3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1993
Έχουμε δύναμη επέμβασης στο σημείο.
Δεν μπορώ να τους διακρίνω στο έδαφος.
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΔΥΟ
Όποιος έχει χάσει τις αισθήσεις του,
πιθανότατα νιώθει το ίδιο όταν συνέρχεται.
Σαν να ξυπνάς από πολύ βαθύ ύπνο.
Αρχικά νιώθεις σύγχυση.
Σταδιακά τα πράγματα αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν,
και αρχίζεις να συνειδητοποιείς την πραγματικότητα.
‎ΜΑΪΚ ΝΤΟΥΡΑΝΤ ‎ΠΙΛΟΤΟΣ
Δυστυχώς, η πραγματικότητα δεν ήταν καλή.
Είχα σοβαρούς τραυματισμούς.
Η πλάτη μου πονούσε τόσο πολύ που ο πόνος ήταν ανυπόφορος.
Δεν αισθανόμουν το πόδι μου.
Το επόμενο που θυμάμαι,
είναι ο Ράντι Σούγκαρ κι ο Γκάρι Γκόρντον έξω από το πιλοτήριο.
‎Ράντι, κράτα το τετράγωνο.
Ένιωσα τρομερή ανακούφιση.
‎Περίμενε.
Εννοώ, μιλάμε για τη Δύναμη Δέλτα.
Αν βρεθείς σε μάχη, με αυτούς θέλεις να είσαι.
Με άφησαν στο έδαφος και πήγαν στη μύτη του αεροσκάφους.
Άκουσα τον Γκάρι να λέει "Να πάρει, χτυπήθηκα".
‎Χτυπήθηκα.
Τότε κατάλαβα ότι δεν ήταν δύναμη διάσωσης,
ήταν μόνο δύο άνθρωποι.
Υστερούμε κατά πολύ αριθμητικά,
και δεν νομίζω ότι θα αντέξουμε πολύ ακόμα.
Τότε άκουσα κάτι φωνές.
Δεν ακούστηκαν φιλικές.
Το μόνο που ξέρω είναι ότι πλησιάζει ο θάνατος.
Τρέξαμε στο σημείο της συντριβής.
Και προσευχόμασταν να έρθουμε αντιμέτωποι με τους Αμερικάνους.
Ήμασταν εξαγριωμένοι.
Θέλαμε μια ευκαιρία να εκδικηθούμε.
Ήμουν από τους πρώτους που έφτασαν στο ελικόπτερο.
Νομίζαμε ότι είχαν πεθάνει όλοι.
Μετά είδαμε έναν τραυματία.
Φορούσε στολή Αμερικανού πεζοναύτη.
Μου τραβούσαν τον εξοπλισμό.
Μου έσπασαν τη μύτη, το ζυγωματικό, την κόγχη.
Ξέρει τι έκανε. Μας βομβάρδισε και σκότωσε την οικογένειά μου.
Ένας τύπος μού τράβηξε την πράσινη ταυτότητα από τον λαιμό.
Είπε "Ρέιντζερ, ρέιντζερ, θα πεθάνεις στη Σομαλία".
Με χτυπά με κάτι μαλακό.
Ήταν το χέρι ενός από το πλήρωμα.
Δεν μπορούσα να το πιστέψω.
Σκέφτηκα ότι δεν υπάρχει περίπτωση να ξεφύγω.
Θα πεθάνω.
Φώναζε "Βοήθεια!"
Ένας πιτσιρικάς πήγε να τον πυροβολήσει.
Άρπαξα το όπλο και του το πήρα.
Τον έσωσα.
Με σήκωσαν και με πέταξαν στην καρότσα ενός φορτηγού.
‎Αλλά είμαι ζωντανός.
Χαρίζοντάς του τη ζωή του, δείχνουμε ότι είμαστε ανώτεροι.
ΜΑΥΡΟ ΓΕΡΑΚΙ: ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΟΓΚΑΝΤΙΣΟΥ
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΕΝΑ
‎…θα πονέσει, εντάξει;
Προσπαθούμε να κρατηθούμε, περιμένουμε
μια δύναμη διάσωσης στη γωνία όπου έπεσε το Black Hawk.
Έχω τον δεκανέα Τζέιμι Σμιθ.
Έχει τραυματιστεί, χρειάζεται φροντίδα.
‎Ο Τζέιμι είναι βαριά.
Περιμένουμε τη δύναμη επέμβασης.
Τους χρειαζόμαστε εδώ το συντομότερο.
Το μόνο που γνωρίζαμε
είναι ότι οργανώνουν
‎ένα κομβόι τεθωρακισμένων ‎για να έρθει να μας πάρει.
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΕΝΑ
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΔΥΟ
ΚΟΜΒΟΪ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
ΤΟ ΚΟΜΒΟΪ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
Έχω τραυματίες άμεσης ανάγκης στο βόρειο ελικόπτερο.
Ξαναμπήκαμε στην πόλη για την επιχείρηση διάσωσης.
Υπήρχαν ομάδες μας που κρύβονταν κοντά στο πρώτο Black Hawk που έπεσε.
‎Δεν πρόκειται…
Μπήκαμε στην πόλη
και άρχισαν να πυροβολούν σχεδόν αμέσως.
Και ξεκινάμε, η κατάσταση είναι χαοτική.
Η μονάδα μου συνάντησε ένα κομβόι που περνούσε από κοντά.
Ρίξαμε ο ένας στον άλλον.
Τους χτυπήσαμε και προκαλέσαμε ζημιά στο κομβόι.
Φοράω αλεξίσφαιρο.
Αν με πυροβολήσουν εδώ, θα ζήσω.
Η πλάκα σταματάει τη σφαίρα.
Αν με πυροβολήσουν σε χέρι ή πόδι, πιθανότατα θα ζήσω.
Μπορεί να χάσω κάποιο άκρο, αλλά δεν πειράζει.
Έτρεμα μη φάω σφαίρα στον λαιμό ή στα απαυτά.
Στο βάθος, στα αριστερά μας,
μπορούσες να δεις τη λάμψη μιας φωτιάς.
Σκέφτηκα "Ευτυχώς που δεν πάμε προς τα κει".
Και στρίβουμε και πηγαίνουμε προς εκείνη την κατεύθυνση.
Λέω "Σκατά, πού θα μπλέξουμε τώρα;"
ΚΟΜΒΟΪ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΕΝΑ
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΔΥΟ
ΟΙΚΙΑ ΣΑΪΝΤΟ
Ακούγαμε οχήματα.
Προσπαθούσα να θηλάσω το μωρό μου…
αλλά δεν ήθελε να πιει.
Ήμασταν σε τρομακτική κατάσταση.
Σομαλοί μαχητές επιτίθονταν στο σπίτι μας.
Στόχευαν τους Αμερικάνους που ήταν μέσα.
Οι Σομαλοί μας επιτίθονταν από κάθε πλευρά.
Άρχισα να ρίχνω μέσα από τα παντζούρια.
Το θέμα ήταν ποιος θα έφτανε πρώτος.
Θα έφτανε το κομβόι πρώτα;
Ή οι υπόλοιποι Σομαλοί;
Τελειώνουν τα πυρομαχικά.
Δεν είχαμε νερό και ιατρικά εφόδια.
Σκέφτομαι "Αυτό ήταν".
Σκέφτηκα ότι έρχεται το τέλος και φοβήθηκα.
Αν συνεχίσουν να μας ρίχνονται πολιτοφύλακες,
κάποια στιγμή δεν θα μπορούμε να αμυνθούμε.
Σκεφτόμουν "Πότε θα αποφασίσουν να μας την πέσουν;"
‎ΡΑΝΤΙ ΡΑΜΑΛΙΑ ‎ΡΕΪΝΤΖΕΡ
Είχα εγκαταλείψει τη σκέψη ότι θα γλιτώσω από εκεί.
Δεν έχεις λόγο να αγχώνεσαι, έτσι;
Ξέρεις την κατάληξη.
Αποδέχτηκα ότι θα πεθάνω.
‎Πού είναι η βοήθεια…
Έκανα ό,τι μπορώ για να σας στείλω τα οχήματα.
Μιλούσαμε στον ασύρματο
για να μάθουμε πού είναι η δύναμη διάσωσης και τι συμβαίνει.
Μπορείς να δώσεις αναφορά;
Μας τελειώνουν τα ιατρικά εφόδια.
Είπα "Ξέρω, έρχονται.
Ξέρω, έρχονται".
Και προσπαθούσαμε να ανακουφίσουμε τον δεκανέα Σμιθ.
Φαινόταν φοβισμένος.
Ήξερε ότι κινδύνευε.
Συνεχίσαμε να προσπαθούμε να κλείνουμε
την αρτηρία για να διατηρήσουμε την άμεση πίεση.
Κάποια στιγμή, ειδοποίησα με τον ασύρματο.
Αλλά είπα "Είναι πολύ αργά.
Δεν είναι μαζί μας πια".
Χρειάζομαι μια στιγμή.
Είχαμε τραυματίες στον δρόμο.
Είχαμε ένα πλήθος κατειλημμένων οικιών με νεκρούς.
Κόσμος πέθαινε.
Όταν μπήκε ο επικεφαλής,
λέω "Θα τα καταφέρουμε;"
Σταμάτησε και το σκέφτηκε λίγο.
Με κοίταξε, δεν το σκέφτηκε πολύ,
και λέει "Δεν ξέρω".
Συνειδητοποίησα ότι αυτή η μάχη θα τελείωνε με δύο τρόπους.
Είτε θα βγαίναμε από την πόλη με μάχη
ή θα μας διέλυαν.
Άκουγα τη μάχη να μαίνεται.
‎Σκοτώνετε παιδιά, γιατί;
Ήμουν σε ένα μικρό δωμάτιο
και δεν έβλεπα τι συνέβαινε έξω.
Ύστερα εμφανίστηκε ένας ανακριτής κι άρχισε να μου κάνει ερωτήσεις.
‎Γιατί ήρθες εδώ;
Με αλυσόδεσαν και με άφησαν.
Τότε άρχισα να αντιλαμβάνομαι την κατάστασή μου.
Κοίταξα το πόδι μου και είδα σε πόσο κακή κατάστασή ήταν.
Είχε πρηστεί τόσο πολύ
‎που τέντωνε το ύφασμα του παντελονιού μου,
το οποίο είναι αρκετά φαρδύ.
Άκουγα το κομβόι.
Μου έμοιαζε σαν να ερχόταν προς τα μένα.
Και στο μυαλό μου, σκέφτομαι
"Ωραία, με εντόπισαν.
Είναι διασώστες.
Κάτι πολύ καλό θα συμβεί".
Έρχεται όλο και πιο κοντά.
Φτάνει από λεπτό σε λεπτό.
Δεν είχα τρόπο να κάνω σήμα.
Και ξαφνικά
απλώς περνά και αρχίζει να απομακρύνεται.
‎Λέω "Όχι. Δεν ξέρουν πού είμαι".
Απομακρυνόμαστε από το σημείο της συντριβής.
Προχωρούμε, δεν έχω ιδέα πού πηγαίνουμε.
Γιατί στρίβουμε αριστερά, γιατί δεξιά, πού πάμε.
Δεν έχω ιδέα.
Και επιτέλους φτάνουμε στο σημείο της συντριβής.
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΕΝΑ
Κοιτάζω από την πόρτα και παρατηρώ
‎ότι υπήρχε κόσμος αμφίπλευρα του δρόμου.
‎Πάμε!
"Ωραία, ήρθε το ιππικό", έτσι;
"Ήρθε το ιππικό".
Ένιωσα καλά.
Ένιωσα ανακούφιση
‎που κάποιος ‎μεγαλύτερος από εμάς είναι εδώ.
Ένιωσα ένα αίσθημα ανακούφισης.
Ένιωσα ότι η δύναμη διάσωσης ήρθε για μένα.
Χάρηκα που τελείωσε το μαρτύριο.
Όλοι άρχισαν να νιώθουν ότι τελειώνει όλο αυτό το πράγμα.
Αλλά υπήρξε μια καθυστέρηση.
Προσπαθούσαν να απεγκλωβίσουν τον τελευταίο
που είχε παγιδευτεί και σκοτωθεί μέσα στο ελικόπτερο.
Καταλάβαινες ότι όλοι άρχισαν να σκέφτονται
"Πόσο ακόμα θα μείνουμε εδώ;"
Και "Τι θα γίνει μόλις βγει ο ήλιος;"
Έπρεπε να φύγουμε.
Ο χρόνος ήταν πολύτιμος.
Βάλαμε τον δεκανέα Σμιθ στα τεθωρακισμένα,
βάλαμε τους τραυματίες.
‎Πάμε να φύγουμε.
Ένα αστείο του στρατού λέει
"Πόσοι χωράνε σε αυτό το όχημα;"
"Ακόμα ένας". Πάντα.
Βάλαμε τους νεκρούς πάνω, τους τραυματίες πίσω,
και ήταν ώρα να φύγουμε.
Άνοιξα την πόρτα, γύρισα τη λαβή, άνοιξα και ήταν φίσκα.
Εντελώς φίσκα.
Δεν είχε χώρο για μας.
Δεν έμπαινε κανείς.
Έκλεισαν την πόρτα.
Έκλεισε και λέω…
Μου είπαν ότι έπρεπε να γυρίσουμε τρέχοντας, οκτώ χιλιόμετρα.
Θα αστειεύεστε.
Τέλεια! Άντε πάλι.
Γαμηθήκαμε πάλι.
Σοβαρά;
Οι πυροβολισμοί άρχισαν να ξαναπέφτουν.
‎Με κοροϊδεύετε!
Το μόνο που σκεφτόμουν ήταν "Να πάρει,
πρέπει να περάσω τρέχοντας".
‎Σκατά!
Όποιος βγαίνει στον δρόμο, πάει γυρεύοντας να σκοτωθεί.
Έτρεχα να φύγω από το σχολείο εξαιτίας των πυρών.
Όταν ξεκίνησα από το σχολείο, ήμουν ξυπόλητη.
Ένα ελικόπτερο ερχόταν προς τα μένα.
Το ελικόπτερο δεν απομακρυνόταν για πολύ.
Πετούσε συνεχώς από πάνω μας από τη μία μεριά προς την άλλη.
Κατέβαινε πολύ χαμηλά στο έδαφος.
Πυροβολούσαν αδιακρίτως, χωρίς να ξέρουν τι πυροβολούν.
Όταν το ελικόπτερο πετούσε πολύ χαμηλά, έβρισκα κάλυψη
πιστεύοντας μέσα μου ότι με παρακολουθούσε.
Μετά απομακρύνεται και ξαναγυρνά πυροβολώντας.
Μπήκα στο σπίτι κι έψαξα κάθε δωμάτιο.
Το σπίτι ήταν άδειο…
Ήμουν σίγουρη ότι η οικογένειά μου πέθανε.
Όταν έφυγα από το σπίτι, ήμουν σε απόγνωση.
Γιατί δεν έβρισκα τη μητέρα μου.
Βγήκα έξω και δεν ήλπιζα τίποτα ούτε ήθελα να ζήσω άλλο.
Ήθελα να καθίσω έξω και να κλάψω μέχρι να με σκοτώσει το ελικόπτερο,
όπως και τόσους άλλους.
Έχασα την ελπίδα για ζωή.
Είπα στον εαυτό μου ότι θα πεθάνω σήμερα.
Έριχναν όλη τη νύχτα.
Ο ήλιος αρχίζει να ανατέλλει, και με όλα αυτά σκέφτομαι
"Σκατά. Άντε πάλι.
Θα ξαναγίνει ενδιαφέρον".
Η κλήση είχε γίνει.
"Τα τεθωρακισμένα είναι γεμάτα".
Και το σχέδιο είναι
‎εμείς να τα συνοδέψουμε πεζοί στα πλάγια.
‎Πάμε!
Αυτό που κάνεις
είναι να περπατάς στον δρόμο
ενώ τα τεθωρακισμένα
είναι ακριβώς δίπλα σου.
Τα χρησιμοποιείς για κάλυψη από τον εχθρό.
‎Πάμε, πάμε!
Μόλις φτάσαμε στην πρώτη διασταύρωση,
τα οχήματα δεν σταμάτησαν για να φράξουν, τα οχήματα συνέχισαν.
Τα τεθωρακισμένα πάτησαν γκάζι.
"Δεν κινδυνεύετε από σφαίρες.
Εμείς κινδυνεύουμε". Έφυγαν.
Ήταν από τις φορές
που το σχέδιο πάει κατά διαόλου.
Είμαι στον ίδιο δρόμο που ήμουν και χθες,
πάω προς την ίδια κατεύθυνση, κάτι που δεν κάνεις ποτέ,
ακολουθώ οχήματα που ειδοποιούν ότι ερχόμαστε.
"Ένα όχημα. Για να δω.
Βλέπω πεζούς. Ας τους πυροβολήσουμε".
Λες "Θεέ μου, δεν θα τελειώσει ποτέ αυτό;"
Ήμουν στην πρώτη γραμμή καθ' όλη τη διάρκεια της μάχης.
Δεν άφησα το όπλο ούτε στιγμή.
Κάθε φορά που πυροβολούμε
ή ρίχνουμε κάποιον από τους στρατιώτες τους,
νιώθαμε θριαμβευτές.
Περνάμε τη μία διασταύρωση.
Καθώς τρέχω δίπλα στον τοίχο,
νιώθω σαν κάποιος να με χτυπά από πίσω
‎με ρόπαλο του μπέιζμπολ.
‎Ακούω ένα "Να πάρει!"
Κοιτάζω και βλέπω τον Ράντι Ραμάλια…
‎Πάμε!
‎λέει "Χτυπήθηκα".
Βάζω το χέρι στο γιλέκο και περιμένω να βρω σημείο εξόδου.
Δεν υπάρχει σημείο εξόδου.
Ανά πάσα στιγμή, περιμένω όπως ανασαίνω
‎να αρχίσω να ακούω ρόγχους.
Ο γιατρός της μονάδας φωνάζει από απέναντι "Είσαι καλά;"
Και του κάνω
"Ναι, καλά", παρότι δεν ξέρω αν είμαι καλά ή όχι.
Το μόνο πράγμα που ήξερα ήταν ότι μπορούσα να τρέξω.
Όπως κι αν ήσουν, έπρεπε να συνεχίσεις, να παλέψεις.
Δεν μπορείς να γυρίσεις από τους νεκρούς.
Αλλά αν είσαι τραυματισμένος, ελπίζεις.
Είσαι ζωντανός.
Με πυροβόλησαν εδώ.
Θα σας δείξω.
‎Έχω μια τρύπα τώρα.
Δεν έχει σημασία αν φας σφαίρα και πονάς, δεν πειράζει.
Είμαστε φτιαγμένοι για να πυροβολήσουμε ή να μας πυροβολήσουν.
Συνεχίζουμε να τρέχουμε.
Επιτέλους,
‎φτάσαμε στα οχήματα ‎που ήρθαν για να μας πάρουν από εκεί.
Βγαίνει ένας τύπος, με αρπάζει και με χώνει σε ένα Χάμβι.
Και ξεκίνησαν.
Ήμασταν, κυριολεκτικά, οι τελευταίοι που μάζεψαν από τον δρόμο.
Μία από τις πιο τρομακτικές στιγμές στη μάχη
ήταν μέσα στο τεθωρακισμένο.
Είμαι πίσω και ρίχνω όπου μας ρίχνουν.
Επιστρέφαμε στη βάση.
Η διαδρομή για να βγούμε από την πόλη μού έμοιαζε τόσο διαφορετική
σήμερα απ' ό,τι χθες.
Το μόνο πράγμα που είχε αλλάξει
από την προηγούμενη μέρα ήταν η δική μου οπτική.
Και σήμερα ήταν άσχημη.
Συντρίμμια από το σπίτι είχαν πέσει πάνω μου.
Ήμουν κάτω από τα χαλάσματα.
Έβγαλα αίμα από το στόμα.
Η κόρη μου η Ιφρά είπε
"Μαμά, δεν βλέπω και τα μάτια μου μάτωσαν.
Ο αδερφός μου δεν απαντάει".
Τα μάτια της είχαν ματώσει.
Λέω "Δεν βλέπεις;"
"Όχι", είπε κλαίγοντας.
Ρώτησα πού είναι τα αγόρια και μου είπαν ότι σκοτώθηκαν.
Το πρώτο μου παιδί, το δεύτερο και ο άντρας μου, ήταν όλοι νεκροί.
Οι υπόλοιποι τέσσερις είχαν τραυματιστεί.
Η Ιφρά είπε "Πού είναι ο πατέρας;"
Είπα "Πέθανε.
Τον σκότωσαν οι Αμερικανοί".
Είπε "Οι Αμερικανοί πρέπει να σκοτωθούν και να χάσουν τα μάτια τους".
Ξυπνάω το πρωί νωρίς.
Φοβάμαι για τη ζωή μου.
Αλλά ξέρω ότι έπρεπε να ξαναγυρίσω.
Συνεχίζεται η μάχη
ή είναι ασφαλής η περιοχή;
Πρέπει να δω.
ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΕΝΑ
Κατέβηκα από το ποδήλατό μου.
Πήρα την κάμερα
και πάτησα εγγραφή.
Ο Θεός είναι μεγάλος!
Όλοι προσπαθούν να μπουν μπροστά στην κάμερα να πουν…
τι έγινε.
Είναι ευτυχισμένοι!
Ο Θεός είναι μεγάλος!
Χοροπηδάνε πάνω στο πεσμένο ελικόπτερο.
Όλοι ζητωκραυγάζουν και λένε
"Νικήσαμε τους Αμερικάνους".
Αμερική, ξεκουμπίσου!
Κοίτα εδώ.
‎Εκεί άλλοι δύο άντρες.
Βλέπεις; Βλέπεις τις σφαίρες μου;
Κατάρα στην Αμερική!
Έλεγαν "Νικήσαμε.
Κερδίσαμε, πήραμε τη νίκη".
Ναι.
‎Αν είστε Ρέιντζερς, θα σας νικήσουμε!
Αν είστε Ρέιντζερς, θα σας νικήσουμε!
Αμερικάνοι, φύγετε.
Καθώς τραβάω βίντεο,
άκουσα μια γυναίκα να λέει
"Δείτε!"
Όταν κοίταξα, συνειδητοποιώ
ότι είναι το πτώμα ενός Αμερικανού.
Αμερικανού στρατιώτη.
Όταν είδα αυτό το πτώμα, σοκαρίστηκα.
Είναι πολύ εξαγριωμένοι,
κάποιες φορές πατάνε πάνω.
Δεν μπορείς να πεις ούτε λέξη για αυτό.
Ήθελα μόνο να φύγω από εκεί.
Αλλά έπρεπε να κάνω τη δουλειά μου.
Δεν είναι σωστό.
Πρέπει να σέβεσαι τους νεκρούς, ακόμα και τους εχθρούς σου.
Ο στόχος μου είναι
‎να δει όλος ο κόσμος ‎τι συμβαίνει στη Σομαλία.
‎ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ
Το πρωί, πήγα στο αεροδρόμιο.
Κάθε πρωί έχει πτήση για το Ναϊρόμπι.
Έστειλα τρεις κασέτες.
Την ίδια μέρα τις έπαιξαν.
Ξέρω ότι αυτές οι εικόνες θα αλλάξουν τα πάντα!
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΡΕΪΝΤΖΕΡΣ
Φτάνουμε, επιτέλους, στο υπόστεγο.
Αφήνουμε κάτω την εξάρτυση, και ξαφνικά όλοι τρέχουν
στη γωνία στο βάθος του υπόστεγου όπου υπήρχε μια τηλεόραση.
Καλησπέρα. Είμαι η Άντζελα Ρόμπινσον.
Και ο Μόρις Τζόουνς.
Το τίμημα της εμπλοκής των ΗΠΑ
στις προσπάθειες αρωγής στη Σομαλία κλιμακώνεται.
Είναι ένα πλήθος 50-75 ατόμων.
Πηγαίνουμε εκεί για να δούμε τι συμβαίνει.
Σας προειδοποιούμε,
ορισμένες από τις εικόνες είναι πολύ σκληρές.
Και βλέπουμε έναν Αμερικανό στρατιώτη να τον σέρνουν στους δρόμους.
Τον έσυραν με σκοινιά και σταμάτησαν για να τον ποδοπατήσουν.
Κανείς δεν μπορούσε να το πιστέψει.
Κάποιοι φώναζαν στην τηλεόραση.
"Τι σκατά;"
Ήταν σαν τσίρκο.
Δεν μπορούσα να το πιστέψω.
Οι Σομαλοί πηδούσαν πανηγυρίζοντας πάνω σε ένα πεσμένο ελικόπτερο.
Δεν το βλέπει μόνο ο κόσμος αυτό…
και αυτούς τους ανθρώπους να πανηγυρίζουν πάνω από έναν νεκρό.
Το σημαντικότερο ήταν οι άνθρωποί μας.
Οι δικοί μας.
Ήταν πραγματικά αποτρόπαιο.
Και σκέφτομαι ότι οι οικογένειες των ανθρώπων το βλέπουν αυτό.
Όταν παντρεύτηκα τον Γκάρι,
‎δεν είχα ιδέα τι σήμαινε η Μονάδα.
Απλώς ήξερα ότι ήταν κάτι των Ειδικών Δυνάμεων.
Οι σύζυγοι δεν μαθαίνουν αυτές τις πληροφορίες.
Προτού φύγει για τη Σομαλία,
‎δεν είχα ιδέα ότι θα έφευγε.
Δεν είπε πού θα πάει ή αν ήταν
κάποια αποστολή κ.λπ.
Απλώς είπε "Πρέπει να πάω ένα ταξίδι".
Πέρασαν λίγοι μήνες
‎και μου είπαν ότι ήταν αγνοούμενος ‎πολέμου στη Σομαλία.
Προσπαθούσα να φανταστώ πώς είναι η Σομαλία.
Τον όρο "αγνοούμενος πολέμου", τον άκουγες στον πόλεμο του Βιετνάμ.
Δεν το καταλάβαινα.
Δεν έβγαζε νόημα.
Ύστερα ανοίγω την τηλεόραση, κι έχει ειδήσεις.
Είδα τα πτώματα να τα σέρνουν στους δρόμους.
Δεν το χωρούσε ο νους μου
ότι η ανθρωπότητα μπορούσε να είναι τόσο…
‎σκληρή.
Κοιτούσα στην τηλεόραση για να δω…
Κι έπειτα, για μένα, έγινε…
η αποστολή μου να δω αν μπορούσα να τον αναγνωρίσω.
Δεν καταλαβαίνω πώς γίνεται να αγνοούνται άνθρωποι
σ' αυτό το σημείο.
Ήξερα ποιος από το όχημά μου ήταν εδώ.
Λείπουν άνθρωποι; Πού είναι;
Ξεκινούν οι ερωτήσεις. Πού είναι αυτός;
Πού είναι εκείνος κι ο άλλος;
"Πήγαν στον στόχο.
Έμαθες τίποτα;"
"Ο Γκριζ πέθανε".
"Εντάξει".
"Ο Ερλ τραυματίστηκε, πώς είναι;"
"Ο Ερλ είναι νεκρός.
Πέθανε ακαριαία.
Πυροβολήθηκε στο κεφάλι και πέθανε".
Δεν είχα ιδέα.
Ήταν τόσο πολλοί στο νοσοκομείο και τους φρόντιζαν.
Εκατό τραυματίες.
Είναι αποκαρδιωτικό.
Βλέπεις ότι είναι χειρότερο απ' όσο νόμιζες.
Τα οχήματα ήταν γεμάτα αίμα και άμμο και μύριζε χλωρίνη.
Τρύπες από σφαίρες παντού.
Μετά άκουσα ότι μας έστελναν ανθρώπινα μέλη σε σακούλες σκουπιδιών.
Σε εξοργίζει.
Σε εξοργίζει και σε κάνει να αναρωτιέσαι πώς το κάνουν αυτό.
Ήμουν εξοργισμένος.
Νομίζω ότι ήμασταν σε ένα σημείο όπου πολλοί κόντευαν να χάσουν τον έλεγχο.
Στο υπόστεγο,
μάζεψαν τους αιχμαλώτους από την αρχική αποστολή.
Τους μάζεψαν, τους έβαλαν σε ένα κοντέινερ.
Πήραν έναν στόχο υψηλής αξίας,
τον απομόνωσαν σε ένα δωμάτιο και μου είπαν να τον προσέχω.
Βλέπω ακόμα το πρόσωπό του, τη λευκή γενειάδα, τα λευκά μαλλιά.
Ηλικιωμένος.
Αδύναμος σαν κλαράκι.
Απλώς τον κοιτάζω.
Η πιο παράξενη συνάντηση που φαντάζεσαι.
Δεν μπορεί να μου πει τίποτα, δεν μπορώ να του πω τίποτα.
Απλώς κοιταζόμαστε.
Δεν συμπαθιόμαστε.
Αναρωτιέται αν θα τον σκοτώσω.
Το ίδιο κι εγώ.
Αρχικά σκέφτηκα να τον μαχαιρώσω.
Αυτό ερχόταν στο μυαλό μου. "Μαχαίρωσέ τον".
Σχεδιάζω τη δολοφονία του, ουσιαστικά.
Ήθελα πολύ να το κάνω.
Εκείνος ο τύπος σ' εκείνο το δωμάτιο ήταν πολύ τυχερός εκείνη τη μέρα.
Έπρεπε να τον σκοτώσω.
Ήμασταν όλοι συγκλονισμένοι από τα νέα.
Αρχίζουν να εξακριβώνουν ποιοι αγνοούνται.
Ο Γκάρι, ο Ράντι, ο Ντουράντ.
Όλοι θέλαμε μόνο να μάθουμε
αν είναι κανείς τους ακόμα εκεί.
Ήμουν στο γραφείο μου.
Έκανα μοντάζ.
Κάποιος που ήξερα ότι έχει επαφές με τον Αϊντίντ εμφανίστηκε στην πόρτα.
Είπε "Αχμέντ, είναι ένας Αμερικάνος στρατιώτης.
Ζει και είναι αιχμάλωτος.
Μπορείς να έρθεις μαζί μου να τραβήξεις βίντεο;"
Λέω "Ναι".
Οι ξένοι δημοσιογράφοι δεν έχουν τη δυνατότητα να πάνε.
Αλλά εγώ μπορούσα.
Το κάνω, λοιπόν.
Πήρα την κάμερά μου και πήγα μαζί του.
Φοβάμαι για τη ζωή μου.
Μπαίνουμε στο σπίτι.
Είδα έναν λευκό άντρα να κάθεται.
Από το πρόσωπό του, φαινόταν φοβισμένος.
Ποιον στρατό;
Τον στρατό των ΗΠΑ.
-Είσαι Ρέιντζερ; -Όχι.
Δεν είμαι Ρέιντζερ.
Φοράει μια πρασινωπή κοντομάνικη μπλούζα.
Τα μάτια του έτρεχαν.
CW3, Μάικ Ντουράντ.
Με είχαν στηρίξει
ώστε να μη ρίχνω το βάρος μου στη σπονδυλική στήλη,
αλλά εξακολουθούσα να υποφέρω από τον πόνο.
Ο τύπος που ήταν μαζί μου κάνει ερωτήσεις.
Από πού είσαι;
Ηνωμένες Πολιτείες.
Πιάστηκα στην παγίδα.
Τι λες;
Απαντάς τίποτα;
Δεν αξίζει να πεθάνεις για να αποφύγεις να πεις
"Είμαι πιλότος".
Είμαι πιλότος Black Hawk.
"Σε ποιο σώμα είσαι; Πού γεννήθηκες;"
ΗΠΑ.
Είναι μία ομάδα ανθρώπων που προφανώς έχουν στόχο
να με κάνουν να πω κάτι που θα τους ωφελήσει πολιτικά.
Και προσπαθούν να με χειραγωγήσουν
για να πω κάτι που δεν θέλω να πω.
Πώς πιστεύεις ότι πηγαίνει η επιχείρηση;
‎Η επιχείρηση είναι…
Και εγώ είπα
"Είμαι στρατιώτης, κάνω ό,τι μου λένε".
Συνέχισαν με άλλη ερώτηση.
Το έφεραν από δω, το έφεραν από κει,
και είπαν
"Σκοτώνεις αθώους ανθρώπους;"
Είναι προφανές για μένα το τι θέλουν να πω.
Θέλουν να πω
"Ναι, οι Αμερικάνοι είναι εδώ.
Σκοτώνουμε αθώους Σομαλούς.
Ήρθαμε να πάρουμε τη χώρα".
Δεν ισχύει τίποτα από αυτά.
Οπότε, δεν θα το πω.
Αλλά τι να πω που θα μας κάνει να ξεπεράσουμε αυτό το σημείο;
Δεν είναι καλό να σκοτώνονται αθώοι.
Μόλις βγαίνει η τελευταία λέξη από το στόμα μου,
κλείνουν την κάμερα και φεύγουν.
Προσπαθώ απλώς να κάνω τη δουλειά μου.
Να μεταδώσω, κατάλαβες;
Αλλά η κασέτα μου άλλαξε όλο τον κόσμο.
Καλησπέρα.
Κάπου στη Σομαλία απόψε, ένας Αμερικανός στρατιώτης,
ίσως και περισσότεροι, κρατούνται όμηροι.
Ένας έντρομος, αιμόφυρτος αιχμάλωτος,
που οι απαγωγείς του βιντεοσκόπησαν την ανάκρισή του.
Είμαι πιλότος Black Hawk.
Εκδώσαμε αυστηρότατη προειδοποίηση
ότι αν πάθουν το παραμικρό,
οι ΗΠΑ θα θεωρήσουν το ζήτημα αυτό εξαιρετικά σοβαρό
και θα ενεργήσουν δεόντως.
Θυμάμαι να βλέπω τον Μάικλ.
‎Η πρώτη μου σκέψη ήταν η γυναίκα του…
και το τι θα περνάει.
Κάνω αυτήν τη δήλωση ελπίζοντας ότι θα φτάσει στον σύζυγό μου.
Θέλω να ξέρει ότι ο Τζόι κι εγώ είμαστε καλά.
Ο Τζόι σε περιμένει να γυρίσεις προτού αρχίσει να περπατά.
Θέλει να δει ο πατέρας του τα πρώτα του βήματα.
Πρόσεχε τον εαυτό σου.
Μην ανησυχείς για εμάς.
Θα είμαστε εντάξει.
Πόσο πολύ θα ανησυχούσε
για το τι θα του συνέβαινε. Τα τραύματα
ή ό,τι άλλο του έκαναν.
Κι ύστερα, σκεφτόμουν ότι…
αν ζει εκείνος, ίσως ζει και ο Γκάρι.
10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
Ήμουν στο σπίτι και ακούσαμε ένα αμάξι να σταματά.
Θυμάμαι ότι γύρισα
και είδα να βγαίνουν δύο ένστολοι άντρες.
Ήξερα ότι αυτό σήμαινε πως έφταναν τα νέα.
Γύρισα το κεφάλι μου στα γρήγορα,
λες κι αν το αγνοούσα,
δεν θα συνέβαινε, δεν θα ήταν αληθινό.
Δεν συμβαίνει αυτό.
Τα παιδιά κάθισαν μαζί μου και μου είπαν…
ότι βρέθηκε η σορός του Γκάρι.
Ότι τον είχαν χτυπήσει
‎στον θώρακα πολλές φορές.
Ικέτευα να μην είναι αλήθεια.
Κοίτα τη μαμά, πες γεια.
Ίαν, θα βάλεις σκουλήκι στο καλάμι;
Ναι.
‎Αυτό είναι.
‎Πατέρας και γιος.
Ωραία.
Πάνε πάλι.
Τι λες σε ένα αγοράκι που μόλις μπήκε στα έξι;
Πώς εξηγείς κάτι τέτοιο;
Μάζεψέ το, Ίαν!
Γρήγορα, έπιασες ψάρι!
Έλα εδώ να το δείξεις στη μαμά!
Δεν υπάρχει τίποτα, ως μητέρα,
που να μπορείς να κάνεις για να διώξεις αυτόν τον πόνο.
Υποθέτω ότι με παρηγορεί κάπως
το ότι ίσως ο θάνατος του Γκάρι έσωσε τη ζωή του Μάικλ Ντουράντ.
Όταν ανακαλύψαμε ότι ο Μάικ ζούσε και ήταν αιχμάλωτος,
το μόνο που σκεφτόμουν ήταν ότι αν κάναμε κάτι,
δεν θα ήταν για τον Αϊντίντ, μα για να πάρουμε πίσω τον Ντουράντ.
Με οποιονδήποτε τρόπο.
Αρχίσαμε να συζητάμε
αν θα το κάνουμε,
ήμασταν έτοιμοι να μπούμε στα οχήματα
και να γυρίσουμε πίσω να τον ψάξουμε.
Μας είπαν "Μείνετε στη θέση σας.
Δεν θα κάνετε τίποτα".
Καλησπέρα σας.
Φημολογείται πιθανή πρόταση εκεχειρίας στη Σομαλία.
Ο πολέμαρχος Μοχάμεντ Φαράχ Αϊντίντ
φέρεται να είπε ότι θα δεχτεί σχέδιο των ΗΠΑ για ειρήνη.
Ο ειδικός μεσολαβητής των ΗΠΑ Ρόμπερτ Όκλεϊ πέρασε όλη τη μέρα
στις εγκαταστάσεις του ΟΗΕ στο Μογκαντίσου,
επιδιώκοντας πολιτική λύση στην κρίση της Σομαλίας.
Σύμφωνα με πηγές, ο Όκλεϊ συναντήθηκε με ηγετικά μέλη της φυλής του Αϊντίντ,
και αυτό ίσως είναι το προοίμιο μιας συμφωνίας
όπου οι ΗΠΑ θα παύσουν τις ενέργειες σύλληψης του Αϊντίντ
με αντάλλαγμα την απελευθέρωση του αιχμάλωτου πιλότου Μάικλ Ντουράντ.
14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
Κι έτσι, ξυπνάω εκείνη τη μέρα,
και το νιώθεις ότι υπάρχει μια αναταραχή.
Εννοώ, κάτι έχει αλλάξει.
Ύστερα ήρθε ένας γιατρός του Ερυθρού Σταυρού,
και μου έδωσε μορφίνη, και τότε
άρχισα να χαλαρώνω και να πιστεύω
ότι μάλλον είναι αληθινό.
Με έβαλαν σ' ένα φορείο…
βγαίνουμε στον δρόμο κι έχει κάμερες παντού.
Με χώνουν στην καρότσα ενός οχήματος.
Ξεκινάμε, παραλίγο να πέσω από το όχημα,
γιατί επιτάχυνε πολύ γρήγορα.
Ο ανθυπασπιστής Μάικλ Ντουράντ
απελευθερώθηκε αφού κρατήθηκε αιχμάλωτος 11 ημέρες.
Έχει πολλά σπασμένα οστά,
μα οι Σομαλοί αντάρτες δεν έσπασαν το ηθικό του.
Φτάνουμε στις εγκαταστάσεις του ΟΗΕ.
Η ελευθερία ποτέ δεν ήταν τόσο γλυκιά.
Εις υγείαν!
Με το που μπεις στο συγκρότημα
και δεις πρόσωπα ανθρώπων που γνωρίζεις,
συνειδητοποιείς ότι δεν είναι ψευδαίσθηση. Είναι η πραγματικότητα. Τη γλίτωσες.
Υποδοχή με τιμές ήρωα για τον πιλότο ελικοπτέρου Μάικ Ντουράντ.
Απόψε, ο Μάικλ Ντουράντ πηγαίνει στο σπίτι του.
Είμαστε ευγνώμονες που ο ανθυπασπιστής Ντουράντ
θα ενωθεί με την οικογένειά του
και θα αναρρώσει από τα τραύματά του.
Έπειτα κάναμε στάση στην Ουάσιγκτον
όπου μου καρφίτσωσαν την Πορφυρή Καρδιά.
Συγκινητικό να βλέπεις
τόσο πολύ κόσμο
να γιορτάζει το γεγονός ότι απελευθερώθηκα.
Είναι τρομερά ανακουφιστικό να ξέρω
ότι αυτό το μαρτύριο τελείωσε για μένα και τους δικούς μου.
Η μόνη απορία που είχα ήταν τι θα γίνει με την αποστολή.
Περιμέναμε και κάναμε υποθέσεις
για το τι θα ακολουθήσει.
"Τι κάνουμε; Θα κάνουμε άλλες αποστολές;"
Τότε μας είπαν ότι ο Πρόεδρος Κλίντον
ματαίωσε την αποστολή.
Είναι απαραίτητο να ολοκληρώσουμε την αποστολή μας στη Σομαλία,
και να το κάνουμε με αποφασιστικότητα και σταθερότητα.
Ο Μπιλ Κλίντον αποφάσισε
να αποσύρει τα στρατεύματά τους από τη Σομαλία
και ζήτησε από τον Στρατηγό Αϊντίντ κατάπαυση πυρός.
Τα αμερικανικά στρατεύματα τα μαζεύουν και επιστρέφουν στην πατρίδα.
Οι τελευταίοι στρατιώτες αναχώρησαν σήμερα από τη Σομαλία.
Περίπου 16 μήνες μετά την απόβαση στις ακτές,
το τελευταίο αεροπλάνο με 120 στρατιώτες απογειώθηκε για το Ντέλαγουερ.
Όσοι από εμάς ήμασταν σε κινητή μονάδα, δεν θέλαμε να φύγουμε.
Θέλαμε να μείνουμε.
Πέθαναν οι φίλοι μου, και τώρα αποσύρεστε.
Χαραμίζονται τόσες ζωές.
Χάσαμε τον χρόνο μας, χαραμίσαμε ζωές.
Ήμουν έξαλλος.
Τσαντισμένος.
Τσαντισμένος, τσαντισμένος.
Αυτό που συνέβη με τους δικούς μας με ενοχλεί.
Έπρεπε να πολεμήσουμε.
ΝΤΕΪΒ ΝΤΙΜΕΡ ΡΕΪΝΤΖΕΡΣ
Αλλά δεν το κάναμε. Οι αρμόδιοι αποφάσισαν κάτι άλλο, οπότε
αυτό… αυτό κάναμε.
Ναι.
Συγγνώμη.
Ναι, αυτό με ενοχλεί κάπως.
Που φύγαμε έτσι.
Αλλά, ξέρεις, πρέπει να προχωρήσεις.
Πρέπει να συνεχίσεις.
Συνεχίζεις.
ΣΤΙΣ 3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1993, 18 ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΣΚΟΤΩΘΗΚΑΝ
ΚΑΙ 84 ΑΚΟΜΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΤΗΚΑΝ.
Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΝΕΚΡΩΝ ΣΟΜΑΛΩΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙΤΑΙ.
ΥΠΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ 300-500 ΝΕΚΡΟΥΣ
ΚΑΙ 1.000 ΑΚΟΜΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ.
Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι είναι υπερδύναμη.
Θα έπρεπε να ντρέπονται
να τονίζουν την απώλεια 20 στρατιωτών,
όταν στις 3 Οκτωβρίου σκότωναν όποιον Σομαλό έβλεπαν μπροστά τους.
Για τους Αμερικανούς, η 3η Οκτωβρίου είναι μια τραγική μέρα.
Μα για εμάς είναι μια μαύρη στιγμή.
Όταν σκέφτομαι τι έγινε τότε, με πιάνει πονοκέφαλος.
Μου άφησε μέσα μου μνησικακία και αναμνήσεις που πονάνε.
Δεν θέλω να βλέπω Αμερικανούς.
Αυτά που είδα, μου ράγισαν την καρδιά.
Με επηρέασαν ολοκληρωτικά.
Όταν είδα τις φρικαλεότητες που έγιναν στις 3 Οκτωβρίου,
4 Οκτωβρίου…
αυτά που είδα με τα μάτια μου και την κάμερα.
Μετά από αυτά, σταμάτησα να βιντεογραφώ.
Πάρα πολλή φρίκη, ναι.
Ο θάνατος είναι σκληρός, αλλά το να έχω την κόρη μου τυφλή, μου τρυπά το στομάχι.
Οι νεκροί πάνε. Δεν υπάρχει χειρότερο από το να χάνεις την όραση.
ΜΠΙΝΤΙ ΑΝΤΑΝ
Όταν βλέπω την Ιφρά, με πιάνουν τα κλάματα.
Έπεφτε όλη την ώρα.
Δόξα τω Θεώ.
Ήταν μικρό παιδί.
Κράτησέ το σταθερά!
Τι ψάρι είναι αυτό;
Ο γιος μου ο Ίαν μοιάζει πολύ στον μπαμπά του τον Γκάρι.
Η τρυφερότητα στα μάτια του.
Μου τηλεφώνησε μια μέρα και μου είπε "Μαμά,
σκέφτομαι να καταταγώ στους Ρέιντζερς".
Σκέφτηκα "Το ήξερα ότι θα γινόταν".
Ακολούθησε τα χνάρια του πατέρα του.
Ήταν δύσκολο.
Όταν πρωτομπήκε,
για να παρηγορηθώ, σκεφτόμουν
"Δεν θα μου συμβεί δεύτερη φορά.
Δεν μπορεί".
Και ήταν…
κάνα δύο φορές που κινδύνεψε πολύ.
Θέλω να πιστεύω
ότι ο μπαμπάς του είναι ο φύλακας άγγελός του.
Ήταν ένα όμορφο κοριτσάκι.
Εισέπνευσε τη σκόνη και τον καπνό από τα πυρά και το ελικόπτερο που έπεσε.
Αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί να αντέξει ένα βρέφος.
Αρρώστησε πολύ, νόμιζα ότι θα πέθαινε.
Αλλά ο Θεός μού τη φύλαξε και τώρα είναι πανέμορφη.
Αμίνα λέγανε τη γιαγιά της.
Γεννήθηκε τη μέρα της μάχης με τους Ρέιντζερς.
Έτσι την βαφτίσαμε Αμίνα Ρέιντζερς.
Όταν βρήκα το σπίτι μου άδειο, τρόμαξα.
Σκέφτηκα ότι είχα απομείνει μόνο εγώ.
Όταν είδα τη μαμά μου, δεν το πίστευα ότι ήταν εκείνη.
Μετά την αναγνώρισα και αγκαλιαστήκαμε.
Η καρδιά μου ηρέμησε.
Ήμουν πανευτυχής όταν ήρθε η μητέρα μου
και μου είπε ότι είναι όλοι καλά.
Ήταν πολύ σημαντικό για μένα που είχα πάλι τη μαμά μου.
Θέλουν να πολεμήσεις, σε εκπαιδεύουν για αυτό.
Αλλά δεν σου μαθαίνουν να διαχειρίζεσαι το μετά.
Και σίγουρα δεν με εκπαίδευσαν για το τώρα.
Δεν είναι φυσιολογικό και υγιές, και μένει μέσα σου για πάντα.
"Ου φονεύσεις".
Έχω φονεύσει.
Δεν σκέφτεσαι τους ανθρώπους εκείνη την ώρα,
και αυτό σε σκοτώνει.
Έλαβα μέρος σε πολλές άλλες αποστολές.
Τίποτα από όσα είδα
μέχρι το τέλος της στρατιωτικής μου καριέρας
δεν πλησίασε τα πράγματα που είδα
στο Μογκαντίσου το 1993.
‎Στην πορεία, γνώρισα άτομα ‎που έλεγαν ότι ήταν στη Σομαλία.
Μιλώντας δύο δεύτερα μαζί τους, καταλαβαίνω
ότι δεν πάτησαν το πόδι τους εκεί.
‎Πάντως, όχι μαζί μας.
Είναι μια μικρή ομάδα ατόμων, ξέρεις,
είναι μια μικρή ομάδα και πολύ…
λίγοι άνθρωποι μπορούν να μιλήσουν για εκείνη τη μέρα.
Για αυτούς ήταν ένα πεδίο μάχης, για μένα, η πατρίδα μου.
Στόχος και προτεραιότητά μου
ήταν να καταγράψω την ιστορία.
Πρέπει να δείξουμε στα παιδιά μας τι συνέβη.
Οι Αμερικάνοι ήταν αυτοί που ήρθαν εδώ να πολεμήσουν.
Και οι ίδιοι έγιναν και τα θύματα του πολέμου.
Και οι ίδιοι.
Πρέπει να το διαχωρίσεις στο μυαλό σου.
Δεν ξέρω, ίσως μια μέρα μου στρίψει εντελώς.
Δεν έχω ιδέα. Αλλά αυτή ήταν η δουλειά μου.
Μ' αρέσει να σκέφτομαι εκείνη τη μέρα.
Απλώς κάλυπτα τους φίλους μου.
Είναι ένα γλυκόπικρο γεγονός της ζωής μου.
Υπάρχουν πολλά για τα οποία είμαι πολύ περήφανος.
Και υπάρχει και κάποια θλίψη.
Έχω αποδεχτεί ότι κάποια πράγματα στη ζωή δεν ξεπερνιούνται ποτέ.
Απλώς μαθαίνεις να ζεις με αυτά.
ΤΟ 1995 Ο ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΦΑΡΑΧ ΑΪΝΤΙΝΤ ΑΥΤΟΑΝΑΚΥΡΗΧΘΗΚΕ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΣΟΜΑΛΙΑΣ
ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΕΣ ΦΥΛΕΣ ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ
ΤΟΝ ΕΠΟΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΠΕΘΑΝΕ ΟΤΑΝ ΔΕΧΤΗΚΕ ΠΥΡΑ ΣΕ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥΣ
Ο ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗ ΣΟΜΑΛΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ
‎Η ΣΕΙΡΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ
‎ΑΜΕΡΙΚΑΝΩΝ ΚΑΙ ΣΟΜΑΛΩΝ.
‎ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΕΣ ΕΧΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ,
‎ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ‎ΠΟΥ ΕΔΡΑΣΑΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΟΗΕ.
‎Υποτιτλισμός: Δήμητρα Θεοφάνη