NOONG '70s AT '80s, MAY FORGER NA TUMIRA SA ROME
MAY NAKILALA SIYANG PAMBIHIRANG MGA TAO, KAPANGYARIHAN AT SIKRETO.
ITO ANG KUWENTO NIYA.
O KAHIT PAPAANO ISA ITO SA MGA POSIBLENG BERSIYON.
No'ng araw na namatay ako, dapat magkikita tayo.
Pero di ako nakarating.
Di dapat natapos nang ganito 'to.
Sabi nila pag namamatay ka na, makikita mo ang naging buhay mo.
Pero wala akong nakita kahit ano.
Gusto kong maging malaya,
pero malaki ang naging kapalit ng kalayaang 'yon.
Wag!
Kasi pareho lang lagi ang tanong.
Ano'ng kaya mong gawin,
para makuha mo ang gusto mo?
DUCHESSA LAKE, TATLONG TAON ANG NAKALIPAS
Magkakasama kaming tatlo lagi sa kalokohan no'ng mga bata pa kami,
lumaking pasaway sa bayan namin.
Pero sino'ng titira sa lugar namin na kasya lang sa maliit na canvas?
Hindi ako.
Toni, ano ba.
Di lang ako late. Late na late na ako.
Hintayin mo nang matapos ako.
-Wala ka bang ilalagay dito? -Lalagyan ko ng hamog.
-Ginagawa ko na 'to 30 years na. -At?
Sawa na 'kong magpinta ng hamog, alam mo ba 'yon?
Sige, ipipinta ko 'yong bayan natin.
Excited kang magtrabaho sa steel mill?
Guys, importanteng misa 'yon. Pupunta si Bishop.
-A, Bishop pala. Kaya ka nagmamadali. -Oo. Siyempre.
Sige. Aalis na 'ko. Kotse ko naman 'yon.
Pero nagmamakaawa ako sa inyo!
-Di ba tayo sasama? -Sasama. Tara.
Kaya ba tayong dalhin nito sa Rome o masisiraan tayo sa daan?
-Makakarating tayo sa Rome. -Talaga?
Di pa ako ipinahiya ni Immacolata.
Sa ayaw at sa gusto n'yo, tertium non datur.
-Ano'ng sabi niya? -Ewan ko ba diyan.
Sino'ng pipigil sa 'tin?
-Sino'ng pipigil sa 'tin? -Halika na!
Tara, Vittorio!
Pupunta sa Rome ang pari, manggagawa at isang artist.
Parang simula pa lang, joke na.
Pero gagawa kami ng kasaysayan.
Ang pangit.
Noon, isang malaking party ang Rome.
Mga pope, bishop, artist, kriminal, pulitiko, komunista, pasista.
Lahat ng klase.
Tapos heto ako.
Gusto kong maging best painter sa Rome.
Kulang ang malaking canvas para sa lungsod na 'to.
Mga unang buwan, naaalala ko pa ang mga ngiti
sa mukha ng mga tao pag pinipinta ko sila.
Ma'am?
Tapos maaalala ko ang gutom,
pati na rin 'yong lamig.
Gagawan kita ng portrait. Halika.
-Hoy, pare. -Hindi lahat sa 'yo.
-Ano ba? -Marami ka ng customer.
Magbigayan tayo nang konti. Kailangan ko ring kumain. Maupo ka.
Tapos maaalala ko ang mga bangkay sa kalsada, mga bomba.
Pero ano bang pakialam ko?
Alam kong hahanapin ako ng Rome.
-Hello! -Hi!
Tara sa bahay ko.
Ang mahirap sa lungsod na 'to, kailangan mong maghintay.
Hindi magtatagal, mapupunta rin ako sa party na 'yon.
Kaninong bahay 'to?
Siya "ang Artist."
Artist daw siy? Naku, patay tayo diyan.
'Yon siya.
'Yong lasing na lasing sa sofa.
THE BIG FAKE
Donata, ang lamig.
Uy!
Ang lamig.
Malamig. Humiga ka na sa kama.
Palaging malamig dito sa lungsod na 'to.
Kung alam mo lang 'yong lamig sa bayan namin.
Donata, mahal ko, halika rito.
Mahal ko.
Di pwedeng ganito, lasing ka lagi.
Nandito ako.
-Ano pang ininom mo? -Sa kanya ba lahat 'to?
Sa kanya lahat 'to.
Mas yayaman siya kung magaling lang sana siyang magpinta.
-May alam ka sa pagpipinta? -Artist ako.
Art dealer ako.
Dadalhan kita ng mga gawa ko.
Kung mas magaling ka sa kanya, baka pagbigyan kita.
Paano ka pipirma sa gawa mo?
Toni della Duchessa.
Pero Toni na may "I."
Di gaya no'ng maliit na si Little Tony.
O si Tony Curtis. O si Tony Renis.
-Gusto mo nang konting payo? -Sige.
May "I" o walang "I" di mabenta 'yong pangalan mo.
Walang dating.
Sige, nakumbinsi mo 'ko. Papalitan ko na bukas.
Okay, tapos?
Ipapakita mo ba 'yong mga painting mo o hindi?
-Nasaan ang kotse mo? -Kotse ko?
Insulto 'yan, a.
Isasakay kita sa pinakamagandang sasakyan sa Rome. Tara.
-Ano 'yang nasa buhok mo? -Ewan ko, ano 'yon?
-May kakaiba sa buhok mo. -Alisin mo.
Pinakamagandang sasakyan pala ng ibang tao.
Magnanakaw ka ba o artist?
E, may magbabago ba?
Ang bilis mo lagi sumagot, 'no?
Masyadong mabagal lang 'yong iba. Sakay na.
-Sakay saan? -Tara. Sakay na.
-Saan ako uupo? Teka! -Sakay na.
-Sandali. -Sige.
-Kaya mo 'ko? Tulak mo 'ko. -Sige.
-Kung di, baka mahulog ako. -Relax!
Bagalan mo lang, Toni na may "I."
Sorry. Nakakahiya naman sa 'yo.
Baka nag-day off 'yong tagalinis.
-Oo nga. -Oo.
Makinig ka, Toni, paano ko ba sasabihin 'to.
Di mabenta 'yong ganito. Walang market para sa mga ganitong bagay.
Sa ngayon, puro symbolic, abstract, conceptual na ang mabenta.
Ikaw… parang figurative 'yong estilo mo.
Ano? Nainis ka ba do'n?
Ano, gusto mo matuwa pa 'ko?
Pero may talent ka.
Napakahusay ng gawa mo sa anatomy.
-'Yon na lang, mga nude— -Mga nude.
Mabenta pag di masyadong tradisyonal.
A, gano'n ba?
May original painting ka bang… nude?
Paanong original? Parang mga cube ni Picasso?
Oo, gusto mo 'yon.
-Hindi. -Talaga?
No'ng una gusto ko siya, pero naging commercial na.
-Gano'n ba? -Gusto kita.
-Pwede bang simulan natin sa nude mo? -Marami nang nagtanong sa 'kin.
Lagi akong umaayaw.
Talaga? Kasi hinihintay mo 'ko?
-Hinihintay ko si Toni della Duchessa? -Oo.
Kung maghihintay ka hanggang bukas, iba na ang pangalan ko.
May cream 'yong sa 'kin.
May palamang cream na croissant.
O brioche.
Sabi na nga ba, mas magnanakaw ka kaysa artist.
Paano mo 'to nakuha?
Self-portrait 'to ni Bernini.
Paano mo 'to nakuha?
Kopya 'yan.
-Kopya 'to? -Kopya 'yan.
Ang perfect nito. Saan mo 'to nakuha?
"Nakuha"? Ginawa ko kaya 'yan.
Seryoso.
-Hindi nga. -Bahala ka.
-Sige. Saan mo nakita 'yong original? -Sa librong 'to.
Di ka naniniwala?
Toni, tingnan mo 'to.
-Kaya mo bang kopyahin 'to? -Ito ba?
-Tingnan mong mabuti. Di ako naniniwala— -Mas totoo pa sa original.
Madali lang sa 'kin ang kumopya.
Napakadali lang nito.
Napakasimple ng mga linya.
Medyo personal ang estilo ng brushwork.
Ano 'to?
Puntahan mo 'ko pag natapos mo na.
Alam ko na agad pag may pagbabago sa buhay ko.
Parang may makati sa batok ko.
Kakaiba ang pakiramdam.
Palagi.
Pasok.
Ang problema lang, di nagbabago ang buhay para lang sa 'kin.
Ikaw ba 'to?
Hindi.
-Di mo ba 'ko yayakapin? -Wag na.
-Talaga? -Hindi. Umalis ka na.
-Grabe, ang pangit mo. -Ikaw din kaya.
Wala na 'kong trabaho.
Ngayon pang may mamahalin kang coat?
'Tong coat, para lang makibagay ako.
Sino'ng may paki sa 'yo? Bakit kailangan mong makibagay?
May sasabihin ka sa 'kin?
Naalala mo 'yong usapan natin, na babanatan natin 'yong boss natin?
-Puro kalokohan lang naman 'yon. -Di kalokohan 'yon.
Sa Red Brigades lang pwedeng gumawa ng pagbabago ang tulad ko.
-At ikaw din. -Di ako pag-aari ng kahit sino.
-Oo, alam ko. -Wag mo 'kong idamay diyan.
Pero
kailangan ko ng tulong.
May safe na nakapangalan sa 'yo.
Sa 'min, ginawa ko ang lahat gamit ang mga kamay ko para mabuhay.
Tara na. Pasok na.
Ano 'to? Armory?
Uy! Ano'ng ginagawa mo? Nando'n ang safe.
Bata pa lang kami, lagi na akong dinadamay ni Fabione sa mga kalokohan niya.
E, paano ba ako makakahindi sa kanya?
Tigil! Taas kamay.
Ano'ng ginagawa mo?
Wag kang gagalaw. 'Yong mga kamay mo—
Toni, tara na! Bilisan mo!
Labas na! Toni, labas!
Nababaliw na ba kayo?
Wag kang gumalaw.
Tingnan mo 'yang camp bed.
Ang camp bed, oo.
Natutulog ako diyan kasi nakakakilabot ang 19th century na kama.
Nakakakilabot sa 'yo ang maging komportable?
Matulog ka na nga lang sa sahig.
-Aray! Vittorio! -Alam ko. Sandali lang.
-Sabi mo wala lang. -Hindi, sinabi niya 'yon.
Hindi dahil nurse ang nanay ko, magiging doctor na 'ko.
Detalye, Vittorio.
Oo, mga detalye. Ano 'yong mga 'yon?
Mga gamit ng bagong kaibigan ni Fabione.
Kukunin ko ang mga rifle. 'Yong mga baril. Sa inyo na 'yan.
Diyos ko po!
Tapos sa 'yo na 'yong kalahati ng pera galing sa safe.
Sa 'yo na 'yong pera.
Ibibigay mo sa 'kin? Para sa pinaglalaban ko?
Hindi.
Ibibigay ko kasi di ka pakakainin ng pinaglalaban mo.
-Aray! -Teka.
-Gupitin mo na lang. -Gupitin?
-Ganiyan lang? -Oo.
Sige, bahala ka. Maubusan ka ng dugo. Heto na.
Sinabi ko na di ko…
Akin na ang gasa.
Kalokohan 'tong sitwasyong 'to.
Bigla kang susulpot na may tama sa braso, may mga armas sa maleta…
Hindi tayo ganito, guys. Kayo…
Mga sakristan tayo. Mga sakristan tayo sa 'tin.
Tapos ka na magsermon?
Hindi, di pa tapos ang sermon ko.
Ano'ng ginawa mo kaninang umaga?
-Uy! -Oo.
-Busy ako. -"Busy ako."
-Vittorio, pakiabot nga ng gunting? -Hindi.
Hinaan mo nga 'to, Vittorio.
Dito ba 'yon?
Wow! Ang ganda dito.
Para akong naiipit sa ganitong lugar.
-Parang ang liit ko. Ikaw ba? -Hindi naman, Vittorio.
Iniisip ko kung paano ko makukuha 'yong mga ganitong bagay.
At dapat iniisip mo rin kung paano 'to magiging sa 'yo.
-Dito na lang. -Dito?
Paano mo nakilala 'yong art dealer na 'to?
Sa biblical na paraan.
Dapat lang. Magaling.
Nag-sex kami.
Naintindihan ko na.
Oo. Di mo naintindihan.
-Wag. Mababasag 'yong bintana. -Dalawang layer 'yan.
-Hayaan mo 'ko! -Aalis ako pag mali ka.
Dona!
-Long time no see. -Tingnan mo 'tong dala ko.
Sige, Vittorio. Alis na. Kami na'ng bahala dito ng kaibigan ko.
-Ipapakilala mo ba 'ko— -Salamat sa paghatid.
Uy.
Ano ka ba… Itago mo.
-Ganda, di ba? May pirma na rin. -Do'n ka dumaan.
-Ano? -Nando'n ang pinto. Pasok!
-Bye, Vittorio. Alis na. -Hindi, teka.
-Sige na. -Respeto naman, ipakilala mo naman ako.
Hindi, ayokong may kasamang pari. Ang weird no'n.
Parehong-pareho.
Parehong-pareho talaga.
Pati pirma, pareho rin.
Uy.
-Ano'ng gusto mo? -Nandito ako, o.
-Siya si Father Vittorio. -Nice to meet you.
-Head ng transport.
-Kamayan mo siya. -Oo…
-Donata, nice to meet you. -Father Vittorio.
Hoy.
Ano?
-Ano? -Alam mo 'yon.
-Hindi. -Bawal 'yan.
Ano lang…
Aalis na 'ko. Late na ako sa service. Bye.
-Bye. -Good boy.
Mangumpisal ka.
So ano'ng plano natin? Bibigyan muna kita ng paunang bayad, ha?
Magkano… 'Yong presyong nasa isip mo?
Hindi ako eksperto sa market, pero—
Heto, ten percent 'to ng kabuuang presyo.
Three hundred thousand lire?
-Three million 'to? -Hindi bababa sa three million.
Mag-celebrate tayo.
Magsayaw tayo.
Magaling ka bang dancer?
Pinakamagaling.
Paglingon niya, may nakita siyang malaking bear.
Mas malaki pa sa nakita niya dati.
-Isang higanteng puting bear. -Naku!
Sabi niya, "Aminin mo na. Di ka naman nandito para mangaso, 'no?"
Hi!
Tinugtog 'yong kanta natin, umalis ka.
Guys, siya si Toni.
Toni, siya si Balbo.
Balbo, siya si Toni.
Hello. Kukuha ako ng upuan.
Artist si Toni.
Isang artist na kakakilala ko lang.
Forger si Toni.
A, forger.
Wow.
At…
Binibentahan ako ni Balbo ng alahas.
Mga kuwintas, singsing…
Maganda ang presyo niya. Bahala na kung saan galing.
May kuwintas o singsing ka bang dala ngayon?
-Gusto kong magregalo sa girlfriend ko. -Talaga?
Uy, Crocca, ano'ng meron ngayong gabi? May engagement ring ba tayo?
Iche-check ko.
Alam mo bang atleta si Crocca?
Hammer thrower siya. Kaya mo ba 'yon?
Hindi. Ano 'yong "hammer throwing"?
Heto.
May dalawang sparkler pa 'ko.
Kukunin ko pareho.
Sobra naman yata.
-'Yang dalawang 'yan… -Three million.
-Ano'ng problema? -Toni, ano'ng ginagawa mo?
-Sampung beses ang presyo niyan. -Kukunin ko pareho. Okay?
Gumagawa kami ng paper planes gawa sa mga tseke, ha?
-Talaga? -Bayaran mo na lang ng cash bukas.
Kalokohan 'to, Toni.
Donata, relax. Di ko naman 'to pera.
Sige na. Ang pirma nito,
kapareho no'ng totoong may-ari.
Sige, kukunin namin.
Pero may corollary.
One week ako sa crossword puzzle dahil sa salitang 'yon.
-Di ko alam kung ano 'yon, pero gusto ko. -Ano ba ang "corollary"?
'Yong corollary, pag niloloko mo kami,
dadaan ang Driver bukas.
Malalaman mo kung ba't siya Driver.
Malinaw ang corollary.
Isa pang joke.
Baka alam n'yo na 'to.
Alam n'yo na ba 'yong sa safari sa Africa?
Baka nasabi ko na sa inyo.
Ang buwan sa taas…
Hoy.
Tinanggap nila 'yong tseke. Tapos marami silang ibinigay na cash.
Ayos. Muntik ka nang maging disabled.
Sa halip, ilibre mo 'ko ng almusal.
Sige, dadalhin ka namin sa tambayan.
Balbo, Crocca, Driver, at iba pa…
Ang totoo, kilala ko na sila.
Dati, lahat ng nasa Rome kilala ang mga miyembro ng gang.
Marcello, bigyan mo ako ng spuma.
Pero iba pa rin pag kasama mo sila kaysa sa nababasa mo lang.
Mag-isa ka lagi.
Pwede ba 'tong kainin o display lang?
May comedian tayo ulit.
Balbo, saan mo 'yon nakita? Sa circus?
-Marunong kang mag-pool? -Oo naman.
Stutty, ayusin mo ang bola para kay Paul Newman.
Ba't Stutty ang tawag sa 'yo?
Ka… k… ka…
Ka… kasi…
Okay na. Ayusin mo na ang bola.
Tingnan natin kung magaling ka sa brush o sa tako.
Ang gulo.
-Isang artist? -Oo.
Ibig sabihin? Mga pekeng painting ni Donata?
Hindi lang 'yon.
May mga sariling gawa rin ako.
Marami akong alam gawin, Ba.
No'ng nakaraan, nagnakaw kami ng kaibigan ko sa armory.
Usap-usapan pa rin 'yon.
Ikaw ba 'yon?
Oo. Kasama 'yong kaibigan ko.
Hinahanap namin 'yong mga gagong 'yon
na nagnakaw nang di man lang nagpaalam sa 'min.
Tapos nandito ka na.
-Binuksan ko lang 'yong safe, Balbo. -Para saan ang mga baril?
-Ako, wala lang. 'Yong kaibigan ko. -Para saan daw 'yon?
Para sa mga pulitiko ang malalaking baril.
May iniwan siyang dalawang pistol.
Aling mga pulitiko? Red o Black?
Red.
-Nagkamali pa kayo ng kulay. -Wala akong pakialam sa kulay.
Do'n ako sa nakakatulong sa 'kin.
Tingnan natin ang mga masterpiece mo.
-Hintayin mo 'ko dito. -Sige.
Ang ganda rito. Parang lungga ng beaver.
Pwede kitang ihanap ng mas disenteng bahay.
Hindi ko kailangan ng bahay, Ba. Kailangan ko ng studio.
'Yong maayos na studio, may ilaw at space, di tong lugar na 'to.
Studio ang kailangan ko.
Studio?
Tatandaan ko rin 'yan. Hahanapan kita ng studio.
-Talaga? -'Yong pwede mo ring tirhan.
Tulungan mo lang ako kung may five minutes ka.
Pwede ako maghapon para sa studio.
-Ito… -Ano?
Bibilhin ko na 'to sa 'yo.
Tara na, Michelangelo.
Nandito na tayo. 'Yan ang pintuan sa harap.
-'Yan ba? -Oo.
Sa dating tao namin 'tong bodega na 'to.
Tapos naisip niyang makipag-usap sa judge, ang galing di ba?
Kompleto pa 'to. Typewriter, TV… Itapon mo na lang. Gawin mo ang gusto mo.
Ayusin mo ang entrance, maglagay ka ng mga halaman.
Pwede kang mag-alaga ng aso, makipag-sex.
At voilà.
Maganda ang ilaw dito. Di gaya do'n sa tinitirhan mo dati.
Ano'ng masasabi mo? Pwede na ba 'tong studio?
Oo naman. Pero di ko kayang bayaran 'to.
Wala kang babayaran.
Basta gawin mo pag may ipapagawa kami sa 'yo.
Anong klaseng trabaho?
Artistikong bagay.
Parang gano'n.
Burahin mo ang serial numbers nito. Kaya mo ba?
-Oo naman. -Mabuti.
'Yan na 'yong dating may-ari ng bahay.
Ipapakita ko 'yong side na di masyadong artistiko.
-Wag, maawa ka sa 'kin! -Ano'ng gagawin ko?
Ano'ng tatanggalin ko? Tenga o mata?
Bahala ka na! Tenga, mata…
-'Yong mata. -Tanggalin mo na.
-Diyos ko, wag! -'Yong bibig na lang para manahimik.
-Nakikiusap ako, maawa kayo. -Ngumanga ka!
-Ibuka mo 'yong bibig niya. -Maawa kayo!
Wag!
Pakiusap! Nagmamakaawa ako sa inyo!
Wala akong sinabi sa judge. Wala akong sasabihin sa judge.
Maawa kayo!
Please…
Ano?
'Yong best part?
Wala raw siyang sinabi.
Wala.
-Wala siyang sinabi? -Wala.
-'Yon ang sabi niya. -Di, sinabi na niya sa kanila ang lahat.
Hindi!
-Hindi ba? -Hindi. Ano…
Di ba, kinanta mo na kami?
-Hindi, ano… -Kumanta ka na, di ba?
-Ano… -Pakinggan ko nga.
-Hindi. -Kumanta ka nga!
Ano…
-"Ano," ka gago! -Wag!
Di na siya kakanta ulit.
Wag kang mag-alala. Impormante siya.
Ipapalinis ko 'to para makalipat ka na bukas.
Eto.
Para sa 'yo 'to.
Para sa Modigliani.
Binili ng isang kolektor ng eight million.
Ano?
Kukuha ako ng 30 percent.
Kaya kinuha ko 'yong 2.4 million tapos may 5.6 million ka,
bawas sa 300,000 na ibinigay ko.
Ito ang dapat mong gawin.
Magaling ka rito.
Pwede kang kumita kahit magkano ang gusto mo.
-Ano'ng dapat kong gawin? -Ano 'yon? Magpinta ka.
-Mga kopya? -Siyempre naman.
May kaya kang gawin na di kayang gawin ng iba.
Pero di sapat na magaling ka. Dapat alam mo kung ano'ng ipipinta mo.
At alam mo kung ano'ng dapat pekein.
Kailangan nating magpokus sa 1900s, Toni.
-Sa mga doodle na gusto mo. -'Yong kati.
Sa wakas, may taong naniniwala na ako ang best painter sa Rome.
Ayan na. Nagbabago na naman ang buhay ko, kapag hindi mo—
Ano?
Gusto mo bang makipagsosyo sa 'kin?
Anong klaseng negosyo?
Ng puso?
Saka 'yon.
In love ka.
-Hindi. -In love ka.
Sinabi ko na. Di ako nai-in love.
Ako rin.
Monet, Boccioni, De Chirico. Lahat sila. Kaya kong ipinta lahat.
Magaling ako ro'n.
Lahat 'yon. Punuin natin 'to.
Magkakaroon tayo ng mga painting na gusto ng lahat, pero wala sila no'n.
Naaalala ko bawat detalye ng mga buwang 'yon.
At naaalala ko na masaya ako.
May parquet sa kisame.
-Meron. -May parquet din sa kisame.
At ito
ang kuwarto… natin.
Kuwarto natin?
Sinabi mo 'yon.
Gano'n ko na-imagine ang magiging buhay ko.
Sinabi ba niya na sakristan kami?
-Hindi. -Di ko pa nasabi sa kanya.
-Kaming tatlo. -Seryoso?
Oo. Tapos pinalayas nila ako.
Nasa pabrika si Fabione, ngayon nasa pulitika na siya.
-Si Vittorio, alam mo na. -Bakit nila siya pinalayas?
Kainin mo ang cake mo.
Alam ko. Ano'ng dahilan ba ang gusto mong sabihin ko?
Nagnakaw siya sa koleksiyon.
-Pambili ng paintbrush. -Oo, sige.
Ikaw lang ang consistent.
Consistent? Siya?
Ayaw niyang maging pari. Gusto niya lang ng pera.
Hindi totoo 'yan. Mas kumplikado pa do'n.
Sabihin mo 'yong sabi ng nanay mo.
-Mas elegante ang mga pari— -May pangkain ang mga pari!
May pangkain raw ang pari!
Wag mo siyang pansinin, Vitto.
Okay. Tapos?
Mahirap kami, konti ang opportunity.
Ito lang ang tanging paraan para makapag-aral ako.
Kaya heto ako.
Tama ang nanay mo.
Elegante siya, di ba?
-Salamat. -Sobrang elegante.
Alam mo, medyo magkamukha kayo.
-Talaga? -Oo.
-Elegante rin pala ako. -Sobrang elegante.
-Ano'ng gusto mo? -Pareho lang.
Gusto kang makita ni Fabione. Punta kayo sa misa sa Huwebes Santo.
Sige.
Gusto ko si Donata.
Ako rin.
Ngayon na umabot ka na rito, sana wag mong sayangin.
May oras para sa lahat.
Kanino 'tong makalawang na 'to?
Father, bibigyan kita ng kotse.
-Pansinin talaga 'yong kotse ko. -Balbo po, nice to meet you.
Alam kong late na 'ko, busy kasi ako.
Para makabawi sa 'yo, may ibibigay ako.
-Ano'ng nangyari? -Wala.
Ano 'to? Tiramisu ni Franca?
-Kumusta? -Mabuti. Ikaw?
-Mabuti. -Sino si Franca?
Pero may problema sa kasiyahan.
Di 'yon nagiging sapat.
At 'yon ang pagkakamali ko.
Malaki ang kinikita mo bilang artist, 'no?
Maraming pera.
-Magkano ba? -Mas mababa kaysa sa 'yo.
Talaga?
Alam ba ni Donata na nasa club ka mag-isa sa gabi?
Ano sa tingin mo?
Dapat may konting misteryo ka. Di sinasabi ang lahat sa babae.
-Tara. May gustong makipagkilala sa 'yo. -Sino 'yon?
Isang lalaki.
Ano ba 'yang suot mo?
Uy, Ba.
Siya si To… Toni?
-Uy. -Sansiro, si Toni.
-Nice to meet you, Toni. -Nice to meet you.
Travel. Kailangan niya ng passport.
Okay. Gagawan natin siya ng passport ng bata.
Palabiro talaga siya.
Kung customs officer ka, sino'ng pipigilan mo? Ako o ikaw?
-Ako. -Mismo.
Mali ka, di ba?
Kabutihan ang sandata ng malalakas.
Dala mo ba 'yong totoong passport mo?
Tara na.
-Go. -Hindi ka sasama, Ba?
Hindi. Sasayaw ako.
PIRMA NG MAY-ARI PAGPAPATUNAY NG PIRMA
Tapos na!
Uy.
Edoardo na ang pangalan mo.
Napakahusay.
Trabaho ko 'yan, e.
Totoo pala 'yong sinabi ni Balbo, 'no?
-Babawi ako sa 'yo. -Oo.
Maglagay ka ng buhol sa panyo para di mo makalimutan.
Bakit Sansiro ang tawag sa 'yo?
Naniniwala ako sa dalawang bagay.
'Yong isa, ang Inter.
Fan din ako ng Inter.
Si Altobelli?
Masyadong sikat.
Si Oriali?
Magaling si Oriali.
Si Baresi?
Siya ang pinakamagaling.
-Iba ka, Toni. -Mag-ingat ka, Sansiro.
Iba ka talaga.
Go Inter!
Palagi.
Fabio!
Tingnan mo 'yong ginagawa niya.
Sumasama ka sa mga pasista?
Sino'ng nagsabi sa 'yo niyan?
Tumingin ka pag kinakausap kita.
Mga gagong pasista na nagpapasabog ng bomba sa tren para pumatay ng tao?
Wala akong sinasamahan kahit sino.
Nagsasayang ka lang ng oras.
Wala kang alam sa pulitika.
Uy, binabali mo ba 'yong paa niya?
Sorry.
Sinabi ni Vittorio na may maliit na tindahan ka ng typewriter.
Totoo ba 'yon?
Tapos may ibibigay ka sa 'min?
May IBM ako na may rotating head.
Medyo dumidikit ang R, pero mabilis.
May pabor ako sa 'yo.
Ilagay mo bukas sa trunk ng gray na Ford.
Iparada mo sa labas ng tindahan mo.
Walang problema, Fabio.
Salamat.
Tingnan mo ang mukha niya.
Nakasimangot na.
Ako na ang gagawa.
Gusto kong makita na maghugas ka ng kuko nila.
-Sige, aalis na ako. -Mag-ingat ka, Fabio.
-Bye. -Bye, Fabio.
Medyo makaluma ka. Akala mo pambata lang ang prutas.
Sinasabi ko na nga sa 'yong hindi.
Maniwala ka sa 'kin, pinakamasarap 'yong strawberry at lemon.
E di, kainin mo 'yon. Ano bang gusto mo?
"Natulala, pinagsabihan."
Nagulat.
Sabi ko na nga ba. Lasang sabon 'tong lemon.
Bakit ang tagal mo? Akala ko do'n ka na magtatrabaho.
-Sobrang daming flavor. -Hinihintay niya 'yong lemon.
Ilang buwang pinlano 'tong meeting, sisirain mo lang dahil sa gelato?
-Ano ka, seven years old? -Ten minutes lang 'yon!
Ten minutes.
Alam mo ba kung ano'ng halaga ng ten minutes sa iba?
Teka, pakinggan mo.
Dinukot ng grupo ng mga terorista sa Rome
ang leader ng Christian Democrat na si Honorable Aldo Moro.
Di ako makapaniwala.
Ang insidente…
-Paano nila nagawa 'yon? -Lakasan mo.
…nangyari sa labas ng parliamentary residence niya.
-Nagpaputok ang mga terorista… -Tara, alis na tayo!
…sa kasamang escort ng Christian Democrat leader.
Tapos pinilit nila siyang ipasok…
Magandang balita ang pagdukot na 'to.
Sa ganitong panahon magandang mag-invest.
At magandang oportunidad ang ganitong mga building.
Tama ba 'ko?
Palagi naman, Zu Pippo.
Oo.
Toni.
Sabi ni Balbo matutulungan mo kami
sa mga dokumento papunta at pabalik ng New York.
-Handa akong tumulong. -Mabuti.
Bibigay ni Virginia ang lahat ng kailangan mo.
-Nagustuhan mo ang paintings? -Avant-garde 'to.
-Mabili sa merkado 'yan. -Mabenta 'yang mga 'yan.
'Yong mga ito kaya?
Sa akin 'yan.
Mabenta ba 'yan?
Hindi masyado.
Ano sa tingin mo, Virginia?
Nagustuhan mo ba?
Alam mo ang gagawin namin?
Bibilhin ko na 'yan.
Magkano 'yan lahat?
Di ko mapresyuhan. Karangalan ko na nagustuhan mo 'to.
-Mukhang ikaw ang pinakasakto para dito. -Para saan?
Gawan mo 'ko ng espesyal na painting.
Para sa 'kin.
Napoleon.
Bagay sa 'yo.
-Kaya mo ba 'yan? -Ito ba?
Di mo makikita ang pagkakaiba at ireregalo ko na lang 'to sa 'yo.
Balbo.
Nakikita mo ba ang ugali ni Toni?
Sana ganito kayong mga Roman. Pero di naman palagi.
Maghintay ka pa nang konti. Kaming mga Roman…
Wala kaming history. Nag-improvise kami.
Pero kailangan n'yong mag-ingat.
Kumakalat ang tsismis.
Sabi ng iba, "Masyadong madaldal si Balbo."
"Laging may sinasabi, di tumitigil."
Talaga? Sino 'tong mga taong 'to?
Di galing sa kung sino man. Tsismis lang 'yon.
Tsismis? Naku.
Parang multo ang tsismis.
Pakalat-kalat sila, pero may naniniwala ba?
Aalis na 'ko.
Pupunta ako sa studio.
Hatid na kita sa labas.
-Hihintayin ko na lang ang mga dokumento? -Siyempre.
Hindi ka pinasagot ng tito mo kanina.
-Sagutin ang ano? -Tungkol sa paintings.
-Paintings mo? -Nagustuhan mo ba?
Ganito, di ako eksperto,
pero kumpara sa ibang mga kopya,
mas mukhang totoo ang gawa mo, mas maganda.
Pero, di ako eksperto, kaya wag mo 'kong pansinin.
Kung nagustuhan mo 'yon, eksperto ka.
Gusto mo ng portrait?
Bye.
Antonio?
-Toni. -Toni.
Bandang 12:50 nang may tumawag sa newsroom.
Ang sinabi,
"Sa phone booth sa Via Teulada, kanto ng Piazzale Clodio,
may leaflet ng Red Brigades."
Naka-typewriter ang mga leaflet, may tatak na limang-tulis na bituin.
Sinabi ni Vittorio na may maliit na tindahan ka ng typewriter.
May IBM ako na may rotating head. Medyo dumidikit ang R, pero mabilis.
Totoo ang pangalawang mensahe ng Red Brigades
na natagpuan sa Turin, Roma, Milan at Genoa ayon sa mga imbestigador.
Ipagdasal natin si Honorable Aldo Moro.
Ayaw palampasin ng pope ang tradisyonal…
Ngayong gabi, nagbigay ng leaflet ang Red Brigades,
pang-anim sa serye nila,
sa pagdukot kay Honorable Aldo Moro.
Ang leaflet, na kahawig no'ng mga nauna,
may nakalagay na tapos na ang "interogasyon ni Moro."
Nabanggit dito ang hatol na nagkasala at parusang kamatayan.
…delikadong pasa 'yon pabalik sa gitna ng penalty box,
nakaposisyon na do'n si Oriali.
Collovati, pumapasok nang mabilis, nakarating do'n at humarang,
kaya napunta sa corner.
Eight minutes na ang lumipas mula nang second half.
Isang superior second half…
-Hi. -Hi.
-Kailan mo kailangan? -Mga ten days.
Palumain mo 'rin yong frame. Kaya mo ba?
Oo naman. Napakadali lang ng Gauguin.
Para kanino 'to?
Para sa kaibigan ko.
-Magkano'ng ibabayad niya sa 'tin? -Walang bayad 'yan.
Unahin mo 'tong Gauguin kasi babayaran tayo diyan.
-Bye. -Bye.
Ano… Uy.
Wrong timing ba?
Hindi.
-Pwedeng pumasok? -Sige.
Ito ang mga dokumento. Galing kay Zu Pippo.
Ayos lang ba dito?
-Di ba gusto mo ng portrait ko? -Portrait mo, sige.
-Okay ba ang ilaw dito? -Okay na okay 'yan.
Pumuwesto ka nang maayos. Dapat komportable ka.
Aalisin ko ang jacket ko. Para mas komportable ako.
-Hindi ka komportable, 'no? -Hindi pa ako komportable.
Hubarin mo ang sapatos mo.
Ayan.
Mas okay na.
Uy.
Ginagawa mo ba talaga 'yong portrait ko?
-Ako? -Oo.
Mamaya na lang 'yon.
Gusto ko 'tong ilaw na 'to.
Toni!
Sino ba 'yong gagong 'yon?
Hinahanap ka nila.
Lagi nila akong hinahanap.
-Uy! -Bilisan mo. May pupuntahan tayo.
Gusto kang makausap ng Tailor.
-Ano'ng gusto niya? -Di ko nga alam, e.
Gusto ka niyang makilala.
-Puntahan na natin siya. -Uy.
Wag kang gago.
Sila 'yong totoong masasamang tao sa lahat ng 'to.
Magandang gabi, Toni.
Magandang gabi.
Maedyo malaki sa 'yo ang pantalon mo.
Akala ko uso 'to.
Pero dahil sinabi mo, naniniwala ako.
Toni, may kailangan kami sa 'yo at medyo urgent 'to.
Kailangan namin ng pekeng statement galing sa Red Brigades.
Pekeng statement?
Pero, pareho dapat no'ng mga statement na pinahanap nila sa 'min
sa mga phone booth o basurahan.
Kaya mo bang gawin 'yon?
Siguro.
Siguro?
Parehong-pareho.
Mabuti.
Ito 'yong mga kopya ng statement na nailabas nila.
Ito 'yong draft na ilalagay sa statement.
Pinaka-importanteng nakasulat na patay na ang PM.
Ikaw na ang bahala sa iba.
Tapos ito…
Babayaran n'yo na ako agad?
…para sukatin 'yong bilog sa paligid ng bituin.
'Yon ang batayan kung totoo o peke ang statement.
Okay?
At bakit ko gagawin 'to?
Kasi kailangan nating iligtas ang Prime Minister.
Hindi ba obvious 'yon?
Oo nga naman.
Pang-anim 'yong huling statement. Pang-pito 'yang sa 'yo.
Wag mong kalimutan.
"Uso."
Nakakatawa siya.
Nasa ibabaw kami mismo ng Lake Duchessa,
lugar kung saan mahahanap ang bangkay ni Aldo Moro ayon sa Red Brigades,
sa pang-pitong statement nila.
Mula kaninang madaling araw,
walang natagpuan ang mga bumbero, pulis at carabinieri.
Magandang masterpiece.
Daan-daang tip ang natatanggap ng mga pulis, carabinieri,
at ng finance police, na naghahanap sa lugar…
Ang sa 'kin lang naman.
…sa bawat sulok.
Kung sinabi nating sa 15th ang delivery, dapat sa 15th talaga, Toni.
At ayokong mapahiya
dahil kailangan mong tapusin 'yong Napoleon.
Nakikinig ka ba o kausap ko ang sarili ko?
…sa lugar ng Lake Duchessa,
kung saan nagtayo ng headquarters ang mga awtoridad at imbestigador…
-Di ba malapit sa inyo ang Lake Duchessa? -Oo. Malapit sa 'min 'yon.
-May lakad ka? -Tanghalian, kasama ko si Vittorio.
-Paano 'yong Gauguin? -Okay na 'yon sa 15th.
Magbihis ka mamayang gabi. Babawi ako sa 'yo.
Sumisid ang mga specialized divers sa mababang layer ng tubig.
Ililibre nga kita ng foie gras tapos nagsabaw ka naman, Vittorio?
Hindi ako mahilig sa foie gras at caviar.
Di mo alam kung paano mag-enjoy.
Bakit wala kang collar?
Di ba required 'yong collar mo?
Hindi, hindi mandatory.
May patakaran ang simbahan na "karapat-dapat ang suot."
Pero alam kong may ibang pananaw ang Rome sa ibig sabihin no'n.
Ano'ng problema, Vitto?
Nirekomenda ako ng papaalis na bishop para maging monsignor.
Pero sa iba napunta.
'Yong maraming kaibigan sa Vatican.
Siguro, ewan ko, baka mas karapat-dapat siya.
Na-stuck na 'ko dito.
Ayos ka lang naman kung nasaan ka. Maniwala ka, wag kang mag-alala.
Di bagay sa 'yo mag-alala.
Isipin mo 'yong kamang ibibigay nila kung naging monsignor ka.
Maganda ang mood mo, ha. Kumusta? Ano'ng pinagkakaabalahan mo?
Para sa kapakanan ng lahat.
Sagot ko na 'to. Aalis na 'ko.
-See you, Vitto. Ingat. -Aalis ka na?
Ano'ng ginagawa mo dito?
Sumasayaw. Okay lang ba?
-Hindi. Di ka pwedeng sumayaw dito. -Hindi?
Di ka sumasayaw.
Ano'ng pakialam mo?
Di ka ba apektado do'n?
Ganiyan talaga siya. Parang bata. Di niya mapigilan ang sarili niya.
Mahilig siyang magyabang.
Minsan blonde, minsan brunette.
Buwisit na minsan 'yan.
Basta alam nila kung saan sila lulugar.
Basta kung saan ka masaya.
Sino 'yong mga 'yon?
Kilala mo ba sila? Uy.
Dito ka lang.
Mas okay ba 'to?
Uso din ba 'yan?
Kung sasabihin mong okay ang ginawa ko,
matulog ka na. Alam ko na 'yon.
Totoo 'yan.
Mahusay ka.
-May kailangan pa kami sa 'yo. -Ano'ng kailangan mo? Statement ulit?
Kailangang malaman ng Red Brigades na may makukuha silang malaking pera
kapalit ng buhay ng Prime Minister.
Nangangalap ng pera ang pope.
Ang pope?
Gaano kalaking pera?
Ten billion.
Ten billion?
Sabihin mo sa kaibigan mo na pwede siyang mailigtas.
Kunin nila ang pera at iligtas nila ang mga sarili nila.
Sabihin mo kay Donata na pasensiya na kung naabala siya nang konti.
Sandali lang.
Sino'ng nagsasabi sa 'yo nito?
Pangalan ng girlfriend ko, kaibigan ko sa Red Brigades?
Gawin mo lang ang sinasabi ko.
Totoo bang mahahanap nila kung saan itinago ang Prime Minister?
Malapit na.
Ano'ng gagawin n'yo sa Red Brigades pag nahanap n'yo siya?
Gusto mo bang iligtas ang kaibigan mo?
Dona? Uy.
Pakitawagan mo si Vittorio bukas. Pero mula sa gallery.
Importante lang.
Tatawagan mo ba siya?
Ano'ng problema?
Pumupunta na sila dito sa bahay natin? Sino 'yon?
-Matulog na tayo. -Di tayo matutulog.
-Dona! -Sino 'yon at ano'ng gusto niya?
Wag mong sabihin na para 'to sa kapakanan ko.
Twenty years akong nabubuhay sa mundo nang wala ka.
Di pa 'ko nasaktan. Alam ko kung seryoso ang sitwasyon.
-Naintindihan ko. -Di mo naiintindihan, Toni!
Kasi pag napahamak ka, damay rin ako.
Sa sofa ka matulog ngayong gabi.
Pupunta ako sa harapan.
Marami kang dapat ipaliwanag.
May ten billion na ang pope. Di makikipag-negotiate ang gobyerno.
-Makinig ka, baka mamatay ka. -Wala na akong pakialam.
Sino'ng nagsabi niyan?
Di ko siya kilala. Isang beses ko lang siyang tinulungan.
Gustong malaman ng pope na buhay si Moro.
Tapos ibibigay niya ang suitcase ng pera saka n'yo siya papalayain.
Sasabihan kita.
-Bye. -Mag-ingat ka.
Uy.
Ano'ng lugar 'to?
Halika. Wala na tayong oras.
Ito ang pangatlong istante. Dito ka pupunta.
Alisin mo 'tong mga basahan, ilagay ang suitcase dito at umalis.
Walang pupunta dito.
Patunay 'to na buhay pa si Moro ngayon.
Diyaryo kaninang umaga ang hawak niya.
Fabio, ano'ng ginagawa mo?
Iwanan mo na lang lahat. Umalis na tayo rito.
Wala nang komunista at mga pasista. Tara.
Toni.
Aksidente kang nasangkot dito.
Nandito ako kung saan talaga ako nararapat.
Kita na namin ang subject.
Walang kikilos hangga't di nangyayari ang palitan.
Nandito na ang pari. Nag-uusap sila.
Ilapit mo ang microphone.
Akala ko may duffel bag ang darating, pero nagdala ako ng mga picture ni Moro.
E, ang pera?
Tiniis ng Holy Father ang matagal na pagdurusa,
pero sa huli, nagpasya siya na wag ituloy ang palitan.
-Ayaw niyang iligtas ang kaibigan niya? -Nandito ako para sabihan ka.
Sabihin ang ano? Sabihin mo mukha mo!
-Ano'ng nangyayari? -Umalis na ang pari.
Nasa target ko na ang subject, pero wala siyang dalang suitcase.
Itutuloy ko pa rin ba?
Umaalis na siya. Itutuloy ko pa rin ba?
Wag. Baka natunugan ng Vatican kaya pinatigil ang operasyon.
Umatras ka na.
-Hello? -Vitto? Uy, Vitto!
Ano'ng nangyayari?
Tawagan mo si Fabione. Sabihin mo tumakas na siya.
Palermo. Nawasak ng isang pampasabog ang riles ng tren sa Naples-Palermo,
ang 30-year-old na si Giuseppe Impastato…
Ang desisyon ng Ministry of Education
tungkol sa mga paaralan na gagamiting polling stations…
GR1 Flash News!
Isang mahalagang balita ang lumabas mula sa Rome.
Natagpuan ang isang bangkay ng lalaki sa gitna ng lungsod.
Posibleng katawan ito ni Aldo Moro.
Wala pa ring opisyal na kumpirmasyon.
Natagpuan daw sa loob ng sako ang bangkay.
Inuulit ko, sa gitna ng Rome, Via Caetani, malapit sa Piazza Argentina,
ilang metro lang mula sa headquarters ng Christian Democracy Party
at mula sa headquarters
ng Italian Communist Party sa Via delle Botteghe Oscure.
Ramdam ang pag-aalinlangan at pait ng mga sandaling ito.
Inuulit namin, hindi opisyal ang mga ulat na ito.
Wala pang news agency ang nakapagkumpirma nito.
Hinihintay namin ang Ministry of the Interior.
Mga 70 minutes ang nakalipas,
nagsimulang huminto sa Via Caetani
ang mga sasakyan mula sa flying squad at DIGOS…
Nandoon na sa lugar ang undersecretary ng Interior, na si Nicola Lettieri,
kasama ang mga pulitiko, mga pulis…
Wala kahit anong bakas ng memoir.
Kinumpirma ng mga pulis
na si Honorable Aldo Moro ang natagpuang lalaki
malapit sa Via delle Botteghe Oscure.
Hanggang salita lang ang Tailor.
Nangako siyang papalayain 'yong mga kaibigan namin sa Regina Coeli
pag nahanap namin kung nasaan si Moro.
-Nahanap n'yo ba siya? -Siyempre naman.
Pero wala silang ginawa, nakakulong pa rin ang mga kaibigan ko.
Nawala nga lang 'yong kaibigan ko.
Baka nagtatago siya sa mga imburnal.
-Sino ba 'yang Tailor na 'yan? -'Yong maaasahan natin hanggang ngayon.
Marami siyang mga koneksiyon.
Mga pulis, judge, abogado… Lahat 'yon sinusuwelduhan natin.
Pero pag di niya tayo sinunod, ipapakita ko kung paano siya masasaktan.
-Hawak niya rin ang mga pari. -Ano 'yon?
Isang taga-Vatican.
Bibigyan niya dapat ako ng suitcase na may ten billion
para sa Red Brigades kapalit ni Moro.
-Pustahan, pumalpak, 'no? -Oo.
Alam mo bang masuwerte ka?
Kung nakuha mo 'yong suitcase, wala ka na dito ngayon.
Ayaw siyang iligtas ng Tailor.
-Ba't nila papatayin si Moro? -Ba't nila papatayin?
Gusto niya ng alyansa sa mga komunista.
Mamamatay o makukulong habambuhay ang mga kaibigan mo sa Red Brigades.
Sayang naman.
-Mas magaling ka pa kay Paul Newman. -Hay, napansin mo rin.
Ang pinag-uusapan natin.
-Babalik ka ba para tapusin ang laro? -Di na, sawa na 'kong matalo.
Hindi, gawin mo ang mga kasunduan natin, okay?
Sa amin, traydor na ang tawag diyan.
Makikita mo ang mangyayari sa 'yo at sa puppet mo.
Salamat. Maraming salamat.
Nagsagawa na ng paghahanap sa iba't-ibang mga apartment, basement,
sa underground at mga garahe.
Patuloy ang mga roadblocks at traffic check sa kalsada.
Tungkol sa mga imbestigasyong sinimulan agad matapos…
-Nandito ka pala? -Oo.
Sige.
Di ko alam ang sasabihin. Wala akong maisip.
Masaya ako at nagustuhan mo.
Napahanga mo ako do'n. Ang galing mo talaga.
Magsabi ka lang kung may kailangan ka. Kahit ano.
Isang bagay lang.
…nagkataon no'ng isang araw.
Mahalagang operational base 'yon para sa Red Brigades…
'Yong kaibigan ko.
Nakumpirma ito sa pagsusuri ng dokumento at materyal na na-recover,
na kinuhanan ng bahagi at dinala sa mga scientific lab ng—
Toni.
Alam mo ba kung ano'ng ginawa ni Napoleon no'ng sinabi sa kanya
na namamatay na sa lamig ang lahat ng tao niya sa Russia?
Alam mo ba?
-Di mo alam. -Hindi.
Mismo. Wala siyang ginawa.
Wala.
Kasi kung alam mong wala ka nang magagawa, wag mo nang ilaban.
At delikado rin.
Pag-isipan mo 'yon.
Sige na, mag-enjoy ka.
Dona?
Donata?
Uy.
Kumusta ang party, Toni?
Nagustuhan ba niya 'yong painting?
-Ano'ng ginagawa mo? -Ano'ng ginagawa ko?
May usapan tayo.
Sinira mo, kaya aalis na 'ko.
-Tapos na 'yon nang two days. -Two days?
-Di mo matatapos 'yon. -Two days.
At di 'yon ang punto!
Donata…
-Okay 'yong one-night stand. -One-night stand?
-Oo. -Paranoid ka lang.
Oo, paranoid ako.
Nahihirapan ako, pero naiintindihan ko.
Kaya ko pa ngang palampasin 'yong mga kasinungalingan mo.
Akala mo di ko alam?
Ang hindi ko talaga maintindihan
ba't kailangan mo pang sumama sa mga 'yon
pakiramdam mo ba mas nagiging astig ka?
Ayoko nang makialam dito, Toni.
Dona.
Dadalhin ko ang mga painting. Di mo naman kailangan, di ba?
Makinig ka, Donata…
Ipapakuha ko bukas para may oras ka sa mga kaibigan mo. Okay?
Iiwan ko sa 'yo 'to, para maalala mo na mahal kita.
Para paggising mo, maalala mo na nagbago ka na.
Alam mo kung ano'ng mas masahol pa sa walang talento, Toni?
'Yong may konti ka lang.
Kasi sapat na 'yong konti na 'yon
para maintindihan mo na wala kang kwenta.
Wala kang kayang gawin kung wala kang kinokopya.
Ano'ng sinasabi mo?
-Tapos ka na ba? -Hindi pa.
Mula noon,
nasira na ang lahat.
Paalam, au revoir
Hala, 'tang ina?
Pumunta kami ni Toni sa scrapyard.
May pumutol sa linya ng preno.
May nangialam.
Sino'ng gumawa no'n?
-Toni! Sorry— -Toni mo mukha mo, hayop ka!
-Ano'ng ginawa mo sa kanya? -Tigil.
Umayos ka. Tama na 'yan.
Mahirap ang araw na 'to para sa lahat. Kailangan nating magpasensiya.
Sorry sa nangyari sa kaibigan mo, Toni.
Kung pwede ko lang sabihin,
nabigla ako sa reaksyon mo.
Bigla kang naging matapang.
Pero dapat panindigan mo 'yang tapang mo, Toni.
Alam mo kung ano pang di mo dapat ginagawa?
'Yong pagiging usisero.
Lahat ng mga tanong mo kung sino kami, ano'ng ginagawa namin,
paano namatay ang kaibigan mo.
Ano'ng masasabi mo?
Itigil na ba natin ang palabas na 'to at mag-usap na lang nang maayos?
Oo?
Kailangan namin ang memoir ng Prime Minister.
Hindi 'yong nakasulat sa diyaryo. Gusto ko 'yong buong bersiyon.
Di lang kami ang naghahanap no'n,
pero baka matulungan kami ng kaibigan mo para unang makakuha no'n.
Di ko alam kung nasaan siya.
Sigurado akong magagawan mo ng paraan.
Paano kung ayokong gumawa ng paraan?
Toni, kakasabi ko lang sa 'yo. Di ka pwedeng maging usisero o matapang.
-Huling pagkikita na natin 'to. -Di ko 'yon gugustuhin para sa 'yo.
'Tang ina mo!
Dona?
Hindi, Toni. Si Vittorio 'to.
Vitto.
Kumusta?
Ayos lang. Ikaw ba?
Oo, ayos naman. Ano 'yon?
Makinig ka, medyo nahihiya ako,
pero… kailangan ng soup kitchen ko…
ng donasyon, at naisip ko na…
Magkano ang kailangan mo?
Kailangan naming ipa-renovate kasi nasisira na.
'Tang ina? Hoy!
-Zu Pippo. -Kumusta.
Ano? Inaasikaso ka ba nila?
Oo.
May kailangan ka ba?
Lagi nila akong binibigyan ng soup.
Kumusta ba?
Toni.
Toni, sa buhay, kailangan mong gamitin 'to.
At dapat kilala mo kung sino ang kakampi at kalaban mo.
Di alam ni Balbo 'yon kahit binalaan ko na siya.
At muntik mo nang gawin 'yong maling 'yon.
Wala akong magawa para sa kanya,
pero iniligtas kita sa libing mo.
Matuto kang lumugar.
May kuwento ako.
Kanina, marami akong perang ibinigay sa banker.
Mayaman naman, nagtrabaho siya sa US, e.
I-invest niya 'yong pera ko. Ano'ng nangyari?
Ninakaw niya sa 'kin.
Gumawa ba kami nang ingay o gulo? Hindi.
Nanahimik lang kami, hanggang ngayon.
Naghihintay kami.
Halika.
Kailangan ng pasensiya sa mga importanteng bagay.
Inabot ng limang buwan bago ako makahawak ulit ng paintbrush.
Tapos ngayon?
Sino ako kung di ko magamit ang kamay ko?
Sino ba ako sa tingin ko?
Akala ko walang kailangang bayaran.
Pero palaging naniningil ang Rome.
Hello?
-To? -Vitto.
-Naiistorbo ba kita? -Ano 'yon?
May magandang balita ako.
Ginastos n'yo nang mabuti ang pera ko, ha?
-Nagustuhan mo ba? -Sobra.
Kumusta nga pala ang mga kamay mo?
Ayos naman.
Gloves.
Heto na siya.
Nakilala siya ni Vittorio. Kumusta siya?
Sobrang ganda ni Donata.
Di nga siya bagay sa kanya.
Sobrang miss ko na siya.
Miss ko na ang lahat.
Kung paano niya ako tingnan.
Pinaramdam niya sa 'kin…
Na buhay ka.
Oo, na buhay ako.
Pumalpak ako.
Lagi tayong pumapalpak.
Toni.
Aalis na ako rito.
Sa pinakamalayo.
Dumadami ang mga impormante.
Tapos magpapaputok muna ang mga pulis bago pataasin ang kamay mo.
Matutulungan mo ba 'ko?
Siyempre naman.
Gagawan kita ng passport. Kahit ganito ang mga kamay ko.
May pera din ako. Konti lang, pero may natira pa.
Di ko kailangan ng pera. Passport lang.
Kung kailangan mo ng tulong, magsabi ka lang.
Ibibigay mo ba ang magarang kotse mo?
Heto na. Alam ko nang mababanggit ang magarang kotse.
-Regalo kasi 'yon— -Talaga? Kanino galing?
-Sa bishop. -Ayos!
Kailan namin siya makikilala?
Kayo ang huling tao na isasama kong maghapunan sa Curia.
-Huling tao? Bakit? -Ano'ng problema sa mga kaibigan mo?
Regalo 'yon bilang reward sa pagsisikap ko—
Sandali lang.
Bago ka umalis, may importante tayong gagawin.
Paa ang gamitin mo, wag kamay!
-Paa ang gamitin mo! -Kailangan mo ng sariling bola!
-Gamitin mo ang paa mo, Vitto! -Ipapasa mo ba?
-Sige na! -Dali, Vitto!
Sige, Toni.
Hawakan mo!
-Fabio, ipasa mo! -Pinigilan ni Altobelli.
Go, Vitto! Uluhin mo! Ipasa mo!
Hindi!
Talo ka.
Nakita ni Altobelli si Oriali!
Bicycle kick galing kay Oriali!
Uluhin mo. Ipasa mo!
Goal!
Oriali!
'Yon ang huling beses na magkakasama kaming tatlo.
Ano'ng kailangan mo? Ano'ng ginagawa mo rito?
Gusto kong mag-sorry.
Kahit gaano karaming sorry 'yan, di pa rin sapat.
May proposal din ako.
Ibenta mo.
Ano 'to?
Ibig sabihin kailangan ko ng pera.
-Pera? -Dona.
-Kailangan ko ng pera. -Ano'ng ginagawa mo? Tumayo ka. Bakit?
Kasi mahal magpakasal.
-Ano'ng sinasabi mo? -Gusto kong gawin 'to nang tama.
-Marami tayong iimbitahang bisita. -A, sige.
-Bibilhan kita ng dress na may… -Train ang tawag.
-May train. -Oo.
Rose petals, ring bearer… Please.
Dona, seryoso ako.
Nagkamali ako, pero seryoso ako.
Toni, ano ba.
Please.
To.
Buntis ka.
Oo, To, buntis ako.
-Hindi na talaga kita kailangan. -Ano'ng ibig mong sabihin?
Anak natin 'yan.
-Hindi na tayo magkarelasyon. -Anak natin 'yan.
May iba ka pang pinagkakaabalahan.
Ito lang ang totoo sa mga nagawa ko.
Wow.
'Tang ina, ang perfect nito.
Kasi artist ako.
Salamat, To.
Heto.
Ito ang mga memoir.
Ilang page 'to?
Mas marami kaysa sa mga na-publish.
-Mas marami? -Saan mo gagamitin?
Para kumita pa ng pera?
Ito ang life insurance ko, Fabio.
Wala akong naintindihan sa pulitika, tama ka.
Ito ang magbibigay sa 'kin ng tsansa na mabuhay.
Saan ka pupunta?
Siguro sa Tierra del Fuego.
Tierra del Fuego.
Kung malapit lang 'yon, bibisitahin kita.
Wag na lang siguro.
Ang ganda ng Rome, 'no?
Mas maganda kung di na tayo magkikita.
Umalis ka na bago pa tayo mag-iyakan.
Sino'ng niloloko ko? Saan ba ako pupunta?
Pag di na tayo nagkita ulit, sana kasalanan mo 'yon.
Loko ka. Sinabi mo na 'yong gusto kong sabihin.
Bye, To.
"Natural, sa 'yo ko 'to sinasabi."
"Ibig kong sabihin kayong lahat. Sa Partido, sa bansa."
"Mag-isip kayong mabuti, mga kaibigan."
"Maging independent kayo."
"Wag tumingin sa kinabukasan, kundi sa susunod na araw."
"Inuulit ko na hindi ko tinatanggap ang hatol ng mga Christian Democrat."
"Walang mapapawalang-sala at wala rin akong huhusgahan sinuman.
"Minsan, iniisip ko 'yong mga maling desisyon ko."
"Mga desisyong di naman deserve ng iba."
"Tapos iniisip ko, pareho lang din naman ang mangyayari,
dahil tadhana ang may hawak sa 'tin."
"Mga kaibigan, mas mahalaga
ang katotohanan kaysa pagkapanalo sa eleksyon."
"Kahit may million akong boto, pag nawala 'yong gatuldok na katotohanan,
talunan pa rin ako."
"Parang nakakatawa ang lahat ng 'to, pero di mahalaga 'yong pagpapaliwanag."
"Kung kaya ba 'tong gawin, tapos gagawin nga talaga."
"Wala bang magagawa ang pope sa kasong 'to?"
"Kasi marami tayong kaibigan."
"Wala ni isang boses, na alam ko, ang tumindig."
"Ngayong may lumitaw nang konting pag-asa,
di maipaliwanag na dumating ang utos para sa pagbitay."
"Mahal kong Noretta, ipinapaubaya ko na ang sarili ko sa Diyos at sa 'yo."
"Ipagdasal mo ako."
"Gusto kong makita ng dalawang mata ko
kung ano ang mangyayari pagkatapos."
"Kung may liwanag 'yon, ang ganda siguro no'n."
Ano ang lugar na 'to?
Pagawaan, pero hindi na ginagamit.
-Bakit kailangan mong itago 'yan? -Ano?
Bakit kailangan mong itago 'yan?
-Ano 'yan? -Nandito ang kinabukasan ko, Vitto.
Ano ba'ng nangyayari, ha.
Wag kang makialam.
Kailangan ko lang ng ligtas na lugar sa gulong 'to,
tapos aalis na kami.
Uy, Vitto.
Ano?
Pag may nangyari sa 'kin, ibigay mo 'tong sobre kay Donata.
Sige.
Mahal kita, Vitto.
Flavio.
Di mo naman alam kung lalaki o babae ba siya.
-Lalaki 'yan. -Paano mo nasabi?
Nararamdaman ko.
Isipin mo, pagtanda niya,
kokopyahin niya 'yong mga drawing ng ibang bata sa kindergarten.
Do'n natin malalaman na anak mo talaga siya.
Di ko alam kung gusto kong maging katulad niya ako.
Bakit naman?
-Dapat katulad mo siya. -Wag.
Oo, ikaw lang.
Gusto kong maging katulad mo siya.
Diyos ko, wag naman lahat.
Pero malulungkot ako kung di mo siya katulad.
Kung di niya mamanahin 'yong magaganda mong kamay.
Ano ba, Toni, pagod ako.
Pagod ako.
Tapos?
Mas maayos na.
Teka lang, maayos na ang pakiramdam ko.
Pag tinanong ng anak ko kung sino ang tatay niya,
ano'ng sasabihin nila sa kanya?
Magnanakaw?
Forger?
Duwag?
Kumusta naman?
Pagod na akong sumunod sa iba.
Mas maganda pa sa original.
Halika rito.
-Ano? -Umakyat ka.
Sige.
Gusto kong maging malaya.
Malayang saktan 'yong mga kontrabida sa kuwentong 'to.
'Yong perang ninakaw ng banker sa 'yo. 'Yong kinuwento mo sa ospital.
May maliit na ibon ang nagsabi na nasa bodega raw sa Aurelia.
-Nagsasabi ng totoo ang maliit na ibon. -Bawiin natin.
-Di kami nagnanakaw. -Ako ang magnanakaw.
Masyado kang confident.
Ngayon, dapat alam mo na sa mesa ng Big Game,
laging panalo ang house.
Palagi.
Tumahimik ka. Kumalma.
Pero sugarol ako.
Feeling ko kailangan ko nang mag-all-in.
Kukuha lang ako ng share tapos aalis na ako.
Mawawala kami ni Donata kasama ang baby.
Maglalaho ako.
Sige, Toni. May basbas ka galing sa 'kin.
-Ano'ng pangalan niya? -Cesare.
Tingnan mo ang mukha niya.
-Pwede ko ba siyang barilin? -Di pwede.
-Bakit? -Kasi di pwede.
-Panggabi siya sa bangko. -Parang ang dali lang, Toni.
Di nila tayo papapasukin, pero kung bubuksan…
-Ano'ng— -Mama's boy! Sige na, paandarin mo na.
Wala akong ginawa.
May sinabi ba ako? Gusto ko lang mamasyal.
Good boy.
Sino kayo?
Red Brigades.
Maaga ako.
Sabihin mo ulit.
-Hoy. -Pwede bang pumasok?
Binuksan niya 'yong gate?
Pagpasok natin, si Crocca na ang bahala.
Para klaro lang, manununtok ako dito kung kailangan…
Magandang gabi.
Akin na ang mga tape. Ibigay mo sabi ang mga tape.
Bilisan mo! Sabi ko bilisan mo.
-Kailangan mong bilisan. -Oo na.
Stutty, wag ka nang umangal. Yayaman ka rito.
-Hoy. -Walang tao!
Clean sweep. Panalo ako.
Taas ang kamay, mga gago! Walang gagalaw!
Sumunod kayo. Mga Red Brigades sila! Red Brigades sila!
Kumalma ka. Talo ka na rin naman. Buksan ang vault.
Isa, dalawa.
-Sino'ng magtatali? -Si Stutty.
-Hindi, ikaw. -Itatali ko sila?
'Yong pera! Punuin ang mga bag. Go!
Bilisan n'yo, ano ba! Magbabakasyon tayo!
Naglalaro kayo ng baraha, ha?
Di naman natin pera 'yan.
Stutty, kaya mo pang bilisan?
'Tang ina!
Bilis! Ano ba!
Nameke ako ng paintings, stamps, passports.
Nakatatak ang pangalan ko sa kasaysayan ng bansang 'to.
Pero di lang 'to simpleng heist.
Uy.
Hindi ito pagnanakaw.
Ano 'yan? Kailangan na nating umalis dito.
Art 'to.
Hindi mo naman maiintindihan.
Hoy.
Bakit nakasimangot kayo? Smile.
'Yan. Ngumiti kayo.
Smile!
Ayos.
RED BRIGADES
Malawakang mobilisasyon ang ginagawa ng kapulisan ngayon
na nagsisiyasat sa nangyaring pag-atake ng armadong grupo sa bangko.
Lumalabas na apat na lalaki, na di naman nagdulot ng anumang casualty,
sa isang operasyon, nakuha nila ang higit 30 billion lire.
Pinakamalaking halaga sa kasaysayan ng bansa natin,
sa tinaguriang heist of the century.
Di talaga para sa 'yo ang conceptual art.
Ang baduy ng installation mo sa bangko.
Di ko alam
kung mag-iiwan ako ng measuring tape
o tae.
Tingnan mo kung saan tayo dinala ng irony mo, Toni.
Sakto 'to para pag-usapan ang diary ng isang patay.
Nasa 'yo ba ang mga memoir?
Kumpleto ba?
Ewan.
Pero doble ang haba kumpara sa nai-publish na bersiyon.
Pwedeng makita?
Wala sa 'kin.
Napakatalino.
Gusto kong magkaroon ng sapat na oras para makaalis sa Italy nang walang gulo.
Saka mo pa lang makukuha ang memoir.
Paano ako makakasiguro diyan?
Wala.
Magtiwala ka lang sa 'kin.
"Tertium non datur," sabi nga ng kaibigan ko.
Aalis na ako. Babaguhin ko ang buhay ko. Pati pangalan ko, baka pati mukha ko.
Ilang buwan pa.
Kailangan ko nang mag-report.
Alam mo na kung nasaan ako.
Kailan ka huling nangumpisal?
Sandali lang, ha?
Bihira lang sa 'tin ang nakaka-appreciate ng magaganda. Di ba, Father Vittorio?
Magkakilala ba tayo?
Wag kang mag-alala. Tailor din ako.
Itutuloy ko na ang pagsusukat sa 'yo.
-A, sige. -Mabuti.
Medyo mahaba 'to.
Kailangan kong ikumpisal ang kasalanan ko.
Naalala ko na may kaibigang pari si Toni.
Pero akala ko talaga boring kang tao,
gaya ng karamihan ng mabubuting tao.
Pero mali ako.
Hindi ka naman pala boring.
Pwede ko bang malaman kung sino kayo?
May report kami, na inihanda ng Curia,
para sa maling paggamit ng pondo ng simbahan para sa personal na gamit,
pinambili ng sedan.
Heto 'yon.
Isang report na pwedeng humadlang sa pagiging monsignor mo.
Tapos may pera na hiningi mo kay Toni para sa soup kitchen.
Na ni-renovate dalawang taon ang nakalipas.
Saan ka pupunta, Father Vittorio? Saan ka pupunta?
Saan mo ginastos ang pera, Father Vittorio?
Mga French restaurant?
Damit?
Alahas?
Hindi, ganito na lang. Ipapaliwanag ko—
Wala akong duda diyan.
Pero di 'yon ang dahilan kung bakit kami nandito.
Kung sakaling ipinagkatiwala sa 'yo ni Toni ang anumang papel,
gusto ng State na maibalik ang mga 'yon dahil sa State ang mga papel na 'yon.
Wala akong maalala na may ipinatago siyang anumang papel.
Sigurado ka ba?
Pag-isipan mong mabuti. Ministro ka ng Panginoon.
Di bagay sa 'yo ang magsinungaling.
-Promise— -Pati pangangako.
Siya nga pala, baka gusto mong malaman,
nagnakaw ng malaking halaga ang kaibigan mong si Toni.
Pera na hindi naman kailangan ng State,
at sa kasong ito,
pwedeng maging isang malaking donation sa simbahan mo.
Interesado lang kami sa mga papel.
At ang huling bagay na gusto kong sabihin sa 'yo
may mga tao sa pinakamataas na level sa Vatican,
na nirerespeto ako at 'yong trabaho ko.
Dona?
Magandang umaga, Toni.
Si Donata?
Relax, di ako pumapatay ng mga buntis. Nasa gallery siya.
Ano 'yon?
Maupo ka.
Halika rito.
Kinuha nila ako para patayin ka.
May insurance ako. Di ba nila sinabi sa 'yo?
Wala ka na no'n.
'Yong mga memoir. Nakuha nila sa kaibigan mo.
Di siya totoong kaibigan.
Ano'ng ginawa mo sa kanya?
Ang tamang tanong,
anong ipinangako nila?
Ba't mo sinasabi sa 'kin 'to?
Anong bakit?
'Tang ina, konti lang tayong fans ng Inter.
Di ba? Magtulungan tayo.
Di ko rin nakakalimutan ang mga utang ko.
May oras pa ba ako?
Wala na.
Sasaktan n'yo ba si Toni?
Hindi. Isa siya sa magagaling na nakatrabaho namin.
'Yong mga kamay niya? Sino'ng bumali no'n?
Di nambabali ng kamay ang State, Father Vittorio.
Sa susunod, baka Monsignor ka na.
Siguro Cardinal balang araw. Malay mo?
Gusto mo bang maging cardinal balang araw?
Pareho lang lagi ang tanong. Laging gano'n.
Ano'ng kaya mong gawin,
para makuha mo ang gusto mo?
Ano ang kaya mong isakripisyo
para magkatotoo
'yong mga pangarap mo?
Para sa inyo, sir.
Ano 'yan?
Hindi ko alam. Sorry.
Salamat.
Pareho lang lagi ang tanong.
Laging gano'n.
Para makuha mo ang gusto mo, ano ang kaya mong isakripisyo?
"Pareho lang lagi ang tanong. "Para makuha mo ang gusto mo…"
At ngayon, isinakripisyo ko ang pagpapaalam sa kaibigan ko.
Sorry, Vitto.
Sorry talaga, di na kita makikita sa huling pagkakataon.
Di kita mayayakap.
Pero ikaw, Vitto,
ano'ng kaya mong isakripisyo para makuha mo ang gusto mo?
Mas magaling ka sa 'kin sa mga salita.
Pero gusto kong sabihin na mahal kita.
Sa kabila ng lahat, mahal kita.
Babaguhin ko ang buhay ko. Saka pangalan ko. Baka pati mukha ko.
-Medyo magkamukha kayo. -Talaga?
Mawawala kami ni Donata kasama ang baby.
Maglalaho ako.
May oras pa ba ako?
Wala na.
Bibigyan ko ng bangkay si Tailor.
Mahal na mahal kita kaya pati kotse ko, sa 'yo na.
Sobrang baduy ng sedan mo.
Aalis na ako, Vitto.
-Father? -Wag!
Uy.
Hubarin mo 'to. Basang-basa ka.
Bakit ka nagpapa-ulan?
Uy.
Toni.
Pwede ka bang magpatugtog ng music?
BASE SA LIBRONG IL FALSARIO DI STATO NINA NICOLA BIONDO AT MASSIMO VENEZIANI
Nagsalin ng Subtitle: Vanessa Labrusca