75 TRIỆU NĂM TRƯỚC
Trong vùng sâu thẳm của không gian,
một mối đe dọa đang dần xuất hiện.
Bị mắc kẹt giữa các quỹ đạo của Sao Mộc và Sao Hỏa…
là vành đai tiểu hành tinh,
một triệu rưỡi khối đá cổ xưa,
quay quanh Mặt Trời.
Trôi dạt vô tận.
Nhưng chỉ trong một khoảnh khắc ngẫu nhiên…
một tiểu hành tinh bị hất văng khỏi quỹ đạo của nó.
Một tích tắc thoáng qua,
cách Trái Đất hàng triệu cây số,
đã đẩy nó lao vào một quỹ đạo mới,
hướng thẳng đến trung tâm của Hệ Mặt Trời.
Nhưng hành trình ấy sẽ kết thúc một cách đột ngột và dữ dội,
với một trong những thảm họa kinh hoàng nhất
của lịch sử Trái Đất.
Và đó cũng là chương cuối
trong thiên sử thi
về các loài khủng long.
CHUYỆN CHƯA KỂ VỀ KHỦNG LONG
CHƯƠNG 4: SỤP ĐỔ
72 TRIỆU NĂM TRƯỚC
KỶ PHẤN TRẮNG MUỘN
Đã ba triệu năm trôi qua
kể từ khi tiểu hành tinh bắt đầu hành trình hướng về Trái Đất.
Và các loài khủng long đang thống trị hành tinh này.
Chúng làm chủ đất liền và giờ đang tiến vào cả đại dương.
Mực nước biển cao đã chia Bắc Mỹ thành hai phần…
tạo ra những bờ biển dài vô tận…
hàng trăm hòn đảo nhiệt đới…
cùng vô vàn cơ hội.
Nhưng những hòn đảo này không hề là thiên đường.
Đó là nơi sinh sống của một kẻ săn mồi đáng gờm.
Một trong những loài khủng long nhanh nhẹn và linh hoạt nhất.
Câu trả lời của Bắc Mỹ cho Spinosaurus.
Chỉ có điều, không theo cách mà bạn nghĩ.
Thậm chí là hoàn toàn khác xa.
Đây là Hesperornis.
Nó đáng gờm, và rất nhanh.
Nhưng nó gần như trái ngược hoàn toàn với người anh em khổng lồ, đáng sợ của mình.
Nó vụng về
và lóng ngóng.
Nó có những chiếc răng nhỏ xíu.
Đó không hẳn là đặc điểm của một kẻ săn mồi hung dữ.
Nhưng điểm chung của nó với Spinosaurus
là nó không bị giới hạn bởi đất liền.
Thực tế, đây là loài khủng long thủy sinh tiến hóa nhất trong lịch sử.
Giống như một loài chim cánh cụt tiền sử,
nó có thể bơi rất xa ra ngoài khơi để tiếp cận những khu vực kiếm ăn
mà trước đây hoàn toàn ngoài tầm với.
Đây chính là nguồn thức ăn dồi dào trong vương quốc xanh thẳm mới của nó.
Ở dưới này, đôi chân to vụng về của nó trở thành những động cơ đẩy mạnh mẽ.
Và 94 chiếc răng nhọn như kim giúp nó bắt cá một cách dễ dàng.
Song vì hô hấp bằng không khí,
nó vẫn phải ngoi lên mặt nước.
Và thật không an toàn khi nán lại trên mặt nước quá lâu.
Vì bên dưới đó
có những con quái vật
to gấp đôi cá voi sát thủ.
Mosasaur.
Những kẻ săn mồi đỉnh cao của đại dương.
Con Hesperornis buộc phải quay về bờ.
Nhưng con Mosasaur di chuyển với tốc độ đáng sợ.
May mắn thay, con Hesperornis nhanh nhẹn hơn nhiều.
Nhưng nó đã kiệt sức.
Và điều đó cho con Mosasaur một cơ hội cuối cùng.
Hesperornis là một kẻ sống sót thực thụ,
dám mạo hiểm tiến xa vào đại dương hơn bất cứ loài khủng long nào.
Nhưng những vùng nước này chứa đầy hiểm nguy,
ngay cả với những tay bơi cừ khôi nhất.
Dù khủng long rất thành công ở các vùng nước nông,
loài Mosasaur
lại thống trị những con sóng.
Cách đó gần 1.300 cây số về phía Bắc, trên đất liền,
là một câu chuyện khác.
Nhờ khí hậu ấm áp và ổn định,
sự thống trị của khủng long ở nơi đây là tuyệt đối.
Những con Sauropod khổng lồ vẫn phát triển mạnh giữa những tán cây cao,
như chúng luôn vậy kể từ những ngày đầu của kỷ Jura.
Nhưng bên dưới mặt đất, một cuộc cách mạng đang diễn ra.
Một con Hadrosaur cái.
Tuy có vẻ nhỏ bé so với những gã khổng lồ xung quanh,
nhưng thực ra, nó còn lớn hơn một con voi.
Và nó sẽ không bị cản bước bởi những kẻ khổng lồ này,
vì không gì có thể ngăn cản một người mẹ đang làm nhiệm vụ.
Và nhiệm vụ đó
là tìm thức ăn cho gia đình mình…
Thức ăn đó đang ở đâu đấy
dưới kia.
Thuở xa xưa, tổ tiên của chúng, loài có má phính để trữ thức ăn,
từng rất hiếm hoi và rải rác khắp nơi.
Nhưng giờ đây, Hadrosaur đã trở nên vô cùng thịnh vượng,
đàn của chúng có tới hàng ngàn con,
tạo nên những cuộc tụ họp khủng long lớn nhất mà thế giới từng chứng kiến.
Nhưng gia đình của con cái này không di chuyển cùng với đàn.
Ở đó, trong sự an toàn của "nhà trẻ",
một trường mẫu giáo rộng bát ngát cho hàng trăm con Hadrosaur non…
trong đó có cả con của nó.
Ở sáu tháng tuổi, dạ dày của chúng dường như là không đáy,
và chúng sẽ ăn hầu như mọi thứ mà mẹ chúng mang về.
Bất cứ thứ gì.
Cách cho ăn giống chim này đòi hỏi việc bổ sung thức ăn liên tục,
vì thế, nó thường xuyên rời tổ để kiếm ăn.
Và khi mẹ vắng nhà,
lũ trẻ bắt đầu nghịch ngợm.
Với sải cánh của một chiến đấu cơ,
loài Pterosaur lúc này lớn hơn bao giờ hết.
Và các "nhà trẻ" là những bãi đi săn hoàn hảo,
nơi các tổ không được canh giữ trở thành miếng mồi dễ dàng nhất.
Bất chấp mối đe dọa từ con quái vật khổng lồ này,
các bà mẹ sẽ bảo vệ con non của mình bằng mọi giá.
Nhưng con Pterosaur khổng lồ quyết tâm kiếm mồi.
Tiếng kêu thét từ tổ chẳng khác nào chuông báo bữa tối cho kẻ săn mồi.
Nhưng lũ con non không chỉ la hét vì sợ hãi.
Chúng đang kêu cứu.
Bản năng bảo vệ con non mạnh mẽ
là yếu tố cốt lõi trong thành công phi thường của loài Hadrosaur.
Nhưng các loài khủng long khác đang nâng khả năng phòng thủ lên một tầm cao mới
vì cuộc chạy đua vũ trang giữa kẻ săn mồi và con mồi đang leo thang.
72 TRIỆU NĂM TRƯỚC
Và điều này sẽ mở đường
cho loài khủng long mang tính biểu tượng nhất mọi thời đại.
Quá trình này kéo dài đến nỗi
lục địa Bắc Mỹ sẽ dịch chuyển.
Đất liền dâng cao, hướng thẳng về bầu trời.
66 TRIỆU NĂM TRƯỚC
Dãy núi Rocky.
Chính tại dưới chân núi này,
khủng long đang tạo ra dấu ấn mạnh mẽ.
Loài Pachycephalosaurus.
Chúng sử dụng hộp sọ dày đến khó tin của mình…
để đấu tay đôi nhằm giành quyền thống trị.
Và bên cạnh chúng
là một loài khủng long có bộ vũ khí trên đầu còn ấn tượng hơn.
Triceratops.
Có thể nó có ngoại hình giống tê giác,
nhưng thực ra, nó to lớn gấp đôi,
và được trang bị cặp sừng nhọn như giáo, dài hơn một mét.
Triceratops và Pachycephalosaurus đều sở hữu những vũ khí ấn tượng.
Nhưng ở đây vẫn còn một loài
thậm chí có nhiều vũ khí và còn nguy hiểm hơn thế.
Dưới sự bao phủ của màn đêm,
là chiến binh bọc giáp tối tân và vĩ đại nhất.
Dài sáu mét và có tính bảo vệ lãnh thổ cực cao.
Loài Ankylosaurus magniventris.
Nó đang tuần tra để tìm những kẻ xâm nhập,
những kẻ đủ táo bạo
để xâm phạm lãnh thổ của nó.
Thân hình giống một cỗ xe tăng của nó được bao phủ bởi hàng chục tấm xương dày.
Và hơn thế nữa,
nó đã có một thứ vũ khí mới đầy uy lực.
Đó là chiếc đuôi giống như chùy, nặng nửa tấn,
đủ sức đánh gục bất cứ sinh vật nào dám rình rập trong khu rừng này.
Nó cảm nhận được gì đó.
Lãnh thổ của nó đã bị xâm phạm…
bởi kẻ xâm nhập nguy hiểm nhất.
Một con Tyrannosaurus Rex.
Ankylosaurus
đối đầu với T. Rex.
Một thế cân bằng tiến hóa,
được hình thành qua hàng triệu năm.
Nhưng trong cuộc chạy đua vũ trang này,
có một yếu tố duy nhất tạo nên khác biệt giữa hai loài khủng long này.
Trí thông minh.
T. Rex là một trong những kẻ săn mồi đáng sợ nhất mọi thời đại.
Và để giữ vị trí số một đó,
nó phải ăn lượng thịt tương đương 200 miếng bít tết mỗi ngày.
Nhưng dù vậy, cho đến giờ, nó vẫn chưa được ăn miếng nào.
Đó là vì nó đang có kế hoạch đặc biệt cho bữa ăn mang về này.
Nhưng Ankylosaurus là một bữa ăn không hề nhẹ nhàng chút nào.
Nó nặng sáu tấn, toàn là cơ bắp và xương,
với hàng loạt gai và khối gồ ghề.
Ngay cả với T. Rex,
đây vẫn là một gánh nặng.
Cuối cùng,
hành trình của nó đã kết thúc.
Và lý do cho sự khó nhọc này là…
năm con non đang đói bụng.
Một sát thủ hung dữ,
đúng vậy.
Nhưng nó cũng là
một người mẹ tận tụy.
Nó sẽ đảm bảo
đàn con được ăn no
để có khởi đầu tốt nhất trong cuộc sống,
điều mà tổ tiên xa xưa của chúng
chỉ có thể mơ ước.
Xa xưa, ở kỷ Tam Điệp, những chú Marasuchus bé nhỏ
ra đời trong một thế giới khắc nghiệt.
Những con khủng long đang thành hình này
buộc phải sống trong bóng tối,
trốn tránh các loài bò sát đang thống trị thời đó.
Nhưng khi định mệnh can thiệp…
chúng đã biến thảm họa
thành cơ hội…
và bắt đầu cuộc trỗi dậy vĩ đại của mình.
Chúng trở nên to lớn hơn, mạnh mẽ hơn, và đáng sợ hơn bao giờ hết.
Theo thời gian,
chúng đã chiến thắng, không chỉ trên mặt đất,
mà còn ở dưới biển
cũng như trên bầu trời.
Sau 160 triệu năm,
khủng long giờ thống trị mạnh mẽ đến nỗi,
không gì trên Trái Đất có thể cản đường chúng.
Nhưng có một thứ không thuộc về Trái Đất này
sẽ làm điều đó.
Vì khi hành trình của gia đình này chỉ vừa mới bắt đầu,
một hành trình khác
lại đang sắp sửa kết thúc.
Tiểu hành tinh, giờ đang lao vun vút về Trái Đất
với vận tốc gấp 50 lần vận tốc âm thanh,
cuối cùng cũng sắp đối mặt với định mệnh của nó.
Nó đâm vào đại dương ngoài khơi bờ biển Mexico,
với sức mạnh của một tỷ quả bom nguyên tử
và sức nóng đủ làm bốc hơi cả đáy biển…
cùng mọi sinh vật sống trong bán kính hàng trăm cây số.
Ở cách đó rất xa, tại chân núi Rocky,
những con khủng long to lớn này không biết chuyện gì sắp xảy ra với chúng.
Những trận động đất lớn nhất trong lịch sử.
Nhưng điều tồi tệ nhất còn chưa tới.
Một bức tường khổng lồ gồm các mảnh vụn siêu nóng nổ lan ra khắp nơi.
Mắc kẹt dưới đám mây chết chóc này, các loài khủng long
đã bị chôn vùi.
Thế giới của chúng nóng đến nỗi nó thực sự bùng cháy,
và ngay cả lớp áo giáp dày nhất
cũng không bảo vệ được chúng.
Đám mây bụi nhanh chóng nuốt chửng cả hành tinh,
khiến tất cả ngạt thở vì tro tàn,
bao phủ Trái Đất trong bóng tối.
Số sinh vật ít ỏi còn trụ lại đến cuối ngày
đang ở trong một cơn ác mộng.
Chúng ngạt thở trong màn tăm tối.
Tới lúc đêm xuống,
số khủng long chết đã lên đến mức thảm họa.
HAI TUẦN SAU
Vì không có ánh sáng Mặt Trời,
Trái Đất chìm vào một mùa đông tàn khốc sau vụ va chạm.
Nhiệt độ toàn cầu giảm 25 độ C,
gây ra điều kiện lạnh giá đến nỗi gần như không loài khủng long nào chịu được.
Những con Sauropod khổng lồ
ngã xuống
trong đống tro tàn của chính rừng cây nơi từng khiến chúng vươn cao vĩ đại.
Trong các quần thể đông đúc của chúng,
những kẻ sống cùng nhau,
nay lại chết cùng nhau.
Những bà mẹ tận tụy không thể che chở cho các con non
khỏi nhiệt độ gần như đóng băng lúc này.
Cái lạnh tàn nhẫn ấy cũng hạ gục
loài khủng long nổi tiếng nhất.
Khủng long Bạo Chúa
đã gục ngã.
Ngay cả Tyrannosaurus Rex hùng mạnh
cũng không thể sống sót qua thảm họa này.
Triều đại của các loài khủng long
cuối cùng
đã kết thúc.
Nhưng 66 triệu năm sau…
khủng long đang trỗi dậy trở lại.
Lần này,
là dưới bàn tay của chúng ta.
Ngày nay, hóa thạch của chúng là tượng đài cho một thế giới đã mất.
Nhưng hơn thế nữa,
chúng là chìa khóa mở ra những bí mật về câu chuyện khủng long.
Hiểu biết của chúng ta về cuộc sống của chúng
giờ trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết.
Ngay từ những khoảnh khắc đầu tiên,
cho đến giây phút cuối cùng.
Và ta có một phát hiện đáng kinh ngạc. Vào ngày đen tối nhất của Trái Đất,
không phải tất cả khủng long đều chết.
Một số loài đủ nhỏ bé để ẩn náu, thoát khỏi đại họa.
Và chúng đã sống sót
cho đến tận ngày hôm nay.
Những loài khủng long bay mà giờ chúng ta gọi là
chim.
Và những manh mối về quá khứ của chúng ẩn hiện ngay trước mắt chúng ta.
Hành trình phi thường bắt đầu từ 235 triệu năm trước
vẫn tiếp diễn cùng chúng ta.
Chúng là mối liên kết cuối cùng còn lại…
với một vương quốc đã mất,
nơi từng là
kỷ nguyên
của các loài khủng long.
Biên dịch: Frank G