1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

3
00:00:08,717 --> 00:00:13,304
Je neemt het niet elke dag op
tegen een groot bedrijf als Boeing.

4
00:00:14,305 --> 00:00:15,849
Steek uw rechterhand op.

5
00:00:15,932 --> 00:00:20,228
Zweert u dat uw getuigenis
de hele waarheid en niets anders is?

6
00:00:20,311 --> 00:00:21,146
Dat zweer ik.

7
00:00:22,856 --> 00:00:25,734
Boeing zal tot het bittere eind vechten.

8
00:00:26,317 --> 00:00:31,573
Hij gaf mensen de opdracht
om regels en voorschriften te overtreden…

9
00:00:31,656 --> 00:00:36,327
…waarvoor ze aansprakelijk waren
en strafrechtelijk vervolgd konden worden.

10
00:00:37,787 --> 00:00:40,957
We zouden gewone burgers
in gevaar kunnen brengen.

11
00:00:41,041 --> 00:00:44,836
De intensiteit van de gevolgen
van waarover hij getuigde…

12
00:00:44,919 --> 00:00:46,588
…deed me versteld staan.

13
00:00:48,173 --> 00:00:50,425
Het was dapper van John
om zich uit te spreken.

14
00:00:51,134 --> 00:00:55,847
Maar ik dacht persoonlijk
dat dit iemands dood kon worden.

15
00:00:59,100 --> 00:01:04,647
John zou de volgende ochtend
verder gaan met zijn verklaring.

16
00:01:06,691 --> 00:01:10,570
Maar om tien uur was John er nog niet.

17
00:01:12,363 --> 00:01:14,157
Dus ik belde het hotel…

18
00:01:15,116 --> 00:01:17,368
…en vroeg om doorverbonden te worden.

19
00:01:18,787 --> 00:01:20,455
De telefoon bleef overgaan.

20
00:01:22,082 --> 00:01:27,128
Ik vroeg of iemand
kon gaan kijken of hij nog sliep.

21
00:01:27,879 --> 00:01:29,881
Ze zeiden: 'Nee, hij is er niet.'

22
00:01:31,091 --> 00:01:33,593
Ik vroeg: 'Staat zijn pick-up buiten?'

23
00:01:34,302 --> 00:01:38,056
De manager kwam terug aan de telefoon
en zei…

24
00:01:38,139 --> 00:01:42,936
…dat ze naar zijn pick-up was gegaan
en hem van de passagierskant had gezien.

25
00:01:44,813 --> 00:01:47,482
En toen heeft ze het alarmnummer gebeld.

26
00:01:55,240 --> 00:01:58,660
Boeing geeft de wereld weer een reden
om vliegen te vrezen.

27
00:01:58,743 --> 00:02:01,996
Meerdere Dreamliners van het bedrijf
vlogen in brand.

28
00:02:02,080 --> 00:02:05,792
Een van de motoren van de Boeing 777
viel vlak na het opstijgen uit.

29
00:02:05,875 --> 00:02:11,172
Dit is het huis van m'n ouders
nadat een motor van een 777 ontplofte.

30
00:02:11,256 --> 00:02:15,510
Er zijn 129 passagiers geëvacueerd.
Vijf mensen raakten gewond.

31
00:02:15,593 --> 00:02:19,097
…vijftig gewonden nadat een vlucht
de controle verloor.

32
00:02:19,180 --> 00:02:21,933
Een passagier kwam om bij een explosie.

33
00:02:22,642 --> 00:02:25,812
Er blijven maar
gevaarlijke dingen gebeuren.

34
00:02:27,856 --> 00:02:30,817
Als je continue nieuwsberichten
en incidenten ziet…

35
00:02:30,900 --> 00:02:33,403
…vraag je je af hoe Boeing
nog mag vliegen.

36
00:02:51,838 --> 00:02:54,883
Ik kijk nog steeds omhoog
als ik een vliegtuig hoor.

37
00:02:54,966 --> 00:02:55,884
Zo van: 'Ah.'

38
00:03:03,266 --> 00:03:05,018
Ik hou van de luchtvaart.

39
00:03:06,728 --> 00:03:09,230
M'n vader werkte in een F-14.

40
00:03:10,231 --> 00:03:13,443
Ik ging altijd naar de poort
om ze te zien opstijgen.

41
00:03:15,528 --> 00:03:19,866
Ik groeide op vlak bij Seattle en ik
wilde altijd al voor Boeing werken.

42
00:03:21,534 --> 00:03:24,787
Ik was heel blij
toen Boeing me aannam na m'n studie.

43
00:03:25,747 --> 00:03:27,749
Boeing was een geweldig bedrijf.

44
00:03:28,917 --> 00:03:33,379
Als je een shirt van Boeing droeg,
kwamen mensen met je praten.

45
00:03:33,463 --> 00:03:35,340
Het gaf een gevoel van trots.

46
00:03:35,423 --> 00:03:38,551
De ontsteking is begonnen.
We zijn van de grond.

47
00:03:40,094 --> 00:03:45,433
Ik was lang raketwetenschapper,
maar ik wilde met vliegtuigen werken.

48
00:03:46,392 --> 00:03:50,730
En ik wilde werken bij
's werelds beste vliegtuigfabrikant.

49
00:03:51,814 --> 00:03:55,318
De afgelopen eeuw
veranderde Boeing de luchtvaart.

50
00:03:55,401 --> 00:03:58,363
…het grootste luchtvaartbedrijf
ter wereld.

51
00:03:58,446 --> 00:04:02,742
Ik was trots dat ik voor Boeing werkte.
Ik ben nog steeds trots.

52
00:04:04,202 --> 00:04:05,912
Boeing veranderde m'n leven.

53
00:04:06,704 --> 00:04:08,748
Ik groeide op in een arm gezin…

54
00:04:09,999 --> 00:04:13,544
…en de financiële situatie
veranderde totaal.

55
00:04:13,628 --> 00:04:19,092
Werken bij Boeing was echt een eer.

56
00:04:20,343 --> 00:04:21,803
Dit is Boeing.

57
00:04:21,886 --> 00:04:26,182
Ze bouwen vliegtuigen
en er heerst één gedachte.

58
00:04:26,766 --> 00:04:30,979
Maak alles net iets beter
dan het eigenlijk hoeft te zijn.

59
00:04:32,897 --> 00:04:38,111
Boeing was uniek in die zin
dat als er een geschil was…

60
00:04:38,194 --> 00:04:43,741
…de kwaliteitsafdeling bepaalde
of het werk werd goedgekeurd.

61
00:04:43,825 --> 00:04:45,702
We kunnen beginnen, toch?
-Ja.

62
00:04:46,661 --> 00:04:50,665
Er waren altijd twee of drie mensen
die alles controleerden…

63
00:04:50,748 --> 00:04:53,710
…om te zorgen dat het klopte.

64
00:04:53,793 --> 00:04:56,170
Ik denk niet dat dat gaat werken.

65
00:04:56,254 --> 00:04:59,132
Kwaliteit was de rem van het systeem.

66
00:04:59,841 --> 00:05:02,552
Bij problemen
stopten kwaliteitsmanagers de lijn.

67
00:05:03,594 --> 00:05:05,305
Het management steunde je.

68
00:05:05,805 --> 00:05:07,682
Wacht tot we klaar zijn.
-Oké.

69
00:05:10,226 --> 00:05:13,646
Toen veranderde die sfeer ineens.

70
00:05:16,441 --> 00:05:19,360
Hoe is het om de CEO te zijn…

71
00:05:19,444 --> 00:05:22,363
Hoe was dag één daar?
Wat trof u aan bij Boeing?

72
00:05:22,447 --> 00:05:27,702
Het idee was om bij het begin te beginnen.
De cultuur moest opnieuw besproken worden.

73
00:05:28,828 --> 00:05:30,830
De neergang van Boeing.

74
00:05:31,581 --> 00:05:35,960
Veel daarvan is terug te voeren
op de aanstelling van CEO Jim McNerney.

75
00:05:36,753 --> 00:05:39,130
Hij leek de perfecte kandidaat.

76
00:05:39,213 --> 00:05:44,135
Hij had een bachelor aan Yale gedaan
en zijn MBA aan Harvard.

77
00:05:44,218 --> 00:05:48,973
Jim McNerney zag eruit
als een senator uit een film.

78
00:05:51,434 --> 00:05:56,064
Jim McNerney was jarenlang leidinggevende
bij General Electric…

79
00:05:56,147 --> 00:06:02,111
…en een protegé van misschien wel
de invloedrijkste CEO van de 20e eeuw:

80
00:06:02,195 --> 00:06:03,821
een man genaamd Jack Welch.

81
00:06:03,905 --> 00:06:07,867
Ik ben, net als zovelen,
deel van een Amerikaanse droom.

82
00:06:08,618 --> 00:06:12,955
Jack Welch was de eerste CEO
van een groot Amerikaans bedrijf…

83
00:06:13,039 --> 00:06:17,085
…die zich richtte op het maximaliseren
van de winst tegen elke prijs.

84
00:06:17,168 --> 00:06:20,505
Hij begon al snel met uitbesteding…

85
00:06:21,005 --> 00:06:23,424
…offshoring, massaontslagen.

86
00:06:23,508 --> 00:06:25,551
Het beste wat je kunt doen
voor een werknemer…

87
00:06:25,635 --> 00:06:30,556
…is het ze laten weten
dat ze bij de onderste tien procent horen.

88
00:06:31,140 --> 00:06:36,062
Jack Welch ontsloeg elk jaar
de onderste tien procent van GE.

89
00:06:36,145 --> 00:06:39,440
Mensen waren altijd bang
om hun baan te verliezen.

90
00:06:40,024 --> 00:06:43,361
Met al die strategieën
maakte Jack Welch van GE…

91
00:06:43,444 --> 00:06:47,031
…het waardevolste bedrijf ter wereld.

92
00:06:47,990 --> 00:06:52,412
Het soort bedrijf waar bijna elk ander
Amerikaans bedrijf naar opkeek.

93
00:06:54,664 --> 00:06:57,208
En het bestuur van Boeing was niet anders.

94
00:07:00,294 --> 00:07:03,506
Ik wilde iets besturen.
Ik wist niet wat.

95
00:07:04,549 --> 00:07:06,467
Toen McNerney het overnam…

96
00:07:06,551 --> 00:07:12,682
…nam Boeing de Jack Welch-stijl over:
winst boven alles.

97
00:07:14,016 --> 00:07:18,521
Hij kreeg ook de taak
om een nieuw vliegtuig te ontwikkelen.

98
00:07:18,604 --> 00:07:21,399
De nieuwe 787 is nog niet gebouwd…

99
00:07:21,482 --> 00:07:25,820
…maar Boeing is zo zeker van het comfort
dat ze het de Dreamliner noemen.

100
00:07:26,737 --> 00:07:33,035
Het ontwerpen en bouwen van de 787
zou ongeveer tien miljard dollar kosten.

101
00:07:33,578 --> 00:07:36,122
Maar het bestuur
wilde niet zoveel uitgeven.

102
00:07:40,251 --> 00:07:43,880
Een bron gaf me interne documenten
waaruit bleek dat Boeing…

103
00:07:43,963 --> 00:07:47,341
…het vliegtuig wilde bouwen
voor vijf miljard dollar.

104
00:07:47,425 --> 00:07:49,927
De helft van wat het normaal zou kosten.

105
00:07:54,891 --> 00:08:00,062
Boeing stond altijd bekend om de techniek
en de bouw van hun vliegtuigen.

106
00:08:00,855 --> 00:08:04,734
De grote verandering gebeurde bij de 787.

107
00:08:06,194 --> 00:08:11,532
We ontdekten dat ze grote delen
van het vliegtuig zouden uitbesteden…

108
00:08:12,033 --> 00:08:12,992
…om te besparen.

109
00:08:13,743 --> 00:08:16,621
Het middengedeelte werd in Italië gebouwd.

110
00:08:16,704 --> 00:08:18,998
Vleugels en accu's uit Japan.

111
00:08:19,081 --> 00:08:22,960
De vleugeltips en het achterste deel
van de romp uit Zuid-Korea.

112
00:08:23,044 --> 00:08:25,838
Bijna het hele vliegtuig werd uitbesteed.

113
00:08:28,716 --> 00:08:32,428
Dat had natuurlijk een direct effect
op veiligheid en kwaliteit.

114
00:08:33,763 --> 00:08:37,850
We hadden geen controle meer
over de veiligheid van die onderdelen.

115
00:08:37,934 --> 00:08:41,479
We moesten accepteren wat we kregen
en het vliegtuig daarmee bouwen.

116
00:08:41,562 --> 00:08:43,231
ASSEMBLAGEFABRIEK BOEING

117
00:08:43,314 --> 00:08:46,234
De onderdelen van de leveranciers
kwamen binnen…

118
00:08:48,819 --> 00:08:52,907
…en het plan was dat het vliegtuig
in drie dagen in elkaar werd gezet.

119
00:08:56,327 --> 00:09:00,790
De eerste keer dat Boeing
de twee rompsecties samenvoegde…

120
00:09:00,873 --> 00:09:02,959
…stuurde iemand me een foto.

121
00:09:06,963 --> 00:09:09,257
Er zat een enorme kier tussen.

122
00:09:11,551 --> 00:09:13,886
Het probleem was dat die bedrijven…

123
00:09:13,970 --> 00:09:16,681
…niet konden doen
waarvoor Boeing ze inhuurde.

124
00:09:17,515 --> 00:09:20,643
Ze konden de gevraagde onderdelen
niet produceren.

125
00:09:22,895 --> 00:09:23,854
Het was vreselijk.

126
00:09:25,606 --> 00:09:28,943
Te veel van het vliegtuig was uitbesteed.

127
00:09:32,196 --> 00:09:33,406
Niets paste.

128
00:09:35,032 --> 00:09:38,077
En de vertragingen volgden elkaar op.

129
00:09:38,160 --> 00:09:39,787
DREAMLINER VERTRAGING

130
00:09:39,870 --> 00:09:43,583
Boeing wilde een tweede
787-productielijn bouwen…

131
00:09:43,666 --> 00:09:45,876
…om de productie te verhogen.

132
00:09:50,089 --> 00:09:54,218
Boeing was begonnen in Seattle
en had nooit elders vliegtuigen gebouwd.

133
00:09:54,885 --> 00:09:57,346
Daar had Boeing misschien wel…

134
00:09:57,430 --> 00:10:01,976
…de meest bekwame
vliegtuigbouwers ter wereld.

135
00:10:03,644 --> 00:10:06,480
Maar de meesten
waren aangesloten bij vakbonden.

136
00:10:07,732 --> 00:10:10,359
En McNerney haatte vakbonden.

137
00:10:11,360 --> 00:10:13,362
Ze kostten Boeing meer geld.

138
00:10:13,946 --> 00:10:15,823
En in 2009 zei hij:

139
00:10:15,906 --> 00:10:20,202
'We zetten een tweede 787-lijn op
in South Carolina.'

140
00:10:20,286 --> 00:10:23,956
Ik ben er trots op dat we
geen vakbonden hebben…

141
00:10:24,040 --> 00:10:26,876
…omdat we ze hier niet nodig hebben.

142
00:10:28,836 --> 00:10:33,633
Dit was weer een beslissing
van de leiders van Boeing…

143
00:10:33,716 --> 00:10:40,222
…niet in naam van de veiligheid,
maar van kostenbesparing en winst.

144
00:10:40,306 --> 00:10:42,808
Wat hebt u van uw ingenieurs geleerd…

145
00:10:42,892 --> 00:10:47,855
…over het terugbrengen en herbouwen
van het oude Boeing dat we kennen?

146
00:10:47,938 --> 00:10:50,608
We gaan niet terug naar het oude Boeing.

147
00:10:52,360 --> 00:10:54,987
Vijf, vier, drie…

148
00:10:55,571 --> 00:10:57,281
…twee, één.

149
00:10:57,948 --> 00:10:58,866
Knippen.

150
00:10:59,700 --> 00:11:02,411
Toen Boeing fabrieken
in South Carolina opende…

151
00:11:02,495 --> 00:11:04,622
…was daar geen luchtvaartindustrie.

152
00:11:05,122 --> 00:11:08,709
Dus ze hadden natuurlijk
geen ervaren werknemers.

153
00:11:09,919 --> 00:11:14,215
Ze stuurden constant experts uit Seattle.

154
00:11:16,175 --> 00:11:17,927
John Barnett was een van hen.

155
00:11:24,809 --> 00:11:26,769
Toen ik net bij Boeing werkte…

156
00:11:26,852 --> 00:11:31,107
…stond ik met een groepje te praten
over waar we vandaan kwamen.

157
00:11:31,190 --> 00:11:33,734
Ik vertelde dat ik uit Louisiana kwam.

158
00:11:35,319 --> 00:11:37,321
Een van m'n vrienden zei:

159
00:11:37,405 --> 00:11:40,700
'Jij bent een oude swamp dog
uit Louisiana, hè?'

160
00:11:41,701 --> 00:11:44,036
Vanaf dat moment was ik 'Swampy'.

161
00:11:46,497 --> 00:11:50,251
Ik was 15 jaar lang
kwaliteitsmanager in Seattle.

162
00:11:52,420 --> 00:11:54,255
Ik was een van de eersten…

163
00:11:54,338 --> 00:11:58,634
…die naar Charleston werden gehaald
voor de nieuwe Dreamliner-locatie.

164
00:12:00,594 --> 00:12:04,974
Als kwaliteitsmanager moest ik zorgen
dat het vliegtuig goed gebouwd wordt.

165
00:12:06,058 --> 00:12:10,646
John was een degelijke kwaliteitsman,
een vliegtuigman.

166
00:12:11,188 --> 00:12:15,025
We waren allebei kwaliteitsmanagers.
We waren goede vrienden.

167
00:12:15,109 --> 00:12:19,739
Ik kocht alligatorvlees per pond van John,
omdat hij uit Louisiana kwam.

168
00:12:20,906 --> 00:12:22,408
Als zuiderling…

169
00:12:22,491 --> 00:12:25,995
…was South Carolina
een kans om bij m'n familie te zijn.

170
00:12:26,662 --> 00:12:28,998
Hij was altijd al luid en trots.

171
00:12:29,081 --> 00:12:31,792
Je wist dat hij binnenkwam
omdat hij luid was.

172
00:12:31,876 --> 00:12:33,085
Ja, swamp dog.

173
00:12:35,963 --> 00:12:40,092
Toen ik naar Charleston verhuisde
en John Barnett ontmoette…

174
00:12:40,176 --> 00:12:43,721
…zag ik dat we
uit hetzelfde hout gesneden waren.

175
00:12:43,804 --> 00:12:48,225
Kwaliteit ging voor ons boven alles.

176
00:12:50,978 --> 00:12:56,150
John en ik leerden elkaar echt kennen
tijdens onze wervingsreizen.

177
00:12:59,904 --> 00:13:03,866
We deden per week
meer dan 100 sollicitatiegesprekken.

178
00:13:05,201 --> 00:13:07,286
Ons werd vanaf het begin verteld…

179
00:13:07,369 --> 00:13:10,289
…dat ze geen vakbondsinvloed
in Charleston wilden.

180
00:13:10,790 --> 00:13:14,001
In de overeenkomst die Boeing
met South Carolina sloot…

181
00:13:14,084 --> 00:13:17,254
…stond dat ze lokale werknemers
zouden aannemen.

182
00:13:17,338 --> 00:13:19,381
We stonden op banenbeurzen.

183
00:13:19,465 --> 00:13:22,134
We namen mensen aan
die net van school kwamen.

184
00:13:23,427 --> 00:13:28,098
Als je wist wat een schroevendraaier was,
werd je aangenomen bij Boeing.

185
00:13:28,599 --> 00:13:32,019
Wat vind je van de mensen die hier werken?
-Waardeloos.

186
00:13:32,102 --> 00:13:33,354
Vast niet iedereen.

187
00:13:33,437 --> 00:13:36,357
Niet iedereen,
maar de meerderheid is waardeloos.

188
00:13:36,440 --> 00:13:40,152
Ze zitten gewoon hun tijd uit, denk ik.
-Ja, meer doen ze niet.

189
00:13:41,654 --> 00:13:45,533
Ik vertelde mijn leidinggevenden
dat ze niet goed werden opgeleid.

190
00:13:45,616 --> 00:13:48,494
Ze leerden niets over procedures
en FAA-eisen.

191
00:13:48,577 --> 00:13:51,872
Ze leerden alleen
hoe ze papierwerk moesten afstempelen.

192
00:13:52,706 --> 00:13:55,584
Maar m'n leidinggevenden
gaven niet om training.

193
00:13:55,668 --> 00:13:57,920
Ze wilden gewoon snel leveren.

194
00:13:59,296 --> 00:14:02,132
Het personeel in Charleston
wist niet hoe ze…

195
00:14:02,216 --> 00:14:06,428
…een van de meest gecompliceerde machines
ter wereld moesten bouwen.

196
00:14:06,512 --> 00:14:09,974
De fouten begonnen zich
bijna direct op te stapelen.

197
00:14:15,938 --> 00:14:19,441
Ik liep door de productiefaciliteit…

198
00:14:19,525 --> 00:14:25,114
…en ik hoorde een heel hard gebonk.

199
00:14:29,410 --> 00:14:30,870
Toen ik dichterbij kwam…

200
00:14:30,953 --> 00:14:35,291
…zag ik een manager met een voorhamer…

201
00:14:35,374 --> 00:14:39,295
…een pen in een landingsgestel slaan.

202
00:14:40,254 --> 00:14:43,799
Ik dacht: ik moet vastleggen
wat hier gebeurt.

203
00:14:44,800 --> 00:14:49,179
Ik nam die camera mee
en liet het aan John Barnett zien.

204
00:14:52,099 --> 00:14:55,227
Je gebruikt geen voorhamer
om een vliegtuig te bouwen.

205
00:14:55,311 --> 00:14:58,230
Die breekpen moest aan gort geslagen zijn.

206
00:14:59,148 --> 00:15:04,236
In de jaren 90 hadden we problemen
met pennen die braken door metaalmoeheid.

207
00:15:04,820 --> 00:15:09,033
Het vliegtuig van El Al ramde het gebouw
nadat het twee motoren verloor.

208
00:15:09,617 --> 00:15:13,495
Boeing, de maker van het toestel,
roept maatschappijen op…

209
00:15:13,579 --> 00:15:18,334
…om de pennen te inspecteren
die de motoren aan de vleugels houden.

210
00:15:19,001 --> 00:15:22,796
Het is bizar hoe groot de kans
op scheurtjes daarin is.

211
00:15:23,589 --> 00:15:27,426
John zei: 'Je moet hiermee
naar het hogere management.'

212
00:15:29,053 --> 00:15:34,141
Ik verwachtte dat ze die manager
zouden berispen en het zouden oplossen.

213
00:15:35,684 --> 00:15:39,146
In plaats daarvan
moest ik de video verwijderen.

214
00:15:44,985 --> 00:15:48,822
Ik werd naar een andere locatie gestuurd
zodat ik niet…

215
00:15:48,906 --> 00:15:51,450
…kon onderzoeken wat er aan de hand was.

216
00:15:52,660 --> 00:15:55,663
Het leek een manier om ons te vertellen…

217
00:15:55,746 --> 00:16:00,209
…dat de productie doorging,
of we dat nu wilden of niet.

218
00:16:03,170 --> 00:16:06,715
Je moet beter worden en hoger reiken.

219
00:16:06,799 --> 00:16:09,718
Het is geen kwestie
van relaxen in een bubbelbad…

220
00:16:09,802 --> 00:16:12,304
…en een gesprek waarmee iedereen blij is.

221
00:16:12,972 --> 00:16:16,976
Er is een element van druk,
leiderschap en rek…

222
00:16:18,185 --> 00:16:19,520
…vanuit de baas.

223
00:16:22,356 --> 00:16:25,442
Jim McNerney was volledig gericht…

224
00:16:25,526 --> 00:16:28,946
…op het halen van de planning
tegen de laagste kosten.

225
00:16:29,488 --> 00:16:35,869
Dus vertragingen in de productie
werden niet geaccepteerd.

226
00:16:35,953 --> 00:16:39,540
Iedereen hier wordt gepusht
om de planning te halen…

227
00:16:40,124 --> 00:16:42,543
…ongeacht kwaliteit.

228
00:16:43,794 --> 00:16:47,172
Als het vliegtuig
niet zo snel mogelijk af was…

229
00:16:47,256 --> 00:16:49,758
…beïnvloedde dat de bonus van de managers.

230
00:16:50,884 --> 00:16:53,595
Ik inspecteerde destijds een vliegtuig.

231
00:16:54,221 --> 00:16:57,599
Ik zag een gat in de verbinding
van de achterste romp.

232
00:16:58,392 --> 00:17:01,770
De bevestiging die erin zat,
had niet de juiste maat.

233
00:17:02,813 --> 00:17:05,065
Daar maakte ik me zorgen over.

234
00:17:07,109 --> 00:17:09,903
Ze zijn vliegtuigen verloren
door zulke bevestigingen.

235
00:17:10,988 --> 00:17:15,826
Ik meldde het bij m'n kwaliteitsmanager,
die zei: 'Bemoei je met je eigen zaken.'

236
00:17:17,703 --> 00:17:22,249
Je kreeg flink op je kop
als je het proces ophield…

237
00:17:22,332 --> 00:17:24,668
…om een defect te verhelpen.

238
00:17:25,294 --> 00:17:27,254
Dan zat je goed in de problemen.

239
00:17:28,797 --> 00:17:31,967
Van harte welkom
bij de certificeringsceremonie…

240
00:17:32,551 --> 00:17:34,678
…van de Boeing 787 Dreamliner.

241
00:17:37,139 --> 00:17:40,684
Na de introductie van de Dreamliner
had Boeing geldproblemen.

242
00:17:41,977 --> 00:17:45,022
Ze wilden niet investeren
in een nieuw ontwerp…

243
00:17:45,105 --> 00:17:48,442
…want dat kost heel veel geld.

244
00:17:49,276 --> 00:17:51,153
Turbulentie voor Boeing…

245
00:17:51,236 --> 00:17:54,114
…door een buitenlandse rivaal
met grote ambities.

246
00:17:54,198 --> 00:17:56,075
Groen licht voor Airbus.

247
00:17:56,158 --> 00:17:59,328
De A320neo is goedgekeurd.

248
00:17:59,411 --> 00:18:03,082
Toen kondigde Airbus aan
dat het zuinige motoren zou plaatsen…

249
00:18:03,165 --> 00:18:04,917
…op hun populairste toestel…

250
00:18:05,000 --> 00:18:08,087
…waardoor ze 20 procent
op brandstof zouden besparen.

251
00:18:08,170 --> 00:18:11,673
Klanten hebben er meer dan 4300 besteld.

252
00:18:11,757 --> 00:18:14,593
Airbus liet Boeing ver achter zich.

253
00:18:14,676 --> 00:18:16,637
Jim McNerney raakte in paniek.

254
00:18:17,304 --> 00:18:19,932
Ze moesten
een nieuw vliegtuig ontwikkelen.

255
00:18:20,724 --> 00:18:25,187
Boeing neigde naar
een geheel nieuwe vervanger voor de 737.

256
00:18:25,771 --> 00:18:27,689
Maar dat zou jaren duren.

257
00:18:29,066 --> 00:18:32,361
Jim McNerney nam
een overhaaste beslissing.

258
00:18:33,821 --> 00:18:36,323
Hij besloot: 'Laten we het simpel houden…

259
00:18:36,406 --> 00:18:39,743
…en zuinige motoren
op de bestaande 737 zetten.'

260
00:18:41,036 --> 00:18:43,497
En dat werd de 737 MAX.

261
00:18:44,915 --> 00:18:49,086
Zodra ze dat aankondigden,
begon het heel goed te verkopen.

262
00:18:49,169 --> 00:18:52,214
…enorme bestelling van Southwest Airlines.

263
00:18:52,297 --> 00:18:56,051
Lion Air Group heeft 50
Boeing 737 MAX'en gekocht…

264
00:18:56,135 --> 00:18:59,179
We hebben een orderboek
zo ver als het oog reikt.

265
00:18:59,972 --> 00:19:01,765
Grote opluchting voor Boeing.

266
00:19:02,266 --> 00:19:05,060
En dat betekende
winst voor de aandeelhouders.

267
00:19:05,144 --> 00:19:06,979
Jim McNerney.
-Dank je.

268
00:19:07,062 --> 00:19:09,148
En veel geld voor de CEO.

269
00:19:11,150 --> 00:19:17,406
In 2015, toen Jim McNerney aftrad,
had hij honderden miljoenen verdiend…

270
00:19:17,489 --> 00:19:21,451
…en nam hij tientallen miljoenen
aan pensioen mee naar huis.

271
00:19:23,245 --> 00:19:27,416
Hij dacht vast: 'Ik heb het goed gedaan.
Kijk naar de aandelenkoers.'

272
00:19:27,499 --> 00:19:31,170
AANDELENKOERS BOEING

273
00:19:32,963 --> 00:19:38,760
En omdat bezuinigen succesvol leek,
zou dat doorgaan, zelfs na zijn vertrek.

274
00:19:40,721 --> 00:19:45,309
Toen McNerney aftrad, nam de raad
de door hem gekozen opvolger aan:

275
00:19:45,392 --> 00:19:47,186
Dennis Muilenburg.

276
00:19:48,896 --> 00:19:53,567
Voor hij het overnam,
volgde Muilenburg McNerney 18 maanden.

277
00:19:53,650 --> 00:19:57,696
Ik denk dat McNerney hem
in die tijd alles liet zien…

278
00:19:57,779 --> 00:20:01,950
…wat financieel succesvol was
en tegen hem zei: 'Ga hiermee door.'

279
00:20:02,034 --> 00:20:02,910
Dat deed hij.

280
00:20:02,993 --> 00:20:04,244
AANDELENKOERS BOEING

281
00:20:04,328 --> 00:20:07,164
De aandelen van Boeing
blijven omhoogschieten.

282
00:20:07,247 --> 00:20:08,332
Was u verrast?

283
00:20:08,415 --> 00:20:11,501
Uw aandelenkoers steeg parabolisch.

284
00:20:11,585 --> 00:20:15,047
Nee. We hadden meer productie beloofd.

285
00:20:15,130 --> 00:20:16,924
Dat maken we nu waar.

286
00:20:17,007 --> 00:20:20,594
Dat verdient een hogere koersratio.
-Dat dacht ik ook.

287
00:20:20,677 --> 00:20:22,512
We praten over commercieel…

288
00:20:22,596 --> 00:20:26,975
Toen Muilenburg kwam,
dacht ik: 'Er verandert niets.'

289
00:20:28,310 --> 00:20:29,895
En het werd zelfs erger.

290
00:20:31,146 --> 00:20:32,940
DREAMLINER-FABRIEK

291
00:20:37,945 --> 00:20:40,572
Ik werd naar de Dreamliner geroepen.

292
00:20:42,199 --> 00:20:44,493
We vonden allemaal metalen splinters…

293
00:20:44,576 --> 00:20:48,163
…op de elektronische bedrading
onder de vloer.

294
00:20:51,291 --> 00:20:56,296
Toen ze de vloer installeerden,
kwamen de schroefdraad van de bouten los.

295
00:20:57,339 --> 00:21:00,717
Die metaalsplinters gaan trillen
en na verloop van tijd…

296
00:21:00,801 --> 00:21:02,427
…krijg je dan kortsluiting.

297
00:21:04,263 --> 00:21:08,684
Het is bekend dat een kortsluiting
een heel vliegtuig kan neerhalen.

298
00:21:11,895 --> 00:21:14,439
Swiss Air 111,
we hebben rook in de cockpit.

299
00:21:14,523 --> 00:21:15,482
2 SEPTEMBER 1998

300
00:21:15,565 --> 00:21:17,734
Verzoek om direct terug te keren.

301
00:21:19,152 --> 00:21:24,658
Swiss Air-vlucht 111 had een kapotte kabel
in een entertainmentsysteem waardoor…

302
00:21:24,741 --> 00:21:27,035
…waardoor brand ontstond
en 't toestel neerstortte.

303
00:21:27,119 --> 00:21:28,745
Iedereen aan boord kwam om.

304
00:21:28,829 --> 00:21:31,581
We hangen zo'n 1800 meter boven het wrak.

305
00:21:32,291 --> 00:21:36,878
TWA-vlucht 800 had een kapotte kabel
in de brandstoftanks en ontplofte.

306
00:21:39,172 --> 00:21:43,593
Er zitten zo'n 20.000 van die bouten
in een 787 Dreamliner.

307
00:21:43,677 --> 00:21:48,515
Er kunnen misschien wel 60.000 splinters
op die kabels zitten.

308
00:21:50,809 --> 00:21:52,644
Ik vertelde het aan m'n baas.

309
00:21:53,437 --> 00:21:57,649
Hij zei: 'Het kost te veel en
het duurt te lang om het schoon te maken.'

310
00:21:59,776 --> 00:22:02,195
Hoeveel kost het en hoelang duurt het…

311
00:22:02,279 --> 00:22:05,991
…als zo'n vliegtuig neerstort
met 350 mensen aan boord?

312
00:22:10,620 --> 00:22:14,750
Ik zei: 'Ik zet m'n naam niet
onder een verklaring dat het veilig is.'

313
00:22:16,418 --> 00:22:18,211
Maar ze wilden het niet horen.

314
00:22:19,796 --> 00:22:24,217
Daarna lieten ze me elke 4 tot 6 maanden
overplaatsen om me te pesten.

315
00:22:24,301 --> 00:22:28,263
En elke keer als ik ergens anders kwam,
vond ik een groot probleem.

316
00:22:31,933 --> 00:22:36,229
Ik wilde even je mening vragen.
M'n schoonouders vliegen met zo'n toestel.

317
00:22:36,855 --> 00:22:38,273
Zijn ze veilig, denk je?

318
00:22:38,357 --> 00:22:40,484
DREAMLINER-FABRIEK IN SOUTH CAROLINA

319
00:22:44,321 --> 00:22:47,449
Het zijn je schoonouders maar.
-Zou jij erin vliegen?

320
00:22:47,532 --> 00:22:48,367
Nee.

321
00:22:50,577 --> 00:22:52,287
Ik heb een gratis vakantie.

322
00:22:52,371 --> 00:22:54,915
Wanneer?
-Maar je moet in een 787 vliegen.

323
00:22:55,624 --> 00:22:57,084
Shit.
-Wat?

324
00:22:57,584 --> 00:23:00,295
Nee, we gaan niet op vakantie in een 787.

325
00:23:00,379 --> 00:23:03,131
Weet je wat er gebeurt met de 787?

326
00:23:03,215 --> 00:23:04,216
Wat dan?

327
00:23:05,092 --> 00:23:06,218
Wat niet?

328
00:23:06,885 --> 00:23:08,804
Ik zou er niet mee vliegen.

329
00:23:08,887 --> 00:23:12,849
Want ik zie de kwaliteit
en de onzin die zich hier afspeelt.

330
00:23:17,396 --> 00:23:19,314
Charleston is de eerste fabriek…

331
00:23:19,398 --> 00:23:23,610
…waar de mensen die het vliegtuig bouwen
er niet mee willen vliegen.

332
00:23:25,404 --> 00:23:30,325
Als je eigen mensen niet genoeg vertrouwen
hebben om met het product te vliegen…

333
00:23:30,409 --> 00:23:33,286
…waarom laat je het dan de deur uitgaan?

334
00:23:38,417 --> 00:23:39,960
De fabriek in Charleston…

335
00:23:40,043 --> 00:23:45,132
…had een totaal andere cultuur
dan hier in Seattle, dacht ik.

336
00:23:47,259 --> 00:23:50,971
Maar in 2015 gingen de alarmbellen af…

337
00:23:51,805 --> 00:23:56,893
…toen ik ontdekte dat een aantal
gecorrodeerde 787-landingsgestelassen…

338
00:23:56,977 --> 00:24:01,773
…die we eerder hadden geschrapt
en hadden bespoten met het woord 'sloop'…

339
00:24:02,315 --> 00:24:05,819
…weer werden gebruikt
op de productielijn van de Dreamliner.

340
00:24:07,612 --> 00:24:10,574
Die onderdelen waren gewoon verrot.

341
00:24:11,741 --> 00:24:15,829
En toen ik het onderzocht,
bleek dat afgedankte onderdelen…

342
00:24:15,912 --> 00:24:19,583
…al jarenlang weer
op de vliegtuigen werden gezet.

343
00:24:20,208 --> 00:24:22,002
KWALITEITSMANAGER

344
00:24:22,085 --> 00:24:24,421
STOP! DIT IS NIET TOEGESTAAN

345
00:24:24,504 --> 00:24:25,464
ONDERDELEN KAPOT

346
00:24:26,673 --> 00:24:28,216
We zullen nooit weten…

347
00:24:28,300 --> 00:24:31,636
…hoeveel van die onderdelen
in vliegtuigen zijn beland.

348
00:24:35,432 --> 00:24:39,102
Boeing heeft al
meer dan 1200 Dreamliners geleverd.

349
00:24:39,978 --> 00:24:45,984
De vloot vliegt in meer dan 85 landen,
met een miljard passagiers.

350
00:24:48,945 --> 00:24:51,781
Dus er werd een bedrijfsonderzoek gestart.

351
00:24:51,865 --> 00:24:53,867
GESCHRAPTE ONDERDELEN
TERUG IN PRODUCTIE

352
00:24:53,950 --> 00:24:58,121
Geen enkele manager is ontslagen,
ging de cel in of moest met verlof.

353
00:24:59,080 --> 00:25:01,917
Het was gewoon onderdeel van het werk.

354
00:25:04,544 --> 00:25:07,964
Geen idee wat dat betekent voor
de duizenden vliegtuigen die nu vliegen.

355
00:25:09,132 --> 00:25:11,593
Op dit moment is het gissen.

356
00:25:17,724 --> 00:25:21,686
De manier waarop Boeing mensen
en kwaliteitsmanagers behandelt…

357
00:25:21,770 --> 00:25:23,730
…ruïneert het hele bedrijf.

358
00:25:24,731 --> 00:25:25,982
En dat maakt me bang.

359
00:25:26,942 --> 00:25:28,068
Doodsbang.

360
00:25:29,945 --> 00:25:31,988
John kwam vaak bezorgd thuis.

361
00:25:32,072 --> 00:25:36,034
Dan zei hij: 'Ik kan niet geloven
dat ze het niet begrijpen.'

362
00:25:36,117 --> 00:25:40,330
Ik zag later
dat het hem echt begon te raken.

363
00:25:43,333 --> 00:25:46,294
Ik moest serieus nadenken
of ik naar HR wilde gaan.

364
00:25:47,671 --> 00:25:51,967
Want bij Boeing
word je een doelwit als je naar HR gaat.

365
00:25:53,552 --> 00:25:56,680
Ik wist uit het verleden
en van andere incidenten…

366
00:25:56,763 --> 00:26:00,183
…dat Boeing je waarschijnlijk
op staande voet zou ontslaan.

367
00:26:00,267 --> 00:26:03,979
Dan namen ze
je computer en telefoon in beslag.

368
00:26:04,062 --> 00:26:06,022
Ze namen al je documenten in.

369
00:26:06,690 --> 00:26:08,984
Dan ben je een ontslagen werknemer…

370
00:26:09,067 --> 00:26:12,362
…die op de zwarte lijst
van de hele industrie komt.

371
00:26:14,906 --> 00:26:17,242
Ik was bang voor wat ze zouden doen.

372
00:26:20,579 --> 00:26:23,290
Maar je brengt de passagiers in gevaar.

373
00:26:24,457 --> 00:26:25,875
Dat is onacceptabel.

374
00:26:27,210 --> 00:26:29,588
Ik besloot om ze te bevechten.

375
00:26:30,714 --> 00:26:34,884
Ik ging naar HR.
Ik zei dat ze de procedures schonden.

376
00:26:35,468 --> 00:26:37,262
HR zei: 'Je hebt gelijk.'

377
00:26:38,513 --> 00:26:40,348
Maar ze deden er niks aan.

378
00:26:41,224 --> 00:26:43,476
Dus ik diende een ethische klacht in.

379
00:26:43,560 --> 00:26:44,477
Niks.

380
00:26:45,061 --> 00:26:48,565
Ik schreef een brief aan de vicevoorzitter
van Bedrijfsethiek in Washington.

381
00:26:49,399 --> 00:26:51,443
De leidinggevenden deden niets.

382
00:26:52,152 --> 00:26:54,195
Ik diende een klacht in bij OSHA.

383
00:26:54,988 --> 00:26:59,492
Ik ging naar de FAA,
de toezichthoudende organisatie…

384
00:27:00,535 --> 00:27:02,704
…om deze problemen op te lossen.

385
00:27:06,291 --> 00:27:09,127
Het is alsof het niemand iets kan schelen.

386
00:27:12,464 --> 00:27:16,009
Of moet er eerst een vliegtuig neerstorten
voordat ze zeggen:

387
00:27:16,092 --> 00:27:17,844
'We hadden moeten luisteren'?

388
00:27:19,846 --> 00:27:23,141
10 MAART 2019

389
00:27:23,224 --> 00:27:27,020
Ik werd wakker op zondagochtend.

390
00:27:27,520 --> 00:27:29,314
De kinderen lagen naast me.

391
00:27:29,397 --> 00:27:33,652
Ik dacht dat het leuk zou zijn
als hij een foto van de kinderen zag.

392
00:27:34,194 --> 00:27:37,697
Dus ik maakte een selfie van de kinderen…

393
00:27:37,781 --> 00:27:41,409
…met 'Goedemorgen, papa'
en een hoop emoji's.

394
00:27:41,493 --> 00:27:44,371
GOEDEMORGEN PAPA

395
00:27:44,454 --> 00:27:45,705
NIET AFGELEVERD

396
00:27:45,789 --> 00:27:49,292
Ik zag dat het bericht
niet was afgeleverd.

397
00:27:49,376 --> 00:27:51,378
Dat vond ik een beetje vreemd.

398
00:27:51,461 --> 00:27:54,923
Maar ik dacht dat de verbinding
in Addis Ababa slecht was.

399
00:27:57,384 --> 00:28:02,013
Mick reisde veel
voor zijn werk voor de VN.

400
00:28:02,972 --> 00:28:06,351
Hij wilde altijd mensen helpen.

401
00:28:10,563 --> 00:28:13,858
Een paar uur later pakte ik m'n telefoon.

402
00:28:13,942 --> 00:28:16,194
Hij had nog steeds niet gereageerd.

403
00:28:16,277 --> 00:28:19,364
Maar ik had veel gemiste oproepen
van een vriend.

404
00:28:21,700 --> 00:28:23,910
Ik belde hem en hij zei:

405
00:28:23,993 --> 00:28:27,372
'Heb je het nieuws gezien?
Er is 'n vliegtuig neergestort.

406
00:28:28,456 --> 00:28:30,667
Ik denk dat Mick aan boord was.'

407
00:28:32,043 --> 00:28:35,171
Ik zei: 'Nee.'

408
00:28:41,928 --> 00:28:45,932
Een vlucht van Ethiopian Airlines
stortte kort na het opstijgen neer.

409
00:28:46,015 --> 00:28:51,104
Alle 157 passagiers en bemanningsleden
aan boord zijn omgekomen.

410
00:28:53,648 --> 00:28:55,817
Het was alsof de tijd stilstond.

411
00:29:00,321 --> 00:29:03,074
Mensen verdwijnen niet zomaar
uit je leven.

412
00:29:03,158 --> 00:29:05,493
Dat ze er ineens niet meer zijn.

413
00:29:07,328 --> 00:29:08,830
Maar dat gebeurde wel.

414
00:29:09,831 --> 00:29:11,124
Hij was weg.

415
00:29:17,839 --> 00:29:22,427
Als ingenieur ging m'n brein
op dat moment aan.

416
00:29:22,927 --> 00:29:25,054
En ik begon onderzoek te doen.

417
00:29:27,640 --> 00:29:30,393
Boeing krijgt veel vragen over veiligheid…

418
00:29:30,477 --> 00:29:33,772
…want dit is de tweede crash
in slechts vijf maanden.

419
00:29:36,149 --> 00:29:39,569
De Lion Air-vlucht stortte neer
voor de kust van Indonesië…

420
00:29:39,652 --> 00:29:41,946
…met bijna 200 mensen aan boord.

421
00:29:46,326 --> 00:29:50,163
Ik ontdekte dat dit
niet eens de eerste MAX-crash was.

422
00:29:51,456 --> 00:29:54,250
Gloednieuwe vliegtuigen
die uit de lucht vallen.

423
00:29:54,918 --> 00:29:56,669
En dat twee keer?

424
00:29:56,753 --> 00:29:57,962
Hoe kon dat?

425
00:29:59,798 --> 00:30:01,424
Ik wilde antwoorden.

426
00:30:03,760 --> 00:30:07,514
Door een noodbevel blijven
alle Boeing MAX 8 en 9 aan de grond.

427
00:30:07,597 --> 00:30:11,684
De FAA houdt de vliegtuigen aan de grond
tot hun veiligheid is bevestigd.

428
00:30:12,268 --> 00:30:16,981
De focus van de twee crashes
lag op een nieuw systeem: MCAS.

429
00:30:17,065 --> 00:30:20,610
De krachtige MCAS-software
kon de besturing overnemen.

430
00:30:20,693 --> 00:30:22,362
…piloten waren machteloos.

431
00:30:24,614 --> 00:30:27,617
Boeing hield cruciale informatie
achter voor de FAA…

432
00:30:27,700 --> 00:30:30,829
…hun klanten en 737 MAX-piloten.

433
00:30:31,329 --> 00:30:37,710
De FAA schatte dat er de komende decennia
nog 15 MAX-vliegtuigen zouden neerstorten.

434
00:30:37,794 --> 00:30:42,173
Boeing en de CEO wisten dat het systeem
een veiligheidsrisico was.

435
00:30:42,257 --> 00:30:47,512
Toch noemden ze de MAX net zo veilig
als elk ander vliegtuig.

436
00:30:48,429 --> 00:30:50,807
Hoe meer ik te weten kwam,
hoe meer ik besefte…

437
00:30:50,890 --> 00:30:53,226
…dat het van geen kant deugde…

438
00:30:53,309 --> 00:30:56,020
…en dat we moesten strijden
voor gerechtigheid.

439
00:30:56,896 --> 00:30:57,981
MAAR GREEP NIET IN

440
00:30:58,064 --> 00:30:59,440
'CRIMINEEL WANGEDRAG'

441
00:31:00,358 --> 00:31:05,405
Mijn kinderen weten
dat hun vader in een vliegtuig stapte…

442
00:31:05,488 --> 00:31:07,949
…dat door slechte mensen was gemaakt.

443
00:31:10,410 --> 00:31:13,371
M'n zoon vroeg:
'Gaan we de slechte mensen pakken?'

444
00:31:13,454 --> 00:31:15,206
En ik zei: 'Ik weet het niet.

445
00:31:16,082 --> 00:31:17,458
Dat gaan we zien.'

446
00:31:26,009 --> 00:31:32,891
Na de crashes met de 737 MAX
was iedereen in onze fabriek in shock.

447
00:31:34,100 --> 00:31:35,894
We nemen ons werk serieus…

448
00:31:35,977 --> 00:31:39,439
…vooral de kwaliteit,
het leveren van een goed product.

449
00:31:40,440 --> 00:31:43,276
En ik was er kapot van.

450
00:31:51,075 --> 00:31:53,202
Geef me even een momentje. Sorry.

451
00:32:05,840 --> 00:32:09,260
Emotioneel was het
voor iedereen een donkere periode.

452
00:32:14,140 --> 00:32:15,975
Waar waren we mee bezig?

453
00:32:16,059 --> 00:32:17,769
Waarom doen we dit werk?

454
00:32:18,269 --> 00:32:19,896
En waarom haasten we ons?

455
00:32:22,315 --> 00:32:23,733
Het heeft impact.

456
00:32:24,275 --> 00:32:29,072
Elke dag dat we werken,
maken we ons zorgen om de passagiers.

457
00:32:34,619 --> 00:32:37,121
We leefden mee met de families…

458
00:32:37,205 --> 00:32:40,667
…vooral toen we ze zagen
met de foto's van hun geliefden.

459
00:32:40,750 --> 00:32:42,919
Dat is voor iedereen moeilijk…

460
00:32:43,002 --> 00:32:46,547
…maar als Boeing-medewerker
was dat heel moeilijk om te zien.

461
00:32:48,883 --> 00:32:50,718
M'n dochter was een humanitair.

462
00:32:50,802 --> 00:32:53,972
Ze wilde haar leven wijden
aan het helpen van anderen.

463
00:32:55,056 --> 00:32:57,392
Het was haar eerste werkdag.

464
00:32:59,185 --> 00:33:02,271
Waarom moesten wij wakker worden
om te horen…

465
00:33:02,939 --> 00:33:06,067
…dat het vliegtuig
van onze twee jongens was gecrasht?

466
00:33:07,026 --> 00:33:10,446
Onze dochter, Samya,
was op weg naar Oost-Afrika…

467
00:33:10,530 --> 00:33:13,700
…om haar carrière
in de volksgezondheid te beginnen.

468
00:33:15,994 --> 00:33:19,998
Wat me het meest kwaad maakte,
was dat ik las dat…

469
00:33:20,081 --> 00:33:26,337
…de advocaten van Boeing zeiden dat
de families geen compensatie verdienden…

470
00:33:26,421 --> 00:33:29,757
…voor het lijden
dat hun geliefden hadden doorstaan.

471
00:33:31,009 --> 00:33:35,513
Ze zeiden dat het zo snel ging
dat de slachtoffers het niet meekregen.

472
00:33:38,349 --> 00:33:41,894
Ik denk vaak aan hun laatste zes minuten.

473
00:33:42,645 --> 00:33:46,149
M'n vrouw en m'n schoonmoeder
wisten dat ze zouden sterven.

474
00:33:46,232 --> 00:33:51,195
Op de een of andere manier moesten ze
de kinderen troosten in die minuten…

475
00:33:51,279 --> 00:33:53,448
…wetende dat het hun laatste waren.

476
00:33:54,532 --> 00:33:56,242
Ik wou dat ik bij ze was.

477
00:33:58,202 --> 00:34:02,790
Het laat me niet los dat het vlees
van mijn familie daar in Ethiopië is…

478
00:34:02,874 --> 00:34:07,462
…vermengd met de aarde,
de kerosine en stukken van het vliegtuig.

479
00:34:11,424 --> 00:34:15,887
DENNIS MUILENBURG WEIGERT AF TE TREDEN
NA TWEE DODELIJKE VLIEGTUIGONGELUKKEN

480
00:34:15,970 --> 00:34:20,475
In de maanden na de tweede crash
stond Muilenburg onder druk.

481
00:34:20,558 --> 00:34:24,604
Uiteindelijk werd Muilenburg
in december 2019 ontslagen.

482
00:34:24,687 --> 00:34:27,148
BOEING ONTSLAAT CEO DENNIS MUILENBURG

483
00:34:27,231 --> 00:34:31,444
Maar hoewel hij verantwoordelijk was
voor twee verwoestende crashes…

484
00:34:31,527 --> 00:34:37,617
…waarbij honderden mensen omkwamen,
verdiende hij zo'n 120 miljoen dollar…

485
00:34:37,700 --> 00:34:42,371
…en vertrok hij met een pensioenpakket
van ongeveer 60 miljoen dollar.

486
00:34:44,373 --> 00:34:46,250
Hij werd meteen vervangen…

487
00:34:46,334 --> 00:34:49,128
…door de voorzitter van de raad,
Dave Calhoun.

488
00:34:49,879 --> 00:34:52,381
Calhoun was een doorgewinterde bestuurder.

489
00:34:52,465 --> 00:34:56,052
Hij zat al tien jaar
in de raad van bestuur.

490
00:34:56,552 --> 00:35:01,182
Boeing gaat een nieuw tijdperk in.
David Calhoun neemt het over als CEO.

491
00:35:01,265 --> 00:35:04,852
Tegelijkertijd liepen er
meerdere onderzoeken.

492
00:35:05,978 --> 00:35:08,147
Het Huis was erg agressief.

493
00:35:08,231 --> 00:35:14,195
Er zouden geen tragedies nodig moeten zijn
om de regels te veranderen.

494
00:35:14,779 --> 00:35:16,697
We zouden hier niet moeten zijn.

495
00:35:16,781 --> 00:35:20,910
En het ministerie van Justitie
onderzocht een mogelijke strafzaak.

496
00:35:22,745 --> 00:35:26,082
Niemand wist wat
de juridische gevolgen zouden zijn.

497
00:35:30,920 --> 00:35:33,965
7 JANUARI 2021

498
00:35:34,048 --> 00:35:37,385
De onderzoeken naar de MAX-crashes
liepen al twee jaar.

499
00:35:38,886 --> 00:35:43,224
Ik was bij m'n schoonmoeder
en we hadden het over Mick.

500
00:35:44,392 --> 00:35:47,728
Het nieuws stond aan.
-We hebben nieuws over Boeing.

501
00:35:47,812 --> 00:35:52,525
Plotseling werd Boeing genoemd,
dus we stopten meteen om te luisteren.

502
00:35:52,608 --> 00:35:57,530
Boeing spreekt een voorwaardelijk sepot af
met betrekking tot de 737 MAX.

503
00:35:58,114 --> 00:36:00,741
Ik dacht: wat krijgen we nu? Wat is dit?

504
00:36:00,825 --> 00:36:03,244
Wat is een voorwaardelijk sepot?

505
00:36:03,327 --> 00:36:07,373
De aanklacht wordt in feite
na drie jaar ingetrokken…

506
00:36:07,456 --> 00:36:10,751
…als Boeing voldoet
aan alle afgesproken voorwaarden.

507
00:36:10,835 --> 00:36:15,673
Dit beëindigt in feite
het strafrechtelijk onderzoek…

508
00:36:15,756 --> 00:36:19,468
…van het ministerie van Justitie
naar wat Boeing heeft gedaan.

509
00:36:20,219 --> 00:36:24,182
Ik dacht: nee.
Driehonderdzesenveertig doden.

510
00:36:24,265 --> 00:36:26,767
Splinternieuwe vliegtuigen
die neerstorten.

511
00:36:26,851 --> 00:36:29,604
Er gaat iets mis hier.
Dit kan niet waar zijn.

512
00:36:29,687 --> 00:36:33,399
Beëindigt dat ook de dreiging
voor individuele leidinggevenden?

513
00:36:33,482 --> 00:36:34,442
Blijkbaar.

514
00:36:34,942 --> 00:36:38,613
Ze moeten een boete betalen
en ze krijgen een proeftijd.

515
00:36:38,696 --> 00:36:41,949
Als ze drie jaar braaf zijn,
krijgen ze een schone lei.

516
00:36:42,533 --> 00:36:44,076
Alsof 't nooit gebeurd is.

517
00:36:44,785 --> 00:36:47,330
De CEO had vervolgd moeten worden.

518
00:36:47,830 --> 00:36:52,877
In plaats daarvan schreven ze
dat het topmanagement van niets wist.

519
00:36:54,378 --> 00:36:58,007
Er zijn een paar voorwaarden
waaraan Boeing moet voldoen.

520
00:36:58,090 --> 00:36:59,884
Het is echt ongelofelijk…

521
00:36:59,967 --> 00:37:05,598
…dat iemand weg kan komen
met het doden van 346 mensen.

522
00:37:07,141 --> 00:37:10,019
Dat doet pijn.

523
00:37:15,691 --> 00:37:18,277
We waren boos over de schikking.

524
00:37:19,278 --> 00:37:22,114
Dat is geen gerechtigheid
voor de families.

525
00:37:24,367 --> 00:37:27,662
Het was niet streng genoeg voor Boeing.

526
00:37:27,745 --> 00:37:30,206
Het was een formaliteit.

527
00:37:30,289 --> 00:37:32,333
BOEING SCHIKT

528
00:37:33,459 --> 00:37:35,253
Die boete is niks voor Boeing.

529
00:37:35,753 --> 00:37:40,716
Als mensen daadwerkelijk celstraf krijgen,
stoppen ze wel met hun praktijken.

530
00:37:42,593 --> 00:37:48,182
Veel overheidsinstanties denken:
'Als we er een in de boeien slaan…

531
00:37:48,266 --> 00:37:51,185
…stort het hele bedrijf,
het hele kaartenhuis in.'

532
00:37:51,269 --> 00:37:56,107
Nee, als je ze in de boeien slaat,
dan gaan mensen een keer nadenken.

533
00:37:57,858 --> 00:38:01,320
Tot je mensen verantwoordelijk houdt,
veranderen ze niet.

534
00:38:07,493 --> 00:38:10,496
Ik had het gevoel dat ik iets moest doen.

535
00:38:13,416 --> 00:38:19,046
En er waren een aantal families
die bereid waren om te vechten.

536
00:38:22,842 --> 00:38:25,344
We konden de CEO's alleen aanpakken…

537
00:38:25,428 --> 00:38:28,597
…door te bewijzen
dat Boeing de voorwaarden schond…

538
00:38:28,681 --> 00:38:30,641
…tijdens hun proeftijd.

539
00:38:32,143 --> 00:38:35,271
Dat ze hun veiligheidsnormen
niet hadden verbeterd.

540
00:38:38,190 --> 00:38:40,318
En daar hadden we drie jaar voor.

541
00:38:40,401 --> 00:38:42,486
EINDIGEND DRIE JAAR NA DIE DATUM

542
00:38:44,530 --> 00:38:48,367
JANUARI 2021
VOORWAARDELIJK SEPOT VERLOOPT OVER 3 JAAR

543
00:38:50,494 --> 00:38:53,080
Onze families ontmoeten elkaar
elke maand online.

544
00:38:53,748 --> 00:38:58,127
We houden de veiligheidsproblemen
bij Boeing bij.

545
00:38:58,210 --> 00:38:59,628
Er zijn er altijd meer.

546
00:39:00,463 --> 00:39:02,923
Er is een meldingsprocedure in Amerika.

547
00:39:03,424 --> 00:39:08,179
Bij een probleem met een vliegtuig
komt het in 't systeem en is het openbaar.

548
00:39:09,388 --> 00:39:13,559
Gisteren was er een MAX
die een noodmelding gaf in Rome…

549
00:39:13,642 --> 00:39:16,562
…en nog een noodmelding in India.

550
00:39:17,271 --> 00:39:19,148
We zochten naar patronen…

551
00:39:19,231 --> 00:39:22,902
…en er waren er veel dingen
met gloednieuwe vliegtuigen.

552
00:39:22,985 --> 00:39:25,529
Elektrische problemen, de cabinedruk…

553
00:39:25,613 --> 00:39:27,615
…52 defecte trim-motoren…

554
00:39:27,698 --> 00:39:29,408
Dat zijn kritieke systemen.

555
00:39:30,117 --> 00:39:32,620
Boeing had productieproblemen
met een achterwand.

556
00:39:32,703 --> 00:39:34,789
Elektrisch probleem
met het instrumentenpaneel.

557
00:39:34,872 --> 00:39:37,833
Een van de schoepen
van de rechtermotor brak af.

558
00:39:37,917 --> 00:39:40,086
Opeens horen we een luide explosie.

559
00:39:40,169 --> 00:39:44,090
Er ontstond een gat in het dak
van een Southwest Airlines…

560
00:39:44,173 --> 00:39:47,551
In een bulletin van de FAA staat
dat als je de anti-ice…

561
00:39:47,635 --> 00:39:52,556
…langer dan vijf minuten aan laat staan,
de motor los kan komen.

562
00:39:54,225 --> 00:39:58,646
Ik heb 'n geeltje dat me eraan herinnert
dat ik de anti-ice uit moet zetten.

563
00:39:58,729 --> 00:40:00,481
Er is geen andere waarschuwing.

564
00:40:00,564 --> 00:40:01,816
NOODMELDING

565
00:40:01,899 --> 00:40:03,776
GLIJBANEN INGEZET
CABINE VOL ROOK

566
00:40:03,859 --> 00:40:07,988
We beseften dat de MAX
niet alleen een softwareprobleem had.

567
00:40:08,989 --> 00:40:11,784
Er waren enorme productieproblemen.

568
00:40:13,577 --> 00:40:17,206
We moesten uitzoeken
wat er in de Boeing-fabrieken gebeurde.

569
00:40:26,549 --> 00:40:29,009
John Barnett wilde niets liever…

570
00:40:29,093 --> 00:40:32,596
…dan een kwaliteitsproduct
de deur uit zien gaan.

571
00:40:34,098 --> 00:40:39,019
Maar hij werd tegengewerkt
in plaats van gesteund.

572
00:40:39,770 --> 00:40:44,358
John had genoeg problemen
en alarmsignalen gemeld van binnenuit…

573
00:40:44,442 --> 00:40:50,322
…dat ze hem overplaatsten naar een plek
waar hij geen invloed had op de productie.

574
00:40:52,032 --> 00:40:53,826
Wat John meemaakte…

575
00:40:54,660 --> 00:40:55,953
…was verontrustend.

576
00:40:56,537 --> 00:40:59,206
ER WERD WRAAK GENOMEN OP BARNETT

577
00:40:59,790 --> 00:41:03,461
VERTELDEN HEM DAT HIJ 'OP DE BANK ZAT'

578
00:41:05,379 --> 00:41:08,466
Meerdere managers scholden me uit.

579
00:41:09,884 --> 00:41:13,971
Bij m'n functioneringsgesprek
werd ik gedegradeerd…

580
00:41:14,054 --> 00:41:18,767
…en m'n salaris werd ingehouden omdat ik
kwaliteitsproblemen zwart-op-wit zette.

581
00:41:19,560 --> 00:41:25,983
Ze zeiden dat ze niets op papier wilden
zodat ze alle schuld konden ontkennen.

582
00:41:27,067 --> 00:41:28,569
Dat zeiden ze letterlijk.

583
00:41:29,069 --> 00:41:31,780
OP ZWARTE LIJST EN GEWEERD
UIT ANDERE FUNCTIES

584
00:41:31,864 --> 00:41:34,617
Daarna volgde een corrigerend actieplan.

585
00:41:36,202 --> 00:41:38,245
Dan word je gewoon ontslagen.

586
00:41:38,329 --> 00:41:39,788
BEDREIGD MET ONTSLAG

587
00:41:45,127 --> 00:41:49,465
De stress, de vernedering
en de vijandigheid tegenover mij…

588
00:41:49,548 --> 00:41:51,175
…dat putte me uit.

589
00:41:54,678 --> 00:41:56,972
Dertig jaar in een industrie…

590
00:41:57,056 --> 00:42:00,726
…waar je wordt gezien
als de aangewezen persoon…

591
00:42:00,809 --> 00:42:04,980
…en van de een op de andere dag
ben je de schande van de organisatie.

592
00:42:05,981 --> 00:42:07,441
Hoe verwerk je dat?

593
00:42:13,864 --> 00:42:16,325
Dus ik ging met pensioen.

594
00:42:26,168 --> 00:42:31,799
Maar nadat ik vertrok,
wist ik dat de problemen bleven bestaan.

595
00:42:33,467 --> 00:42:35,761
Dat valt me zwaar.

596
00:42:38,973 --> 00:42:43,769
Had ik naar de directeur van Boeing
moeten gaan in plaats van de VP?

597
00:42:43,852 --> 00:42:48,566
Daar blijf je over nadenken.
Wat had ik anders kunnen doen?

598
00:42:52,361 --> 00:42:55,281
Ik zat daar en dacht: wat nu?

599
00:42:57,116 --> 00:43:01,620
Ik kon gaan zitten en m'n mond houden,
of naar buiten treden.

600
00:43:08,335 --> 00:43:11,880
Het gaat om vliegtuigen,
mensenlevens, de passagiers.

601
00:43:13,173 --> 00:43:15,593
Ik kan dat niet loslaten.

602
00:43:23,350 --> 00:43:25,561
En ik liet me niet de mond snoeren.

603
00:43:27,354 --> 00:43:32,276
John Barnett werkte 32 jaar bij Boeing
en klapt uit de school over z'n werkgever.

604
00:43:32,359 --> 00:43:35,613
Het ging alleen maar
om de planning halen en haasten.

605
00:43:35,696 --> 00:43:37,781
Vliegtuigen leveren. We liepen achter.

606
00:43:37,865 --> 00:43:40,951
Ik weet hoe ze gemaakt zijn en het is eng.

607
00:43:41,035 --> 00:43:42,745
DE KLOKKENLUIDERS BIJ BOEING

608
00:43:42,828 --> 00:43:49,001
Ik vind het van cruciaal belang
dat de activiteiten binnen Boeing…

609
00:43:49,084 --> 00:43:52,338
…bekend worden
bij de mensen die het kan treffen.

610
00:43:52,921 --> 00:43:55,215
Kijk naar de 737 MAX.

611
00:43:57,259 --> 00:43:59,386
Die levens en die families…

612
00:44:01,639 --> 00:44:05,768
Dat is waarom ik m'n verhaal vertel.
Iemand moet ingrijpen.

613
00:44:09,980 --> 00:44:11,899
We deden meer onderzoek…

614
00:44:13,359 --> 00:44:17,237
…en ontdekten dat een kleine groep
werknemers zich uitsprak…

615
00:44:17,946 --> 00:44:22,451
…over de productieproblemen
in de fabriek van Boeing.

616
00:44:22,534 --> 00:44:24,161
Dat 't één grote chaos was.

617
00:44:24,244 --> 00:44:27,164
Sommigen van hen
hebben ons persoonlijk benaderd.

618
00:44:30,084 --> 00:44:34,213
We hebben de eer gehad
om met velen van jullie samen te werken.

619
00:44:34,296 --> 00:44:35,339
En er is veel…

620
00:44:35,422 --> 00:44:38,634
We hadden veel contact met klokkenluiders.

621
00:44:39,301 --> 00:44:42,221
We hadden op dat moment een groep gevormd.

622
00:44:42,930 --> 00:44:47,935
We hadden een aantal ontmoetingen,
soms fysiek, andere keren online.

623
00:44:50,104 --> 00:44:52,940
We konden niet afwachten en niets doen.

624
00:44:53,023 --> 00:44:56,652
We willen het gevoel hebben
dat onze dierbaren ertoe deden.

625
00:44:58,237 --> 00:45:02,032
Maar ook omdat echte gerechtigheid
en verantwoordelijkheid…

626
00:45:02,116 --> 00:45:05,160
…kunnen voorkomen
dat er weer iets gebeurt.

627
00:45:06,662 --> 00:45:09,665
MEI 2022
VOORWAARDELIJK SEPOT VERLOOPT OVER 2 JAAR

628
00:45:09,748 --> 00:45:12,084
Hoelang denk je dat het zal duren?

629
00:45:12,167 --> 00:45:13,377
De vergadering?
-Ja.

630
00:45:13,460 --> 00:45:15,003
Weer drie, vier uur.

631
00:45:17,548 --> 00:45:20,759
En toen gingen we in gesprek met de FAA.

632
00:45:22,219 --> 00:45:24,888
De FAA is de luchtvaartautoriteit.

633
00:45:24,972 --> 00:45:30,394
Zij moeten ervoor zorgen dat het ontwerp
en de productie van vliegtuigen veilig is.

634
00:45:31,395 --> 00:45:34,481
Zij moeten toezicht houden op Boeing.

635
00:45:37,484 --> 00:45:41,822
Het voorwaardelijke sepot zou
over twee jaar verlopen.

636
00:45:41,905 --> 00:45:46,493
Dus elke week informeerden we de FAA
dat er nog veel problemen waren.

637
00:45:46,577 --> 00:45:50,873
We zien aanhoudende problemen
met gloednieuwe vliegtuigen…

638
00:45:50,956 --> 00:45:52,958
…die je niet ziet bij oudere vliegtuigen.

639
00:45:53,041 --> 00:45:55,544
Het is waanzin
dat het niet wordt opgelost.

640
00:45:57,045 --> 00:46:01,175
Wat ze destijds zeiden was:
'Maakt u zich geen zorgen.

641
00:46:01,800 --> 00:46:05,763
Boeing is veranderd
en ze zijn nu een fantastisch bedrijf.'

642
00:46:08,557 --> 00:46:12,644
We delen alle problemen,
als er dan iets misgaat…

643
00:46:12,728 --> 00:46:16,482
…kunnen we dat oplossen
voor alle medewerkers en de passagiers.

644
00:46:20,319 --> 00:46:24,114
Velen hoopten dat Calhoun
het bedrijf zou omgooien.

645
00:46:24,198 --> 00:46:26,784
De CEO van Boeing noemde de richtlijn…

646
00:46:26,867 --> 00:46:28,577
We hebben verandering nodig.

647
00:46:28,660 --> 00:46:31,789
Hopelijk is hij degene
die ons bedrijf zal veranderen.

648
00:46:32,456 --> 00:46:36,210
Dave Calhoun beloofde
de processen op te schonen.

649
00:46:36,877 --> 00:46:40,589
Ze reorganiseerden de ingenieursafdeling.
Er kwam een Hoofd Veiligheid.

650
00:46:40,672 --> 00:46:45,344
Verschillende tactische functies
zouden ervoor zorgen…

651
00:46:45,427 --> 00:46:47,221
…dat dit niet weer gebeurde.

652
00:46:48,639 --> 00:46:52,476
Er kwam een systeem
waarbij de leiding luisterde…

653
00:46:52,559 --> 00:46:54,144
…naar wat er speelde.

654
00:46:54,228 --> 00:46:57,105
Welkom bij de conferencecall van Boeing.

655
00:46:57,189 --> 00:47:00,150
We moedigen werknemers aan
zich uit te spreken…

656
00:47:00,234 --> 00:47:03,028
…en de boel te vertragen als dat nodig is.

657
00:47:03,111 --> 00:47:04,696
UITSPREKEN

658
00:47:04,780 --> 00:47:09,493
Het Speak Up-programma
zou het voor werknemers makkelijker maken…

659
00:47:09,576 --> 00:47:12,579
…om ethische problemen te identificeren…

660
00:47:12,663 --> 00:47:17,209
…en slecht gedrag en veiligheidsproblemen
sneller aan te pakken.

661
00:47:17,292 --> 00:47:19,795
We waren even niet transparant.

662
00:47:19,878 --> 00:47:21,421
Dat moeten we terugwinnen…

663
00:47:21,505 --> 00:47:25,259
…want dat gaat over het vertrouwen
dat de wereld in ons heeft.

664
00:47:29,221 --> 00:47:33,892
Het laatste nieuws.
De Boeing 737 MAX mag weer vliegen.

665
00:47:33,976 --> 00:47:36,478
De FAA heeft het vliegverbod opgeheven.

666
00:47:36,562 --> 00:47:41,733
Het bedrijf heeft de software,
computers en pilotenopleiding geüpdatet.

667
00:47:41,817 --> 00:47:44,361
U vliegt met een Boeing 737 MAX.

668
00:47:44,444 --> 00:47:46,321
In dit vliegtuig wordt geklapt…

669
00:47:46,405 --> 00:47:50,284
…voor een nieuw hoofdstuk
in de veiligheid van de 737 MAX…

670
00:47:50,367 --> 00:47:53,871
…terwijl de eerste binnenlandse vlucht
de lucht in ging.

671
00:47:53,954 --> 00:47:56,957
Ik ben trots op ons team
en op dat vliegtuig.

672
00:47:57,040 --> 00:48:02,504
Het is een opmerkelijke machine
en net zo veilig als elk ander vliegtuig.

673
00:48:04,256 --> 00:48:06,842
Nadat de vliegtuigen weer mochten vliegen…

674
00:48:06,925 --> 00:48:10,012
…was ik ervan overtuigd
dat de MAX veilig was.

675
00:48:10,095 --> 00:48:11,555
Hij kon veilig vliegen.

676
00:48:13,432 --> 00:48:16,310
Een grote opsteker voor Boeing
en de 737 MAX.

677
00:48:16,393 --> 00:48:19,479
…een miljardenorder van Southwest.

678
00:48:19,563 --> 00:48:21,940
Ryanair bestelde 75 MAX'en…

679
00:48:22,024 --> 00:48:24,610
…wil de productie van de 737 MAX verhogen.

680
00:48:24,693 --> 00:48:27,946
Veel drukte op de flight line
bij de Boeing-fabriek.

681
00:48:28,030 --> 00:48:30,282
De CEO van Ryanair zegt dat de MAX…

682
00:48:30,365 --> 00:48:34,161
…nu het veiligste vliegtuig
in de luchtvaartgeschiedenis is.

683
00:48:37,122 --> 00:48:39,416
Toen de MAX weer mocht vliegen…

684
00:48:40,459 --> 00:48:41,877
…sloeg de sfeer om.

685
00:48:43,962 --> 00:48:46,298
Boeing ging weer werken als voorheen.

686
00:48:46,798 --> 00:48:49,885
Tijd om weer geld te verdienen.
Snel die vliegtuigen de deur uit.

687
00:48:51,470 --> 00:48:52,971
Het werk explodeerde.

688
00:48:53,055 --> 00:48:57,517
Ik was verantwoordelijk voor
tien keer zoveel vliegtuigen als normaal.

689
00:48:58,644 --> 00:49:01,563
Het was weer een chaotisch gehaast.

690
00:49:02,564 --> 00:49:05,108
We hadden veel problemen.

691
00:49:05,901 --> 00:49:10,322
We hadden ongeveer 50.000 onderdelen
die de kwaliteitscontrole omzeilden…

692
00:49:10,405 --> 00:49:12,491
…en in het vliegtuig terechtkwamen.

693
00:49:13,283 --> 00:49:15,577
Ook veel vluchtkritieke onderdelen.

694
00:49:17,245 --> 00:49:19,873
Ik meldde dat via het Speak Up-programma.

695
00:49:19,957 --> 00:49:21,249
SYSTEMATISCH PROBLEEM

696
00:49:21,792 --> 00:49:24,753
Veel van de meldingen
die ik heb ingediend staan nog open.

697
00:49:24,836 --> 00:49:27,381
Meestal omdat het onderdeel kwijt is.

698
00:49:27,464 --> 00:49:33,261
Het hoofd van de materiaalbeoordeling
besloot om die meldingen te wissen.

699
00:49:35,639 --> 00:49:37,015
Dat was strafbaar.

700
00:49:37,099 --> 00:49:40,602
Dus ik sprak me meteen uit
via het Speak Up-systeem.

701
00:49:42,354 --> 00:49:49,277
We zien veel defecten in de verbindingen
waar de onderdelen samenkomen.

702
00:49:50,362 --> 00:49:52,864
Dat heb ik gemeld via Speak Up.

703
00:49:52,948 --> 00:49:54,116
ACHTERNAAM

704
00:49:54,199 --> 00:49:58,245
Maar een klokkenluider
gebruikt Speak Up niet meer dan één keer.

705
00:50:00,247 --> 00:50:04,292
Want als we dat deden,
werden we meteen gestraft.

706
00:50:11,633 --> 00:50:15,387
Mijn baas kwam naar m'n bureau
en gaf me een uitbrander.

707
00:50:15,470 --> 00:50:19,307
Hij zei: 'Ik zou iemand die zei
wat jij hebt gezegd vermoorden.'

708
00:50:20,726 --> 00:50:21,810
Wat heb ik gezegd?

709
00:50:21,893 --> 00:50:25,772
Dat we moesten kijken
naar de technische basisprincipes.

710
00:50:27,649 --> 00:50:29,860
Ze namen corrigerende maatregelen…

711
00:50:29,943 --> 00:50:32,904
…omdat ik niet
naar de leiding zou luisteren.

712
00:50:34,656 --> 00:50:36,825
De ethisch adviseur belde me…

713
00:50:36,908 --> 00:50:41,455
…en zei: 'Merle, je wordt eruit gepikt
en als voorbeeld gesteld.'

714
00:50:42,914 --> 00:50:47,127
Mijn manager zei:
'Dit zijn 12 dingen die je fout doet.

715
00:50:47,210 --> 00:50:50,255
Los die binnen 30 dagen op,
anders ontsla ik je.'

716
00:50:54,134 --> 00:50:58,430
Ik begon bewijsstukken bij te houden
van veiligheidsproblemen.

717
00:50:58,513 --> 00:51:00,974
LEVERING VAN AFGEKEURDE ONDERDELEN

718
00:51:01,058 --> 00:51:05,437
Ik dacht: ik wil de pers niet bellen.

719
00:51:07,355 --> 00:51:12,360
Want we hebben gezien dat klokkenluiders
hun baan en hun gemeenschap verliezen.

720
00:51:14,613 --> 00:51:17,574
Ik was al een paar jaar
intern klokkenluider.

721
00:51:17,657 --> 00:51:19,951
Maar ik wilde niet naar buiten treden.

722
00:51:21,161 --> 00:51:23,288
Ik ben tenslotte maar een werknemer.

723
00:51:24,039 --> 00:51:25,707
Ik zou gekruisigd worden.

724
00:51:28,376 --> 00:51:34,091
Veel van m'n collega's waren bang
om dingen te melden, zelfs intern.

725
00:51:36,259 --> 00:51:41,348
Maar als ik een probleem zie
dat levens kan kosten…

726
00:51:41,431 --> 00:51:44,059
…blijf ik praten tot ik een ons weeg.

727
00:51:45,435 --> 00:51:47,479
Dus ik bleef het volgen.

728
00:51:48,605 --> 00:51:53,193
En uiteindelijk hebben ze me
uit het Dreamliner-afdeling gezet.

729
00:51:56,363 --> 00:51:59,116
Toen werd m'n band lekgestoken.

730
00:52:00,033 --> 00:52:05,038
Ik wist niet wie het was,
maar ik denk dat het een waarschuwing was.

731
00:52:05,539 --> 00:52:08,834
Het was serieuzer dan ik wilde.

732
00:52:12,295 --> 00:52:14,131
Het bracht me van m'n stuk.

733
00:52:14,214 --> 00:52:19,719
Ik werd elke ochtend om 3.00 uur
wakker met nachtmerries.

734
00:52:19,803 --> 00:52:25,517
En ik sprak in die tijd
met drie verschillende psychologen…

735
00:52:26,143 --> 00:52:28,603
…om het vol te kunnen houden.

736
00:52:38,947 --> 00:52:41,158
Er staan veel levens op het spel.

737
00:52:44,035 --> 00:52:48,081
Ik had nachtmerries
over vliegtuigen die vlakbij neerstortten.

738
00:52:48,165 --> 00:52:53,461
Ze stortten zo dicht bij neer
dat ik de hitte ervan voelde in m'n slaap.

739
00:52:56,715 --> 00:52:58,091
Dat houdt me wakker.

740
00:52:58,175 --> 00:53:02,929
Ik hoop dat er geen MAX-vliegtuig
meer neerstort, maar het houdt me wakker.

741
00:53:06,391 --> 00:53:11,938
Je verliest slag na slag
en wordt keer op keer verraden.

742
00:53:12,856 --> 00:53:14,774
Dat weegt op je.

743
00:53:16,735 --> 00:53:18,111
Ik voelde me hulpeloos.

744
00:53:21,698 --> 00:53:26,036
De werknemers zouden zich graag
openbaar willen uitspreken…

745
00:53:26,870 --> 00:53:29,456
…maar ze zijn bang hun baan te verliezen.

746
00:53:30,457 --> 00:53:33,668
Ze moeten nog jaren werken.

747
00:53:34,211 --> 00:53:38,048
Ze kunnen het zich niet veroorloven
om ontslagen te worden.

748
00:53:39,341 --> 00:53:42,886
Er heerst zeker een angstcultuur.

749
00:53:53,355 --> 00:53:57,275
Nadat John Boeing had verlaten,
bleef hij al die problemen zien…

750
00:53:57,359 --> 00:53:59,152
…en dat woog zwaar op hem.

751
00:53:59,903 --> 00:54:01,863
Dus we dienden de rechtszaak in.

752
00:54:02,989 --> 00:54:05,200
John Barnetts zaak tegen Boeing…

753
00:54:05,283 --> 00:54:08,328
…ging over blootstelling
aan een vijandige werkomgeving…

754
00:54:09,079 --> 00:54:13,208
…met beschuldigingen van vergelding
door Boeing tegen hem.

755
00:54:14,376 --> 00:54:19,589
Hij werd jarenlang
gemanipuleerd toen hij daar werkte.

756
00:54:19,673 --> 00:54:22,175
Mr Barnett, u getuigde dat…

757
00:54:22,259 --> 00:54:24,803
Wat zei hij?
Iets over dat hij u zou breken?

758
00:54:24,886 --> 00:54:29,557
Hij zou me pushen tot ik brak.
-Oké. Was dat een grap?

759
00:54:29,641 --> 00:54:30,767
Absoluut niet.

760
00:54:31,935 --> 00:54:33,436
We dienden een klacht in…

761
00:54:33,520 --> 00:54:37,565
…en we moesten Boeing zover krijgen
om documenten te overleggen.

762
00:54:38,441 --> 00:54:41,820
Het duurde een eeuwigheid
voordat Boeing reageerde.

763
00:54:44,364 --> 00:54:48,451
Klokkenluiderszaken zijn heel ingewikkeld.

764
00:54:48,535 --> 00:54:53,581
Als klokkenluiders naar buiten treden
en ontslagen worden…

765
00:54:54,082 --> 00:54:58,503
…neemt de werkgever vaak
hun laptops of telefoons in beslag.

766
00:54:59,629 --> 00:55:03,550
Dan hebben ze geen bewijs.
Het is hun woord tegen dat van de ander.

767
00:55:06,386 --> 00:55:10,015
Wat John's situatie
echt onderscheidde van anderen…

768
00:55:10,098 --> 00:55:12,892
…was dat John alles had gedocumenteerd.

769
00:55:15,478 --> 00:55:20,525
En hij zei dat er op een dag
een afrekening zou komen met Boeing…

770
00:55:20,608 --> 00:55:24,154
…en dat hij het bewijs had
om te laten zien waar ze faalden.

771
00:55:25,238 --> 00:55:28,825
Laten we het hebben
over het zuurstofonderzoek.

772
00:55:28,908 --> 00:55:31,786
Rond juli 2016…

773
00:55:31,870 --> 00:55:35,790
…was er een probleem met defecte
zuurstofflessen. Klopt dat?

774
00:55:35,874 --> 00:55:36,708
Klopt.

775
00:55:38,126 --> 00:55:44,466
U ontdekte dat sommige zuurstoftanks
geen zuurstof afgaven.

776
00:55:45,425 --> 00:55:47,802
Ongeveer 15 procent werkte niet.

777
00:55:49,220 --> 00:55:52,515
U had informele tests uitgevoerd…

778
00:55:52,599 --> 00:55:55,935
…en kwam uit op een percentage
van 15 procent, klopt dat?

779
00:55:56,436 --> 00:55:59,397
Nee, het was geen informele test.

780
00:56:00,899 --> 00:56:03,151
Ik zei: 'We moeten dit onderzoeken.'

781
00:56:03,234 --> 00:56:06,446
Ik haalde nieuwe tanks uit de opslag…

782
00:56:06,529 --> 00:56:11,076
…nog in de verpakking,
en stuurde die op als controlegroep.

783
00:56:11,159 --> 00:56:13,620
GEANALYSEERD OP DEFECTEN

784
00:56:13,703 --> 00:56:16,122
Het faalpercentage steeg naar 25 procent.

785
00:56:16,206 --> 00:56:19,626
Dat deed alle alarmbellen rinkelen.
Dat was een probleem.

786
00:56:21,503 --> 00:56:23,630
Stel, je vliegt op 12.000 meter…

787
00:56:23,713 --> 00:56:28,551
…en plotseling valt de druk weg
en komen de maskers naar beneden.

788
00:56:31,679 --> 00:56:34,432
Je hebt 20 seconden
om je masker op te doen…

789
00:56:34,516 --> 00:56:36,684
…voordat je zuurstofgebrek krijgt.

790
00:56:36,768 --> 00:56:40,563
Dat kan hersenbeschadiging veroorzaken
en soms zelfs de dood.

791
00:56:42,315 --> 00:56:44,734
Stel je voor dat je geen zuurstof krijgt.

792
00:56:46,027 --> 00:56:50,281
Stel dat je daar met je kinderen zit.
Wie krijgt de zuurstof en wie niet?

793
00:56:56,579 --> 00:57:01,042
Tijdens het documenteren
van het probleem met de zuurstoftanks…

794
00:57:01,126 --> 00:57:04,629
…kreeg u daar geen kritiek op, toch?

795
00:57:04,712 --> 00:57:06,673
Er is wel een e-mail.

796
00:57:07,632 --> 00:57:08,842
Nogal gemeen.

797
00:57:10,260 --> 00:57:12,595
Hij zei: 'Stop de waanzin.'

798
00:57:12,679 --> 00:57:15,473
Dat was zijn houding.

799
00:57:15,557 --> 00:57:17,600
Dat zagen we niet in de e-mails.

800
00:57:17,684 --> 00:57:20,478
Niet deze, maar je hebt mijn kopieën.
-Oké.

801
00:57:22,814 --> 00:57:28,570
John zei dat het 8, 10, 12 jaar duurt
voor die defecten zich manifesteren.

802
00:57:29,320 --> 00:57:31,614
Hij was erg bang dat die problemen…

803
00:57:31,698 --> 00:57:35,368
…zich zouden manifesteren
en tot een ramp zouden leiden.

804
00:57:37,120 --> 00:57:41,291
DECEMBER 2023
VOORWAARDELIJK SEPOT VERLOOPT OVER 1 MAAND

805
00:57:43,084 --> 00:57:46,337
De drie jaar proeftijd
van het ministerie van Justitie…

806
00:57:46,421 --> 00:57:48,298
…zou over een maand aflopen.

807
00:57:48,798 --> 00:57:52,469
Dat was een mentaal proces,
een psychologisch proces…

808
00:57:52,552 --> 00:57:54,387
…waar we doorheen gingen.

809
00:57:56,681 --> 00:57:59,767
De vergaderingen duurden al maanden.

810
00:58:01,936 --> 00:58:06,900
Ik ben zelfs naar Washington gevlogen
om met Justitie te praten…

811
00:58:07,484 --> 00:58:11,112
…en onze zorgen te uiten
dat er niets was veranderd…

812
00:58:11,196 --> 00:58:14,616
…in de cultuur en de fabrieken van Boeing.

813
00:58:16,534 --> 00:58:20,038
We spraken met het hoofd
van de fraudeafdeling, Glenn Leon.

814
00:58:21,164 --> 00:58:24,042
Toen begon hij een script voor te lezen.

815
00:58:24,125 --> 00:58:28,046
En als we zeiden:
'Wacht, hoe zit het met wat wij zeiden?'

816
00:58:28,671 --> 00:58:33,468
Dan zuchtte hij wat en ging verder
alsof we niets hadden gezegd.

817
00:58:35,553 --> 00:58:40,350
Het leek erop dat Justitie
Boeing probeerde te beschermen.

818
00:58:44,145 --> 00:58:45,438
Bij de rechtszaken…

819
00:58:45,522 --> 00:58:50,527
…staan de advocaten van Justitie en Boeing
samen aan één kant te kletsen…

820
00:58:50,610 --> 00:58:53,738
…en wij aan de andere kant,
alsof wij de boeven zijn.

821
00:58:54,989 --> 00:59:00,078
Als je ziet hoeveel advocaten
van Boeing naar Justitie zijn gegaan…

822
00:59:00,161 --> 00:59:04,082
…en van Justitie
naar het advocatenkantoor van Boeing…

823
00:59:04,165 --> 00:59:07,168
Dat is complete politieke verstrengeling.

824
00:59:07,252 --> 00:59:12,006
VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA - AANKLAGER
THE BOEING COMPANY - GEDAAGDE

825
00:59:12,090 --> 00:59:15,593
En nu zou
het voorwaardelijk sepot verlopen.

826
00:59:17,512 --> 00:59:19,722
Er was geen hoop. Geen gerechtigheid.

827
00:59:19,806 --> 00:59:23,601
Er zou nooit verantwoording komen.
Vergeet het. Ga naar huis.

828
00:59:25,436 --> 00:59:29,941
Het lijkt erop dat Justitie
de criminelen niet wil aanpakken.

829
00:59:30,024 --> 00:59:35,196
Ze willen deze zaak koste wat kost
zo snel mogelijk achter zich laten.

830
00:59:35,280 --> 00:59:41,494
En ze laten de criminelen hun gang gaan
en niemand zal er ooit van leren.

831
00:59:41,578 --> 00:59:44,998
We laten zien
dat er talloze problemen zijn…

832
00:59:45,081 --> 00:59:47,750
…met de productiekwaliteit.

833
00:59:47,834 --> 00:59:51,337
Wanneer is de volgende crash?
Ik hoop dat het niet gebeurt.

834
00:59:51,421 --> 00:59:53,631
Maar dat is waar het om gaat.

835
00:59:57,802 --> 01:00:02,265
5 JANUARI 2024
VOORWAARDELIJK SEPOT VERLOOPT OVER 2 DAGEN

836
01:00:07,478 --> 01:00:11,232
Toren, Alaska 1282,
vertrek Charlie 7 20-18.

837
01:00:11,816 --> 01:00:13,860
Vertrek goedgekeurd, 2-8 links.

838
01:00:14,736 --> 01:00:19,490
Het was een typische start,
taxiën, opstijgen.

839
01:00:20,867 --> 01:00:23,828
Alaska 1282, baan 2-8 links,
klaar voor vertrek.

840
01:00:24,537 --> 01:00:26,372
Fijne dag, Alaska 1282.

841
01:00:27,832 --> 01:00:31,127
M'n dochter haalde
allerlei tekenspullen tevoorschijn…

842
01:00:31,210 --> 01:00:32,754
…toen de vlucht vertrok.

843
01:00:34,797 --> 01:00:36,966
M'n zoon zat op mijn schoot.

844
01:00:37,050 --> 01:00:41,679
M'n driejarige zat in het midden
en m'n vijfjarige zat bij het raam.

845
01:00:44,974 --> 01:00:46,643
We stegen op.

846
01:00:46,726 --> 01:00:50,938
Ik keek naar mijn gezin
om te zien hoe het met ze ging.

847
01:00:51,856 --> 01:00:54,942
Seattle, Alaska 1282,
11.000 voet, klim naar 15.000.

848
01:00:55,026 --> 01:00:59,030
Alaska 1282, Seattle Center,
u mag klimmen en hoogte 2-3-0 aanhouden.

849
01:01:02,992 --> 01:01:05,620
Er was een hoog fluitend geluid.

850
01:01:06,120 --> 01:01:08,748
En toen… een knal.

851
01:01:11,417 --> 01:01:15,588
1282, we melden een noodsituatie.
We dalen naar 10.000…

852
01:01:18,883 --> 01:01:23,971
Meteen vielen de zuurstofmaskers omlaag
en ik besefte dat er iets mis was.

853
01:01:24,055 --> 01:01:25,431
We moeten dalen.

854
01:01:25,515 --> 01:01:26,432
BLOEDENDE OREN

855
01:01:26,516 --> 01:01:31,729
Ik was meteen gedesoriënteerd,
maar ik draaide m'n hoofd en ik zag…

856
01:01:34,816 --> 01:01:36,025
…de open lucht.

857
01:01:37,694 --> 01:01:39,779
Ik was in shock.

858
01:01:42,115 --> 01:01:46,202
Ik klemde de benen van m'n zoon
tussen mijn benen en hield hem vast.

859
01:01:47,704 --> 01:01:49,330
Hij bleef maar schreeuwen.

860
01:01:52,083 --> 01:01:55,169
Toen ik het masker op had,
kwam er geen lucht uit.

861
01:01:55,253 --> 01:01:57,004
ZUURSTOFMASKER WERKTE NIET

862
01:01:57,088 --> 01:01:59,340
Ik probeerde te ademen. Geen zuurstof.

863
01:01:59,424 --> 01:02:01,175
CABINEPERSONEEL HIELP KINDEREN

864
01:02:04,262 --> 01:02:06,097
MASKERS WERKTEN NIET.

865
01:02:07,306 --> 01:02:11,602
Ik keek naar m'n dochter
en haar haar werd naar achteren getrokken.

866
01:02:12,395 --> 01:02:14,897
Ze zat twee rijen voor die opening.

867
01:02:18,067 --> 01:02:21,028
We dachten dat het volgende paneel
het ook zou begeven…

868
01:02:21,821 --> 01:02:24,866
…en dat we de vlucht
niet zouden overleven.

869
01:02:28,953 --> 01:02:30,580
De zuurstof was op.

870
01:02:30,663 --> 01:02:34,333
We werden weer duizelig
en m'n zicht werd wazig.

871
01:02:36,002 --> 01:02:39,213
M'n dochters keken me aan, bang.

872
01:02:40,256 --> 01:02:43,384
Ik zei niet dat het goed kwam,
want dat wist ik niet.

873
01:02:46,137 --> 01:02:49,932
Ik ging ervan uit
dat ik nog maar een paar minuten had.

874
01:02:50,641 --> 01:02:53,686
Ik legde m'n hand op de rug van m'n vrouw.

875
01:02:54,937 --> 01:02:57,940
En ik begon te bidden.

876
01:03:00,943 --> 01:03:06,199
Ik stuurde een sms naar m'n zoon
om afscheid te nemen.

877
01:03:06,282 --> 01:03:10,787
Ik liet hem weten dat hij
het beste was wat me ooit was overkomen.

878
01:03:10,870 --> 01:03:13,539
IK BEN BANG - IK HOU VAN JE - VOOR ALTIJD

879
01:03:14,040 --> 01:03:16,793
VERTEL M'N OUDERS DAT IK VAN ZE HOU
ALS ER IETS GEBEURT

880
01:03:16,876 --> 01:03:18,628
BID ALSJEBLIEFT VOOR ME

881
01:03:18,711 --> 01:03:21,005
ALSJEBLIEFT IK WIL NIET DOOD

882
01:03:24,217 --> 01:03:27,887
Ik keek uit het raam
en het vliegtuig dook onder de wolken.

883
01:03:29,472 --> 01:03:31,098
We konden weer ademen.

884
01:03:34,477 --> 01:03:37,271
Ik kon m'n kinderen vertellen:
'Het komt goed.'

885
01:03:51,577 --> 01:03:56,040
We beginnen
met het laatste nieuws uit Oregon.

886
01:03:56,123 --> 01:04:00,711
Kijk eens naar deze video
vanuit een vliegend passagiersvliegtuig…

887
01:04:00,795 --> 01:04:05,633
…nadat een groot stuk van de romp
tijdens de vlucht weggeblazen werd.

888
01:04:07,593 --> 01:04:11,931
Na het Alaska-incident,
zocht ik informatie, net als iedereen.

889
01:04:12,014 --> 01:04:13,975
Ik wist niet wat er was gebeurd.

890
01:04:14,058 --> 01:04:16,978
Ik was in de keuken
en m'n telefoon bleef gaan.

891
01:04:17,061 --> 01:04:20,064
Ik wist dat er iets goed mis was.

892
01:04:20,147 --> 01:04:23,109
Transportveiligheid doet onderzoek.

893
01:04:23,192 --> 01:04:26,445
Op kruishoogte hadden we
het vliegtuig kunnen verliezen.

894
01:04:26,529 --> 01:04:30,324
Het vliegtuig is een Boeing 737 MAX
die net was gecertificeerd.

895
01:04:31,033 --> 01:04:35,913
Wat eraf vloog, was een deurplug.
Dat is geen echte deur, maar een opening…

896
01:04:35,997 --> 01:04:38,708
…waar sommige maatschappijen
een extra deur in zetten.

897
01:04:39,292 --> 01:04:42,003
Ik belde een contactpersoon
bij Boeing en zei:

898
01:04:42,086 --> 01:04:44,297
'Zulke dingen houden vliegtuigen aan
de grond.'

899
01:04:45,006 --> 01:04:48,843
De FAA houdt alle 737 MAX 9's
in de VS aan de grond.

900
01:04:48,926 --> 01:04:53,347
…zei dat het waarschijnlijk is
dat dit ook in andere vliegtuigen gebeurt.

901
01:04:53,431 --> 01:04:56,017
Boeing ontkent aansprakelijkheid
en zei dat de producten…

902
01:04:56,100 --> 01:04:58,603
…onjuist zijn onderhouden
of verkeerd zijn gebruikt…

903
01:04:58,686 --> 01:05:01,814
…door andere personen
of instanties dan Boeing.

904
01:05:01,898 --> 01:05:05,109
Onze taak is om alles te begrijpen
wat er is gebeurd.

905
01:05:05,693 --> 01:05:10,156
Boeing heeft ons de documenten
en informatie niet verstrekt…

906
01:05:10,239 --> 01:05:13,284
…die we meerdere keren hebben opgevraagd.

907
01:05:13,367 --> 01:05:15,077
Ze praten over transparantie…

908
01:05:15,161 --> 01:05:19,999
…maar tot nu toe zijn ze niet transparant
over wat er met die plug is gebeurd.

909
01:05:22,877 --> 01:05:25,546
Ik was niet verrast
door het deurplugincident.

910
01:05:26,047 --> 01:05:30,509
Ik vecht al jaren wetende
dat zoiets zou gebeuren.

911
01:05:32,595 --> 01:05:35,014
Ik was opgelucht dat er geen doden waren.

912
01:05:36,891 --> 01:05:40,645
Het was een nachtmerrie
om zo'n soort storing te hebben.

913
01:05:42,897 --> 01:05:44,482
Ik zei bij mezelf:

914
01:05:44,565 --> 01:05:48,069
'Dit krijg je als je mensen
niet verantwoordelijk houdt.'

915
01:05:50,571 --> 01:05:53,115
Toen ik hoorde
over de deur die eruit vloog…

916
01:05:53,199 --> 01:05:57,828
…voorspelde ik precies
wat ze zouden vinden tijdens 't onderzoek.

917
01:06:03,042 --> 01:06:05,962
Het incident met het weggeblazen paneel…

918
01:06:06,045 --> 01:06:09,382
…werd herleid
naar een kwaliteitsprobleem in de fabriek.

919
01:06:11,092 --> 01:06:12,551
In 2023…

920
01:06:12,635 --> 01:06:17,223
…werd er in Boeings 737-fabriek
aan een vliegtuig gewerkt…

921
01:06:17,306 --> 01:06:20,559
…en dat was het vliegtuig
dat Alaska 1282 werd.

922
01:06:21,435 --> 01:06:23,562
Er was chaos elders in de fabriek…

923
01:06:23,646 --> 01:06:29,527
…omdat Boeing probeerde de opgevoerde
productie en uitbesteding bij te houden.

924
01:06:31,070 --> 01:06:35,950
Bij het onderzoek werd ontdekt
dat het deurteam van Boeing…

925
01:06:36,033 --> 01:06:37,910
…de deurplug had verwijderd…

926
01:06:37,994 --> 01:06:41,998
…om dingen te repareren
die leveranciers niet goed hadden gedaan.

927
01:06:43,040 --> 01:06:46,043
Daarvoor moesten ze
vier borgbouten verwijderen.

928
01:06:48,754 --> 01:06:52,383
Er stond een veelzeggende foto
in hun voorlopige rapport.

929
01:06:54,593 --> 01:06:59,724
Daarop kon je drie van de vier hoeken
van de deurplug zien.

930
01:06:59,807 --> 01:07:05,271
En de bouten die nodig waren
om hem vast te zetten, ontbraken.

931
01:07:07,189 --> 01:07:08,733
Die zijn nooit teruggezet.

932
01:07:11,277 --> 01:07:15,239
Daarna maakte dat vliegtuig 154 vluchten.

933
01:07:15,322 --> 01:07:18,117
En elke keer dat het landde of opsteeg…

934
01:07:18,200 --> 01:07:21,954
…verschoof de deurplug
een heel klein beetje door de trillingen…

935
01:07:22,038 --> 01:07:27,918
…tot uiteindelijk, op 5 januari 2024,
de plug eruit vloog.

936
01:07:29,587 --> 01:07:32,298
Er zijn nog steeds geen papieren gevonden…

937
01:07:32,381 --> 01:07:36,177
…die de verwijdering van de plug
van 8789 documenteren.

938
01:07:36,260 --> 01:07:37,303
Dat klopt.

939
01:07:37,386 --> 01:07:40,306
Degene die het deed,
heeft het niet genoteerd.

940
01:07:40,389 --> 01:07:44,518
Waarom niet? Waarschijnlijk omdat
iemand het snel gedaan wilde hebben.

941
01:07:45,686 --> 01:07:48,647
Er was een heel systeem dat niet klopte.

942
01:07:50,983 --> 01:07:54,612
Ze kwamen er maar net goed vanaf.
Het scheelde te weinig.

943
01:07:54,695 --> 01:07:57,281
Op Capitol Hill zei de FAA-baas…

944
01:07:57,364 --> 01:08:00,242
…dat de kwaliteitscontrole
van Boeing faalde.

945
01:08:00,326 --> 01:08:04,038
Zonder veiligheidscultuur
kun je geen veilige vliegtuigen maken.

946
01:08:05,372 --> 01:08:10,753
Alles wat we hadden gezegd
over de ongezonde cultuur van Boeing…

947
01:08:10,836 --> 01:08:17,343
…en dat die defecte vliegtuigen
bleven vliegen, werd hiermee bewezen.

948
01:08:19,804 --> 01:08:24,767
Dat gebeurde twee dagen voordat
het voorwaardelijk sepot zou verlopen.

949
01:08:26,185 --> 01:08:27,812
Het is een wonder…

950
01:08:27,895 --> 01:08:30,689
…niet alleen omdat er
niemand was omgekomen…

951
01:08:30,773 --> 01:08:36,445
…maar ook omdat ze nu niet konden zeggen
dat Boeing verbeterd was in de proeftijd.

952
01:08:37,446 --> 01:08:41,951
Volgens Justitie schond Boeing
een overeenkomst uit 2021…

953
01:08:42,034 --> 01:08:44,370
…die het bedrijf
tegen aanklachten beschermde.

954
01:08:44,453 --> 01:08:48,040
Boeings reactie: 'We hebben ons
aan de voorwaarden gehouden.'

955
01:08:48,124 --> 01:08:52,336
De vraag is nu hoe een mogelijke straf
voor Boeing eruitziet.

956
01:08:52,419 --> 01:08:54,296
Niemand lijkt het te weten.

957
01:08:55,422 --> 01:08:56,757
Alles lag weer open.

958
01:08:58,425 --> 01:09:02,638
Het onderzoek van het ministerie
en de strafrechtelijke vervolging.

959
01:09:03,639 --> 01:09:05,432
Alles lag weer op tafel.

960
01:09:10,563 --> 01:09:16,527
Sprak u in de dagen
voordat u Boeing verliet met iemand…

961
01:09:16,610 --> 01:09:19,905
…over de stress die u ervoer op het werk?

962
01:09:19,989 --> 01:09:21,115
Met mijn artsen.

963
01:09:21,198 --> 01:09:22,992
Wat zei uw arts tegen u?

964
01:09:23,075 --> 01:09:29,707
Ze zei dat ik een hartaanval zou krijgen
en zou sterven in die omgeving. Ja.

965
01:09:29,790 --> 01:09:34,253
Ze zei dat u een hartaanval kon krijgen
als u niet bij uw werk wegging.

966
01:09:34,336 --> 01:09:37,756
Is dat uw verklaring?
-Als ik daar niet wegging. Ja.

967
01:09:48,184 --> 01:09:49,727
Kunnen we even pauzeren?

968
01:09:52,605 --> 01:09:56,483
De advocaat van Boeing
ondervroeg hem zeven uur lang.

969
01:09:57,735 --> 01:09:59,820
John was heel moe.

970
01:09:59,904 --> 01:10:05,826
Hij zei dat hij naar huis wilde gaan
en zijn verklaring later wilde hervatten.

971
01:10:07,328 --> 01:10:09,830
Boeing maakte bezwaar tegen Johns verzoek.

972
01:10:11,999 --> 01:10:14,335
Op dat moment wilde John niets doen…

973
01:10:14,418 --> 01:10:17,755
…dat vertraging zou veroorzaken
in het proces.

974
01:10:17,838 --> 01:10:22,509
Hij zou de volgende ochtend terugkomen
om het af te maken.

975
01:10:24,428 --> 01:10:26,347
Hij ging terug naar z'n hotel.

976
01:10:30,434 --> 01:10:34,480
Op zaterdagochtend 9 maart…

977
01:10:35,356 --> 01:10:37,524
…stormde het buiten.

978
01:10:37,608 --> 01:10:40,402
Veel donder, bliksem en zware regen.

979
01:10:41,654 --> 01:10:45,032
Om tien uur hadden we
nog niets van John gehoord.

980
01:10:46,492 --> 01:10:50,162
Toen de regen afnam reden we erheen.

981
01:11:01,131 --> 01:11:05,552
We hoopten dat we John zouden vinden…

982
01:11:05,636 --> 01:11:09,223
…met een medisch probleem,
maar dat hij in orde zou zijn.

983
01:11:15,479 --> 01:11:20,859
Ik dacht dat hij misschien
een zware paniekaanval had gehad of zo.

984
01:11:21,360 --> 01:11:26,198
Maar toen we het hotel binnenkwamen
nam de manager ons mee naar achteren…

985
01:11:26,282 --> 01:11:30,035
…en het eerste wat ze zei, was:
'Gecondoleerd met uw verlies.'

986
01:11:30,119 --> 01:11:35,416
Het was heel verrassend en overweldigend
en er was veel emotie…

987
01:11:36,125 --> 01:11:39,753
…toen we hoorden dat ze John
in zijn pick-up hadden gevonden…

988
01:11:40,838 --> 01:11:42,798
…met een schotwond in z'n hoofd.

989
01:11:45,175 --> 01:11:49,346
De rechercheur dacht
dat het waarschijnlijk zelfmoord was.

990
01:11:51,307 --> 01:11:53,267
We hadden veel vragen…

991
01:11:54,018 --> 01:11:59,857
…en we wilden zeker weten dat de politie
een grondig onderzoek zou doen.

992
01:12:01,859 --> 01:12:04,570
We wilden de inhoud van z'n telefoon zien.

993
01:12:06,322 --> 01:12:09,992
Ik wilde de verklaringen zien
van de getuigen die ze spraken.

994
01:12:11,327 --> 01:12:13,954
Hadden ze de pick-up
op vingerafdrukken onderzocht?

995
01:12:16,665 --> 01:12:20,127
Een voormalige werknemer
van vliegtuigbouwer Boeing…

996
01:12:20,210 --> 01:12:22,504
…die klokkenluider werd,
is dood aangetroffen.

997
01:12:22,588 --> 01:12:27,092
BOEING-KLOKKENLUIDER JOHN BARNETT
DOOD AANGETROFFEN IN VS

998
01:12:28,260 --> 01:12:31,013
Ik sprak hem de maandag ervoor.

999
01:12:32,681 --> 01:12:35,517
Ik vroeg hem: 'Wanneer kom je naar huis?'

1000
01:12:36,018 --> 01:12:40,189
Hij zei: 'M'n meeting is uitgesteld,
dus ik moet hier blijven.

1001
01:12:40,272 --> 01:12:45,652
Ik zal zo blij zijn als ik thuis ben.
Ik wil gewoon in m'n bed gaan liggen.'

1002
01:12:48,572 --> 01:12:51,825
We hebben nog veel onbeantwoorde vragen.

1003
01:12:53,660 --> 01:12:55,746
We willen weten wat er is gebeurd.

1004
01:13:04,421 --> 01:13:05,589
Ik was geschokt.

1005
01:13:10,844 --> 01:13:15,641
Niemand wil accepteren
dat John dit zou doen…

1006
01:13:15,724 --> 01:13:21,063
…zo vlak voor het voltooien
van wat hij wilde bereiken:

1007
01:13:21,146 --> 01:13:27,069
aandacht voor het feit
dat Boeing de kwaliteit negeerde.

1008
01:13:27,986 --> 01:13:29,780
Hij was bij de finish.

1009
01:13:33,033 --> 01:13:35,411
Dat hij zo in z'n pick-up werd gevonden…

1010
01:13:37,579 --> 01:13:44,211
…dat leek ons niet de John die wij kenden.

1011
01:13:44,711 --> 01:13:47,881
WAT IS ER ECHT GEBEURD MET JOHN BARNETT?

1012
01:13:49,258 --> 01:13:51,677
Daarna liep alles heel raar.

1013
01:13:53,053 --> 01:13:55,639
Alsof we in een parallel universum zaten.

1014
01:13:56,432 --> 01:13:59,560
Hij lag natuurlijk enorm onder de loep…

1015
01:13:59,643 --> 01:14:02,062
…maar was dat genoeg
om z'n eigen leven te nemen?

1016
01:14:02,146 --> 01:14:04,523
Dat wil iedereen weten.

1017
01:14:04,606 --> 01:14:07,860
We willen de tijdlijn
van John Barnetts dood vaststellen…

1018
01:14:07,943 --> 01:14:10,195
…en weten of dit echt zelfmoord was.

1019
01:14:10,279 --> 01:14:12,364
Mensen vinden dit opmerkelijk.

1020
01:14:12,948 --> 01:14:18,370
Mensen zeiden dat John was vermoord
om anderen het zwijgen op te leggen.

1021
01:14:18,454 --> 01:14:19,746
HIJ WIST TE VEEL

1022
01:14:19,830 --> 01:14:23,876
Hij zei: 'Als er iets met me gebeurt,
is het geen zelfmoord.'

1023
01:14:23,959 --> 01:14:28,255
Ik weet dat hij geen zelfmoord pleegde.
Dat kan niet.

1024
01:14:28,839 --> 01:14:31,049
Het klopt gewoon niet.

1025
01:14:31,133 --> 01:14:37,181
Dat gevoel hebben wij ook. De politie
en de lijkschouwer doen onderzoek.

1026
01:14:38,515 --> 01:14:42,019
We wachten op een rapport
van de politie en de lijkschouwer…

1027
01:14:42,102 --> 01:14:44,855
…over wat er volgens hen is gebeurd.

1028
01:14:46,565 --> 01:14:48,817
De sfeer was gespannen.

1029
01:14:49,401 --> 01:14:54,364
En zelfs ik begon te denken:
ik weet niet wat hier echt is gebeurd.

1030
01:15:03,499 --> 01:15:08,337
Toen ik hoorde dat John Barnett
was overleden, was dat traumatisch.

1031
01:15:09,129 --> 01:15:11,131
Maar ik werd pas echt boos…

1032
01:15:11,215 --> 01:15:15,385
…toen ik hoorde hoe hij
door het management was behandeld.

1033
01:15:16,094 --> 01:15:19,431
Jarenlang. Want dat herkende ik ook.

1034
01:15:22,768 --> 01:15:24,102
Ik was woedend.

1035
01:15:27,064 --> 01:15:30,859
Ze hadden de kans om dit te herstellen,
maar ze deden niets.

1036
01:15:33,237 --> 01:15:35,656
Dus ik belde een journalist
van The New York Times.

1037
01:15:36,490 --> 01:15:41,495
Ik zei: gebruik m'n naam en zeg
dat ik je Boeing-documenten heb gegeven.

1038
01:15:42,079 --> 01:15:44,831
OUD-MANAGER VAN BOEING ZEGT DAT WERKNEMERS

1039
01:15:44,915 --> 01:15:48,001
ONDERDELEN VERKEERD HANTEERDEN
OM DEADLINES TE HALEN

1040
01:15:48,085 --> 01:15:51,838
Naar buiten treden ging tegen m'n aard in.

1041
01:15:51,922 --> 01:15:55,968
Ik ben niet iemand
die zich aangetrokken voelt tot de camera.

1042
01:15:56,051 --> 01:16:00,305
Roy Irvin spreekt voor het eerst
openlijk voor de camera.

1043
01:16:01,098 --> 01:16:03,392
John Barnett was een voorbeeld.

1044
01:16:03,892 --> 01:16:08,397
Toen ik bij het bedrijf begon,
wees hij mensen de juiste richting.

1045
01:16:08,480 --> 01:16:10,649
Dat doet hij nu nog steeds.

1046
01:16:10,732 --> 01:16:14,611
Roy is op een missie
om af te maken wat Barnett begon.

1047
01:16:15,195 --> 01:16:18,740
Ik ben John niet,
maar iemand moet druk blijven zetten.

1048
01:16:21,034 --> 01:16:26,331
Mijn familie maakt zich zorgen
over mijn deelname aan deze film.

1049
01:16:27,708 --> 01:16:29,251
Maar ik doe het voor John.

1050
01:16:33,880 --> 01:16:35,674
Ik was echt bang.

1051
01:16:36,842 --> 01:16:39,970
Maar ik heb mezelf beloofd…

1052
01:16:40,053 --> 01:16:44,808
…dat ik me uit zou spreken,
ongeacht de gevolgen.

1053
01:16:45,601 --> 01:16:49,229
Ik ben hier vandaag
omdat ik naar voren moest komen.

1054
01:16:49,313 --> 01:16:52,316
Ik maak me zorgen over de veiligheid
van de 787…

1055
01:16:52,399 --> 01:16:54,192
…en de 777…

1056
01:16:54,276 --> 01:16:57,404
…en ik ben bereid
professioneel risico te nemen.

1057
01:16:58,572 --> 01:17:02,743
We hebben nu gehoord dat er
een nieuwe klokkenluider is, Sam Mohawk.

1058
01:17:03,327 --> 01:17:06,079
Ik ben nu een doelwit.
-Waarom deed je het dan?

1059
01:17:06,663 --> 01:17:10,917
Ik maak me zorgen om de veiligheid.
M'n vrienden en familie vliegen ermee.

1060
01:17:12,252 --> 01:17:14,838
Sinds Johns overlijden zijn we benaderd…

1061
01:17:14,921 --> 01:17:19,593
…door tientallen klokkenluiders
uit de luchtvaart.

1062
01:17:20,636 --> 01:17:24,389
Ze hebben allemaal dezelfde zorgen
als John Barnett.

1063
01:17:24,890 --> 01:17:28,060
The New York Times interviewde tientallen
medewerkers van Boeing.

1064
01:17:28,143 --> 01:17:33,065
Volgens hen is het personeelsbestand
'gedaald', het inspectieproces 'verzwakt'…

1065
01:17:33,148 --> 01:17:36,860
…en de productiesnelheid
gaat boven kwaliteitscontrole.

1066
01:17:38,195 --> 01:17:40,656
John inspireerde veel mensen
om naar voren te komen.

1067
01:17:43,992 --> 01:17:46,411
3 MEI 2024

1068
01:17:48,288 --> 01:17:52,167
We gaan naar de lijkschouwer
van Charleston County…

1069
01:17:52,250 --> 01:17:56,797
…die tot een conclusie is gekomen
over de dood van John Barnett.

1070
01:17:56,880 --> 01:18:01,009
Ze zullen de resultaten
van hun onderzoek bekendmaken…

1071
01:18:01,093 --> 01:18:05,514
…inclusief de forensische resultaten
en de autopsieresultaten.

1072
01:18:06,014 --> 01:18:07,724
Ja, er zijn veel vragen.

1073
01:18:09,601 --> 01:18:12,229
Dit wordt een zware dag
voor Johns familie.

1074
01:18:14,773 --> 01:18:16,358
Kunnen jullie me horen?

1075
01:18:16,983 --> 01:18:18,151
Ja, dank je.

1076
01:18:18,860 --> 01:18:21,279
Goedemorgen, Rodney. Hoor je me?
-Jazeker.

1077
01:18:22,155 --> 01:18:24,074
We werden op de hoogte gebracht…

1078
01:18:24,741 --> 01:18:28,286
…van een overlijden in een auto
bij het hotel.

1079
01:18:28,370 --> 01:18:31,915
De auto zat op slot
en moest worden opengemaakt.

1080
01:18:32,833 --> 01:18:36,586
We hebben alles gefotografeerd
zoals we het aantroffen.

1081
01:18:40,507 --> 01:18:45,929
De politie van Charleston
vond zo'n 80 vingerafdrukken van John.

1082
01:18:48,265 --> 01:18:52,811
Er was niets dat wees
op een worsteling of iets dergelijks.

1083
01:18:55,564 --> 01:18:59,109
We hebben de beveiligingsbeelden
van het hotel bekeken.

1084
01:18:59,192 --> 01:19:02,863
Daarop zien we John de lobby binnenkomen…

1085
01:19:02,946 --> 01:19:07,325
…en het hotel om 20.37 uur weer verlaten.

1086
01:19:08,744 --> 01:19:13,331
Zijn pick-up wordt
om 20.45 uur geparkeerd.

1087
01:19:15,083 --> 01:19:18,962
Er is niemand te zien
die het voertuig in- of uitstapt…

1088
01:19:19,045 --> 01:19:21,506
…tot de hulpdiensten hem vinden.

1089
01:19:24,259 --> 01:19:30,932
Een van de vragen die nog openstaat,
is of de kogel het pistool matchte.

1090
01:19:31,016 --> 01:19:36,772
Ja. Wat in de dakbekleding werd gevonden
komt overeen met zijn wapen.

1091
01:19:38,231 --> 01:19:42,277
Ik denk dat alles consistent is,
het is Johns wapen…

1092
01:19:42,360 --> 01:19:43,904
…hij zit in zijn voertuig…

1093
01:19:44,404 --> 01:19:46,490
…en de doodsoorzaak is zelfmoord.

1094
01:19:47,449 --> 01:19:49,034
AANVULLEND RAPPORT

1095
01:19:49,117 --> 01:19:53,830
TYPE INCIDENT: ZELFMOORD

1096
01:19:56,958 --> 01:19:58,043
Hartverscheurend…

1097
01:20:00,170 --> 01:20:02,881
…om te weten
wat m'n zoon heeft doorgemaakt.

1098
01:20:02,964 --> 01:20:05,926
Ik heb er iets van gezien…

1099
01:20:06,009 --> 01:20:11,097
…maar ik had niet door
hoeveel last hij ervan had.

1100
01:20:12,224 --> 01:20:14,643
Bel me als je me nodig hebt.
-Bedankt.

1101
01:20:14,726 --> 01:20:17,354
Graag gedaan. Dag.
-Dag.

1102
01:20:20,065 --> 01:20:21,691
Ik heb een knuffel nodig.

1103
01:20:31,326 --> 01:20:36,540
Dit zijn de spullen die de politie
van Charleston heeft vrijgegeven.

1104
01:20:37,541 --> 01:20:39,709
John's laptop.

1105
01:20:43,213 --> 01:20:44,840
Dit was zijn mobiel.

1106
01:20:47,217 --> 01:20:48,635
En Johns notitieboek.

1107
01:20:53,890 --> 01:20:58,395
En daarin staat de afscheidsbrief
die John achterliet…

1108
01:20:59,145 --> 01:21:00,647
…voor hij z'n leven nam.

1109
01:21:04,776 --> 01:21:05,861
'Fuck Boeing.

1110
01:21:07,571 --> 01:21:09,990
Ik kan dit niet langer. Genoeg.

1111
01:21:10,866 --> 01:21:14,953
Ik bid dat de klootzakken
die m'n leven verwoestten zullen boeten.

1112
01:21:15,036 --> 01:21:17,455
Ik bid dat Boeing zal boeten.

1113
01:21:20,250 --> 01:21:25,130
Begraaf me met m'n gezicht omlaag zodat
Boeings leiders m'n reet kunnen kussen.

1114
01:21:26,882 --> 01:21:29,551
Familie en vrienden,
ik heb m'n doel gevonden.

1115
01:21:29,634 --> 01:21:32,095
Ik heb vrede. Ik hou meer van jullie.'

1116
01:21:32,178 --> 01:21:35,849
En toen ondertekende hij
met John/Mitch, alias Swampy.

1117
01:21:35,932 --> 01:21:38,602
IK HEB M'N DOEL GEVONDEN
IK HEB VREDE!

1118
01:21:38,685 --> 01:21:44,774
Bij zoiets blijf je jezelf afvragen:
'Wat had ik anders kunnen doen?'

1119
01:21:48,612 --> 01:21:50,405
Maar één ding is zeker:

1120
01:21:50,488 --> 01:21:54,492
Boeing mag dan
de trekker niet overgehaald hebben…

1121
01:21:54,576 --> 01:21:57,954
…maar Boeing was verantwoordelijk
voor Johns dood.

1122
01:22:03,335 --> 01:22:06,546
Vandaag bekijkt het congres
de veiligheid en kwaliteit…

1123
01:22:06,630 --> 01:22:08,715
…van Boeings passagiersvliegtuigen.

1124
01:22:10,550 --> 01:22:15,847
Na de 737 MAX-crashes
beloofde Boeing beterschap.

1125
01:22:16,973 --> 01:22:21,519
Er traden klokkenluiders naar voren
die ons vertelden…

1126
01:22:21,603 --> 01:22:24,773
…dat er eigenlijk
gewoon meer van hetzelfde was.

1127
01:22:25,732 --> 01:22:27,692
Onjuiste bevestiging…

1128
01:22:28,276 --> 01:22:30,820
…gebruik van defecte en beschadigde delen…

1129
01:22:31,446 --> 01:22:33,573
…gebreken in de productiekwaliteit.

1130
01:22:35,241 --> 01:22:40,956
Er is steeds meer bewijs
dat vervolging gerechtvaardigd is.

1131
01:22:41,831 --> 01:22:46,378
We vonden steeds meer
dat we verantwoording moesten eisen.

1132
01:22:46,461 --> 01:22:53,301
En daarom zal Dave Calhoun,
de CEO, vandaag getuigen.

1133
01:23:02,435 --> 01:23:04,270
Dit is m'n dochter, Danielle Moore.

1134
01:23:04,354 --> 01:23:06,606
Danielle was pas 24 jaar oud…

1135
01:23:07,148 --> 01:23:11,820
…toen ze stierf in een Boeing 737 MAX.

1136
01:23:11,903 --> 01:23:16,533
Ik ben Zipporah Kuria
en ik verloor mijn vader, Joseph Kuria.

1137
01:23:17,575 --> 01:23:20,996
Als de instanties die
de belangrijke beslissingen nemen…

1138
01:23:21,079 --> 01:23:25,583
…niet overgaan tot vervolging en
de geschiedenis geen gerechtigheid leren…

1139
01:23:25,667 --> 01:23:29,170
…en het gebeurt dan weer,
hoe kunt u dan leven met uzelf?

1140
01:23:43,184 --> 01:23:48,648
U verwoestte het leven van onze zoon
en u hebt onze kinderen vermoord.

1141
01:23:48,732 --> 01:23:55,196
We kunnen ze nooit meer zien en omhelzen
zoals u doet met uw gezin.

1142
01:23:55,280 --> 01:23:57,198
Geef ons het antwoord.

1143
01:23:57,282 --> 01:23:59,409
Zet winst langer niet boven mensen.

1144
01:23:59,492 --> 01:24:02,787
Denk aan de laatste zes minuten
van m'n dochter in dat vliegtuig.

1145
01:24:02,871 --> 01:24:03,705
Schaam je.

1146
01:24:04,664 --> 01:24:07,459
Zes minuten van zich uitreiken naar mij.

1147
01:24:07,542 --> 01:24:12,338
Vijf jaar geleden kwamen er
346 onschuldige mensen om…

1148
01:24:12,422 --> 01:24:14,132
…in twee onnodige tragedies.

1149
01:24:14,799 --> 01:24:19,095
Na die tragedies beloofde Boeing
zichzelf te verbeteren.

1150
01:24:19,804 --> 01:24:24,184
En een tijd lang geloofden sommigen
dat Boeing misschien veranderd was.

1151
01:24:24,267 --> 01:24:26,186
Maar afgelopen januari…

1152
01:24:26,269 --> 01:24:30,231
…viel de façade letterlijk weg…

1153
01:24:30,315 --> 01:24:34,194
…van de holle beloftes
die Boeing de wereld had gedaan.

1154
01:24:35,195 --> 01:24:39,699
De kwesties die we vandaag bespreken,
zijn een zaak van leven en dood.

1155
01:24:39,783 --> 01:24:43,787
En deze hoorzitting is een afrekening.

1156
01:24:45,413 --> 01:24:51,669
Ik wil graag enkele aanwezigen
in het bijzonder welkom heten.

1157
01:24:52,378 --> 01:24:54,172
De familie van John Barnett.

1158
01:24:55,215 --> 01:25:00,053
Zijn moeder, Vicky Stokes,
en broer, Rodney Barnett.

1159
01:25:01,137 --> 01:25:02,514
Een klokkenluider…

1160
01:25:03,264 --> 01:25:06,518
…die zelfmoord pleegde
onder de immense druk…

1161
01:25:06,601 --> 01:25:10,271
…die het bedrijf op hem uitoefende
omdat hij veiligheidszorgen uitte.

1162
01:25:12,232 --> 01:25:17,070
David Calhoun is
directeur en CEO van Boeing…

1163
01:25:17,153 --> 01:25:19,280
…sinds januari 2020

1164
01:25:19,364 --> 01:25:21,157
Hij begon zijn carrière…

1165
01:25:21,241 --> 01:25:26,204
…bij General Electric Company,
waar hij 26 jaar werkte.

1166
01:25:27,914 --> 01:25:31,000
Mr Calhoun, het lijkt wel
of er om de dag nieuws is…

1167
01:25:31,084 --> 01:25:35,004
…over een nieuw veiligheidsprobleem
met Boeing-vliegtuigen.

1168
01:25:35,088 --> 01:25:38,550
Wat zijn de oorzaken
van dit systemisch falen?

1169
01:25:38,633 --> 01:25:41,970
Hoe gaat u het oplossen?
En wie is er verantwoordelijk?

1170
01:25:42,053 --> 01:25:44,722
Bent u verantwoordelijk of iemand anders?

1171
01:25:45,390 --> 01:25:52,063
De oorzaken van bijna alles,
behalve het Alaska-ongeluk…

1172
01:25:52,147 --> 01:25:55,483
…hebben te maken met allerlei factoren…

1173
01:25:55,567 --> 01:26:00,613
…gerelateerd aan de werking
en het onderhoud van een vliegtuig.

1174
01:26:02,407 --> 01:26:05,034
Alaska was een productiefout.

1175
01:26:05,118 --> 01:26:07,662
Mij zijn geen
andere productiefouten bekend.

1176
01:26:08,621 --> 01:26:11,541
De leveranciers van onderdelen.

1177
01:26:12,834 --> 01:26:14,502
Die geeft Boeing de schuld.

1178
01:26:15,253 --> 01:26:18,423
Werknemers wiens de banen
op het spel staan.

1179
01:26:18,506 --> 01:26:20,550
Die geeft Boeing de schuld.

1180
01:26:21,176 --> 01:26:24,470
De piloten die die vliegtuigen besturen.

1181
01:26:24,971 --> 01:26:26,639
Die geeft Boeing de schuld.

1182
01:26:26,723 --> 01:26:30,018
Boeing geeft iedereen de schuld,
behalve zichzelf.

1183
01:26:30,685 --> 01:26:33,771
Dit heeft te maken
met een ongetrainde werkploeg.

1184
01:26:33,855 --> 01:26:37,108
Het gaat daar allemaal om.

1185
01:26:39,027 --> 01:26:43,239
Meneer Calhoun,
wat krijgt u momenteel betaald?

1186
01:26:44,407 --> 01:26:50,288
Senator, dat staat in onze documenten
van elk van de jaren die ik in dienst ben.

1187
01:26:50,371 --> 01:26:51,581
Maar hoeveel is het?

1188
01:26:52,081 --> 01:26:54,959
Het is een groot bedrag.
-Ik zal u helpen.

1189
01:26:55,043 --> 01:26:58,546
32,8 miljoen dollar dit jaar. Klopt dat?
-Ja.

1190
01:26:58,630 --> 01:27:02,217
Dat is 45 procent meer dan vorig jaar.
Klopt dat?

1191
01:27:02,967 --> 01:27:04,010
Ja.

1192
01:27:04,093 --> 01:27:06,346
Waarvoor wordt u precies betaald?

1193
01:27:06,971 --> 01:27:08,723
Om Boeing te leiden.

1194
01:27:08,806 --> 01:27:12,310
Ja. Is kwaliteit onderdeel
van uw compensatiepakket?

1195
01:27:12,393 --> 01:27:15,480
Want meerdere klokkenluiders beweerden…

1196
01:27:15,563 --> 01:27:20,443
…dat Boeing op alle mogelijke manieren
bezuinigt op kwaliteit en veiligheid.

1197
01:27:20,526 --> 01:27:22,862
Niet alleen voorheen, maar nog steeds.

1198
01:27:22,946 --> 01:27:25,615
Ze zeggen dat u
veiligheidsinspecties schrapt…

1199
01:27:25,698 --> 01:27:28,743
…en dat er minder inspecteurs zijn.

1200
01:27:28,826 --> 01:27:31,829
Ze beweren dat ze
bij het aankaarten van problemen…

1201
01:27:31,913 --> 01:27:34,749
…werden overgeplaatst,
dat er wraak werd genomen…

1202
01:27:34,832 --> 01:27:36,709
…dat ze fysiek werden bedreigd.

1203
01:27:36,793 --> 01:27:39,671
Dat klinkt niet
als aandacht voor kwaliteit.

1204
01:27:39,754 --> 01:27:44,217
En toch krijgt u
33 miljoen dollar per jaar betaald.

1205
01:27:46,636 --> 01:27:50,556
GESCHATTE COMPENSATIE

1206
01:27:50,640 --> 01:27:53,184
Boeing is er slechter aan toe dan ooit.

1207
01:27:53,685 --> 01:27:56,562
En wat moeilijk te accepteren is…

1208
01:27:57,063 --> 01:28:00,525
…is dat de leidinggevenden
die al die beslissingen namen…

1209
01:28:00,608 --> 01:28:02,694
…honderden miljoenen verdienen.

1210
01:28:04,028 --> 01:28:05,822
Boeing is een puinhoop.

1211
01:28:06,322 --> 01:28:10,493
En de kleine groep mannen
die het bedrijf daarheen leidde…

1212
01:28:10,576 --> 01:28:13,913
…behoren tot de rijkste mensen ter wereld.

1213
01:28:15,832 --> 01:28:19,627
Er zijn veel leidinggevenden
bij Boeing geweest…

1214
01:28:19,711 --> 01:28:21,713
…en bij bedrijven in heel Amerika…

1215
01:28:22,630 --> 01:28:23,798
…die hun werk zien…

1216
01:28:24,590 --> 01:28:26,384
…als kostenbesparing…

1217
01:28:27,927 --> 01:28:31,597
…en alles uit het bedrijf halen
om de winst te verhogen.

1218
01:28:32,348 --> 01:28:33,516
U rooft het leeg.

1219
01:28:33,599 --> 01:28:37,437
U rooft Boeing leeg.
Het was een geweldig Amerikaans bedrijf.

1220
01:28:37,520 --> 01:28:40,106
Er werken duizenden mensen uit mijn staat.

1221
01:28:40,189 --> 01:28:44,319
En u rooft de boel leeg in de naam van
winst en aandeelhouderswaarde…

1222
01:28:44,402 --> 01:28:45,903
…en wordt ervoor beloond.

1223
01:28:45,987 --> 01:28:48,906
U kreeg een enorme loonsverhoging.

1224
01:28:48,990 --> 01:28:53,161
Dus het werkt geweldig voor u,
maar niet voor het Amerikaanse volk.

1225
01:28:54,245 --> 01:28:58,958
Veel van die leidinggevenden
hadden geen band met het product.

1226
01:28:59,042 --> 01:29:02,253
Ze werden aangenomen
vanwege hun diploma bedrijfskunde.

1227
01:29:02,337 --> 01:29:06,466
…dat succesvolle bedrijven hebben
en onsuccesvolle bedrijven niet.

1228
01:29:06,549 --> 01:29:10,595
…we zitten op 47 per maand.
We gaan naar 52 per maand.

1229
01:29:10,678 --> 01:29:12,972
Die voorspelling wordt robuuster…

1230
01:29:13,056 --> 01:29:17,018
…en met hulp van het Congres
zullen we die winsten realiseren.

1231
01:29:17,894 --> 01:29:22,065
Frontier Flight 2688,
baan 2-8 links. Klaar voor vertrek.

1232
01:29:22,648 --> 01:29:24,692
2-8 links, klaar voor vertrek.

1233
01:29:25,860 --> 01:29:28,696
Boeing pakt graag de symptomen aan.

1234
01:29:29,197 --> 01:29:33,117
Als er iets van een vliegtuig afvalt
of een motor vlam vat…

1235
01:29:33,951 --> 01:29:37,205
…willen ze het snel oplossen.

1236
01:29:37,288 --> 01:29:39,457
Dan kunnen ze zeggen
dat ze iets gedaan hebben.

1237
01:29:39,540 --> 01:29:42,168
Boeing pakt nooit de ziekte aan:

1238
01:29:42,668 --> 01:29:44,754
hun leiderschapsmodel.

1239
01:29:46,881 --> 01:29:49,384
Het najagen van geld tegen elke prijs…

1240
01:29:50,176 --> 01:29:54,180
…in plaats van het beste vliegtuig
ter wereld maken.

1241
01:29:56,724 --> 01:29:59,852
Bij de meeste bedrijven
gaat het niet om mensenlevens.

1242
01:30:00,395 --> 01:30:02,563
Maar bij Boeing wel.

1243
01:30:05,525 --> 01:30:09,529
Als de kwaliteit van Boeing daalt,
sterven er mensen.

1244
01:30:12,156 --> 01:30:14,784
We hebben allemaal
veilig luchtvervoer nodig.

1245
01:30:15,743 --> 01:30:17,245
Veilige vliegtuigen.

1246
01:30:18,454 --> 01:30:20,581
Boeing moet
verantwoordelijk gehouden worden.

1247
01:30:23,501 --> 01:30:27,922
DE LAATSTE VIER CEO'S VAN BOEING HEBBEN
COMPENSATIES EN PENSIOENEN GEKREGEN

1248
01:30:28,005 --> 01:30:30,049
TERWAARDE VAN BIJNA $ 500 MILJOEN.

1249
01:30:30,133 --> 01:30:34,554
PER MAART 2026 DRAAIT DE DIVISIE
PASSAGIERSVLIEGTUIGEN AL 8 JAAR GEEN WINST

1250
01:30:34,637 --> 01:30:37,265
IN DIE PERIODE VERLOOR HET
ZO'N $ 40 MILJARD.

1251
01:30:37,974 --> 01:30:41,769
IN 2025 SCHIKTE BOEING IN DE ZAAK
VAN KLOKKENLUIDER JOHN BARNETT…

1252
01:30:41,853 --> 01:30:43,396
…VOOR EEN ONBEKEND BEDRAG.

1253
01:30:43,479 --> 01:30:49,652
EEN TWEEDE RECHTSZAAK TEGEN BOEING
VOOR DOOD DOOR SCHULD STAAT NOG OPEN

1254
01:30:50,361 --> 01:30:54,574
IN NOVEMBER 2015 TROK JUSTITIE DE ZAAK
TEGEN BOEING VOOR DE 737 MAX-CRASHES IN.

1255
01:30:54,657 --> 01:30:56,492
BOEING KREEG EEN BOETE VAN $ 1,1 MILJARD

1256
01:30:56,576 --> 01:30:58,661
…EN MOET DE VEILIGHEID
EN KWALITEIT VERBETEREN.

1257
01:30:58,744 --> 01:31:00,663
ER IS NOOIT EEN BOEING-CEO AANGEKLAAGD.

1258
01:31:00,746 --> 01:31:02,540
Ze wilden ons echt weg hebben.

1259
01:31:03,374 --> 01:31:08,337
Maar ik kan niet opgeven en zeggen:
'We kunnen niets doen.'

1260
01:31:09,964 --> 01:31:12,758
Er is geen gerechtigheid,
geen verantwoording.

1261
01:31:14,010 --> 01:31:15,553
Dat maakt me zo boos.

1262
01:31:17,472 --> 01:31:19,974
En ik denk dat we moeten blijven vechten.

1263
01:31:22,310 --> 01:31:25,313
Het kan niet zo blijven.

1264
01:31:27,523 --> 01:31:29,734
Er moet iets veranderen.

1265
01:31:33,571 --> 01:31:37,116
NA EERST TE WEIGEREN MEE TE WERKEN
AAN DEZE FILM…

1266
01:31:37,200 --> 01:31:40,828
…BESLOOT BOEING SCHRIFTELIJK
TE REAGEREN OP ONZE VRAGEN:

1267
01:31:40,912 --> 01:31:45,124
'DE AANTIJGINGEN IN DEZE FILM
ZIJN DE AFGELOPEN JAREN BREEDT UITGEMETEN.

1268
01:31:45,208 --> 01:31:48,920
SOMMIGE BLIJVEN ONGEGRONDE BEWERINGEN
EN ANDERE ZIJN ZAKEN…

1269
01:31:49,003 --> 01:31:52,882
…DIE BOEING GRONDIG HEEFT AANGEPAKT
OF ACTIEF BLIJFT VERBETEREN…

1270
01:31:52,965 --> 01:31:58,304
…ONDER HET LEIDERSCHAP VAN ONZE NIEUWE CEO
EN MET FEEDBACK VAN ONZE MEDEWERKERS…

1271
01:31:58,387 --> 01:32:02,808
…HEBBEN WE NIEUWE WAARDEN GEINTRODUCEERD
DIE ONZE CULTUUR VERSTERKEN…'

1272
01:33:07,456 --> 01:33:09,417
Vertaling: Sander van Arnhem