Wiem, że to środa,
ale może uda się trochę oszukać rzeczywistość.
Jeśli wszyscy razem zagramy tę piosenkę, to piątek przyjdzie szybciej? Spróbujmy.
Co? Moniś jeszcze śpi?
- Hm? - No, na szczęście.
W Malmö jest IKEA.
Kupię małej łóżeczko.
Za ile wracasz?
Szybciej, niż byś chciał.
Byś się matką i siostrą zaopiekował.
A nie się szlajał z tym młodym Macioszkiem.
Chcesz być facet, to się tak zachowuj.
Dobra, weź mu daj już spokój. Herbatkę macie.
- Dziękuję. - Proszę.
A chcecie… jajecznicę czy sadzone?
- Jajecznicę. - Sadzone.
No, to będą sadzone.
Nie wiem, zobaczymy. Co będzie, to będzie.
Chodź, dawaj.
- Idę. - Aga!
Kanapki!
- Który dziś? - Trzynasty.
Dobrze, że nie piątek.
Dostaniesz Scanię, bo twój MAN jest w przeglądzie.
Może być?
- Jasne. - A… i jeszcze to.
Szerokości.
Dzięki.
- Dzień dobry. - Dobry.
- Jesteś w końcu. - No.
Rolnicy strajkują.
- Dużo tego? - No…
My tego nosić nie będziemy.
O kurwa.
- No, trochę jest. - No w chuj.
Jest środa, 13 stycznia, godzina 8.30.
Na północy, od morza po Warmię i Mazury, spodziewać się można
bardzo silnych podmuchów wiatru dochodzących do 120 kilometrów na godzinę.
Opady deszczu i deszczu ze śniegiem będą intensywne. Temperatura…
Patrz.
…ale przez wiatr odczuwalna będzie niższa…
Ożeż kurwa.
W Małopolsce i na Dolnym Śląsku pogoda będzie zmienna.
Pani Kaczkowska, czy mąż często pływał do Szwecji?
No, czasem nawet cztery razy w miesiącu.
Czyli znał trasę?
No właściwie pływał tylko na tym odcinku.
A jak często pływał na promie Jan Heweliusz?
No, dokładnie nie wiem, ale… raczej często.
I czy coś zwróciło może jego uwagę?
Może opowiadał pani… o swoich niepokojach?
Coś go martwiło? A może coś zauważył?
Mąż… nie lubił pływać zimą.
Bał się… sz… sztormów.
- Gdy był na Heweliuszu? - No, nie tylko.
A na Heweliuszu?
No, też.
A na Karkonoszach?
Przepraszam bardzo.
Przepraszam, ale to nie ma naprawdę związku ze sprawą.
Przepraszam.
Próbuję tylko wykazać, że pan Kaczkowski ogólnie bał się pływać zimą po Bałtyku,
a nie konkretnie na Heweliuszu, prawda, pani Kaczkowska?
Wróćmy może jednak do meritum, dobrze?
Zapytam jeszcze raz. Czy pani mąż mówił pani coś o Heweliuszu?
Może o jakimś dziwnym zachowaniu kapitana albo załogi?
Yyy… Proszę nic nie sugerować przesłuchiwanym.
Proszę o ciszę, panie Budzisz.
No więc czy pani będzie łaskawa powiedzieć nam,
czy mąż mówił coś o kapitanie Ułasiewiczu albo załodze?
Proszę pana, ja nie wiem, do czego pan zmierza.
I po co jest to całe przedstawienie, i co ja tu właściwie robię.
Ja zostałam oszukana przez wszystkich.
Nikt mnie nie przeprosił za to, co się wydarzyło.
Ja pojechałam odebrać męża ze Świnoujścia, bo mi powiedziano, że przeżył.
Jak przyjechałam tam z moim synem, okazało się, że doszło do pomyłki.
Do pomyłki, rozumie pan?
Do pomyłki to może dojść przy wybieraniu numeru telefonu,
a nie przy określaniu tego, kto… ocalał.
Wie pan, jak się czułam, gdy okazało się,
że ja przyjechałam tam witać obcego faceta?
Proszę pani… …rozumiemy pani rozgoryczenie…
Jest nam bardzo przykro z powodu tego niedopatrzenia.
Niemniej jednak może by go nie było, gdyby na Heweliuszu był porządek, a kapi…
Proszę pana…
Proszę pana, ja naprawdę mam bardzo dużo gniewu i złości
na kapitana i załogę,
ale ja naprawdę widzę, co tutaj się wyrabia.
Ja jestem może prosta kobieta, ale ja głupia nie jestem.
I widzę, co panowie tu wyprawiają.
Tacy ważni i wpływowi, a swoich interesów tylko pilnują, swoich sprawek.
A to ja, ja muszę spłacać długi po swoim mężu!
Pani Kaczkowska, proszę się uspokoić…
Nie! Proszę mi teraz nie przerywać. Ja chcę teraz skończyć.
Ja nie wiem, kto zawinił.
Może kapitan, może ktoś inny, ale jedno jest pewne.
Na pewno nawaliło państwo, którego panowie są tutaj reprezentantami!
- Tak jest! - Wyście nawalili!
Wy! Wyście nie dopilnowali!
A koszty tego ponoszą wdowy i rodziny ofiar.
Ja bym tylko chciała, żeby po prostu…
Żebyśmy… już mieli spokój.
Żeby to się wszystko skończyło.
Bo ja wiem, że tutaj…
tutaj żadnej sprawiedliwości nie będzie.
Tutaj na poznaniu prawdy nikomu tak naprawdę nie zależy.
Zrozumiałam to dokładnie, kiedy próbowano podyktować mi moje zeznania.
Kto próbował?
A ja po prostu bym chciała…
Ja bym chciała tylko wiedzieć, co czuł mój mąż…
…kiedy umierał.
Czy myślał o mnie, o dzieciach?
Co to znaczy, że próbowano podyktować pani zeznania?
Nieważne.
- Przepraszam. - Co przewoził pani mąż?
- Czy to była broń i amunicja? - Proszę o ciszę!
Bardzo proszę o spokój.
Proszę o ciszę! Proszę…
Proszę państwa o spokój!
Wzywam teraz przed Izbę kolejną osobę.
Przepraszam, mam jeszcze jedno pytanie.
- Pani mąż wiedział, co przewozi? - Wypierdalaj!
Spokojnie.
Wszystko w porządku?
Jest pan biegłym z zakresu toksykologii, tak?
Tak.
I badał pan treść żołądka
zmarłych członków załogi Heweliusza?
Tak, części badałem.
Czy coś istotnego zwróciło pańską uwagę?
U jednej osoby znaleźliśmy śladowe ilości alkoholu w żołądku.
Czyli można by było… hm… przyjąć podstawne przypuszczenie,
że członkowie załogi mogli być nietrzeźwi?
Nie mogę tego w stu procentach potwierdzić…
Ale nie mogę też wykluczyć.
Jeżeli nie można tego potwierdzić, to nie można też stawiać takiego zarzutu.
Mecenasie, nie udzieliłem panu głosu.
A kiedy pan mówi o wykrytych śladach alkoholu,
to kogo konkretnie ma pan na myśli?
Oficera Skrzypczyńskiego.
- Mąż nie znosił alkoholu! - Proszę o spokój.
- Kłamiecie ludziom w żywe oczy! - Proszę o spokój!
- Dziękuję, nie mam więcej pytań. - Dziękuję.
- Przepraszam, mam pytanie. - Proszę, mecenasie.
Czy ciało kapitana Ułasiewicza
zostało zbadane pod kątem obecności alkoholu?
Tak, oczywiście.
I co?
Nie wykryliśmy żadnych śladów takiej obecności.
Nie mam więcej pytań.
- Dziękuję, biegły jest wolny. - Dziękuję.
Teraz prosimy świadka…
majora Artura Ferenca.
Proszę już państwa o ciszę.
Proszę się przedstawić.
Nazywam się Artur Antoni Ferenc, jestem majorem.
Z ramienia służb specjalnych prowadziłem śledztwo w sprawie zatonięcia promu
Jan Heweliusz.
Przypominam, że zeznaje pan pod przysięgą.
Mogę zadać pytanie?
- Proszę. - Dziękuję bardzo.
Panie Ferenc, czemu służby w ogóle prowadziły śledztwo?
Czy to z powodu… ładunku?
Nie rozumiem pytania.
Znaczy, myśmy badali tezę o ewentualnym sabotażu albo zamachu.
- Mhm, i co? - dość szybko ją wykluczyliśmy.
Zresztą w toku śledztwa natrafiliśmy na inne interesujące fakty.
Jakie?
Tutaj mam dokumentację medyczną kapitana Andrzeja Ułasiewicza.
Proszę przedłożyć Izbie dokumentację.
Dziękuję.
W zeszłym roku kapitan uległ poważnemu wypadkowi.
W załączonym wypisie ze szpitala widnieje,
że mógł być niezdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Po wizytach u neurologa mąż został uznany zdolnym do prowadzenia pojazdów.
Dobrze, będzie to zaprotokołowane, pani kapitanowo.
Ale będzie potrzebne zaświadczenie.
Pani ma to zaświadczenie?
- Kubara je ma. - Proszę kontynuować, majorze.
Dziękuję.
Nie tylko kapitan miał poważne problemy zdrowotne
mogące decydująco wpływać na zdolności nawigacyjne,
na ogólną ocenę sytuacji na morzu.
Oficer Waldemar Skrzypczyński
niedługo przed katastrofą przeszedł poważną operację oczu.
Tu są papiery.
To jest podłość. Zabiliście mi męża, teraz go z błotem mieszacie!
Proszę o spokój!
Podczas wzywania pomocy, podczas nadawania sygnału „mayday”
wspomniany oficer podał złą lokalizację statku,
co mogło naturalnie przyczynić się do opóźnienia akcji ratunkowej.
- Jak to? - Świetnie widział, operacja się udała.
Ale naprawdę proszę o ciszę!
Panie Ferenc, co pan opowiada?
Pan i pańscy współpracownicy jesteście bandą amatorów.
Tyle wiecie o marynarce, co ja wiem o… o sumo.
To nie oficer podaje pozycję statku, tylko kapitan.
Prawda, kapitanie Kubara?
Proszę o spokój.
Bardzo państwa proszę o spokój!
Skąd wiadomo, że podano złą pozycję,
bo nigdzie tego w dokumentach nie mogę znaleźć?
Przecież nawet akcja ratunkowa stała, bo nie znali ich pozycji.
Powiedz mi, Piotrze…
czemu ty kłody pod nogi rzucasz?
Nic nie rzucam.
Po prostu uważam, że to jest podłe.
Żeby robić z Ułasiewicza pijaka niezdolnego do prowadzenia promów?
Heniek, to jest podłe.
Może to była jego wina, ale nie można go tak upadlać.
- Wyrok powinien być bezstronny. - Będzie, gwarantuję.
Andrzej był także moim przyjacielem.
Prawda jest taka, że podawał złą pozycję.
Wiem, bo byłem wtedy na mostku i słyszałem.
Skąd wiesz, że złą, jak tam nie popłynąłeś?
Bo była zła. Słyszałem ich komunikaty.
Wychodziło na to, że są na lądzie.
Mhm.
Nie wierzysz mi?
Zachowajcie chociaż pozory obiektywności.
Dlaczego się pomija cały wątek armatora?
Wady promu. Oni dobrze o tym wiedzieli.
Piotrze… a to był także twój statek.
Też odpowiadałeś za jego bezpieczeństwo.
Może spójrz w lustro i zadaj sobie pytanie,
co ty zrobiłeś, żeby zapobiec temu nieszczęściu.
Przyjeżdżasz po radę?
Nie, teraz to już jest po ptakach.
Miałeś rację, żeby się trzymać od tego z daleka.
Uwalą Ułasiewicza i całą załogę
bez mrugnięcia okiem.
A ja złożę pod tym podpis.
Robią, co chcą.
Nikt im nie patrzy na ręce.
Ty.
Ty im patrzysz.
Ja jestem jak taki listek figowy w tej sprawie.
Synku, dopiero teraz to widzisz?
Żeglujemy przez morze pełne gówna. I zawsze tak było.
Ale dawniej pływanie to była przygoda.
Teraz biznes.
To się nie zmieni.
Kowalik to kawał chuja.
Ale znakomicie odnajduje się w tym nowym świecie.
Dlatego jego będzie na wierzchu.
A wy przegracie.
Co, wracamy?
Nie, my nie.
Morze dziś jest piękne.
Masz coś dla mnie?
Mamy w okolicy nie widać?
Hmm.
Już jedziesz?
Tak, przyjadę, jak się Izba skończy.
Wiesz, kiedy byłeś mały, to często szłam popływać w morzu,
a ty stałeś na brzegu i z całych sił krzyczałeś, żebym wracała.
Pamiętasz?
Bałeś się, że nie wrócę.
Synku…
Wiesz, że to całe morze nie jest najważniejsze?
Wszystko przemija.
Nie chcę, żebyś tak skończył jak on.
Mamo…
Myślę, że to jeszcze trochę potrwa.
Ja tutaj niedługo jajo zniosę.
Ciotka spokoju mi nie daje. Ciągle pyta, jak się czuję.
Wytrzymaj jeszcze troszkę.
Mamo, czemu oni robią tacie takie kurewstwo?
Nie wiem.
Ale postaraj się o tym nie myśleć.
Nie czytaj tego, co piszą gazety, dobrze? I nie wierz telewizji.
Nie wierzę.
Kocham cię.
A ja ciebie.
Pa.
Nie wiem, czy da się jeszcze coś ugrać.
Przepraszam. Robię, co mogę.
Czyli wszystko zwalą na Andrzeja?
Wiesz, jak Aga się z tym czuje?
Musicie udowodnić, że przejście przez linię wiatru to nie był jego błąd.
- Na pewno miał powód. - Oczywiście, też tak uważam.
No ale jeśli się nie dowiemy czemu, no to…
sprawa jest przegrana.
No a ten wojskowy ładunek?
No przecież on musiał spowodować znaczne przeciążenie.
Może da się jakieś konkrety z tego wyciągnąć, co?
Promy przeważnie pływają z nadwagą. A mimo tego dobijają do portów.
Heweliusz wywalił się przez ten zwrot.
W takich warunkach nie robi się tego.
Mhm.
Chcesz, żebyśmy pojechały z tobą?
Nie, dziękuję. Poradzę sobie.
- Na pewno? Bo jak coś, to… - Na pewno.
Niech tylko to się skończy wreszcie.
I wracam na morze zarabiać jak człowiek.
Jak to?
Dziękuję, panie Janicki.
- Nie mam więcej pytań. - Dziękuję.
Czy do pana Janickiego są jeszcze jakieś pytania?
- Tak, proszę. - Proszę, mecenasie.
Panie Janicki… uhm…
chciałbym doprecyzować parę rzeczy,
bo dysponuje pan wiedzą, która mnie interesuje.
Wiedział pan, że Heweliusz miewa problemy ze statecznością?
No tak, no. Chyba wszyscy wiedzieli.
A wie pan, czemu nie był stateczny?
Przepraszam, mecenasie, to nie są kompetencje świadka.
Może dlatego, że po pożarze górnego pokładu w 1986 roku…
z powodu oszczędności wylano ten pokład betonem…
…tym samym przeciążając prom o 115 ton
na wysokości trzech pięter ponad linię wody.
Mecenasie Budzisz, okręty przechodzą remonty,
a ich waga się zmienia.
Stateczność też. Do czego pan zmierza?
Zastanawia mnie, dlaczego zgodzono się wypuścić
niesterowny prom w sam środek sztormu.
Ale ja już powiedziałem, że w momencie wyjścia Heweliusza pogoda nie była zła.
Wiało sześć, może siedem w skali Beauforta.
Aha, czyli kapitan nie zrobił nic nieprawidłowego, wypływając.
Szóstka czy siódemka to dla promu tej wielkości nie jest dużo, prawda?
- No nie. - Czyli powtarzam:
wedle swojej świadomości kapitan nie narażał nikogo na niebezpieczeństwo.
Chyba nie.
Chyba nie?
Dlaczego chyba?
Przecież prognozę pogody dostał od was, z kapitanatu.
- Tak? - Tak.
I wyście też wydali zgodę na wyjście promu z portu, tak?
Tak.
No to niech mi pan powie z łaski swojej, jak to jest możliwe,
że zgodziliście się na wyjście Heweliusza,
skoro wiedzieliście, że za Rugią pogoda jest fatalna.
Nie, nie wiedzieliśmy.
A to ciekawe.
Ja mam tutaj…
niemiecki komunikat pogodowy…
z 13 stycznia, godzina 23,
który mówi o nadciągającym znad Morza Północnego huraganie.
Pan…?
Na przesłuchanie. Witold Skirmuntt.
Aha. Niech pan se tu klapnie, bo jeszcze maglują Janickiego.
Nie znaliśmy tego komunikatu.
Ten komunikat został wysłany do wszystkich portów na Bałtyku,
tylko wyście go zbagatelizowali.
Dlaczego?
Może dlatego, że nikt w kapitanacie,
podkreślam, w kapitanacie w Świnoujściu,
- nie zna niemieckiego? - Powinien być po angielsku.
Przeoczyliście huragan, którego siła przekraczała 180 kilometrów na godzinę!
Ale ten huragan nie mógł być taki silny.
Proszę pana, tu jest jasno napisane:
98 węzłów, to jest 180 kilometrów na godzinę.
Co, matematyki też nie znacie?
Ale nie ma takich huraganów.
Niespodzianka!
Dziękuję, nie mam więcej pytań.
Dziękuję, mecenasie.
Panie przewodniczący… yyy…
Niemniej, panie Budzisz, inne promy, w tym mój, jakoś dopłynęły do celu.
Pan, kapitanie Kubara, też nie ostrzegł Ułasiewicza.
Chociaż z tego, co wiem, na przyrządach do pomiaru prędkości wiatru
skończyła się u was skala.
- Płynął pan od strony Rugii. - Proszę pana.
Proszę mi tu niczego nie imputować.
Pogoda była zła, ale nie fatalna.
Prawdopodobnie kapitan Ułasiewicz wykonał niepotrzebny zwrot,
chcąc schować się za Rugię.
I dlatego zaczął sztormować rufą, jeżeli w ogóle wie pan, o czym mówię.
Wiem. Nie rozumiem tylko czemu,
skoro pogoda nie była fatalna, chciał się chować za Rugię.
- Szuka pan dziury w całym, proszę pana. - Dziury?
Dziury to są w tej teorii o winie kapitana.
Heweliusz był niestateczną ruiną z niesprawnymi sterami strumieniowymi
i wadliwym systemem balastowym. Aż dziwne, że wcześniej nie zatonął.
Próbowano oszczędzać na bezpieczeństwie i takie są tego skutki.
Proszę pana, Heweliusz przeszedł wszystkie remonty w renomowanych stoczniach.
Więc naprawdę skończmy z tą szopką.
- Panie Janicki, dziękujemy. - Ja mam jeszcze pytanie.
- Bardzo proszę o ciszę! - Mam pytanie!
Proszę państwa o ciszę!
Zarządzam dziesięciominutową przerwę, a potem wezwiemy kolejnego świadka.
Dziękuję bardzo.
Do stu chujów!
Kto naraił Ułasiewiczowej tego Budzisza?
A skąd ja mam wiedzieć?
- Jasiu, uspokój się. - Kurwa!
Jestem spokojny jak wagon tybetańskich mnichów. Pytam się kto?
Ja.
No. To mamy.
Kurwa, alleluja.
No przecież miałem się zająć kapitanową.
Panowie, spokojnie.
- Spokojnie. Teraz będzie ten oficer… - Skirmuntt.
Skirmuntt, no. Będzie dobrze, no.
- Jasiu, będzie dobrze. - Dobra, mam nadzieję.
A my jeszcze sobie porozmawiamy.
Przypominam, że zeznaje pan pod przysięgą.
Panie Skirmuntt, pan tuż przed katastrofą był na mostku.
Tak, tak, przez jakiś czas, tak.
Może nam pan swoimi słowami opowiedzieć, co wtedy działo się na mostku?
Co się miało dziać, no?
Walczyliśmy z żywiołem.
Tak samo jak wy na Karkonoszach.
A może nam pan powiedzieć, co pan robił na mostku?
Miałem wachtę.
A gdzie był kapitan?
Spał.
Proszę państwa o ciszę.
Proszę o ciszę!
Chce pan powiedzieć,
że kapitana nie było na mostku podczas sztormu?
Gdy tylko zaczęły się problemy, kapitan pojawił się oczywiście.
Proszę pana, czy decyzja o obciążeniu lewej burty była pańską decyzją?
Nie. Decyzję podjął oficer Skrzypczyński na pierwszej wachcie.
Ponieważ statek
od naporu wiatru kładł się na prawą burtę,
zdecydowaliśmy się wyrównać przechył, obciążając lewą.
To na jakiś czas ten przechył wyrównało.
Dlaczego tylko na jakiś czas?
No bo gdy przeszliśmy linię wiatru, siły się…
dodały i prom się wywrócił.
Ale dlaczego przeszliście linię wiatru?
Nie wiem.
Mnie nie było już na mostku wtedy.
A gdzie pan był?
Słucham?
Gdzie pan był?
Yyy…
Byłem w maszynowni.
Kapitan mi kazał sprawdzić zawory balastowe.
Panie Skirmuntt… czy lubi pan wypić?
To jakaś bzdura!
Proszę o ciszę!
- Proszę o ciszę! - To bzdury są!
Proszę o spokój!
Mam informację, że w szpitalu miał pan…
butelkę alkoholu przy sobie.
Tak, miałem, dał mi ją pracownik ambasady.
I co? Wypiliście ją razem?
Przepraszam bardzo.
Możemy już porzucić ten absurdalny wątek o pijaństwie załogi?
Nie pan,
panie mecenasie, będzie decydował, jakie wątki tu poruszamy.
Ale będę się sprzeciwiał takim insynuacjom.
- Proszę usiąść. - Panie Skirmuntt.
Czy może nam pan powiedzieć, jak został pan oficerem?
No, z awansu.
Czyli nie był pan nigdy w żadnej szkole morskiej?
Awansowałem od marynarza do oficera, pracując na morzu przy kpt. Ułasiewiczu.
No dobrze, ale jednak pański awans jest uznaniowy.
Nie rozumiem, do czego pan zmierza. Moje doświadczenie wzięło się z praktyki.
Zmierzam do tego, żeby zadać pytanie. Czy był pan właściwą osobą,
aby przebywać na mostku w trakcie sztormu o tej skali?
Na mostku był kapitan!
Wiecie to, znaleźliście tam jego ciało.
Może zjawił się tam, kiedy statek już leżał.
Może przyszedł w ostatniej chwili.
Hm… Przepraszam, kapitanie Kubara.
Nie wydaje się panu dziwne,
że tak doświadczony kapitan robi dziecinny błąd
i przechodzi przez linię wiatru przebalastowanym promem?
Nie wiem, może to nie był błąd.
A może to nie kapitan go popełnił?
To by wyjaśniało wątpliwości kapitana Bintera,
który uważa, że Ułasiewicz był zbyt doświadczonym dowódcą,
żeby taki błąd popełnić.
Może to jednak pan zrobił ten zwrot i wywrócił statek?
Czy to jest przesłuchanie, czy samosąd?
Panie Celej!
Panie Celej, proszę usiąść!
Proszę o spokój!
Panie sędzio, ja też chciałbym usłyszeć odpowiedź oficera bez żadnych sugestii.
Kapitanie, to nie jest koncert życzeń.
Jesteśmy tutaj po to, żeby wyjaśnić przyczyny katastrofy.
A fakty są, jakie są.
A pan, panie Skirmuntt, niech mówi, jak było.
Nie ja wywróciłem ten statek!
Zwrot zrobił kapitan.
- Musiał go zrobić. - Dlaczego?
Nie wiem. Nie było mnie na mostku wtedy.
Panie Skirmuntt, skoro nie było pana wtedy na mostku,
to skąd pan wie, że ten zwrot zrobił kapitan?
Panie oficerze!
Proszę poczekać.
- Panie oficerze… - Panie kapitanie, nie ja utopiłem statek!
To nie ja!
To nie ja to zrobiłem.
Niech pan powie, co tam się stało.
Dlaczego mówił pan, że Ułasiewicz musiał zrobić ten zwrot?
Panie Witoldzie.
Odpowiedź jest w taśmach Ostsee Radio.
No chodź tutaj. Proszę.
No, trzymaj.
Życz mi szczęścia.
Ostsee Radio, Kempen!
Jesteśmy na miejscu katastrofy.
Powtórzcie, mamy zakłócenia!
Ostsee Radio, Kempen!
Przepraszam. To są nagrania z czwartej rano, tak?
Tak, z czwartej i od 5.00 do 5.15.
Co to za statek Kempen?
Muszę sprawdzić.
Dziękuję.
Ostsee Radio, Kempen!
Jesteśmy na miejscu katastrofy. Po lewej mamy polski statek Jan Heweliusz.
Zaczynamy akcję ratunkową.
Podajcie współrzędne.
Ostsee Radio, Kempen!
Jesteśmy na miejscu katastrofy. Po lewej mamy polski statek Jan Heweliusz.
Zaczynamy akcję ratunkową.
Podajcie współrzędne.
16 mil na wschód od Kolliker!
Kempen, Kempen!
Tu Kempen! Za trudne warunki.
Jesteśmy za mali. Wycofujemy się.
Kempen, Kempen!
Dobrze zrozumiałem? Wycofujecie się?
- Tak. - Jasne.
Nie mamy informacji o Kempen.
Przecież się z nimi komunikowaliście.
Tak, ale nie mamy żadnych informacji.
Mogę dostać kopię tych nagrań?
Niech pan weźmie oryginały.
Nie będziemy ich przegrywać.
Odeśle je pan później?
Dziękuję.
Budzisz, słucham.
Tutaj Binter.
Panie mecenasie, proszę mnie uważnie posłuchać.
Heweliusz był na kursie kolizyjnym z niemieckim statkiem.
Kapitan musiał zrobić ten zwrot.
Co? Nie rozumiem. Na kolizyjnym? Jak to?
Przecież tam nie było żadnych statków.
Nikt o tym nie mówił. Skąd to wiesz?
Można to wywnioskować z nagrań z Ostsee Radio.
Nagrań?
Tak.
Z dnia katastrofy.
Mam je tutaj ze sobą. Jutro je przedstawię na Izbie.
Panie mecenasie,
to wszystko zmienia, rozumie pan?
Niemiecki statek miał pierwszeństwo.
Jego kapitan jasno mówi chwilę po katastrofie,
- że mają Heweliusza po lewej… - Przepraszam.
Może pan jechać.
Muszę kończyć. Yyy…
Do zobaczenia jutro.
- Nie zapomniał pan czegoś? - Aaa… … Dziękuję.
Kurwa.
- To był Binter? - Tak.
I co mówił?
Mamy przełom.
Szybciej. Proszę jechać.
Dzisiaj już ostatni dzień przesłuchań i końcowe przemowy.
Następnie Izba po przeanalizowaniu materiału dowodowego
ma miesiąc na wydanie wyroku.
Na dzisiejsze posiedzenie czeka niemal cała Polska.
W szczególności mieszkańcy Wybrzeża,
w tym rodziny zmarłych i marynarze.
Będziemy państwa na bieżąco informować o przebiegu rozprawy.
Pięć minut.
Zbierajmy się powoli.
Niesamowite, że bez kabla to działa.
Gdzie jest Binter?
Proszę państwa,
dzisiaj rano dotarła do nas bardzo smutna wiadomość.
Otóż dzisiaj w nocy w tragicznym wypadku samochodowym
zginął nasz kolega, ławnik,
kapitan Piotr Binter.
Z tego powodu ogłaszam przerwę w rozprawie do jutra.
Do tego czasu obowiązki przejmie dodatkowy ławnik.
Pani Jolu, powinna pani zostać do końca.
Mam dość. Chcę wracać do córki.
Ale mimo wszystko…
Jutro mowa kończąca.
Kończąca co?
- Może chociaż panią odwiozę? - Nie, dziękuję.
Muszę jeszcze coś załatwić, a pan musi przygotować się na jutro.
Do widzenia.
Kochanie, już w Świnoujściu, ale mamy opóźnienie z powodu awarii.
Zresztą może w ogóle nie wyjdziemy.
Taka pogoda, kurczę, ciężka od kilku dni, że…
Chyba dlatego, że Babę Jagę zostawiłem w aucie.
Strasznie buja. Wczoraj tak szkwał walnął w burtę, że…
kurczę, uderzyliśmy w nadbrzeże rufą i…
teraz chłopaki próbują naprawić to, co żeśmy uszkodzili.
Nie lubię pływać Hewelkiem w takich warunkach.
Mieli naprawić napęd, a zdaje się, gówno zrobili.
Ach!
No nic. Powiedz Adze, że mam dla niej daimy, tak jak prosiła.
Tylko angielski trzeba powtórzyć.
I… przepraszam za to, co wtedy…
Z przemęczenia, no, czasem nerwy.
- Wyjedźmy na narty, jak wrócę, co? - Andrzej!
Andrzej! Andrzej, chodź!
Tak, tak, tak. Już idę! Poczekajcie!
I nagraj mi, kochanie, listę Trójki w piątek.
Tam jest czysta kaseta przy koszyczku.
Muszę kończyć, no. Kocham was, ucałowania dla wszystkich.
Dla Hani i dla Janusza też. I się widzimy za pięć dni.
Całusy. Buziaki, buziaki.
Andrzej swój człowiek. Głowę za niego daję.
- Nie będzie marudził? - A skąd!
Znam Andrzeja, to chyba wiem, no.
O, cześć, Andrzejku!
Cześć.
Poznaj pana Ferenca.
Kapitan Ułasiewicz.
- Słuchaj, jest prośba z samej góry. - Możemy opóźnić wyjście z portu?
Jeszcze opóźnić?
Nieznacznie.
Warunki są nieciekawe, a w nocy może przypiździć.
Czekamy na ważną przesyłkę dyplomatyczną.
Jędruś, ty dasz radę w każdych warunkach.
- Jędrek. - Co?
To jest naprawdę bardzo ważne, rozumiesz?
Dasz radę?
Ja może dam, ale czy Heweliusz?
Dzięki.
Chodź.
Mówiłem ci. Wszystko będzie grało.
Andrzej – swój człowiek.
Ja się przywitam, wy się nimi zajmijcie.
Chodźcie.
Cóż za oficjalne powitanie.
Rzadko na promie gościmy szefostwo.
- Jest i pani Marta. - Daj rączkę.
- Ochmistrz zaprowadzi państwa do kajut. - Dzień dobry.
A jeżeli ten młody marynarz chce, to może do mnie później wpaść na mostek.
O, dziękujemy.
Jest lekko przestraszony, bo pierwszy raz jedzie za granicę.
Jasne. Możemy go przekazać pod opiekę pani Oli.
- Tak. - Tak?
Pójdziesz z panią Olą?
- Dobrze. - A ja zapraszam.
No jak tam, macie to?
Dobra, ty, zrobione!
Leć do starego, zamelduj, że furta zrobiona.
- No ale… - Leć, jak mówię, leć.
…bardzo. Teraz już się nie uczy, żeby pierwszym słowem było „tato”.
- Cześć wszystkim. - O!
Cześć, Waldek. Jak oczy?
- He, he. Jak w podstawówce. - Super.
Zapomniałem już, jaki świat może być brzydki.
- Ale jak na was patrzę, to… - Cześć, Waldek.
- Szok. Ale spoko. - Zazdroszczę.
Cześć, Zajdel.
Kapitanie, melduję, że furta zrobiona.
A, no to zaczynajcie załadunek, tylko się nie śpieszcie, bo tam…
- Czekamy na transport. - Rozumiem.
Jaki transport?
Coś dla ambasady.
Uhm.
- Teraz jeszcze ząbki idą. - Aaa…
Trochę płaczu jest.
- Dorównaj do Leszka. - Do tyłu, do tyłu.
Możesz. Możesz, śmiało!
Tę dwudziestkę piątkę białą przestawmy na dwójkę,
bo nas przechyla na prawo.
Dobrze, panie Celej.
Chiefie! Chief podejdzie tutaj.
Stop!
Stop! Stop! Stop! Stop! Stop!
Stop!
Co się tu dzieje, panowie?
Nic, pan się zajmie swoimi sprawami.
- To są właśnie moje sprawy. - Tak? Proszę.
Dawaj, dobrze, jedź do tyłu. Dobrze!
Kurwa…
Dajesz!
Dajesz go na rufę na środek, młody!
Jeszcze raz, gdzie go dać?
Na rufę!
Dobra, robi się.
Uważajcie, drogie panie, bo dzisiaj pobuja.
Niestety wiem.
A o której wychodzimy? Dziękuję.
No, niedługo, mam nadzieję.
A którą mamy?
Panie kapitanie, kapitan pozwoli.
- Przepraszam. - Tak, tak.
- No? - Może zajrzę do Maćka?
- Mamy kłopot. - Jaki?
Jedna z lor jest dużo cięższa od wagi deklarowanej.
Jak dużo?
Trzydzieści ton.
To ją wypieprzcie.
No właśnie nie. Nie możemy.
A, to to.
Jakie mamy zanurzenie?
Jesteśmy pod kreską, a jeszcze trzy lory czekają na załadunek.
To tych już nie wpuszczajcie.
- Koniec załadunku? - Koniec.
Koniec załadunku!
Uwaga, koniec załadunku.
Koniec załadunku!
Jak koniec załadunku, w chuja tniecie?
Decyzja kapitana!
Ale ja muszę płynąć, mam kontrakty godzinowe.
No ale to popłyniecie następnym. Takie życie.
- Chuj, nie następnym! - Co on, kurwa, powiedział?
- Że nie płyniemy! - Nie może tak być.
Dobra, wychodzimy.
Jesteśmy trzy godziny po rozkładzie.
No siły wyższe.
- Pojedziemy na 4 silnikach, coś urwiemy. - Nie jestem pewien…
Kapitanie, Niemcy na radio coś mówili, że huragan w okolicach Arkony.
Huragan?
Kapitanat, kapitanat, tu Heweliusz.
Tak, Jędruś, słucham cię.
Wiecie może coś o jakimś huraganie? Podobno Niemcy coś nadają.
Nic nie wiemy. Owszem, wieje, ale bez przesady.
Przecież to nie Karaiby.
I nikt się nie odstawił?
Wszystko w ruchu, możecie płynąć.
Dziękuję.
Mostek drugi.
Odpalamy cztery silniki plus dwa strumieniowe.
- …mojej żony. - No.
I… teraz też tak mówi, że oni mieszkają w Strzelinie.
- No. - Czekaj… Dobra.
Aaa…
I słuchaj, ona zawsze robi zajebiste jedzenie.
Kolejowa w górę. I rzucamy wszystko.
Kolejowa w górę, rzucamy wszystko.
Kolejowa podniesiona.
Lewa czysta.
Dziób czysty.
Odchodzimy.
Można zamykać.
Zamykamy furtę.
Jebany trzynasty.
Furta zamknięta, zaklinowana.
Przejmij ster. Kurs 055.
Przejęty, 055.
Jest 055.
Zupka.
- Dzięki. - Na zdrowie.
- Zupka była? - Była.
- Pieczeń czy kura? - Pieczeń.
Mostek, kapitan. Koniec manewrów. Przechodzimy na morskie.
Zostajemy na czterech silnikach i na agregatach.
Waldek, lecisz do drugiej. Potem zmieni cię Witek.
Kurs 355. Jak zejdziesz z toru, popraw na 350.
Jasne.
Jakby się coś działo, dawajcie znać.
Dobranoc.
Wypadki takie jak zatonięcie promu Jan Heweliusz
nigdy nie mają tylko jednej przyczyny.
Tak że nigdy tylko jedna osoba nie jest za nie odpowiedzialna.
Wiele czynników składa się na tragedię.
Musi wystąpić zbieg wielu nieszczęśliwych okoliczności,
aby doszło do katastrofy.
- Co on się tak, kurwa, kładzie? - Pizga, to się kładzie.
Chiefie!
Jak nie wyrównają, to my tego dobrze nie zrobimy!
Mostek, mostek, tu Celej.
Mostek, Marek, co jest?
Musicie wyprostować, bo przy tym przechyle nic nie zdziałamy.
Dobra, zrozumiałem.
Pójdziemy w prawo z falą na rufę. Ruszę przechyłowe, zaraz będzie dobrze.
Daj znać, jak się połapiecie. Daj 030.
030.
Proszę, jest 030.
Zajdel!
Zajdel, mostek. Przelewamy do lewego, otwieraj.
Rozumiem, bez odbioru!
Cześć, panowie.
- Jak tam? - Buja trochę, ale tylko trochę.
Kurs 030, wiatr south-west ósemka.
Mieliśmy przechył na prawo, wyprostowałem przechyłowymi.
Zawory zamknięte. Marek dokłada łańcuchy z chłopakami.
Jesteśmy trochę na prawo od kreski, bo duży dryf.
Jak zgłosi, to wracaj na kurs.
Prędkość 13,5. Jakby co, to dzwoń.
Dobra. Kurs jest czysty?
Czysty, nie było żadnych sygnałów.
- Dobrej nocy. - Dobranoc.
Marek, Marek, jak tam u was, zabezpieczone?
Tak, zabezpieczone, dzięki.
A lory bardzo chodzą?
Jak Jehowi po domach.
Ale napierdala.
Cały czas nas… …znosi.
Chyba jeszcze doostrzymy. Daj kurs 335.
- 335? - No.
- Jest 335. - Dobra.
Jan Heweliusz!
Co to było?
Nie wiem.
Jan Heweliusz! Tu Kempen!
Jan Heweliusz, tu Kempen!
Tu Kempen!
Jesteśmy po waszej prawej.
Jesteście na kursie kolizyjnym!
Oż kurwa.
Jesteśmy po waszej prawej.
A!
Co się dzieje? Czemu zwalniamy?
Jesteśmy na kolizyjnym.
Jak na kolizyjnym?
- Jak? - Nie wiem jak, jakiś niemiecki trawler.
Nie widziałeś go wcześniej? Kurwa, co wy żeście zrobili, no?
- No zwolniłem, no bo… - Zwolniłeś w czasie sztormu?
Przecież to nic nie da. Staranujemy go.
Przejmuję. Trzeba dołożyć.
Lewo na burtę.
Lewo na burtę!
Ej, co jest?
- Jest. - Daj ster na skrzydło.
Ster na skrzydło.
Jest ster na skrzydło.
Dzwoń do maszyny, żeby włączyli strumieniowe.
Mostek drugi, natychmiast strumieniowe!
Są strumieniowe.
Kurwa, co nas tak kładzie?
Cała woda jest w lewym przechyłowym.
Czemu nie zameldowałeś? Przelewaj na prawo!
Zajdel, przelewamy na prawo! Otwieraj!
No co jest, kurde?
Kurwa!
Dlaczego przechył się nie zmniejsza?
Zajdel, co z tymi przechyłowymi?
- Co tam się dzieje? - Nie wiem!
To leć, sprawdź!
Kładziemy się coraz bardziej.
Ile jest?
Dwadzieścia i rośnie.
Uwaga, załoga i pasażerowie! Uwaga, załoga i pasażerowie, mówi kapitan!
Ogłaszam alarm opuszczenia statku.
Powtarzam: ogłaszam alarm opuszczenia statku!
Przy takiej fali i wdzierającym się wszędzie pyle wodnym
radary zawodzą.
Nie wykrywają wszystkich obiektów. Szczególnie kiedy jednostka jest mała.
Taki był niemiecki statek, który nagle pojawił się niebezpiecznie blisko promu.
Opóźniony kurs Heweliusza kolidował z jego kursem.
Niemiecki statek miał pierwszeństwo, stąd ten zwrot, aby go przepuścić.
O katastrofie przesądziły czynniki zewnętrzne.
Wady konstrukcyjne statku,
brak informacji o realnej sytuacji pogodowej na Bałtyku i pech.
Ale nie brak kompetencji kapitana.
Kapitan zachował się wzorowo.
Ustąpił pierwszeństwa.
Proszę mi powiedzieć…
czy ma pan dowody na przedstawioną tezę?
Nie mam niestety.
Spłonęły wraz z autem Piotra Bintera.
Czy któryś z panów ma jeszcze jakieś pytanie?
Dziękujemy, mecenasie.
Po zapoznaniu się z materiałami i dowodami
oraz zeznaniami świadków i zainteresowanych
skład orzekający Izby Morskiej w Stargardzie Szczecińskim stwierdza, że:
zmarły tragicznie kapitan Jana Heweliusza Andrzej Ułasiewicz
jest odpowiedzialny za spowodowanie katastrofy.
Proszę usiąść.
Kapitan nie dopełnił obowiązku.
Wykazał się brakiem odpowiedzialności,
podejmując ryzykowne decyzje podczas sztormu.
Jego załoga natomiast nie zachowała podstaw bezpieczeństwa i higieny pracy.
To jest kłamstwo.
Proszę o ciszę.
Jan Heweliusz nie był statkiem bez wad,
co obciąża również armatora.
A pogoda tamtej nocy rzeczywiście była trudna.
Niemniej to niedopatrzenia ze strony załogi
i niezrozumiała…
decyzja kapitana o nagłym zwrocie
były czynnikiem przesądzającym o tragedii.
Kurwa…
Mostek!
- Mostek, zgłoś się! - Mostek, zgłaszam się.
Człowiek za burtą po lewej stronie!
- Człowiek za burtą! - Dobra, przyjąłem.
Rzucaj koło! Rzucaj koło!
Jest wyrok?
Może pojedziemy gdzieś razem?
Może na te narty?
Chciałabym zdawać na nawigację.
Masz jeszcze czas,
żeby to przemyśleć.
Dzień dobry.