(วันที่ 3 ตุลาคม 1993)
‎(เวลา 16:50 น.)
มีกองกำลังตอบโต้บนพื้นดินเยอะมาก
ผมมองไม่เห็นพวกเขาบนพื้นดินเลย
(จุดตกสอง)
ใครที่เคยถูกกระแทกจนสลบมาก่อน
คงรู้สึกแบบเดียวกันตอนฟื้นขึ้นมา
เหมือนกับว่าคุณเพิ่งตื่นจากการหลับลึกมากๆ
ตอนแรกจะสับสน
แล้วทุกอย่างจะค่อยๆ ชัดเจนขึ้น
และคุณก็จะรู้ว่านี่คือเรื่องจริง
‎(ไมค์ ดูแรนต์ นักบินกองทัพบกสหรัฐฯ)
น่าเสียดายที่ความจริงมันไม่สวยงาม
ผมได้รับบาดเจ็บหนัก
หลังของผมเจ็บมากจนทนไม่ไหวเลย
ขาผมไม่รู้สึก
ต่อไปที่ผมรู้
คือแรนดี้ ชูการ์ตกับแกรี่ กอร์ดอน ยืนอยู่ตรงประตูห้องนักบิน
‎แรนดี้ บังเอาไว้
ผมโล่งใจอย่างบอกไม่ถูก
‎รอก่อนๆ
พวกเขาเป็นหน่วยรบเดลตาเลยนะ
ถ้าคุณจะสู้กับใคร คุณต้องให้พวกเขามาช่วย
พวกเขาวางผมลงกับพื้น และอ้อมไปที่ด้านหน้าเฮลิคอปเตอร์
ผมได้ยินแกรี่พูดว่า “เวรเอ๊ย ฉันถูกยิง”
‎ฉันถูกยิง
ตอนนั้นผมรู้เลยว่านี่ไม่ใช่หน่วยช่วยเหลือ
มีกันแค่สองคนเอง
เราจำนวนน้อยกว่ามาก
ผมไม่มั่นใจว่าเราจะยื้อได้อีกนานนัก
แล้วผมก็ได้ยินเสียงบางคน
เสียงไม่เหมือนพวกเราเลย
ผมรู้แค่ว่าความตายกำลังมาเยือน
เราวิ่งไปที่จุดตก
เราหวังว่าจะได้ประจันหน้าพวกอเมริกัน
เราโกรธเป็นฟืนเป็นไฟ
เราแค่อยากมีโอกาสเข้าถึงพวกเขา
ผมอยู่ในกุล่มคนแรกๆ ที่ไปถึงจุดตก
เรานึกว่าพวกเขาตายหมดแล้ว
จากนั้นเราก็เห็นคนบาดเจ็บหนึ่งคน
เขาใส่เครื่องแบบนาวิกโยธินสหรัฐฯ
พวกเขารุมถอดอุปกรณ์ผมออกหมด
พวกเขาทำให้จมูก โหนกแก้มผมหัก เบ้าตาแตก
เขารู้ว่าตัวเองทำอะไรลงไป ทิ้งระเบิดพวกเรา ฆ่าญาติพี่น้องเรา
มีคนกระชากป้ายชื่อออกจากคอผม
บอกว่า “แกตายในโซมาเลียแน่ ไอ้หน่วยจู่โจม”
เขาเอาของนิ่มๆ ตีใส่ผม
มันเป็นแขนของคนบนเฮลิคอปเตอร์
และผมไม่อยากจะเชื่อเลย
ผมนึกในใจว่าไม่รอดแน่
คราวนี้ตายแน่
เขาร้องว่า “ช่วยด้วยๆ”
มีเด็กโซมาลีคนหนึ่งจะไปยิงเขา
ผมคว้าปืนมาจากมือเด็กนั่น
ผมช่วยเขาไว้
ผมโดนหิ้วตัวขึ้นและโยนใส่หลังรถกระบะ
‎แต่ผมยังมีชีวิตอยู่
การที่เราไว้ชีวิตเขา แสดงให้เห็นว่าเราดีกว่าพวกอเมริกัน
(กะบัดบาอ์ดีดะ)
(ฝ่าสมรภูมิแบล็ค ฮอว์ค ดาวน์)
(จุดตกหนึ่ง)
‎เจ็บหน่อยนะ โอเคไหม
พวกเรากำลังแข็งใจรอหน่วยช่วยเหลือ
อยู่ใกล้บริเวณที่แบล็กฮอว์กลำแรกตก
สิบโทเจมี่ สมิธ
เขาบาดเจ็บ และต้องรีบได้รับการรักษา
‎เจมี่อาการสาหัส
เรากำลังรอกองกำลังตอบโต้ภาคพื้นดิน
ไม่ต้องบอกก็รู้ว่า เราต้องการให้พวกเขามาที่นี่ให้เร็วที่สุด
ทั้งหมดที่เรารู้
คือพวกเขากำลังรวบรวม
‎ขบวนรถหุ้มเกราะเพื่อที่จะมาช่วยเรา
(จุดตกหนึ่ง)
(จุดตกสอง)
(ขบวนรถช่วยเหลือ)
ผมมีคนบาดเจ็บเร่งด่วนที่จุดตกทางเหนือ
เรากลับไปที่เมืองเพื่อปฏิบัติการช่วยเหลือ
มีหลายทีมของเรา หลบอยู่แถวจุดตกที่หนึ่งของแบล็กฮอว์ก
‎ฉันจะไม่…
พอเรากลับเข้าไปในเมือง
ก็โดนยิงใส่แทบจะทันที
เริ่มปะทะกัน วุ่นวายไปหมด
หน่วยที่ผมอยู่บังเอิญเจอรถคันหนึ่งที่กำลังผ่านมา
พวกเรายิงใส่กัน
เรายิงโดนและทำให้ขบวนรถเสียหาย
ผมใส่เสื้อกันกระสุนอยู่
ถ้าผมโดนยิงตรงนี้ ก็ไม่ตายหรอก
เกราะจะหยุดกระสุนไว้
ถ้าโดนที่แขนหรือขา ส่วนใหญ่น่าจะรอด
อาจจะเสียสักข้างสองข้าง แต่ไม่เป็นไร
ผมกลัวโดนยิงที่คอหรือหว่างขามากกว่า
และจากระยะไกลทางซ้ายมือเรา
คุณจะเห็นกองไฟส่องสว่าง
เราคิดว่า “โชคดีนะที่เราไม่ไปตรงนั้น”
แล้วเราก็เลี้ยว เราเริ่มตรงไปทางนั้นเลย
เราคิดว่า “เวรแล้ว เราหาเรื่องมาเจออะไรเนี่ย”
(ขบวนรถช่วยเหลือ)
(จุดตกหนึ่ง)
(จุดตกสอง)
(บ้านของไซโด)
เราได้ยินเสียงรถ
ฉันพยายามจะป้อนนมลูก
แต่เธอไม่ยอมกิน
สถานการณ์เราแย่มาก
ทหารโซมาลีกำลังยิงบ้านเราอยู่
พวกเขาอยากฆ่าพวกอเมริกัน
ทหารโซมาลีโจมตีเราจากทุกทิศทาง
ผมเริ่มยิงผ่านบานเกล็ดไม้ออกไป
คำถามหลักคือ “ใครจะมาถึงก่อน
ขบวนรถจะมาถึงตัวเราก่อน
หรือพวกโซมาลีจะถึงก่อน”
กระสุนเราจะหมด
ไม่มีน้ำ อุปกรณ์ทางการแพทย์ไม่เหลือ
ผมคิด “จบแล้วสินะ”
ฉันคิดว่าเราจะตายและเกิดกลัวขึ้นมา
ถ้าเขาโถมทหารอาสาสมัครเข้ามาหาเรามากพอ
ต้องมีสักจุดหนึ่งที่เราต้านไม่ไหว
ผมคิดว่า “พวกเขาจะบุกเข้ามาหาเราตอนไหน”
‎(แรนดี้ รามาเกลีย ‎หน่วยจู่โจมกองทัพบกสหรัฐฯ)
ผมเลิกคิดแล้วว่าผมจะรอดออกไป
ไม่มีเหตุผลที่จะต้องกังวลอีก
คุณรู้จุดจบตัวเองอยู่แล้ว
ผมคิดแล้วว่า “ยังไงผมก็ตายคืนนี้”
‎ขบวนรถอยู่ไหน
ผมทำทุกวิถีทางแล้วที่จะพาขบวนรถไปหาพวกคุณ
เรากำลังคุยผ่านวิทยุ
เพื่อพยายามสอบถามว่า หน่วยช่วยเหลืออยู่ไหนและตอนนี้เกิดอะไรขึ้น
รายงานสถานะมาได้ไหม
อุปกรณ์ทางการแพทย์เราจะหมดแล้ว
แบบว่า “ไม่ต้องมาบอกนะว่ากำลังมา
ไม่ต้องพูดเลยว่ากำลังมา”
เราพยายามช่วยให้สิบโทสมิธรู้สึกสบายใจ
เรารู้ว่าเขากลัว
เขารู้ว่าเขากำลังจะแย่
เราพยายามต่อไปเพื่อกด
เส้นเลือดแดงไว้ให้ได้มากที่สุด
จนกระทั่งผมวิทยุไป
แต่ผมพูดแค่ว่า “สายไปแล้ว”
“เขา… ไม่อยู่กับเราแล้ว”
ผมขอหยุดแป๊บนึงนะครับ
เรามีคนเจ็บบนถนน
มีคนเจ็บอยู่ในบ้านหลายหลัง
ผู้คนกำลังล้มตาย
ตอนหัวหน้าทีมเข้ามา
ผมถามว่า “คิดว่าเราจะรอดไหม”
เขาหยุดคิดครู่หนึ่ง
และมองมาที่ผม เขาไม่ได้หยุดคิดนาน
เขาตอบว่า “ฉันไม่รู้”
ผมรู้ว่าศึกนี้จะจบลงไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง
ไม่ว่าเราพยายามฝ่าออกไปจากเมือง
หรือไม่ก็เสร็จพวกมัน
ผมยังได้ยินเสียงสู้รบกันอยู่
‎พวกคุณฆ่าเด็กทำไม
ผมอยู่ในห้องค่อนข้างเล็ก
และมองไม่เห็นว่าเกิดอะไรขึ้นข้างนอก
จนกระทั่งมีคนมาสอบปากคำผม
‎มาที่นี่ทำไม
พวกเขาล่ามโซ่ผมไว้และปล่อยให้อยู่คนเดียว
ตอนนั้นเองที่ผมเริ่มประเมินสภาพตัวเอง
ได้ดูขาตัวเองอีกรอบ แล้วเห็นว่ามันเละขนาดไหน
มันบวมมาก
‎จนทำให้ผ้าของกางเกงลายพรางยืดขยาย
ทั้งที่กางเกงมันโคร่งอยู่แล้ว
ผมได้ยินเสียงขบวนรถภาคพื้น
เหมือนว่ากำลังตรงมาที่ผม
ในใจผมคิดว่า
“เอาละ พวกเขาตามตัวผมเจอ
มีคนมาช่วยแล้ว
กำลังจะมีเรื่องดีๆ เกิดขึ้นสักที”
เสียงรถใกล้เข้ามามากขึ้นเรื่อยๆ
อีกเดี๋ยวทุกอย่างจะจบแล้ว
ผมส่งสัญญาณให้พวกเขาไม่ได้
แล้วทันใดนั้น
พวกเขาก็แล่นผ่านไปและเริ่มห่างผมไปเรื่อยๆ
‎“ไม่นะ พวกเขาไม่รู้ว่าฉันอยู่ไหน”
ตอนนี้เรากำลังไปที่จุดตกอยู่
พวกเราขับไปเรื่อยๆ ผมไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเราจะไปไหน
ทำไมถึงเลี้ยวซ้าย ทำไมถึงเลี้ยวขวา เรากำลังไปไหน
ผมไม่รู้เลย
‎(เวลา 1:55 น.)
ในที่สุด เราก็ถึงจุดตก
(จุดตกหนึ่ง)
ผมมองออกไปทางประตูและสังเกตเห็น
‎มีคนอยู่ทั้งสองฝั่งของถนน
‎ไปๆ
“เอาละ ขบวนรถมาแล้วใช่ไหม”
“ขบวนรถมาแล้ว”
รู้สึกดีเลยครับ
เป็นความรู้สึกว่า
‎“คนที่ใหญ่กว่าหน่วยของพวกเรามาถึงแล้ว”
เป็นความรู้สึกโล่งอก
ฉันรู้สึกราวกับว่าทีมช่วยเหลือมาช่วยฉัน
ฉันดีใจมากที่ความทรมานจะจบลงสักที
ทุกคนเริ่มรู้สึกว่าทุกอย่างกำลังจะจบลง
แต่แล้วก็เกิดความล่าช้า
พวกเขากำลังพยายามพาคนกลุ่มสุดท้าย
ที่ติดและตายอยู่ในเฮลิคอปเตอร์ไปด้วย
บอกได้เลยว่ามีคนเริ่มคิดกันว่า
“เราจะอยู่ที่นี่อีกนานแค่ไหน”
และ “เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นแล้วจะเป็นยังไง”
เราต้องไปแล้ว
เวลาเป็นสิ่งสำคัญ
เรานำศพของสิบโทสมิธขึ้นรถหุ้มเกราะ
แล้วก็เอาคนเจ็บขึ้นไป
‎ไปกันดีกว่า
มีมุกตลกของทหารที่ว่า
“รถคันนี้จะจุได้กี่คน”
“อ๋อ ได้อีกคน” เพิ่มได้อีกคนหนึ่งเสมอ
เราเอาศพไว้บนหลังคารถ คนเจ็บไว้หลังรถ
ได้เวลาออกจากที่นี่แล้ว
ผมเปิดประตู ดึงสลักออกแล้วเปิดประตู ข้างในแน่นไปหมด
แน่นสุดๆ
ไม่มีที่ให้พวกเราเลย
รถคันนั้นเพิ่มอีกคนไม่ได้แล้ว
พวกเขาปิดประตู
พอปิดแล้วผมก็แบบ “เอ่อ…”
มีคนบอกให้เราวิ่งกลับไประยะทางแปดกิโลเมตร
ต้องล้อเล่นแน่ๆ
เยี่ยมสุดๆ เอาอีกแล้วไง
เราโดนเล่นอีกแล้ว
จริงเหรอ
เริ่มกลับมายิงกันอีกรอบหนึ่ง
‎ล้อเล่นหรือเปล่า
ผมคิดได้แต่ว่า “ซวยแล้ว
ฉันต้องวิ่งฝ่าไป”
‎เวร
คนที่ออกไปเดินบนถนนเท่ากับรนหาที่ตาย
ฉันหนีออกมาจากโรงเรียนเพราะมีการต่อสู้
ตอนนั้นฉันเท้าเปล่า
มีเฮลิคอปเตอร์ลำหนึ่งบินมาที่ฉัน
เฮลิคอปเตอร์ไม่หายไปไหนนาน
คอยบินอยู่เหนือหัวเราไม่ที่ใดก็ที่หนึ่ง
บางครั้งก็บินต่ำมาก
พวกเขายิงสุ่มไปทั่ว ไม่รู้หรอกว่าตัวเองยิงใส่อะไรอยู่
ตอนเฮลิคอปเตอร์บินต่ำ ฉันจะหาที่หลบ
ฉันคิดในใจว่าเขาแอบตามฉันอยู่
จากนั้นก็จะบินไปที่อื่น แล้วกลับมายิงต่อ
ฉันกลับไปที่บ้านและตรวจดูทุกห้อง
ฉันพบว่าบ้านว่างเปล่า
ฉันมั่นใจว่าครอบครัวฉันตายหมด
หลังออกจากบ้าน ฉันก็เริ่มสิ้นหวัง
เพราะฉันหาแม่ไม่เจอ
ตอนออกไปข้างนอก ฉันไม่ได้หวังที่จะมีชีวิตอยู่ต่อ
ฉันอยากนั่งร้องไห้อยู่ข้างนอก จนกระทั่งเฮลิคอปเตอร์มาฆ่าฉัน
เหมือนที่ทำกับคนอื่น
ฉันหมดหวังกับชีวิต
ฉันบอกกับตัวเองว่า จะตายวันนี้
‎(เวลา 5:42 น.)
พวกเขายิงกันทั้งคืน
พระอาทิตย์กำลังขึ้น เมื่อรวมกับทุกอย่างแล้วผมก็คิดว่า
“ให้ตายสิ เอาอีกแล้ว
จะมีเรื่องเกิดขึ้นอีกแน่”
มีการตัดสินใจไปแล้ว
“นี่ รถหุ้มเกราะเต็มแล้ว”
และแผนการคือให้เรา
‎เดินไปด้วยอยู่ข้างรถหุ้มเกราะ
‎ไปๆ
สิ่งที่พวกคุณต้องทำก็คือ
เดินไปตามถนน
โดยมีรถหุ้มเกราะ
ขับอยู่ข้างๆ คุณ
ใช้รถเป็นกำบังหลบศัตรู
‎ไปๆ
พอเราไปถึงทางแยกแรก
ขบวนรถไม่หยุดเพื่อคุ้มกันให้เรา พวกเขาไปต่อเลย
รถหุ้มเกราะพวกนั้นแล่นไปเหมือนกับว่า
“นายไม่ต้องกลัวกระสุนหรอก
เราต่างหากที่ต้องกลัว” แล่นไปเลย
แล้วมันก็เป็นเหมือนเดิม
“แผนนี้เละไม่เป็นท่าอย่างไว”
ผมกลับไปถนนเส้นเดียวกับเมื่อวาน
เดินกลับไปทางเดิม แบบที่ไม่เคยทำมาก่อน
เดินตามรถ แล้วรถก็ทำให้ทุกคนรู้ว่าเรามาแล้ว
“อ้าว ฉันได้ยินเสียงรถ ไหนดูซิ
มีคนเดินอยู่ข้างๆ นี่ ยิงพวกเขาแทนดีกว่า”
อารมณ์ประมาณว่า “เราจะโดนแบบนี้อีกเรื่อยๆ ใช่ไหม”
ผมต้องต่อสู้ไปตลอดทาง
ผมไม่เคยหยุดยิง
ทุกครั้งที่เรายิง
หรือฆ่าฝั่งนั้นได้
ชัยชนะจะเริ่มใกล้เข้ามา
เราฝ่าไปถึงทางแยกหนึ่ง
ตอนผมเคลื่อนตัวไปตามกำแพง
ผมรู้สึกเหมือนมีคนเดินมาตีข้างหลังผม
‎ด้วยไม้เบสบอล
‎ผมได้ยินเสียงว่า “บ้าเอ๊ย”
ผมมองไปอีกฝั่งของถนน แล้วเจอแรนดี้ รามาเกลีย
‎ไป
‎เขาบอกว่า “ฉันถูกยิง”
ผมเอามือล้วง เข้าไปในเสื้อเกราะเพื่อหารูกระสุนทะลุ
ไม่เจอรูกระสุนทะลุ
ต่อมาผมคิดว่าเริ่มได้ยินเสียงของเหลวไหล
‎ตอนที่ผมหายใจ
หมอในหน่วยตะโกนถามข้ามถนนมาว่า “เป็นอะไรหรือเปล่า”
ผมบอกไปว่า
“ฉันไม่เป็นอะไร” ถึงแม้ผมจะไม่รู้ว่าจริงไหม
แต่สิ่งเดียวที่ผมรู้คือผมวิ่งต่อได้
จะบาดเจ็บหรือไม่ คุณต้องเดินหน้าต่อไป สู้ต่อไป
คุณฟื้นจากความตายไม่ได้
แต่ถ้าบาดเจ็บ ก็ยังมีหวังอยู่
คุณยังไม่ตาย
ผมถูกยิงตรงนี้
เดี๋ยวผมจะให้ดู
‎มีรูอยู่ตรงนี้
โดนยิงก็ไม่เห็นเป็นไร ความเจ็บปวดไม่ใช่เรื่องใหญ่
ยังไงเราก็ต้องยิงเขา ไม่ก็ถูกยิง
เราวิ่งต่อไปเรื่อยๆ
ในที่สุด
‎เราก็ไปถึงรถหุ้มเกราะที่ถูกส่งมาช่วยเรา
มีคนโดดลงมา คว้าตัวผมแล้วยัดเข้ารถฮัมวี
แล้วก็ขับออกไป
เราเป็นกลุ่มสุดท้ายจริงๆ ที่ได้หนีพ้นจากถนน
หนึ่งในช่วงเวลาที่น่ากลัวที่สุดในศึกนั้น
คือตอนที่เราอยู่บนรถหุ้มเกราะ
ผมอยู่ตรงท้ายรถและยิงใส่ทุกคนที่ยิงเรา
เรามุ่งหน้ากลับไปที่ฐาน
การขับออกจากเมือง สำหรับผมมันแตกต่างออกไปมาก
เมื่อเทียบกับเมื่อวาน
อย่างเดียวที่เปลี่ยนไป
จากเมื่อวานคือมุมมองของผม
วันนี้ทุกอย่างดูน่าเกลียดไปหมด
ซากบ้านหล่นมาทับบนตัวฉัน
ฉันติดอยู่ใต้ซาก
ฉันถ่มเลือดออกจากปาก
ลูกสาวฉันที่ชื่ออิเฟราะฮ์พูดว่า
“แม่คะ หนูมองไม่เห็น ตาหนูเลือดออก
น้องไม่ขยับเลย”
ตาเธอเลือดออก
ฉันถามว่า “ลูกมองไม่เห็นแล้วเหรอ”
เธอตอบว่าไม่ แล้วฉันก็ร้องไห้ฟูมฟาย
ฉันถามว่า “พวกผู้ชายอยู่ไหน” มีคนบอกว่าพวกเขาตายแล้ว
ลูกชายคนโต ลูกชายคนรอง สามีฉัน ตายหมด
อีกสี่คนได้รับบาดเจ็บ
อิเฟราะฮ์ถามว่า “พ่ออยู่ไหน”
ฉันตอบว่า “เขาตายแล้ว
พวกอเมริกันฆ่าเขา”
เธอบอกว่า “พวกอเมริกันควรถูกฆ่า และควักลูกตาออกซะ”
‎(เวลา 6:20 น.)
ผมตื่นขึ้นมาตอนเช้าตรู่
ผมกลัวว่าจะเสี่ยงชีวิต
แต่ผมรู้ว่าผมต้องกลับไปที่นั่น
‎(นิสสัน)
ยังมีการต่อสู้กันอยู่
หรือที่นั่นปลอดภัยแล้ว
ผมต้องไปดู
(จุดตกหนึ่ง)
ผมลงจากจักรยาน
ควักกล้องออกมา
และกดถ่าย
พระอัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่
ทุกคนพยายามโผล่มาอยู่หน้ากล้องและพูด…
เล่าว่าเกิดอะไรขึ้น
และพวกเขามีความสุข
พระอัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่
พวกเขากระโดดไปมาบนซากเฮลิคอปเตอร์
ทุกคนร้องดีใจและพูดว่า
“เราชนะพวกอเมริกัน”
อเมริกาไสหัวไป
‎ดูตรงนี้สิ
‎ตรงนี้มีอีกสองคน
เห็นไหม เห็นกระสุนผมไหม
‎อเมริกาจงพินาศ
พวกเขาบอกว่า “เราชนะ
เราได้รับชัยชนะ”
ใช่ครับ
‎(แซดเอ 9340 องค์การสหประชาชาติ)
‎ถ้าแกเป็นหน่วยจู่โจม เราจะกระทืบแก
ถ้าแกเป็นหน่วยจู่โจม เราจะกระทืบแก
อเมริกันออกไป ออกไปซะ
ตอนผมบันทึกภาพอยู่
ผมได้ยินผู้หญิงคนหนึ่งพูดว่า
“ดูสิ”
พอผมมองไปก็ได้รู้ว่า
เป็นศพของชาวอเมริกัน
ทหารอเมริกัน
ตอนเห็นศพรายนี้ ผมรู้สึกสะเทือนใจ
พวกเขาโกรธจัด
และบางครั้งก็เหยียบย่ำศพด้วย
คุณพูดอะไรไม่ออกเลย
ผมอยากออกไปจากที่นั่น
แต่ผมต้องทำหน้าที่ตัวเอง
มันไม่ถูกต้อว
คุณควรจะเคารพคนตาย ถึงแม้จะเป็นศัตรู
‎(เนชันแนล อี-180)
เป้าหมายของผม
‎คือให้ทั้งโลกเห็นว่าเกิดอะไรขึ้นที่โซมาเลีย
‎(เล่น)
ผมไปสนามบินตอนเช้า
จะมีเที่ยวบินไปไนโรบีทุกเช้า
ผมส่งเทปไปสามม้วน
และได้ออกอากาศในวันนั้นเลย
ผมรู้ว่าวิดีโอนี้จะเปลี่ยนทุกอย่าง
(ฐานปฏิบัติการหน่วยจู่โจมเฉพาะกิจ)
ในที่สุดเราก็ถึงโรงเก็บเครื่องบิน
เราวางอุปกรณ์ลง และจู่ๆ ทุกคนก็วิ่งกรู
ไปที่โทรทัศน์ ตรงมุมด้านหลังของโรงเก็บเครื่องบิน
สวัสดีค่ะ ขอบคุณที่รับชม ดิฉันแอนเจล่า โรบินสัน
และผมมอร์ริส โจนส์
ราคาที่ต้องจ่ายของสหรัฐฯ
ในการบรรเทาทุกข์ที่โซมาเลียพุ่งสูงขึ้น
มีคนมุงอยู่ประมาณ 50 ถึง 75 คน
เราเลยไปดูว่าเกิดอะไรขึ้น
ทางเราขอเตือนว่า
ภาพที่จะฉายในรายงานต่อไปนี้รุนแรงอย่างมาก
และในทีวีฉายภาพ ทหารอเมริกันคนหนึ่งถูกลากไปตามถนน
พวกนั้นเอาเชือกลากเขาและหยุดเพื่อกระทืบศพ
ไม่มีใครอยากเชื่อ
มีคนตะคอกใส่ทีวี
“เชี่ยอะไรวะเนี่ย”
อีกนิดก็จะเหมือนละครสัตว์แล้ว
ผมไม่อยากจะเชื่อเลย
ชาวโซมาลียังกระโดดฉลอง บนซากเฮลิคอปเตอร์ที่ถูกยิงตกอีกด้วย
ไม่ใช่แค่คนทั่วโลกได้เห็นเท่านั้น
และคนพวกนี้กำลังฉลองกับศพมนุษย์อีกด้วย
แถมยังเป็น… เพื่อนเราเอง
พวกพ้องเรา
มันน่าขยะแขยงมาก
และทำให้ผมนึกได้ว่า ครอบครัวพวกเขาอาจมาเห็นเข้า
ตอนฉันแต่งงานกับแกรี่
‎ฉันไม่รู้เลยว่าหน่วยของเขาคืออะไร
รู้แค่ว่ามันเป็นหน่วยรบพิเศษบางอย่าง
ภรรยาไม่มีสิทธิ์รู้เรื่องพวกนั้น
ก่อนเขาจะไปโซมาเลีย
‎ฉันไม่รู้เลยว่าเขาจะไปไหน
เขาไม่ได้บอกว่าไปไหน จะไปทำ
ภารกิจหรืออะไรทำนองนั้นไหม
เขาบอกแค่ “ผมต้องเดินทางนะ”
สองสามเดือนต่อมา
‎ฉันได้รับแจ้งว่า ‎เขาสูญหายระหว่างปฏิบัติหน้าที่ในโซมาเลีย
ฉันพยายามจินตนาการว่าโซมาเลียเป็นยังไง
คุณเคยได้ยินคำว่า สูญหายระหว่างปฏิบัติหน้าที่ช่วงสงครามเวียดนาม
มันไม่มีเหตุผลเลย
ไม่สมเหตุสมผล
จากนั้นฉันก็เปิดทีวี และเห็นข่าว
ฉันเห็นศพถูกลากไปตามถนน
ฉันไม่สามารถเข้าใจได้เลยว่า
ทำไมมนุษย์ถึง
‎โหดร้ายขนาดนี้
แล้วฉันก็ดูทีวีต่อ
แล้วมันก็กลายเป็น…
ภารกิจของฉันเพื่อมองดูว่าเป็นศพเขาหรือเปล่า
ผมไม่เข้าใจว่าคนหายไปไปได้ยังไง
หมายถึงตอนนั้นนะ
ผมรู้ว่าใครบนรถของผมอยู่ที่นี่บ้าง
มีคนหายหรือเปล่า พวกเขาอยู่ไหน
คำถามผุดขึ้นมา “แล้วอยู่ไหนล่ะ
ที่ไหน พวกเขาอยู่ไหน”
“พวกเขาไปตรงนี้
ได้ข่าวจากพวกเขาไหม”
“กริซตายแล้ว”
“อ๋อ โอเค”
“ฉันเห็นเอิร์ลบาดเจ็บ เขาเป็นไงบ้าง”
“ไม่ๆ เอิร์ลตายแล้ว
เขาตายคาที่
โดนยิงที่หัวแล้วตายคาที่”
ผมไม่รู้เลย
มีคนได้รับการรักษาอยู่ในโรงพยาบาลอีกเพียบ
บาดเจ็บประมาณร้อยคนได้
มันเป็นความรู้สึกว่า
“นี่มันแย่กว่าที่คิดไว้เสียอีก”
บนรถเต็มไปด้วยเลือด ทราย และกลิ่นน้ำยาฟอกขาว
มีรูกระสุนอยู่ทุกที่
ผมได้ยินว่ามีชิ้นส่วนศพถูกส่งในถุงขยะมาให้เรา
มันทำให้คุณโกรธ
คุณฉุนจัด และสงสัยว่าคนเราจะทำแบบนี้ไปทำไม
ผมโกรธมาก
ผมว่าตอนนั้นพวกเราแทบจะสติหลุด
ที่โรงเก็บเครื่องบิน
พวกเขารวมเชลยที่จับมาในภารกิจแรกเริ่ม
แล้วจับใส่เข้าไปในตู้คอนเทนเนอร์
เอาเป้าหมายคนสำคัญคนหนึ่ง
แยกไปไว้ในห้องอื่น และบอกให้ผมเฝ้าเขาไว้
ผมยังนึกหน้าเขาออกอยู่เลย เคราหงอก ผมหงอก
ชายแก่
ท่าทางอ่อนแอมาก
ผมแค่จ้องเขา
เป็นการพบกันที่ประหลาดที่สุดเท่าที่จะคิดได้เลย
ผมด่าเขาไม่ได้ เขาด่าผมไม่ได้
เราแค่จ้องกัน
เรารู้ว่าไม่ชอบขี้หน้ากัน
เขาสงสัยว่าผมจะฆ่าเขาไหม
ผมเองก็สงสัยว่าผมจะฆ่าเขาไหม
สิ่งแรกที่ผมนึกได้คือแทงเขา
ความคิดนั้นค่อยๆ เข้ามาในหัว “แทงมันเลย”
พูดง่ายๆ ว่าผมกำลังวางแผนฆ่าเขาอยู่
ผมอยากฆ่าเขาจริงๆ
วันนั้นผู้ชายที่อยู่ในห้องโชคดีเป็นบ้า
เพราะผมน่าจะฆ่าเขาซะ
พวกเรากำลังตกใจจากข่าวที่ได้ดู
แล้วก็เริ่มระบุตัวว่าใครหายไปบ้าง
มีแกรี่ แรนดี้ และดูแรนต์
เราแค่อยากรู้ว่า
“พวกเขายังรอดอยู่ไหม”
ผมอยู่ในห้องทำงาน
กำลังตัดต่อวิดีโออยู่
คนรู้จักผมที่ติดต่อกับไอดิดมาหาที่ประตู
เขาบอก “อาเหม็ด มีทหารอเมริกันคนหนึ่ง
เขายังไม่ตายและถูกขังอยู่
ไปถ่ายวิดิโอกับฉันหน่อยได้ไหม”
ผมตอบว่า “ได้สิ”
นักข่าวต่างประเทศไม่มีอำนาจพอ
แต่ผมทำได้
ผมทำได้
ผมหยิบกล้อง แล้วไปกับเขา
‎(เวลา 17:30 น.)
ผมกลัวว่าจะเสี่ยงชีวิต
เราเข้าไปในบ้าน
และผมเห็นผู้ชายผิวขาวคนหนึ่ง… นั่งอยู่
ดูจากสีหน้าแล้ว เขาคงกลัว
อยู่กองทัพไหน
กองทัพบกสหรัฐฯ
- เป็นหน่วยจู่โจมหรือ - ไม่
ผมไม่ใช่หน่วยจู่โจม
เขาใส่เสื้อออกสีเขียว
ตาเบิกโพลง
นายดาบกองชั้นสาม ไมค์ ดูแรนต์
พวกเขาพยุงให้ผมนั่ง
โดยที่ผมต้องผ่อนน้ำหนักจากกระดูกสันหลัง
แต่ผมก็ยังทรมานกับความเจ็บปวด
คนที่มากับผมกำลังถามคำถาม
มาจากไหน
สหรัฐอเมริกา
ผมติดอยู่ในกับดักนี้
จะพูดอะไรดี
จะตอบอะไรดีไหม
ไม่คุ้มหรอกที่จะตาย… ถ้าเลี่ยงคำพูดที่ว่า
“ผมเป็นนักบินแบล็กฮอว์ก”
ผมเป็นนักบินแบล็กฮอว์ก
“คุณอยู่กองทัพอะไร เกิดที่ไหน”
สหรัฐฯ
นี่คือกลุ่มคนที่มีเป้าหมายชัดเจน
เพื่อให้ผมพูดอะไร ที่มีประโยชน์ทางการเมืองกับพวกเขา
พวกเขาพยายามบงการผม
ให้พูดสิ่งที่ผมไม่อยากพูด
คิดว่าปฏิบัติการนี้เป็นยังไง
‎ปฏิบัติการนี้…
ผมตอบไปว่า
ผมเป็นทหาร ผมทำตามคำสั่ง
และเขาก็ถามคำถามต่อไป
แล้วก็ถามต่อไปเรื่อยๆ
พวกเขาถามว่า
“คุณได้ฆ่าคนบริสุทธิ์ไหม”
เห็นๆ อยู่ว่าพวกเขาต้องการให้ผมพูดอะไร
พวกเขาอยากให้ผมพูดว่า
“ใช่แล้ว พวกอเมริกันมาที่นี่
ฆ่าชาวโซมาลีบริสุทธิ์
และเรามาเพื่อยึดครองประเทศนี้”
ไม่จริงเลยสักเรื่อง
ผมเลยไม่พูดแบบนั้น
แต่ผมจะพูดยังไงให้หลุดพ้นจากตรงนี้ได้
คนบริสุทธิ์ต้องตายไม่ใช่เรื่องที่ดี
หลังจากคำพูดสุดท้ายออกจากปากผม
พวกเขาปิดกล้องและเดินออกไป
ผมแค่พยายามทำหน้าที่ผม
เพื่อเอาไปออกอากาศ
แต่เทปของผมเปลี่ยนแปลงทั้งโลก
สวัสดีครับ
คืนนี้ ที่ไหนสักแห่งในโซมาเลีย ทหารอเมริกันหนึ่งคน
หรืออาจจะหลายคนกำลังถูกจับเป็นตัวประกัน
เชลยที่หวาดกลัวและหน้าเปื้อนเลือด
ถูกถ่ายวิดีโอสอบปากคำโดยคนที่จับกุมเขาไว้
ผมเป็นนักบินแบล็กฮอว์ก
เราได้ยื่นคำเตือนเด็ดขาดไปว่า
ถ้าหากเกิดอะไรขึ้นกับพวกเขา
สหรัฐอเมริกาจะพิจารณาเรื่องนี้อย่างจริงจัง
และจะดำเนินการตามความเหมาะสม
ฉันจำได้ว่าตอนเห็นไมเคิล
‎ฉันนึกถึงภรรยาเขาเป็นอย่างแรก
และคิดว่าตอนนี้เธอจะรู้สึกยังไง
ฉันออกแถลงการณ์นี้ และหวังว่ามันจะไปถึงสามีฉัน
ฉันอยากให้เขารู้ว่าฉันกับโจอี้สบายดี
โจอี้กำลังรอให้คุณกลับมาก่อนที่เขาจะเดินได้
เขาอยากให้พ่อเห็นเขาเดินครั้งแรก
ดูแลตัวเองดีๆ นะ
ไม่ต้องห่วงเรา
เราจะไม่เป็นอะไร
เธอจะกังวลมากขนาดไหน
อะไรจะเกิดขึ้นกับเขา บาดแผลทางจิตใจ
หรืออะไรก็ตามที่เขาโดน
และฉัน… คิดว่า…
“เขาอาจจะยังไม่ตาย แกรี่อาจจะยังไม่ตาย”
(วันที่ 10 ตุลาคม)
ตอนนั้นฉันอยู่บ้าน เราได้ยินเสียงรถจอด
ฉันจำได้ว่าหันไปเจอกับ
ผู้ชายสองคนในเครื่องแบบลงมาจากรถ
ฉันรู้ทันทีว่าพวกเขาเอาข่าวมาบอก
ฉันจำได้ว่าหันหน้าหนีอย่างไว
เหมือนกับว่าถ้าฉันไม่สนใจมัน
แปลว่ามันไม่ได้เกิดขึ้นจริง
มันไม่ได้เกิดขึ้น
พวกเขานั่งลงคุยกับฉันและบอกว่า…
พวกเขากู้ศพแกรี่ได้แล้ว
แล้วฉันก็… ทุบเขา
‎ทุบเข้าที่อกหลายรอบ
อ้อนวอนว่านี่ไม่ใช่เรื่องจริง
มองมาทางแม่สิ สวัสดีหน่อย
เอียน ลูกจะเอาหนอนใส่เบ็ดตกปลาพ่อเหรอจ๊ะ
ครับ
‎เรียบร้อยแล้ว
‎พ่อกับลูกชาย
เอาละ
ไปกันอีกแล้ว
คุณจะบอกเด็กน้อยที่เพิ่งหกขวบยังไง
จะอธิบายเรื่องแบบนี้ยังไง
หมุนเข้ามาเลยเอียน
เร็วเข้า ลูกตกได้ตัวหนึ่งแล้ว
ว้าว เอามาให้แม่ดูหน่อยสิ
‎ว้าว
ไม่มีอะไรที่คุณทำได้ในฐานะแม่…
ที่จะทำให้ความเจ็บปวดนั้นหายไป
ฉันคิดว่าตัวเองคงสบายใจบ้าง
ถ้าคิดว่าแกรี่ตายเพื่อช่วยชีวิตไมเคิล ดูแรนต์
ตอนที่เรารู้ว่าไมค์ยังไม่ตายและถูกจับอยู่
สิ่งเดียวที่ผมคิดคือ “ถ้าเราจะทำอะไรสักอย่าง
เราจะไม่จับไอดิด เราจะไปช่วยไมค์ ดูแรนต์
ไม่ว่าจะวิธีใดก็ตาม”
เราเริ่มคิดว่า
“โอเค เราจะไปช่วยเขาไหม”
มีหลายคนพร้อมที่จะโดดขึ้นรถ
และขับกลับไปที่นั่น ขับรถตามหาเขา
เราได้รับคำสั่งแค่ว่า “อยู่เฉยๆ
ห้ามทำอะไรทั้งนั้น”
สวัสดีครับ ทุกท่าน
มีรายงานถึงความเป็นไปได้ ที่จะเสนอให้หยุดยิงในโซมาเลีย
ผู้นำทหาร โมฮาเหม็ด ฟาราห์ ไอดิด
ดูเหมือนจะยอมรับร่างสัญญาสงบศึกจากสหรัฐฯ
ผู้แทนพิเศษของสหรัฐฯ โรเบิร์ต โอกลีย์ ใช้เวลาเกือบทั้งวัน
ในฐานขององค์การสหประชาชาติที่โมกาดิชู
เพื่อค้นหาข้อยุติ ทางการเมืองต่อวิกฤตการณ์ในโซมาเลีย
แหล่งข่าวแจ้งว่าโอกลีย์เข้าพบแกนนำ ในกลุ่มของผู้นำทหาร โมฮาเหม็ด ฟาราห์ ไอดิด
และอาจเป็นจุดเริ่มต้นของข้อตกลง
สหรัฐฯ จะยุติความพยายามจับกุมไอดิด
แลกกับการปล่อยตัว นักบินเฮลิคอปเตอร์ ไมเคิล ดูแรนต์
(วันที่ 14 ตุลาคม)
ผมตื่นมาวันนั้น
คุณรู้สึกได้ถึงความวุ่นวายนิดหน่อย
ทุกอย่างเปลี่ยนไป
จากนั้นมีแพทย์ของกาชาดเข้ามา
แล้วฉีดมอร์ฟีนให้ผม ตอนนั้นเอง
ผมเริ่มได้สติ และผมเริ่มเชื่อว่า
“โอเค นี่น่าจะเป็นเรื่องจริงนะ”
แล้วพวกเขาก็หามผมขึ้นเปล
ออกไปตรงถนน มีกล้องถ่ายเต็มไปหมด
พวกเขาเอาผมขึ้นหลังรถ
เราขับออกไป ผมเกือบไหลลงจากหลังรถ
เพราะพวกเขาออกตัวไวเกินไป
นายดาบกองทัพบก ไมเคิล ดูแรนต์
ได้รับการปล่อยตัว หลังจากถูกจับเป็นตัวประกันอยู่ 11 วัน
นักบินชาวอเมริกันคนนี้กระดูกหักหลายส่วน
แต่คนร้ายชาวโซมาลีไม่อาจข่มขวัญเขาได้
ในที่สุดเขาก็ถึงฐานขององค์การสหประชาชาติ
อิสรภาพไม่เคยหอมหวานเท่านี้มาก่อน
ไชโยๆ
พอคุณเข้าไปในฐาน
และเห็นหน้าคนที่คุ้นเคย
คุณรู้ว่า “นี่ไม่ใช่ภาพลวงตา ทั้งหมดเป็นเรื่องจริง ฉันออกมาได้แล้ว”
การต้อนรับเยี่ยงวีรบุรุษ สำหรับนักบินเฮลิคอปเตอร์ ไมค์ ดูแรนต์
คืนนี้ ไมเคิล ดูแรนต์จะเดินทางกลับบ้าน
พวกเราดีใจอย่างบอกไม่ถูกที่นายดาบกองดูแรนต์
จะได้กลับไปหาครอบครัว
และได้รักษาตัวจากบาดแผล
จากนั้นก็แวะไปที่วอชิงตัน ดีซี
ผมได้รับเหรียญเพอร์เพิลฮาร์ตที่นั่น
มันน่าตื้นตันมาก
ที่มีคนออกมาเยอะแยะ
และฉลองที่ผมได้รับการปล่อยตัว
รู้สึกอย่างโล่งใจอย่างบอกไม่ถูกเมื่อคุณรู้ว่า
เรื่องแย่ๆ นี้มันจบสำหรับผมกับครอบครัวแล้ว
คำถามเดียวที่ผมยังมีอยู่คือ “จะเกิดอะไรขึ้นกับภารกิจ”
เรานั่งล้อมวงกันและคาดเดาว่า
จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป
“เราจะทำอะไร
ดำเนินภารกิจต่อหรือเปล่า”
ตอนนั้นเองที่ประธานาธิบดีคลินตัน
สั่งยกเลิกภารกิจ
เป็นเรื่องสำคัญยิ่ง ที่เราจะต้องยุติภารกิจในโซมาเลีย
แต่เราจะยุติด้วย จุดประสงค์อันแน่วแน่และหนักแน่น
บิล คลินตันตัดสินใจ
ถอนทหารออกจากโซมาเลีย
และขอให้นายพลไอดิดหยุดยิง
ทหารอเมริกันในโซมาเลียกำลังเก็บของกลับบ้าน
ทหารอเมริกันกลุ่มสุดท้าย ออกจากโซมาเลียไปวันนี้
เกือบ 16 เดือนหลังจากที่พวกเขาบุกหาด
เครื่องบินลำสุดท้าย บรรทุกทหาร 120 นายตรงไปที่เดลาแวร์
พวกเราที่ยังสู้ไหวไม่อยากกลับ
เราอยากจะอยู่ต่อ
เพื่อนๆ ผมตาย และตอนนี้คุณจะถอนกำลัง
พวกเขาตายเปล่า
พวกเราเสียเวลา ตายไปแบบเปล่าประโยชน์
ผมเดือดดาลมาก
โมโห
โมโหๆๆ
สิ่งที่เกิดขึ้นกับคนของเรากวนใจผม
เราควรจะสู้ต่อ
(เดวิด ดีเมอร์ หน่วยจู่โจมกองทัพบกสหรัฐฯ)
แต่เราไม่ได้มีอำนาจตัดสินใจเรื่องอื่น
เราเลยต้องยอมทำตาม
ใช่
ขอโทษครับ
เรื่องนั้นกวนใจผมนิดหน่อย
ที่เราออกไปแบบนั้น
แต่ก็อย่างว่า คุณต้องเดินหน้าต่อไป
คุณต้องเดินหน้าต่อไป
ดำเนินต่อไป
(วันที่ 3 ตุลาคม 1993 ทหารอเมริกันเสียชีวิต 18 ราย)
(และบาดเจ็บอีก 84 ราย)
(จำนวนชาวโซมาลีที่เสียชีวิตยังไม่แน่ชัด)
(มีการคาดคะเนไว้ที่ 300 ถึง 500 คน)
(และได้รับบาดเจ็บอีกหนึ่งพันคน)
สหรัฐอเมริกาที่อ้างตัวว่าเป็นมหาอำนาจ
ควรจะรู้สึกละอายใจ
ที่เน้นว่าเสียทหารไปประมาณ 20 คน
วันที่ 3 ตุลาคม พวกเขาฆ่าชาวโซมาลีทุกคนที่เห็น
วันที่ 3 ตุลาคมถือว่า เป็นวันที่น่าสลดสำหรับพวกอเมริกัน
แต่สำหรับเรา มันคือช่วงเวลาอันมืดมิด
พอนึกถึงเรื่องที่เกิดขึ้น ผมก็เริ่มปวดหัว
เหลือไว้แต่ความแค้น และความทรงจำที่เจ็บปวด
ผมไม่อยากเห็นคนอเมริกัน
สิ่งที่ผมเห็นมันทำให้ใจสลายครับ
มันกระทบจิตใจผมอย่างยิ่ง
เมื่อผมเห็นเรื่องเลวร้ายทั้งหมด ในวันที่ 3 ตุลาคม
วันที่ 4 ตุลาคม…
สิ่งที่ผมเห็นด้วยตากับกล้องตัวเอง
หลังจากนั้น ผมเลิกถ่ายวิดีโอไปเลย
มันเลวร้ายเกินไป
ตายก็อีกเรื่องหนึ่ง แต่การที่ลูกสาวฉันตาบอดทำฉันปวดใจมาก
คนตายก็ตายไป แต่ไม่มีอะไรแย่ไปกว่าเสียดวงตาแล้ว
(บินติ อะดัน)
พอฉันเห็นอิเฟราะฮ์ น้ำตาก็ไหล
เธอเดินล้มไปเรื่อย ตรงนั้นตรงนี้
ขอบพระคุณอัลลอฮ์
เธอเป็นแค่เด็ก
นี่ไง ถือให้ตรงๆ สิจ๊ะ
อุ๊ย ปลาอะไรกันเนี่ย
เอียน ลูกชายฉัน หน้าเขาเหมือนแกรี่พ่อเขามาก
สายตาเขาดูอ่อนโยน
วันหนึ่งเขาโทรมาบอก “แม่ครับ”
เขาบอกว่า “ผมคิดจะสมัครเข้าหน่วยจู่โจม”
ฉันคิดว่า “โธ่ นึกแล้วว่าสักวันต้องเป็นแบบนี้”
เขาเจริญรอยตามพ่อ
ทำใจยากค่ะ
ตอนเขาบอกครั้งแรก
ฉันพยายามปลอบตัวเองเสมอว่า
“ไม่เกิดขึ้นกับฉันซ้ำสองหรอก
ไม่มีทาง”
เขาเกือบ…
เขาเกือบไม่รอดสองสามครั้ง
และฉันแค่ต้องเชื่อว่า
พ่อเขาคอยคุ้มครองอยู่แน่ๆ
เธอเป็นเด็กที่งดงาม
เธอสูดควันและฝุ่นเข้าไป จากจรวดและตอนที่เฮลิคอปเตอร์ตก
ทารกแรกเกิดทนรับของพวกนี้ไม่ได้หรอก
เธอป่วยหนัก จนฉันคิดว่าเธอจะไม่รอด
ขอบพระคุณอัลลอฮ์ ท่านทรงช่วยเธอไว้ และตอนนี้เธอสวยมาก
อะมีนาเป็นชื่อของยายเธอ
เธอเกิดในวันที่เราสู้รบกับหน่วยจู่โจม
เราเลยตั้งชื่อเธอว่าหน่วยจู่โจมอะมีนา
ตอนฉันไม่เจอใครที่บ้าน ฉันขวัญผวา
ฉันคิดว่าเหลือแค่ฉันคนเดียว
ตอนฉันเจอแม่ ฉันแทบไม่อยากจะเชื่อว่าเป็นแม่
แต่พอฉันเห็นว่าเป็นแม่ เรากอดกัน
ฉันโล่งใจไปเปลาะหนึ่ง
ฉันดีใจมากตอนที่แม่มาตามหาฉัน
และบอกว่าทุกคนปลอดภัยดี
การได้เจอแม่อีกครั้งเป็นอะไรที่วิเศษมาก
พวกเขาอยากให้คุณไปรบ พวกเขาก็เลยสอนคุณสู้รบ
แต่พวกเขาไม่ได้สอนให้รับมือเรื่องหลังจากนั้น
และแน่นอนว่าตอนนี้พวกเขาก็ยังไม่ได้สอนผม
มันไม่ปกติ ไม่ดีต่อจิตใจ และมันจะติดตัวคุณตลอดไป
“จงอย่าฆ่าคน”
แต่ผมเคยฆ่าคน
ถ้าคุณยังไม่หยุดคิดถึงคนที่คุณฆ่า
มันก็จะกัดกินคุณจนตาย
ผมเคยไปประจำการมาหลายที่
สิ่งที่ผมได้เห็น
ตลอดการเป็นทหารของผม
ไม่มีอะไรใกล้เคียงกับสิ่งที่ผมเห็น
ที่โมกาดิชูเมื่อปี 1993
‎ผมเคยเจอบางคนที่อ้างว่าเคยรบที่โซมาเลีย
หลังจากคุยกับพวกเขาได้ครู่หนึ่ง ผมรู้เลยว่า
ไม่มีทางที่พวกเขาจะเคยรบที่โซมาเลีย
‎อย่างน้อยก็ไม่ได้ไปกับเรา
มีเพียงแค่คนกลุ่มเล็กๆ
คนกลุ่มเล็กๆ แล้วก็…
มีไม่กี่คนที่สามารถบอกได้ว่าเกิดอะไรขึ้นวันนั้น
สำหรับพวกเขา มันเป็นแค่สนามรบ แต่สำหรับฉัน มันคือบ้าน
เป้าหมายและสิ่งสำคัญสำหรับผม
คือการบันทึกประวัติศาสตร์
เราต้องให้ลูกหลานดูว่าเกิดอะไรขึ้น
พวกอเมริกันมาที่นี่เพื่อสู้รบ
และพวกเขาก็ตกเป็นเหยื่อของสงครามเสียเอง
คุณก็เห็นอยู่ พวกเขาก็ด้วย
คุณต้องรู้จักแยกแยะในหัว
ไม่รู้สิครับ วันหนึ่งผมอาจจะสติแตกก็ได้
ผมไม่รู้เลย แต่มันเป็นหน้าที่ของผม
ผมชอบนึกย้อนถึงวันนั้น
ผมแค่กำลังคุ้มกันเพื่อนผมอยู่
มันเป็นเหตุการณ์สุขปนเศร้าในชีวิตผม
มีบางอย่างที่คุณภูมิใจมากๆ
แต่ก็ยังมีความเศร้าปนอยู่ระดับหนึ่ง
และผมก็รู้ว่า บางสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตจะไม่มีข้อสรุป
คุณต้องเรียนรู้ที่จะอยู่กับมัน
(ปี 1995 โมฮาเหม็ด ฟาราห์ ไอดิด แต่งตั้งตัวเองเป็นประธานาธิบดีของโซมาเลีย)
(กลุ่มต่อต้านหลายกลุ่ม ไม่ยอมรับเขาเป็นประธานาธิบดี)
(ในปีถัดมา เขาถูกยิงเสียชีวิต จากการปะทะกับคู่แข่งทางการเมือง)
(สงครามกลางเมืองในโซมาเลีย ยังดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้)
‎(ซีรีส์นี้สร้างจากความทรงจำของชาวอเมริกัน)
‎(และชาวโซมาเลียกลุ่มหนึ่ง)
‎(มีอีกหลายเรื่องราว ‎ที่ยังไม่ได้บอกเล่าจากทั้งสองฝ่าย)
‎(รวมทั้งคนในกองกำลังข้ามชาติ ‎ที่องค์การสหประชาชาติส่งเข้าไปในโซมาเลีย)
‎คำบรรยายโดย ณัฐวีร์ ศราภัยวิฑิต