Cảnh sát Chicago đã tìm ra kẻ họ gọi là nghi phạm có cơ sở nhất
trong vụ án Tylenol tối nay.
NGÀY 11/10/1982
Tôi nhớ lúc đó là cỡ một tuần sau. Bọn tôi nghe nói họ có một nghi phạm.
PHÓNG VIÊN - CNN
"Ừ, có người khác rồi". Ông ta tên là Roger Arnold.
Một người chủ quán rượu đã gọi bảo điều tra viên: "Tôi chỉ muốn các anh biết,
là tay này bảo anh ta có để xyanua ở nhà,
và anh ta có nhắc đến chuyện định đầu độc người ta".
Cảnh sát đã bắt người này,
Roger Arnold 48 tuổi, và gọi anh ta là "nhà hóa học ngầm".
KÝ GIẢ
Bản thân ông ta từng mua xyanua, đặt giao đến nhà mình.
Ông ta còn làm trong nhà kho của Jewel Food Stores,
một trong những nơi từng có nạn nhân mua Tylenol.
Lúc các điều tra viên khám xét nhà Arnold,
ông ta tự nguyện tiết lộ là từng có lúc giữ xyanua
nhưng họ chẳng thấy gì.
Cái họ tìm thấy là một cuốn sách
đại khái là sách công thức để đầu độc người khác.
Còn có vài loại bột bí ẩn, mấy khẩu súng không được đăng ký hợp lệ quanh nhà
và nhiều bộ hóa học nghiệp dư.
Bất thường với người làm công nhân nhà kho.
Ông ta còn có vé một chiều đi Thái Lan sau đó khoảng hai tuần nữa.
Có rất nhiều chứng cứ gián tiếp chống lại Roger Arnold,
nhưng chúng chỉ là chứng cứ gián tiếp thôi.
Hiện tại, tội duy nhất anh Arnold bị cáo buộc là vi phạm luật vũ khí.
THANH TRA CẢNH SÁT CẢNH SÁT CHICAGO
Ông ta hứng thú với hóa học. Tôi vẫn nhớ là đã thấy đủ thứ ở căn hộ của ông ta.
Dù đấy có thể là căn cứ, chúng chưa cho tôi biết ông ta là hung thủ.
Họ đã nói rõ là anh là nghi phạm. Anh phản ứng thế nào?
Họ muốn nghĩ sao thì nghĩ, nhưng tôi không liên quan gì hết.
Sau khi được cho bảo lãnh tại ngoại,
được biết Roger Arnold đã nói trong phòng xử án là:
"Tôi muốn có chân trong vụ giết kẻ
đã xì đểu tôi trong vụ Tylenol này".
Một người đã bị bắn chết bên ngoài quán rượu ở Chicago này sáng sớm thứ Bảy.
Sau đấy, Roger Arnold quá điên tiết với người chủ quán rượu
tố cáo ông ta với cảnh sát, đến mức ông ta định giết ông ấy.
Vấn đề là ông ta lại bắn nhầm người.
Ông ta sát hại một người hoàn toàn vô tội, không có chút gì liên quan
và cuối cùng phải đi tù.
Roger Arnold đã bắn John Stanisha.
Theo một nghĩa nào đó, ông ấy là nạn nhân thứ tám trong chuỗi án mạng Tylenol.
Roger Arnold mất năm 2008, nhưng các thám tử cảnh sát Chicago,
nhiều người trong số họ, giờ vẫn coi ông ta là nghi phạm chính.
Tôi nghĩ là vụ Roger Arnold sẽ thu được kết quả từ việc điều tra sâu hơn,
mà chắc họ từ bỏ vụ Roger Arnold
vì họ nghĩ họ thật sự tóm được hung thủ đích thực rồi.
VỤ ÁN BỎ NGỎ: ÁN MẠNG ĐẦU ĐỘC TYLENOL
Giờ đã nắm được cái sự thật mới tiềm năng
là chẳng có gã điên nào đi quanh các hiệu thuốc,
tôi bắt đầu chất vấn câu chuyện chính thức.
Tôi cảm giác từ ngày đầu tiên, tầm nhìn của vụ án này đã rất hạn hẹp.
Ngay từ đầu, toàn bộ vụ án này đã luôn coi Johnson & Johnson là người tốt…
CON GÁI CỦA NẠN NHÂN
…một công ty tuyệt vời muốn đảm bảo lợi ích tốt nhất cho khách hàng.
Tôi không lo về Tylenol lắm. Tôi lo cho chúng ta. Ta đang cùng gặp nguy hiểm.
Nhưng tôi thì nghĩ thị phần là cái quan trọng duy nhất ở đây.
Trong lịch sử 96 năm, công ty này hiện đối diện mối đe dọa lớn nhất
đến hình ảnh và sản phẩm thu lời nhất của họ, Tylenol.
Johnson & Johnson sẽ làm bất cứ việc gì để cứu thương hiệu của họ.
"Tất cả", "bất cứ việc gì" để cứu thương hiệu là những việc gì?
Trong tuyên bố công khai, nhà sản xuất Johnson & Johnson nói
là xyanua không hề được sử dụng ở khâu nào trong quy trình sản xuất Tylenol.
Nhưng bốn ngày sau ca tử vong đầu,
chuyên gia giám định y tế ở Chicago đã đưa ra một thông báo gây sốc.
Ở buổi họp báo sáng hôm qua,
tôi có hỏi hai người đại diện của McNeil Laboratories
là gần khu vực Tylenol được điều chế, có ở đâu có
sự hiện diện của xyanua không. Câu trả lời là: "Có".
Hồi đầu, lúc Johnson & Johnson được hỏi,
họ bảo hoàn toàn không có xyanua ở bất cứ nhà máy nào của họ.
Xong thì thông tin lộ ra là họ có dùng nó ở McNeil,
TÁC GIẢ, CHUỖI ÁN MẠNG TYLENOL: CUỘC KHỦNG HOẢNG THUỐC KHÔNG KÊ ĐƠN TẠI MỸ
đại khái là như một cách kiểm tra để xác định xem trong viên nang có chì không.
Nhưng họ khẳng định là nó được khóa kín ở một nơi
không gần nhà xưởng.
Đúng, xyanua được dùng tại nhà máy ở khu kiểm tra chất lượng.
Nó được đóng và khóa kín. Joe, mời anh trình bày nếu muốn.
Có một lượng nhỏ được giữ ở một nơi rất an toàn
tại nhà máy để kiểm tra chất lượng.
Trong khi thực tế, nó không hề bị khóa kín
và gần như ai cũng đi vào được căn phòng họ cất giữ nó.
Tức là bạn mà muốn đưa nó vào quy trình,
nó ở ngay trong tầm tay.
Câu hỏi tiếp theo đơn giản là:
"Có lúc nào các anh kiểm tra Tylenol xem có xyanua không hay không?"
Câu trả lời là: "Có, và kết quả luôn âm tính".
Nhưng cái tôi nghĩ đến là:
"Sao lại phải kiểm tra tìm xyanua?" Các anh lấy nó ở chỗ các anh mà.
Ý bác sĩ Stein là,
nếu Johnson & Johnson đang kiểm tra xem có sự hiện diện của xyanua không
thì tức là họ lo ngại là ở khúc nào đấy trong quy trình của họ,
xyanua có khả năng đã lọt được vào sản phẩm của họ.
TÁC GIẢ
Phản ứng đầu tiên của chúng tôi là sợ hãi.
Có khi nào, bằng cách nào đó, chuyện này đã xảy ra
trong quá trình sản xuất hay cơ sở của chúng tôi?
Chắc chắn là từ góc độ công ty
thì phía Johnson & Johnson không hề có động thái cố ý
phân phối Tylenol nhiễm độc.
Nhưng ta cũng không biết được là liệu có vấn đề gì,
hoặc ở hai cơ sở sản xuất của họ,
hoặc ở bất cứ đâu trong chuỗi phân phối,
có thể đã khiến mấy lọ thuộc đó bị nhiễm độc hay không.
Nhìn lại, theo tôi ta có thể thấy
là cuộc điều tra đã có vấn đề ngay từ đầu.
Các điều tra viên đã cử các thanh tra đến mấy nhà máy đấy hàng giờ,
nhưng lập tức miễn trừ cho Johnson & Johnson mọi khả năng
là việc nhiễm độc đã xảy ra bên trong các nhà máy của họ.
Michael Schaffer, trưởng khoa độc chất học của Văn phòng Giám định y tế Quận Cook,
hài lòng khi không thấy có nhiễm độc xyanua xảy ra trong nhà máy.
Theo tôi là đúng, chắc chắn là vậy.
Đơn giản là không thể nào ông ta đưa ra tuyên bố đó nhanh vậy được.
Việc thanh tra nhà máy thuốc sẽ mất nhiều thời gian hơn nhiều.
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm đã tiến hành một cuộc điều tra độc lập
và kết luận là mấy cơ sở đấy an toàn chỉ vài tuần sau cuộc khủng hoảng đó.
Nhưng ta không biết chắc được
xyanua được kiểm soát tốt đến đâu ở những cơ sở đấy,
có bao nhiêu nhân viên có thể đã tiếp cận được nó,
vì ta biết quá ít về cách vận hành của mấy cơ sở đó.
Sản phẩm này hiện được phân phối vài tuần rồi.
Nó được phân phối toàn quốc hồi tháng Tám từ hai nguồn,
một là từ nhà máy của công ty ở Texas và một là từ Pennsylvania.
Việc nó đã được phân phối trong khoảng thời gian lâu như vậy
mà không gây bệnh ở nơi nào khác khiến khả năng nó
trở thành hiện tượng lan rộng cực kỳ là rất xa vời, theo nhận định của tôi.
Johnson & Johnson cần số lọ thuốc nhiễm độc
phải cực kỳ hạn chế về số lượng và phạm vi địa lý
vì chỉ thế họ mới tự tin nói được
là đã có một gã điên
tự mình để Tylenol nhiễm độc lên các kệ bán.
Nếu có nhiều lọ thuốc hơn,
nếu các lọ thuốc đấy trải khắp một khu vực địa lý rộng hơn
thì câu chuyện của Johnson & Johnson sẽ bắt đầu sụp đổ.
Hôm nay, công ty này đã nhanh chóng thu hồi hơn 250.000 lọ trên toàn quốc.
Một trong những vấn đề lớn với cách cuộc điều tra này được tiến hành
là công ty đó đã thực hiện phần lớn cuộc điều tra,
dù họ có vẻ có đủ mọi lý do
để che giấu mức độ nghiêm trọng của vấn đề nhiễm độc.
Lúc Johnson & Johnson tuyên bố về việc thu hồi Tylenol trên toàn quốc,
chính Johnson & Johnson đã kiểm tra gần như toàn bộ số lọ thuốc.
Chúng tôi đã mở phòng thí nghiệm đặc biệt để kiểm tra viên nang Tylenol…
GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH
…nhằm phát hiện các vụ ngộ độc xyanua khác.
Dĩ nhiên, vấn đề của chuyện đó là
Johnson & Johnson vô cùng quan tâm đến việc đảm bảo
rất ít lọ thuốc trong đó bị chứng minh là có nhiễm độc.
Hơn tám triệu viên nang
đã được chúng tôi, FDA cùng các cơ quan khác kiểm tra.
Không đến 75 viên nang, tám lọ thuốc,
tất cả ở khu vực Chicago, bị phát hiện là có chứa xyanua.
CUỘC ĐIỀU TRA CỦA FDA KẾT LUẬN KALI XYANUA
LƯU TRỮ Ở NHÀ MÁY CỦA MCNEIL KHÔNG KHỚP VỚI MẪU NGUYÊN TỐ VI LƯỢNG
THẤY TRONG VIÊN NANG NHIỄM ĐỘC.
Tất cả đều do người của Johnson & Johnson đề xuất.
Không biết kể tốt về họ sao cho đủ.
Tôi chưa bao giờ thấy công ty nào minh bạch với giới hành pháp
và chịu hợp tác như người của McNeil Lab.
Là bạn thì bạn có để một nghi phạm tự tiến hành điều tra hắn không?
Không. Sẽ xảy ra rất nhiều sự thiên vị mà bạn không biết được.
Tôi tin ta không biết đã có bao nhiêu lọ được lưu hành,
không hề biết còn bao nhiêu người đã chết.
Tôi hỏi bạn nhé.
Có bao nhiêu phần trăm khả năng bảy con người khỏe mạnh
tuổi từ 12 đến 35 là những nạn nhân duy nhất?
Bao nhiêu người già đã tử vong?
Bao nhiêu người đang lái xe,
uống hai viên nang xong lên cơn động kinh và bị tai nạn?
Có thể trong vụ này có nhiều nạn nhân hơn ta đã biết
vì kiểm tra xyanua rất hiếm khi được thực hiện…
CÁN BỘ PHÁP Y QUẬN DUPAGE, ILLINOIS
…qua sàng lọc độc chất học pháp y thông thường.
Bạn mà không có lý do gì để nghi ngờ thì thường sẽ không thực hiện.
Ở trường hợp người cao tuổi,
họ mà uống Tylenol khi không có gì đáng ngờ
thì cũng hoàn toàn có thể bỏ sót vì bạn sẽ nghĩ là họ mất vì tuổi già.
Lúc đầu, mẹ tôi được kết luận là tử vong do phình mạch máu não.
Họ không hề biết là do xyanua.
Chỉ vì đã có ba nạn nhân ở cùng một nhà
nên mới khó phủ nhận là có vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.
Nên theo tôi,
chứng cứ sẽ cho thấy là còn nhiều lọ thuốc được lưu hành
và chắc là còn nhiều cái chết.
Vì ta đã nộp lại phần lớn các lọ thuốc,
ta chẳng biết bao nhiêu lọ đã nhiễm độc.
Họ chỉ kiểm tra một số lượng cực nhỏ, cực ít,
xong tiêu hủy chỗ còn lại.
Hôm nay Johnson & Johnson tuyên bố họ sẽ tiêu hủy 22 triệu lọ sản phẩm thuốc
được nhà phân phối và người dùng trả.
Chúng tôi sẽ tiêu hủy chúng luôn. Chúng tôi thuê…
CHỦ TỊCH
…một công ty ngoài chuyên tiêu hủy sản phẩm rồi,
hiện tại họ đang xử lý. Chúng sẽ bị tiêu hủy, đấy là cách chúng tôi bảo đảm.
Tuần này chúng sẽ bị thiêu hủy.
Tôi cho là nếu ta lấy được toàn bộ số lọ thuốc đó,
chúng không bị nộp cho Johnson & Johnson để kiểm tra và tiêu hủy
thì chắc ta sẽ tìm được nhiều viên nang nhiễm độc hơn trong những lọ thuốc đấy.
Chỉ kẻ giết người hàng loạt mới muốn hủy hết chứng cứ thôi.
Bạn mà nghiêm túc muốn khởi tố ai…
NGHI PHẠM TRONG CHUỖI ÁN MẠNG TYLENOL
…bạn đâu có tiêu hủy mấy triệu viên nang có liên quan trong một vụ án hình sự.
Hành động đó của bạn có vẻ sẽ buộc tội chính bạn
trong các vụ án mạng.
Jim Burke của Johnson & Johnson, xin dành sự ngưỡng mộ sâu sắc nhất.
James Burke cuối cùng nhận được Huân chương Tự do của Tổng thống,
phần thưởng danh dự dân sự cao nhất Mỹ trao tặng.
Tổng thống Reagan nói lý do không chỉ là hoạt động kinh doanh tốt, ông tả Burke là…
Người, những ngày gần đây, đã tỏ ra xứng đáng với những lý tưởng cao cả nhất
về trách nhiệm nghiệp đoàn và sự điềm tĩnh dưới áp lực.
Và Burke, dù được coi là cởi mở và trung thực,
thực tế lại điều hành công ty đấy theo cách cực kỳ khép kín và bí mật.
Johnson & Johnson đã được gạch tên khỏi danh sách nghi phạm
ngay từ đầu trong vụ án này.
Vụ án này vẫn chưa có lời giải.
Chưa có lời giải vì Johnson & Johnson thật sự chưa từng bị coi
là kẻ chịu trách nhiệm về bất cứ mặt nào trong các vụ đầu độc đó ư?
Đấy là câu hỏi ta đơn giản là chưa có câu trả lời.
Sau mười năm trong tù,
hôm nay James Lewis đã được thả khỏi nhà tù liên bang,
người duy nhất từng bị liên hệ với tội ác biến cả nước trở thành nạn nhân.
Cảm giác được tự do thế nào?
Năm 1995, James Lewis được ra tù.
Anh Lewis, anh có liên quan gì đến vụ đầu độc họ không?
Anh Lewis…
Ông ta đến Cambridge, Massachusetts
để ở cùng Leann vợ ông ta.
Xong ông ta sống tiếp trong thầm lặng.
Trong vòng mười năm sau đó, chẳng ai nghe gì mấy đến James Lewis.
Và đúng lúc đấy thì ông ta tái xuất, lần này trở thành nghi phạm hiếp dâm.
Tháng Bảy năm 2004,
một cô gái trong một khu chung cư ở Đông Cambridge
lúc đầu được bố cô ấy báo tin mất tích…
THANH TRA CẢNH SÁT SỞ CẢNH SÁT CAMBRIDGE
…ông ấy báo cảnh sát sau khi không liên lạc được với cô ấy.
Ông bố đến căn hộ, thấy con gái mình đang hoảng loạn.
Cô ấy đang bị sốc.
Cô ấy bị mất phương hướng,
thấy mệt mỏi, sau đó cô ấy được đưa đến bệnh viện địa phương.
ĐIỀU TRA VIÊN SỞ CẢNH SÁT CAMBRIDGE
Từ kết quả của bộ dụng cụ kiểm tra tấn công tình dục, bọn tôi kết luận được
là cô ấy bị chấn thương ở cổ tử cung.
Quanh cổ tay cô ấy có nhiều dấu dây trói.
Môi cô ấy rất khô và nứt nẻ đúng nghĩa.
Gần như bị bỏng, bị dính một loại chất độc nào đấy vậy.
Còn trong mẫu nước tiểu thì có ethanol và acetone.
Các kết quả khớp với câu chuyện cô ấy kể về chuyện đã xảy ra ở căn nhà đó.
Cô ấy cho lời khai lúc ở bệnh viện là hàng xóm của cô ấy
đã xịt gì đấy vào mặt cô ấy xong lôi cô ấy vào căn hộ của hắn.
Cô ấy nói là nó bỏng rát, xong cô ấy bị ép uống một thứ chất lỏng gì đó.
Nó làm cô ấy ngất đi tỉnh lại liên tục.
Cô ấy nhớ là hắn đã đè lên người cô ấy.
Cô ấy nhớ là đã bị tấn công.
Cô ấy bị giữ lại qua đêm,
và cô ấy nhớ rất ít về chuyện đã xảy ra.
Tay hàng xóm đó hóa ra là James Lewis.
Lúc tôi được biết đó là tay James Lewis trong vụ Tylenol ở Chicago
hồi thập niên 1980, tôi thấy khá đáng lo ngại khi nhận ra
là có một kẻ rình mò nguy hiểm như thế sống ở thành phố này
mà bọn tôi không biết.
Bọn tôi đã bắt giam ông ta. Ông ta bị cáo buộc sáu tội,
tấn công và hành hung, chuốc thuốc nạn nhân, đầu độc nạn nhân,
bắt cóc và tấn công tình dục.
Tôi không bắt cóc cô ta.
Chẳng có chứng cứ gì là tôi từng ở cạnh cô ta
hay đụng vào cô ta dưới bất cứ hình thức nào, bắt tay cũng không luôn.
Bọn tôi không thu được ADN của ông ta.
Tức là không thấy mẫu vật nào từ ông ta trên người hay trong người cô ấy.
James Lewis bị tống vào tù.
Mất gần ba năm, vụ án đấy mới được đưa ra xét xử.
Và ngày xét xử đầu tiên,
cô ấy đã khóc và run rẩy thấy rõ, đến mức không kiểm soát nổi.
Cô ấy đã biết James Lewis là ai.
Cô ấy thấy chuyện đã xảy ra với Tylenol. Cô ấy sợ.
Việc lên được bục đơn giản là quá sức đối với cô ấy.
Công tố viên đã đưa ra quyết định là họ không thể tiếp tục.
Thế là ông ta được thả, cứ như chuyện chưa từng xảy ra.
Bạn biết đấy, tôi đã mất ba năm đấu tranh trong nhà tù quận,
mà ba năm đời người là quá lâu
cho một chuyện nhảm nhí như thế.
Bị hỏi những câu hỏi kiểu thế thì bạn có cách nào để trả lời
khi chúng toàn hỏi về những chuyện chưa từng xảy ra?
Ông ta bị nghi đủ tội, từ giết người đến bắt cóc, tấn công tình dục,
còn là nghi phạm trong vụ Tylenol nữa.
Ông ta dám làm gần như không trừ việc gì.
James Lewis ra tù được một thời gian
thì một tay chỉ điểm trong tù xuất hiện và muốn nói chuyện với các thám tử.
Tôi từng bị giam giữ tại Nhà tù Cambridge ở Cambridge, Massachusetts
vì tội hiếp dâm người chưa đủ tuổi.
Lần đầu tôi gặp ông ta, ông ta được cho nằm giường ngay cạnh giường tôi.
Tôi được biết ông ta quê gốc ở Missouri…
CỰU TÙ NHÂN - NHÀ TÙ CAMBRIDGE
…cách chỗ tôi từng ở chỉ mấy tiếng về phía Tây Nam.
Giữa bọn tôi có rất nhiều điểm chung.
Hai gã trai quê, tạm gọi là vậy, kẹt giữa một khu rừng bê tông.
Và càng ở cạnh tôi nhiều, ông ta càng bắt đầu kể nhiều chuyện hơn.
Jim thích khoe là thứ duy nhất từng làm ông ta bị tóm và kết tội
là lá thư tống tiền.
Tôi hỏi: "Thế ý anh là
anh gây ra mấy vụ đầu độc Tylenol à?"
Ông ta hỏi: "Nếu tôi thoát tội, cậu nghĩ sao?"
Jim kể ông ta làm thế là để trả thù cho đứa con gái đã mất của ông ta.
Cô bé có một miếng vá ở tim, nhưng miếng vá đấy đã bị bung.
Ông ta đổ tại Johnson & Johnson vì miếng vá lỗi đó.
Và đấy là cách ông ta trả thù Johnson & Johnson
vì làm ông ta mất con gái.
Cái chết của con gái bọn tôi,
nó mất đơn giản vì miếng vá trên vách ngăn tâm nhĩ bị lỏng.
Đó là lỗi cơ học thôi.
Đâu phải do một cá nhân gây ra.
Tôi sẽ không trả thù ai cả.
Tôi mà thử ngồi xuống nghĩ cách trả thù
thì tôi sẽ chẳng nghĩ ra cách gì có ích hay có lý hết.
Làm thế để làm gì đâu?
Theo lời Jim thì lý do duy nhất ông ta thoát được tội đầu độc bằng Tylenol
là vì tất cả cảnh sát đều quá ngốc nên không ráp nối được vụ án.
Ông ta là ông kẹ đời thực, như tôi gọi.
Ta hay dạy trẻ con là: "Có gì mà sợ.
Làm gì có cái gọi là ông kẹ".
Nhưng ở Mỹ thì có đấy. Ông ta tên là James Lewis.
Tôi chẳng thú nhận với anh ta hay ai cả.
Đám chỉ điểm trong tù thỉnh thoảng sẽ làm mấy trò kiểu thế,
chúng muốn tìm cách giảm thời gian thụ án.
Được khoan hồng vì buộc tội người khác,
chỉ bằng cách buộc tội họ.
Tôi chưa từng xin Ủy viên công tố Quận,
FBI hay các thám tử đến gặp tôi, tôi chưa bao giờ xin xỏ gì họ
ngoài: "Nhốt ông ta lại đi".
Sau đấy, năm 2006,
bọn tôi có một buổi họp lớn ở trụ sở FBI tại Chicago,
ở đó bọn tôi xem lại mọi chứng cứ thu được trong vụ này.
ĐẶC VỤ - FBI
Ý định là điều tra lại vụ án bỏ ngỏ, lần lại, rà lại
để xem bọn tôi có bỏ sót gì không.
James Lewis chắc chắn không chỉ là một kẻ tình nghi.
Nhưng vẫn còn vài dữ kiện của cuộc điều tra mà bọn tôi
phải ráp nối nếu thật sự muốn đưa ra được cáo buộc.
Về phần FBI và James Lewis thì ý tôi là, họ bị ám ảnh với ông ta.
Ông ta là người duy nhất họ nghĩ là thủ phạm.
Họ chắc chắn ông ta là hung thủ, và họ quyết buộc tội ông ta bằng được.
Tôi đã liên lạc với ông ta.
Và ông ta đáp là ông ta hiểu tôi muốn phỏng vấn ông ta.
Roy Lane, người được họ giao cho nhiệm vụ đấy, không phải tay xoàng.
Ông ta là đối thủ đáng gờm.
Bạn mà phạm dù chỉ một sai lầm và vô tình nói dối một đặc vụ FBI
thì lời nói dối đó là đủ để làm bạn bị kết tội, tống vào buồng giam liên bang.
MÁY QUAY CỦA FBI NĂM 2008
Tôi chỉ đang muốn biết là ngày nào…
ông đã viết lá thư về Tylenol hôm nào.
Ừ, ông cứ xem dấu bưu điện xong lùi lại ba hôm ấy.
Thậm chí đến mức
Roy Lane đã có lần nói chuyện xã giao với Lewis trong một phòng khách sạn
trong lúc FBI nghe lén.
Lane, trong nỗ lực ghi lại chính xác mốc thời gian của lá thư đòi tiền kia,
thật ra đã dò được một lỗ hổng trong câu chuyện của Lewis.
Ông ta bảo ông ta đã mất ba hôm để viết xong lá thư gửi Johnson & Johnson.
Thế lá thư về Tylenol được bắt đầu viết từ lúc nào?
Hôm có dấu bưu điện ấy.
Ông không nhớ à? Ừ.
Là từ mấy hôm trước đấy hả?
- Ba hôm. - Ba hôm à.
Tôi viết nó mất ít nhất ba hôm.
Lewis gửi lá thư đó hôm mùng một tháng Mười.
Bạn mà lần lại thì tức là ông ta đã viết lá thư đấy trước khi tin tức nổ ra,
nghĩa là ông ta đã biết từ trước.
Hôm có mấy vụ án mạng là hôm nào?
Hôm đầu tiên là hôm này.
Thế à?
Nhưng thế thì lá thư về Tylenol phải được gửi…
Lá thư về Tylenol được gửi…
Tôi biết ông thấy khó hiểu.
Lúc đó, tôi nghĩ ông ta đã nhận ra là, hoặc ông ta đã phạm sai lầm
và làm mình bị lộ,
hoặc là ông ta sai ở chỗ ông ta đã nhớ nhầm một chi tiết thật
và đã tự đưa cho Lane dây thừng để treo cổ mình.
Hình như tôi nhớ nhầm rồi, tôi không viết nó mất ba hôm.
Chỉ là cảm giác viết mất ba hôm vì thường tôi làm mọi việc kiểu đấy.
Nhưng…
Lúc đầu tôi viết lá thư đó
là sau khi biết về vụ việc ở Chicago, không phải trước đấy.
Nên làm sao tôi viết thư về một vụ việc
tôi còn không biết là sẽ xảy ra được.
Tôi nhớ mốc thời gian không chính xác đâu.
Kế hoạch là bắt ông ta nói,
bọn tôi thấy tự tin và nghĩ mình đang đi đúng hướng.
Giờ đã thu được đủ lý do chính đáng để khám xét căn hộ của James Lewis.
Tin nóng tối nay về án mạng thuốc Tylenol.
Vài tiếng trước, đặc vụ FBI đã khám xét nhà
của James W. Lewis ở Cambridge, Massachusetts.
Mục tiêu là tìm mọi tài liệu có liên quan đến chuỗi án mạng Tylenol.
Điều tra viên, như ta đã biết, chưa từng khép tội được ông ta gây án,
nên cuộc điều tra vẫn đang nóng dần lên.
Tôi mở cửa và biết chính xác mấy người đó là ai.
Vợ tôi đang nói chuyện điện thoại.
Tôi bảo: "Có mấy cảnh sát đến này.
Em biết họ tới đây làm gì đúng không?
Vì vụ Tylenol bao nhiêu năm trước ấy".
Xong bà ấy bắt đầu khóc.
Bạn hiểu chứ, mấy người đấy, tôi biết làm gì nếu họ
còng tay tôi và tôi không bao giờ được gặp lại bà ấy nữa đây?
Giới chức chỉ nói là có thông tin mới dẫn họ đến căn hộ ở Cambridge của Lewis.
Tối qua trông thấy họ đem đi một loạt chứng cứ tiềm năng,
trong đó có máy tính của Lewis.
Bài này là ngày nào đây?
"Sau cuộc đột kích, họ mong có đột phá trong chuỗi vụ đầu độc năm 1982".
Lúc FBI đột kích căn hộ của James Lewis,
tôi cũng như mọi người đều có thấy trên thời sự, và tôi đã… rất sốc.
Tôi hỏi: "Cái ông đấy á? Họ có chứng cứ gì về ông ta đâu. Sao lại là ông ta được?"
Mà tôi nghĩ chắc họ phải có gì đó chứ. Họ đột kích mà.
Có lúc họ có đến cả trăm nghi phạm,
nhưng rồi tất cả quy về một người này và họ không khép tội ông ta nổi,
nhưng rõ ràng là họ vẫn đang cố gắng.
Chẳng thấy gì.
Họ không tìm được gì.
Nhưng họ vẫn tin ông ta là hung thủ.
Tôi nghĩ tất cả bọn tôi, những người đã tích cực tham gia vụ án này,
đều tin James Lewis không chỉ viết lá thư đấy…
ĐẶC VỤ - FBI
…mà còn cài cắm số xyanua đã cướp đi tính mạng của bảy người.
Nên nếu đúng thật là ông Lewis phải chịu trách nhiệm
thì tôi nghĩ họ sẽ tiếp tục theo đuổi để mong đòi được công lý cho các nạn nhân.
James Lewis là tay khốn nạn, nhưng ông ta không phải sát nhân Tylenol.
THANH TRA CẢNH SÁT CẢNH SÁT CHICAGO
Cái lá thư tống tiền gửi Johnson & Johnson cùng lắm chỉ có thể coi là món bên lề.
Tôi chưa thấy hay nghe được bất cứ chứng cứ gì
kết nối James Lewis với chuỗi án mạng Tylenol.
Tại sao FBI lại phung phí ngần ấy nguồn lực như thế
để cố kết nối ông ta với chuỗi án mạng Tylenol, tôi không biết.
Nhưng tôi có thể cho bạn biết cái này.
Năm 2009,
FBI đã thu được một mẫu ADN của James Lewis.
Giờ cảnh sát đang muốn dùng công nghệ ADN hoàn toàn mới
để kết nối ông ta với chính các vụ án mạng.
Mấy lọ Tylenol từng có một phần ADN.
Nhưng hồi đấy, năm 1982, thì chưa có cách kiểm tra để so chúng với cái gì cả.
Giờ thì có thể là có rồi.
Có thu được gì từ những nỗ lực lấy ADN của ông ta không ạ?
Chuyện đó thì thật sự tôi không nói được. Tôi…
Vậy là có khớp không?
Ta vẫn chưa có câu trả lời cụ thể.
Bạn sẽ không được nghe FBI nói với bạn là Lewis đã được giải oan nhờ ADN đâu,
vì ông ta là nghi phạm của họ từ tháng Mười năm 1982 rồi.
Khi bạn cầm búa trong tay thì cái gì nhìn cũng giống đinh.
Giới điều tra nhìn đâu cũng thấy
chứng cứ James Lewis là hung thủ, và họ muốn đấy là sự thật.
Đến giờ ông ta vẫn là nghi phạm, chẳng khác gì năm 1982.
Tôi nghĩ ông ta vẫn sẽ là kẻ tình nghi
tới tận ngày ông ta qua đời và ngày điều tra viên cuối cùng qua đời.
Bạn muốn đặt câu hỏi cho tôi đến đời nào cũng được.
Nếu có bao giờ ta tạo ra một thứ công nghệ
giúp bạn đọc được suy nghĩ của tôi
thì bạn cũng chẳng tìm thấy gì buộc tội được tôi đâu.
Tôi chịu được việc đưa ra cùng câu trả lời cho cùng những câu hỏi đó
suốt 40 năm nay rồi.
Mọi thứ tôi đã đấu tranh để bảo vệ suốt bao nhiêu năm chịu…
Họ sẽ không bao giờ tháo gỡ nổi trước khi tôi "xanh cỏ" đâu.
ĐÂY SẼ LÀ BÀI PHỎNG VẤN CUỐI CÙNG MÀ JAMES LEWIS THỰC HIỆN.
James Lewis, người từng bị nghi ngờ có dính líu
đến chuỗi án mạng Tylenol khiến Chicago và cả nước bị sốc,
vừa qua đời.
Tiếc là James Lewis chết rồi,
nhưng có quan trọng không thì tôi không chắc lắm.
Những người biết tôi là con gái nạn nhân,
họ luôn hỏi: "Tưởng họ tóm tay đó rồi mà?" Không, đấy là kẻ viết thư tống tiền.
Đến lúc phải dừng câu chuyện cũ rích, lặp đi lặp lại này
và thử mở cửa với những ý tưởng mới rồi.
Tôi điều tra vụ án này toàn thời gian được 15 năm ròng rồi,
chưa kể 42 năm không có mẹ tôi nữa.
Có thể tôi không được đào tạo về điều tra, nhưng đã đầu tư rất nhiều cho vụ án này.
Tôi nghĩ giờ ở Mỹ, ta đã nhận thức được việc các tập đoàn có lừa dối ta.
Nên tôi tin công chúng sẽ cởi mở và sẵn sàng hiểu là
có khi chuỗi án mạng Tylenol không xảy ra theo cách ta được nghe suốt 42 năm trời.
Chắc sẽ không biết được, trừ khi họ sẵn sàng và chịu
mở tài liệu ra để ta được xem đầy đủ.
Tôi nghĩ tất cả nên được điều tra kỹ lưỡng.
Gia đình nạn nhân muốn có câu trả lời.
VĂN PHÒNG TỔNG CHƯỞNG LÝ ILLINOIS VÀ CẢNH SÁT CHICAGO CHO BIẾT
FBI ĐÃ CHẶN VIỆC CÔNG BỐ HÀNG CHỤC TÀI LIỆU
CÓ BÀI PHỎNG VẤN VỚI BAN QUẢN TRỊ JOHNSON & JOHNSON
VÌ LÝ DO CUỘC ĐIỀU TRA VẪN ĐANG DIỄN RA.
JOHNSON & JOHNSON KHÔNG TRẢ LỜI CÁC YÊU CẦU PHỎNG VẤN.
NĂM 1983, GIA ĐÌNH BẢY NẠN NHÂN Ở KHU VỰC CHICAGO
KIỆN JOHNSON & JOHNSON, CHO RẰNG CÔNG TY NÀY BIẾT
CÁC LỌ TYLENOL CÓ KHẢ NĂNG BỊ BÊN THỨ BA CHỈNH SỬA.
TÁM NĂM SAU, JOHNSON & JOHNSON DÀN XẾP VỚI CÁC GIA ĐÌNH NÀY
BẰNG MỘT KHOẢN TIỀN KHÔNG ĐƯỢC TIẾT LỘ MÀ KHÔNG NHẬN TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ.
Biên dịch: Nathalie Nguyen