Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Boeing gibi büyük bir şirkete karşı gelmek her gün olan bir şey değildir.
Sağ elinizi kaldırın.
Vereceğiniz ifadenin tamamen doğru olduğuna
yemin eder misiniz?
Ederim.
Boeing sizinle sonuna dek savaşır.
Suçlanıp ceza alma ihtimali olduğu hâlde
insanlara kurallara ve düzenlemelere uymamalarını söylüyordu.
Halkı tehlikeye atıyor olabiliriz.
İfadesinde ima ettiği şeylerin ciddiyeti
bir an duraksamama yol açtı.
John'un konuşması cesurca bir şeydi
ama benim şahsi düşüncem
bu yüzden öldürülebileceğiydi.
Planımız John'un ifadesine
ertesi sabah devam edilmesi yönündeydi.
Ne var ki saat 10.00 olduğunda John hâlâ ortada yoktu.
Ben de oteli arayıp
odasına bağlanmak istedim.
Telefon çalıp duruyordu.
Uyuyup uyumadığına bakmaları için birinin kontrol etmesini istedim.
"Odasında yok" dediler.
"Kamyoneti dışarıda mı?" diye sordum.
Müdür kontrol etmeye gitti ve döndüğünde dedi ki
kamyonete gidip bakmış ve onu yolcu tarafında görmüş.
Sonra da 911'i aramış.
Boeing uçmaktan korkmak için yeni bir sebep daha verdi.
Şirketin yeni Dreamliner'larından birkaçı alev aldı.
Boeing 777 motorlarından biri kalkıştan dakikalar sonra arızalandı.
Havada patlayan 777 motoru yüzünden ailemin evi bu hâle geldi.
Yüz yirmi dokuz yolcu tahliye edildi. Beş kişi yaralandı.
…uçuş sırasında kontrolü kaybedince 50 kişi yaralandı.
Bir yolcu patlamada hayatını kaybetti.
Sürekli inanılmaz tehlikeli şeyler oluyor.
Haber üstüne haber ve olay üstüne olay olunca
Boeing hâlâ nasıl uçuyor merak ediyorsunuz.
SERBEST DÜŞÜŞ: BOEING İÇİN HESAP GÜNÜ
Hâlâ uçak sesi duyunca gökyüzüne bakan o çocuğum.
Bakıp heyecanlanırım. Evet.
Havacılığı hep sevdim.
Babam bir F-14'le çalışıyordu
ve hep kapılara gidip uçakların kalkışını izlerdim.
Seattle'da büyüdüğümden
hep Boeing'de çalışacağımı düşünürdüm.
Mezun olur olmaz Boeing'e girince çok sevinmiştim.
Boeing harika bir şirketti.
Boeing tişörtü giydiğinizde
insanlar gelip sizinle konuşurdu.
Gurur vericiydi.
Ateşleme yapıldı.
Kalkış gerçekleşti.
Uzun süre roket bilimciydim ama yeni hedefim uçaklardı
ve dünyanın en iyi uçak üreticisinde çalışmak istiyordum.
Boeing bir asır boyunca dünyada seyahati değiştirdi.
…dünyanın en büyük havacılık ve uzay şirketi.
Boeing'de çalışmaktan gurur duydum. Hâlâ da gurur duyuyorum.
Boeing hayatımı değiştirdi.
Çok fakir bir aileden geliyordum
ve mali durumum tamamen değişmişti.
Boeing'de çalışmak
ve orada bir iş sahibi olmak gerçek bir onurdu.
Burası Boeing.
Burada uçak yapıyorlar
ve hep aynı fikir hâkim.
Her şeyi olması gerekenden biraz daha iyi yap.
Boeing eşsiz bir şirketti çünkü bir anlaşmazlık olduğunda
yapılan çalışmayla ilgili son kararı
kalite departmanı verirdi.
-Devam edebiliyor muyuz? -Evet.
Doğru yapıldığından emin olmak için
her iş iki veya üç kişiyle kontrol edilirdi.
Bence bu işe yaramayacak. Ciddiyim.
O zamanlar sistemin freni kaliteydi.
Sorun varsa kalite müdürleri hattı durdururdu.
Yönetim arkanızdaydı.
-Hazır olmamızı beklesinler. -Tamam.
Sonra birden o atmosfer tamamen değişti.
CEO olarak nasıl bir başlangıç yaptınız?
Boeing'e gelince ne gördünüz?
En baştan başlamak gerekiyordu,
kültür baştan sona tartışılmalıydı.
Boeing'in gerilemesi.
Gerileme büyük ölçüde Jim McNerney'nin CEO oluşuyla başladı.
Görünürde mükemmel bir adaydı.
Lisansını Yale'de,
yüksek lisansını Harvard'da yapmıştı.
Jim McNerney dizilerden fırlamış bir ABD senatörü gibiydi.
JIM MCNERNEY BOEING CEO'SU
BOEING YÖNETİMİ
Jim McNerney uzun bir süre General Electric'te yöneticilik yaptı
ve 20. yüzyılın en etkili CEO'su sayılan Jack Welch'in de
öğrencisi konumundaydı.
Ben de birçok kişi gibi Amerikan rüyasının bir parçasıyım.
Jack Welch maksimum kâr için her şeyi göze alan
ilk büyük Amerikan şirketi CEO'suydu.
Hızlıca dış kaynak kullanımına,
denizaşırı üretime, toplu çıkarmalara başladı.
Bir çalışan en alttaki %10'daysa
ona yapabileceğiniz en iyi şey bunu hemen söylemektir.
Jack Welch her yıl GE'de en altta yer alan %10'u kovardı.
Herkes işini kaybetmekten korkuyordu.
Jack Welch bütün bu stratejiler sayesinde
GE'yi dünyanın en değerli şirketi yaptı.
Neredeyse diğer tüm Amerikan şirketleri
GE'ye hayrandı.
Boeing yönetim kurulu da farklı değildi.
Bir şey yönetmek istiyordum. Ne olduğunu bilmiyordum.
McNerney'nin gelişiyle
Jack Welch'in "Kâr her şeyden önce gelir" tarzı
Boeing'i ele geçirdi.
Yeni bir uçak geliştirmesi de istenmişti.
Yeni 787 henüz yapılmasa da
Boeing konforlu olacağına öyle emin ki
ona Dreamliner adını verdi.
787'nin tasarım ve yapım maliyeti
yaklaşık 10 milyar dolar olacaktı
ama Boeing yönetimi bunu fazla buldu.
Bana içeriden gelen belgelere göre Boeing'in planı
uçağı beş milyar dolara yapmaktı.
Yani normal maliyetinin yarısına.
BOEING, 787 ÜRETİMİNDE TARZ DEĞİŞTİRİYOR
Boeing mühendisliği ve üretimi hep kendi içinde yapmakla ünlüydü
ama 787 ile birlikte büyük bir değişim yaşandı.
Maliyeti düşürebilmek amacıyla
uçağın büyük kısmı yurt dışında üretilecekti.
Gövdenin ortası İtalya'da yapıldı.
Kanatlar ve aküler Japonya'dandı.
Kanat uçları ve arka gövde parçaları Güney Kore yapımıydı.
Uçağın tamamına yakını dışarıda üretildi.
Bu da güvenliği ve kaliteyi doğrudan etkileyecekti.
O parçaların güvenlik kontrolü artık bizden çıkmıştı.
Gönderilenleri kabul edip uçağa takmak zorundaydık.
BOEING MONTAJ FABRİKASI
Parçalar tedarikçilerden gelmeye başladı…
…ve plana göre uçak üç günde birleştirilecekti.
Boeing gövdenin iki yarısını ilk kez birleştirdiğinde
biri bana bir fotoğraf yolladı.
Parçalar arasında koca bir boşluk vardı.
BOEING, 787 PARÇALARININ UYMADIĞINI GÖRDÜ
Sorun bu şirketlerin bazılarının
Boeing'in istediği işi yapamamasıydı.
İstenen parçaları üretemiyorlardı.
Çok kötüydü.
Uçağın çok büyük kısmı
dışarıya yaptırıldı.
KANADIN GÖVDEYE BAĞLANTISINDA YAPISAL SORUN
Parçalar uymuyordu.
DREAMLINER ÜRETİMİ KÂBUSA DÖNDÜ
Gecikmeler peş peşe geliyordu.
DREAMLINER GECİKTİ
Bu yüzden Boeing ikinci bir 787 montaj hattıyla
üretimi hızlandırmak istedi.
Boeing Seattle'da kurulmuştu
ve başka yerde uçak üretmemişti.
Boeing'in burada sahip olduğu uçak üretim iş gücü
belki de dünyanın en iyisiydi.
Ama çalışanlar büyük oranda sendikalıydı.
McNerney de sendikalardan nefret ederdi.
Boeing'e masraf çıkarıyorlardı.
2009'da da dedi ki
"İkinci 787 hattımızı Güney Karolina'da kuracağız."
Şunu gururla söyleyebilirim ki Güney Karolina'da sendikalar yok
çünkü burada sendikalara ihtiyacımız yok.
Boeing yönetiminin bu kararı
yine güvenlik adına değil
tasarruf ve kurumsal kâr adına alınmıştı.
Bildiğimiz eski Boeing'i geri getirip
yeniden inşa etmek konusunda
mühendisleriniz neler söyledi?
Eski Boeing'e dönmeyeceğiz.
Beş, dört, üç,
iki, bir.
Kesin!
Boeing fabrika kurduğu sırada
Güney Karolina'da havacılık sektörü yoktu.
O yüzden tecrübeli işçileri de yoktu.
Sürekli Seattle'dan uzman gönderiyorlardı.
John Barnett de onlardan biriydi.
Boeing'de işe başladığım dönemde
bir grup insan bir araya gelmiş memleket muhabbeti yapıyorduk.
Ben de Louisiana'dan olduğumu söyledim.
Arkadaşlarımdan biri birden
"Demek Louisiana'lı bir bataklık kurdusun" dedi.
O günden sonra adım "Swampy" oldu.
Seattle'da 15 yıl kalite müdürüydüm.
Yeni Dreamliner fabrikası için Charleston'a gelen
ilk kalite müdürlerinden biriydim.
Kalite müdürü olarak işim uçağın düzgün yapılmasını sağlamaktı.
John düzgün ve kaliteli biriydi, uçak uzmanıydı.
İkimiz de kalite müdürüydük. İyi arkadaştık.
Louisana'lı olduğu için John'dan kiloyla timsah kuyruğu alırdım.
Güneyli olduğum için
Güney Karolina'da aileme yakın olacaktım.
Asla sözünü sakınmayan biriydi.
Odaya girdiği sesinden anlaşılırdı.
Evet, Bataklık Kurdu.
Charleston'a taşınıp John Barnett'le tanıştığımda
aynı hamurdan yoğrulduğumuzu gördüm.
İkimiz için de kalite her şeyden önce geliyordu.
İşe alım gezilerimizde John'la iyice samimi olduk.
Haftada en az 100 kişiyle görüşüyorduk.
Daha ilk günden bize söylenen
Charleston'da sendika istemedikleriydi.
Boeing'in Güney Karolina'yla yaptığı anlaşma gereğince de
çalışanların çoğu yerel halktan olacaktı.
İş fuarlarına katıldık.
Üniversiteden yeni mezunları işe aldık.
Neredeyse tornavida nedir biliyorsanız
Boeing'e girebiliyordunuz.
-Burada çalışanlar nasıl sence? -Bok gibiler.
-Berbatlar. -Hepsi değildir ya.
Hepsi değilse de çoğu bok gibi.
Bence tek yaptıkları işe gelip gitmek.
Evet, bence de.
Yöneticime gidip
bu kişilerin iyi eğitilmediğini söyledim.
Ne prosedüre hâkimdiler ne FAA gereksinimlerine.
Tek öğrendikleri evraklara damga basmaktı.
Ama yöneticilerim eğitimi umursamıyordu.
Ürünün kapıdan çıkması yeterliydi.
Charleston'ın iş gücü
dünyanın en karmaşık makinelerinden birini nasıl inşa edeceğini bilmiyordu.
Neredeyse anında hatalar yığılmaya başladı.
Üretim tesisinde yürürken
çok yüksek bir vuruş sesi duydum.
Sese yaklaşınca
elinde balyoz olan bir müdürün
pimi iniş takımına çakmaya çalıştığını gördüm.
Neler olup bittiğini kaydetmem gerektiğini düşündüm.
Kameraya çekip John Barnett'e gösterdim.
Uçak montajında balyoz kullanamazsınız.
Emniyet pimi mahvolmuş olmalıydı.
Hatta 90'lı yıllarda
bu pimlerin yorulup çatlaması sorunlara yol açmıştı.
Pazar günü iki motoru düşen İsrail El Al uçağı
bir binaya çarptı.
Uçağın üreticisi olan Boeing
tüm havayollarına çağrı yapıp
747 motorlarını kanatlara tutturan pimleri incelemelerini söyledi.
Çatlama ihtimali inanılmaz derecede yüksekti.
John "Bunu mutlaka üst yönetime götürmelisin" dedi.
Müdüre kınama cezası verip durumu düzelteceklerini düşündüm.
Onun yerine videoyu silmemi söylediler.
RESİM SİLİNSİN Mİ? EVET
Olanları araştırmamı engellemek için
beni başka bir tesise gönderdiler.
Sanki bize vermek istedikleri mesaj
istesek de istemesek de üretimin devam edeceğiydi.
Daha iyi olmalı ve daha yukarı çıkmalısınız.
Bu da jakuzi etrafında toplanıp
herkesi mutlu edecek konuşmalarla olmaz.
Patron baskı yapmalı, liderlik etmeli ve sınırları zorlamalı.
Jim McNerney'nin tek odağı
mümkün olan en düşük maliyetle işi yetiştirebilmekti.
Bu yüzden üretimdeki hiçbir gecikmeye
tahammülü yoktu.
Lanet olası takvime uymak için herkesi zorluyorlar
ve kaliteyi umursamıyorlar.
Uçaklar olabildiğince hızlı bitmezse
yöneticilerin primleri düşerdi.
O sıralarda bir uçağı denetliyordum.
Gövdenin arka kısımla birleştiği yerde bir delik gördüm
ve oradaki bağlantı elemanı uygun boyutta değildi.
Gördüklerim beni endişelendirdi.
O tür bağlantı elemanları uçak düşürürdü.
Konuyu kalite müdürüme iletince "Sen işine bak" dedi.
Gördüğü kusuru düzeltmek için süreci durdurmaya çalışanlar
ciddi şekilde azarlanıyordu.
Başları belaya giriyordu.
Boeing 787 Dreamliner'ın sertifika törenine
hepiniz hoş geldiniz.
Dreamliner'ın çıkışından sonra Boeing mali sıkıntıya girdi.
Yepyeni bir tasarıma yatırım yapmak da istemediler
çünkü yeni bir uçağa yatırım yapmak ciddi masraf demekti.
Son derece azimli yabancı rakibi
Boeing'i türbülansa itti.
Airbus uçuşa hazır.
A320neo'ya onay çıktı.
Sonra Airbus en popüler uçağına yakıt tasarruflu yeni motorlar takıp
yakıt maliyetini %20 azaltacağını duyurdu.
Sipariş edilen uçak sayısı 4.300'ü aştı.
Airbus tam anlamıyla Boeing'i yere serdi.
Jim McNerney çılgına döndü.
Yeni bir uçak geliştirmeleri gerekiyordu.
Boeing, 737'nin yerine geçecek yepyeni bir uçak düşünüyordu
ama bunu yapmak yıllar alırdı.
Jim McNerney çok acele bir karar aldı.
McNerney "Basit bir şey yapıp
737'ye yakıt tasarruflu olan yeni motorlar koyalım" dedi.
Böylece 737 MAX ortaya çıkmış oldu.
Yeni uçağı duyurdukları anda
satışlar patladı.
…Southwest Airlines büyük bir sipariş verdi.
Lion Air Group 50 Boeing 737 MAX aldı…
Sipariş defterimiz göz alabildiğine dolu.
Boeing çok rahatladı.
Bu da hissedarlar için kâr demekti.
-Jim McNerney. -Teşekkürler.
CEO için de çok iyi paraydı.
Jim McNerney 2015'te işinden ayrıldığında
yüz milyonlarca dolar kazanmış
ve emeklilik tazminatı olarak on milyonlarca dolar almıştı.
Eminim ayrılırken "Şu hisse fiyatına bak.
İyi iş çıkardım" demiştir.
BOEING HİSSE DEĞERİ: 2005-2015 $67.78-$140.06
NASIL BÜYÜK OLUNUR
Maliyet azaltma başarılı göründüğünden
o gittikten sonra da devam edecekti.
McNerney ayrılınca yönetim kurulunun atadığı isim
halefi olarak kendi seçtiği Dennis Muilenburg'dü.
Göreve gelmeden önce
Muilenburg 18 ay boyunca McNerney'yi izledi.
Sanırım o süreçte McNerney ona
büyük mali başarılar getiren her şeyi gösterip
"Bunları sürdür" dedi.
O da sürdürdü.
Boeing hisseleri yükselmeye devam ediyor.
Şaşırdınız mı?
Hisse fiyatınız parabolik biçimde artıyor.
Şaşırdım diyemem. Üretim artışı sözü vermiştik.
Şimdi de sözümüzü tutuyoruz.
-Bu da daha yüksek kazanç oranı demek. -Bence de öyle.
Şimdi biraz da ticari…
Muilenburg geldiğinde "Hiçbir şey değişmez" demiştim.
Hatta daha da kötüleşti.
GÜNEY KAROLİNA DREAMLINER FABRİKASI
Bir gün beni Dreamliner'a çağırdılar.
Zeminin altındaki tüm elektrik kablolarında
metal çapaklar bulduk.
Zemin döşenirken
vidaların dişleri soyulmuş.
Bu metal çapaklar zamanla orada titreşerek
kısa devreye yol açacaktı.
Minik bir kısa devrenin uçak düşürebileceğini biliyoruz.
Swiss Air 111, kokpitte duman var.
2 EYLÜL 1998
Acil dönüş talep ediyoruz.
Swiss Air 111'in eğlence sisteminde aşınmış bir kablo
yangın çıkararak uçağı düşürmüş ve kurtulan olmamıştı.
Enkazın 1.800 metre üstündeyiz.
17 TEMMUZ 1996
Yakıt deposundaki aşınmış kablo yüzünden TWA 800 havada infilak etti.
787 Dreamliner'da bu vidalardan yaklaşık 20.000 tane vardı.
Bu kabloların etrafında 60.000 çapak olabilirdi.
Ben de bunu patronuma söyledim.
"Temizlemek çok pahalıya patlar ve çok zaman alır" dedi.
Peki bu uçaklardan birinin 350 yolcuyla düşmesi
kaça patlar ve ne kadar zaman alır?
"Bu uçağın güvenli ve uçabilir olduğunu onaylamayacağım" dedim.
Ama bana kulak asmadılar.
Sonra da eziyet olsun diye her dört ila altı ayda bir
başka yere yollandım.
Gittiğim her yeni yerde de
ciddi bir sorun buldum.
Sadece fikrini soracaktım.
Kayınlarım bunlardan biriyle uçacak.
Sence güvenli mi?
GÜNEY KAROLİNA DREAMLINER FABRİKASI
Sonuçta kayınların.
-Sen uçar mısın? -Hayır.
Bedava tatil ayarladım.
-Ne zaman? -Ama 787 ile uçacaksın.
-Aman be. -Ne oldu?
Olmaz, 787 ile tatile gitmem.
787'de ne oluyor biliyor musun?
Ne oluyor?
Ne olmuyor ki?
Bu uçakların hiçbirine binmem
çünkü fabrikadaki kalitenin ne boktan olduğunu görüyorum.
İlk kez Charleston'da
çoğu fabrika çalışanının uçağa binmek istemediğini gördüm.
Kendi çalışanlarınızın bile güvenmeyip binmek istemediği bir uçağı
neden halkın kullanımına sunuyorsunuz?
Charleston fabrikasında
Seattle'dan çok farklı bir kültür vardı.
Ama 2015'te alarm zilleri çalmaya başladı
çünkü daha önce hurdaya çıkarılmış
paslı 787 iniş takımı akslarının
üstlerinde kırmızı spreyle "hurda" yazılı olduğu hâlde
Dreamliner üretim hattında yeniden kullanıldığını gördüm.
Bu parçalar resmen çürümüştü.
Araştırmaya başlayınca bazı hurda parçaların
yıllar boyunca uçaklara yeniden takıldığını gördüm.
KALİTE MÜDÜRÜ TEDARİKÇİ KALİTESİ
DURUN! BU EYLEM YASAKTIR
KIRIK PARÇALAR
Kaç parçanın uçaklara takıldığını asla bilemeyeceğiz.
Boeing 1.200'den fazla Dreamliner teslim etti.
Dreamliner filosu 85'ten fazla ülkede
bir milyar yolcu taşıyor.
Biz de bu yüzden şirket içi soruşturma başlattık.
HURDA PARÇALAR GERİ TAKILDI
Kovulan, hapse giren ya da uzaklaştırılan hiçbir yönetici olmadı.
Sanki işin bir parçasıymış gibiydi.
Hâlâ uçan binlerce uçak ne olacak bilmiyorum.
Bu aşamada her şey mümkün.
İnsanlara ve kalite müdürlerine bu şekilde davranan yeni Boeing
tüm şirketi mahvediyor.
Bu da beni korkutuyor.
Hem de çok.
John eve endişeli gelirdi.
"Nasıl anlamazlar inanamıyorum" derdi.
Sonraları bu durumun onu cidden etkilediğini gördüm.
İK'ya gitmeyi ciddi ciddi düşünüyordum
çünkü Boeing'de İK'ya giden hedef olur.
Geçmiş olaylardan gördüğüm kadarıyla
Boeing muhtemelen sizi anında kovardı.
Bilgisayarınızı ve telefonunuzu alırlardı.
Tüm belgelerinize el koyarlardı.
İşinize son verilmesi yetmezmiş gibi
bir de tüm sektörde kara listeye alınırdınız.
Yapacaklarından korkuyordum.
Ama uçak yolcularını tehlikeye atmaları
kabul edilemez bir şeydi
ve onlarla savaşmaya karar verdim.
İnsan Kaynakları'na gittim. Prosedürleri ihlal ettiklerini söyledim.
İK "Evet, haklısın" dedi.
Düzeltecek bir şey yapmadılar.
Etik şikâyetinde bulundum.
Yine olmadı.
Washington'daki Kurumsal Etik'in başkan yardımcısına yazdım.
Yöneticiler hiçbir şey yapmadı.
OSHA'ya şikâyette bulundum.
Bu sorunların çözümü için denetim ve yaptırım gücü olan
FAA'e başvuru yaptım.
Kimsenin umurunda değil miydi?
"Keşke kulak verseydik" demeleri için uçak düşmesi mi gerekiyordu?
10 MART 2019
Pazar sabahı uyanmıştım.
İki çocuğum da yanımdaydı
ve çocukların fotoğrafını görmek
onu mutlu eder diye düşündüm.
Çocukların resmini çekip
"Günaydın baba" diye yolladım, bir sürü emoji de koydum.
Mesajın iletilmediğini fark ettim.
Bu bana biraz garip geldi
ama belki de Addis Ababa'da telefon az çekiyordu.
Mick Birleşmiş Milletler'le çalışıyor ve çok seyahat ediyordu.
Hep insanlara yardım etmek istiyordu.
Birkaç saat sonra telefonumu aldım.
Hâlâ ondan cevap yoktu
ama bir arkadaşımdan bir sürü cevapsız çağrı vardı.
Arkadaşımı aradım ve dedi ki "Naoise, haberleri izledin mi?
Uçak kazası olmuş."
"Mick de uçaktaymış" dedi.
"Hayır" dedim.
"Hayır."
Etiyopya Havayolları uçağı kalkıştan kısa süre sonra düştü.
Uçaktaki 157 yolcu ve mürettebattan kurtulan olmadı.
Zaman durmuş gibiydi.
İnsanlar bir anda hayatınızdan çıkmaz.
Bir an oradayken sonra kaybolmazlar.
Ama olan buydu.
Eşim ölmüştü.
Sanırım mühendis olduğum için beynim harekete geçti
ve hemen araştırmaya koyuldum.
SON AYLARDA DÜŞEN 2. BOEING MAX 8
Boeing güvenlik sorularıyla karşı karşıya
çünkü sadece beş ayda ikinci uçakları düştü.
Lion Air uçağı Endonezya açıklarında
yaklaşık 200 kişiyle düştü.
Gördüğüm kadarıyla MAX'in ilk kazası bile değildi.
Yepyeni uçaklar yere çakılmıştı,
hem de iki kere.
Bu nasıl olabilirdi?
Cevap istiyordum.
Tüm Boeing MAX 8 ve 9 uçuşları acil bir emirle durduruldu.
FAA güvenli oldukları kesinleşene dek uçuşlarını yasakladı.
İki kazada da gözler hemen MCAS adlı yeni sisteme çevrildi.
Güçlü MCAS yazılımı uçuş sırasında kontrolü alabiliyor.
…pilotları çaresiz bıraktı.
PİLOTLAR SORUNU KAZADAN 2 YIL ÖNCE FARK ETMİŞ
Boeing bu kritik bilgiyi FAA'den, müşterilerinden
ve 737 MAX pilotlarından sakladı.
FAA'e göre önümüzdeki birkaç on yılda
15 MAX daha düşebilir.
Hatalı sistemin güvenlik riski olduğunu Boeing de CEO'su da biliyordu.
Buna rağmen MAX'in her uçak kadar güvenli olduğunu
söylemekten çekinmediler.
Zamanla şunu fark ettim,
her şey o kadar yanlış yapılmıştı ki
adalet mücadelesi vermemiz gerekiyordu.
ÜRETİMDEKİ HİLELERE RAĞMEN BİR ŞEY YAPMADI.
"SUÇ İŞLEDİ"
Çocuklarım babalarının bindiği uçağı
kötülerin yaptığını biliyor.
Oğlum "Kötü adamlar yakalanacak mı?" dedi.
"Bilmiyorum" dedim.
"Bekleyip göreceğiz."
737 MAX kazalarından sonra
fabrikamızdaki herkes şoktaydı.
İşimizi ciddiye alırız,
özellikle ürün kalitesi çok önemlidir.
SAM MOHAWK BOEING KALİTE MÜFETTİŞİ, 2011-GÜNÜMÜZ
Resmen yıkılmıştım.
Ara verebilir miyim? Üzgünüm.
Duygusal anlamda hepimiz çok etkilenmiştik.
Çünkü ne yapıyorduk?
Neden bu alandaydık?
Neden acele ediyorduk?
Etkileniyorsunuz.
İşimizi yaptığımız her gün uçak yolcuları için endişeleniyorduk…
Aileler için üzülmüştük,
sevdiklerinin fotoğraflarını taşımaları çok üzücüydü.
Bunu görmek herkes için zor bir şeydi
ama bir Boeing çalışanı için çok daha zordu.
Kızım yardımsever biriydi.
Hayatını başkalarına adamaya karar vermişti.
İşinde ilk günüydü.
Neden bir sabah çalan telefonla uyanıp
iki oğlumuzun da düşen uçakta olduğunu öğreniyoruz?
Kızımız Samya Doğu Afrika'ya giderek
kamu sağlığı kariyerine başlayacaktı.
Beni en çok sinirlendiren şey Boeing avukatlarının,
sevdiklerinin maruz kaldığı fiziksel ve duygusal travma için
ailelere tazminat ödemeyi reddetmesiydi.
Avukatlara göre kaza çok hızlı olduğundan kurbanlar ne olduğunu anlamamıştı.
KURBANLARIN ACI HİSSEDECEK VAKTİ OLMADI
Son altı dakikalarını sürekli düşünüyorum.
Eşim ve kayınvalidem öleceklerini biliyordu.
O son anlarda öleceklerini bile bile
çocukları teselli etmeye çalıştılar.
Keşke yanlarında olsaydım.
Ailemden geriye kalanların Etiyopya'da oluşu aklımdan çıkmıyor.
Toprağa, jet yakıtına ve uçak parçalarına karıştılar.
İKİ ÖLÜMCÜL KAZADAN SONRA BİLE DENNIS MUILENBURG İSTİFA ETMİYOR
İkinci kazadan sonraki aylarda
Muilenburg çok zor durumda kaldı.
Sonunda Aralık 2019'da Muilenburg kovuldu.
BOEING, CEO DENNIS MUILENBURG'Ü KOVDU
Ama yüzlerce kişinin öldüğü iki faciada da
şirketin başında olmasına rağmen
CEO olarak 120 milyon dolar kazandı
ve yaklaşık 60 milyon dolarlık emeklilik tazminatıyla ayrıldı.
Yerine hemen
yönetim kurulu başkanı Dave Calhoun geçti.
Calhoun deneyimli bir yöneticiydi.
O sırada 10 yıldır yönetim kurulundaydı.
Boeing'de yeni bir dönem.
David Calhoun CEO'luk görevini devralıyor.
Aynı zamanda birçok soruşturma da vardı.
Temsilciler Meclisi çok yükleniyordu.
Kuralların değişmesi gerekiyorsa
bunları trajedilere gerek kalmadan değiştirmemiz gerek.
Bugün burada olmamalıydık.
Adalet Bakanlığı da ceza davası açmayı planlıyordu.
Boeing'in başına ne geleceği meçhuldü.
7 OCAK 2021
MAX kazaları soruşturması iki yıldır sürüyordu.
Kayınvalidemin evindeydim ve Mick'ten bahsediyorduk.
-Arkada haberler açıktı. -Boeing'le ilgili bir son dakika haberi.
Birden Boeing'in adı geçti ve durup dinlemeye başladık.
Boeing, 737 MAX ile ilgili kovuşturmanın ertelenmesi anlaşması yaptı.
"Nasıl ya? Ne demek bu?" dedim.
Kovuşturmanın ertelenmesi anlaşması neydi?
Boeing anlaşmadaki tüm şartları yerine getirdiği takdirde
suçlama üç yılın sonunda düşecek.
Bu da Adalet Bakanlığı'nın Boeing'e dair adli soruşturmasının
fiilen sona erdiği anlamına geliyor.
Kulaklarıma inanamadım. 346 kişi hayatını kaybetmişti.
Yepyeni uçaklar yere çakılmıştı.
Birileri hata yapmıştı. Bu doğru olamazdı.
Boeing yöneticilerine yönelik tehditler de sona ermiş mi oldu?
Belli ki evet.
Ceza ödeyecekler. Gözetim altında olacaklar.
Üç yıl uslu dururlarsa da geçmişe sünger çekecekler.
Hiç yaşanmamış gibi.
CEO'nun yargılanması lazımdı.
Bunun yerine üst yönetimin her şeyden habersiz olduğunu yazdılar.
Boeing'in uyması gereken
birkaç madde var.
Birinin 346 kişiyi öldürüp hiç ceza almamasına
insanın inanası gelmiyor.
Can acıtıcı bir şey.
Uzlaşma işi canımızı sıkmıştı.
Aileler adalet bulamamıştı.
Boeing için yeterince ağır değildi.
Üstünkörü bir çözümle devam ettiler.
BOEING UZLAŞTI
2,5 MİLYAR DOLAR ÖDEYECEK
Ceza Boeing için önemsizdi.
Bu uygulamaların sona ermesi için
birileri hapse girmeliydi.
HAVACILIK DEVİNE UZLAŞMA ŞANSI
Birçok devlet kurumu "Aman tanrım" diyor,
"Birini kelepçeyle götürürsek
tüm şirket kâğıttan kule gibi çöker."
Hayır, onları kelepçeyle götürün ki
insanlar durup düşünmeye başlasın.
İnsanlardan hesap sormazsanız hiçbir şey değişmez.
Bir şey yapmam gerektiğini hissettim.
Mücadele etmeye hazır olan birçok aile vardı.
-Merhaba. -Merhaba.
CEO'ların peşine düşmenin tek yolu
Boeing'in gözetim süresinde şartları ihlal ettiğini kanıtlamaktı.
Güvenlik standartlarının iyileşmediğini kanıtlamak için…
…üç yılımız vardı.
OCAK 2021
KOVUŞTURMANIN ERTELENMESİ ANLAŞMASININ BİTİMİNE 3 YIL KALA
Aileler her ay çevrim içi buluşuyor.
Boeing'in güvenlik hatalarını takip ediyoruz.
Hep bir şey çıkıyor.
Amerika'da bir raporlama prosedürü var.
Ne zaman bir uçakta sorun olsa
sisteme giriliyor ve halk görebiliyor.
Dün bir MAX Roma'da acil iniş talep etti,
bir başka MAX de Hindistan'da acil iniş istedi.
Bir örüntü arıyorduk
ve yepyeni uçaklarda bir sürü sorun çıkıyordu.
Elektrik sorunları, basınçlandırma sorunu,
52 bozuk stabilizatör trim motoru…
Hepsi de kritik sistemler.
Boeing arka bölmede üretim sorunu yaşadı.
Ana gösterge panelinde elektrik sorunu.
Sağ motorun bir pervane kanadı kırıldı.
Birden bir patlama sesi duyduk.
Southwest Airlines'a ait uçağın tavanı uçuş esnasında delindi…
FAA buzlanma önleyiciyi
açık havada en çok beş dakika çalıştırmamızı,
yoksa motorun bozulabileceğini söyledi.
Buna dair uyarı olmadığından
buzlanma önleyiciyi kapatmayı unutmamak için
post-it yapıştırıp uçuyorum.
ACİL İNİŞ TALEP ETTİ.
KAYDIRAK AÇILDI KABİN DUMANLA DOLDU
MAX uçaklarındaki sorunun sadece yazılımsal olmadığını gördük.
Üretim konusunda muazzam sorunlar vardı.
Boeing fabrikalarında neler olduğunu öğrenmeliydik.
John Barnett'in tek istediği
fabrikadan çıkan ürünün kaliteli olmasıydı
ama destek göreceğine tepki görüyordu.
John şirket bünyesinde o kadar çok soruna dikkat çekti ki
şirket sonunda bir karar alıp
onu üretimi etkileyemeyeceği bir yere yolladı.
John'un başına gelenler
çok üzücüydü.
BARNETT'E MİSİLLEME YAPILDI
"KIZAĞA ÇEKİLDİĞİ" SÖYLENDİ
AŞAĞILANDI, KARALANDI
Birçok yöneticiden azar işittim.
Kalite endişelerimi belgelediğim için
performans değerlendirmemde derecem düşürüldü
ve maaşım kesildi.
Hiçbir şey yazıya dökülsün istemiyorlardı,
böylece kusurlarını inkâr edebilirlerdi.
Aynen bu şekilde dediler.
KARA LİSTEYE ALINDI VE DİĞER POZİSYONLAR YASAKLANDI.
Sonra da düzeltici eylem planı diye bir şey yaptılar.
Özetle kovulmak üzereydim.
KOVULMAKLA TEHDİT EDİLDİ.
Stres ve bana gösterdikleri aşağılayıcı ve düşmanca tavırlar
beni çok yıprattı.
Aynı sektörde 30 yıl boyunca
herkesin akıl danıştığı bir uzmanken
bir gecede kurumda istenmeyen adam olmuştum.
İnsan bunu nasıl hazmeder?
Ben de emekliliği seçtim.
Ama ayrıldıktan sonra da sorunların devam ettiğini biliyordum.
Bu da vicdan azabı çekmeme yol açıyordu.
Belki de başkan yardımcısına değil de
başkana gitmeliydim.
Bunları düşünmeden edemiyorsunuz.
Neyi farklı yapabilirdim?
"Şimdi ne yapacağım?" diye düşünüyordum.
Ya çenemi kapayıp oturacaktım ya da Boeing dışına gidecektim.
Uçaklar, insanların hayatı, uçak yolcuları söz konusuydu.
Buna göz yumamazdım.
Çenemi kapatmayacaktım.
Otuz iki yıl Boeing'de çalışan John Barnett
iş yerini ifşa edeceğini söyledi.
Tek önemli şey işi yetiştirmekti, çabucak tamamlamalıydık.
"Geç kalıyoruz. Uçaklar çıksın."
İşin iç yüzünü biliyorum ve çok korkutucu.
BOEING MUHBİRLERİ
İnsanların hayatını etkileyebileceği için
Boeing'de neler olduğunu anlatmak bence hayati önem taşıyor.
Yani 737 MAX'e baksanıza.
O hayatlar ve o aileler…
Hikâyemi o yüzden anlatıyorum. Biri bu soruna el atmalı.
KALİTESİZ ÜRETİM İDDİALARI
Araştırmamıza devam ederken
Boeing fabrikasında üretim sorunları olduğunu
ve tam bir kaos yaşandığını söyleyen
küçük bir işçi grubunun
ortaya çıktığını öğrendik.
Bazıları bizimle bizzat iletişime geçti.
Yıllar içinde çoğunuzla çalışma onuruna eriştik
ve pek çok…
Bir sürü muhbirle temas kurmaya başladık.
O aşamada bir grup oluşturmuştuk.
Onlarla birçok toplantı yaptık,
kimi yüz yüze, kimi çevrim içiydi.
Olup bitenlere karşı sessiz kalamazdık
çünkü hem sevdiklerimize önem verildiğini hissetmeliydik
hem de adalet yerini bulup hesap sorulursa
benzer şeylerin olması önlenebilirdi.
MAYIS 2022
KOVUŞTURMANIN ERTELENMESİ ANLAŞMASININ BİTİMİNE 2 YIL KALA
Sizce ne kadar sürecek?
-Toplantı mı? -Evet.
Üç dört saat daha.
Sonra FAA ile toplantılara başladık.
FAA, Federal Havacılık İdaresi'dir.
Görevleri uçakların tasarım ve üretiminin
güvenli olmasını sağlamaktır.
İşlerinin önemli bir kısmı da Boeing'i izleyip denetlemek.
MAYIS 2022
Kovuşturmanın ertelenmesi anlaşması iki yıl içinde sona erecekti.
Bu yüzden her hafta FAA ile görüşüp
bir sürü sorun olduğunu söyledik.
Yepyeni uçaklarda sürekli sorunlar görüyorduk
ve bunlar eski uçaklarda yoktu.
Hâlâ düzeltilmemiş olması delilikti.
O zamanlar bize söyledikleri şuydu, "Endişelenmenize gerek yok.
Boeing değişti artık, harika bir şirket oldu."
BOEING GÜVENLİK KÜLTÜRÜNÜ DEĞİŞTİRİYOR
Tüm sorunları paylaşacağız ki bir şeyler ters gittiğinde
hem çalışanlarımız hem halk yardımıyla sorunları aşabilelim.
Calhoun'un şirketi düzelteceğini uman pek çok kişi vardı.
Boeing CEO'su rehberlikten bahsederek…
Birileri değişim yapmalı.
Umarım şirketimizi değiştirecek kişi odur.
Dave Calhoun toparlanma sözü vermişti.
Mühendislik birimini yeniden düzenlendi. Güvenlik direktörü geldi.
Benzer olaylar tekrar yaşanmasın diye
stratejik amaçlı bir sürü pozisyon yaratıldı.
CEO DAVID CALHOUN'UN ÇALIŞANLARA MESAJI
Sahada olup bitenlere üst yönetimin kulak verdiği
bir sistem oluşturdular.
Boeing'in konferans görüşmesine hoş geldiniz.
İşleri yavaşlatmayı öneren çalışanlarımızı
gerekirse teşvik edip ödüllendireceğiz.
FİKİRLERİNİ SÖYLEYEBİLECEK
Speak Up programı çalışanların etik sorunları, kötü davranışları
ve güvenlik endişelerini daha kolay saptayarak
daha hızlı harekete geçilmesini sağlamak içindi.
Bir an için şeffaflığımızı kaybettik
ve yeniden şeffaf olmamız gerek çünkü dünya bize güveniyor.
Son dakika haberi. Boeing 737 MAX tekrar uçabilecek.
FAA bu sabah uçuş yasağını kaldırdı.
Şirket MAX yazılımını, bilgisayarlarını ve pilot eğitimini güncelledi.
Boeing 737 MAX ile uçuyorsunuz.
American Airlines kabinindekiler
737 MAX güvenliğindeki yeni sayfayı alkışlarla kutluyor
ve ilk iç hat uçuşu pistten havalanıyor.
Ekibimizle ve o uçakla gurur duyuyorum.
Olağanüstü bir makine ve havadaki her şey kadar güvenli.
Uçakların uçuş yasağı kalktıktan sonra
MAX'in güvenli olduğuna ikna oldum.
Uçmak güvenliydi.
Boeing ve 737 MAX uçağı için büyük destek.
…Southwest Airlines birkaç milyar dolarlık sipariş verdi.
Ryanair 75 MAX sipariş etti.
…737 MAX üretimini artırmak istiyor.
Bu gece uçuş talepleri çok yoğun.
Ryanair CEO'suna göre MAX
havacılık tarihinin en güvenli uçağı.
MAX yeniden uçmaya başlayınca
ortam tamamen değişti.
Boeing eski düzenine döndü.
Para kazanma vakti. Hızla uçak yapıp para kazanalım.
İşler patladı.
Normalde sorumlu olduğum uçak sayısının 10 katından sorumluydum.
Takvim odaklı kaotik koşuşturma yeniden başlamıştı.
Bir sürü sorun yaşıyorduk.
Yaklaşık 50.000 parçanın
kalite kontrolden geçmeden
uçaklara takıldığını fark ettik.
Bazıları uçuş için kritik parçalardı.
Speak Up programı ile bunu rapor ettim.
Uyumsuzluk kayıtlarımın birçoğu hâlâ açık
çünkü genelde o parça kaybolmuş oluyor.
Malzeme inceleme kurulu başkanı
açık uyumsuzluk kayıtlarını silmeye karar verdi.
Bu bir suçtu.
Ben de hemen Speak Up sistemine başvurdum.
ETİK İLE İLETİŞİM
Parçaların birleştiği bağlantı noktalarında
birçok kusur görüyorduk.
Bunu Speak Up ile dile getirdim.
Bence hiçbir muhbir Speak Up'ı birden fazla kez aramaz.
Çünkü biz öyle yaptığımızda hemen misilleme başlamıştı.
Patronum masama gelip beni azarladı
ve "Senin dediğini başka biri dese onu öldürürdüm" dedi.
Ne demiştim ki?
"Mühendislik temellerini düşünmemiz gerek" demiştim.
Düzeltici eylem uygulamamı istediler
çünkü çalışırken yönetimi dinlemiyormuşum.
Etik danışmanı beni arayıp
"Merle, ibret olsun diye
seni cezalandıracaklar" dedi.
DÜZELTİCİ EYLEM GEREKLİLİKLERİ
Yöneticim bana "Otuz gün içinde bu 12 yanlışını düzeltmezsen
işine son verilecek" dedi.
Güvenlik endişelerimi belgelemeye başladım.
YETKİSİZ ONARIM
HURDA PARÇA KULLANIMI
Aklımda bir fikir vardı.
FAA ÖĞRENMEMELİ
Basını aramak istemiyordum.
YASALAR BASINA İFŞAYI KAPSAMAZ
Çünkü muhbirlik yaparsanız işinizi ve çevrenizi kaybedersiniz.
BOEING MUHBİRLERİ KOVULABİLİR.
Birkaç yıl içeride muhbirlik yaptım
ama halka gitmeyi asla istemedim.
Çünkü nihayetinde bir çalışandım.
Beni çarmıha gererlerdi.
Birçok iş arkadaşım şirket içinde bile
sesini çıkarmaya korkuyordu.
HATALI MÜHENDİSLİK
Ama can kaybına yol açabilecek sorunlu bir alan görürsem
morarıncaya dek konuşurdum.
Öyle de yaptım
ve sonunda beni Dreamliner programından attılar.
Sonra bir gün lastiğimi yardılar.
Kimin yaptığını bilmiyorum
ama bence bu bir uyarıydı.
İşler istemediğimiz kadar ciddileşmişti.
Çok sarsılmıştım.
Her sabah saat 03.00'te
kâbuslarla uyanıyordum.
O dönemde aynı anda üç farklı psikiyatra gidip
bununla başa çıkmaya çalışıyordum.
Birçok kişinin hayatı tehlikedeydi.
Uçakların çok yakınıma düştüğü kâbuslar görüyordum.
Uçaklar öyle yakınıma düşüyordu ki sıcaklıklarını hissediyordum.
Geceleri uyuyamıyorum.
Umuyorum başka MAX düşmez
ama yine de uyuyamıyorum.
Mücadele üstüne mücadele kaybetmek
ve defalarca ihanete uğramak
insanı yıpratıyor.
Çaresizdim.
İşçiler halkla konuşmaktan memnuniyet duyar
ama işlerini kaybetmekten korkuyorlar.
Önlerinde çalışacak uzun yıllar var.
İşlerinden kovulmayı göze alamazlar.
Kesinlikle bir korku kültürü var.
CHARLESTON, GÜNEY KAROLİNA
Boeing'den ayrıldıktan sonra da bir sürü sorun görmesi
John'u çok yormuştu.
Biz de dava açtık.
John Barnett'in Boeing'e açtığı dava
düşmanca bir iş ortamına maruz kalma
ve Boeing'in ona misilleme yapması iddialarını içeriyordu.
Orada çalıştığı uzun yıllar boyunca
sürekli psikolojik baskıya uğramıştı.
Bay Barnett, ifadenizde
sizi yıkacağını mı söylemiştiniz?
-Beni yıkana dek zorlayacaktı. -Peki.
Bunu şaka yollu mu söyledi?
Kesinlikle hayır.
Şikâyette bulunduk
ve Boeing'i evrak sunmaya zorladık.
Boeing'den yanıt almak çok uzun sürdü.
Muhbir davaları
çok karmaşık olur.
Genelde muhbirler halka gittiğinde
işlerine son verilmiş
ve bilgisayarları veya telefonlarına işverenlerce el konmuş olur.
O yüzden ellerinde kanıt olmaz. Beyana dayalıdır.
John'un durumu diğerlerinden farklıydı
çünkü John her şeyi belgelemişti.
KABLO DEMETLERİNİN ÜSTÜNE TİTANYUM ÇAPAKLAR DÜŞÜYOR
İleride bir gün
Boeing'le hesaplaşacağını
ve başarısız oldukları noktaları kanıtlayacağını söyledi.
Oksijen konulu araştırmadan bahsedelim.
Temmuz 2016 civarında
kusurlu oksijen tüpleriyle ilgili bir sorun yaşandı.
-Doğru mu? -Evet.
Oksijen kapsüllerinden bazılarının
düzgün oksijen vermediğini gördünüz.
Yaklaşık %15'i çalışmıyordu.
Yüzde 15'lik arıza oranına ulaşmanız
gayriresmî testlerle oldu değil mi?
Hayır, gayriresmî bir test değildi.
MUHBİR ŞİKÂYETİ
"Bu soruna iyice eğilmeliyiz" dedim.
Depodan yeni kapsüller çıkardım
ve hâlâ paketinde olan kapsülleri kontrol grubuna gönderdik.
OKSİJEN TÜPLERİNE DEFO ANALİZİ YAPILDI.
Hatta arıza oranı %25'e çıktı.
Bu yüzden alarma geçtik. Çok ciddi bir sorundu.
Diyelim ki 12 bin metrede uçarken
bir sebepten kabin basıncı hızla düştü
ve oksijen maskeleri indi.
Maskenizi 20 saniyede takmazsanız
oksijen yetersizliği baş gösterir,
bu da beyin hasarına ve bazı hâllerde ölüme yol açabilir.
Oksijen alamadığınızı düşünün.
Çocuklarınızlasınız diyelim.
Hanginiz oksijen alacaksınız?
BARNETT BU SORUNU BELGELEDİĞİ İÇİN ELEŞTİRİ GÖRDÜ
Oksijen kapsülleriyle ilgili sorunu belgelediğiniz süreçte
kimse bu sebepten sizi eleştirmedi değil mi?
Aslında bir e-posta aldım.
Çok ağırdı.
"Aklını başına topla" der gibiydi.
Onun böyle bir tavrı vardı. Biraz…
Deminki e-postalarda öyle bir şey yoktu.
-Onlarda yok ama kopyaları sizde. -Tamam.
John bu kusurların ortaya çıkmasının
sekiz, on, on iki yıl süreceğini söylerdi.
Bu sorunlar onu çok korkutuyordu
çünkü günün birinde bir felakete yol açabilirlerdi.
ARALIK 2023
KOVUŞTURMANIN ERTELENMESİ ANLAŞMASININ BİTİMİNE 1 AY KALA
Adalet Bakanlığı'nın üç yıllık gözetiminin bitimine
bir ay kalmıştı.
Hepimiz zihinsel bir süreçten, psikolojik bir süreçten geçiyorduk.
Toplantılar aylarca sürdü.
Hatta Washington'a gidip
Adalet Bakanlığı'yla bile görüştüm
ve Boeing kültüründe ve fabrikalarında
değişim olmadığına dair endişelerimizi onlarla da paylaştım.
Yolsuzluk biriminin başı olan Glenn Leon'la görüştük.
Bize bir metin okumaya başladı.
"Bir saniye, bizim söz hakkımız yok mu?" dediğimiz zaman da
biraz homurdanıyor
ve bir şey olmamış gibi devam ediyordu.
Adalet Bakanlığı çok açık bir şekilde Boeing'i korumaya çalışıyordu.
Duruşmalara gidiyoruz.
Adalet Bakanlığı ile Boeing avukatları bir tarafta muhabbet ediyor,
biz de diğer taraftayız.
Suçlu olan bizmişiz gibi.
Boeing'den Adalet Bakanlığı'na ve Adalet Bakanlığı'ndan Boeing'e geçen
öyle çok avukat var ki
siyasi açıdan düğüm olmuş vaziyetteler.
DAVACI: AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ DAVALI: BOEING ŞİRKETİ
Kovuşturmanın ertelenmesi anlaşması sona ermek üzereydi.
HÜKÛMET BOEING'İ SUÇLAMAYACAK
Umudumuz yoktu. Adalet yoktu.
Kimseden hesap sorulmayacaktı. "Boş verin. Eve dönün."
Belli ki Adalet Bakanlığı'nın derdi suçluları uzaklaştırmak değil.
Bu davayı bir an önce kapatmak istiyorlar.
Suçlulara dokunmayıp onları rahat bırakacaklar
ve kimse bir ders almayacak.
Şu anda üretim kalitesiyle ilgili sayısız sorun olduğunu
belgelerle gösteriyoruz.
Bir sonraki kaza ne zaman olacak?
Umarım asla olmaz.
Ama durum bu.
5 OCAK 2024
KOVUŞTURMANIN ERTELENMESİ ANLAŞMASININ BİTİMİNE 2 GÜN KALA
Kule, Alaska 1282,
C7 20-18 için çekiş izni.
Pushback onaylandı, 2-8 sol.
Hazırlık, taksi ve kalkış gayet normaldi.
Alaska 1282, 2-8 sol pistinden kalkış izni verildi.
İyi uçuşlar Alaska 1282.
Uçak kalkarken kızım çizim malzemelerini çıkardı.
Oğlum kucağımda oturuyordu.
Üç yaşındaki çocuğum ortada, beş yaşındaki çocuğum cam kenarındaydı.
Tırmanıştaydık.
Ailemin ne durumda olduğuna bakmak istedim.
Seattle, Alaska 1282, 3.300'den 4.500'e tırmanıyoruz.
Alaska 1282, Seattle Merkez, tırmanın ve 230'da kalın.
Tiz bir ıslık sesi duydum.
Sonra da bir patlama oldu.
1282'de acil durum. Üç bin metreye iniyoruz…
KÂBUS GİBİ
Anında oksijen maskeleri düştü
ve bir terslik olduğunu anladım.
İnmemiz gerek.
KULAKTA KANAMA
Sersemlemiştim ama hızla başımı çevirdim ve işte karşımdaydı…
Açık gökyüzü.
Tamamen şok olmuştum.
Bir yaşındaki oğlumun bacaklarını bacaklarımın arasına sıkıştırdım.
Sürekli çığlık atıyordu.
Maskeyi taktığımda hava gelmiyordu.
OKSİJEN MASKELERİ ÇALIŞMADI.
Nefes almaya çalıştım. Oksijen yoktu.
KABİN EKİBİ ÇOCUKLARA KOŞTU.
MASKELER ÇALIŞMIYORDU.
Kızıma baktım.
Saçları geriye doğru çekiliyordu.
O deliğin iki sıra önündeydi.
Bir sonraki panelin de kopacağını
ve uçuştan sağ çıkamayacağımızı düşündük.
NE OLDU BİLMİYORUM AMA BİR SORUN VAR
Oksijen tükenmişti.
Başımız tekrar dönmeye başladı
ve görüşüm bulanıklaştı.
İki kızım da korku içinde bana bakıyordu.
İyi olacağımızı söyleyemedim çünkü bilmiyordum.
ANNE, BASINÇ KAYBI OLDU. MASKE TAKTIK. SENİ SEVİYORUM.
Muhtemelen ailemle geçireceğim son dakikalardı.
Uzanıp elimi eşimin sırtına koydum
ve dua etmeye başladım.
HAYATIMDAKİ EN İYİ ŞEYSİN VE HEP ÖYLE OLACAKSIN
Oğluma veda mesajı attım.
Ona başıma gelen en güzel şey olduğunu söyledim.
KORKUYORUM SENİ SEVİYORUM
SONSUZA DEK
BİR ŞEY OLURSA ANNEME VE BABAMA ONLARI SEVDİĞİMİ SÖYLE
LÜTFEN BENİM İÇİN DUA ET
LÜTFEN, ÖLMEK İSTEMİYORUM
Pencereden baktım ve uçak bulutların altına indi.
Tekrar nefes alabiliyorduk.
Çocuklarıma bakıp "İyi olacağız" diyebildim.
Son dakika haberiyle başlıyoruz.
Son dakika haberimiz Oregon'dan.
Bu görüntüler, havadayken gövdesinin bir kısmı patlayan
ve uçuşa devam eden bir yolcu uçağının içinde çekildi.
Alaska olayı olduğunda
ben de herkes gibi bilgi topluyordum.
Detayını bilmiyordum.
Mutfaktayken telefonuma bildirim yağmaya başladı.
Çok ciddi bir şey yaşandığını anlamıştım.
Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu olayı araştırıyor.
Seyir irtifasındayken uçağı kaybedebilirdik.
Uçak daha yeni sertifika almış bir Boeing 737 MAX.
Kapı tıkacı denen bir parça kopmuştu.
Aslında kapı değil ama bir boşluk var
ve bazı havayolları oraya ekstra kapı koyuyor.
Boeing'deki bir tanıdığımı arayıp
"Böyle şeyler uçuş yasaklatır" dedim.
FAA, ABD'deki tüm 737 MAX 9'lara uçuş yasağı getirdi.
…diğer uçaklarda da aynı şeyin olabileceğini söyledi.
Boeing sorumluluğu reddederek ürünlerinin
"Boeing dışındaki kişi veya kurumlarca
yanlış kullanım ve bakıma" maruz kaldığını söyledi.
İşimiz olan biten her şeyi anlamak.
Boeing birkaç aydır defalarca talep ettiğimiz
belgeleri ve bilgileri bize sağlamadı.
Şeffaflıktan bahsediyorlar ama en azından şu ana dek
o tıkaçla ilgili şeffaf davranmadılar.
Kapı tıkacı olayı beni şaşırtmadı.
Böyle bir şeyi beklediğim için birkaç yıldır mücadele veriyordum.
Kimse ölmediği için rahatlamıştım.
Böyle bir arızanın yaşanması bile kâbustu.
Kendi kendime dedim ki
"İnsanlardan hesap sormazsanız olacağı budur."
Kapı patlamasını haberlerde gördüğümde
soruşturmada ne bulacaklarını tam olarak tahmin ettim.
Bu panelin uçaktan kopmasının sebebi
fabrikadaki kalite eksikliğiydi.
2023 yılında
Seattle'daki Boeing 737 fabrikası bir uçak üretti
ve bu uçak sonradan Alaska 1282 oldu.
Bir yandan da fabrikada kaos vardı
çünkü dış kaynak kullanımı ve artan üretim
Boeing'in başına bela olmuştu.
Soruşturmada şunu gördüler,
Boeing'deki kapı ekibi
kapı tıkacını sökerek
tedarikçilerin hatalarını düzeltmeye çalışmıştı.
Tıkacı sökmek için dört cıvatayı çıkarmalıydılar.
Ön raporlarındaki bir fotoğraf
çok şey anlatıyordu.
Kapı tıkacının dört köşesinden üçü fotoğrafta görülüyordu
ve tıkacı sabitleyecek cıvatalar ortada yoktu.
Geri takılmamışlardı.
Sonrasında o uçak 154 uçuş yaptı.
Her inişte ve kalkışta
titreşimler kapı tıkacını biraz daha oynattı
ve nihayet
5 Ocak 2024'te
tıkaç koptu.
Bugüne dek 8789'un sol MED kapağının
çıkarıldığına dair bir belge bulamadık.
Doğru.
Çalışmayı yapan her kimse kayda geçirmemişti.
Neden?
Muhtemelen birileri iş çabucak bitsin istedi.
Sistemin tamamı yetersiz kalmıştı.
Ucuz atlatıldı, hem de çok ucuz.
FAA başkanı bugün Kongre Binası'nda
Boeing'in kalite kontrolde sınıfta kaldığını söyledi.
Güvenlik kültürü yoksa güvenli uçak yapmak zordur.
Boeing'in kültürünün bozulduğuna
ve kusurlu uçakların uçtuğuna dair her ne söylediysek
bu şekilde kanıtlanmıştı.
KAZA ANLAŞMA BİTİMİNDEN SAATLER ÖNCE OLDU
Kovuşturmanın ertelenmesi anlaşmasının bitiş tarihine
iki gün kala olmuştu.
BOEING KURTULMAK ÜZEREYDİ
Mucizevi bir olaydı
çünkü hem kimse ölmemişti
hem de artık gözetim süresinde Boeing'in
iyi iş çıkardığını iddia edemezlerdi.
Adalet Bakanlığı Boeing'in 2021'de yapılan
ve şirketi suçlamalardan koruyan anlaşmayı ihlal ettiğini açıkladı.
Boeing yanıt verdi.
"Anlaşma şartlarını yerine getirdik."
Şimdi asıl soru şu,
Boeing'i nasıl bir ceza bekliyor?
Henüz kimse bilmiyor.
Yine başa dönüldü.
Adalet Bakanlığı soruşturma açarak kovuşturmaya başladı.
Her şey yeniden masadaydı.
8 MART 2024
Boeing'den ayrılmanızdan önceki günlerde
herhangi birine
iş yerinde yaşadığınız stresten bahsettiniz mi?
-Doktorlarla konuştum. -Doktorunuz ne dedi?
Kalp krizi geçirip ölebilirdim
ya da o iş ortamında kalp krizinden ölebilirdim.
Yani doktorunuzun dediğine göre
işten ayrılmazsanız kalpten ölecektiniz.
-Öyle mi? -O ortamda kalırsam.
-Tamam. -Evet.
Biraz ara verebilir miyiz?
Boeing'in avukatı yedi saat boyunca ifade aldı.
John çok yorulmuştu.
Dönüp dinlenmek istiyordu,
ifadesine sonra devam edecekti.
Boeing, John'un talebine itiraz etti.
John bu aşamada hiçbir şeyin
davayı geciktirmesini istemiyordu
ve ertesi sabah geri gelip
ifadeyi bitireceğini söyledi.
Sonra da oteline döndü.
9 Mart Cumartesi sabahı
dışarıda fırtına kopuyordu.
Gök gürültüsü, şimşek ve yoğun sağanak vardı.
Saat 10.00 olduğunda John'dan hâlâ haber yoktu.
Biz de yağmur yavaşlayınca
oteline gittik.
Otele giderken umudumuz John'un sağlık sorunu yaşadığı
ama iyi olduğu yönündeydi.
Belki ciddi bir panik atak geçirmiş ya da o tarz bir şey olmuştu.
Ama otele girdiğimizde
müdür bizi arka tarafa aldı
ve ilk söylediği şey "Başınız sağ olsun" oldu.
Haberi alınca çok şaşırdık,
üzüntüden mahvolmuştuk.
John'u kamyonetinde bulmuşlardı
ve başından vurulmuştu.
Dedektiflere göre intihar olması muhtemeldi.
Aklımızda bir sürü soru vardı
ve kapsamlı bir soruşturma yürütüldüğünden
emin olmak istiyorduk.
Cep telefonunun içeriğini görmek istedik.
Konuştukları tanıkların ifadelerini görmek istedim.
Kamyonetin dışında parmak izi var mıydı?
ABD'li uçak üreticisi Boeing'in
muhbir olan eski çalışanı ölü bulundu.
BOEING MUHBİRİ JOHN BARNETT ABD'DE ÖLÜ BULUNDU
Önceki pazartesi konuşmuştuk.
"Ne zaman eve geleceksin?" diye sormuştum.
"Görüşmemi ertelediklerinden burada kalmam gerekiyor.
Eve dönmeyi iple çekiyorum" demişti.
"Kendi yatağıma yatmak istiyorum" dedi.
Hâlâ cevaplanmayan birçok sorumuz var.
Sadece ne olduğunu bilmek istiyoruz.
Şok olmuştum.
John, Boeing'in kaliteyi göz ardı ettiğini göstermeye çalışıyordu
ve amacına ulaşmaya bu kadar yaklaşmışken
böyle bir şey yapmasını
kimse kabullenmek istemedi.
Finiş çizgisine ulaşmıştı.
Kamyonetinde öyle bulunması…
…bize mantıklı gelmedi,
tanıdığımız John öyle yapmazdı.
JOHN BARNETT'E GERÇEKTE NE OLDU?
BU İŞTE KESİN BİR İŞ VAR.
Ondan sonra işler iyice tuhaflaştı.
NE OLDUĞU BELLİ.
Alternatif bir evrene geçmişiz gibiydi.
Üzerinde devasa bir baskı olduğu kesindi
ama intiharına yol açmış olabilir miydi?
Herkes bunu merak ediyor.
John Barnett'in ölüm zamanını ve intihar olup olmadığını
öğrenmeye çalışıyoruz.
Herkes şüpheyle yaklaşıyor.
İnsanlar başkaları da konuşmasın diye
John'un öldürüldüğünü düşünüyordu.
ÇOK ŞEY BİLİYORDU.
"Ama başıma bir şey gelirse intihar değildir" demişti.
İntihar etmediğini biliyorum. Mümkün değil.
Hiç mantıklı değil.
Biz de öyle düşünüyoruz.
Charleston Emniyeti ile adli tıp olayı araştırıyor.
Polisin ve adli tabibin raporlarının yazılmasını bekliyoruz.
Ortam çok gergindi.
Gerçekte ne olduğundan ben bile emin değildim.
John Barnett'in ölümünü duymak travma etkisi yarattı.
Beni asıl kızdıran şey ise
yıllarca yönetim tarafından nasıl muamele gördüğünü öğrenmekti
çünkü ben de aynı yoldan geçmiştim.
Çok sinirlenmiştim.
Her şeyi düzeltme şansları vardı ama hiçbir şey yapmadılar.
Ben de New York Times muhabirini aradım.
"Adımı kullanın" dedim,
Boeing belgelerini verdiğimi herkese söyleyebilirlerdi.
ESKİ BOEING MÜDÜRÜ TESLİM TARİHLERİNE UYMAK İÇİN
İŞÇİLERİN PARÇALARI YANLIŞ KULLANDIĞINI İDDİA EDİYOR
Kamuoyuna gitmek bana çok ters gelen bir şeydi.
Kamera karşısına çıkmaya hevesli değilim.
Roy Irvin ilk kez kameralar önünde konuşuyor.
John Barnett bizim rehberimizdi.
Şirkete ilk başladığımda
insanlara doğru yolu gösteriyordu.
Şimdi de aynı şeyi yapıyor.
Roy, Barnett'in başlattığını bitirmek istiyor.
Ben John değilim
ama birinin bastırması gerek.
Bu belgeselde yer almam
ailemin endişelenmesine yol açsa da
John için bunu yapmalıyım.
Çok korkmuştum
ama kendime bir söz verdim
ve sonuçları ne olursa olsun konuşacağım.
Bugün buraya geldim çünkü sessiz kalamazdım.
787 ve 777 uçaklarının güvenliğiyle ilgili
ciddi endişelerim var
ve iş hayatımı riske atsam da bunları anlatacağım.
Şimdi de Sam Mohawk adında yeni bir muhbir ortaya çıktı.
-Kendimi hedef hâline getirdim. -Neden peki?
Çünkü güvenli uçaklar değiller ve sevdiklerim de onlarla uçuyor.
John'un ölümünden bu yana
havacılık sektörünü ifşa etmek için bizimle iletişime geçen
düzinelerce muhbir çıktı.
Hepsi de John Barnett'le aynı endişeleri taşıyordu.
New York Times'a konuşan eski ve yeni onlarca çalışan
Boeing'de iş gücünün "çöktüğünü", denetim sürecinin "zayıfladığını"
ve önceliğin kalite kontrole değil üretim hızına verildiğini söylüyor.
John birçok kişiye ilham oldu.
3 MAYIS 2024
Charleston Adli Tıp Kurumu'na gidiyoruz.
John Barnett'in ölümüyle ilgili adli tabip raporu hazırmış.
Adli tıp ve otopsi sonuçları da dâhil olmak üzere
soruşturmanın sonuçlarını açıklayacaklar.
Evet, çok fazla soru var.
John'ın ailesi için çok zor bir gün olacak.
Beni duyabiliyor musunuz?
Evet, teşekkürler.
-Günaydın Rodney. Sesim geliyor mu? -Evet.
Oteldeki bir araçta
bir ölüm olduğu bildirilmişti.
Araç kilitliydi ve kapıyı açmaları gerekti.
Olay yerindeki her şeyi olduğu gibi fotoğrafladık.
Charleston Emniyeti John'a ait 80 parmak izi buldu.
Boğuşma veya benzeri bir şeye dair
hiçbir kanıt yoktu.
Otelin güvenlik kameralarına ulaştık.
John'un lobiye girdiği
ve 20.37'de otelden çıktığı görülüyor.
Kamyoneti 20.45'te geri geri park ediyor.
İlk yardım ekipleri onu bulana dek
kimse araca girip çıkmamış.
Akıllardaki sorulardan biri de şu,
mermiyle silahı eşleştirebildiniz mi?
Evet, tavan döşemesinde bulunan mermi
silahıyla eşleşiyor.
Silahın John'a ait olması
ve John'un araçta bulunması
intiharla tutarlı görünüyor.
VAKA EK RAPORU
OLAY TÜRÜ: İNTİHAR
Oğlumun yaşadıkları…
…yüreğimi paramparça etti
ve bir kısmını görmüş olsam da
sanırım onu ne kadar üzdüğünü fark edememişim.
-Ne zaman isterseniz arayın. -Sağ olun.
Rica ederim.
-Görüşürüz. -Görüşürüz.
Sarılmaya ihtiyacım var.
Bunlar Charleston Emniyeti'nin
bize geri verdiği eşyalar.
John'un dizüstü bilgisayarı.
Bu onun cep telefonu.
Bu da John'un defteri.
Defterin içinde de
John'un bıraktığı intihar notu var.
"Boeing'i sikeyim.
Artık dayanamıyorum. Yeter.
Hayatımı mahveden o orospu çocuklarının bedel ödemesini diliyorum.
Boeing'in bedel ödemesini diliyorum.
Beni yüzüstü gömün ki Boeing ve yalancı liderleri
kıçımı öpebilsin.
Sevgili ailem ve dostlarım, amacımı buldum.
Huzurluyum. Sizi çok seviyorum."
Altına da imzasını atmış. John/Mitch, namıdiğer Swampy.
AMACIMI BULDUM. HUZURLUYUM! SİZİ ÇOK SEVİYORUM.
İnsanın aklına hep aynı soru geliyor.
"Farklı ne yapabilirdim?" Evet.
Ama kesin olan bir şey var.
Boeing tetiği çekmemiş olabilir
ama John'un ölümünden
Boeing sorumlu.
18 HAZİRAN 2024
Boeing'in ticari uçaklarının güvenliği ve kalitesi
bugünkü kongre oturumunun gündemi.
737 MAX kazalarından sonra
Boeing işleri düzelteceğine söz vermişti
ama bize ulaşan muhbirlere göre
şirkette hiçbir şey değişmemiş.
Uygunsuz sabitleme,
kusurlu ve hasarlı parçaların kullanımı,
üretim kalitesinde düşüş.
Kovuşturmanın gerekli olduğuna dair pek çok kanıt mevcut
ve artık birilerinden hesap sormamız gerekiyor.
Bu yüzden CEO Dave Calhoun
bugün tanıklık edecek.
Bu kızım Danielle Moore.
Danielle henüz 24 yaşındayken
Boeing 737 MAX'te hayatını kaybetti.
Ben Zipporah Kuria.
Babam Joseph Kuria Waithaka'yı kaybettim.
Önemli kararlar alan kurumlar olarak
dava açmazsanız
ve gerçek bir adalet dersi vermezseniz
tarih tekerrür ettiğinde içiniz rahat edecek mi?
Oğlumuzun hayatını mahvettiniz
ve çocuklarımızı öldürdünüz.
Onları bir daha ne görebileceğiz ne kucaklayabileceğiz
ama siz yapabileceksiniz.
Bize cevap verin.
Kârı insan hayatından önde tutmayın.
Kızımın o uçakta geçirdiği son altı dakikayı düşünün.
Utanın.
Altı dakika bana ulaşmaya çalıştı!
Beş yıl önce iki önlenebilir trajedi sonucu
346 masum insanı kaybettik.
Bu trajedilerin ardından Boeing kendini düzelteceğine söz verdi
ve bir süreliğine Boeing'in değiştiğine inananlar oldu.
Ama geçtiğimiz Ocak ayında
Boeing'in verdiği sözlerden oluşan o içi boş kabuk
kelimenin tam anlamıyla kopup gitti.
Bugün karşımızda olan sorunlar birer ölüm kalım meselesi.
Bu oturum da
bir hesaplaşma anı.
Bugün aramızda olan bazı kişilere
özellikle hoş geldiniz demek istiyorum.
John Barnett'in ailesi.
Annesi Vicky Stokes ve kardeşi Rodney Barnett.
Kendisi Boeing muhbiriydi
ve güvenlik endişelerini gündeme getirdiği için
şirketin uyguladığı yoğun baskı onu intihara sürükledi.
Boeing'in başkanı ve CEO'su David Calhoun
Ocak 2020'de göreve geldi.
Kariyerine GE'de
yani General Electric'te başladı ve orada 26 yıl çalıştı.
Bay Calhoun, neredeyse her gün
Boeing uçaklarına dair yeni bir sorun veya güvenlik endişesi çıkıyor.
Bu sistemik başarısızlığın temel nedenleri neler?
Bunu nasıl düzelteceksiniz ve kimleri sorumlu tutmalıyız?
Sorumlu siz misiniz, başka biri mi?
Alaska kazasını saymazsak
çoğu kazanın ardında yatan nedenler
işletme ve bakım gibi konularda
satış sonrası süreçte ortaya çıkan
çeşitli sorunlara dayanıyor.
Alaska ise üretim hatasıydı.
Başka bir üretim hatası bilmiyorum.
Boeing parça ve bileşen tedarikçilerinin
suçlu olduğunu söylüyor.
İşleri tehlikede olan işçileri suçluyor.
Bu uçakları uçuran pilotların
suçlu olduğunu söylüyor.
Boeing kendisi dışında herkesi suçluyor.
Yaşananların çoğu eğitimsiz iş gücüyle ilgili.
Hatta açıkçası tüm sorun bundan kaynaklı.
Bay Calhoun, şu anda ne kadar maaş alıyorsunuz?
Çalıştığım yıllara ait vekalet belgeleri bunu açıkça gösteriyor Sayın Senatör.
Evet ama ne kadar?
-Bayağı yüksek efendim. -Size yardımcı olayım.
Bu yıl 32,8 milyon dolar. Doğru mu?
Doğru.
Geçen yıla göre %45 artmış. Bu da doğru mu?
Evet, doğru.
Tam olarak ne için para alıyorsunuz?
Boeing'i yönetmek için.
Peki tazminat paketinize kalite de dâhil mi?
Çünkü bu komitenin karşısına pek çok muhbir çıktı
ve Boeing'in kalite ve güvenlikte ucuza kaçtığını söylediler.
Üstelik bu geçmişte kalmamış, hâlâ devam ediyormuş.
Güvenlik denetimlerini kaldırdığınızı,
kalite denetçilerinin azaldığını iddia ettiler.
Sorunları ve endişeleri dile getirdiklerinde
görev yerleri değişmiş, misillemeye uğramışlar
ve tehdit edilmişler.
Kaliteye pek dikkat etmiyorsunuz gibi.
Buna rağmen yılda 33 milyon dolar kazanıyorsunuz.
DAVID CALHOUN, BOEING CEO'SU (2020-2024) YAKLAŞIK TAZMİNAT: 110,8 MİLYON DOLAR
Boeing hiç olmadığı kadar kötü durumda.
Kabul etmesi zor olan şeyse
buna yol açan kararları alan yöneticilerin
yüz milyonlarca dolar kazanması.
Boeing dökülüyor
ve şirketi bu hâle getiren birkaç kişilik grup
dünyanın en zenginleri arasında.
Boeing gibi çeşitli Amerikan şirketlerinin başına geçen birçok yönetici
görev tanımını
masraf kısmak olarak görüyor.
Kârı artırmak uğruna şirketten para sızdırıyorlar.
Talan ediyorsunuz.
Boeing'i talan ediyorsunuz.
Amerika'nın en büyüklerinden biriydi.
Eyaletimde binlerce kişiyi istihdam etti.
Sizse kâr ve hisse değeri uğruna şirketi talan edip
üstüne ödüllendiriliyorsunuz.
Çok büyük bir zam aldınız.
Yani sizin için işler yolunda ama Amerikan halkı için öyle değil.
Bu yöneticilerin çoğunun
üretilen ürünle bir bağı yoktur.
Sırf işletme diplomaları var diye işe alınmışlardır.
…başarılı şirketlerde vardır ve başarısız şirketlerde yoktur.
Bu yıl ayda 47 uçak üretiyoruz. Bunu ayda 52'ye çıkaracağız.
Tahminlerimiz her geçen gün güçleniyor
ve Kongre'nin de yardımıyla bu kazanç hedeflerine ulaşabiliriz.
Frontier Uçuş 2688, 2-8 sol pist. Kalkış izni verildi.
2-8 sol, kalkış izni verildi.
Boeing belirtilere saldırmayı sever.
Uçaktan bir parça kopar ya da motor alev alırsa
bir şey yapmış olabilmek için
hızlı bir çözüm ararlar.
Boeing asla hastalığa saldırmaz
ve hastalık da liderlik modelidir.
Dünyanın en iyi uçağını yapmaktansa
ne pahasına olursa olsun para kazanmaya bakıyorlar.
Çoğu şirket insan hayatını tehlikeye atmaz
ama Boeing atıyor.
Boeing'in kalitesi düşerse
insanlar ölür.
Güvenli hava yolculuğu hepimizin hakkı.
Güvenli uçaklar hakkımız.
Boeing hesap vermeli.
BOEING'İN SON DÖRT CEO'SU
TOPLAMDA YAKLAŞIK 500 MİLYON DOLARLIK TAZMİNAT VE EMEKLİ İKRAMİYESİ ALDI.
MART 2026 İTİBARIYLA BOEING'İN TİCARİ UÇAKLAR BÖLÜMÜ
2018'DEN BERİ ZARARDA VE TAHMİNÎ 40 MİLYAR DOLAR KAYBETTİ.
AĞUSTOS 2025'TE BOEING, JOHN "SWAMPY" BARNETT DAVASINDA
GİZLİ BİR MİKTAR KARŞILIĞI UZLAŞTI.
İHMAL SONUCU ÖLÜM NEDENİYLE BOEING'E AÇILAN İKİNCİ DAVA SÜRÜYOR.
ADALET BAKANLIĞI'NIN BOEING'E AÇTIĞI 737 MAX KAZALARI DAVASI
KASIM 2025'TE DÜŞTÜ.
BOEING 1,1 MİLYAR DOLAR ÖDEYİP
GÜVENLİĞİ, KALİTEYİ VE UYUMU İYİLEŞTİRME SÖZÜ VERDİ.
HİÇBİR CEO SUÇLANMADI.
Bizi başlarından savmak istediler
ama "Yapacak bir şey yok" diyerek
teslim olacağımı sanmıyorum.
Adalet yerini bulmadı, hesap sorulmadı.
Bu da beni sinirlendiriyor.
Bu yüzden mücadeleye devam etmeliyiz.
Böyle devam etmesine izin veremeyiz.
Bir şeylerin değişmesi gerek.
BOEING BU FİLMDE YER ALMAYI BAŞTA REDDETSE DE
SONRADAN BELLİ SORULARA YAZILI CEVAP VERMEYİ KABUL ETTİ:
"BU FİLMDE YER ALAN İDDİALAR YILLARCA MEDYADA GENİŞ YER BULMUŞTUR.
BİR KISMI HÂLÂ ASILSIZ İDDİADIR,
DİĞERLERİNİ İSE BOEING ETRAFLICA ELE ALMIŞ
VEYA İYİLEŞTİRMEYE DEVAM ETMEKTEDİR.
YENİ CEO'MUZUN ÖNDERLİĞİ
VE ÇALIŞANLARIMIZIN GERİ BİLDİRİMLERİYLE
KÜLTÜRÜMÜZÜ GÜÇLENDİREN YENİ DEĞER VE DAVRANIŞLAR GETİRDİK…"
Alt yazı çevirmeni: Can Rendeci