MİLANO 29 ARALIK 1985
Bu ülkenin adalet sistemi ağır hasta
ve biz değişim istiyoruz!
Adalet istiyoruz!
-Evet! -Evet!
-Adalet istiyoruz! Adalet istiyoruz! -Anayasal bir devlete layık bir adalet.
Medeni ve demokratik bir ülkeye layık bir adalet!
Adalet istiyoruz! Adalet istiyoruz!
Adalet istiyoruz!
Enzo sözünü tuttu! Hayal kırıklığına uğratmadı. Kaçmadı.
Teslim olacağına söz verdi ve oldu!
Gerçekten radikal bir savaşçı.
Hakkında verilen aşağılık hükümden sonra yurt dışına kaçabilirdi.
Nefsi müdafaa olarak.
Kaçsa kimse onu kınamazdı ama yine de kaçmadı.
Temyiz duruşması için Milano'da, ev hapsinde öz güvenle bekleyecek.
-Bravo! Bravo! -Bravo Enzo!
Enzo! Enzo!
Sevgili dostlarım, kısa keseceğim.
Bildiğiniz gibi, son haftalarda
Avrupa Parlamentosu'ndaki görevimden istifa ettim.
Dokunulmazlığımdan feragat ettim.
Bunu, ciddi insanlardan oluşan bir ülke kurmaya başlamamız için yaptım.
Yaptığını söyleyen ve söylediğini yapan insanlar olmamız için.
Öte yandan bugün İtalya, gördüğünü iddia eden körlerle dolu.
Yine de bu durumda, Marco'nun hep dediği gibi,
görmek istemediler.
Masumiyetimin kabul edilmesinin
Camorra'ya karşı gösterdikleri gösterişli saldırının güvenilirliğini
zedelemesinden korktular.
Haksız olmaktan korktular!
Yargıç hata yapıp da hatasını kabul etmez.
Ancak tek suçu masum olmak olan ben korkmuyorum.
Onlara meydan okuyorum.
Bedenimi, özgür bir jestle güçlülere teslim ediyorum.
-Bravo! -Bastır Enzo! Bastır!
-Bastır Enzo!
Enzo! Enzo!
Harikasın Enzo! Harikasın!
Kahramanımızsın Enzo! Kahramanımızsın!
-Sonra görüşürüz. -Enzo!
-Kelepçe takacak mısınız? -Gerek yok Sayın Vekil.
Enzo! Enzo!
PORTOBELLO ALTINCI BÖLÜM
Çernobil, Ukrayna'daki
Sovyet nükleer enerji santralinde yaşanan kaza
ciddi boyutlara ulaşıyor.
Birçok ölüme yol açmış olması muhtemel felaketle ilgili
kesin bilgi eksikliği var. TAS iki ölüm bildiriyor.
Kuzey Avrupa üzerinde ilerleyen radyoaktif bulutla ilgili endişeler var.
Batı Avrupa Birliği'ndeki yedi ülkenin dış işleri ve savunma bakanları
Venedik'te bir araya geldi.
Silahsızlanma ve uluslararası terörizm
tartışmanın merkezinde yer alıyor.
Kötü hava dalgası sona ererken
zararın ilk değerlendirmesi yapılıyor...
Temyiz duruşmam hakkında tek kelime etmediler.
Canım, kabul edelim.
Tortora olayı artık haber değil, tamam mı?
Hâlâ 10 yıl hapis cezasına çarptırılmış bir İtalyan vatandaşıyım.
Elli milyon para cezası aldım ve kamu görevinden men edildim.
-Hâlâ öylece duruyor. -Ne?
Cezam.
Beni bırakma
Bana bu acıyı yaşatma
Sorrento'ya geri dön
Bırak yaşayayım
Bay Marmo geldi.
Bravo!
-Günaydın. -Günaydın.
-Merhaba. -Memnun oldum.
İyi pazarlar. Merhaba, iyi pazarlar.
Bunlar da çocuklar.
-Sana her şeyi verdiler. -Evet.
Gazeteleri gördün mü? Dağ gibi haber var.
Mutlusun, değil mi?
Henüz hiçbir şeye bakacak vaktim olmadı.
Daha dün atandım.
Duruşma Dünya Kupası sırasında görülecek.
Umarım önce sen bitirirsin. Sadece bir temyiz.
Duruşmayı yapabilirsek tabii.
Tortora'nın avukatları duruşmanın Milano'ya taşınmasını istedi.
Bölge yargısıyla ilgili şüphelerini dile getirdiler.
Gerçek şu ki bence bize güvenmiyorlar.
Hiçbir yere varmayacak çaresiz bir hamle.
Kimse bu davayı senden alamayacak.
Sen ne düşünüyorsun?
Bu dağ gibi dosyayı iyice inceleyeceğim. Çürütülemez olmalıyız.
Michele, Radikaller ölmemi istedi.
Polis bana koruma vermeyi bile düşündü.
Durum patlamaya hazır bomba gibi. Bil diye söylüyorum.
Ama şimdi ortalık sakinleşmiş gibi görünüyor, değil mi?
Şükürler olsun. İşinde iyi şanslar.
-Afiyet olsun, iyi pazarlar. -İyi pazarlar.
-Hoşça kal. -Hoşça kal.
MICHELE MORELLO YARGIÇ
NAPOLİ CASTEL CAPUANO ADLİ ARŞİVİ
Kedi. Fareler için mi?
İşte, duruşmanın tüm belgeleri burada.
-Dosyalar neye göre organize edilmiş? -Neye göre mi? Dönek tanıklara göre.
Barra'nın ifadeleri. Pandico'nun ifadeleri.
Melluso'nun ifadeleri. Imperatrice. Sanfilippo.
Villa, vesaire. Çok fazla dönek var.
İfadelerinin bir kronolojisi yok mu?
Bildiğim kadarıyla yok.
Yapılması gerek.
Tüm bunları gerçekten yeniden düzenlemek istiyor musunuz?
Başlayalım. Yavaş yavaş yaparız.
Yavaş yavaş yaparız.
PASTRENGO KARAKOLUNDAKİ SORGULAMALAR
-Kim o? -Yargıç Morello.
NAPOLİ PASTRENGO KARAKOLU
-İyi akşamlar Sayın Yargıç. -Merhaba.
Camorra döneklerini burada tutuyorduk.
-Hepsi tek kişilik hücreler. -Dört kişinin tutulduğu bir hücre hariç.
Çok fazla dönek vardı. Yığılma oldu.
Biz de yargıçlar da hazırlıksız yakalandık.
Yeni bir olaydı. Büyük suçlular.
Birden fazla cinayetten yargılanıyorlardı.
Şunu açıklığa kavuşturalım, birbirleriyle konuşabiliyorlar mıydı?
Sayın Yargıç, burası karakol, hapishane değil.
İhtiyaçtan dolayı geçici olarak uyarlandı.
-Pandico'nun hücresi hangisiydi? -Bu.
-Hücreler hep açık mıydı? -Genelde gündüz açıklardı.
Burası televizyon odası. Napoli FC'nin maçı varsa
maçı jandarmalarla birlikte izlerlerdi.
San Remo müzik festivali, gece yarısı Noel ayini,
San Gennaro'nun kan seremonisi de aynı şekilde.
Döneklerdi, iş birliği yaptılar. İyi muamele görmeleri gerekiyordu.
Bundan çıkarları yoktu.
O dönem ceza indirimi almadılar.
Belki birkaç küçük iyilik, o kadar. Korunmak, teselli edilmek istiyorlardı.
Bir keresinde, bir yüzleşmeden önce
ünlü gangster Turatello'yu öldüren kişi...
Pasquale Barra.
Bir şişe şampanya istedi ve aldı da.
Gelin. Beni takip edin.
Burası Tortora'nın
Şubat 1984, sedyeyle getirildiği oda.
-Güzel. -Tam burası.
Ama bana öğle yemeği ve şampanyadan bahsediyordunuz.
Bu dönekler iyi beslenmek istiyordu.
Bir noktada Komutan, bakanlığı aradı,
adamların taleplerini karşılayacak para kalmadığını söyledi.
Bay Di Pietro da kendi cebinden önden ödeme yapmaya karar verdi.
Soruşturmanın sonunda
önden ödediği miktarı bakanlıktan geri istedi.
Bakanlık da reddetti. Ödeme onaylanmamıştı.
İtalya hep aynıdır.
Veren vermiş, alan almıştır.
Ama bu bir mucizeydi, daha önce hiç görmedikleri bir şey.
Camorra adamları konuşuyordu. Pek çoğu.
O yüzden onlara özel muamele yapma yetkisi verildi.
Ancak hem teoride hem de pratikte
tüm bu dönekler ve ayrılmış üyeler,
jüriye anlatacakları hikâyeyi aralarında konuşmuş olabilirler.
Tutarlı bir hikâye.
Orasını bilemem. Belli bir özgürlüğün tadını çıkardılar.
Özgürlük. Dondurma ya da temiz hava almak için
yürüyüşe çıksalar daha iyiydi. Çok uzaklaşmadıkları sürece tabii.
Mutlu olurlarsa konuşmaya daha istekli olurlar.
İnsani bir durum. Değil mi? Amaç buydu.
Girebilir miyim? Yargıç Morello burada mı?
Hayır, Yargıç evden çalışıyor.
Bu da ne böyle?
Döneklerin sorgulamalarının kronolojisi.
Neyi, ne zaman, nerede söyledikleri.
-Pardon ama bu ne için? -Temyiz süreci.
Yargıç her şeyi baştan yapmak istiyor.
Yeminli ifadeler, döneklerle yüzleşmeler,
ifadeler, her şey.
Yani yine elde var sıfır.
Duruşmanın görüldüğü mahkeme salonunda mı?
PASTRENGO KARAKOLUNDAKİ SORGULAMALAR
O duruşma çoktan yapıldı.
Bu alışılmışın dışında. Alışılmışın dışında. Bu yapılamaz.
Efendim, ben sadece bir memurum. Elçiye zeval olmaz.
10 HAZİRAN 1986 TEMYİZ SÜRECİ PANDICO-BARBARO YÜZLEŞMESİ
Evet Bay Barbaro. Burada gördüğünüz Giovanni Pandico
hapishanede aynı hücreyi paylaştığınız dönemde
uyuşturucu sevkiyatı için
Enzo Tortora ile iletişiminize aracılık ettiğini açıkladı.
-Ne uyuşturucusundan bahsediyorsunuz? -Meşhur danteller.
Bay Pandico'ya göre o danteller
uyuşturucu sevkiyatına tekabül ediyordu.
Hayır, bu yalan Sayın Yargıç.
Affedersiniz. Biri Bayan Nadia Marzano ve Bay Renato Vallanzasca'nın
fotoğraflarını çekiyor.
Bildiğim kadarıyla bu yasak.
Fotoğrafçıyı çıkarın.
-Lütfen devam edin. -Sayın Yargıç, bu bir yalan.
Sayın Yargıç, bu adam göz göre göre yalan söylüyor.
Ayaklı yalan makinesi.
Ben doğruyu söylüyorum. Yalancı olan o.
Kötü niyetle yapmıyor, deli olduğu için yalan söylüyor.
O dantelleri kendi ellerimle işledim.
Onları gözünün önünde işledim.
Çünkü Tortora'ya kafayı takmıştın.
Sayın Yargıç, ondan nefret ederdi. Başka bir deyişle "o'mbariava".
Affedersiniz Bay Barbaro. "Mbriava" ne demek?
-"Mbariava". -Evet, her neyse. Yargıca açıklayın.
Ona imreniyordu yani. Kıskanıyordu.
Bir gün dost, bir gün düşmandı.
Onunla zihniyle, telepatiyle iletişim kurduğunu söyledi.
Tüm bu saçmalıkları anlatıp dururdu.
1.500 kilometre öteden konuşuyorlarmış.
Böyle şeyler işte.
Anladım. Ama Bay Barbaro,
bu dantelleri Tortora'ya gönderdiniz mi göndermediniz mi?
Evet, tabii ki gönderdim. Tortora bana cevap bile verdi.
Biri para koparmaya çalıştığıma inanmak istedi.
Ama RAI parasını geri ödedi. Makbuzu da duruyor.
Sayın Yargıç, görüntüyü kurtarmaya çalışıyorlardı.
Ama altında yatan gerçek başka.
Birincisi, binlerce kez tekrar ettim.
Enzo Tortora'ya birkaç parti uyuşturucu götürdün.
Ama ne zaman? Ne zaman? Ben Camorra üyesi bile değilim.
Ne zamanmış? Dediğim gibi, 70'ler ve 80'ler arasında.
-Hepsi yalan. -Tabii ki yalan.
Suçlu o sırada hapisteydi.
Hatta Bay Barbaro bizlere
Porto Azzurro'da tutuklu geçirdiği zamanı hatırlatsın.
İtiraz ediyorum. Avukat, tanığı etkilemeye çalışıyor.
Yapmayın, neden bahsediyorsunuz?
Yasaya değil, içeriğe bakmalıyız.
Bu acı hikâyenin ardındaki insan gerçeğine.
-Ne anlamsız laf bu. -Ders için teşekkürler Profesör.
Tanık devam edebilir, teşekkürler.
1972'den 1981'e kadar Porto Azzurro'da tutukluydum.
Kontrol edebilirsiniz.
Pardon ama hapisteyken uyuşturucuyu nasıl teslim edeyim?
-Kimseye bir şey teslim edemezdim. -Kayıtlara geçsin lütfen.
Tebrikler Avukat Bey. Çalıştığınız belli.
Her şeyi bildiklerini sanıyorlar.
Amma beceriksizsiniz.
Bu teslimatları geçici tahliyelerde yaptın ya.
Salıverildiğimde hep eşlikçim olurdu.
Bunları nasıl yapayım? Tam bir yalancısın!
-Bu adam inanılmaz! -Tam bir yalancısın!
Evli, yalanlarla çiftleşiyor.
Oysa ben gerçeği, halkın iyiliğini, adaleti benimsedim.
Burada oturuyorsun ama burada değilsin. Sen yoksun.
Sen delisin. Onu duyuyor musunuz? Ne diyorsun sen?
Sen artık yoksun. Bittin.
Ama ben buradayım. Sen delisin. Tam bir yalancısın.
Artık yoksun. Anlıyor musun? Artık yoksun.
-İyi değilsin. Onu duyuyor musunuz? -Pil ömrün 30 saniye.
Ama burada çocuğumun engellilik muafiyet hakkı
olduğu yazmıyor mu?
Hanımefendi, oğlunuz 30 yaşında. Çalışması gerek.
Ama hasta.
Nesi var hanımefendi? Durumu nedir?
-Sabah kalkamıyor. -Saygı ve demokrasiden ötürü
on beş dakika sonra sıradakine geçmelisiniz.
-Müsaadenizle hanımefendi. -Bunu doldurun. Buyurun?
Pandico Giovanni. Doğum belgemin yeni bir kopyasına ihtiyacım var.
Sertifikanız var zaten. Neden bir tane daha istiyorsunuz?
Bunun kenarı kıvrılmış.
Burası da öyle. Ne kadar sürer?
Sıradaki.
Beceriksizlik, özensizlik.
Bu baygın kibir. Bıkkın hâllere tahammül edemiyorum...
Bayan Marzano, sesinizi duyurmak istediniz.
Bize ne söylemek istersiniz?
Evet, bir önceki duruşmada söyleyemediğim şeyleri
söylemek istiyorum.
Neden söyleyemediniz? Sonradan mı aklınıza geldi?
Korktum ve deli gibi davrandım.
Her zaman işe yarar. Kimse delilikten anlamıyor.
-Hayır, gerçekten delisin! -Sessizlik!
Sayın Yargıç, lütfen. Bu kadın psikopat.
Barra, sessiz ol!
Pardon ama tımarhaneye kapatılmalı!
Barra, sessiz ol!
Tabii ki! Tımarhaneye! Bu nedir?
Sessiz ol Barra!
Kimden korkuyordunuz peki?
Pasquale Barra onu yalanlamamam için beni tehdit etti.
Söylediği her şeyi doğrulamam gerekiyordu.
Yoksa beni öldürecekti.
Onun için öldürmek önemsiz.
Bir cinayet daha, bir kişi eksilir.
Kimin umurunda? Onun için öldürmek, hamam böceğini ezmek gibi.
-Siyah renkli Sayın Yargıç. -Pandico, bölme.
Bu ne demek? Hamam böceklerinin hepsi siyah.
Başka böcekle karıştırmasın diye diyorum.
Edgar Allan Poe'nun "Altın Böcek"ini okudum.
Çok özel bir kitaptır.
-Pandico, yeter! -Nasıl isterseniz Sayın Yargıç.
Patronum. Çok güzel öyküdür, tavsiye ederim.
Buyurun Bayan Marzano.
Enzo Tortora evimde üye yapılmadı.
1978 yılında daha bir yaşında bile olmayan oğlumla Madesimo'daydım.
Milano'daki evin kira sözleşmesi
1979 yılından beri var.
Ondan önce ev hazır değildi. Yani ev yaşanır hâlde değildi.
Yani üyelik falan gerçekleşmedi.
Benim evimde olmadı.
-Kâtip, kayda geçirdiniz mi? -Avukat Bey.
Kâtibin yazmama ihtimaline kafayı takmışsınız.
Öyleyiz çünkü ilk duruşmada çok oldu.
Hanımefendinin kafası karışık olduğu bahanesiyle.
Profesörden bir ders daha.
Hanımefendi, salim kafayla
şu ana dek söylediklerinizi doğruluyor musunuz?
-Evet. Hepsini doğruluyorum. -Teşekkürler. Gidebilirsiniz.
-Doğru olanı yaptın. -Merak etme, korkma!
Seni adi kadın.
Çocuğun nasıl? Büyüdü mü? Senin gibi güzel oldu mu?
Aferin Nadia.
Sayın Yargıç, bu noktada konunun nereye gittiği bence gayet açık.
Sanıkları yargılamak yerine döneklerle şanslarını deniyorlar.
Pek çok kişinin ifadesini geri çektiğini
ya da Enzo Tortora lehine değiştirdiğini duydunuz.
Bunu neden yaptıklarını biliyor musunuz? Çünkü korkuyorlar.
Benimle de denediler.
Suçlamaları geri çekmemi söylediler.
Ama Sayın Yargıç, tüm baskıya rağmen buradayım
ve size söylediğim her şeyi doğruluyorum.
Enzo Tortora, patron Francis Turatello'ya çalışıyordu.
Tekrar ediyorum, kaybedecek bir şeyim kalmadı. İşte bu.
Gerçek erkek diye buna denir!
Sessizlik! Hücrede sessizlik! Sessiz olun!
-Melluso bir kahraman. Ona saygı duyun! -Sessizlik!
Okuma yazma bilmeyen bir kahraman.
Sanık Vallanzasca çapraz sorgu talep etti.
-Yüzleşmeyi kabul ediyor musunuz? -Nasıl isterseniz Sayın Yargıç.
Ama Vallanzasca ne istiyor, bilmiyorum.
Yalancı olduğunu kanıtlayacağım!
-Korkmuyorum Sayın Yargıç. -Bay Vallanzasca'yı getirin.
Bakalım bir seri katil, banka soyguncusu ve adam kaçıran biri
beni nasıl temize çıkaracak. Neden acaba?
Onu dinleyelim. Canlı yayının güzelliği bu.
Bok herif. Seni öldüreceğim. Bu boş bir tehdit değil.
Seni gerçekten öldürürüm. Beni duydun mu? Renatino!
-Bas git! -İkiyüzlüsün sen!
Bu dört Camorra piçiyle olmaktan utanmıyor musun?
Git de podyum yürüyüşünü yap. Git enayi!
-Renato, anneni düşün. -Kendi işine bak.
-Çok güzel mavi gözlerin var. -Bok herif.
Gök mavisi mi? Tam anlayamadım.
Çok yakışıklısın Renato. Prens Francis'e benziyorsun.
Laf atma. Çok yakışıklısın.
-Orada ne oldu Bay Vallanzasca? -Hiçbir şey olmadı.
-Sadece konuşmak istediler. -O zaman bizimle konuşun.
Öncelikle, Camorra'yla hiçbir alakam yok.
Kendimi bu işin içinde buldum. Buradaki beyefendi gibiler yüzünden.
Beni NCO'ya sürükledi, sonra uyuşturucuyu Turatello'dan alıp
Tortora'ya verdiğini söyledi. Hepsi koca bir yalan.
Melluso, Turatello'yu tanımıyordu ki.
Berbat bir yalancısın! Birlikte fotoğrafları var!
Sessizlik! Sessizlik!
-Gianni. -Renato.
Bana Turatello'yla ne zaman tanıştığını söyle.
Şu anda tam olarak hatırlayamıyorum.
Tam tarihini sormadım.
Yine de hatırlamıyorum. Tortora gibi olma.
O da çorap, kravat, ayakkabı rengini sormuştu.
-Nereden bileyim? -Gianni, lafı dolandırma.
Beni Tortora'yla karıştırma. Ben Tortora değilim, anlıyor musun?
Herkesin önünde kıçını tekmelerim, anlıyor musun?
Bay Vallanzasca. Lafınıza dikkat edin. Kahvede değilsiniz.
Gianni, Milano'dayken kokain çekme sesi bile duymadın sen.
Milano'da en fazla tavuk hırsızı olabilirsin,
yaşlı kadınların çantalarını çalabilir, tasmalı sürtüklerle gezebilir,
onları kaldırımlara atabilirsin.
Tek yapabileceğin bu çünkü sen bir üçkağıtçısın.
Sen Yakışıklı Gianni'sin. Gianni Ça Ça Ça.
-Benden ne istiyorsun Renato? -Turatello'nun dövmesi vardı.
-Dövme mi? -Sol elinde.
Ne dövmesiydi bu?
Böyle mi oynayacaksın? Elindeki koz bu mu? Dövme mi?
Dövme. Ne dövmesiydi?
Hatırlamıyor musun? Dur, sana yardım edeyim.
Bir hayvandı. Islahevinde dövmesini yaptırdığı bir hayvan.
Sadede gel. Hadi ama!
Gianni, ne dövmesiydi?
Bırak da cevap vereyim! Sözümü kesip duruyorsun.
Bu dövme olayından senin de haberin yoktu.
Ne dövmesiydi Gianni? Hadi ama, vaktimi harcama!
Ne dövmesiydi? Sana bir soru sordum. Ne dövmesiydi?
Sayın Yargıç, bu dövmeye hiç dikkat etmedim.
Hatta kayıtlara geçsin, bana kalırsa bu dövmeyi hiç görmedim.
Güzel, harika. Teşekkürler Sayın Yargıç, dava düştü.
Sol elinde devasa bir dövme vardı ama dövmeyi hiç görmemiş.
Neden hiç görmedin, biliyor musun?
Turatello senin gibileri yanaştırmazdı.
Turatello'yla konuşmana bile izin yoktu.
-Bu doğru değil! Yapma ama! -Gianni! Gianni!
Bak, tekme geliyor. Sayın Yargıç, Turatello'nun bir kadını vardı.
Turatello'nun kadını kimdi Gianni?
Adı neydi?
Tipi nasıldı? Uzun, kısa, sarışın, esmer? Nasıl biriydi?
Onu iyi tanıdığını söylememiş miydin? Nasıl biriydi, anlat.
İşin aslı, bir bok bildiğin yok.
Seni çözdüm.
Bunu Tortora'yı savunmak için yapıyorsun.
Onu savunup ne bok yiyeceğim? Elime ne geçecek?
Tabii canım. Ahlaki görevin bu, ondan yapıyorsun.
-Bunu görev edindin. -Gianni.
-Sayın Yargıç. -Evet, buyurun.
Gianni Melluso, Tortora'nın savunmasına yardım etmenin prensip gereği
ahlaki bir görev olduğunu söyledi. Adalet prensibi.
Kendi rızasıyla kabul etti. İtiraf etti. Gerçeği söyledi.
Eline yüzüne bulaştırdın, sağ ol Melluso.
Öyle mi dedim?
Renato Vallanzasca, gerçeği açığa çıkarmak için
ve masum bir adamın hapse dönmesine dayanamadığı için
bir iftiracıyı yalanlayan bir ifade verdi.
Onu alenen utandırdı. Diskalifiye etti.
Ama daha az önce Tortora'yı umursamadığını söylemedi mi?
-Tam olarak "bok" dedi. -Yorum yok Sayın Yargıç.
Sayın Yargıç. Hadi ama, o da Turatello'yu tanımıyordu. Yapmayın.
Gerçekten aptalsın Gianni.
Sayın Yargıç, Savunma Pandico'nun deli olduğunu iddia ediyor
ve bu yüzden güvenilmez olduğunu savunuyor.
Delilerin sözüne güvenilmez.
Ama cezalandırılamazlar da. Pandico bu yasal boşluğu hiç kullanmadı.
Suç ortağı olduğunu söyledi.
İtiraflarıyla kişisel çıkarlarını zedeledi.
Pandico cezadan kurtulmak için deliliğini kullanmadı.
Ama deliyse bile delidir.
Delilik kalıcı bir damga değildir. Delilik değişir. Evrim geçirir.
Hepimizin içinde biraz delilik olduğunu kabul etmeliyiz.
Neyse ki bunu kontrol edebiliyoruz. Fark bu.
Pandico bir dönem deli olabilir.
Ama bugün değiştiğini kabul etmeliyiz.
Aklı başında ve kendisiyle asla çelişmiyor.
Oysa yalan söyleyenler er ya da geç kendileriyle çelişir.
Giovanni Pandico kendisiyle hiç çelişmedi.
Paranoyak mı? Paranoyak dâhiler tarihte sayısızdır.
Kesinlikle. Doğru. Mesela Torquato Tasso.
Eserlerini herkese tavsiye ederim.
Ya da büyük Napolili heykeltıraş Vincenzo Gemito,
kendi isteğiyle akıl hastanesine kapatılmak istedi.
Kısacası tüm büyük sanatçılar.
Belki siz de biraz paranoyaksınız Sayın Savcı.
Evet. Tabii ki. Ben de dâhilim.
Pandico, Başsavcı'nın sözünü kesmeyin.
Özür dilerim Sayın Yargıç. Kendimi tutamadım.
Peki ya Melluso? Onu delilik ilgilendirmiyor.
-Melluso'ya inanırsın ya da inanmazsın. -İşte o kadar.
Tortora'yla ya da Turatello'nun özel hayatıyla ilgili
özel detayları hatırlamaması da onun sözlerini daha gerçekçi kılıyor.
Hepsini uydurmuş olsaydı daha iyi hazırlanırdı, değil mi?
Popüler jürilerin ve yargıçların sevdiği tüm o detaylara hazırlanırdı.
Dahası, ifadelerini yedi dönek daha doğruluyor.
Sayın Yargıç, Sayın Mahkeme Üyeleri.
Enzo Tortora kötü bir ölüm tüccarı değil.
Tanıtmak istediğim yenilik bu.
Önemli bir yenilik. O Camorra'nın tali bir üyesi sadece.
Bu hafifletici durumun önemini kabul ediyorum.
Ama alınmayın, Enzo Tortora bir yalancı.
Yalan söylemek onun doğasında var.
Valmalenco'da yaz tatilindeyken tatilini uzatmak için
Meryem'i gördüm diye yalan söyleyen bir çocuk o!
Vay canına, ne hayal gücü ama.
Utanmaz bir kararlılık.
Bugünkü Tortora'da da bunu görüyorum!
Öte yandan, yalan söylemek onun için gerekliydi.
Ünlü statüsünü korumak için büyük bir gayretle yalan söylemesi
onun için gerekliydi.
Her gün üzerine düşeni yapabilmesi de gerekliydi.
Bunun için kimyasal desteğe ihtiyacı vardı!
Bu yüzden onu daha çok kullanıcı olarak görüyorum,
hırslı bir kullanıcı.
Yani deli gibi kokain çekiyordu!
Yazılı ifadeye göre öyle.
Ama uyuşturucu satıcısı değildi.
Toparlayın lütfen.
Bu yüzden talebim beraat değil.
Tortora'yı beraat ettirmek
Pandico'ya, Melluso'ya, Barra'ya inanmamaktır.
Dolayısıyla tüm sanıkları beraat ettirmektir.
Sayın Yargıç, ya herkes beraat eder ya da kimse etmez.
Kanun herkes için aynıdır. Başka seçenek yoktur.
-Bravo efendim! -Bravo!
-Selam. -Selam.
-Selam Tullio. -Selam.
-Ses rahatsız etmiyor mu? -Hayır.
Nasıl gidiyor?
İfadeler bitti. Artık iş bize kaldı.
E?
Tortora masum.
Camorra adamı değil miydi?
Barra tövbe ediyor ve Tortora'dan bahsetmiyor.
Pandico tövbe ediyor ve Tortora'dan bahsetmiyor.
Ama savcılar, Puca'nın partnerinin defterinde
Tortora'nın adını gösterince
Tortora lafı etmeye başlıyor.
Üstelik yazan isim "Tortora" bile değil, "Tortona".
Telefon numarası da var. Destekleyecek kanıt yok. Hiçbir şey yok.
Defteri gördükten sonra
Pandico bir anda
Tortora'nın Camorra üyesi olduğunu itiraf ediyor.
Barra onu destekliyor ama ancak 18. sorgusunda.
Ondan sonra itiraflar, pişmanlık belirtmeler çığ gibi yağıyor.
Tamamen uydurma.
Mahkemede tek bir suçlama bile kanıtlanmadı.
Tek bir kanıt ayakta kalmadı.
Peki ben de dâhil olmak üzere
Napoli yargıçlarının çoğu, hatta neredeyse hepsi,
utanmadan yalan söyleyen bu suçlulara neden inandık?
Dürüstlüklerinden zerre şüphe etmedik.
Yargıçlar sessizliğe
ve tanıkların susmasına o kadar alışkın ki
Camorra'nın katil üyeleri içinden birden fazla kişi
karşılığında hiçbir şey istemeden itirafta bulununca,
bize isimler verince, bize bazı gerçekleri söyleyince
biz yargıçlara mucize gibi göründü.
"Vay canına! Kendi suçunu kabul eden bir tanık
itiraf etti ve altına imzasını attı.
Başka pek çok tanık daha itiraf etti.
O zaman kanıt bulmaya ne gerek var?
Sana inanacağım. Bu bir inanç eylemi. İçim rahatladı."
Tortora masumsa beraat etmeli.
Diğer yargıçlara söyleyecek misin?
12 EYLÜL 1986
-Görüşmeler bitti. -Yani işimiz bitti.
Savcı, avukatlar veya sanıkların
söyleyecek bir şeyi varsa şimdi söyleyebilirler.
Mahkeme Heyeti toplanmadan önce.
-Benim diyeceğim var. -Dinleyelim.
-Kayda geçireyim mi? -Evet, kayda geçir.
Onlara meydan okuma.
Güven bana, bir yargıcın öz saygısı sınırsızdır.
Ders vermek yok.
Sayın Başsavcı.
Son duruşmada beni inciten bir şey var.
Bu da sayenizde geçirdiğim son dönüşüm.
Artık ikiyüzlü bir ölüm tüccarı değil, zayıf biriyim. Bir aptalım.
Parası olmadığı için kandırılan biriyim.
İlk olarak, mahkemeye şunu söylemek istiyorum,
eğer bir zayıflık anında,
kilolarca uyuşturucu satmaya başladığım doğruysa
kendimi zayıf değil, suçlu olarak görürdüm.
Bu sebeple sizden cezamı azaltmanızı istemiyorum.
Beni suçlu bulursanız 30 yıla mahkûm edin.
Ayrıca Sayın Savcı, 30 yıl önceki gazeteleri
karıştırdığınızı fark ettim.
Bir röportajda 1948 yılında, henüz çocukken
arkadaşlarımla birlikte bir mağarada
Meryem'i gördüğümüzü söyleyerek eğlendiğimizi söyledim.
Cesurca bir şaka, kabul.
Ama hiç genç oldunuz mu bilmiyorum.
Umarım olmuşsunuzdur.
Bu röportajdan şu sonuca vardınız,
"Çocukken Meryem'i görmüş gibi yaptığına göre
Tortora hayatı boyunca yalancı olmuştur.
Bu yüzden bir Camorra üyesi olabilir. Bin bir suratlı bir adam o."
Sayın Savcı, bence şaka olsun diye
18 yaşındayken Meryem Ana'yı görmüş gibi yapmak,
sizin yaptığınız gibi Giovanni Pandico'ya inanmaktan iyidir,
kendisi şizofren bir katil.
Melluso'nun sözlerine inanmaktan iyidir, kendisi soyguncu ve pezevenk.
Barra'nın sözlerine inanmaktan iyidir, kendisi korkunç bir seri katil.
Bu adamları kahramana dönüştürmekten çok daha iyidir.
Bu duruşmada
sadece yargılanması gereken bir sanık değildim.
Bazen, ki bunu ürpererek söylüyorum,
ezilmesi gereken bir düşmanmışım gibi hissettim.
Çünkü bu zayıf adam daha ilk günden masum olduğunu haykırmaya cüret etti,
çünkü bu zayıf adam ritüelinizi bozdu.
Bu ritüele göre bir insan ya şüphesiz bir suçlu ya da bir dönek.
Ama şüphesiz bir masum da olabilir. Bu çeşitlilik için büyük bedel ödedim.
Camorra'yla ilişki ve uyuşturucu ticaretinden 10 yıl hapis.
Bir daha beni rencide etmeyin, size yalvarıyorum.
Şimdi "Sisteme güveniyorum" diyerek kapanış yapmam gerekiyor.
Size aynısını soruyorum. Siz olsanız sisteme güvenir miydiniz?
Size "Ben masumum" diyorum. Üç yıldır bunu haykırıyorum!
Belgeler bunu haykırıyor!
Bu duruşmada ortaya çıkan gerçekler bunu haykırıyor!
Ben masumum! Tüm kalbimle umuyorum ki
siz de öylesinizdir. Teşekkürler.
Bunları hiç demeseydi keşke.
Duruşma ertelenmiştir!
Harika.
Sıradaki?
Tortora Enzo Claudio Marcello.
Ayağa kalkın. Mahkeme heyeti geliyor.
15 EYLÜL 1986 KARARIN AÇIKLANMASI
İtalyan halkı adına.
Napoli Temyiz Mahkemesi Beşinci Ceza Bölümü,
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 523. maddesini dikkate alarak
Napoli Mahkemesi tarafından 17.09.1985 tarihinde verilen
ve savcı, başsavcı ve şu anda uzun uzun isimlerini saymayacağım
sanıklar tarafından temyize götürülen kararı değiştirerek
suç işlemediği gerekçesiyle
Bay Sanfilippo Salvatore'yi beraat ettirmiştir.
Beni beraat ettirdiler.
Melluso Giovanni beraat etmiştir.
Şu sanıklar da beraat etmiştir: Andraous Vincenzo, Codino Mario,
Falrino Giovanni, Mandato Gerardo, Marzano Nadia, Puccio Santo,
Vaiano Renato, Vallanzasca Renato.
Şunlar için temyize giden ceza onanmıştır
ve mahkeme masraflarını ödeme cezası verilmiştir:
Asterino Mario Roberto, Donnarumma Domenico,
Matano Franco, Matrove Tommaso, Pandico Giovanni.
"Çarmış yolunun dokuzuncu durağında İsa üçüncü kez düşer."
Ceza Kanunu'nun 416'ıncı ve 416'nın ek maddelerinde
öngörülen suçu işlememiş olması
ve 71. Madde'de öngörülen suçu işlememiş olması sebebiyle
Cossolino Aniente, Pozzolino Riccardo, Pozzolino Simone, Mariniello Anna,
Moccia Luigi ve Tortora Enzo Claudio beraat etmiştir.
-Yaşasın! -Duruşma ertelenmiştir.
-Hepiniz Camorra'lısınız! -Siktirin gidin!
Sayın Yargıç! Hükümle ilgili bir yorum lütfen.
Mahkûm edilmesi gerekeni ettik, beraat etmesi gerekeni ettirdik.
Bize göre bu tarihî hüküm adaleti temsil ediyor.
İnsanların yanılgılarına rağmen Tanrı'nın bilgeliğine güveniyorum.
Birileri buna çok sevindi
ama şu gerçek, Tortora, Camorra üyesidir.
Tanrı beni görüyor. Şu anda bana bakıyor.
Bekleyin. Söylemeliyim.
Devlet bizi savunmalı! Bize yardım etmeli! Bizi terk etmemeli!
Yaşasın! Yaşasın!
Buraya gelin, bir açıklama yapmalıyım. Lanet olsun size!
İtalya uyandı! Evet!
Ağlayın masum çocuklar. Uyuyun ama dürüst olun.
Bu topraklarda şiddetli bir rüzgâr ormanları yok ediyor.
Gri ve korkutucu gökyüzünde de korkunç fırtınalar yaklaşıyor.
-Neye gülüyorsun? -Hayır, gülmüyorum. Pascoli'den miydi?
Pandico'dan. Farklı bir Giovanni.
-Tebrikler. Çok güzeldi. -Teşekkürler.
Senin için.
Ne yapıyorsun? Yasak. Lütfen.
Zeki bir genç olduğun belli. Kaç yaşındasın? 25 mi? 26 mı?
-24. -Senin yaşındayken
ben çoktan hapse düşmüştüm.
Hapiste bu kadar zaman geçirince ilgi alanların ve arkadaşların olmalı.
Lütfen, buna izin yok.
Karşılığında bir şey istesem izin olmazdı.
Ama hiçbir şey istemiyorum.
Sadece bir şiir âşığına saygı gösteriyorum. Hepsi bu.
Al bakalım, alınma.
Hayır, tabii ki alınmam. Hadi.
Gardiyan yozlaşmış! Saatimi gasp etti!
Müdürle konuşmak istiyorum. Müdür!
Gardiyan namussuz! Bana müdürü getirin! Müdür!
MİLANO 20 ŞUBAT 1987
-Bravo! -Bravo!
-Bravo. -Bravo Enzo!
Nerede kalmıştık?
Birçok şey söyleyebilirim ama sadece birkaç şey söyleyeceğim.
Şunu söylememe izin verin.
Birçok insan bunu benimle yaşadı.
Bu korkunç yıllar boyunca benimle acı çektiler.
Birçok insan elinden geleni yaptı. Mesela benim için dua ettiler.
Bunu asla unutmayacağım. Tüm bu güzel, iyi insanlara
teşekkür etmeme izin verin.
İşte söyledim. Bir şey daha ekleyeceğim.
Buradayım ve şunu biliyorum.
Sesini duyuramayanlar adına da konuşmak istiyorum.
Onlardan çok var. Hem de çok.
Ben buradayım, onlar için de burada olacağım.
Şimdi başlayalım.
Aynı bir zamanlar yaptığımız gibi.
İşte burada!
Aida'nın muzaffer yürüyüşünün notalarıyla!
Hoş geldiniz! Hoş geldiniz Komutan, hoş geldiniz.
Hızlı adımlarla ilerliyor.
Belki bazılarınız bunun kim olduğunu tahmin etmiştir.
Bu bizim Portobello'muz!
Programımızın sembolü.
Selam Portobello. Çıkmak ister misin?
İşte burada! İşte burada.
Portobello sonunda yerini aldı.
Artık başlamayı çok istiyoruz. Bir misafirle başlamak istiyorum.
Çok önemsediğim bir misafir.
Geçmişte gözlerindeki derin acıyı
kavrayamadığım bir kadın.
Onu güzel bir alkışla karşılamanızı istiyorum.
Hanımlar ve beyler, Aurora.
Adı çok güzel bir lütuf
ama bu geceden itibaren düzenli konuğumuz olacak
ve ona "Ağlayan Gizemli Kız" diyeceğiz.
Enzo, nutkum tutuldu.
Bana bir dakika ver, sonra kutlarız.
-Enzo! -Onu rahat bırak.
Beni ağlattın. Teşekkürler.
Nasıl geçtiğini sormayacak mısın?
-Nasıl geçti? -Harikaydı. Büyük bir başarı.
Anna, bu gerçekten son sezon.
Artık bu programı yapamam.
Biraz bekle.
Fikrimi değiştirmeyeceğim.
-Nasıl bitireceğimi de biliyorum. -Ne demek istiyorsun?
Trajik bir şey değil. Bir değişiklik.
-Enzo, her şey hazır. -Geliyorum.
-Baba? -Geliyor musun?
Geliyorum, geliyorum.
İşte böyle oldu.
Daha fazla oyun yok.
İşte geldik.
Böldüğüm için üzgünüm ama umarım kamera bizi çekiyordur.
Daha yeni geldik.
Dünyanın her yerini temsil eden çocuklarla,
neyse ki gittikçe hafifleyen çiseleyen yağmurla,
bu gece etrafımızı çevreleyen sevgi dolu izleyicilerle.
Hayır, deveyi burada tutalım çünkü o zaman...
Bize evcil hayvanlarını getiren Milanolulara sarılıyorum.
Veda gecesi için büyüklü küçüklü hayvanlarını
sevgiyle getirdiler.
Burada, bu sıra dışı atmosferde,
gemimizin biniş merdiveninde.
Deveyi gemiye sokmanız için sizi bekledik.
Evet, deveyi içeri alarak başlayalım. Yavaşça.
Teşekkür etmem gereken o kadar çok insan var ki
bu yayını makul sınırların ötesine taşımam gerekir.
Ama yıllardır programımızı takip eden muazzam izleyici kitlesi
teşekkürümüzü hak ediyor.
Kız kardeşim Anna'ya, Angelo Citterio'ya,
bu özel cuma programının yazarlarına,
Gigliola Barbieri'ye, Kanal İki'ye,
her cuma bu hikâyeyi yaratan herkese teşekkürler.
Bireylerin hikâyesi, insanların hikâyesi.
ENZO TORTORA 11 AY SONRA 59 YAŞINDA VEFAT ETTİ
PORTOBELLO SON
Tercüme: Latife Gizem Koseoglu Iyuno