ZAGINĄŁ
PRZYSTANEK STAMBUŁ
Ciekawe. Epickie…
Spójrzcie na niego.
- Pelin. - Mam cię.
Was to ucieszy bardziej niż mnie.
- Prawda czy wyzwanie? - Prawda.
- Ile razy uprawiałaś seks? - O ile liczyła.
Jak śmiesz? Bezczelny. Jak możesz pytać o coś takiego?
Żartuję. Ile razy się kochałam? Zgadnij.
- Pięć. - Siedemdziesiąt trzy.
- Tysiąc. - Bez przeginki.
Pochlebiasz mi, drogi Dodo, ale…
Zero.
Mów prawdę.
Zero, stary.
Na darmo szykowałam cię na te wszystkie randki?
Zrobiłam ci makijaż. Mówiłaś, że było świetnie.
- I nic? - Jakoś tak wyszło, że nic.
Co z nas za grupa przyjaciół? Jakim cudem nie lubicie metalu?
- Nie lubię. - Zero seksu?
- Nieważne. Następny. - To był mój sekret.
Zehra jest mi bliższa niż wy.
Myślę, że to się liczyło.
- Kto zakręca? Ja? - Tak.
Dobra, prawda lub wyzwanie?
- Prawda. - Kurde! Dość tej prawdy!
- Powiedz „wyzwanie” i coś zobaczymy! - O co zapytasz?
Jaka jest twoja granica w związku? Kiedy rzucasz dziewczynę?
- Odchodzę, jeśli kłamie. - Nie ściemniaj, panie Banał.
Ale to prawda. Jeśli kłamie, to dla mnie koniec. I tyle.
No i raczej nie lubię blondynek, wolę brunetki.
Podobają mi się urocze, owalne twarze.
- Z oczami gazeli. I tyle. - Lubi kobiety o imieniu Zehra.
Zakręcę!
Co tam?
- Dobrze. A ty? - Też.
- Mogę o coś zapytać? - Jasne.
Wielkie dzięki. Prawda? Wyzwanie?
- Wyzwanie. - Poproszę o aplauz.
No nareszcie.
- Wskocz do morza. - Co?
- Wskocz do morza. - Nie wygłupiaj się.
- Dasz radę. - Nie.
- Idź. - Nie wygłupiaj się.
- To gra, laska. Dajesz. - Nie ma mowy.
Dasz radę.
Nie dam.
Chyba wszyscy mieliśmy dziś wejść do morza.
Nie obiecywałam czegoś takiego.
Dlaczego? Nie umiesz pływać?
A jeśli nie umiem?
Co ci do tego?
To nic złego, jeśli nie umiesz. Tylko powiedz.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Witamy na egzaminie ustnym z języka francuskiego.
Dziękuję.
Jak się pani miewa?
- Świetnie. - Doskonale.
Nagram pani głos, abyśmy później mogli to ocenić.
- Zgadza się pani? - Tak.
Świetnie. Zaczynamy.
Proszę się najpierw przedstawić. Pani imię i nazwisko?
Nesrin Caner.
- Gdzie się pani urodziła? - W Amasyi.
Kiedy przeprowadziła się pani do Stambułu?
- To było 25 lat temu. - Szmat czasu.
Pani zawód?
Jestem kardiochirurgiem. Chwilowo bezrobotna.
- Mogę zapytać dlaczego? - Chciałam kontynuować karierę we Francji.
Ale jak to powiadają:
Nie da się opuścić miasta. Ciągle za tobą podąża.
Takie słowa chyba nie przystoją obywatelowi świata zachodniego.
Chciałbym z tobą być.
Wspólnie rozwiązywać problemy. Być z tobą.
Myślę tylko o jednym.
O byciu z tobą.
Błagam cię.
Niech tak się stanie.
Kocham cię, Nesrin. Kocham.
Bardzo cię kocham.
Louisie.
Możemy kontynuować?
Czyli chce pani zamieszkać we Francji.
Wydaje się pani być osobą pewną siebie.
Skąd ta pewność,
że pomyślnie zda pani egzamin?
To godne podziwu.
MIESZKANIE DLA KOBIET, WYNAJEM 15 000 LIRÓW
Halo. Dzwonię w sprawie mojego wniosku o akademik.
Miała się pani odezwać.
Nie dostałam się?
Rozumiem.
A gdybym przyszła osobiście?
To bez znaczenia.
Dobrze, to do widzenia, miłego dnia.
Jesteś zmartwiona?
Nie.
- A ty? - Nie.
To dobrze.
Są jakieś wieści o tym akademiku?
Jeszcze nic pewnego.
Ale sprawy się ułożą. Jak zawsze.
A jeśli nie? Musimy to jakoś rozwiązać.
Nie wiem.
Moje życie zawsze było pełne niepewności.
Muszę nauczyć się z tym żyć, a nie walczyć.
To znaczy?
Dobrze wiesz.
Na tym świecie żyją miliardy ludzi.
Nie jestem w nim główną bohaterką.
Każdy ma swoje sprawy. Wszystko się jakoś ułoży.
Gdy wdrapiesz się na jedną górę, pojawia się druga.
Też tak sądzę.
Dlatego nigdy nie wiadomo, kim naprawdę jesteś
ani jaką kroczysz ścieżką.
Ale to chyba normalne.
- Tak jest. - Tak.
Nie ma więc problemu.
Przynajmniej na razie.
Kiedy dostaniesz wyniki egzaminu?
Powinny już być.
Na pewno zdałaś.
Oby.
AMAZON: SZTUKA EKSPERYMENTALNA
- Cześć. - Cześć.
- Między nami spoko? - Tak.
- Powodzenia. - Dzięki.
- Nie jesteś zła za wczoraj? - A skąd.
Jak moje włosy? Dobrze wyglądają?
Tak.
Co zrobisz ze swoimi włosami?
SCENARIUSZ I REŻYSERA: CIHAN TAYLAN
- Udanego spektaklu. - Dzięki.
- Co się dzieje? - Śmiało.
Dychotomia jest moim stałym kompanem.
Czy to wina wiecznego niezdecydowania?
Czy ciągłego poszukiwania wywołanego wrażeniem,
że nie żyję naprawdę, jeśli nie doświadczam?
Zawsze miotałam się między przeciwległymi biegunami.
Czy muszę coś wybrać?
Nie wiem.
Nie wiecie nawet jak podziwiam tych, którzy umieją wybrać ścieżkę.
Tych, którzy mówią, że tego pragną, to ich cel.
Albo mówią, że czegoś nie cierpią.
Czuję, że…
mam związany język,
ciężkie serce
i zamrożony umysł.
Jest nawet na to nazwa w literaturze.
Jestem zdiagnozowanym przypadkiem ambiwalencji.
Szarpią mną dwa sprzeczne uczucia,
dwie przeciwstawne emocje, wierzenia i pragnienia jednocześnie.
I to mnie paraliżuje.
Ambiwalencja to niemoc robienia czegokolwiek.
Odnoszę wrażenie, że utknęłam na dnie morza.
Bez powietrza.
Pewnie się zastanawiacie.
Nie, nikt nie kazał mi ani mojej postaci zakryć włosy.
Dlaczego to zrobiłam?
To wynik boskiej czci?
A może reakcja na spojrzenia, którymi obdarza się moją mamę?
Gest solidarności wobec kobiety, która mnie poczęła? Nie wiem.
Nawet gdybym znała odpowiedź…
nie usprawiedliwia ona waszych spojrzeń.
Pamiętajcie o tym.
To był mój pierwszy dzień w Stambule.
Nie chciałam się wtedy zakrywać.
Nie planowałam tego.
To była niewytłumaczalna potrzeba.
Czasami podejmuje się decyzję, gdy w głowie ma się mętlik.
Może bałam się, że zostanę zaszufladkowana.
Osądzona, opisana i na zawsze zaszufladkowana w czyimś umyśle.
Bo jestem dosyć ulotną osobą.
Niczym balon.
Balon zawiera powietrze, którego nikt nie dostrzega.
Widzą to, co na zewnątrz.
Bałam się, że zdefiniuje mnie to, co na powierzchni.
Chciałam, jak każdy, być widziana niczym niezmąconym okiem.
Stworzyłam więc sobie dwie przestrzenie.
To nie tak, że nie było mi wstyd. Ten wstyd mnie zżerał.
Aby znaleźć wspólną płaszczyznę ze światem zewnętrznym,
moja niespokojna wola usunęła z muru kilka kamieni.
A teraz, z perspektywy czasu…
jestem dość osamotniona.
Nie wiem już nawet, w jakiej glebie chcę dalej wzrastać.
Wiem tylko,
że błąkam się w sobie samej.
Chwytam się słów.
Nie każde złoto jasno błyszczy.
Nie każdy błądzi, kto wędruje.
Zgadza się.
Takie są katastrofy.
Nie zdarzają się, kiedy wszystko idzie ku dobremu?
Bo kto wie, jak naprawdę
kroczą osoby rzekomo znajdujące się na dobrej drodze?
Kto wie, czy gubienie się i wątpliwości to nie etap podróży?
Pewnie jutro wstanę i nie będę wiedzieć, co chcę robić.
Chustka, czapka, bluza z kapturem, peruka albo łysa głowa.
Wiem tylko, że dziękuję Bogu za to, że mogłam wyjść z domu.
Jeśli katastrofy są przystankami, gdy wszystko idzie dobrze,
może natknę się na cuda, gdy zgubię się na swej drodze?
Kto to wie?
Jasne jest tylko, że…
nadal jestem sobą.
Zehrą.
Wszyscy są?
No więc…
Było dobrze. To znaczy…
Nie poszło źle.
Rzecz jasna, mam szczegółowe notatki dla każdego.
Ale powiem wam jedno:
na tym etapie sztuki
nie można ot tak sobie dodawać lub odejmować rzeczy, Zehro.
Ale pan profesor mówił,
że warto uzewnętrzniać przeżycia na scenie.
- „Ciągłość nie ma znaczenia”. - Na próbach.
Próby są częścią procesu twórczego, prawda?
To była próba generalna z publicznością.
Powtarzamy rzeczy od dwóch tygodni. Zmieniałeś coś, Doğukanie?
Można było do woli kreować postacie w pierwszych dwóch tygodniach.
Hamowałem was?
Nie szkodziłam innym postaciom. To tylko mój monolog.
Nie, każdy monolog wpływa na innych.
Gdy usłyszeliśmy, jak grasz, Harun i ja spanikowaliśmy.
Mieliście mieć scenę pięć minut później.
Nie musi dostosować swojej reakcji? Bo…
Postacie, które zetkną się z kimś w chuście,
inaczej się wobec nich zachowują
i do nich odnoszą.
„Inaczej odnoszą”?
Wiadomo. Każdy z nas ma szufladki w głowie.
Ujmę to tak. Wyobraźcie mnie sobie jako reżyserkę sceniczną.
Dacie radę, prawda?
Co sobie wyobrażacie?
Jesteś piękna.
Dzięki, Selin, ale nie do tego zmierzałem. Czy noszę chustę?
Nie.
O tym mówię. W naszych umysłach są szufladki.
Umieszczamy w nich postacie. Rozregulowałaś ich ustawienie.
Weźmy te zajęcia. Bodajże Encyklopedia Stambułu?
Pani profesor Özlem, tak?
Wyobrażacie ją sobie w chuście?
Za to panią w stołówce już potrafimy.
W tym rzecz.
To sprawa klasowa?
Nie mówię o czysto ekonomicznych różnicach klasowych.
Potrafię sobie wszystko wyobrazić.
Absurdem jest fakt, że to omawiamy.
Doğukanie, o czym ty mówisz? Nikogo nie chcemy oczerniać.
Nie chcemy niczego zakazywać. Chodzi o spójność.
Artyści odtwarzają rzeczywistość.
Mówiłem już, że chodzi o szufladkowanie ludzi.
Nie twierdzę, że Zehra źle zrobiła. Ale wcześniej tak nie grała.
Zehra nie testowała z nami tej postaci.
Jest nawet dobrze nakreślona.
To mogłoby się sprawdzić,
ale wtedy będzie inna w kolejnych scenach.
Albo postać Haruna powie co innego.
Gdyby postać Zehry grała główną rolę w serialu,
wyobrażacie sobie pisarza w chuście?
Albo jak wyobrażacie sobie szefową, która decyduje o emisji serialu?
To przez uprzedzenia?
A co z uprzedzeniami osób w chustach?
Z jakiegoś powodu odrzucają tego typu pracę i tak się to kończy.
Łatwo jest przypiąć ludziom łatki uprzedzonych.
Gdyby byli inni,
może nie powstałyby te uprzedzenia?
To oczywiste.
Na uczelni wiele osób nosi chusty.
Powinni robić to, co chcą.
Gdyby otrzymali szansę od życia, czy religia pozwoliłaby im ją wykorzystać?
Nie, zostawmy to. Odbiegliśmy od tematu.
Sprawa dotyczy spójności sztuki.
To znaczy…
Powinniśmy grać tak, jak napisaliśmy. Tego tam nie było.
Zresztą robi się późno i padamy z nóg.
Zdecydujemy, jaka będzie postać Zehry.
Zanieście rekwizyty ze styropianu na zaplecze. Wymyjcie podłogi.
Naprawdę jesteś dziwną osobą.
Jest cudownie. Mieszkam tu od 25 lat.
Do tego świata
Nie rób tego! Proszę!
Skacz!
Moja dusza płonie, moja dusza nie wie
Mam duszę, a moja dusza nie myśli
Moja dusza jest miłością Moja dusza się nie zmienia
Moja dusza
Łup, łup! Ostatnie uderzenie i koniec z tym! Łup!
Dość, odłóż to!
Spanikowałam.
Dość.
Spokojnie.
- Ostrożnie, są delikatne. - Daj mi je.
DELIKATNE
Emel.
Są tam jakieś papiery. Zobacz, czy coś ważnego.
- Co się stanie z meblami? - Nic nie zostanie, wszystko oddamy.
Co zrobisz? Dokąd pójdziesz?
Potrafię o siebie zadbać.
A mama? Co z nią? Z naszą rodziną?
Każdy niech się zajmie sobą.
Nie mam nic więcej do zaoferowania tej instytucji.
Emel.
Posłuchaj mnie. Emel, proszę cię.
Zostaw to. Odłóż gdzieś.
- Dobrze już. - Odłóż.
Co powiesz? O co chcesz mnie poprosić?
Rozumiem cię.
Rób, co chcesz.
Co chcesz.
Zajmę się tym.
Co zrobisz?
Nie wiem.
Jakoś się zajmę mamą.
Nie pojedziesz do Francji?
Nie, jeśli to konieczne.
Nie będę cię tym obciążać. Nie martw się.
Chodź tu.
Tak bardzo cię kocham.
Sevinç.
- Sevinç. - To nie Sevinç, mamo. To Emel.
- Emel? - Twoja córka Emel.
- Spakujmy się i chodźmy. - Dobra, mamo.
- Do Sevinç. - Dobra.
- Jedziemy do Sevinç. - Dobra.
- Chodźmy. - Dobrze, mamo.
Diego.
- Diego! - Zehra?
Znalazłam Diega!
- Diego? - Tak!
- Nie gadaj! - Tak, to on.
- Pewnie jakiś sobowtór. - Nie, to on.
Pokaż mi.
Diego. Mój mały.
- Diego! Kici, kici. - Chodź.
Diego, to ty? Mój mały.
Chodź tu, kociaku.
Pokaż się. No chodź. Ciężki ten Diego.
- Tak, to chyba ty. - Naprawdę?
Tak! To Diego.
Gdzie byłeś? Dokąd poszedłeś?
O co chodzi?
Myślałam o Diego.
Widać, że za tobą tęsknił. Już się nie rozstaniecie.
- To nie takie proste. - Dlaczego?
Diego nie może już podróżować.
Jak to?
To stary kot. Okrutne byłoby go przenosić w tym wieku.
Spokojnie, musiał mieć szalone przygody. Nic mu nie będzie.
- Halo? - Halo, Nesrin?
Louis?
Oficjalne wyniki egzaminu przyszły dziś mailem.
- Chciałem przekazać je tobie osobiście. - Dobra.
Cokolwiek nas łączyło, było cudowne.
Tak, to oczywiste.
Zdałaś egzamin. Z bardzo wysokim wynikiem.
- Naprawdę? - Życzę udanej podróży.
Dziękuję za wszystko, Louisie.
Co się stało?
Jeśli wyjadę, zajmiesz się Diegiem?
Oczywiście, choć nie wiem wciąż, jak zajmę się sobą.
Znajdę mu jakiś dom.
Może zostań tu z nim?
Nie sprzedasz domu?
Nie, jeśli zaopiekujesz się Diegiem.
Naprawdę?
Zehro.
Tak?
Zdałam egzamin.
Gratulacje! Nie dziwi mnie to.
Wiedziałam.
Klaso, to nasze ostatnie zajęcia.
Wiem, że nie były one typowe.
Słyszałam, jak dyskutowaliście,
czy to była architektura, czy literatura.
Chciałabym, abyście zrozumieli moje podejście.
Być może podczas tworzenia przyszłych projektów
przypomnicie sobie te zajęcia i posłuchacie rozsądku.
Bo być może traficie do jakiejś encyklopedii.
Czas i ludzie poczynili wiele szkód w tkance tego miasta,
ale Stambuł wciąż jest piękny.
Teraz zapamiętajcie Stambuł, niech żyje w waszej pamięci.
Bo prawda jest taka, że to miasto się dusi.
Aby móc w nim oddychać, musicie znaleźć własne miejsca.
Co najmocniej na was wpłynęło?
Jaką wybraliście literę? Słowo?
Czas się tym podzielić.
Może wybraliście znane miejsce? Albo odkryliście coś nowego?
Śmiało, proszę.
Litera N. Dom Nesrin.
Obecny słownik tyle mówi o Nesrin.
„Znaczenie imienia Nesrin,
które wywodzi się z perskiego, to dzika róża.
W tekstach osmańskich pisane jako »Nasrin«.
Zwłaszcza w poezji dywan, często wymieniane obok róży i tulipana,
Nesrin symbolizuje tęsknotę za ukochanym i cierpienia miłości”.
Dom. „Dom to budynek, w którym mieszkają ludzie,
otoczony ścianami, podzielony na pokoje,
z własnym dachem i czasem ogrodem.
Zrobiony jest z drewna, ziemi lub betonu”.
Dom Nesrin. Apartament Rüyam na Przylądku Moda,
zbudowany w 1968 roku, wyróżnia się geometrią fasady,
szerokimi oknami i kwietnikami.
Zachowano odpowiednie proporcje do ulic.
Tu zaczęłam pisać swoją osobistą Encyklopedię Stambułu.
Koty Stambułu. Diego.
Kot mędrzec. Nauczył mnie wiele o życiu.
Wie, kiedy się zgubić i kiedy wrócić.
Nie ucieka od skutków swych działań.
Student nauk ścisłych, syn urzędnika świeckiego. Harun.
Jest pełen życia i ma niewyczerpane pokłady energii.
Wiecie, kiedy najlepiej to poczułam?
Gdy dotknąłem jego gardła w morzu.
Nie umiem tego wyjaśnić. Sami sprawdźcie.
Wtedy stało się coś dziwnego.
Przyszły nasze zaplanowane maile. Zachowałam dla siebie słowa Haruna.
Ale ja wysłałam mu to:
»List do przyszłości.
Zdajesz sobie sprawę, że podróżujemy w czasie? No jasne.
Zamieniłeś Stambuł w podróż międzygalaktyczną.
Gdy trzymałeś mnie za rękę, aby przejść przez portale Istiklal.
Jesteś niczym moment wybuchu gwiazdy.
Z podziwem obserwuję twój entuzjazm, ale nie wiem, kim jesteś?
Vegą czy Syriuszem?
Wiem tylko, że nie mogę odwrócić wzroku od twojego blasku«.
Mężczyzna biurokrata. Serdar.
Poznałam go w dniu, gdy pokonał raka, choć wątpiłam, czy to prawda.
Gdy go poznałam, pod jego miłą fasadą
dostrzegłam stłumione emocje, które czekały tylko, aby się wylać.
Pokolenie pomiędzy Gen Y. Emel.
Niespotykana persona.
Opisałam ją jako osobę, która skrywa piękno w bezkresnym mroku,
a jej złożony stan umysłu uzewnętrznia się w ciele.
Emerytowana nauczycielka. Pani Nazife albo ciocia.
Lubi staromodny makijaż.
Przykrywa cię miękką nostalgią.
Łatwo wyczuć, że miała kiedyś przebojową osobowość.
Podzieliła się między swoje córki.
Dała Emel swoje dziwactwa i porywczość, a spokojne wody zostawiła Nesrin.
Ale pani Nazife ma większą głębię niż jej córki razem wzięte.
Czy na tym polega macierzyństwo?
Bycie lepszym niż suma tego, co oddałaś?
Pobożna kobieta na uniwersytecie. Fatıma.
Studenci zmartwieni swoją przyszłością.
Tak, to tercet naszej ekipy.
Kocham was.
Kardiochirurg.
Moją prawdziwą bohaterką jest…
Nesrin. Wiadomo.
Kiedy ją poznałam, trudno było powiedzieć,
czy jej widoczne przemęczenie wynika z ciągłych operacji,
czy to stan przewlekły wypisany na twarzy.
Jakby doświadczyła już wszystkiego, co trzeba,
a nadzieję i wiarę w cuda zakopała gdzieś głęboko
i zmieszała ze zmęczeniem.
Ta Nesrin stała się moją Nesrin.
ENCYKLOPEDIA STAMBUŁU
Ten balon był tam w dniu mojego przyjazdu. Nawet go nagrałam.
Jeszcze raz dziękuję
za ten wyjątkowy dar.
Cała ty.
To ja jestem wdzięczna tobie.
Pomogłaś mi poznać Stambuł.
Liczę, że dzięki temu go nie zapomnisz.
A to jest Stambuł widziany moimi oczami.
Wydrukowałam to dla ciebie.
Pamiętam to.
Cieszę się, że przyjechałaś i stałaś się częścią mojego życia.
Dbaj o siebie.
Zawsze możesz mnie odwiedzić.
Wylądował lot numer 955 z Cypru.
Mamo?
Spóźniłaś się.
Nesrin właśnie wyleciała.
Nesrin.
Wyglądasz tak jak ona.
Wyglądam też tak jak ty.
Napisy: Przemysław Stępień