Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
Co-chair din ng Gumamela Pictures ang bisita natin.
Mga kaibigan, palakpakan natin
si Mr. Edd Anderson,
pang-apat na henerasyon na gumagawa ng pelikula mula sa pamilyang Anderson.
Salamat, Angela.
Masaya akong andito ako.
Mr. Anderson,
nabalitaan ko na hawak mo daw ang napaka-special na pelikula.
Silent horror film 'yon no'ng late 1920s.
Lolo ko mismo 'yong nag-produce.
Pinakauna 'yon na gano'ng klase sa Pilipinas.
Ilang dekada naming inakala na nawala na 'yon.
Sinasabing naglaho 'yon pagkatapos ng giyera, di ba?
Kaya, kumusta
ang pagre-restore ng bahagi ng kasaysayang 'to?
Sa totoo lang, umiyak ako.
Parang... parang hindi totoo 'yon.
Hindi namin natapos.
May importanteng nawawala pa din.
May isang nawawalang scene.
Naniniwala kaming na-censor
o sadyang pinutol o talagang sinira 'yon.
Pero parang alam na namin kung saan hahanapin 'yon.
Bale, 'tong horror film na 'to,
hindi lang basta project para sa lolo mo, di ba?
Sa dami ng pwedeng gawin, horror pa talaga.
No'ng dinala ng Americans ang cinema dito,
bago sa panlasa ng marami 'yon.
Pero naniwala siyang alaala 'yon.
Love letter ni Lolo sa kuwentong-bayan ang nawalang pelikula.
Mr. Anderson,
kailangan ko lang itanong.
'Yong lolo mo, nasangkot sa kaso noon
kay Stella Estuar.
Nagsampa siya ng mga kaso, pagkatapos, inurong ang mga 'yon.
Tapos ilang araw lang, bigla siyang nagpakamatay.
Oo, alam ko 'yon.
Di nga nawawala ang kuwentong 'yon.
At pambihirang talentado si Stella, pero mahina din.
Pero tungkol sa mga akusasyon laban kay Lolo,
wala talagang napatunayan sa mga 'yon.
Iniurong niya ang kaso.
Alam mo, wala akong balak na siraan ang patay.
Pero hindi ko rin mababalewala, hayaan ang kasaysayan...
Shit.
...ng mga sabi-sabi.
Naiintindihan ko.
Sensitibong topic 'yon.
Special at makasaysayang pagre-restore ang project na 'to.
Sino'ng katulong mo sa pagre-restore
at sa paghahanap ng nawawalang scene?
Si Ruel Gallano. Matagal ko na siyang kaibigan.
Sa totoo lang, isa siya sa best film archivists sa bansa.
Ninong din siya ng anak ko, si Cyril.
Ilang dekada na kaming magkasama na nagre-restore.
Siyanga pala, ang anak mo,
tingin mo ba, susunod na sisikat siya sa pelikulang Pilipino kagaya mo?
Isa ka talagang Anderson!
Nga pala guys, si Rea,
kamag-anak ng Anderson na gumagawa ng pelikula.
Apo sa tuhod talaga siya ni HN Anderson.
-Apo sa talampakan kasi. - Ni HN Anderson, di ba?
Nagsulat nga ako tungkol sa kanya.
Production designer din 'yong papa mo, di ba?
Oo.
Si Cyril Anderson nga ba?
Bale...
editor na siya.
Mas natututok lang siya sa commercials,
hindi masyado sa pelikula.
Baks, okay lang ba?
Tatapusin ko 'to.
Sige, sorry.
- Salamat. - Sorry.
Ilipat mo nang eight frames, subukan natin 'yon.
Hindi. Tama na.
Parang...
konting-konti lang...
Subukan lang— Di ko alam, e. Pero...
Sige, cut! Sige, yan.
Okay na 'yan, Cy. Ang ganda na niyan!
Siguro adjust mo lang ng mga five hanggang eight,
five, eight, o ten frames?
'Yong dulo lang ng clip.
Sige, adjust mo lang diyan nang konti.
Saglit lang, wag.
Parang... parang 'yong vibrance 'yon.
Adjust kaya natin 'yong...
Adjust natin 'yong vibrance.
Kasi...
Tingnan mo ang kulay ng balat niya,
mas dapat lumutang 'yon.
Di ba, ang ganda, di ba? Sabi ko sa 'yo.
Ano 'yon?
Wala 'yon.
Baka 'yong monitor.
Teka, direk, ha.
Nangyayari kasi talaga, e.
Cy, linisin mo naman 'yan.
Opo, direk.
Shit!
Ano'ng nangyari, Cy?
Pasensiya na, direk, ha.
Nalinis mo ba 'yong timeline?
Alin po?
Alam kong may pinagdadaanan ka nitong nakaraan.
At nakikiramay kaming lahat sa 'yo, Cy.
Pero hindi katanggap-tanggap 'yong nangyari kanina.
Project Silky, ayusin mo na 'yan, ha.
Grabe, stress na stress si direk Bobby kanina.
Aayusin ko 'yon.
Ayusin mo 'yon, Cy. Mamaya, okay?
Ang akin lang naman, e, Holy Week na.
Di mo matatapos 'yan.
Mapipilitan kang magtrabaho. Okay ka lang ba?
Oo.
- Oo. - Aabot ba tayo?
Kaya 'yon.
Pumalya lang si Jeff kanina.
Wag mo na sisihin ang bata.
Sino ba'ng supervisor niya? Di ba, ikaw?
Hindi mo ba nababantayan 'yan.
Okay, tungkol do'n.
Hindi talaga umuubra si Jeff.
Masyado siyang kulang sa experience.
Ano ba kasing ginagawa niya dito?
Sino'ng executive ba ang tito niya at tinanggap mo siya dito?
Wag mo akong umpisahan sa padrino, Cy. Alam nating andito ka dahil...
Itong project lang na 'to, okay?
Request ka nang request ng assistant,
ayaw mo namang bigyan ng chance.
Ba't di na lang si Rea ulit?
Itong project lang na 'to.
Pag pumalpak ulit si Jeff,
ako na mismong maghahanap ng papalit.
Sige, okay tayo diyan.
Project Silky, bukas, okay?
Di ko na ipapa-review si Direk diyan.
Mag-remote viewing na lang kayo.
Visionary na filmmaker, editor, at archivist,
tumatak si Edd Anderson sa Philippine Cinema.
Ipinanganak no'ng 1948,
apo siya ni HN Anderson,
isa sa mga nanguna sa umpisa ng paggawa ng pelikula.
Kahit na lumaki sa US,
masyadong nakaugat ang pagmamahal sa pelikula sa legacy ng pamilya ni Edd.
Naakit sa makulay na industriya ng pelikula ng Pilipinas,
lumipat ng tirahan si Edd nang papatapos ng 1960s,
talagang tumutok na siya nang husto sa golden age ng cinema.
Sa buong 1970s,
nakilala siya sa mga historical at pambihirang madramang pelikula,
pinuri sa malalawak na kuwento
at maingat na pagdedetalye ng kasaysayan.
Bukod sa paggawa ng pelikula niya,
passionate na preservationist din si Edd,
malapit na nakikipagtulungan sa art at film historian na si Ruel Gallano,
para mag-restore at mag-archive ng classic Filipino cinema.
Pinaka-ambisyoso nilang proyekto
ang pagre-restore ng Ang Manananggal,
ang pinakaunang kilala na horror silent film ng Pilipinas.
Pero biglang nabago ang career ni Edd no'ng huling bahagi ng 1980s
dahil sa personal na trahedya.
Matapos ang malagim na pagkamatay ng asawa niya
na opisyal na tinukoy na pagnanakaw sa bahay.
Humingi siya ng asylum sa US,
kung kaya natigil ang trabaho niya sa Pilipinas.
Kahit nawala ang presensiya niya sa industriya,
walang duda ang kanyang naging epekto.
Patuloy na humuhubog sa cinema
ng Pilipinas ang mga pelikula na ginawa niya,
mga classic na tinulungan niyang ma-preserve
at ang legacy na kanyang itinayo,
sinisiguradong hindi tuluyang mawawala ang mga nakalimutang kuwento.
Nabuhay si Edd Anderson sa mundo ng cinema sa maagang mga taon.
Mula sa murang edad, lumaki siya sa mga film set
kung saan nanguna sa maagang paggawa ng pelikula
ang lolo niyang si HN Anderson.
Bata pa lang, maraming oras ang ginugol niya
sa pag-o-observe sa maingat na pag-edit, set design, at pagkuwento...
Ang anak ni Edd na si Cyril Anderson,
co-shareholder at board member na ng Terminus One,
itinutuloy niya ang tradisyon ng pamilya sa industriya ng pelikula ng Pilipinas.
Kahit na nanatiling komplikado ang legacy ng papa niya,
patunay ang Terminus One
sa pangmatagalang epekto ni Edd Anderson sa industriya,
pinapatunayan na kahit sa harap ng malawakang pagbabago...
Tangina ka.
...nagpapatuloy ang art ng post-production.
Ayan nga, at magsalita na!
So silky!
Cut!
Eto na, kuya.
Direk, ang init dito.
- Blowers, please. - Okay po.
Pa-retouch muna kay Madam habang pinapanood natin.
Take one!
Three, two, one...
Action! Tingin lang sa camera.
Ayan...
Salamat.
Cut.
Hoy!
Ba't ka natutulog, Cyril?
Marami ka pang trabaho, di ba?
Wala, di ako natutulog. Eto, boss, o.
Nagpipindot ako, di ba?
Importante 'yan sa kompanya, ha.
Ano'ng ginagawa mo dito?
Bakit, bawal ba bumisita?
Seryoso, ano'ng ginagawa mo dito?
Wala lang, kukumustahin lang sana kita.
Akala namin, hindi ka muna magtatrabaho.
Okay, alam mo, hindi... hindi lang talaga ako...
Sigurado naman ako, maiintindihan ni Ma'am Jen 'yon. Kasi...
Di ba, kakamatay nga lang ni Lolo?
May kailangan ka ba sa 'kin?
Kulang pa kasi 'yong oras ko sa practicum.
Kaya ako nandito.
Alam mo, kaya sila ganyan
kasi alam nilang Anderson ako.
Ayan,
hati kayo ni Jeff sa trabaho.
Talaga?
Oo, ibig kong sabihin...
Medyo tambak ako ng trabaho dito kaya kailangan ko ng tulong.
Ayos!
Salamat po, Pa.
Salamat, Pa. Hulog ka talaga ng langit.
Mapapasalamatan mo ako sa pagtatrabaho sa mga files na 'to.
Pwede mo nang i-sync 'yan.
Sige na.
Ano ba 'to?
Mga kahon na dumating sa bahay galing kay Lolo Edd.
Nakapangalan sa 'yo 'yan. Muntik na nga itapon ni Mama.
Buti nadala ko dito.
Di ba...
35mm 'yan?
Teka.
'Yan ba 'yong...
'yong sinusubukan i-restore ni Lolo bago siya nawala?
Baka mali niyang naipadala sa 'kin 'to.
E, pangalan mo nakalagay, "Para kay Cyril", o.
Oo, bale, iba...
ibabalik ko 'to.
Po? Bakit?
Dad, history talaga 'yang hawak mo!
Di ba, 'yan ang pinakaunang horror film sa Pilipinas?
- Ayaw mo bang mapanood 'yan? - Hindi niya natapos na i-assemble 'to.
Di nga ako sigurado kung natapos niyang i-restore 'to.
Sayang lang sa oras 'to, basta...
Ang commercial ang tapusin natin.
- Pwede kong i-upload 'to sa channel ko, e. - Rea.
Pwede ngang thesis ko 'to!
Rea, basta...
Ano ba.
Kung ayaw mo, ako na lang.
Kailangan nating tumutok sa commercial. Da...
Dapat kong gawin 'to.
Hello? Rea...
Pauwi ka na ba?
Hindi pa, baka dito na 'ko magpalipas ng gabi sa posthouse.
Tutulungan ko lang si Dad.
Kumusta naman diyan?
Kumusta naman 'yong dad mo sa lahat ng nangyari?
Ayos naman siya... siguro?
Ayos 'yon.
Napansin mo ba kung umiinom siya?
Ma, hindi po siya umiinom.
Matagal na. Noon pa.
Puro trabaho nga lang inaatupag ni Dad, e.
Maganda naman 'yan.
Pero maganda sana kung makakadagdag siya sa tuition mo ulit.
Palagi na lang niyang sinasabi na walang project.
Ma, para namang di mo alam ang post life.
Hindi lang talaga siya nababayaran.
Pero, 'yon pa rin ang gusto mo.
Hay naku, sinasabi ko sa 'yo, Rea.
Pag-isipan mo 'yan talaga.
Ma, napag-usapan na natin 'to dati. Hanggang ngayon ba?
Seryoso ba?
EDD ANDERSON SA 'YO NA 'TO. BYE.
HINDI TUMITIGIL 'TO SINUBUKAN KONG TANGGALIN
SORRY... SA 'YO NA 'TO... BYE...
PARA SA ALAALA NG ALAMAT - EDD ANDERSON
MALING NAAKUSAHAN: "PAGPATAY SA MANILA"
LALAKING PATAY SA BAHAY SA TENNESSEE, NATAGPUAN
NAGPAKAMATAY SA TENNESSEE, KINILALANG PUGANTE SA PAGPATAY SA PILIPINAS
Feeling ko, napapabayaan kita minsan.
Masaya naman ako na nagba-bonding kayo ng dad mo, pero...
Feeling ko, hindi siya mabuting impluwensiya sa 'yo.
Matanda na ako para malaman
kung ano po 'yong mabuti at masamang ugali ni Dad, okay?
Sinasamahan ko lang naman siya.
Sana naiintindihan mo 'yon.
Sige na, okay.
Basta, alagaan mo 'yang sarili mo, ha?
At bantayan mo 'yang dad mo.
Opo, Ma.
Love you din po.
O, Kuya Rod, nandito ka pa? Magho-Holy Week na.
Kasi 'yong erpat mo,
mukhang uumagahin.
Tinambakan ni Ma'am Jen ng trabaho, kawawa nga.
Kaya nga tutulungan ko na, e.
Sige, ma'am.
Ma'am!
Log-in mo!
Okay ka lang?
Kuya Jeff.
Gusto mo? Pampa-relax.
Mukhang kailangan mo.
Hindi, okay lang. Matagal na 'kong tumigil.
Itigil mo na rin 'yan.
Editor na hindi nagyoyosi?
Okay.
Mukhang inis ka sa erpat mo, a.
Ayoko na ng drama.
Wala namang samaan ng loob 'no?
Ha?
Hindi, okay lang 'yon. Wala 'yon.
Matagal na rin namang sinasabi ni Dad
na kailangan niya ng assistant, alam mo na...
di niya anak.
At saka, ang galing mo daw, grabe!
Ang laki daw ng potential mo.
Talaga?
Hindi.
Siyempre, joke lang.
Final project ni Edd 'yong unang Filipino horror film.
Para sa marami, kuwentong-bayan 'yon.
'Yong nawalang silent film mula sa 20s.
Pero kami, alam naming may gano'n talaga.
Nakuha namin halos lahat ng reels no'ng '87.
Pero 'yong film?
Hindi talaga natapos 'yon.
Hindi pagkatapos umalis ni Edd.
Kukunin lang namin 'yong drives.
Okay ka lang ba?
Oo, okay lang ako, may...
Gagamitin namin 'yong kabilang kuwarto para mag-sync.
Rea, patanong nga kay Rod kung sa'n niya itinago ang susi ng studio.
Bakit?
Di, alam ko kasi, may lumang moviola do'n.
Gusto ko lang...
tingnan ang mga 'to.
Talaga?
Sa wakas!
Ikaw na dito.
Takot ka pa din ba sa dilim?
Siyempre, hindi na.
Sige na.
Susundan kita.
Dito tayo magtatrabaho.
Magpapatulong ako sa paglilipat ng gamit galing sa studio.
Rea!
Dito tayo.
Opo.
Uy, Dad!
Ano 'yon? Andito ako.
Mga poster ba 'to ng mga pelikula ni Lolo?
Pwede ko bang gamitin sa thesis ko?
- Hindi! - Ha?
- Bakit? - Sinabi ko na sa 'yo.
- Dad! - Hindi.
Dad, wait lang!
Okay 'to, parang museum!
Oo.
Golden age ng Gumamela Studios 'to.
Galing sa silent films halos lahat ng nandito,
hanggang sa horror flicks ng '80s.
Andito lahat 'yon.
Andito 'yon.
Dad, pwede ko po ba 'tong i-vlog?
Puro mga horror fan ang subscribers ko. Magugustuhan nila 'to.
Gusto mong magtrabaho, di ba? Mamaya na 'yan.
Ha?
Sorry talaga.
Pa'no mo nalaman na nandito 'to?
Kay Dad 'to.
Dinonate niya sa studio 'to bago siya umalis.
Na hanggang ngayon, malabo pa din sa 'kin.
Kasi alam ko, na-upgrade na 'yong studio sa Steenbeck no'ng araw.
Marunong ka ba gumamit nito, Dad?
Pwedeng hawakan mo sa kabila, please?
Nakuha mo?
- Ready na? - Oo.
Sige.
Iikot mo 'to, ayan.
Hawakan mo 'to para hindi humampas-hampas.
Rea, pwede pabukas ng ilaw? 'Yong isang 'yon.
Ayan na. Tinanong mo ako kung alam kong gamitin 'to.
Alam ko 'yon.
Tinuruan ka ni Lolo?
Gusto mo, turuan kita?
Kaya ko, pero 'yong basics. Saglit lang.
May gusto akong maintindihan mo.
Makinig ka, di...
Ano?
Itong film, di basta lumang...
reel, okay? Pinlano kong...
i-edit 'to pero papatulong ako.
Kailangang seryosohin mo 'to.
Dad, alam mo, ba't pagkatapos ng mga taon,
di pa din tapos 'yan?
Rea, please. Makinig ka lang.
Okay, no'ng si Lola mo...
no'ng si Mom, ba...
Bale 'yong lola mo, no'ng...
no'ng pinatay siya...
Bata pa ako no'n, kaya hindi ko masyadong maalala,
pero sigurado ako na may nakita ako no'ng gabing 'yon, ba...
Baka may... kahit na ano na makakapagpaliwanag ng gabing 'yon.
Kaya lang...
Di talaga ako umaasang maniniwala ka.
Mag-promise ka lang sa 'kin na matatapos nating dalawa 'to.
Ikaw at ako.
Siyempre.
Oo naman, Dad.
Dad, kailangan mo ng tulong?
May kukunin lang ako.
Di ba?
Tapos, i-tape 'to.
Meron tayo dito.
- Mag... - Ito 'yon, oo.
- Pwede nating... - Pwede bang i-tape mo?
Tapos, ito pa.
- Tapos? - Tapos, i-tape mo.
ANG MANANANGGAL
ISANG PELIKULA NI HN ANDERSON
Grabe, ang OA nilang umarte!
Bale, silent film 'yan, kaya...
lahat tungkol sa mukha, sa galaw.
At saka artista sila sa teatro. Sanay silang makita sa malayo.
Dad?
Okay ka lang ba?
Oo.
Mag-break muna tayo.
Nagugutom ka ba? Makaka-order ako.
Kunin mo 'yong phone mo at i-video mo...
pumili ka lang ng isa sa clips, at...
kuhanan mo lang sa phone, i-send mo sa 'kin.
- Bakit? - Ipapadala ko kay Ninong Ruel.
Kailangan ko lang i-verify ang reels, okay? Ma...
Ba't kasi hindi na lang natin videohan 'yong buong pelikula?
- Mas madaling i-compile sa computer. - Hindi, mamano-manuhin natin 'to.
Kagaya lang ng ginawa ni Dad.
- Pinapahirapan mo lang 'yong sarili mo. - Rea, sumunod ka na lang!
Di ako masyadong nakakatulog, kaya...
Potek!
Timing lang 'yan.
Alam mo 'yong Kuleshov effect? 'Yon lang 'yon.
Ano 'yon?
Kuleshov effect.
Isipin mo.
Tatlong shot.
Una, lalaking sumisigaw.
Pangalawa, baril na pumutok.
Tapos, lalaking tumatakbo.
Ano sa tingin mo ang nangyari?
Binaril siya kaya siya tumakbo?
Pwede.
Pa'no kung...
unahin natin 'yong baril na pumutok.
Tapos, lalaking tumatakbo.
Tapos, lalaking sumisigaw.
Pwedeng iba rin, di ba?
Nakadepende sa context 'yon.
Kung pa'no mo inayos 'yong pictures,
binabago 'yong ibig sabihin no'n.
Okay.
Ang talino mo do'n.
Partida, hindi pa 'to ang best shot ko.
Pero seryoso,
parang natural sa 'yo 'yong paggawa ng pelikula.
Hindi rin.
Parang wala ka lang magawa.
Kasi, tatay ko, editor.
Lolo ko rin.
At least, sigurado ka na sa kung ano'ng gusto mong gawin.
Ako, hindi nga ako sigurado kung...
gusto ko ba talaga 'to.
Ganyan din si Dad.
Hindi rin siya sigurado.
Tingin ko, napilitan siyang maging editor.
Dahil sa lolo mo?
Matagal niya na gustong lagpasan si Lolo, e.
Kaya no'ng namatay si Lolo,
dinurog talaga si Dad no'n.
Kasi, hindi na niya matatakasan 'yong anino niya, e.
Wala na siyang magawa.
Wala na rin siyang lakas ng loob.
Kung hindi siya proud sa sarili niya,
pa'no siya magiging proud sa iba?
Baka hindi niya masabi pero...
Alam kong proud siya sa 'yo.
Sana nga.
Rea, pakiabot nga 'yong white marker.
Nasa desk 'yon.
Rea...
Ano'ng ginagawa mo?
Ba't hindi mo sineseryoso 'to?
Hindi na mapapalitan 'yang reels na 'yan!
Ang bobo mo!
Ni hindi mo nga masunod 'yong isang rule, at bahay ko 'to.
Bahay ko 'to!
Nag-viral ka na naman.
NATULOG SA MGA PADER
Kumusta kayo ni Sir Cy do'n sa baba?
Mabubuo na ba ng daddy mo 'yong commercial?
May deadline kami.
Sasabihan ko siya mamaya.
Dad?
Okay ka lang ba?
Ano lang...
Tapos na ba kayo? Kailangan kita.
Sige.
Natapos mo na ba 'yong syncing?
Malapit na, chief.
Malumanay, ngiti ng ina,
masayang tawa ng bata,
panandaliang kapayapaan at saya...
Sa malayo, sa madilim niyang lungga,
papalapit ang Manananggal, naaakit para pumatay ng inosente.
Nararamdaman ko 'yon... paparating na ang kasamaan!
Gustong-gusto tayong kainin ng Manananggal na 'yan!
Huwag kang matakot, mahal ko! Papatayin ko ang demonyong Manananggal!
Nailabas ba natin lahat sa kahon?
- Sigurado ka? - Oo.
Kulang 'to, e.
- Kulang? - Nawawala 'yon.
'Yong ending, may isang scene na nawawala. Nawawala!
Di ba si Lolo, may hinahanap din na nawawalang clip?
'Yon ang akala ko, na nahanap na, pero...
hindi ako sigurado ngayon, pero...
Dapat andito lang 'yon.
Saglit lang.
Shit!
Ano'ng problema?
Ano'ng ginawa mo?
Ito 'yong maganda.
Basta...
Sa kabilang studio ka na.
May isa pa do'n. Basta...
Ngayon na, Rea. Please, ngayon na!
Rea.
Ano na? Kanina pa kita hinihintay.
Dad.
Di ba, 'yan 'yong nasa silent film?
Pwede, pwedeng replica.
Ano'ng ginagawa niyan dito?
Sobrang tagal na no'ng pelikula.
Higit 100 years old na.
Hindi ba dapat sira-sira na 'yan?
E di, replica 'yan, Rea.
Ewan ko. Gusto ng studio na magtago ng ganyang mga bagay dito.
Pero ano'ng ginagawa dito? Ngayon ko lang nakita 'to.
Sino'ng naglagay niyan dito?
Ewan ko, Rea.
Lagi nilang inaayos 'tong room na 'to.
Baka staff.
'Yan na ba?
Okay, good. Tara na.
I-set mo 'yang frame, markahan.
Siguraduhin mo na tamang frame 'yan.
Kasi pag nagkamali ka, sira lahat 'yan.
- Ayos na ba? - Oo.
Okay.
- Bubuksan ko lang 'to? - Oo.
I-splice mo sa Scene 7 'to.
- Okay, Dad. - Okay.
Kumusta ang mom mo?
O...
Okay lang po siya.
Talaga ba?
Uy, Rea, tungkol sa school?
Tinawagan niya 'ko tungkol do'n. Gusto ko talagang tumulong.
Gusto kong makasama pero...
Aasikasuhin ko na 'yon.
Hindi lang talaga...
Dad, okay lang.
- Hindi, ka... - Okay lang.
Kakausapin ko si Ms. Jen.
Bibigyan na niya ako ng check.
Okay lang 'yon.
- Ano 'to? - Jeff.
Sir, pasensiya na. Medyo nag-aalala lang po ako.
Hindi 'to 'yong ipinapagawa sa 'tin ni Ma'am. Jen.
Nag-follow up na siya sa 'kin.
Jeff.
Jeff. Side project 'to, okay?
Kung may problema ka kay Jen, makakausap ko siya.
Makakahingi ako ng extension sa deadline.
Di ba, walang problema? Kung hindi ka tutulong,
- iwan mo kami. - Sir.
Ano?
Okay, ano? Sige na, nakikinig ako. May problema, ano?
Sir, sorry, pero ire-report ko 'to kay Ma'm Jen.
Sige, subukan mo, putang ina mo, subukan mo!
Subukan mo.
Tingnan natin kung magkakatrabaho ka pa sa iba. Sige na.
- Dad. - Tarantado!
Dad, tama na. Nagtatrabaho lang siya.
Wala siyang ginawa kundi manggulo dito.
Lahat tayo, nagtatrabaho.
Di natin siya kailangan.
Okay.
Wala nang mang-iistorbo.
Rea, ewan kung ba't di mo maintindihan.
Malapit na 'tong pelikula na 'to. Ha...
Halos tapos na 'to, kasama o hindi 'yong nawawalang scene,
pinakamalapit na pagre-restore ng sinuman sa pelikulang 'to.
Dapat proud ka. Ikaw...
Ikaw at ako 'to.
Rea.
Papunta na si Ninong Ruel.
Matutulungan mo akong ihanda ang reel, ipapakita natin sa kanya?
Ngayon lang ako makakapanood ng silent film na ganito.
Ready?
Ang karumal-dumal na Manananggal, dahil sa matinding gutom,
naamoy niya ang bata... Mas palapit na ang kamatayan!
Tangina talaga!
'Yon ang sinasabi ko! Nakita mo 'yon?
'Yong intensity, 'yong power, 'yon ang sinasabi ko, e.
Kailangan natin 'yong nawawalang scene.
'Yong ending, nawawala pa rin.
Tangina!
Ninong Ruel!
Kanina ka pa kayo naghihintay?
Pasensiya na po, ha.
Nasaan ang pelikula?
Excited na po ako na makita mo 'yon.
- Halika. - Banda dito.
Dito, Ninong. Pasok ka.
Maupo ka dito.
Unang reel 'yan.
Inaayos ko pa 'yong pangalawa.
Sa totoo lang po, nagulat nga ako na ipinadala sa kin ni Dad 'to.
Hindi ko alam 'yong gusto niya. Baka gusto niyang tapusin ko 'to.
Kaya andito na tayo.
Natapos mo na bang i-edit?
Oo.
Patapos na, pero parang...
May nawawala, kulang, e.
Alam mo po ba kung saan itinatago ni Dad ang reels niya?
Tapos 'yong pinadalang box di ko alam kung...
Ano'ng ginagawa mo?
Uy, Ninong. Ano'ng ginagawa mo? Wag!
- Please! Ano'ng... - Itigil mo na 'to, Cy!
A... Ano'ng ginagawa mo?
Pucha, ano'ng ginagawa mo?
Pucha, ano'ng problema mo? Ba't mo ginawa 'yon?
Para kang Dad mo magsalita,
no'ng gabing pinipigilan ko siya.
Itong pelikulang 'to...
delikado 'to!
Kailangang sunugin mo na 'yan.
Nasaan ang studio?
Nakita mo na 'yon, ano?
Ninong...
Diyan ka lang.
- Dad... - Diyan ka lang!
Ninong, ginagawa ko 'to para magkasagot. Tinawagan kita para sa suporta.
Pakipaliwanag mo po
- ang nangyayari? - 'Yong film!
Puro trahedya 'yong idinulot no'n sa pamilya n'yo.
Puro 'yon ang nasa isip ng tatay mo.
Nawala sa kanya lahat, 'yong career niya, ang mama mo...
Hindi ako ang tatay ko.
'Yong Manananggal costume, nakita mo na ba?
Sa'n na 'yon?
Andito lang 'yon.
Dapat nandito 'yon.
Maghanap ka pa!
ARTISTANG SI STELLA ESTUAR, PATAY SA PSYCHIATRIC WARD...
ILANG ARAW MATAPOS IURONG ANG ABUSE CASE LABAN SA FILMMAKER
Ano?
- Nahanap mo na? - Sigurado ako, nandito lang 'yon.
Ninong?
Cy!
Diyan ka lang, titingnan ko.
Cy?
Baka 'yong breaker. Lagi pong nangyayari 'to.
Di bale, Ninong.
Bahala na ako dito. Babalik ako.
Cy?
Cy!
Cy?
ANG HULING ALAM NA RECORDING NI STELLA ESTUAR
Si Stella Estuar, pasyente.
- Sinira niya ako... - Stella?
Gusto mo pa bang saktan ang sarili mo?
Isinusumpa ko ang lahi niya!
- Stella... - Isinusumpa ko silang lahat!
Sa lahat ng ginawa niya!
Hahabulin ko sila...
isa-isa!
Stella! Kumalma ka lang.
- Hindi nila ako matatakasan. - Stella!
Hawakan n'yo siya.
- Hindi n'yo ako mapipigil! - Tulong!
Magbabayad kayo!
Jeff.
Nasaan si Sir Cyril?
Tapos ko na 'yong syncing.
Parang di pa kayo tapos sa side project ninyo, a.
Hindi pa nga, Kuya, e.
Sorry, pero kailangan na talagang matapos 'yong commercial.
Ano'ng ginagawa mo?
Sorry, Rea.
Magagalit si Dad.
Pakisabihan na lang si Sir Cy na tapusin muna ang trabaho niya.
Wag mong gawin 'to, tata...
Ako na lang ang tatapos ng commercial. Tatapusin ko!
Kuya, please!
Bawiin n'yo pag tapos na ang commercial. Sorry.
Kuya Jeff!
Shit.
...biglang nabago no'ng huling bahagi ng 1980s
dahil sa personal na trahedya.
Matapos ang malagim na pagkamatay ng asawa niya
na opisyal na tinukoy na pagnanakaw sa bahay,
humingi siya ng asylum sa US,
kung kaya napatigil ang trabaho niya sa Pilipinas.
Kahit nawala ang presensiya niya sa industriya...
Nakuha ko na!
Ninong.
Andiyan ka pa ba?
Ninong?
Rea!
Okay ka lang ba?
Ano'ng problema?
Si...
Nasa'n si Sir Ruel?
Dad, okay ka lang ba?
Mag...
Magtrabaho na ulit tayo, a...
Asan 'yong reel natin?
Asan 'yong reel? Andito lang 'yon.
'Yong isa do'n.
Dad, kinuha ni Kuya Jeff kanina.
Tapusin daw muna natin 'yong commercial, tapos,
ibabalik niya sa 'tin pag natapos natin 'yong pag-edit.
Seryoso ka ba?
Seryoso ka ba!
Patapos na tayo, Rea! Ba't mo ginawa 'yon?
Dad, sorry.
Dad, sorry, sinubukan ko siyang pigilan pero...
kinuha niya 'yon. Sorry. Ginawa ko ang lahat!
Tangina!
- Dad, sorry. - Okay lang 'yon.
- Okay lang 'yon. Kaya natin 'to. - Sorry.
Ano lang...
- Dad, sorry. - Umalis ka na lang! Kaya ko na 'to.
Kaya ko na 'to. Ako'ng bahala. Basta...
Dad, tutulungan kita...
Dad, sorry.
Tangina.
Sorry.
Rea?
Ma?
Anak, ano'ng nangyari?
Okay ka lang?
Ma, si... si Dad kasi.
Bakit?
Sinaktan ka ba niya?
Sinasabi ko na nga ba.
Sinabi ko sa 'yo na wag ka nang pumunta diyan.
Dapat pala sinundo na lang kita.
Diyan ka lang.
Wag kang lalapit sa tatay mo.
Pupuntahan kita diyan.
Rea.
Hello? Rea, naririnig mo ba ako?
Rea!
IKAW! IPINAHAMAK MO KAMI!
Cy.
Ba't gising ka pa, gabing-gabi na?
Okay lang 'yon, anak.
Medyo nagtalo lang kami ng mama mo.
Alam mo...
gusto niya tayong iwanan.
Iwanan ako.
Iwanan ka.
Sobra talaga akong nalungkot.
Pero okay lang 'yon, anak.
Naayos ko na lahat.
Makakasama natin siya...
habambuhay.
Ngayon, Cy.
Wag kang matakot.
Matulog ka na ulit, okay?
Sige na.
Magpakabait ka para kay Daddy.
Wag, please!
Wag, tama na.
Matatapos ko 'to.
Matatapos ko 'yon.
Mata...
Boss Rod...
Uuwi muna ako. Parang bukas na matatapos si Dad.
Boss Rod...
Rea?
Ma!
Alam ko.
Andito ako, baby.
Andito ako. Okay lang 'yon. Sagot kita.
Okay lang 'yon, baby. Alam ko.
Alam ko.
Ako 'to.
Dad, si Mama...
Alam ko.
Okay lang 'yon, baby. Sagot kita.
Gising na editor natin.
Nakikita mo ba 'to, Rea?
Nasa premiere ka.
May sarili kang private screening. Ang galing, di ba?
Nakikita mo 'yon?
Ang ganda niya, grabe.
Pinakaunang horror film ng Pilipinas...
na-restore.
Sa wakas.
Perfect.
Pero sigurado ako na may masasabi ka tungkol do'n.
Rea?
Sabihin mo sa 'kin.
Ano pa ba'ng pwede nating gawin para pagandahin pa lalo 'tong pelikula?
Ba't hindi mo sabihin sa 'kin?
Dad, hindi ko alam.
- Hindi mo alam. - Hindi ko na alam.
Putang inang hindi mo alam!
Ang laki ng ginagastos namin taon-taon para sa tanginang tuition na 'yan,
at 'yan lang 'yong sagot mo?
Alam na alam mo kung ga'no ako naiinis
pag nag-uumpisang magbubunganga ang mama mo
sa putang inang tuition na 'yan!
Tangina!
Please.
- Please... - Alam mong di ako nag-film school?
Maniniwala ka ba do'n?
Pucha, ang spoiled mo.
Kahit ano'ng kailangan mo, ibinibigay sa 'yo.
Pag may problema ka, sasaluhin ko.
'Tong putang inang OJT mo, pati 'yan,
pinoproblema ko.
Ano ba, may mga pangarap din ako.
Kaya lang, no'ng dumating ka, kinalimutan ko na lahat...
Ibinigay ko sa 'yo lahat...
Pucha, Rea, para sa ano?
Nag-e-edit ng lintik na commercial ng sabon!
Wala kang alam kung ano'ng pinagdaanan ko.
'Yong putang inang ginawa ko para marating 'yong kinalalagyan ko.
Para tapusin 'yong kagaya nito!
Alam mo kung ba't ako naging ganito?
Rea?
Alam mo kung ba't ako naging ganito?
Alam mo, gawin na lang nating ganito. Itu...
Ituring na lang natin na parang...
exercise.
Okay?
Eto.
Pinagdugtong-dugtong ko 'to, para lang sa 'yo.
Kaya, 'yong tinatawag nating Kuleshov effect,
alam mo na dapat 'yon, di ba?
Sabihin mo sa 'kin.
Ano'ng tamang pagkakasunod nito?
Naghihintay ako, Rea.
Sabihin mo sa 'kin kung ano'ng kailangan nating gawin
para magkaro'n ng kabuluhan 'tong scene na 'to.
Ano ba'ng dapat mauna,
'yong bata, 'yong trahedya o 'yong halimaw?
Bata, trahedya, halimaw!
Tama na!
Dad, please, tama na!
Hinihintay ko pa din 'yong sagot mo, Rea.
Tama na.
Ano'ng pwede nating gawin para mas maging... makatotohanan 'tong scene?
Dadanasin mo 'yong hirap ko, Rea.
Sunugin mo 'yan.
NATULOG SA LOOB NG PADER
Kathang-isip ang pelikulang ito.
Ang Manananggal (1927) ni José Nepomuceno,
totoo ang unang horror film ng Pilipinas.
Walang nahanap na mga kopya.
Hanggang sa ngayon, walang nahanap na silent films, ni isa.
Pwede ko po bang i-vlog 'to?
Puro fan ng horror ang subscribers ko. Magugustuhan nila 'to.
Gusto mong mag-OJT, di ba? Tulungan mo na lang ako.
Mamaya na 'yan.
Sorry.
Pa'no mo po nalaman na nandito 'to?
Kay Papa 'to.
Dinonate niya sa studio 'to bago siya umalis... malabo pa din sa 'kin.
Sorry talaga.
Sorry.
May nahulog. Wala lang. Natakot lang ako.
Nagulat ako.
Magagamit sana natin 'yon.
Nagsalin ng Subtitle: Benjie Villacruel