Kaka-send ko lang sa lahat no'ng picture ng kotse ni Robert.
Meron ding black Porsche Cayenne na lalabas.
At meron ding green Mercedes na lalabas.
Kung ano 'yong mauna, do'n tayo.
Ni minsan di namin inakala na magagawa namin 'to.
Kapag may dumating, alam n'yo na saan sila papunta.
Kailangan n'yo lang bilisan.
Gusto kong malaman ni Robert na kaya ko siyang hanapin.
Gusto kong matakot siya. Ma-stress siya.
Gusto kong malaman niya na hindi na ako 'yong dati.
Ayokong isipin niyang,
"Siya pa rin 'yong dating mahina, submissive, sunod-sunuran, at takot."
Gusto kong malaman niya, gagawin ko 'to, anuman ang mangyari.
PART III: KUNG ANO ANG ITINANIM, SIYA RING AANIHIN
Sabi sa 'kin ni Priscylla, "Gusto kong idemanda si Robert."
'Yong una kong sagot "teka lang"
dahil hindi mo alam kung ano'ng aabutin ng pagdemanda.
Sobrang hirap talaga na magdemanda laban sa mga kulto
dahil hindi ilegal na magpatakbo ng kulto o maging miyembro ng kulto.
Kung magdedemanda ka ng cult leader,
kailangang gumawa sila ng krimen sa kulto nila.
Kailangan mong humanap ng gaya ng financial misconduct
dahil hindi krimen 'yong kontrolin ang buhay ng isang tao.
Binigay na ng ate ko 'yong mga ebidensiya niya.
Mga bank statement, canceled na mga tseke.
At nagdesisyon kaming i-share 'yong experience namin
sa mga dancers dahil pareho rin sila ng naranasan.
May kopya ka ba ng mga bank statement mo?
- Oo! Nandito lahat! Siyempre! - Puwede mo buksan?
Okay, ito 'yong Shekinah trend.
Bibigyan ka nila ng $100,000.
Ilalagay nila sa bank account mo.
Tapos ilalabas nila 'yong pera, at sasabihing,
"Okay, ibinibigay mo na sa Shekinah Church lahat ng perang 'to."
So, kung sinabi nilang binayaran ka nila ng 102,000,
goal ko na malaman kung magkano dito 'yong binigay mo sa Shekinah,
magkano rito 'yong binayad mo bilang renta,
magkano rito 'yong binayad mo kay Hannah, Isaiah, lahat-lahat na.
- Halos lahat na yata ng pera ko. - Sige.
Dahil pinabayad ako ng photography fee ni RainO o Isaiah,
pati rin sa renta,
20% management fee na kailangang ibigay sa 7M.
At meron din no'ng ten, ten, ten.
Tithes, offerings, at kay Man of God.
30% sa church?
Minsan sobra pa.
Minsan magbibigay ako ng 50% ng kita ko.
Sige.
Kung pagsasamahin, siguro mga 60 hanggang 70% ang ibinibigay ko.
Wala pang tax 'yon.
Pinapalabas nila na iba't ibang entity 'yong binabayaran mo,
pero hindi pala.
Napupunta lahat kay Robert.
Oo.
Kailangan natin 'tong isama sa ikakaso.
Nakausap namin si Priscylla,
at pumunta siya rito actually, sa couch na 'to mismo.
Umupo lang kami at nakinig sa kuwento niya na umabot nang dalawa't kalahating oras,
talagang umiiyak siya.
Grabe no'ng sinabi niya 'yong kuwento niya.
Sobra akong nagalit na parang gusto ko nang manakit.
Pero sabi ko na lang, "Di nila alam kung sino'ng binabangga nila."
Unang beses naming marinig lahat ng 'yon.
At ang nasabi lang namin,
"Paanong ang liit nating grupo sa maliit na church,
tapos wala tayong kaalam-alam na nangyayari 'to?"
Sa pera pa lang.
Sabi ko, "Okay. Naiintindihan ko na."
Sinabi niya sa 'min na may abogado siya,
gusto niyang kasuhan siya,
at nasa sa amin na kung gusto naming sumama.
Alam naming mahabang proseso 'to. Talagang taon.
Gusto kong sumama sa kaso.
Gagawin at gagawin niya sa iba.
Di ko hahayaan 'tong taong 'to.
Tapos, idinemanda kami ni Robert.
No'ng marinig niyang magdedemanda kami, dinemanda na niya ako.
Galit na galit ako.
Sobrang impersonal ng legal process.
Pero sa 'kin, personal na personal 'to.
Para bang nakaupo si Robert sa harap ko, parang tayo.
At nakatingin ako sa mukha niya, "Tatalunin kita."
Kung tatanungin mo 'ko kung ano dapat 'yong hustisya rito,
gusto kong mawala kay Robert lahat ng pera niya.
Hanggang sa maubos.
Dahil 'yon ang pinakamahalaga para kay Robert.
...kung magpakita si David, ibibigay mo...
Sige.
- Robert at Isaiah. - David.
So kung may nagdemanda sa 'yo, ipapaalam nila sa 'yo.
Puwede mong ipadaan sa isang kompanya
na hahanap sa kanila at magpapaalam sa kanila,
pero puwedeng ilang buwan pa 'yon.
Ako 'yong nagdedemanda.
Hahabulin ko siya.
Di ko 'to ipapaubaya sa ibang tao.
Pero di namin magagawa dahil parte kami no'ng kaso.
Kaya nagpatulong si Melanie sa mga kaibigan niya.
Sasabihin n'yo 'yong pangalan at iiwan n'yo. Di nila kailangang abutin.
- Sabihin 'yong pangalan at ihagis? - Puwede na 'yon.
- 'Yon na. Tara na. - Sige.
30 minutes na lang, grabe.
Grabe.
Melanie, halatang-halata 'yong likuran ng puting Tesla mo.
Kitang-kita ko dito.
Baka makita ka na bago mo pa sila masundan.
Sige, papakanan ako.
Sige.
Okay na?
Hindi pa pero sasabihin ko na lang oo.
Sige, puwede na.
Sasabihin ko sa lahat oras na magbukas 'yong gate,
para bukas lahat ng makina n'yo at puwede na kayong sumunod.
Sobrang weird na pumunta sa lugar na dati kong tahanan.
Pakiramdam ko talaga na tahanan ko. Akala ko, habambuhay ako dito
Akala ko, doon lang ako sa kuwartong 'yon hanggang sa dumating si Jesus.
As in stucked na doon buong buhay ko.
Palabas na si Robert!
Okay, copy.
Mask ko.
Grabe. 'Yong tibok ng puso ko.
Shit. Kumanan si Robert... Hattie, ikaw na.
Kumanan si Robert! Hattie!
Sige. Copy.
Kristin, nasaan ka?
Nag-beating the red light siya, hinahabol ko pa lang.
Kita ko na yata siya.
Pumarada si Robert sa Korean restaurant.
Ayan na sila.
Okay, papasok na sila.
Sige.
Shit.
Nasaan si Robert?
- Robert Shin, you've been served. - Sige.
Matthew Shinn, you've been served.
- Ikaw si Isaiah? - Hindi.
Ikaw rin.
Have a nice day.
- Kita mo 'yong unang serving namin! - Ang galing n'yo.
Kita mo. Talagang nakatulong kayo.
Sobrang effective no'n.
- Magsabi lang kayo next time. - Gusto mo pang ulitin?
- Oo. - Oo.
- Undercover white guy! Saktong-sakto! - Mga babae naman.
Ang weird.
Ang sama sa pakiramdam.
Ewan ko.
Siguro dahil ilang taon ko rin silang prinotektahan.
At ginawa kong trabaho 'yon.
Inilaan ko 'yong buhay ko para do'n.
Di masama ang loob ko na dinedemanda ko sila dahil hustisya 'to...
siguro 'yong human part lang sa sarili ko.
Umaasa kang sana di umabot sa ganito.
'Yong mga nagdemanda laban kay Robert Shinn,
matagal ang magiging laban nila.
Gusto kong sabihin na malapit na silang magkawatak-watak.
Pero alam na natin na mahirap buwagin ang mga grupong ganito.
May isang tao lang na nangahas na noon na idemanda si Robert, at natalo siya.
Noong 2009,
idinemanda si Pastor Shinn ng dating church member na si Lydia Chung.
Idinemanda niya si Robert sa kasong pagnanakaw, pambe-brainwash,
at paglayo sa kaniya sa pamilya niya.
Bakit parang pamilyar 'yon?
Sabi ng judge na parang merong psychological manipulation,
pero sinabi niya ring, "Wala akong magagawa rito dahil
protektado ng First Amendment ang mga religious organization."
'Yong mga nasa tamang edad nang nagdesisyon na sumali sa isang grupo
at naniniwala sa ideology nila,
malawak man 'yong kontrol ng grupong 'yon
sa buhay at pag-iisip nila, hindi na 'yon concern ng batas.
So, psychological manipulation, coercion, extortion...
Itong lawsuit na 'to, tingin ko tama lang talaga,
pero tingin ko may kailangan pang gawin.
Hindi babalik ang ate ko hangga't di nakukulong si Robert.
Di sa mapipigil si Robert sa ginagawa niya ng isang demanda.
Kailangan nila ng criminal case para makulong siya.
Ano'ng kailangan ng police department para magkaroon ng criminal case?
Kailangan ninyong isama lahat ng biktimang 'to,
lahat ng mga bata na umalis, sasama sa inyo sa estasyon,
at sabihing, "Gusto ko maghain ng reklamong sexual assault,"
kung saan papangalanan nila 'yong supect,
"Ginawa ni Robert sa 'kin 'to,"
comma, sasabihin nila,
"At alam ko ring may iba pang biktima. Di lang sila makapagsalita."
Maganda 'yon.
Lahat ng kilala n'yong kailangan mag-file ng anumang reklamo nila.
Sexual coercion, rape, lahat ng maliliit na detalye.
May mga kilala kaming babae na may pinagdaanan din kay Robert.
Kailangan na namin silang kausapin
at tingnan kung willing sila na mag-file ng police report, magsalita.
Gusto talaga naming magkaroon ng criminal case laban sa kaniya.
At kailangan namin ng mga tao na magre-report ng first-hand experience.
Sige.
Gusto kong pagbayaran niya 'yong ginawa niya.
Pero nag-aalala pa rin ako kay Robert, na baka bumawi siya.
- Sige. - Sige at kung...
At naiintindihan naman namin na magiging mahirap pag-usapan 'to.
Oo.
So, 'yong pinapalabas nila
ay parang karangalan sa church na 'yon na makasama siya.
May mga kilala akong malapit sa kaniya na nagmamasahe sa kaniya.
Kung tinanong ka, "Puwede mo bang..."
Kung minasahe mo siya, mapapaano ka, "Wow, privilege 'to."
Kaya susundin mo talaga.
Susunod ka dahil akala mo,
"Kung sinunod ko ang Man of God, sinusunod ko ang Diyos."
Pero pagdating ko do'n, sabi niya,
"Magpalit ka, tanggalin mo 'yang bra mo. Isuot mo 'to."
Ako naman, "Hindi na po. Okay na akong ganito."
- Alam n'yo 'yon? "Ayos lang ako." - Oo.
Mapilit siya pero tumanggi talaga ako.
Pero...
Oo, piniringan niya ako, at sinabi niyang masahiin ko siya.
Pero no'ng minasahe ko siya, wala siyang suot.
Pagbaba, gusto niyang masahiin ko 'yong ano niya...
private parts niya.
Gano'n...
At pag-alis namin,
sinabihan kaming wag sabihin sa iba.
Kahit na pag-usapan.
Ayun.
Bilang Man of God, di ko naisip na may gagawin siya
na masama sa 'kin o sa kahit na sino.
Boom. Balewala lang.
Pero pagkatapos makita 'yong mga akusasyon sa kaniya,
talagang na-realize ko na
pareho kami ng sitwasyon ng mga babaeng 'to.
Nasa gym si Robert at 'yong ibang dancer
at sobrang sama no'ng back pain ko.
Sinabi ko sa kaniya, "Back problem ko po talaga 'to."
Bilang Man of God, naniniwala kami na kaya niyang magpagaling.
Akala ko ipagdadasal niya ako,
pero ang sabi niya, "Puwede nating patunugin 'yang likod mo."
At ako namang di nagbigay ng malisya, "Sige po."
So lumabas kami, at pinatunog na niya,
at parang hindi intentional na pinapatunog niya 'yong likod ko.
Parang sinusubukan niyang hawakan 'yong buong katawan ko.
Pakiramdam ko no'n, "Ang weird nito."
"Pero di naman siguro niya gagawin 'yon, awkward moment lang siguro."
"Man of God siya."
Doktor ako, alam n'yo 'yon?
Hubad na katawan. Halika.
Para bang...
- Praise the Lord. - Praise the Lord.
- Walang problema ang Diyos do'n. - Tama.
Nakita namin si Miranda at sabi ko, "Na-miss kita. Kape tayo."
Pero pagkayakap ko sa kaniya, umiiyak siya.
- Talagang humagulgol. - Talaga?
At umiyak na rin ako dahil kaibigan ko siya, e.
- Oo. - At nalungkot ako.
So umiiyak ako, at pag-alis namin, umiiyak pa rin kami.
Pero sabi ko, "Sign ba 'yon? Inaano ba siya..."
"Na-miss lang ba talaga niya ako at umiyak siya,
o may sinasabi ba siya sa 'kin?"
May mga malapit pa rin sa puso kong tao do'n.
Tingin ko 'yon 'yong talagang nagpapalungkot sa 'kin.
Talagang dahil...
May mga kaibigan ako do'n.
Iniisip ko,
"Paano kung isa na namang Kylie ang pumunta sa church
at susubukan niyang ulitin 'yon sa kaniya?"
Kung maglalakas-loob akong mag-report, matutulungan ko
'yong susunod na taong mapapadpad do'n, 'yong susunod na biktima.
Pero kung nanahimik ako dahil lang di ko kayang magkuwento,
sino'ng tinutulungan ko?
No'ng nando'n na ako para magsalita,
kinuwento ko sa front desk.
Tapos sabi nila, "Sa room tayo."
Sabi nila, "Kailangan pa namin ng detalye."
"Kailangan buong detalye ang sabihin mo."
At kung ano-ano 'yong tinanong nila.
Sobrang daming nakatingin sa 'kin. Sobrang uncomfortable na magsalita.
At iba't ibang police officer 'yong pinapapasok nila.
Tapos, sabi nila, "Ba't ngayon ka lang nagsalita?"
"Ano pang impormasyon ang meron ka?"
Pakiramdam ko may mali akong ginawa, kahit ako naman talaga 'yong biktima.
Ang hirap isipin, ang bigat sa dibdib.
Mahirap.
Sabi sa 'kin, "Oo, kita ko 'yong kaso, filed na,
pero kailangan pa namin ng iba para arestuhin siya."
"Magdala ka pa ng ibang babae at aarestuhin natin siya."
Kailangan pumunta sila do'n at kailangang in person.
Sinabi sa 'ming...
Grabe 'to.
...kailangan pa nila ng ibang babaeng magsasalita
para arestuhin siya sa anumang kaso ng sexual assault.
'Yon na yata ang pinakamalala kong narinig.
Di pa sapat 'yong isa.
Di pa sapat 'yong isang tao, isang babae.
Kung may dalawa o tatlong ka pang kilala, makakabuo tayo ng kaso.
Tanong nila sa 'kin, "Bakit ngayon lang?"
Sabi ko, "Dahil ginagawa pa rin niya sa iba."
"Kaya gusto kong tumulong sa kaso at mapahinto na siya."
"Na mabuo 'tong kaso."
Kaya salamat, guys.
Dahil hindi ko talaga alam na may magagawa pala ako.
- Kaya salamat sa inyo. - Wow.
Kaso lang sinabi nila na pupunta sa DA,
at 'yong DA na ang magdedesisyon kung uusad.
Oo, at kailangan pa ng ibang babae na dapat magsalita.
Oo.
Wala ka na do'n, at siguradong ayaw mo na ng gulo,
at ayaw mo nang alalahanin,
pero may mga idea ka ba sa pag-file ng police report?
Siguro i-share mo 'yong pinagdaanan mo?
Pakiramdam ko, nasa punto na kami na wala na kaming ibang alam na gagawin.
Nakikita ko 'yong effort ng magulang mo, ikaw mismo, at ibang tao,
at ilang beses na akong pinakiusapan na mag-file ng police report.
Di ko ginawa dahil una, di maganda sa pakiramdam,
pero higit pa do'n, di ko pa ginawa dahil pakiramdam ko,
wala siyang patutunguhan, hindi uusad.
Ilang beses ko bang dapat ikuwento 'yong pinagdaanan ko?
Hindi ako proud do'n.
'Yong maupo do'n at, randomly, dalawang pulis,
isa, dalawa, o tatlo, random lang, sinumang nando'n, available.
"Sige, sunod."
"Sige na. Sabihin mo 'yong nangyari sa 'yo."
'Yong ilagay ko ulit 'yong sarili ko do'n
para sa bagay na wala naman akong mapapala,
ba't ko gagawin 'yon?
Mas madaling lumimot na lang at magpakalayo.
One, two, three!
High five! Yes!
Noong una, sabi niya...
masyado siyang busy para alagaan si Devyn, 'yong anak ko.
No'ng pinilit ko pa siya, at sinabi kong, "Di ko maintindihan,"
na-realize ko agad na sa di ko maipaliwanag na dahilan,
gusto niya munang malayo sa amin,
at pakiramdam ko
na wala na nga siya nitong huling pito, walong taon...
Bilang ate ko,
iniisip ko na di ba dapat gusto niyang bumawi sa nasayang na panahon
dahil 'yon ang gagawin ko kung ako.
Gusto kong makabawi ako.
Pero hindi yata kami pareho.
Inalok kita pag-alis ko sa Shekinah na sumama sa 'kin,
at sabi mo, "Hindi, dito lang ako."
At sobra no'ng...
Isa 'yon sa mga pinakanaaalala ko...
isa sa mga moment na talagang nadurog 'yong puso ko.
Dahil wala akong...
Alam kong kung iiwan kita do'n, di ko na alam kung makikita pa kita.
Medyo matagal din, pero tinanggap ko nang...
kailangan ko nang mag-move on, at buoin 'yong buhay ko...
at ilagay 'yong sarili ko sa lugar na puwede kitang tulungan
kung sakali na magdesisyon kang umalis.
Kaya tuwing lumilipat kami,
sinasabi ko lagi kay David na dapat may guest room.
Pero pag-alis mo, inisip ko talaga,
"Paano ko ba talaga siya masusuportahan?"
Naaalala ko pa 'yong struggles ko pag-alis ko
at alam ko mismo 'yong pinagdadaanan mo mentally, emotionally.
Nandito ako para suportahan ka, pero di ko malalaman kung di ka magsasabi.
- Ayos lang sa 'king pag-usapan... - Kailangan ko lang ng space.
Ang gusto ko lang naman...
Gusto mong gawin ko 'yong bagay na hindi ko kaya.
Di ko alam kung ba't galit ka dahil ayoko.
Ang kailangan ko para manatili 'tong relationship natin
ay basic level of communication.
Basic? Basic.
Kunwari, no'ng birthday ni Devyn,
no'ng sinabi mong, "Sige, puwede kitang tulungang mag-set up nang maaga,"
pero late ka dumating, pagkatapos nang magsimula.
Ang gusto ko lang, sinabi mo sana sa 'kin no'ng party,
"Late ako kasi..."
Bakit kailangan kong sabihin 'yon?
Dahil lahat ng dumating na late, nagsabing, "Sorry, late ako."
Kung ako 'yong na-late...
Party lang 'yon.
Oo nga, pero birthday ni Devyn.
- Di lang basta party. - Sige, naiintindihan ko na.
Tingin ko, ine-expect mo na magiging normal ako.
"Lahat ng kaibigan ko ganito, ba't ikaw hindi?"
Hindi ako sila.
Dysfunctional ako na ate.
Sa 'yo, parang, "Common sense lang."
"Birthday ni Devyn. Anak ko siya. Tita ka niya."
Sa 'yo, common sense.
Meron akong internal issue at iniisip mo na tungkol lahat sa 'yo.
Hindi tungkol sa 'yo 'to. Naiin...
"Pero anak ko siya." Ano'ng alam ko do'n?
Hindi ko alam kung paano mag-aruga ng isang bata!
Paano mo nagagawang magalit?
Tingnan mo 'ko, Melanie!
Kailangan ko pa bang pasanin 'yon?
Sinabi ko na sa 'yo, gusto ko nang mamatay,
tapos gusto mo on time ako sa birthday party ng anak mo?
Sabihing, "Sorry kasi late ako"?
Pupunta ako o magpapakamatay, ano'ng gusto mong gawin ko?
Wish ko na magkaanak ako.
'Yong mabuntis.
Sinasabi ko sa sarili ko, "Ayos lang."
"Di 'yon importante."
Sobrang dami lang "what ifs"?
Siguro, may apat na anak na dapat ako.
Tinitingnan ko 'yong mga picture ko no'ng twenties pa ako.
Sabi ko...
"20 years ago na 'to."
"Ano'ng ginawa ko..."
"Ano'ng ginawa ko for 20 years?"
Nawala sa 'kin 'yong best years ng buhay ko
para maging masaya si Robert.
Grabe 'yong epekto ng Shekinah sa 'kin, mentally.
'Yong passion ko, dedication...
drive ko sa gusto kong gawin ko...
Ang daming nawala sa 'kin.
Kung di ko maibigay lahat sa sarili ko, paano ko ibibigay 'yong ako sa iba?
Pareho kaming lost.
Dumaan sa traumatic na mga experience.
Pero mula no'ng mag-break kami, sobrang laki ng pinagbago ng lahat.
Mula sa may karelasyon ka nang halos limang taon
na ngayon ikaw na lang.
Tingin ko kaya ang tagal bago ko nagawang umalis sa Shekinah dahil
mahirap bitawan 'yong mga bagay na mahal mo.
'Yong pangarap ko, drive ko for dancing...
wala na.
Ayoko nang sumayaw.
Ano'ng nangyari sa 'kin?
Pumasok ako for spiritual guidance,
pero umalis ako na duda na sa church.
Dudang-duda na sa mga simbahan.
Sobrang hirap talaga na tanggapin 'yong katotohanan na
hinayaan ko silang gawin 'yon.
Pag-alis ko sa Shekinah,
pinutol ko lahat ng ugnayan ko sa walang kuwentang nakaraan.
Pero kailangan ko pa ring harapin 'yon.
Kailangang-kailangan kong maghilom.
Hello?
- Hello. - Jung-min, ikaw ba 'yan?
Oo, Pa. Si Jung-min 'to.
Kumusta ka?
Ayos naman. Kayo?
At tingin ko pag kinausap ko si Papa, magagawa ko 'yon.
- Nakaalis ka na last year? - Anong "nakaalis na last year"?
- May pinasukan ka tapos umalis ka. - Oo, last year.
Akala ko, church no'ng una, pero kulto pala.
Maraming taon kitang sinubukang tawagan.
Alam ko.
Anak kita. Wala hindi tanggap-tangap.
Kung ako, di ko sasabihing anak mo 'ko.
Sa totoo lang.
Kailangan mo siyang palakihin para matawag mo siyang anak, di ba?
Di ko naman sinasabing wala ring kasalanan si Mama.
Kung kahit isa sa inyo 'yong di nang-iwan, di kami mapapadpad sa church na 'yon.
So, kasalanan n'yo 'yon.
Umaasa talaga ako na sa loob-loob n'yo, hiyang-hiya kayo.
- Sa nagawa n'yo. - Hiyang-hiya ako.
Parang hindi.
Kasi pag-alis ko sa kulto, hiyang-hiya ako sa sarili ko.
Sabi ko, mahina ba 'yong kokote ko?
Di ako tanga, a.
Matalino at responsable kaya ako.
Disente rin naman ako.
Paanong nando'n lang ako
kasama no'ng napakasamang taong 'yon, iniisip na siya 'yong Diyos?
- Gaano ka katagal do'n? - Twenty-three years.
- Ha? - Twenty-three years.
- Oo nga 'no... - Nasa kulto ka nang 23 years?
Oo!
Oo nga talaga...
- Akala ko limang taon lang... - Hindi.
Kung aalalahanin ko... Makinig kayo.
No'ng na-realize ko na, grabe 'yong pagsisisi ko.
Hiyang-hiya talaga ako sa sarili ko.
At ayokong patawarin 'yong sarili ko na umabot sa puntong gusto ko na mamatay.
At dahil buhay ako, nakaka-move on ako at puwede kong kalimutan 'yon.
Pero di dahil naka-move on ako,
wala na kayong kasalanan.
- Ano sa tingin n'yo? - 'Yong dahilan...
- Isipin n'yo. - Oo, pero 'yong dahilan...
Wag n'yo 'ko hawakan!
Wag!
Laging bata ang umaasa sa nakatatanda, at sila 'yong mas may power sa amin.
Kaya ang pangit ng trato nila.
At noong nasa Shekinah ako,
talaga ring malaki 'yong agwat sa seniority at power.
At ngayon naman, unang beses sa buhay ko na,
"Matanda na ako."
"Matanda nang mag-isip,
at humuhusga ng mga tao base sa pagiging adult nila,
hindi bilang bata na rumerespeto sa nakakatanda."
Kaya parang binawi ko 'yong power ko.
Robert Shinn ang pangalan niya. Pastor ng church.
At isa pa ako sa mga magsasalita...
- Biktima pa ng krimen? - Oo...
Ano'ng ikinaso nila?
So, kung sasabihin ko 'yong kuwento ko,
rape kung di ako nagkakamali, ilang taon din.
Pambubugbog.
Gusto kong di na magawa pa ulit 'to ni Robert.
Gano'ng level ng hustisya ang habol ko dito.
At alam kong ibibigay 'yon ng Diyos.
I'm a diva! I'm a...
Balakang. Tapos patingin ng level ng...
Umiiyak pa rin ako minsan, at nada-down,
pero nare-realize ko na rin
na kailangan kong masiguro na nasa path of healing na ako.
Nagtrabaho ako sa isang school, sa performing arts program,
at interesado pa 'yong mga bata, at gusto pa nila gumaling sa pagsasayaw.
Gustong-gusto kong nakakabuo ako ng safe space para sa mga dancer.
Na-realize ko na, physically,
hindi healthy na di pa rin ako makausad.
"Nandito na tayo. Paano tayo uusad?"
Sabi ko, "Alam mo? Babalik na lang ako."
Sobrang hirap na tulungan 'yong sarili mo.
Malaman 'yong gusto mo sa buhay, kailangan mong gawin,
ano'ng dapat mong gawin sa buhay.
Hornet, puwede sa harap ka ni Beast?
Sinusubukan kong gawin lahat ng alam kong kaya ko,
ipaaalala sa sarili kong may talento ako.
Five, six, seven, eight!
Ang tagal na nating naghihintay.
Umasa tayo na maaaresto na si Robert soon.
Ilang taon na siyang wala dito, na sobrang tagal na para sa 'min.
'Yong makita 'yong aparador niya at mga luma niyang damit
na iniwan niya rito...
Ewan. Wala pang gumagalaw dito.
Walang kabuhay-buhay dito.
Matagal-tagal na rin.
Kaya medyo, ewan ko, eerie lang.
Sabi sa 'min ng mga pulis,
ilang babae na lang na magsasalita ang kailangan nila
at magsasabi ng kuwento nila,
at magagawa na nilang arestuhin si Robert.
Pero di pa rin inaaresto si Robert.
Ilang beses na ako do'n.
Siguro dalawa o tatlong beses na.
Kailangan marami kang ebidensiya para gumulong 'yong imbestigasyon.
Mahirap makakuha ng conviction sa sex crime dahil...
madalas na sinabi lang ng isa laban sa isa.
Sa kaso na sinusubukan mong patunayan na may pumilit sa iba
na gawin ito at ito,
ang usapin dito, "Ano 'yong coercion?"
"Paano natin ide-define?"
Societally, parang di pa natin alam
kung paano siya hindi mauuwi sa pag-atake sa biktima.
Di ba natin seseryosohin ang sexual assault?
Krimen lang dapat o hindi.
Makikita ng mga tao, at mababasa nila, pero wala kang maririnig.
Walang kuwenta.
Bakit? Dahil sinabi ng Diyos. At 'yon na 'yon.
- Mismo! - Mismo!
Bawat boses na nang-aakusa sa 'yo, lahat 'yon, patatahimikin.
- Oo pala! - Eto na.
Balak ko pa ring bumisita sa Christmas.
Gusto ko 'yang ornament na 'yan.
Uy!
Ano kaya 'to?
- Matagal ko na ba 'tong gusto? - Oo.
Itong paparating na blizzard...
Puwede nating sabihin, "Sigurado ka, ayaw mong dito ka muna?"
Maganda 'yon.
Gusto ko lang,
"Halika lang, kalimutan mo lang ang lahat, at isipin lang nating walang nangyari."
Alam n'yo 'yon? Para lang...
'Yon na 'yong ginagawa natin.
Anong "'Yon na 'yong ginagawa natin"?
Magkunwari na parang walang nangyari.
Ano, e...
Oo, kasi 'yong time lang na may sinabi kayo, sabi niya,
"Di na ulit ako makikipagkita kung babanggitin n'yo."
Oo.
Ayos din naman ang nangyari.
Bumisita sila no'ng Christmas, nag-hang out kami.
Alam mo na, may regalo lahat.
Normal lahat dahil wala kaming sinabi.
Hindi namin binanggit 'yon.
Pero nakapag-picture kaming lahat na matching ang pajamas at...
Grabe.
Palabas lang lahat.
Para lang maka-video siya, at makapag-post online,
at masaya na 'yong mga tao, at masaya na si Robert.
Kapag Pasko,
wala akong pakialam kung gusto n'yo pumunta o hindi.
Kung di n'yo kakausapin ang pamilya n'yo, gulo lang ang aabutin.
Tama!
Malinaw na may narrative na talagang sinabi sa kaniya.
Nababalewala lahat ng pinagdaanan namin.
Sinasabi ko, "Nakaisang taon kami na di man lang narinig ang boses mo."
Tapos siya, "Akala mo naman mahaba ang isang taon."
"Saglit lang 'yon."
Medyo devastating na marinig 'yon, pero nalinawan ako dahil do'n.
Kailangan kong marinig kung nasaan na siya.
Grabe 'yong pinagdaanan ng pamilya namin dahil sa kaniya.
Kahit kailan di huminto sina Mama na ipaglaban siya.
Sinusubukang mapaalis siya do'n.
Alam kong brainwashed siya, at alam kong di siya 'yon,
pero iniisip ko rin na sa kasal ko...
Initially, ang nasa isip ko, kahit na,
gusto ko pa rin siyang alukin na maging maid of honor ko,
makasama siya, dahil pangarap ko na 'yon noon pa.
Pero ibang-iba lang sa pakiramdam, na talagang...
Sobrang hirap.
Pero iniisip ko rin, pagsisisihan ko kaya?
Pagsisisihan ko ba na wala 'yong ate ko sa kasal ko?
Sobrang...
Di ko na alam.
Para bang pabago-bago 'yong isip ko araw-araw.
- Hi. - Sabihin mo, "Ako si Melanie."
Ako si Melanie.
Sino 'yon? Sino siya?
- Miranda. - Ako Miranda.
Miranda.
Kung paano ako nasasaktan sa ginagawa niya 'yong nakikita ng fiancé ko.
At lagi niyang sinasabi,
"Tungkol sa 'yo ang araw na 'to. Hindi sa kaniya."
"Kailangan mong maging masaya."
At alam niya
na 'tong sitwasyon na 'to 'yong nagpapasama sa loob ko.
At ayaw niyang maramdaman ko 'yon.
Sinusubukan kong magkunwari para i-please 'yong mga nasa Shekinah,
i-please si Robert.
Kapag sinusubukan mong makibagay kahit hindi ikaw 'yon, wala rin.
Pero kapag di mo pinipilit ang sarili mo,
at nakatutok ka lang sa pagiging ikaw, magliliwanag ka.
'Yong paglabas ko sa Shekinah, paghahanap sa kung sino ako, gusto ko,
na-realize kong nakalaan talaga ako para dito.
Ito na 'yong pinakamaganda kong nagawa.
Noong una, inilayo ko 'yong sarili ko
sa sinasabi ng mga tao,
at sinasabi lang sa sarili ko na nagsisimula pa lang ang kuwento ko.
Tuloy-tuloy lang ako at gagawin ang gusto ko.
Nahanap ko na 'yong balance, alam mo 'yon?
At 'yon 'yong gawin ang gusto ko at 'yong lugar ko sa mundong 'to.
Kahit pa magkapatid kami,
nagsisimula pa lang talaga kaming bumuo ng relasyon,
at nagpapasalamat ako.
Talagang miss ko pa rin siya.
Kung wala na siya ro'n tapos,
"Nandito ako sa address na 'to, pasundo ako," pupunta ako.
Pero alam mo 'yon? Tuloy pa rin ang buhay.
Di ko hahayaang may kokontrol sa buhay ko.
Hindi sumagot sina Miranda, James, at Nick sa request na magkomento.
Limitado pa rin ang ugnayan nila sa mga pamilya nila,
at gumagawa pa rin sila ng content, halos exclusively,
kasama ng ibang dancers na pinaniniwalaang nauugnay kay Robert.
-Puwede ko bang buksan 'to, Mama? - Gusto ko rin, ang bigat!
FBI, IRS at Attorney General.
May ugnayan pa rin sila nina Miranda at James
sa kondisyon na hindi nila babanggitin si Robert o ang Shekinah Church.
Mababawi namin sila, di ba? Mababawi namin.
Nagretiro na sina Migdalia at Lawrence Raiano para tumutok kay Nick.
Sobrang limitado pa rin ng ugnayan nila kay Nick
at naniniwala silang ibang church member ang sumasagot sa mga text nila.
Hiniling ni Nick sa nanay niya na huwag nang magpadala ng mga litrato.
Lumipat si Priscylla sa Los Angeles para tutukan ang healing journey niya.
Nakatutok pa rin siya sa demanda laban kay Robert at iba pang mga taga-Shekinah.
Hindi sumagot sina Robert at Hannah Shinn, 7M at Shekinah sa request na magkomento.
Wala pang criminal charges laban kay Shinn.
Itinanggi niya ang seksuwal na pang-aabuso sa sinumang miyembr, o kliyente ng 7M.
Tuloy pa rin ang civil lawsuit.
Itinanggi ni Robert at co-defendants ang mga reklamo.
Sinabi ng Diyos na hindi ka matatalo.
Sinumang magsalita laban sa 'kin, mali sila.
Hindi ako matatalo, gano'n kasimple.
- Sabihin n'yo, "Hindi ako matatalo." - Hindi ako matatalo!
KUNG IKAW O MAY KAKILALA KANG NAKARANAS NG SEXUAL VIOLENCE,
O NAHIHIRAPAN SA MENTAL HEALTH,
AVAILABLE ANG IMPORMASYON AT RESOURCES SA:
Nagsalin ng Subtitle: Lawrence Arot