หนังพวกนี้ ส่งผลต่อผมอย่างสุดซึ้งตั้งแต่เด็ก
แล้วพอหลังจาก "ไททานิค"
ผมก็ไม่ได้เป็นนักแสดง หนังอินดี้แบบนี้แล้ว
จากนั้นผมก็เป็นคนที่ หาทุนให้หนังของตัวเองได้
เลยมีคนถาม "เอาละ คุณอยากทําอะไร"
ผมบอกว่า "ผมอยากร่วมงานกับ มาร์ติน สกอร์เซซี เขามีอะไร"
(5. ผู้กํากับที่เข้าถึงบทบาท)
เราจับลีโอกับมาร์ตี้มาเจอกัน
ผมเคยเจอมาร์ตี้แค่ทักทายกันเผินๆ
แต่นี่เป็นการเจออย่างเป็นทางการ
เขาบอกว่าอยากทํา "จอมคนเมืองอหังการ์" มาตลอด
ผมบอกว่า "บอกเขาว่าผมจะเล่น
บทจะเป็นยังไงก็ช่าง ลุยเลย"
("จอมคนเมืองอหังการ์" เฮอร์เบิร์ต แอสเบรี)
- ครั้งแรกที่เจอเล่มนี้ - วันที่ 1 มกราคม 1970
ก่อนคุณถ่าย "มาเฟียดงระห่ํา"
ตอนผมปิดกล้อง "นักชกเลือดอหังการ์" ผมก็หาทุนให้เรื่องนี้
และเกือบได้แล้วเชียว แต่ไม่ได้ มันใช้ทุนสูงเกินไป
เขาอยากทําเรื่องนี้มานานมาก
มันเป็นเรื่องราวต้นกําเนิดใช่ไหม
ประวัติศาสตร์ของเมืองนี้ตรึงใจผม
และเรื่องของแก๊งอันธพาล
พ่อผมจะเล่าเรื่อง 40 จอมโจร
ตามความเป็นจริง สังคมก่อเกิดขึ้นมาบนท้องถนน
โดยเฉพาะที่ไฟว์พอยส์ ซึ่งได้ชื่อว่าเป็น
สลัมที่แย่ที่สุดในโลก ในตอนนั้น ในยุค 1850
ผมคิดอยากจะสร้างโลกใบนั้น
ที่ไม่มีใครเคยเห็นในภาพยนตร์มาก่อน
ในย่านที่ผมอยู่ ผมได้ยินเรื่องเล่าพวกนี้อยู่หลายปี
(กล่าวเปิดกล้อง "จอมคนเมืองอหังการ์")
ผมคิดตลอดว่ามันคงจะเป็นหนังที่ดีมาก
แล้วผมก็มารู้ เรื่องของมันมากขึ้นเรื่อยๆ
มันไม่ใช่เมืองซะทีเดียว มันเป็นรณรัฐ
ฉันขอท้า...
ด้วยกฎประเพณีแห่งการต่อสู้...
ผมจําได้ว่าพบกับแดเนียล และผมก็มีภาพในยุคนั้น
และพอผมเปิดหนังสือ ก็เจอบิล เดอะ บุทเชอร์
มันเหมือนเขาเลย ผมบอกว่า "ดูนี่สิ
คุณจะไม่เล่นเรื่องนี้ได้ไง
คุณแค่ติดหนวดเอง ดูสิ คลาสสิกจะตาย"
บุคคลในประวัติศาสตร์ได้รับการยกย่อง ว่าเป็นวีรบุรุษที่แท้จริงในชุมชน
บิล "เดอะ บุทเชอร์" พูล อาศัยอยู่ในไฟว์พอยส์
และมีเรื่องกับคนไอริชทุกคนที่เจอ มาเป็นเวลานาน
ใครจะได้ครอบครองไฟว์พอยส์
พวกเราคนท้องที่ที่มีสิทธิ์มาแต่เกิด บนผืนแผ่นดินแห่งนี้
หรือพวกต่างถิ่นที่มาสร้างมลทิน
มันก็เป็นลางมากอยู่นะ ในการเล่าเรื่องนั้น
เพราะความคิด เรื่องชาติภูมินิยมที่น่าขํานี้
ไอ้ดําไอริชลูกกะหรี่ ใครส่งแกมา
ประเทศนี้เราพูดอังกฤษกัน แกเป็นคนของใคร เห็นมีดนี่ไหม
เดี๋ยวฉันจะสอนให้แก พูดภาษาอังกฤษด้วยมีดเล่มนี้เอง
ผมมาจากกลุ่มผู้อพยพ
ผมได้เรียนรู้มากขึ้นเรื่อยๆ เกี่ยวกับ...
การต้อนรับที่ผู้อพยพได้รับ...
กลับไอร์แลนด์ไปซะ ไอ้เวรไอริช
โดยเริ่มจากคนไอริช
คนไอริชเรียนรู้ วิธีรับมือเรื่องพวกนี้
พวกเขารับมือกับมัน แต่ต้องตอบโต้กลับไป
พวกเขาต่อสู้กับ กลุ่มโนว์นอตธิงส์และไวด์อะเวกส์
ซึ่งเหมือน กลุ่มพราวด์บอยส์ในปัจจุบัน
คนไอริชต้องต่อสู้เพื่อให้มีที่ยืน
อัครมุขนายกฮิวส์ ผู้ปลุกระดม บอกว่า "ถ้าคุณเผาโบสถ์คาทอลิกหนึ่งที่
เราจะเผาโบสถ์โปรเตสแตนต์หลายที่" พวกเขาต้องตอบโต้น่ะ
พวกเขาต่อสู้ไปตามกําแพงอิฐ ระหว่างถนนมัลเบอร์รีกับถนนมอตต์
("มาเฟียดงระห่ํา" ปี 1973)
แต่เล็กจนโต เราชอบไปสุงสิงกันที่หลุมศพพวกเขา
นี่เป็นโลกยุคโบราณสําหรับเราน่ะ
เหมือนนิวยอร์กเลย เยี่ยมมาก
เหมือนนิยายวิทยาศาสตร์แบบย้อนเวลา
- นี่คือไฟว์พอยส์ - ใช่เลย ย่านไฟว์พอยส์
ภาพที่เห็นคือเราจะสร้าง เมืองนิวยอร์กที่ชิเนชิตตาสตูดิโอส์
เป็นเพราะหนังของ เฟลลินีและปาโซลินีสร้างขึ้นที่นั่น
มันมีความหมายกับผมมาก และผมก็จําได้ว่าจอร์จ ลูคัสมาหาผม
เขาบอกว่า "จะไม่มีใครทําหนังแบบนี้อีกแล้ว
จะไม่มีการสร้างฉากหนังแบบนี้อีกแล้ว ฉากพวกนี้น่ะ"
นี่เป็นมหากาพย์หลายล้านดอลลาร์เลย
ซึ่งเขาได้สร้างนิวยอร์ก ในช่วงเปลี่ยนศตวรรษขึ้นมาใหม่
ความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ ในเรื่องนี้คือ "พระเจ้าช่วย
ระวังในสิ่งที่ปรารถนาไว้เถอะ นี่เป็นประสบการณ์ที่น่ากลัว"
นี่คือตับ
ไต
หัวใจ
แดเนียลกับมาร์ตี้ เคยร่วมงานกันมาก่อน
ผมจําได้ถึงตอนเดินเข้ากองถ่ายวันแรก
พวกเขากําลังคุยกัน เรื่องวิธีหั่นเนื้อ
แดเนียลพาพ่อค้าเนื้อตัวจริงมาด้วย พวกเขาใช้เวลาอยู่หลายชั่วโมง
ขณะที่คนทั้งกองก็นั่งกันอยู่ตรงนั้น
คุยกันว่าจะเอา เนื้อติดกระดูกหรือเนื้อสันนอก
นี่คือจุดตาย
เส้นเลือดใหญ่ นี่คือจุดตาย
ลองดู
การร่วมมือกันของนักแสดง กับผู้กํากับอย่างจริงจังแบบนั้น
ชีวิตผมไม่เคยเห็นถึงขั้นนั้นเลย
ถ้ามาร์ตินหาวิธีอยู่ และถ้าคุณอยากพัฒนาต่อ
เขาจะสนับสนุนให้คุณพัฒนาต่อเสมอ
เขาเปี่ยมไปด้วยความร่าเริง เปี่ยมไปด้วยกําลังใจ
เพียงแค่จะดูว่าเราทําได้มากแค่ไหน
อุ๊ยตาย
และคุณไม่ได้... คุณจมูกหักตอนนั้นไม่ใช่เหรอ
ใช่
เลือดเต็มหน้าผมไปหมด
จนบอกไม่ได้ว่า ส่วนใหญ่แล้วเป็นเลือดผม
ทั้งหมดเป็นความคิดผมเอง ผมผิดเองแหละ
ผมเลยต้องรับกรรมไปมั้งนะ
เอาตรงไหนดี ซี่โครงหรือ เนื้อติดซี่โครง เนื้อสันหรือท่อนขา
- ตับ - ม้าม
ผมหมกมุ่นกับงานนั้นอยู่หลายปี
จนทุ่มเทให้มันหมดทุกอย่าง
นั่นแปลว่าต้องทะเลาะ กับฮาร์วีย์ ไวน์สตีน
(ฮาร์วีย์ ไวน์สตีน โปรดิวเซอร์ "จอมคนเมืองอหังการ์")
ฮาร์วีย์เคยเป็น นักขายกับนักเลง ไม่ใช่ศิลปิน
แต่เขาอยากได้รับเชิญ ไปร่วมโต๊ะเหล่าศิลปิน
เขาเข้ามาด้วยวิธีนี้แหละ
แต่มาร์ตี้ เขายึดมั่นกับการทําหนังให้สําเร็จ
เขาสามารถร่วมงานกับ โปรดิวเซอร์ที่เอาใจยากพวกนี้ได้
นั่นคือฝีมือสุดยอดเลย
เพราะเราทําหนังใหญ่พวกนี้ไม่ได้หรอก ถ้าไม่ได้เงินทุนมากขนาดนั้น
เขาชอบภาพยนตร์มาก
และเขาก็อยากทําให้มันตื่นตาตื่นใจ ในรูปแบบของยุค 50 และ 60
แบบเดวิด ลีนหรือเมตซ์เจอร์
ผมก็อยากทําอยู่ แต่ผมทําในแบบของตัวเอง
และเขาก็ออกนอกเฟรมไป
ผมอยากทําหนัง ที่คงความเป็นจริงมากที่สุด
จากสิ่งที่ผมเข้าใจ
และสิ่งที่ผมศึกษามาหลายปี และค้นคว้าหาข้อมูล
เขาก็ต้องการขายหนังด้วย
และสิ่งที่แย่ที่สุดสําหรับเขาคือหมวก เขาไม่ต้องการให้ใครใส่หมวก
ผมบอกว่า "ทุกคนใส่หมวก ใส่หมวกกันทุกคนเลย
คุณจะเอาอะไรจากผม เขาใส่หมวกกันหมด"
ฉันแค่อยากเห็นหน้านาย ไอ้หนู
ไม่เจตนาจะทําร้าย
แต่ขณะเดียวกัน เขาไม่ต้องการให้คนดูหมดอารมณ์
กับสิ่งที่ดูประหลาด
- หรือว่าไม่สวย - ใช่ ถูกต้องเลย
ในเรื่องมีทั้งชายหล่อ หญิงสวย
เราอยากให้คนมาดูพวกเขา
เราต้องหาทางไปให้ได้ เรามาสร้างหนังด้วยกันนะ
และพวกเขาก็จะให้เงินเราด้วย
มันคือการแลกเปลี่ยนน่ะ มันคือการแลกเปลี่ยน
เพราะถ้าไม่ทําแบบนั้น ก็จะไม่ได้สร้างหนัง
เมื่อเข้าวงการนี้ ก็เท่ากับเราให้กําเนิดตัวเอง
เข้าสู่โลกแห่งความขัดแย้งและทุจริต
จะเจอขั้วตรงข้ามกันเสมอ ระหว่างเงินซึ่งมีอํานาจ
กับคนสร้างสรรค์ผลงาน
ที่พยายามจะบอกเล่าเรื่องราว ด้วยเงินนั้น
ผมถ่ายด้วยลักษณะเฉพาะ
ตามแบบที่ผมวาดออกมา ก็เลยใช้เวลานานขึ้นหน่อย
ฮาร์วีย์โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ
บอกว่า "เสียเงินเยอะไป"
และทางค่ายก็ไม่อยากจ่ายเงินบางส่วน
ผมเลยต้องมุ่งไปที่
สิ่งที่ต้องการจะถ่าย สิ่งที่ผมคิดว่าสําคัญ
เพื่อที่จะคุม ส่วนที่เหลือของการถ่ายทํา
มีความกดดันหนักมาก
แต่มาร์ตินเป็นนักสู้ไม่ถอย
เขาจะเป็นคนสุดท้ายที่ยืนหยัดอยู่ได้
ผมต่อสู้เพื่อให้ได้ สิ่งที่ต้องการ แต่ผมมีจุดอ่อน
นั่นคือผมเปลี่ยนบทอยู่ตลอด
จนวันนี้เรื่องของผมก็ยังไม่เสร็จ
มีการคุยกันเรื่องบทหนังหลายครั้ง
บทมันพัฒนาต่อไปอย่างแน่นอน
ในบางกรณีก็แต่งเรื่องขึ้น ระหว่างที่ถ่ายทํากัน
ซึ่งในกรณีนี้ก็แปลว่า...
คนที่รับผิดชอบจะเข้ามาพูดว่า "ทําอะไรกันน่ะ"
มีนักเขียนสองสามคนเดินไปเดินมา
หนึ่งในนั้นเป็นคนสอดแนม... ให้กับพวกของไวน์สตีน
และเขาจะมาสอดแนม
เพื่อรายงานทุกเรื่องที่เราทําผิด อะไรพวกนั้นกลับไป และ...
แต่ถึงจุดหนึ่งมาร์ตินก็สติแตก และโยนโต๊ะทํางานเขาออกนอกหน้าต่าง
ที่จําได้รู้สึกจะอยู่ชั้นสามนะ
ผมเข้าไปเห็นโต๊ะพวกนี้ และมีโปรดิวเซอร์คนนั้น
ผมก็หยิบโต๊ะโยนออกไปเลย
และมันเป็น...
มีเพื่อนอีกคนมาด้วย เขาบอกว่า "นั่นไม่ใช่โต๊ะเขา"
แค่อารมณ์ชั่ววูบน่ะ ทุกคนก็...
มันยากลําบาก
มหากาพย์ที่รอคอยมานาน ของมาร์ติน สกอร์เซซี
"จอมคนเมืองอหังการ์" ฉายไปทั่วประเทศ
- สวัสดีครับ - สวัสดีครับ
หนังมันเกินงบไปมาก ผมก็เลยเอาทุกอย่างไปเดิมพัน
ผมทําทุกวิถีทาง เพื่อที่จะโปรโมตเรื่องนี้
แน่นอนว่า เหตุผลที่แท้จริงที่มาร์ตี้มา
คือต้องการหาทุนคืนบ้าง
ตอนนี้ผมไม่รู้ด้วยซ้ํา ว่าอะไรที่ทําให้หนังขายได้
ดูเหมือนเป็นการมาออกทีวี พูดถึงหนังเรื่องนี้
มองว่าคุณเป็นมิตร
ค่ะๆๆ
"จอมคนเมืองอหังการ์" ฉายศุกร์หน้า ขอต้อนรับมาร์ติน สกอร์เซซีครับ
โชคดีที่หนังไปได้สวย
นี่เป็นหนังที่ประสบความสําเร็จ ในแง่ของการขายตั๋ว
และพวกนักวิจารณ์ก็ชอบกันมาก
(เป็นวิสัยทัศน์ที่กล้าหาญ และหาได้ยาก ช่างน่าทึ่ง)
แต่ "จอมคนฯ" เป็นหนังที่... มันคือการหมกมุ่น
และเป็นสิ่งที่ ต่อให้ผมทําเสร็จเรียบร้อย
ก็ไม่มีวันเสร็จ มันไม่เสร็จน่ะ ยังคงไม่เสร็จ
ฉะนั้นในความคิดผม เอางี้นะ มา...
ผมทําออกมาได้สุดความสามารถ ภายใต้สภาวะพวกนี้
ปล่อยวางมันซะ หายใจเข้าใจลึกๆ
และนั่นคือสิ่งที่ ผมสามารถทําได้ในที่สุด
เพราะในชีวิตผมตอนนั้น
ผมได้พบกับความมั่นคง นั่นก็คือเฮเลน
(เฮเลน มอร์ริส สกอร์เซซี)
เฮเลนได้ติดต่อผม ก่อนที่เราจะเจอกันซะอีก
เธอให้อันนี้กับผม... ส่งเล่มนี้มาให้ หนังสือสวดมนต์น่ะ
มีจดหมายอยู่ข้างใน
ผมไม่รู้จักเธอ เป็นพวกแฟนคลับน่ะ และผมก็... ผมบอกว่า "มหัศจรรย์เนอะ"
เพราะหนึ่งปีต่อมา เราได้เจอกัน
และหลังจากนั้นอีกปี เราก็เจอกันบ่อยยิ่งขึ้น
ผมเจอเฮเลนตอนกําลังเขียนหนังสือ
เกี่ยวกับผู้กํากับชาวอังกฤษฝีมือดี ไมเคิล โพเวลล์
ผมรู้จักเฮเลน ตอนเธอเป็นบรรณาธิการที่แรนดอมเฮาส์
เฮเลนเป็นหนึ่งในบ.ก. ของแรนดอมเฮาส์ที่ยอดเยี่ยมมาก
กวีหนุ่มที่อยู่ในสังคม
ที่ถูกเงินและเทคโนโลยีครอบงํา
(ภาพวิดีโอ จากสารคดีฌูล แวร์น ปี 1994)
และเฮเลนก็อยู่คนละโลก กับพื้นเพที่มาร์ตี้เติบโตมา
ปู่เทียดของเธอ เซ็นคําประกาศอิสรภาพสหรัฐ
เธอมาจากโลกแบบนั้น
มันจึงเป็นคนละโลกกันเลย และเป็นการแต่งงานที่แสนวิเศษ
- อย่างนั้นแหละ - มุมกล้องแบบฮิตช์ค็อก
แล้วก็เกิดฟรานเชสกาขึ้นมา
วันที่ 16 พฤศจิกายน ปี 1999
เธอคลอดก่อนกําหนด รู้สึกจะก่อนกําหนดห้าสัปดาห์นะ
- พระเจ้าช่วย - ใช่ๆ
เราเกือบสูญเสียทั้งแม่ทั้งลูก...
ตอนตีสี่
แม่คลอดฉันตอนอายุ 52
เป็นการตั้งครรภ์ที่ยากมาก
และฉันก็เป็นเหมือน...
พ่อแม่เรียกฉันว่าเป็น ลูกปาฏิหาริย์ของพวกเขา
ยัยหนูตัวโตเชียว
ยัยหนูตัวโตขี้บ่น
ทุกอย่างเปลี่ยนไป
พ่อฉันคอยอยู่เคียงข้างฉันเสมอ
จําได้ว่าพ่ออ่านหนังสือพวกนี้ ให้ฉันฟังตอนเด็กๆ
อ่านไบเบิลให้ฟัง
ทุกคืนเราจะขึ้นไปอ่านอีกเรื่อยๆ
ตอนพ่อหนุ่มๆ ฉันคิดว่าพ่อเป็นคนที่หุนหันพลันแล่น
พ่อพยายามหาหนทางของตัวเอง ฉันว่าพ่อเจอหนทางนั้นกับแม่
แต่ก็ใช้เวลาสักแป๊บ
หลังจากผ่านสภาพเลวร้าย ของ "จอมคนเมืองอหังการ์"
ผมบอกว่า "ตอนนี้ผมอยากสร้างหนังแล้ว"
ผมอยากทําอะไรสักอย่างและรู้สึกอิสระ ที่จะทําหนังที่ตื่นตาตื่นใจ
ติดเครื่องเลย!
และตอนนั้นเองที่บทหนัง "บิน รัก บันลือโลก" มาแทบเท้า
("เฮลส์แองเจิลส์" ปีที่หนึ่ง)
ลีโอได้อ่านหนังสือของ ฮาวเวิร์ด ฮิวส์เล่มนี้ เราได้บทดี
มันเกี่ยวกับการถ่ายหนังและการบิน
และเรื่องราวความรักระหว่าง แคทารีน เฮปเบิร์นกับตัวเขา
ผมก็คิดว่า "ว้าว ฮอลลีวูด แห่งยุค 20 และ 30 พระเจ้าช่วย"
ฉากเครื่องบิน การถ่ายทําหนังแอ็กชัน
ไอ้บ้าเอ๊ย
"บิน รัก บันลือโลก" คงเหมือน
ถ้าฉันได้เป็นผู้กํากับ ที่เพิ่งเข้ามาทําอะไรสักอย่าง
แต่มันมีองค์ประกอบพวกนี้ ที่ผมชอบและเหมือนผม
ทําไมพวกนี้ถึงดูอืดอาดขนาดนี้ นี่ไม่ใช่อย่างที่เคยเป็น
เหมือนพวกเครื่องบินของเล่นเลย
เรารู้สึกได้ถึงความเกี่ยวดอง
ที่มาร์ตี้มีกับตัวละคร ฮาวเวิร์ด ฮิวส์
ไอ้เวรเอ๊ย
เขาเข้าใจขอบเขต...
(เคต แบลนเชตต์ นักแสดง "บิน รัก บันลือโลก")
ความทะเยอทะยานของตัวเองอย่างลึกซึ้ง
- อย่าบอกนะว่ามันทําไม่ได้ - แรงไจโรมันมากเกินไป
ขืนให้เครื่องบินพวกนี้ บินหมุนควงละก็ ไม่รอดแน่
มันเป็นไคลแมกซ์ของหนัง แฟรงก์ คุณต้องทําให้ได้
ความรู้สึกตอนที่เขาเปิดบท
แล้วมีหนัง "เฮลส์แองเจิลส์" ที่ฮาวเวิร์ดกํากับ
มันเขียน "ปีที่สาม" รู้สึกเขาพูดว่า "ว้าว นี่แหละคนในแบบของผม"
("เฮลส์แองเจิลส์" ปีที่สาม)
เขาไม่ยอมหยุด จนกว่าจะทําทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบ
ขณะนี้ฮาวเวิร์ด ฮิวส์ กําลังตัดต่อภาพยนตร์ 25 ไมล์
เขาหมกมุ่นเหมือนฮาวเวิร์ด ฮิวส์ มาร์ตี้หมกมุ่นอย่างมาก
พิถีพิถันมาก
ไม่พอ ไม่พอ หมุดพวกนี้ต้องเป็นระนาบเดียวกัน
ผมต้องการให้คว้านเจาะ สกรูและข้อต่อทุกอัน
เขามีภาพสตอรี่บอร์ดพวกนี้อยู่ในหัว
บางทีก็ละเอียดยิบซึ่งมีอยู่ฉากนึง
ที่เขายึดติดกับการถ่าย จากทุกมุมกล้องที่ถ่ายได้
จําได้ว่าตอนถ่าย "บิน รัก บันลือโลก" ผมได้ขับสปรูซ กูสเป็นครั้งแรก
มือจับคันบังคับ ใบหน้า
แล้วก็มือจับคันบังคับ ตาขวา
มือจับคันบังคับ ตาซ้าย
ซูมพุ่งมาที่ดวงตาผม
เหนือหัว ภาพมุมกว้าง
และถ่ายแค่ ตอน "เร่งเครื่อง" อยู่สองวัน
(เบื้องหลัง "บิน รัก บันลือโลก")
ผมนี่เกือบจะสติหลุด
พระเจ้า จะบ้าตาย
ฮาวเวิร์ด ฮิวส์เป็นคนบ้าอํานาจ
และเป็นอัจฉริยะในสิ่งที่เขาทํา
ข้อบกพร่องในตัวเขามีแค่นี้
ซึ่งส่งผลเสียต่อเขา มันเกี่ยวกับการควบคุมอย่างมาก
ตรงนี้น่ะ บ็อบ
และในการคุม...
คุณปัดไม่โดน ตรงนี้
เราควบคุมได้มากแค่ไหน ควบคุมทุกอย่างได้หรือเปล่า
คุณรู้สึกได้ไหม ว่าน่าจะสร้างหนังกับลีโออีก
รู้สึกได้ เพราะเราผ่าน อะไรมาเยอะกับเรื่องนั้น
เราเรียนรู้วิธีการทํางานร่วมกันน่ะ
ใน "จอมคนเมืองอหังการ์" มันมีการคุยกันว่า
"เอาละ นี่เป็นครั้งแรก ที่เราร่วมงานกัน"
ในวัยนั้นผมคิดว่าผมอาจจะน่ารําคาญ กับการถามคําถามของผม
ตอนนั้นผมถามถึงตอนจบ แรงบันดาลใจของตัวละครที่ผมเล่น
หรือไม่เราก็กระโดดเข้าไป แทนที่จะตู้มลงพื้น
มันมีตอนที่เขาแสดงสายตาบอกว่า
"เออ อืมๆ อ้อ โอเคๆ เข้าใจๆ"
แล้วหลังเรื่อง "จอมคนฯ" ผมก็ใช้เวลาสักพักถึงเข้าใจ
ว่าเขาจะให้เราหาหลักของตัวเอง
ฉัน...
ฉันชอบทะเลทราย
ผมจําได้ฉากหนึ่ง
ตัวละครผมซึ่งเป็นโรคย้ําคิดย้ําทํา ขังตัวเองอยู่ในห้องฉายหนัง
ผู้คนอยากให้เขาออกจากห้องฉาย
เลยส่งแคทารีน เฮปเบิร์น เข้าไปคุยกับเขา
ฮาวเวิร์ด ปลดล็อกประตูเดี๋ยวนี้
แต่เขาเจอเธอไม่ได้
ให้เธอเข้ามาไม่ได้ เพราะมีเชื้อโรคที่คิดไปเองพวกนี้
ผมทําไม่ได้ ที่รัก
จําได้ว่าผมเล่น สิบ 20 หรืออาจจะ 30 เทคได้
มีสิ่งที่ผิดมหันต์เลย ผมไม่รู้ว่ามันคืออะไร
เขาแสดงสีหน้าออกมา
เขาไม่อยากบอกผม ว่าต้องทํายังไง แต่มัน...
เขาพูดแค่ "มันมีอะไรแปลกๆ แบบนี้ใช้ไม่ได้"
เขาแสดงต่อไปเรื่อยๆ
"ขอร้องเถอะนะ ผมต้องการคุณ ขอร้องเถอะ ผมทรมานเหลือเกิน"
"คุณอยากให้เธอเข้ามาไหม" "ไม่" ผมบอกว่า "งั้นก็อย่า... งั้นก็..."
ผมได้ยินคุณนะ เคที
ผมได้ยินเสียงคุณตลอด แม้แต่ในห้องนักบินที่ติดเครื่องยนต์
ก็เพราะฉันเสียงดังมากไงล่ะ
และผมก็คิดได้ว่า "อ้อ
จริงสิ นี่คือการเป็นผู้ชายเต็มตัว"
ผมดีใจแทนคุณนะ เคท
ไปซะเถอะนะ ได้ไหม
"ผมห่วงใยคุณ ผมรักคุณ แต่แค่ไม่ใช่ตอนนี้น่ะ ที่รัก"
ไปซะเถอะ แค่ตอนนี้เอง เดี๋ยวผมก็เจอคุณแล้ว
ผมคิดนะว่า "โห ผมไม่เคยคิดเรื่องนั้นเลย"
แต่มันไม่ใช่สิ่งที่เขาบอกให้ผมทํา
มันเป็นสิ่งที่เขารู้ ด้วยสัญชาตญาณว่ามันผิด
แต่เขาไม่บอกผมว่าต้องแสดงยังไง
เขาอยากให้ผมหาวิธีเอาเอง
การถ่ายทําเป็นไปด้วยดี และผู้คนก็ชอบกันมาก
เรื่องนี้ได้รับ การเสนอชื่อเข้าชิง... ออสการ์
- เข้าชิงออสการ์ 11 รางวัล - ใช่ สู้ไม่ได้เลย
เยี่ยมไปเลย
เราถูกเสนอชื่อเข้าชิงเยอะเว่อร์
("บิน รัก บันลือโลก" ของสกอร์เซซี ได้เข้าชิง 11 รางวัล)
แล้วก็เกิดความสนใจ กับการที่มาร์ตี้ไม่เคยได้รางวัลเลย
มาร์ติน สกอร์เซซี เป็นศิลปินใหญ่ชาวอเมริกัน
ผู้ไม่เคยได้รางวัลออสการ์ ผู้กํากับยอดเยี่ยม
"แท็กซี่ฯ" "นักชกฯ" "คนดีเหยียบฟ้า" หลายต่อหลายเรื่อง แต่ไม่ได้ออสการ์
ผมรู้สึกอยู่แล้วละ
"มาเฟียดงระห่ํา" ถูกฮอลลีวูดเมินใส่อย่างไม่ไยดี
"แท็กซี่มหากาฬ" ยิ่งแล้วใหญ่ มันเลวร้ายมากๆ
เชรเดอร์ไม่ถูกเสนอชื่อ ผมก็ด้วย "นักชกเลือดอหังการ์" มันต่างออกไป
ทุกคนคิดว่ามาร์ตี้จะได้ รางวัลจาก "นักชกเลือดอหังการ์"
ทีมงานถึงให้คิง วิดอร์ ออกมามอบรางวัลให้เขา
เพราะคนรู้ว่า เขาเป็นเหมือนที่ปรึกษาให้มาร์ตี้
และผู้ชนะได้แก่โรเบิร์ต เรดฟอร์ด...
เขาน่าจะได้รับ รางวัลผู้กํากับยอดเยี่ยมเป็นกะตั้ก
ถูกเสนอชื่อเข้าชิงอยู่หลายครั้ง
แบร์รี เลวินสัน "เรนแมน"
เควิน คอสต์เนอร์ "แดนเซสวิธวูล์ฟ"
"จอมคนฯ" ดีมาก เพราะเรา ได้เข้าชิง 11 รางวัล แต่แพ้หมดเลย
โรมัน โปลันสกี
กับ "บิน รัก บันลือโลก" ผมคิดว่า "เขาอาจให้รอบนี้ก็ได้"
คุณตั้งตารอรับออสการ์ไหมคะ
ผมตั้งตารอด้วยอาการสั่นเทาน่ะ
ยอมรับเถอะ นี่เป็นหนังฟอร์มยักษ์
เป็นหนังที่หวังว่า ทางสถาบันจะเห็นคุณค่า
จริงแท้แน่นอน
ถ้ามันเกิดขึ้นตอนนี้ มันจะเป็นสิ่งที่พิเศษมากๆ
นั่นเป็นงานออสการ์ ครั้งแรกที่ผมได้ไป
ผมนั่งอยู่ข้างหลังเขา จําได้ว่า...
(คริสโตเฟอร์ ดอนเนลลี ผู้จัดการ)
เคต แบลนเชตต์ได้รางวัล
เคต แบลนเชตต์ "บิน รัก บันลือโลก"
เทลม่า สกูนเมเกอร์ได้รางวัล
รางวัลนี้จะเป็นของฉัน หรือของคุณก็ไม่ต่างกันนะ มาร์ตี้
เครื่องแต่งกายได้ ใช่ไหม ทุกสาขาได้รางวัลๆ
และรางวัลออสการ์เป็นของ...
คลินต์ อีสต์วุด "เวทีแห่งฝัน วันแห่งศักดิ์ศรี"
คุณอยากได้ออสการ์ สาขาผู้กํากับมากแค่ไหน
ผม โดยส่วนตัวแล้ว...
เวลานั้นมันผ่านไปแล้วนะ ผมว่า
ฉันว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะความรุนแรง
แต่ก็เป็นเพราะเขา...
(เทลม่า สกูนเมเกอร์ ผู้ตัดต่อและลําดับภาพยนตร์)
ไม่ชอบการสื่อความแบบตรงๆ ทื่อๆ
เขาไม่อยากบอกว่าคุณควรคิดยังไง ซึ่งหนังหลายเรื่องเป็นแบบนั้น
หนังหลายเรื่องบอกว่าควรคิดยังไง เขาไม่อยากทําแบบนั้น
เขาอยากให้คุณรู้สึกเอง
เอกลักษณ์ของเขา คือจบแบบไม่มีคติสอนใจ
เขาไม่ค่อยสนใจที่จะ...
(โจดี ฟอสเตอร์ นักแสดง "แท็กซี่มหากาฬ")
บอกว่าเรื่องนี้สอนให้รู้ว่าอะไร
หนังของเขาเกี่ยวกับเรื่องของตัวเรา
ที่เราไม่มีวันเข้าใจ โดยไม่มีการวิเคราะห์
แต่นําเสนอออกไป แค่บอกว่า "นี่เป็นความรู้สึกของผม
นี่เป็นความรู้สึกของผมตอนนี้" และเขาก็ใส่ตัวละครลงไป
และเราต้องมาตีความเอาเอง ต้องทําความเข้าใจเอง
("นิวยอร์ก นิวยอร์ก" ปี 1977)
เหมือนกับ ผมจําได้ว่า "นิวยอร์ก นิวยอร์ก"
ตอนถ่ายทําฉากจบ ผมให้พวกเขาเดินจากกันไป
จอร์จ ลูคัสบอกว่า
"ถ้าพวกเขาอยู่ด้วยได้ จะได้ยอดขายตั๋วอีกสิบล้านดอลลาร์"
เขาพูดถูก
ถูกเผงเลย
แต่ผมไม่สามารถ... พูดได้ว่า "เดี๋ยวจบแบบสมหวังให้" ไม่รู้สิ
เพราะฉะนั้นผมไม่เหมาะกับฮอลลีวูด
ผมไม่มีแนวความคิดแบบนั้น
ถึงผมจะชื่นชมมันเหลือเกิน ส่วนหนึ่งผมก็อยากจะเป็นแบบนั้น
แต่ที่มาของผมไม่ได้เป็นแบบนั้น ผมไม่รู้ว่าผม...
ผมก็ทําแบบของผมน่ะ
ใช่ เอาเลย เมื่อไหร่เมื่อนั้น
พร้อมนะ และแอ็กชัน
ดีแล้ว หนู ดีมากเลย หนู
โอเค
ดีแล้วๆ เอาละ ดี โอเค
ผมได้บทเรื่องนี้มา มันโดนใจผมมาก
เป็นเรื่องของแก๊งนักเลงบ้าบิ่น "ภารกิจโหด แฝงตัวโค่นเจ้าพ่อ"
และมันก็เกี่ยวกับ... เกี่ยวกับคนที่ให้ข้อมูล...
("โนตส์ออนแอนอเมริกัน ฟิล์มไดเร็กเตอร์แอทเวิร์ก" ปี 2005)
ที่อยู่ในโลกของตํารวจบอสตัน และโลกมืดของบอสตัน
แจ็ก นิโคลสันเล่นเป็นหัวหน้าแก๊ง
และมันก็... ผมว่ามันก็เหมือน หนังเรื่องอื่นๆ ที่ผมทํานะ
("ภารกิจโหด แฝงตัวโค่นเจ้าพ่อ" ปี 2006)
และแจ็กเนี่ย ผมรู้จักเขามาหลายปี แต่ไม่เคยร่วมงานกัน
ตอนผมเอาบทให้เขา เขาโทรกลับมาบอกว่า...
คําแรกที่เขาพูดคือ "หาบทให้เล่นหน่อยสิ"
และผมก็คิดได้ว่า ใช่สิ ตัวละครนี้ถูกเขียนขึ้นมา
ในลักษณะที่ว่า "ฉันใหญ่"
สิ่งแรกที่มันเขียนคือ "อ้อ เขาจะแต่งตัวภูมิฐาน"
ไม่ละ อย่าทําแบบนั้นเลย
ให้เขาดูเถื่อนๆ เถอะ
คนเราไม่ว่ามองอะไร ก็ทําให้เป็นประโยชน์ได้ทั้งนั้น
"ภารกิจโหดฯ" เกี่ยวกับ ความขัดแย้งทางศีลธรรมมาก
และความรู้สึกเชื่อใจ และคนที่เราไว้ใจ
เพราะตอนนั้นเราได้ทําสงคราม บนพื้นฐานของข้อกล่าวหาที่สร้างขึ้น
(สุนทรพจน์ "แกนแห่งความชั่วร้าย" ปี 2002)
รัฐบาลอิรักได้วางแผน ที่จะพัฒนาเชื้อแอนแทรกซ์...
ผมเรียกมันว่าจุดเริ่มต้นทางศีลธรรม
และอาวุธนิวเคลียร์
และ "ภารกิจโหดฯ" สะท้อนเรื่องนั้น ทุกคนต่างเอาเรื่องของกันและกันไปบอก
เขาจะเอาข้อมูลไปบอกเอฟบีไอ
ฉันคุยกับเอฟบีไออยู่แล้ว
ตํารวจรู้เหรอว่าฉันเป็นใคร
ใน "ร้อนรัก หักเหลี่ยมคาสิโน" เขามีศีลธรรมพอที่จะรู้ว่าตัวเองชั่ว
ใน "ภารกิจโหดฯ"...
มันเลยขั้นไร้ศีลธรรมไปอีก
เราทําการทดลองฉายหนังที่ชิคาโก
มันดีมาก อย่างกับคอนเสิร์ตเพลงร็อกเลย
ขําให้ถูกที่ กรีดร้องให้ถูกที่
มันเป็นประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยม ครั้งหนึ่งในชีวิตผมเลย คืนนั้นน่ะ
แต่แล้วทางค่ายก็เข้ามา พวกเขาไม่ชอบ
พวกเขาอยากให้ คนหนึ่งในนั้นมีชีวิตอยู่
ครับ
พวกเขารู้สึกว่าบิลลี ตัวละครที่ลีโอแสดงควรจะมีชีวิตอยู่
มาร์ตี้ยืนกรานว่าทําแบบนั้นไม่ได้
ผมถามว่า "ทําไมพวกนั้นอยากให้ไม่ตาย" เขาบอกว่า "ก็เขามีแฟรนไชส์ไง"
ไปได้ไม่สวยเลย ไปได้ไม่สวยเลย
มาร์ตี้แค่บอกว่า...
(เจย์ ค็อกส์ คนเขียนบทและเพื่อน)
"คุณไม่อยากให้เขาตายตอนจบ รู้ไหมตอนที่ผมอ่านบทเนี่ย
ผมชอบตรงนี้ที่สุด ทุกคนตายหมด ผมว่ามันเยี่ยมไปเลย
และผมก็คิดว่า 'ผมอยากทําเรื่องนี้' ผม มาร์ตี้ มาร์ติน สกอร์เซซี
คุณแน่ใจเหรอว่าอยากให้ มาร์ติน สกอร์เซซีทําหนังเรื่องนี้"
ตอนนั้นทุกคนหัวเราะกัน เถียงชนะ และเขาก็ได้ตอนจบที่ต้องการ
ฆ่าฉันซะเถอะ
ไม่ใช่ว่า "อ้อ เราชนะ เราชนะคุณได้"
ไม่ใช่แบบนั้น ผมเสียใจนะ
ฉันจะฆ่านาย
ทางค่ายไม่ชอบหนังเลย
พวกเขาต้องการแฟรนไชส์ ผมเข้าใจๆๆ
และผมก็ให้พวกเขาไม่ได้ ผมไม่ให้พวกเขาหรอก
พวกเขาโกรธผมมาก และผมก็รู้สึกแย่กับเรื่องทั้งหมด
ผมคิดได้ว่า "นี่ มันไม่มีทางที่ฉัน จะสร้างหนังกับค่ายหนังได้แล้ว"
แต่เราได้รับ การเสนอชื่อเข้าชิงออสการ์
ผมนึกไม่ถึงเลย เพราะมันเป็นหนังที่โหด บ้า หยาบคาย
เราสามคนมาอยู่ตรงนี้ เพราะเรารู้ว่ามันรู้สึกดีแค่ไหน
ที่ได้รางวัลออสการ์ด้านการกํากับ
(ฟรานซิส ฟอร์ด คอปโปลา จอร์จ ลูคัส, สตีเวน สปีลเบิร์ก)
คืนออสการ์ของ "ภารกิจโหดฯ" คือว่า...
มีฟรานซิส สตีเวนและจอร์จ ลูคัส
ซึ่งเขาเติบโตในวงการด้วยกัน มาเป็นคนประกาศรางวัล
ผมคิดเลย "เกิดอะไรขึ้น"
และรางวัลออสการ์เป็นของ...
มาร์ติน สกอร์เซซี
ขอบคุณครับ
ขอบคุณๆ
ขอบคุณครับ เชิญครับๆ ขอบคุณๆ
ช่วยตรวจซองดูอีกทีซิ
ขอบคุณ ก็...
ผมรู้สึกตื้นตัน ที่ได้รับเกียรติจากออสการ์...
ผมประหลาดใจสุดๆ ที่หนังเรื่องนั้นได้รับการยอมรับ
แต่ปัญหาคือผมมางานนี้เรื่อยเลย
และ... ภาวนาเถอะนะ
คนชอบมองไปรอบๆ พูดว่า "เขามาอีกแล้ว อะไรเนี่ย"
ตลอดหลายปีมานี้ ผู้คนมากมายหวังให้ผมได้รางวัลนี้
คนแปลกหน้าน่ะ ผมเดินอยู่ที่ถนน คนก็จะพูด
ผมเข้าห้องหมอ เข้าลิฟต์ หรืออะไรก็ตาม คนก็พูด
"คุณควรได้รางวัลนะ" ผมเข้าไปเอกซ์เรย์ "คุณควรได้รางวัล"
และ... ผมก็ขอบคุณ
ผมไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น จริงๆ นะ ผมไม่รู้จริงๆ
แต่มันก็เกิดขึ้นแล้ว
ตอนที่เขาประกาศชื่อคุณ
คําว่า "ในที่สุด" มันผุดขึ้นในความคิดไหมคะ
เป็นคําถามที่ดีนะ
มองในแง่ขําๆ ดีนะที่ผมไม่ได้รับก่อนหน้านี้
เพราะผมว่าจุดอ่อนเรื่องความอหังการ ของผมคงจะปรากฏออกมา
ไม่รู้ว่าผมจะเข้มแข็งพอไหม ถ้าได้รับก่อนหน้านี้ บอกตรงๆ เลย
และผมดีใจที่มันเป็นแบบนี้
และพอผมเห็นรอยยิ้มบนใบหน้าเขา ใบหน้าของสตีเวนน่ะ
ผมบอกเลย "อ้อ รู้ไหม... ต้องมีอะไรแน่ๆ"
แต่ผมดีใจนะ ผมดีใจ ถึงจะใช้เวลานาน แต่ก็คุ้มค่า
เมื่อมี "ภารกิจโหด แฝงตัวโค่นเจ้าพ่อ"
ในแง่หนึ่ง งานหนัง ก็วิ่งเข้าหาเขาอย่างเป็นทางการ
เขาสร้างหนังพวกนี้ เพื่อให้เขาได้ไปต่อ
และลีโอ...
โชคดีที่มีทั้งพรสวรรค์ และความสามารถทางการค้า
ที่ทําให้มาร์ตี้ มีฐานทางการค้าที่มั่นคง
ซึ่งเขาไม่เคยมีเลย
โอกาสแบบนี้หายาก ที่ได้คนโด่งดังขนาดนี้และดีแบบนี้
เขาไม่กลัว เขาเข้าไปอยู่ในพื้นที่พวกนี้ตลอด
และเขาก็ไม่มีขีดจํากัดในทางนั้นด้วย
ลักษณะทางอารมณ์ที่เกิดขึ้น ใน "ภารกิจโหดฯ" นั่นคือหลักสําคัญ
และพอได้ทําแล้ว เราจึงตัดสินใจ ที่อยากจะร่วมกันทําหนังอีกสักเรื่อง
(ลีโอนาร์โด ดิแคพรีโอ "เกาะนรกซ่อนทมิฬ")
นี่เป็นบทหนังที่ตีความยาก
เพราะมันเกี่ยวกับอัตถิภาวนิยม และเกี่ยวข้องกับความฝัน
ไม่เป็นไร
("เกาะนรกซ่อนทมิฬ" ปี 2010)
และฝันร้ายของคนคนหนึ่ง
ที่เข้ามาอยู่ในความคิด ของคนบางคนที่วิกลจริต
แต่คนดูไม่รู้
มันเป็นการปะติดปะต่อกันของ เรื่องบ้าต่างๆ ที่เกิดขึ้น
และตัวละครต่างๆ ก็สลับกันเข้าออก
บอกซิว่าพวกนั้นพานายมาได้ยังไง
พวกนั้นรู้อยู่แล้ว
ไม่เข้าใจเหรอ
ทุกอย่างที่นายคิดจะทํา แผนการทั้งหมดของนายน่ะ
นี่เป็นเกม ทั้งหมดนี้เพื่อนายเลยละ
นายจะไม่ได้สืบเรื่องอะไรหรอก
นายมันก็แค่หนูที่ติดอยู่ในเขาวงกต
มันเป็นหนังที่ ทําแล้วสะเทือนอารมณ์มาก
เราไม่รู้ว่ากําลังเล่า...
ความจริงของเรื่องราว หรือมันเป็นจินตนาการ
มันเป็นความเพ้อฝันไหม
เป็นภาพลวงตาของเขาหรือเปล่า เราไม่รู้แล้ว
ขณะที่พวกนักแสดงท่องบทกัน เราก็มาคิดได้ว่า
"เดี๋ยวนะ บรรทัดนี้อาจแปลได้สามอย่าง"
มันทําให้ผม...
ผม...
ผมเกิดอาการตื่นตระหนกเป็นเวลายาวนาน
มาเลย
ผมถอดเสื้อจากไม้แขวนเอามาใส่ไม่ได้
ผมเริ่มรู้สึกเหมือนตัวเองหัวใจจะวาย
แล้วผมก็นั่งลงและรู้สึกว่าจะ...
หายใจไม่ออกและไม่สามารถ...
และมันจะเกิดขึ้น...
วันๆ นึงเป็นหลายครั้ง แล้วก็ทํางานไม่ได้เลย
มันเหมือนกึ่งๆ สติแตกน่ะ เป็นเพราะโลกที่มันพาผมเข้าไป
ผมอยากออกมาจากตรงนั้น
ผมจําได้ว่าอารมณ์เขาแปรปรวนอย่างหนัก
มันแทบจะ
เหมือนตัวละครพีนัตส์ตัวนึง ที่มีเมฆฝนอยู่เหนือหัว
ผมเข้าใจดีมาก มันเป็นประสบการณ์ ที่โดดเดี่ยวมากในการสร้างหนัง
คุณจมอยู่กับความคิดของตัวเอง
คิดถึงงานงานเดียวทั้งวันทั้งคืน
เขาถึงเป็นผู้กํากับที่ดี เพราะเขาอินไปกับมัน
เขารู้สึกถึงความเจ็บปวด และ... อย่างรุนแรงเลย
ดูออกเลยว่าเขาจะอินกับหนังพวกนี้มาก
เราเห็นได้เลยว่าเขาแทบจะเหมือน ผู้กํากับที่เข้าถึงบทบาทในแง่นั้น
ผมได้เห็นรูปเขาในกองถ่าย "คนดีเหยียบฟ้า" หรือ "คาสิโน"
ซึ่งเขาแต่งตัวเหมือนแก๊งมาเฟีย
ผมได้เห็นรูปเขาในกองถ่าย "อลิซ"
และเขาก็ใส่เสื้อเชิ้ตคาวบอย
เราจะได้เห็นในหนังแทบทุกเรื่อง
เขาเอาตัวเองไปผูกติดกับงาน และการทําแบบนั้นมันอันตราย
อันตรายสุดๆ
ตอนถ่าย "เกาะนรกฯ" ไม่รู้ทําไมเรื่องนั้นมันดิ่งลงไปอีก
ไม่รู้ว่ามันเป็นหนังที่ดีหรือแย่ ผมแค่บอกว่ามันดิ่งลงไปอีก
และบางที... เรื่องราวในชีวิตส่วนตัวผม ก็กําลังเป็นไปในทางเดียวกันด้วย
มีคนป่วย
ลูกกําลังโต เราก็แก่ตัวลง
ตอนนี้มีหน้าที่รับผิดชอบบางอย่าง ที่เราไม่เคยคิดถึง
ทุกเรื่องมันประดังประเดตอน...
คือว่า...
ความกลัวเข้าครอบงําและจับตัวเราไว้
แล้วมันก็ส่งผลอะไรบางอย่างจริงๆ
ในที่สุดก็หลุดออกมาได้
สุดท้ายผมก็หลุดออกมาได้
- คุณหลุดออกมายังไง - เราถ่ายเสร็จ
จากการร่วมงานกับเขา ในหนังหลายๆ เรื่อง
ผมไม่ได้เก็บเรื่องไหนมาใส่ใจเลย
แต่ก็ใช่ เขา...
อารมณ์เขาแย่สุดๆ ตอนถ่ายหนังเรื่องนั้น
แล้วก็อารมณ์ดีสุดๆ ตอนถ่าย "คนจะรวย ช่วยไม่ได้"
หนึ่ง สอง...
("คนจะรวย ช่วยไม่ได้" ปี 2013)
สาม
ผมชื่อจอร์แดน เบลฟอร์ต
ไม่ใช่คนนี้
คนนี้ต่างหาก นี่ผมเอง
เป็นครั้งแรกที่เราได้รับโอกาส
ให้ทําภาพยนตร์ขนาดใหญ่เกี่ยวกับ เรื่องคาวโลกีย์และความเกินพอดี
ช่วงเวลานี้ ปลายยุค 80 ต้นยุค 90 ที่วอลสตรีต
เหมือนอาณาจักรโรมันที่ผิดเพี้ยนไป
แทบจะเหมือนกาลิกุลาในยุคปัจจุบัน
หนังเกี่ยวกับคนพวกนี้
ที่มุ่งมั่นเต็มที่อยู่กับ ระบบทุนนิยมและการหาเงินมากขึ้น
เงินไม่ได้แค่ซื้อชีวิตที่ดีขึ้น
อาหารเลิศๆ รถหรูๆ จิ๋มเด็ดๆ
แต่ยังทําให้เป็นคนที่ดีกว่าได้ด้วย
และนี่เป็นเรื่องจริง คนที่มีตัวตนจริง
เขาพาดูบ้าน
เขาเดินออกมา ถือแก้วน้ําส้มหรืออะไรสักอย่าง
ผมกินเควลูดวันละสิบถึง 15 ครั้ง เพื่อรักษาอาการปวดหลัง
เขาถามว่า "จะให้ทํายังไงกับแก้วน้ําส้ม"
ผมบอก "โยนทิ้งไปเลย"
"คุณไม่สนน้ําส้มหรอก"
เราเอาไปนําเสนอให้กับทุกค่าย
ไม่มีใครเห็นด้วยกับ รูปแบบที่ลีโอและมาร์ตี้อยากทํา
พวกเขาขอผ่านไม่ว่าเหตุผลอะไรก็ตาม
ผมว่ามันต้องเป็นเรื่องของ...
เนื้อหาบางอย่างน่ะ
แต่ทุกคนมองเราเหมือนเราบ้า
แต่ลีโอสามารถหาทุนได้โดยไม่พึ่งใคร
เราก็เลยไม่มีภาระผูกพัน...
กับปัญหาจากค่ายหนังใหญ่
พวกผู้บริหารที่ไม่ชอบ ในสิ่งที่เราทําตั้งแต่แรก
ผมบอกว่า "เขาให้โอกาสเราทําอะไรก็ได้ตามใจ
มาลุยกันเถอะ" เขาบอกว่า "แน่นอน ไอ้หนู มาลุยกันเลย
มาลองเสี่ยงกัน"
- ขอหนึ่งตัวอย่างได้ไหม - คือว่า...
ได้ ในช่วงเปิดเรื่องเนี่ย
มันแบบว่า... จะมีก้นผู้หญิงและ...
ผมก็มีโคเคน และผม...
- ใช่เลย ชอบไหม - ชอบ
เราต้องการที่จะขยายขอบเขต ไปถึงจุดที่ไร้สาระในบางครั้ง
เราเข้ามาทํางาน
แล้วจะเจอลิงเล่นสเกต
หรือเจอวงโยธวาทิตล่อนจ้อน มีแต่ความบ้าบอรอบตัว
มันทั้งบ้า วุ่นวาย สนุกสนาน และคาวโลกีย์
ให้ตาย
ไสหัวไป ร็อกกี้
ในบรรดานักแสดง มีความรู้สึกว่า
ทุกคนพยายามทําเหนือกว่าคนอื่น
จะมีคนพูดว่า "ได้ยินว่า โจนาห์เพิ่งกินปลาทองตอนเข้าฉาก"
แล้วก็จะเห็นคนพูดว่า "จริงเหรอ"
เห็นได้ว่ามีคนเริ่มคิดละ "ฉันจะทําเรื่องบ้ากว่านั้น"
หนังหัวๆๆ
มันเป็นความรู้สึกที่ว่า อะไรก็เกิดขึ้นได้
มีอยู่ครั้งหนึ่ง ลีโอเข้ามาบอกมาร์ตี้
"เฮ้ จําได้ว่า จอร์แดน เบลฟอร์ตเคยเล่าให้ฟัง
ว่าโสเภณีเอาเทียนยัดตูดเขา"
ผมนี่แบบ "โอ๊ย ขําอะ ฮามาก ว้าว ใช่เลย"
แล้วผมก็มาคิดได้ว่า เขากําลังเสนอจะทําแบบนั้นจริงๆ
นั่นแหละลีโอ ส่วนผมก็กําลังเล็งถ่าย ก้นลีโอที่ปักเทียนอยู่
ได้ยินแต่เสียงนี้...
หลังกล้องตลอดทั้งวัน
เดี๋ยว คุณกินซูชิที่ไหน
เขาอายุ 70 ตอนที่ถ่าย "คนจะรวย ช่วยไม่ได้"
บางทีเราทํางานกันวันละ 20 ชั่วโมง
เขาก็ทํางานไปเรื่อยๆ หัวเราะและเป็นอิสระมาก
ถ้าเราไฟแรงกับ วิธีการแสดงฉากฉากหนึ่ง
หรือทิศทางอื่นที่หนังควรจะเป็น
ผมบอก "เราเปลี่ยนฉากนี้ใหม่หมดเลยเถอะ"
เขาก็บอก "โอเค มาลองดู"
เขากับลีโอ เป็นคนที่ร่วมงานกันที่น่าทึ่งมาก
แต่ฉันไม่เคยรู้สึกเป็นคนนอกเลย
จําได้ว่าฉากสําคัญฉากนี้ เราเขียนบทใหม่หมดในคืนก่อน
ลีโอ มาร์ตี้ และฉันเข้าห้องไปและ...
แบบว่า "เราจะถ่ายฉากนั้นพรุ่งนี้นี่นา
ที่ตัวละครของฉันเข้ามาขอหย่าและ...
มันรู้สึก... มันรู้สึกไม่ใช่น่ะ ที่เธอเดินเข้ามา
ขอหย่าแล้วก็หายตัวไปจากหนังเลย"
เราเอาหนังสือออกมา กับอะไรพวกนั้นและ...
"โอเค ถ้าเกิดเป็นแบบนี้ล่ะ" เราทําจนถึงตีสาม
ฉากในบทหนังต้นฉบับรู้สึกจะเป็น
ฉันเดินเข้ามาวางใบหย่าลง และพูดว่า "ฉันต้องการหย่า"
แล้วก็จบแค่นั้น และสุดท้ายมันได้กลายเป็น
ก็คือเรา...
โอ้ พระเจ้า โอ้ๆๆ พระเจ้า
แม่เจ้า
จอร์แดนกับนาโอมิอยู่บนเตียง
ลงเอยด้วยการมีเซ็กซ์ อันสุดแสนประหลาดแบบนี้
โอ้ ที่รัก
โคตรจะสุดยอดเลย ให้ตายเถอะ
พวกเขาเสร็จกิจ และเธอก็เกลียดเขา
เมื่อกี้เป็นครั้งสุดท้ายนะ
หมายความว่าไง ที่รัก
หมายความว่าเมื่อกี้เป็นครั้งสุดท้าย ที่เราจะมีอะไรกัน ฉัน...
เธอบอกว่า "ฉันต้องการหย่า" ส่วนเขาก็ "อะไรนะ"
แล้วพวกเขาก็ทะเลาะกันใหญ่โต
ฉันจะบอกอะไรให้นะ แกจะเอาลูกฉันไปไม่ได้...
- ฉันจะเอาไป จอร์แดน - อีนังชั่ว
เวรเอ๊ย อีนังนี่
เราไม่กลัวที่จะแสดงบางอย่าง ในเรื่องนั้น รวมถึงความรุนแรงในบ้าน
ซึ่งใครๆ ก็บอกว่า "อย่าทําเลย"
ไม่ เราจะไปให้สุดกับผู้ชายคนนี้
มันคือสิ่งที่เกิดขึ้น เธอเข้ามาขวาง เขาก็ต่อยเธอ
อย่ามาแตะต้องตัวฉันนะ
ลูกจ๋า ลูกจะไปเที่ยวกับพ่อนะ
ตอนนี้เขาคลั่งจากโคเคน เขาวิ่งออกไปคว้าตัวลูกสาวเรา
เอาตัวเธอไป ฉันก็วิ่งไล่ตาม
ไสหัวไป...
ฉันทุบประตู
เขาก็สตาร์ทรถ
ฉันหยิบชะแลงมาฟาดลงไป
ตายแล้ว
ตายแล้ว ช่วยด้วย ไปเอาตัวเด็ก
สกายลาร์
ก็ใช่ค่ะ แตกต่างนิดหน่อย
จากที่อยู่ในต้นฉบับ
และนั่นก็คือคืนก่อน
มัน... ค่ะ มันบ้ามาก
แกเป็นอะไรไหมๆ
วิธีที่เขาสามารถ ถ่ายทอดตัวละครพวกนี้
และพูดถึงด้านมืดของความเป็นมนุษย์ อย่างตรงไปตรงมา
มาร์ตี้คิดว่า เราทุกคนมีด้านเหล่านั้น
และผมก็ไม่คิดว่า เขาตัดสินคนพวกนั้นนะ
และเขาก็ไม่กลัว ถ้าจะเจาะลึกด้านมืดนั้น
("คนจะรวย ช่วยไม่ได้" เชิดชูอาชญากรใช่ไหม ใช่)
(วัยรุ่น รังเกียจผู้หญิง)
("คนจะรวย ช่วยไม่ได้" เป็นหนัง เกี่ยวกับคนทุเรศที่คนทุเรศเล่าเอง)
มันสร้างมาให้ยั่วยุอารมณ์ ขอโทษนะ มันเป็นแบบนั้น ตั้งใจให้ยั่วอารมณ์
เพราะเราสนแต่จะหาทางรวยเท่านั้นแหละ
เพราะนั่นคือตัวตนของเรา เราอาจเป็นคนแบบนั้นจริงๆ ก็ได้
เราต้องยอมรับว่า ธรรมชาติมนุษย์ส่วนนึง
คือการฉวยเอาสิ่งที่อีกคนมี แทนที่จะแบ่งปัน
ประเด็นสําคัญเลย ย้ายเงิน จากกระเป๋าลูกค้ามาเข้ากระเป๋านาย
ครับ แต่ถ้าทําเงิน ให้ลูกค้าได้ไปพร้อมกัน
ทุกคนก็ได้ประโยชน์ ถูกต้องไหม
ไม่
ปัญหาคือเสน่ห์ ของการทําอะไรตามที่ใจต้องการ
เพราะเรารู้วิธีหลอกเอาเงินคนอื่น
แต่มันไม่ใช่เรื่องเงิน ไม่ใช่เรื่องเซ็กซ์
และไม่ใช่สิ่งที่ผู้หญิงต้องการ มันคือสิ่งที่ผู้ชายต้องการและอํานาจ
มันเป็นเรื่องของอํานาจ เรื่องของอํานาจเสมอ
เกิดข้อโต้เถียง ของ "คนจะรวย ช่วยไม่ได้"
ในยุคของโซเชียลมีเดีย
มีการโต้เถียงกัน นาทีต่อนาทีบนโลกออนไลน์
แต่ตอนที่หนังเรื่องนี้ออกฉาย...
(มาร์ก แฮร์ริส นักเขียนและนักข่าว)
และฉายไปสักพัก หลายคนไปดูกันนะ
มันมีความไม่เหมาะสม ในพฤติกรรมพวกเขาเกี่ยวกับเรื่องเงิน
และสิ่งที่พวกเขากระทําต่อผู้คน
หนังควรเป็นไปแบบนั้น มันควรสะท้อนสภาพจิตใจนั้น
- เราต้องการ... - ลีโอๆ
- สะท้อนภาพของ... - ลีโอๆ
วัฒนธรรมของเราในปัจจุบัน
(วิกฤติเอไอจี เลห์แมนกระทบตลาดโลก)
แต่ "คนจะรวย ช่วยไม่ได้" ปังมาก
ใช่ครับ ใช่
ยังไงเราก็เข้าใจว่า ทุกอย่างมันพังไปหมด
เราแค่คอยดูเหตุการณ์นี้เกิดขึ้น
คนพวกนี้หลายคนที่ทําลายเศรษฐกิจ ของเรายับเยินสุดท้ายก็ได้โบนัสกันไป
พุ่งทะลุโลกไปเลย
หลังจากหนังออกฉายไม่นาน ลีโอกับผมต้องไปปารีส
มีเด็กพวกนี้เดินผ่านเขา ทําท่าแมกคอนาเฮย์
พวกเราประทับใจมาก
หนังเรื่องนั้นปังมากในฝรั่งเศส เป็นหนังของลีโอที่ปังสุดในฝรั่งเศส
ลองคิดดูแล้วกัน ปังกว่า "ไททานิค"
และปังกว่า "จิตพิฆาตโลก" ซึ่งเป็นหนังดังที่ทําเงินมหาศาล
และจนวันนี้ นี่เป็นหนังของมาร์ตี้ ที่ประสบความสําเร็จที่สุดในแง่รายได้
"คนจะรวย ช่วยไม่ได้" เป็นอะไรที่...
คนรุ่นเดียวกับฉัน จะไม่รู้เลยจริงๆ ว่าเขาเป็นใคร
แต่ถ้าบอกว่า "เขากํากับ 'คนจะรวย ช่วยไม่ได้'"
เขาจะแบบ "อ้อ เขาเป็นผู้กํากับ 'คนจะรวย ช่วยไม่ได้' นี่เอง"
อะไรแบบนั้นน่ะ แล้วก็จะมันขึ้นละทีนี้
ขอต้อนรับมาร์ติน สกอร์เซซี
ตามสบายเลย
ปกติแล้วพ่อไม่ชอบให้เป็นที่สังเกต
เราเลิกออกไปกินมื้อค่ํานอกบ้าน เพราะคนจะเข้ามาหาเรา
ระหว่างมื้ออาหาร
แต่มีอยู่ครั้งหนึ่ง ที่พ่อออกไปกับฉัน
เราก็เดินข้ามถนนไปซื้อพิซซ่า
และฉันไม่เคยลืมเรื่องนี้เลย นี่เป็นเหตุการณ์สําคัญของชีวิตฉัน
และจะจดจําไปตลอด ที่เรานั่งอยู่ตรงนั้น
กินพิซซ่าของเราไป ไม่มีใครมากวน
แล้วฉันก็ถ่ายรูปพ่อ ใส่หมวกใบเล็กๆ มันดูดีมาก
แต่ก็ใช่ มันไม่มีความเป็นส่วนตัวจริงๆ
ฉันเลยคิดว่าก็เหมือนที่บ้าน ที่ออฟฟิศหรือที่ทํางาน
พ่อจะทําอะไรสักอย่างเสมอ
พ่อไม่เคยที่จะไม่ทําอะไร
ต่อให้ตอนที่พ่อบอกว่าไม่ได้ทําอะไร มันไม่จริงเลย
- เราต้องคุยกันทีหลังนะ - ผมขอคุยด้วยสามนาทีเพียงแค่...
นี่เป็นภาพร่างแรกของสตอรี่บอร์ด แบบคร่าวๆ นะครับ
บอกมาว่าต้องแก้อะไร เราจะเอาไปเกลาให้ดีขึ้นและส่งกลับ
เขาสร้างงานต่างๆ จํานวนมหาศาล
ผู้กํากับที่เขาค้นพบและชื่นชอบ และต้องการช่วย พวกเพื่อนๆ ของเขา
มีหนังสัก 20 ถึง 40 เรื่องได้ ที่มาร์ตี้ก็สร้างอยู่
อํานวยการสร้าง
น่าสนใจนะ
แล้วก็มีมูลนิธิภาพยนตร์
ไม่เคยมีเลยสักครั้งที่มาร์ตี้ จะไม่ให้การสนับสนุนภาพยนตร์
เขาจะคิดเสมอว่า หนังเรื่องไหนที่ต้องเอามาบูรณะ
มันไม่ได้เป็นการทํางานสําหรับเขา มันแค่เป็นนิสัยติดตัวน่ะ
มาร์ตี้รักษาภาพยนตร์ของโพเวลล์ และเพรสเบอร์เกอร์ไม่ให้สูญหาย
อุทิศตัวให้กับสิ่งนี้ ทุกวันนี้เขายังคงทําอยู่
มูลนิธิภาพยนตร์ ได้มีส่วนในหนังอย่างน้อย 900 เรื่อง
และยังมีเวิลด์ซีเนมาโปรเจกต์
ซึ่งเป็นองค์กรคล้ายๆ กันที่ทําเพื่อ หนังที่สร้างขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก
ที่ไม่มีการเข้าถึง หรือไม่มีความสามารถ
ที่จะบูรณะ เก็บรักษา อะไรแบบนั้น
มันเหมือนนึกถึง
ภาพวาดที่สูญหาย ที่อยู่ๆ ก็หายไป ไม่มีใครเก็บไว้
ไม่มีใครเอามาติดผนัง มันหายไปตลอดกาล
และงานที่สําคัญในชีวิตเขา รวมถึงการสร้างหนังเป็นเรื่องของ
การทําให้คนรุ่นถัดไป เข้าใจอย่างถ่องแท้
ว่าภาพยนตร์ในรูปแบบศิลปะ ที่สําคัญคืออะไร
เราต้องประสานงาน กับออฟฟิศของจอร์จ ลูคัสด้วยนะ
เรามีมูลนิธิภาพยนตร์
มีภาพยนตร์เรื่องยาว มีสารคดี
ตอนนี้เรากําลังทําโฆษณา มีการเดินทางท่องเที่ยว
และหมอฟันคนนั้น
- คุณชอบหมอฟันคนนั้นมาก - นั่นสิ ผมชอบเขา เขาเป็นคนดี
เป็นที่เดียวที่ผมจะได้พักผ่อน
รักษารากฟันให้หน่อยได้ไหม
เราทําอะไรไม่ได้เลยจริงๆ นะ รักษารากฟัน เรานั่งเก้าอี้และเขาก็...
เขาก็จะฉีดยาชาอะไรต่างๆ เป็นเรื่องที่น่าเบื่อมาก แต่...
ใช้เวลาแค่ชั่วโมงครึ่ง มันเหมือน...
แค่นี้แหละ ไปละ
ตอนฉันเริ่มทํางาน เป็นผู้ช่วยของมาร์ตี้
เขาเป็นคนมีอารมณ์ ใช่ไหม คือเขาจะหงุดหงิดมาก
คุณเคยโกรธมากตอนถ่ายหนัง
- จนถึงขั้นทุบโทรศัพท์ - มันสะใจดีน่ะ
คุณทําอะไร ทุบมันให้แตกเหรอ
หลายปีมาแล้ว ผมเคยทําบ่อยเลย เพราะ...
แต่มันก็น่าขํา เพราะผมต้องใช้โทรศัพท์
พูดตรงๆ เลย
บางทีก็ไม่ใช่สถานที่ที่สบายใจ
โดยเฉพาะตอนเช้า เวลารถไม่มาและเขาสายแล้ว และ...
มันก็ประมาณว่า... อาจตึงเครียดมากขึ้นมาได้
แต่มันเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น
ตอนเราทําสารคดี "ลิฟวิงอินเดอะแมททีเรียลเวิลด์"
คนพูดเสมอว่า ผมเป็นเดอะบีเทิลที่เปลี่ยนไปที่สุด
แต่ผมมองว่า จริงๆ ชีวิตก็เป็นแบบนี้แหละ
ประเด็นคือ...
ถ้าคุณไม่ตระหนักถึงพระเจ้า คุณก็ต้องเปลี่ยน เพราะว่า...
ผมได้เรียนรู้ เรื่องสมาธิตอนทําหนังจอร์จ แฮร์ริสัน
การดึงตัวเองกลับมา และทําให้ความโกรธสงบลง
ทําให้มันสงบ ความโกรธยังคงอยู่นั่นแหละ
แต่ลดเสียงตะโกนในหัวลงซะ
บอกว่า "โอเคๆ เราจะทําแบบนี้นะ"
และแน่นอนว่าใช้ความรัก นั่นคือหลักสําคัญ
- ดูเจ้าไก่ตัวเล็กๆ นี่สิ - นี่มันตุ๊กแกแน่ๆ
เคทีกับฟรานเชสกา และฉัน
เราแต่ละคนมีพ่อที่ต่างกันไป
แค่อยู่ที่ว่าเป็นช่วงชีวิตไหนของพ่อ
ตอนฉันเด็กๆ พ่อไว้เครา
เคราเฟิ้มน่ากลัวๆ และ...
แล้วพ่อก็จะม้วนคิ้วแบบดุๆ แบบว่า "ฉันมาแล้ว"
และพ่อก็ยังเป็นแบบนั้น ใช้ความโกรธทํางาน
แต่ตอนนี้มัน...
(เซราฟีนา หลานสาว)
เขาเป็นแบบนี้แล้ว
เอาหัวใจออกจากหัวตาซิ
ตาก็เลย...
- ใช่ - อย่างนั้นแหละ ดูดีแล้ว
พ่อพยายามจะ... ระหว่างมื้อค่ําของครอบครัว
พ่อพยายามจะมีส่วนร่วมมากขึ้น
และมื้อค่ําของครอบครัวสําคัญต่อเรามาก
แม่ เราต้องซ่อนแม่นะ เร็ว
- ไม่ๆ อย่าซ่อนแม่ ให้แม่ไป - เข้าตู้เสื้อผ้า
แล้วเราก็จะเข้าห้องนั่งเล่น
หลังจากนั้นสักสองชั่วโมง
อาจจะเป็นการดูหนังหรือพูดคุยกัน และใช้เวลาด้วยกัน
ค่ะ
อยากเป็นแวมไพร์ไหม
โชคชะตา อาจกําหนดมาให้ผมเป็นหนึ่งในพวกเขา
ได้ยินไหม
โอ๊ย
ความโกรธอาจกลืนกินเราได้ มันเคยเป็นแบบนั้นอยู่หลายปี ใช่แล้ว
มันเคยเป็น เป็นเรื่องปาฏิหาริย์ ที่ผมหลุดมา เราอยู่กับตัวเองไม่ได้
เรื่องของเรื่องคือเราจะต้อง อยู่กับตัวเองถ้าอยากมีชีวิตอยู่
เมื่อแก่ตัวลง... พ่อก็ใจเย็นขึ้นเยอะ
แต่...
พ่อเป็นห่วงฉันมาก
และฉันก็คิดว่า พ่อก็มีแนวโน้มที่จะเป็นห่วงอยู่บ้าง
เพราะเรื่องแม่
ผมจะไปนอนแล้วนะ ที่รัก
ไม่ค่อยมีคนรู้ว่าแม่ฉันป่วย
แม่เป็นโรคพาร์กินสัน ตอนอายุ 30 เห็นจะได้
แม่เลยมีอาการพาร์กินสันเร็ว
เป็นก่อนที่แม่จะเจอพ่อ
คุณจะอยู่ที่ออฟฟิศนั้นใช่ไหม
แล้วถึงช่วงหนึ่ง รู้สึกคุณจะบอกผมว่าคุณได้ส่ง...
ผมไม่พูดหรอกว่าจดหมายจากแฟนๆ...
แต่ก็แหม มันใช่อยู่แล้ว
คุณ...
ไล่ตามฉันไปทั่วออฟฟิศคุณ
ผมไม่ได้ไล่ตามคุณ พับผ่าสิ ไม่ๆ เรื่องจริงนะ
ตอนนั้นคุณขวางอยู่น่ะ
ผมกําลังถ่ายหนังอยู่
เราถ่ายหนังกันที่นี่
ผู้คนเห็น...
พวกเขามองดูพ่อ และดูหนังของพ่อ
และเห็นรางวัลกับอะไรก็ตาม แต่...
แต่แม่ฉันเป็นส่วนสําคัญในชีวิตพ่อ
เป่าอีกที
ตอนฉันเด็กๆ โรคยังไม่เป็นหนักมาก
พอฉันโตขึ้น โรคก็เป็นหนักขึ้นเยอะ
จนแม่เดินไม่ค่อยจะได้
ก็เคยมีอยู่หลายครั้ง ตอนพ่ออยู่ในกองถ่ายและ...
แม่ล้ม พ่อก็ต้องหยุดถ่าย และไปโรงพยาบาล
("ปูร์ มา กรองด์ ปิวัวน์" กํากับโดยฟรานเชสกา สกอร์เซซี)
พ่อจะรู้สึกสิ้นหวังมาก
พวกเขาสนิทกันมาก
จะเอาอะไร
ฉันจะเอา...
นั่นอะไร
ไอ้... ปะ...
ปฏิทินเหรอ
แคตาล็อก
- อ๋อ แคตาล็อก - ใช่
แต่... คุณเอาไว้ในห้องนี้เหรอ
ไอ้โรคบ้านั่นมันลําบากมากเลยนะ
แต่เขาไม่ได้ทําเหมือนมันลําบาก
ดูเหมือนเขารับมือกับมันได้สบายๆ
ผมว่าจะให้ดีต้องพูดว่า
ถ้ามาร์ตี้ไม่ผ่าน เรื่องราวพวกนั้นมาในอดีต
เขาคงไม่สามารถ อยู่แบบนี้ได้อย่างเต็มที่
และเขาได้เรียนรู้... ว่าศิลปิน เห็นแก่ตัวเรื่องงานศิลป์ตัวเองได้
แต่ไม่จําเป็นต้อง เห็นแก่ตัวเรื่องตัวเองในชีวิต
หลังจากเรื่อง "เดอะลาสเทมป์เทชัน ออฟไครสต์" ผมต้องเจาะลึกลงไปอีก
ผมอ่าน "ศรัทธาไม่เงียบ" เดือนกันยา ปี 89 ผมบอกว่า "เราต้องทําเรื่องนี้"
("ศรัทธาไม่เงียบ" เอ็นโดะ ชูซากุ)
ตั้งคําถามกับแนวคิดทั้งหมดว่า อะไรเป็นแก่นของการปฏิวัติ...
วงการศาสนาคริสต์นี้
มันเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง ที่ญี่ปุ่นตอนใต้ ประมาณศตวรรษที่ 17
ซึ่งเกิดความขัดแย้ง ครั้งใหญ่ระหว่างมิชชันนารีคาทอลิก
กับรัฐบาลญี่ปุ่น
ซึ่งส่งผลให้เกิดผู้พลีชีพเพื่อศาสนา สัก 35,000 คน มีคนถูกฆ่าตายในที่สุด
สิ่งที่เกิดขึ้นกับมิชชันนารี ที่ชื่อโรดริเกสนั้นน่าแปลก
(แอนดรูว์ การ์ฟิลด์ โรดริเกส)
ผมสนใจในเรื่องที่
มิชชันนารีตัวหลักๆ บางคน ที่ไปที่นั่นแต่แรกได้ทิ้งศรัทธา
ซึ่งหมายความว่า พวกเขาไม่เอาศาสนาแล้ว
ถ้าท่านไม่ทิ้งศรัทธา พวกเชลยก็จะถูกแขวนคออยู่เหนือหลุม
จนกว่าท่านจะทิ้ง
ชีวิตของพวกเขาจะเสียเลือดไปทีละหยด
"ศรัทธาไม่เงียบ" เป็นยิ่งกว่าหนังทั่วไป
อยู่กับคําถามว่าอะไร...
(อาริ แอสเตอร์ ผู้กํากับภาพยนตร์)
คือความหมายที่แท้จริง ของการเป็นคริสตศาสนิกชน
ตราบใดที่ท่านไม่ทิ้งศรัทธา พวกเขาก็ไม่รอดชีวิต
ตัวละครหลักของเรายโสมาก
ยืนกรานว่าจะไม่มีวันทิ้งศรัทธา
แต่เขาทําเพื่อช่วยชีวิตผู้อื่น
ลักษณะของพระคริสต์เพียงอย่างเดียว ที่ตัวละครทําในหนังทั้งเรื่อง
คือการทิ้งศรัทธา
ผมคิดว่าเขาเข้าใจ ความลึกซึ้งของสิ่งที่พระเยซูทรงขอ
ขอให้เขาทํา... ให้เขาเป็นคนที่เขาต้องเป็น
นี่เป็นเรื่องราว ที่ในตอนจบชายคนหนึ่ง
ปฏิเสธศาสนาคริสต์ที่เขาเทศนา
และในการทําแบบนั้น เขาก็ได้พบศาสนาคริสต์ที่แท้จริง
แล้วมันคืออะไรล่ะ
มันคือการเสียศักดิ์ศรี ของเขาด้วยใช่ไหม
อ้อ แก่นของเรื่องทั้งหมด คือความถ่อมตนในท้ายที่สุด
- นั่นคือ... การเรียนรู้ที่จะถ่อมตน - ค่ะ
นั่นคือความดีงามของเรื่องนั้น
สิ่งที่ผมคิดว่าน่าจดจํา เกี่ยวกับหนังเรื่องนี้คือบทส่งท้าย
หนังจบแบบเรื่องราวความรัก
ระหว่างบาทหลวงและคิชิจิโร่คนชั่วช้า
เขาทําเรื่องแย่ๆ เป็นคนทรยศเนอะ และเห็นแก่ตัว
ชายคนนี้ทําเรื่องเดิมๆ ซ้ําแล้วซ้ําอีก
อยากออกไปเป็นชาวคริสต์อยู่เรื่อย
แล้วก็หักหลังทุกคน รวมถึงบาทหลวงคนนั้นด้วย
แล้วก็มีตัวละคร จอห์นนี่ บอย ใช่ไหมคะ
ใช่ นั่นก็เป็นยูดาสด้วย เจ้าจอห์นนี่ บอย
คิชิจิโร่ จอห์นนี่ บอย
- เขาเป็นคนบาป - ใช่
ข้าขอโทษที่อ่อนแอนัก
ผมคิดว่ามาร์ตี้คล้ายคิชิจิโร่
ยิ่งกว่าตัวละครอื่นๆ ในเรื่อง
ช่วยข้าด้วย คุณพ่อ ปลดเปลื้องบาปให้ที
พระเยซูตรัสว่า
"ทําไมข้าต้องมาอยู่กับนักบวชชั้นสูง และทุกคนด้วย พวกเขาสบายดี
คนที่ต้องการ ให้ช่วยเหลือจริงๆ คือคนบาป"
("มาเฟียดงระห่ํา" ปี 1973)
เราเห็นใน "มาเฟียดงระห่ํา" และ "นักชกเลือดอหังการ์"
("นักชกเลือดอหังการ์" ปี 1980)
เห็นใน "คนดีเหยียบฟ้า"
ผมว่ามันได้ไปถึงจุดสูงสุด ในเรื่อง "ศรัทธาไม่เงียบ"
ที่แสดงความเห็นใจ ต่อคนที่ชั่วช้าขนาดนั้น
คิชิจิโร่ เขานี่แหละที่เป็นคนสอน
เพราะในตอนจบ...
มันแทบจะเหมือนว่า พระเยซูสอนโรดริเกสผ่านตัวเขา
ว่าอะไรคือความรักที่แท้จริง การให้อภัย และความเห็นใจ
คุณยังคิดว่าตัวเอง เป็นชาวคริสต์อยู่หรือเปล่าคะ
ผมคิดว่างั้นนะ
ผมเชื่อแบบนั้นจริงๆ
ผมต้องปฏิเสธมัน ค้นหามัน ปฏิเสธอีกครั้ง พยายามจะค้นหามัน
แล้วในที่สุดก็พบความอบอุ่นใจกับมัน
ผมว่าเราทุกคนมีข้อกังขา ความกลัว...
แต่กว่าจะเข้าใจศรัทธาของตัวเอง เราก็ตายไปแล้ว
ฉะนั้นจริงๆ มัน...
มันพยายามควานหาไปทั่วห้อง... ในความมืดน่ะ
เรื่องของเรื่องคือเราพัฒนาไปเรื่อยๆ
("คนใหญ่ไอริช" ปี 2019)
หนังของเขาหลอกหลอนผมมากขึ้นเรื่อยๆ
โดยเฉพาะ "คนใหญ่ไอริช"
ผมไม่ได้ร่วมงานกับเดอ นิโรนานมาก ตั้งแต่ "คาสิโน" ถึง "คนใหญ่ไอริช"
แต่ "คาสิโน" เป็นเรื่องสุดท้ายของ ประเภทนั้น เพราะ "ไอริช" ต่างออกไป
ต่อให้สภาพในหนังคล้ายกัน
แม่งเอ๊ย เวร
มันไม่เหมือนกัน
มาร์ตี้มองหาเนื้อเรื่อง ที่ให้เขาใส่ตัวตนทั้งหมดลงในหนังได้
และคุณจะเห็นได้ใน "คนใหญ่ไอริช"
คนนอกคนนี้ที่วางมือและใกล้ตาย
ฉากที่น่าจดจําที่สุดคือ บ็อบเห็นลูกๆ ทิ้งเขา
(ปิด กรุณาติดต่อช่องถัดไป)
เพ็กกี้ เพ็กกี้ พ่อแค่อยากคุยด้วย เพ็ก...
สิ่งที่ต้องแลกมา กับชีวิตที่อวดดีโง่ๆ แบบนั้น
ที่เขาคิดว่าเคยมี
และคุณจะเห็นผลเสีย
บ็อบ เดอ นิโร อยู่อย่างโดดเดี่ยวในบ้านพักคนชรา
(เทลม่า สกูนเมเกอร์ ผู้ตัดต่อภาพยนตร์ "คนใหญ่ไอริช")
ไม่รู้ด้วยซ้ําว่า คริสต์มาสเมื่อไหร่ เขาอยู่คนเดียว
มันเป็นสิ่งที่เขาแลกมา
- ความกรุณาของพระองค์คงอยู่ตลอดไป - ความกรุณาของพระองค์คงอยู่ตลอดไป
เอาละ แฟรงก์ ผมจะกลับมาเยี่ยมใหม่นะ
เร็วๆ นี้แหละ คงจะหลังคริสต์มาส
- อ้อๆ ได้สิ - แฟรงก์ ขอให้พระเจ้าคุ้มครองนะ
เช่นกัน ขอบคุณ
คริสต์มาสแล้วเหรอ
ใกล้แล้ว
อ้อ ผมไม่ไปไหนหรอก
ตอนที่บ็อบให้หนังสือผมครั้งแรก เขาปล่อยโฮร้องไห้ออกมา
ผู้คนแก่ตัวลงเรื่อยๆ หนังสือว่าไว้แบบนั้น
ผมบอกว่า...
ทั้งหมดนี้ ทั้งหมดที่พวกเขาพบเจอมา
ท้ายที่สุดเราก็ต้องเจอสิ่งเดียวกัน
เราต้องเจอการดับสูญของเรา
"คนใหญ่ไอริช" ได้ส่งผลต่อความรู้สึกผม
ในแบบคู่ขนานกันไปตลอดเวลา
เราได้เห็นผู้คนที่ยอดเยี่ยมเหล่านี้
หลังจากที่ทํางานนี้ร่วมกัน หลายปีที่ผ่านมา
งานที่เราทําด้วยกัน ผมซึ้งใจมากที่เราบังเอิญได้...
พอคิดถึงเรื่องนี้
เราเคยเป็นเด็กสองคน ที่ก็พอจะรู้จักกันอยู่ในเมือง
และแล้วจู่ๆ เรื่องทั้งหมดนี้ก็เกิดขึ้น
มันออกจะน่าทึ่งน่ะ
ผมคิดว่ามาร์ตี้ยึดมั่นกับสิ่งนั้น อย่างแท้จริง สิ่งที่เขาทําอยู่น่ะ
ตัวเขาจะไม่เปลี่ยนไป พระเจ้าคุ้มครองเขาด้วย
ในโลกนี้มีคนสร้างหนังเก่งๆ มากมาย
แต่ผมว่าคนอย่างเขาคงจะทําให้ฟรีๆ เลย
ผมคิดว่ายังไงเขาก็จะเป็นคนสร้างหนัง
ภาพยนตร์ครอบงําตัวเขาตั้งแต่เด็ก และไม่เคยจากเขาไปเลย
("คิลเลอร์สออฟเดอะฟลาวเวอร์มูน" ช่วงก่อนถ่ายทํา)
คุณรู้สึกไหมว่า ตอนนี้หนังแต่ละเรื่องมี...
คุณทุ่มสุดตัว ให้กับหนังทุกเรื่องไม่ได้
ในแบบเดิมๆ ไม่งั้นคุณคงจะ...
- หมอผมบอกผมแบบนั้น - ตาย
ดร.ไคลน์ ใช่ เขาบอกผมแบบนั้น 20 ปีก่อน
เขาบอกว่า "มาร์ตี้ คุณทําแบบนั้น ทุกครั้งไม่ได้นะ คุณไม่รอดหรอก"
เราต้องย้ายตามโดรน ทั้งกองเลย
(ในกองถ่าย "คิลเลอร์สออฟเดอะฟลาวเวอร์มูน")
ผมทําใจยากมากถ้าไม่ได้กํากับ
หรือถ้าไม่ได้สร้างหนังเป็นเวลานาน
สาม แล้วก็... สอง หนึ่ง แล้วก็สอง ครบแล้ว
ใช่ๆๆ ไม่ เมื่อกี้ดีมาก
เราจะไปไหน จากที่เดิมเหรอ
จะเริ่มจาก "เออร์เนสต์ เบิร์คฮาร์ต" ไหม
แน่นอน ใช่ๆ ใช่ๆ โอเค
เกิดอะไรขึ้น
- พร้อมไหม - กล้องพร้อม
โอเค และแอ็กชัน
(คุณสกอร์เซซี)
คําบรรยายโดย จริยา จริยวิชัย