Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Beş, dört, üç, iki, bir.
Genelde filmler şimdi başlar
ama bilmenizi isterim ki
bu filmde polis tarihinin bir analizi değerlendirmenize sunulmaktadır.
Bu film merak gerektirir, merak olmasa da en azından şüphe.
Seçim sizin.
Polis gücü anlık bir güçtür.
Şu andır.
Yani...
"Derhâl dediğimi yapacaksın"dır.
Beklemek yok. Telefonla birini aramak falan yok.
"Yoksa bozuşuruz.
Biraz sonra ne olacağına ben karar veririm."
İyi bir polis olmak için gereken tek şey kalptir.
Ama bazen... Bazen de gaddar olmak gerek.
Bazen acımasız birine dönüşmek gerek.
Polis! Kıpırdama!
Ne yapmışım?
Ne dediğimi anlıyor musun?
Sana ayıracak vaktim yok.
KAMU FİNANSMANLI İLK POLİS KUVVETİ 1838'DE BOSTON'DA KURULDU
Diz hizasında.
Bel hizasında. On.
SONRAKİ YİRMİ YILDA NEW YORK CITY, PHILADELPHIA, CINCINNATI VE ŞİKAGO
KENDİ TEŞKİLATLARINI KURDU
Birçok kurum gibi
"Hep böyleydi zaten, o yüzden bu şekilde işlemesi lazım" anlayışı var.
Kimse de başa sarıp
"En başta amacımız neydi?" diye sormuyor.
"Polis" sözcüğünün kökenine bakarsak Yunancada "şehir" demektir.
Yani kendini yönetme ilkesine inanan,
kendi kendini yöneten bir halk olduğumuz fikridir.
Sorun şu ki polisi kimin yönettiğini hiç çözemiyoruz.
Polise vatandaş üzerinde otorite verenin ne olduğunu çözemiyoruz.
Mahallemizdeki polis kuvvetleri
toprak işgal eden
yabancı bir askerî kuvvet edasıyla hareket ediyor.
Polis sisteminin kontrolden çıktığını düşünen insan çok.
Ama aynı zamanda bu ülkedeki bazı bölgelerde
korkunç suç ve şiddet mevcut, o da kontrolden çıkmış hâlde.
18.000 EYALET/BÖLGE POLİSİ VE KAMU GÜVENLİĞİ KURUMUNUN
DELAWARE'İN NÜFUSU KADAR YANİ BİR MİLYONDAN FAZLA ÇALIŞANI VAR
Polis zulmü
tam vatandaşlığa ulaşmadığımızı ima eder nitelikte.
Bu sebeple polis yüzünden böyle büyük protestolar çıkıyor.
Çünkü buraya ait olma, burada bulunma hakkımıza karşı
doğrudan bir hakaret.
Derhâl dağılmadığınız durumda tutuklanacaksınız!
Hemen dağılın!
Yarın bir ülke kuruyor olsaydık
ve bir cezai yargı sistemi, kanun ve düzen sistemi,
bir polis sistemi icat etmemiz gerekseydi
şu anki sistemi icat etmemiz neredeyse mümkün olmazdı.
Yine de günbegün bu sistemle devam ediyoruz.
Polis gücü inanılmaz büyük,
her şeye kadir ve saptaması zor bir güç.
Her yerde eş zamanlı olarak kullanılan bir milyon polisin kudreti.
Ama polis gücü çok yakından hissediliyor.
Aynı devasa kurum ceplerinizi arayabiliyor,
telefonunuzu takip edebiliyor, kimliğinizi talep edebiliyor,
kameralarıyla sizi izleyebiliyor, DNA'nızı toplayabiliyor.
ABD'de polis gücü esasında denetimsiz bırakılmış hâlde.
Böyle bir demokraside asıl güç kimde?
Halkta mı?
Poliste mi?
MINNEAPOLIS, MART, 2022 4'ÜNCÜ BÖLGE KARAKOLU
CHARLIE ADAMS POLİS MÜFETTİŞİ
Kuzey yakasında en çok ne tür suçlar işleniyor?
Bu bölgede nelerle karşılaşıyorsunuz?
Çok şiddet vakası oluyor, cinayetler. Burası North Lisesi, benim lisem.
4'ÜNCÜ BÖLGE KARAKOLU MINNEAPOLIS'İN KUZEY KISMINDA
GEORGE FLOYD 3'ÜNCÜ BÖLGEDE ÖLDÜRÜLDÜ
Lisemizin sporcularından biri,
oyun kurucumuz birkaç hafta önce vurulup öldürüldü.
Ne oldu?
Çocuklar Amir Locke protestosuna gidebilsin diye okuldan erken salmışlar.
D Hill de takımdaki birkaç oyuncuyla okuldan çıkmış.
Evine ya da arkadaşının evine gidiyormuş.
Burada, Golden Valley Caddesi'nde bir adamın yanından geçmiş.
Suç mahallinden geçeceğiz.
Adamın yanından geçmiş işte.
Çarpıştılar falan mı bilmiyoruz ama adam arkasını dönmüş.
Ama D devam etmiş.
Sonra da adam çantasından tabanca çıkarıp D'yi kafasından vurmuş.
Oracıkta öldürmüş.
- Elleri görelim beyler. - Hadi.
- Birbirimize dikkat edelim. - Odaklanalım.
Ön kapı açık. Ben hallederim.
Polis teşkilatımız, emniyet teşkilatı paramiliter bir örgüt.
Emniyet! Arama emrimiz var!
Kır kapıyı!
- Yürü! - Emniyet!
- Arama emrimiz var! Yere yatın! - Yatın yere!
Seninleyim!
Paramiliter bir örgüte dönüşmesinin sebebini insanlar anlamıyor.
Çünkü polisin kökeni köle devriyesi.
Kalk!
Kalk canım! Kalk!
Kasabadaki kölelerin efendisinin yazılı izni yoksa
devriyeciler bir güzel dövüyordu.
Efendiler de bu köle devriyelerinden bıkmış hâldeydi.
O yüzden harp okullarından
onları eğitmeleri, bir düzene sokmalarını istediler.
Tahmin edin hangi düzene?
Paramiliter.
Nerede oturuyorsun?
- 80'inci... - Ellerini indir.
- Nerede? Yürü. - 80'inci Sokak, Figueora.
Memurlarımız bunu anlasaydı,
bunu dinleseydi, öğrenseydi
Afrika Amerikalıların "Köle devriyesinin bir ürünüsün" demesini anlardı.
Yani ne demek istediklerini anlardı.
Yani mesela "devriye gezmek" gibi bazı kelimelerin anlamı değişmedi.
Kasabaya inerken efendiden izin belgesi almaktan bahsettik.
Polisler bir grup siyahi erkek görünce ne yapıyor?
"Kimlik göster." Öncekinden ne farkı var?
MÜLKİYET
Amerika'da polisin kökenlerini düşündüğümüzde
tek bir köken bulma eğilimine düşüyoruz.
Ama aslında
polis sistemi zaman boyunca birkaç farklı konumda gelişen bir şey.
Sistemin doğuşunun bir noktası da
beyaz yerleşimcilerin toprak sahipliği iddialarının
yerli halk tarafından reddedildiği sınır bölgeleri.
Beyaz yerleşimciler bu bölgelerde toprak hakkı edinmeye çalışıyordu.
1830-1847 YILLARINDA ABD HÜKÛMETİ YERLİLERİ ASKERÎ GÜÇLE KOVDU
Yani sınır milislerini
ileride polislik olarak bildiğimiz olgunun bir başlangıç noktası olarak görebiliriz.
Güneyde farklı bir sistem vardı.
Esasında milislere bağlı bir köle devriyesi sistemiydi.
İLK KÖLE DEVRİYELERİ 1704'TE KAROLİNA KOLONİLERİNDE KURULDU
Eesasında köle kamplarını devriye gezip
o civarlarda yaşayan kölelerin
sorun çıkarmamasını sağlamakla görevli adamlardı.
Yani bu gruplara polislik ediyorlardı.
Köle devriyeleri de büyüyüp
köleliğin denetlendiği bir kuruma dönüştü
ve bunu da bir polis teşkilatının doğuşu olarak görebiliriz.
Hazır olunca söyler misiniz?
Evet, hazırız.
Harika. Motor.
18 ve 19'uncu yüzyılda da belediye polisliğini görüyoruz.
Burada da hedef çalışan insanların, işçi sınıfının düzenini sağlamaktı.
Bu da polis sisteminin üçüncü kökeni.
Burada da polis sistemi, sınıf düzenini idare etmek üzere gelişti.
Toledo'da itfaiye ve otomotiv grevleri.
Devlet muhafızları biber gazı, kurşun ve copla
provokatörlerin etkisindeki grevcilerin öfkesini bastırıyor.
Boğucu bir biber gazı ve yatıştırıcı gaz bulutu.
İki ölü, yedi yaralının olduğu bu muharebe meydanında
grevcilerin safları dağıldı ve elebaşları toplanıldı.
Sokaklarda savaş. Korkunç bir iç kargaşa.
Polisin 1800'lerde, 1900'lerin başlarında en büyük görevlerinden biri
işçiler greve çıktığında grevleri sonlandırmak
ve işverenlerin mülklerini korumaktı.
Baştan beri konuştuğumuz konuya dönüyoruz.
Amerika siyasi projesinin bu üç boyutuyla karşı karşıyayız.
Biri kölelikten ve siyahi işçiliğin zorla ele geçirilmesinden geliyor.
İkincisi sınır bölgelerinden, sınır büyümesinden,
toprak açlığından ve yerli halkın fethedilmesinden geliyor.
Üçüncüsü de Amerikan kapitalizminden
ve kapitalizmin iş gücü talebinden geliyor.
Hepsi mülkiyetle olan bu tür ilişkilerden doğmuş.
Hepsi mülkiyet sahibi olmayan insanların
veya bizzat kendisi mülkiyet olanların yani köleleştirilen insanların
mülkiyet üzerine kurulu toplumsal düzenden kazançları olmadıkları için
bu düzene tehdit olduğu fikrinden doğmuş.
Onlar bu düzenin mağdurları.
TUTUKLANAN ANARŞİSTLER, 1910
Bu sahnedeki herkes muhtemelen ölmüştür.
Döven ya da dövülen ölüler.
POLİS VE GREV KIRICILAR
Uzak geçmişte vuku bulan şiddet.
Bu şiddet geçmişte kalıyor mu yoksa zamanda ilerliyor mu?
Burada bir dans var,
şiddet çizgisinde ileri geri bir hareket.
Acaba bu adamlar o anda ne hissetmişti?
Kavgalar bittikten sonra ne hissettiler?
Erdemli mi? Güçlü mü?
Mesleğiniz insanları zapt ve kontrol etmek olunca
bu güç insanda ne etki bırakıyor?
South Canal'den North Haven'a kadar
her bir barı, meyhaneyi kapatacağız.
Hepsi bıkıp şehirden kaçmak isteyene dek
her bir maymunu yakalayıp hapsedeceğiz.
Şehirden değil, ülkeden kaçmak isteyene dek!
Hayır.
Elinizi açık tutmayın.
Elinizi yumruk yapıp kullanın.
Tarih boyunca kanun ve düzenin anlamı
nüfusun geniş kısımlarının yararı uğruna
nüfusun küçük kısımlarının zapt edilmesidir.
Kanun ve düzen sözüne bakarsak da
ikisi birbirinden farklı kavramlar.
Yani polis sisteminin ne kadarı kanun uygulaması amaçlı?
Ve ne kadarı düzenli bir toplum amaçlı?
Ve kimin tanımına göre düzenli toplum?
Polis sistemi bu ülkenin ırksal tarihiyle ayrılmaz şekilde bağlantılı.
Altta yatan bu yapıyı anlamak için de
Avrupa'nın kültürel mantığının kalbine inmek zorundayız.
Ferguson değil.
Başka bir yer değil burası.
Burası Baltimore City.
Mesela filozof David Hume demiş ki
siyahi ya da zenciysen konuşmayı anca taklit edebilirsin.
Neden durdurulmadan markete gidemiyorum?
Yani bir papağan gibisin, egzotik bir kuş gibi.
Biz siyahiler orijinal fikirler üretemiyormuşuz.
Aynısını Thomas Jefferson da demiş, hiç yaratıcılığımız olmadığını.
Immanuel Kant'a göre de baştan tırnağa siyahi olmak demek
herhangi bir siyahinin her sözünün aptalca olduğunun kanıtımış.
Alman filozof Hegel de demiş ki
siyahiler Almancadaki "geist" yani "ruh"a sahip değilmiş.
Ebediyen çocuk kalıyormuşuz,
Afrika'dan gelme ilkel insanlarmışız, tabii Mısır hariç olmak üzere.
Aynen öyle! Bunun suçlusu sizsiniz!
Yani bu yüzden beyaz zihniyeti,
siyahi bedeni kendisinin zıddı olarak yapılandırdı.
Böylece beyazlık demek insanlık demek,
birey olmak demek,
siyahiler de her zaman sapkın,
hep sorunlu, tehlikeli, kuralsız bedenler olarak yapılandırıldı.
Huzuru bozmak ne demek?
Sesli konuşmak mı?
Fazla yakın durmak mı?
Fazla soru sormak mı?
Söyleneni yapmamak mı?
Belki size de tehlikeli veya sapkın denildi.
Belki de kuralsız bir beden size fazla yaklaştı diye rahatsız oldunuz.
Nasıl tepki verdiniz?
TOPLUMSAL KONTROL
Sadece 24 saat önce
hayatını riske atan adam
bu adam olabilir mi?
Hem de saatlik maaşı
bu adamınkinden az olsa da.
POLİS FİLMİ
ANLATAN: BEN GAZZARA
Polisin işlevi ve gruba olan sorumluluğu
bu karıncaların atalarının milyonlarca yıl önce
kendi polis sistemini kuracak şekilde evrim geçirmesine benzetilebilir.
Milyonlarca yıllık evrimden sonra günümüzdeki karıncalar,
belli karıncaların nöbet tutup
yuvalarına yaklaşan diğer karıncaları kontrol ettiği bir sosyal sisteme sahip.
Düşman görülürse bu polis veya gardiyan karıncalar
diğer karıncaları çağırıyor ve işgalciyi yok ediyorlar.
Bence 19'uncu yüzyılın başlarında çıkan modern polis teşkilatlarının
Amerika toplumundaki farklı ve öteki olarak görülen insanlara
tepki olarak kurulduğuna inanmamız için
son derece çok geçerli sebepler var.
Örneğin 1844'te New York City'deki ilk polis teşkilatının kurulmasının
Avrupa'dan gelen göçmen artışına doğrudan bir tepki olması çok mantıklı.
Bu göçmenler özellikle İrlandalıydı, değersiz ve aşağı görülürlerdi.
Hatta günümüzde İrlandalıları beyaz olarak görüyoruz
ama 19'uncu yüzyılın ortasında tam beyaz sayılmıyorlardı.
KADIN BİR SUÇLUNUN FOTOĞRAFLANMASI
ABD'de, özellikle de 19'uncu yüzyılın sonlarına doğru
ABD muazzam miktarda göç alırken
kimin hangi ırka dâhil olduğuna dair,
ırklar arasındaki sınırlara dair çok anlaşmazlık vardı.
O yüzden polis tarafından hedef alınmak da
insanların beyaz dışı olarak fişlenmesinin sık görülen yollarındandı.
Yani polisler İtalyan Amerikalı
veya Yunan Amerikalı ya da İrlandalı Amerikalılara
günümüzde birçok beyaz olmayan insanın maruz kaldığı
istismarcı veya ayrımcı polisliği uyguluyordu.
Yani beyazlık içerisindeki başka bir etnik grup olarak değil,
beyaz dışı bir statüde görülüyorlardı.
Polislik uygulaması güce giden bir yoldur.
Yani Amerika tarihi boyunca görüyoruz ki
ABD'ye gelen çeşitli beyaz etnik gruplar
başta Amerikan polisinin hedefi oluyor.
Ve hem Amerikan beyazlığı hem de Amerikan polisinin içine
asimile olmaya çalışıyorlar.
Amerika'daki büyük şehirlerin birçoğundaki polis teşkilatlarına bakarsanız
geçmiş dönemlerde
ağır, ayrımcı ve agresif polis taktiklerine maruz kalan
birçok beyaz etnik kimlikten oluşuyorlar.
Kölelikten hemen önce ve hemen sonra
senetli hizmetkârlık yapan beyazlar veya yoksul beyazlar...
Kölelikten önce senetli hizmetkârlar, sonrasında da yoksul beyazlara
tarihçilerin ırk rüşveti dediği bir şey teklif edildi.
"Sınıf akranlarınızdan uzaklaşın. Onlarla birlik olmayın.
Onun yerine size beyazlık adlı bu statüyü lütfedeceğiz,
böylece somut yasa ve uygulamalarla
size bir dizi ayrıcalık tanınacak."
Ve bu ayrıcalıkların tanınmasında polis hayati rol oynayacaktı.
1960'larda Virginia'da
Virginia Kolonisi'nin yöneticileri şöyle bir fikir bulmuş,
"Kölelerle hizmetçiler birlik olup bizi devirmeye kalkmasın diye
onlara diyeceğiz ki
hizmetçiler kırbaçlanırken kıyafetlerini çıkarmayacak
ama köleler soyulabilecek."
Bundan da birkaç şey anlaşılıyor.
Yine de kırbaçlanabiliyorsanız beyaz ayrıcalığı pek de iyi değilmiş.
Ayrıca arada bir fark yaratma çabasıyla
devletin kuvvet ve şiddetine karşı en savunmasız grup olarak
siyahilerin kelimenin tam anlamıyla açıkta bırakılmasının amaçlanması da var.
Bir insanın ne kadar siyah olmadığı
beyaza yakınlığıyla ölçülüyor.
Ve kişi beyaza yakınlaştıkça
polis denetiminin düzeyi, sıklığı ve tehlikesi tamamen değişiyor.
Hep anlattığım bir olaydır,
acemi polisken bir araba hırsızını kovalıyordum.
Adamı yakaladım, yere yatırdım.
Sonra bir bakmışım, kafama fenerle vuruyorlar.
Arkamı dönüp polise baktım, "Niye vurdun?" dedim.
Dedi ki "İki siyahi varmış.
İlk önüme gelene vurdum işte" dedi.
Yani bu... Bundan hiç de pişman olmadı.
Zencilerden nefret etmiyoruz.
Onları siyah, bizi beyaz yaratan Tanrı'dır.
Yaratılış'ın 11'inci bölümünde de yazıldığı üzere Rab, ırkları ayırmıştır.
Ve 5.000 yıldır beyaz insanların üstün ırk olduğunu bilen
biz Ku Klax Klanı Şövalyeleri bu üstünlüğü sürdürmekte kararlıyız.
Irk ayrımı yüzünden, Afrika Amerikalıların üstündeki ırk damgası yüzünden
aşağılamaya, zulme ve dışlanmaya maruz kalan birçok göçmen
zaman geçtikçe başka bir kimliğe bürünebiliyordu.
Soyadlarını değiştirebiliyor, aksanlarını uydurabiliyorlardı.
Afrika Amerikalılar ten rengini değiştiremediği için
onlara imkânsız olan bir şekilde bu toplumda beyaza dönüşebiliyorlardı.
İSYAN ENGELLEME
Polis, biber gazını kalabalığın önüne, rüzgâra karşı kullanmalıdır.
Rüzgâr karşınızdan esiyorsa
gaz tüfeğiyle uzun menzilli biber gazı fişeklerini
kalabalığın arkasına doğru atın, rüzgâr gazı dağıtacaktır.
20'nci yüzyılın başlangıcında ABD'deki birçok şehirde
polis teşkilatı, belediyedeki siyasi sistemle iç içeydi.
Polis, siyasi mekanizmaya dâhil olduğunda
suçu kontrol etmede başarısız kaldı.
Hatta suç örgütlerine dâhil bile oldular.
O yüzden bir nesil polis reformcusu bunu değiştirmeye çalıştı.
Birçoğunun yurt dışında askerî deneyimi vardı.
Amerika'ya döndüklerinde polis sistemini değiştirmek istediler.
Bu değişimi de Filipinler, Karayip ve diğer yerlerdeki
askerî sömürge faaliyetlerinde
ordunun geçirdiği değişim gibi yapmak istediler.
Askerlerin daha profesyonelleştiği gibi
polisleri de profesyonel hâle getirmek istediler.
Bugünkü polis sistemini anlamak için
Amerika'nın yurt dışındaki müdahalelerine bakmak gerek.
Bunu düşününce de aklıma August Vollmer geliyor.
BERKELEY'NİN İLK EMNİYET MÜDÜRÜ
August Vollmer çok ilginç birisi.
Polisler onu iyi tanır.
Modern polisliğin babası sayılır.
FİLİPİNLER, 1898
August Vollmer askerdi,
özellikle de İspanya-Amerika Savaşı sırasında
Filipinler'de askerlik yaptı.
ABD, Filipinler'e "sömürgemiz" demiyordu.
Ama Filipinler'i neredeyse 50 yıl boyunca
işgal altında tuttu.
Ve bu işgalin başlangıcı da acımasız bir isyan karşıtı savaştı.
Filipinler'deki bu sömürge savaşının bir özelliği de
bu savaşta Amerikan ordusunun direnişçilerle, isyancılarla, asilerle,
kendi tabirleriyle Filipino dedikleri ufak, yanık tenli kardeşleriyle
mücadelenin teknik ve taktiklerinde ustalaşmış olması.
August Vollmer bu askerî faaliyetin kilit bir oyuncusuydu.
Seçkin bir çevik direniş karşıtı birimde görev yapmak üzere bizzat seçilmişti,
bu birim çevik bir güçle içerilere girip,
Filipinli direnişçileri bulup yok etmekle görevliydi.
Vollmer, incelenmesi gereken çok ilginç isimlerden biri.
Çünkü o bir polis.
Filipinler'de geçirdiği sürede
polis kurumlarının tasarımına kafa yoruyor ve sonra da akademisyen oluyor.
Yani bir polis organının nasıl olması gerektiğine dair
yazılar yazan insanlardan biriydi.
Belki de savaş günlerindeki
40 kişilik, sekiz atlık vagonlardan alınan ilhamla
polis teşkilatının atlı bölüğü çeşitli kamyonlar edindi.
Kabinli araç on memurluk yer, makineli tüfek,
gaz bombası ve diğer isyan teçhizatı içeriyor.
Vollmer, bahsettiğimiz bu çeşitli alanları bir araya getirdi.
İç düzeni düşünmeye odaklanmıştı.
İsyan bastırmaya dair deneyim kazanıyordu
yani savaşa benzer olarak görebileceğimiz bir durumdu
ama esasında yatıştırma hedefliydi.
Odaklandığı bir konu da
polis sisteminin meşruiyetini sürdürmesini sağlamaktı.
Fiziksel mücadeleden kaçınmak amacıyla polis tekrar biber gazı kullanarak
bu kez kalabalığı anıtın olduğu bölgeye yönlendirdi.
Bu tür direniş bastırıcı araç ve taktikler polisin zihnine
vatandaşların veya potansiyel suçluların yurt dışındaki isyancılar gibi olduğu,
bu sebeple de devletin düşmanı olduğu,
o yüzden de gereken her türlü şiddeti uygulayabilecekleri algısını aşılıyor.
Polisin özelliklerini düşündüğünüzde
neredeyse sömürgeci bir kuruluş gibi.
Nasıl yönetildiklerine dair söz hakkı olmayan insanların
devlet tarafından yönetilmesini sağlayan bir güç.
Yani bence sömürgeci bir kurum olarak bakarsak
polisin asıl odağı
sözde sömürgecilerin çıkarlarına hizmet etmek olacaktır.
Sömürgeciler de genelde zenginlik ve beyazlıkla ilişkilendirilir.
Memleketimiz güzellikler açısından zengin.
Amerikan kadınlarında akla gelebilecek her renk bulunabiliyor.
Amerika Güzeli, görünüşünü ciddiye alır
ve hem iç hem de dış güzelliği ona kalan Amerikan mirasıdır.
Bu ülkeye gelip çocukları ve çocuklarının çocukları için
yeni bir dünya kuran atalarından kalan mirastır.
Bu hür topraklarda
birçok ülkeden birçok insan bir araya gelip evlendi
ve çocuklarını Amerikalılar olarak yetiştirdi.
ŞİDDET İŞİ
Polisi devletin diğer kısımlarından ayıran çok önemli bir faktör var.
Bu da devletin meşru şiddet üzerinde bir tekele sahip olma gücünü
en açık ve net şekilde göstermesidir.
"Bu şiddet meşru, bu şiddet değil" demesi.
O zaman polisliğe bakmak demek
güce bakmak demek,
polisin bir toplumda belli bir statükoyu sürdürme işlevine de.
Polis memurları bunun farkında olsa da olmasa da geçerli.
Yani güce bakıyoruz
ve polis memurlarının bu toplumdaki eşitsizliklere
nasıl dâhil olduğuna bakıyoruz.
Dur, dur.
Biber gazı sıkacağım. Çekil.
- İyi tamam. - Sıkıyorum.
- Neden? - İn araçtan.
- İn, sıkarım. - Niye ineyim?
İnmezsen sıkarım.
Neden ineyim?
Uzanma.
Kaçarsan vururum seni.
İşini kolaylaştırayım.
Vitesi atarsan göğsüne sıkarım.
Ne taşıdığın önemsiz. Ne bok varsa da...
Artık cezasını çekeceksin.
Bir şey yaparsan göğsüne sıkarım.
Vuracak mısın?
Kesinlikle.
- Neden? - Kesinlikle.
Dinlemezsen sıkarım.
Şiddet işi şiddetli iş demek değildir.
İkiniz de ellerinizi araca dayayın. Hemen! Hemen dedim lan!
Devlet şiddetinin gösterilmesi demektir.
Ve en işlevli olduğu durum şiddetin uygulanmadığı,
şiddetin sadece tehdidinde bulunulduğu
ama her an uygulanabilecek bir şey olarak görüldüğü durumdur.
Bana bıçak çektiler!
Anlıyor musun?
Hepiniz öne gidin. Hadi! Gidin şuraya!
Ötekileştirilmiş toplulukların bir tür distopik tehdit olmasıyla beraber
bulaşıcı etkiye sahip olduklarından da bahsetmek gerekir.
Yani nihayetinde başkalarını da etkilerler.
O yüzden burada devletin hedefi de onları zorla eski konumlarına geri sokmak,
toplumsal konumlarının yanında
fiziksel olarak da onlara ayrılan konumlarına döndürmek.
Hapis toplumu mantığının gelişimini tam anlamıyla tanımlayan grup
ABD'deki siyahiler oldu.
Bunun kısmi bir sebebi de polis sisteminin
siyahileri köleleştirme bağlamında gelişmesiydi.
Kölelik yasaklandığında
birçok insan çok korkmuştu.
Başta siyahi yasaları çıkardılar.
Sadece siyahilere uygulanan yasalardı.
Yani açıkça şöyle diyorlardı,
"Başka hiçbir gruba yapmayacağımız şekilde sizi kontrol edeceğiz."
BU YASALARA GÖRE SİYAHİLER
SADECE ÇİFTÇİLİK, AĞIR İŞ VEYA EV İŞLERİNDE ÇALIŞABİLİYORDU
SİLAH SATIN ALAMIYORLARDI
BEYAZLAR, SUÇ İŞLEDİĞİNE İNANDIĞI SİYAHİLERİ TUTUKLAMA HAKKINA SAHİPTİ
Bu yürüyüş devam etmeyecek. Anlaşıldı mı?
Bu hapis toplumu mantığının
sadece siyahileri, sadece Hispanikleri etkilemediği ortada.
Herkesi etkiliyor.
Ama tarihimizdeki o korku olmasaydı,
"Siyahiler artık köle olmadığında ne yapacağız?
Onları öyle kontrol edemiyorsak nasıl düzgün davranmalarını sağlayacağız?"
korkusu bu ülkede olmasaydı
bence kamu güvenliği sistemimiz çok farklı bir şekilde evrimleşmiş olurdu.
ZENCİ, HER ŞEYİN VAR DAHA NE İSTİYORSUN?
Buraya nasıl geldik?
HADİ HAYVANAT BAHÇESİNE
Sorulduğu gibi parçalanan bir soru.
"Biz" kimiz? "Burası" neresi?
Hazır... Öne bak!
Sen ve ben
bu ülkeyi paylaşıyor olabiliriz ama "biz" olacak kadar yakın mıyız?
Senin Amerika'nla benim Amerika'm aynı yer mi?
Hiç aynı oldu mu?
DİRENİŞ
Bu polis zulmü mü?
Yoksa nefsi müdafaa mı?
Sizce hangisi?
"Bilmiyorum" demediyseniz polise karşı olumlu veya olumsuz ön yargılısınız.
Tüm gerçekleri gözden geçirmeliyiz.
Polise, işlev ve görevine dair düzgün bir anlayışa varana dek
gereken tüm gerçeklere ihtiyacımız var.
Hem böcek hem insan dünyasında
polis kuvveti veya işlevi kavramı gereksinimden doğdu.
İnsan vücudunun bile polis kuvveti var,
Hastalık, sakatlık durumunda
bunun gibi akyuvarlar bizi
vücudumuza tehdit teşkil eden bakteri ve diğer maddelerden korur.
POLİS FİLMİ, 1970
İnsanlık medenileştikçe
daha detaylı kurallar, yasalar uyarınca yaşamamız gerekti.
Güçsüzü, agresif güçlüden koruyan yasalar.
Bu düzende grubun gücü ve kuvveti,
grubun adına kullanılmak üzere bireylere devrediliyor.
Aynı prensip modern polis kuvvetleri için de geçerli.
Burası Kuzey Minneapolis. Plymouth Bulvarı.
Plymouth Bulvarı 60'lardaki olaylarla meşhur, şeyde...
60'larda ayaklanma çıkmıştı. Sanırım 67, 68 gibi.
Bunların hepsi eskiden dükkândı, şarküteriler falan, her şey vardı.
Ve siyahiler öfkelendi işte.
Yakıp yıktılar.
PLYMOUTH BULVARI, MINNEAPOLIS, 1967
Çok net hatırlıyorum, yaşım beş falandı.
Ama olayı hatırlıyorum,
çünkü ertesi gün amcam bizi arabaya bindirdi, buraya geldik
ve amcam Yahudi şarküterisine girdi, içeridekileri çaldı.
İçeriden et falan aldı.
Annemin amcama "Yapma" deyişini hatırlıyorum,
o dükkânın sahibi anneme veresiye veriyordu çünkü.
Ne oldu da insanlar bu kadar öfkelendi?
Polisle ilgili bir olay oldu.
Siyahiler için istikrarsız bir ortamdı.
Kuzey Minneapolis'te polis tacizi vardı.
Bir bar sahibinin siyahi bir adamı vahşice dövdüğü,
polisin de hiçbir şey yapmadığı bir olay olmuştu.
Bu da bardağı taşıran son damla olmuştu.
Plymouth Bulvarı'nda bir sürü işletme vardı.
Bir gece ateşe verdiler.
O sene Amerika'da böyle manzaralar çok görüldü.
GÜNLER SÜREN AMANSIZ ŞİDDETİN SONUCU
Çıplak kalan bina iskeletleri, kontrolsüzce yanan alevler
ve endişe havası
sessizleşen Los Angeles bölgesi Watts'ta hâlâ hüküm sürüyor.
Çantanı at, ellerini kaldır.
Eller yukarı!
Eller yukarı. Kaldır! Ellerini kaldır. Hadi.
Zenci liderler suçu çeşitli toplumsal rahatsızlıkta buldu.
Yoksulluk, işsizlik, eğitim ve konut sıkıntıları.
Hepsini toplayınca ayrımcılık çıkıyor.
Ama zenci sözcüye göre en büyük sorun polis zulmü.
Geleneksel görüş, bir şekilde buranın sakinlerinin,
özellikle de siyahi sakinlerinin
bölgelerindeki polise ve kuruluşlara karşı
bu şiddet eylemlerini başlattığı yönünde.
Ama tarihe baktığımızda
ve bu tür siyasi protestoların çokluğuna baktığımızda
1964'le 1972 arasında yaklaşık 2.000 ayaklanma yaşanmış.
Ve görüyoruz ki bunları provoke eden aslında polismiş.
İnanılmaz bir manzara.
Broadway'in göbeğinde silahlı çatışma.
Los Angeles sokaklarında bombalar.
Harlem, Rochester veya New York'taki gibi olaylar yaşamak zorunda değiliz.
Çözebiliriz. Vaktimiz var.
Hoşunuza gitse de gitmese de bu gece yine aynısı olacak.
Hayır, durun. Dinleyin.
Bakın... Burada yaşayan zenci halk olarak bıktık usandık artık.
Ne mi yapacaklar? Umurlarında değil.
Artık burada mücadele etmeyecekler.
Artık beyazların peşindeler.
Onlar kilisemizi yakarken
bu toplumdan kimse onları durdurmaya çalışmadı.
Ama misilleme yaptığımızda herkes sinirleniyor.
Birçok yönden 1960'lardaki ayaklanmalara
sırf polis zulmüne tepki olarak bakıyoruz.
Ama aynı zamanda
uzun yıllar süren beyaz linç şiddetine de bir tepkiydi.
Siz hiç merak etmeyin, artık bunlara katlanmayacağız.
Daha geçen ay Lowndes County, Alabama'da iki kiliseyi yaktılar.
Siyahi kiliselerini.
Bir hafta sonra bir beyaz kilisesi yakıldı.
Biz kilisede ibadet edemiyorsak
kimse kilisede ibadet edemeyecek.
Endüstriyel Ortabatı'da, Sun Belt ve Rust Belt bölgelerinde,
Doğu Kıyısı ve güneydeki eyaletlerde isyanlar oldu.
Kısaca siyahilerin ırk ayrımına, eşitsizliğe,
bir de üstüne daha sık polis denetimine ve 1960'lardaki suça karşı savaşta çıkan
yeni polis muamelelerine maruz kaldığı her yerde,
ülke boyunca irili ufaklı birçok şehirde isyanlar patlak verdi.
Siz beyazların zorbalığından bıktık.
Ne zorbalığı? Ne kadar kötü? Ne şekilde?
Sokakta durdurulmamız, evlerimizi basmanız,
karakola götürülmemiz, dövülmemiz.
Şu an insanları durduruyorlar
ama önceden durdurmuyorlardı.
Çok uzun zamandır yapıyorlar.
Polisin topluluğumuzda bulunma amacı
refahımızı, güvenliğimizi, emniyetimizi sağlamak değil.
Amaçları bizi zapt etmek, bize zulmetmek ve bizi katletmek
çünkü aldıkları emirler böyle.
Polisin burada bulunma sebebinin
mülklerimizi korumak olması imkânsız çünkü mülk sahibi değiliz.
Burada bulunmalarının sebebi
adil kanuni süreçlerin sürdürülmesi de olamaz
çünkü bizzat polis adil kanuni süreç hakkımızı yok sayıyor.
Yani çok açıkça belli ki polisin burada bulunmasının sebebi
bizim güvenliğimizi sağlamak değil,
buradaki işletme sahiplerinin güvenliğini
ve statükonun zedelenmemesini sağlamak.
Polisler sizi gelip dövsün diye
vergi verdiğinizi fark edin.
Onlara para veriyorsunuz.
Sizi dövsün diye devlete para veriyorsunuz.
Gelip çocuklarınızı dövsünler diye para veriyorsunuz.
Sokaktan kovsunlar diye para veriyorsunuz.
Öldürsünler diye para veriyorsunuz.
KÜRESEL AYAKLANMA
Korkmayın. Utanmayın.
Siyahi gücü istiyoruz!
Stokely Carmichael. 25 yaşında bir devrimci.
Carmichael bu yaz Mississippi'de
siyahi gücü çağrısıyla ulusal bir figür oldu,
birçok kişi için de korkutucu bir figür.
Mississippi'deki adliyelerin hepsini temizlemek için yakıp yıkmak gerekir.
Ne istediğinizi sorarlarsa ne diyeceğiniz belli.
- Ne istiyorsunuz? - Siyahi gücü!
Polis, 1960'larda siyahi radikalizmini
küresel bir oluşum olarak gördü.
Polis, siyahi radikalizmiyle
yan yana ilerleyen komünizm tehlikesini küresel bir sorun olarak gördü.
Sırf Vietnam'la sınırlı bir sorun değildi.
ABD'deki emniyet yetkilileri
Amerikan şehirlerinin sokaklarında olup bitene baktı.
Tüm bu hareketleri dünyanın dört yanında gerçekleşen
özgürlük hareketlerine benzer ve eş değer gördüler.
Radikalizme, komünizme dair çok büyük bir korku vardı.
Polisin militarizasyonunu anlamak için
biraz garip bir tabir olabilse de ordunun polisleştirilmesi kavramını
göz önünde bulundurmamız gerekiyor.
Bin.
Beklemede kalın.
Hedef seçildi.
Aslında önemli olan polislik uygulaması.
Ordunun işi polislik yapmak oldu.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra diğer bağımsız devletlere karşı
ulusu savunmak için savaşmaktan çıktı.
Odak, yurt dışında direniş karşıtı projeler
ve direnişlerin bastırılması oldu.
Askerî özellikler polise sızmaya başladı
ve polislik mantığı da askerî faaliyetlere girmeye başladı.
İnsanlar gitgide daha da radikal sonuçlara varıyordu
ve ABD'de bu sonuçları körükleyen, onları besleyen uluslararası hareketlerdi,
sömürge karşıtı hareketlerdi.
KONGO, 1960
O ülkelerde
halk radikal siyasi görüşlere bürünüyordu.
Kendilerine sosyalist diyorlardı.
Statükoya meydan okuyup
böyle bir yönetim hakkı talep ediyorlardı.
Bunlar da bu ülkedeki radikaller için mantıklı gelen fikirler
çünkü belki de aynı şekilde sömürge mağduru olmasalar da
yaşadıkları koşullar benzerdi.
31 OCAK 1971
Geleneksel sömürgecilik olmayabilir
ama şaşırtıcı derecede benzer görünen bir şeydi.
Böylece insanlar benzer fikir ve söylevleri benimsemeye,
aynı zamanda da kapitalizmi sorgulamaya başladı.
Zenci topluluk liderlerimiz
nerede şimdi?
Burada değiller ve gelmeyecekler de çünkü...
Evet, doğru. Bizi yine satıyorlar.
Ve köle olarak satılmaktan bıktık.
- Lütfen beni öldürmeyin. - Çık oradan, kalk ayağa.
Beni öldürmeyin.
Olaylar sona erdiğinde protestocu bir genç
vurularak öldürülmüştü.
En az 30 protestocu yaralanmıştı, 19'u kurşun yarasıydı.
88 kişi de tutuklanmıştı.
1960'lar boyunca
polis teşkilatının birçok mensubu
sivil haklar hareketinin ve sonrasında gelen Siyahi Güç hareketinin
bir Sovyet oyunu olduğuna inanıyordu.
Manipüle edildiklerine,
provokatörlerin, Afrika Amerikalıların zihinlerine
fikirler yerleştirerek onları isyana ikna ettiklerine inanıyorlardı.
Samuel Cartwright, beyaz köle kampı sahiplerinin
sıkça danıştığı bir doktordu.
Sahiplerin danışmalarının sebebi de siyahilerin köle kamplarından kaçmasıydı,
bu da aslında gayet normal bir şey.
Özgür olmak istedikleri için kamptan kaçıyorlardı.
Beyaz köle kampı sahipleri bunu anlamıyordu.
Siyahiler doğal olarak alt ırksa, sahip olunacak bir malsa neden kaçsınlar?
Samuel Cartwright'a sormuşlar, düşünmüş ve bir cevap bulmuş.
Siyahiler "drapetomanya" adını verdiği,
kamptan kaçma hastalığı olan bir hastalıktan muzdaripmiş.
Siyahilerin özgür olmayı istemesi imkânsız olacağı için
siyahi bedeni, beyaz görüşüne göre şekillendiriyorlardı.
Çünkü köle kamplarından özgürlük isteğiyle kaçıyor olsalardı
siyahilerin doğal olarak köle olduğu iddiası yalanlanmış olurdu.
Bir dakika. Tek istediğimiz iş sahibi olmak.
İşimiz olsun, kimseyi rahatsız etmeyelim.
İşimiz olmazsa Los Angeles'ı yıkarız, o kadar.
Kardeşim, polis durumu hakkında ne düşünüyorsun? Sence...
Polis mi?
Polis mi? Onları da yakarız.
Polis bu hareketleri
doğal, meşru, gerçek adaletsizliğe dayanan hareketler olarak görmedi.
Bunun sonucu olarak da bu hareketler
bir düşman komplosu olarak ele alındı.
Bu nedenle de
yurt dışındaki hareketleri bastırmak için kullanılan araçları
burada kullanmalarında sakınca yoktu.
Değerli yurttaşlarım,
hiçbir ulusun yaşamaması gereken bir hafta geçirdik.
BÜYÜME
Kanımca bu isyanlara dair üç temel soruyu cevaplamamız gerek.
Ne oldu? Neden oldu?
ABD BAŞKANI, 1967
Tekrar tekrar olmaması için ne yapılabilir?
Bu akşam toplumsal kargaşa odaklı özel bir danışman kurulu atıyorum.
Illinois Valisi Otto Kerner kurul başkanlığı yapmayı kabul etmiştir.
İSYAN RAPORUNA NE OLDU?
Kerner Kurulu raporu muazzam bir belge.
Amerika hükûmeti tarihinde bir dönüm noktası.
Amerikan toplumunun tabi olduğu polislik uygulamasının
ırk sınırlarıyla bölünen,
kurulun tabiriyle ayrı ve eşit olmayan bir toplumun oluşturulmasıyla
ne kadar iç içe olduğu
ilk kez açık ve net şekilde belirtilmişti.
Rapor çıktığı gibi çoksatar oldu.
İlk üç haftada 740 bin adet satıldı. Şimdi de bir milyondan fazlası basımda.
İlk baskıyı yayımlayan Batham Books'un tabiriyle
Bebekler Vadisi'nden beri en hızlı satan kitap oldu.
Tabii bu iki kitap birbirine pek benzemiyor.
İSTİHDAM, EĞİTİM, BARINMA GİBİ ALANLARDA YAYGIN AYRIMCILIK
VE IRKÇI POLİS UYGULAMALARI
KURULUN BELİRLEDİĞİ İSYAN SEBEPLERİNDENDİ
İsyan kurulu kitapları.
Bushwick'te birçok genç rahip sahne arkasında çalışıp
rahiplere ve rapora göre
asıl sorun olarak görülen beyaz ırkçılığının
beyazlarca kabul edilişinin ilk adımı olarak
raporun satışını teşvik ediyor.
Bu rapora ne tepki gelir?
Başkentten icraat olarak ne tepki gelir?
Kongre muhabirimiz Roger Mudd'a soralım. Roger, etkisi ne olur?
Henüz Beyaz Saray'dan hiçbir açıklama gelmedi.
- Neden hiçbir şey denilmedi? - Belki de bilerek bekliyorlardır.
Başkan, raporun hazmedilmesini bekliyor olabilir,
ayrıca çok isabetli siyasi hesaplar da yapması gerek.
Kongre'ye dair birkaç konu var.
Kongre'nin çoğunluğu beyaz, orta sınıf, kasabalı Amerikalılar.
Yani böyle bir rapora karşı daha şimdiden belli bir direnç var
çünkü raporda isyanın ana sebebi olarak Kongre'deki bu insanlar gösteriliyor.
Gerçek şu ki Kerner Kurulu herkes için yararlıydı.
Sola daha yakın olanlar için
suçun temel sebeplerine dair birçok analiz içeriyordu.
Ve sağa yakın olanlar için de
polis sistemini ve polis tekniklerini
geliştirmek için birçok öneri içeriyordu.
KURUL, İSTİHDAM VE KONUT ÇÖZÜMLERİ
VE ASAYİŞ İÇİN POLİS SAYISI VE DENETİMİNDE ARTIŞ ÖNERDİ
Sağa yakın öneriler sola yakın analizlere baskın geldi.
Başkan Johnson bu önerileri lehine kullandı,
özellikle rapordaki polis sayısını artırma önerisini.
Suç, genelde büyük şehir sorunu olarak görülür.
Ama günümüzde banliyöler de yükselen suç oranlarından muzdarip.
Lakewood, Kaliforniya'da helikopterler devriye aracı olarak kullanılıyor.
Lakewood'da uygulanan Skynight Projesi adlı bu deneyde
yerdeki araçla havadaki polis bağlantı kuruyor.
Federal hükûmetten gelen finansman artışından dolayı
üniformalı ve sivil polis olarak işe alınan personelin sayısı çok arttı.
136, Sky Knight konuşuyor. Compton ve Downey'den geliyoruz.
Polislik uygulamasında kullanılan teknoloji ve malzemeler de büyüdü.
1968'TE GEÇEN YASAYLA
KURŞUN GEÇİRMEZ YELEK, BİBER GAZI, ZIRH VE HELİKOPTER GİBİ
ORDU FAZLASI EKİPMANLARIN
TÜM POLİS TEŞKİLATLARINA DAĞITIMI HIZLANDIRILDI
Johnson'ın müdahalesinde
konu polisin profesyonelleştirilmesinden ibaret değil.
Konu federal hükûmetin daha önce görülmemiş bir şekilde
polisliğe, bölge polisliğine girmesiydi.
Amerika halkı
bu ülkedeki yükselen suç ve kanunsuzluktan bıkmıştır.
ADALET BAKANI
Halk, şehir ve eyaletlerin suçla olan savaşlarında
ulusal hükûmetin yardım edebileceğinin ve etmesi gerektiğinin farkındadır.
İnsanlar genel olarak savaş çağrısında bulunduğunda
halktan, ne gerekirse yapma yetkisini hükûmete vermesi talep edilir.
Gereken her adımı atma yetkisi.
Halk, polisin fazla denetlenmesini, fazla mesul olmasını talep etmesin diye
ve suistimal etmeyeceklerine güvenerek
polise her istediğini yapma yetkisini verebilmek için sorun böyle sunuluyor.
Çünkü kâğıt üzerinde
korumakla yükümlü oldukları topluma karşı bir dış tehditle savaşıyorlar.
Suç sorunu giderek ciddi bir hâl almaktadır.
Ulusumuz için yirmi yıl öncesinde mümkün olabilecek tehlikelerden
daha büyük bir tehdittir.
Toplum ahlakında bir kırılmanın ortak çarpanının oluşumunda
suçun bir ortağı bulunmaktadır.
Vatandaşlarımızı şiddetten koruyacak yasalar için çalışmaya devam edeceğiz,
çalışmalarımız yeni başladı.
ABD BAŞKANI, 1967
Amerika toplumundaki
suç ve yolsuzluk tacirlerinin zamanı tükeniyor.
ABD BAŞKANI, 1974
Amerika Birleşik Devletleri'nin geleceğinde suça yer olmayacak.
1925'te 55 erkek olan sayımız
neredeyse 4.000 erkek ve kadına ulaştı.
Medeniyet dediğimiz bu dünyayı
ele geçirme tehdidine engel olan o ince, mavi çizgide görev yaptığınız için
size tekrar saygılarımı sunuyorum.
Geçen yıl şubat ayında önümüzdeki senenin uyuşturucu bütçesinde
700 milyon dolarlık artış talep ettim.
ABD BAŞKANI, 1988
Görmüş bulunuyoruz ki derhâl 1,5 milyar dolara daha ihtiyacımız var.
Toplam 2,2 milyar dolar katkıyla
1990 yılı için uyuşturucu bütçemiz neredeyse sekiz milyar dolar oluyor.
Belirtmek isterim ki
Kongre'ye sunduğum dengeli bütçe önergesinde
yeni topluluk polis programımızı yenilemek üzere
yaklaşık 1,3 milyar dolar bütçemiz olacak.
İç Güvenlik Hibe Programı eyalet ve bölge yönetimlerine
terör saldırısı olasılığına karşı
planlama, organizasyon, ekipman, eğitim ve talim finansmanı sağlar.
İÇ GÜVENLİK BAKANI
Bu yüzden iktidarımız en başından itibaren eyalet ve bölge emniyet teşkilatlarına
gerekli kaynakları sağlamakta kararlıydı.
Henüz Kurtarma Yasası'nın 3,5 milyar doları
yerel emniyet teşkilatlarının desteğinde kullanıldı.
Sizi korumak için savaşacağım.
Ben kanun ve düzen getirecek başkanınızım.
Bugün her valimize
sokaklara hükmetmemizi sağlayacak ezici bir fazlalıkla
Ulusal Muhafızlar'ı görevlendirmelerini şiddetle önerdim.
Kabul etmeliyiz ki çözüm, polisin finansmanını kesmek değil.
Çözüm, finansman sağlamak.
Polise finansman sağlamalıyız.
2023 YILINDA ABD HÜKÛMETİ
KOLLUK GÜÇLERİ, POLİS VE CEZA İNFAZA EN AZ 129,2 MİLYAR DOLAR AYIRDI
Statüko.
Mevcut durum ve işleyiş.
Özellikle de toplumsal ve siyasi mevzularda.
Polis sisteminin büyümesi,
ABD tarihindeki neredeyse her iç savaş ve toplumsal huzursuzluğun sonucu oldu.
Statükoya direnildiğinde
direniş ezici güçle bastırıldı.
Silahlı tepkiyle.
Ve statükoya dönmemiz için polis sisteminin büyümesiyle.
STATÜKO
Şu an gördüğüm...
McDonald's'a kamera istiyorum, şu JJ's Fish House mı?
O ikisinin arasına kamera lazım, Merwyn's'e de lazım.
Şu an uyuşturucu satıyorlar. Şu an gördüğüm...
Damardan alınanlar mı bilmiyorum. Eroin satan var mı orada?
Yoksa ot mu satıyorlar?
Bunlar genç elemanlar.
Keşke bunlardan her köşede olsa.
Caydırıcılık açısından pek yararlı değil
çünkü çoğu insan fark etmiyor
ama çok yararlı oldular.
Gizlediğimiz falan yok.
Geçen sene belediye meclisinde
"Büyük Birader izliyor" muhabbetlerinden rahatsız olanlar vardı.
Ama şehrin dört bir yanında bu kameraların olması
suçluları yakalamamızda, genç kadınları sokaklardan kurtarmamızda
çok yararlı oldu.
Bunlar hep kaydediliyor.
İşin güzelliği de olayla ilgili aracı bilmemiz.
Siyah SUV var.
Saatlerdir duran dört Afrika Amerikalı adam var.
Elden ele verdiklerini gördüm, şimdi gidip enseleyebiliriz.
Geçerli bir yasal sebebimiz var.
Yani hiçbir masum mağdur olmuyor.
Size misyonumuzu okuyacağım,
bugün ne yapmayı umduğumuzu söyleyeceğim, sonra beraber konuşacağız.
Biz Polis ve Siyahi Erkekler Projesi'yiz.
Minneapolis'li siyahi topluluk üyeleri ve polislerden oluşan bir grubuz.
Misyonumuz güven ilişkileri kurarak topluluk emniyetini geliştirmek.
Dikkatimi çeken konu araç hırsızlıklarındaki artış.
Şöyle ki bizim...
Araç hırsızlarımızın çoğu, muhtemelen %99'u reşit yaşta değil.
Bunu yapan yetişkinler olsa da sık görmüyoruz.
En küçük araç hırsızımız dokuz yaşındaydı.
Bir de genç bir hanım vardı, artık muhtemelen 16 yaşındadır.
Sabıkasında 20'den fazla araç hırsızlığı ve başka ağır suçlar vardı.
Çocuk adalet sisteminin kısır döngüsünden bahsediyorduk.
Çocuklar suçlu olsun istemiyoruz, suçlu olduklarında da anlamak istemiyoruz.
Çıkıp daha beterini yapmalarına izin veriyoruz.
Charlie, bence sorun şu ki
ceza hukuku sisteminin bir başarısızlığıyla karşılaşıyoruz.
Yani benim açımdan bakarsak her şeyin tamamen değişip...
Bu kızlar öldürülecek.
Ya da henüz öldürmedilerse birini öldürecekler.
Ama bence delice olan şey
bu çocukları görüntülü aramayla bir yargıç önüne çıkarıp
onlara bir çeşit müdahale atamayı bir türlü çözemememiz.
Çocuklarımıza dair ne düşündükleri belli. Beyaz çocuklara ne oluyor?
Duruşma öncesi müdahale görüyorlar.
Duruşma öncesi müdahale.
Onları tedaviye gönderiyorlar. Her türlü...
Eminim Deshaun'u vuran aptal duruşma öncesi müdahaleye gitmiştir.
Yani gerçek şu ki burada olan...
Ceza sistemimiz bizi böyle yüzüstü bırakıyor.
Sen bile işini yapamıyorsun.
Peki ne yapacağız?
Bu konuya dönüyoruz,
buradaki ıslahevinde bir sürü Afrika Amerikalı çocuk var.
Belki de bu yanlış, orada olmamalılar.
- Ama davranışlarını kontrol etmiyoruz. - Evet.
Kişiliklerinden değil, davranışlarından dolayı oradalar.
Müdahalenin ne olması gerektiğini konuşabiliriz, değil mi?
Bu konu bana uyar.
Bugün yaşadığımız sorun da müdahale atanması sürecinin
bizim çocuklara sağlanmaması.
Ve ceza hukuku sistemimiz hiç müdahale olmadan
çocukların salıverilmelerini,
tekrar suç işlememelerini bekliyor, bu da saçmalık.
Çocukları da sizi de başarısızlığa mahkûm ediyorlar, hepimizi.
Aynı saçmalık Edina'da olmuyor.
Her tutuklama, her ihtiyari üst arama,
polis şiddetinin her anı polis gücünün paradoksluğunu gösterir nitelikte.
On sekiz bin polis teşkilatıyla muazzam bir kurum.
Ama en somut hâli yakın, bireysel karşılaşmalar.
Yine bu hükmetme konusuna gelirsek
Ray Kelly durdurup üst aramanın amacı için
siyahi ve Hispanik çocuklar silah taşımasın diye
"Onları korkutmak için" demiş.
Şiddete bir tepki değil bu. Bu bir hüküm ve kontrol türü.
Günbegün polis sisteminin tek bir yüzü yok
ama bu makineye mağdur olan bireylerin var.
2008 yılında okul kaçağı olmuştum
ve okuldan atılmak üzereydim.
Ama hayatımın çoğu okulu asmaktan ibaretti.
Evde hayat zordu.
Okulda hayat zordu.
Ben de acısını kaçarak çıkardım, tüm sorumluluklarımdan kaçarak.
Bundan dolayı da Flushing civarlarında tanınır oldum.
Galiba haftada birkaç kez polis beni durdurup üstümü arıyordu.
Arkadaş grubumuz 30 40 kişiydi. Her gün en az birimiz durduruluyordu.
"Bowne Park'a gidemeyiz, bugün polisler orada."
Yani... "Navinder'ı bugün durdurdular."
Veya "Asha'yı durdurmuşlar" gibi.
Bazen dostane bir havası bile olabiliyor
ama aşırı saldırgan da olabiliyor.
Bence dostane olanlara daha çok üzülüyorum.
- Adın ne? - Art.
- Ne? - Art.
- Onun adı ne? - Eddie.
Gel buraya birader.
Nereye Eddie?
Onu bir daha görürsem başı dertte.
- Tamam mı? - Tamam.
Eddie! Hadi gel Eddie!
Artık rutin olmuştu.
Karşılıklı tanışıyorduk.
Bir kere parkta banka oturmuş, kitap okurken oldu.
Hatırlıyorum da o gün pek de bir anlam çıkarmamıştım.
Beni suçlaması imkânsızdı zaten.
"Selam Amanda. Nasılsın?" dedim.
"İyi misin?" O da "Evet Nilesh" dedi.
"İyiyim. Ellerini banka koy" dedi.
Karakola gidip konuşalım mı?
- Hayır. - O zaman onun adını ver.
Eddie.
- Eddie ne? - Smith.
- Hadi ama. Yapma ya. - Harbiden. Eddie...
Arabada otur.
Tutmayacağım, git arabada otur.
- Karakola mı gideceğiz? - Otur hadi.
Polislerle böyle bir ilişkiniz olduğunda her seferinde zaman geçmek bilmiyor.
Beş dakika, 30 dakika gibi geliyor.
Çok kısa sürede boyun eğmeye de başlıyorsunuz.
Ve... Ben hıyarın tekiydim.
Çünkü var ya... Siktir git, sikerim polisini.
Ama açık konuşayım, ben hiç...
Öyle şiddet yanlısı biri falan değildim.
Sıska bir Hint çocuğuydum.
"Aman tanrım, polis durdurdu.
Korkunç biriyim herhâlde" dedirten o suçluluk hissi yavaş yavaş kaybolup...
"Buna layıkmışım demek" oluyor.
"Ben olduğum için oluyor bu."
Ve böyle bir hissi benimsemeye başlıyorsunuz.
Size vurdukları damgayı benimsiyorsunuz.
Ne damgası olduğunu da bilmiyorum.
Ama korkunç bir suçluymuşum gibi hissettim.
Kendimi kenar mahalle serserisi,
uyuşturucu satan boktan, aşağılık biri gibi hissettim.
Öyle hissettim.
Bana karşı davranışlarından dolayı
gerçekten öyle biriymiş gibi hissettim ve...
Ama hiç öyle şeyler yapmadım.
Yemin ederim ama...
Sürekli yavaş yavaş uygulanan bir baskı.
Hafif bir baskı.
Ama sürekli ve nihayetinde ya bıkıyorsunuz
ya da biraz fazla sinirleniyor,
biraz fazla duygulanıyorsunuz
ve sonunuz öldürülmek oluyor.
Düşünmeyi çok ilginç bulduğum örneklerden biri de
üst araması programı döneminde New York City.
Bu da yönetimin
daha seyyar, daha esnek bir türüydü.
Bu hâlâ olsa da şehrin farklı kısımlarının bölgesel olarak ayrımından ziyade
halkın şehirde hareketi yönetiliyordu.
2004-2012'DE UYGULANAN ÜST ARAMA PROGRAMI ALTINDA
NEW CITY POLİSİ 4,4 MİLYON ARAMA YAPTI ARANANLARIN %80'İ SİYAHİ VEYA HİSPANİKTİ
Aramaların %1,5'inde silah bulundu.
Silah ele geçirme oranı %0,1'di.
İşte bu program bu derecede kusurluydu.
Aslında ne olduğunu düşünürseniz
bu program bazı açılardan bir algoritmik rık projesiydi.
Polisin şehirde dolaşan bedenlerin
nerede olduğunu izleyip
bir anda o bedenlere
kelimenin tam anlamıyla o bedenlere el koymaya yeltendiği bir programdı.
Durdur ve ara, değil mi?
Orada oldukları için insanlara zanlı muamelesi yapılıyordu.
Bunu bir tür seyyar ırk ayrımı projesi olarak da görebiliriz.
Şehirde dolaşıp kontrol edeceğiz ki...
"Buraya gelemezsin, şuraya git" demeyeceğiz
ama bazı insanlara hep yanlış yerde,
olmaması gereken yerdeymiş gibi davranacağız.
GİZLİ KAYIT, NEW YORK BAŞKOMİSERİ
Asla tahammül etmem.
O içeri girdi, iki arkadaşı da girdi.
Tamam, o yüzden o köşeyi boş tutmamız gerek.
Galiba şöyle yapıyorlar, birkaçı çıkıyor, biraz orada duruyorlar.
Oradan kovulmazlarsa sonra hepsi gelmeye başlıyor.
En başından kovmaya başlamak lazım.
Fazla büyük bir kalabalık olursa
kontrolden çıkıyorlar, sokak onların sanıyorlar.
Sokak bizim, onların değil.
Orada oturuyor olabilirler, sahibi biziz. Sokaklar bize ait.
Bıçak veya silah çekmeyecek
ama bu kadın ayakkabısını attığı için tutuklanacak.
Çünkü Flynn, onu taş veya tuğla sandı.
Polisin yaptığı gibi mutlak itaat talep etmek
Amerikalıların çoğunun inandığını düşündüğüm
demokratik toplum olgusuyla ters düşüyor.
Böyle bir toplumda otoriter emirlere maruz kalınmaması gerekir.
Buna "Rica, Emir, Zorla" diyorlardı.
Önce rica ediyor, sonra emir veriyor,
hâlâ yapmazsa da zor kullanarak yaptırıyorlar.
İzlediğimiz dizilerde otoriter bir hükûmet gördüğümüzde
veya iktidarın, vatandaşlarından mutlak itaat beklediği
otoriter bir hükûmete dair bir şeyler okuduğumuzda
gülüp diyoruz ki
"Ne kadar korkunç. Tiranlık bu. Neyse ki biz Amerikalılar özgürüz."
Tuttum Kyle. Tuttum.
Kalk üstümden!
Boyun kilidi, bazı polis memurlarının
sizi yapmanızı istedikleri şeyi yapmaya zorlamak için kullandığı
ama nefes aldığınız için dediğini yapamadığınız bir manevra.
Sokaktaki herhangi bir şiddet olayında elbette polis memurlarının
boyundaki damarların, sinirlerin nerede olduğunu hatırlaması zor olacaktır.
Öte yandan bizim inancımız,
özellikle de tıbbi danışmanlarımız ve sizin eğitmenlerinize göre
ne kadar çok alıştırma yapılırsa bu anatomiyle o kadar aşina olunuyor,
böylece sakatlanma veya engele sebep olma riski düşüyor.
Birçok vakayı inceledikten sonra
inanıyorum ki düzgün uygulandığında bu özel manevraların
riski son derece az...
Nefes alamıyorum.
Polis gücünü kullanan insanlar
çok spesifik bir şey yapıyor.
Devletin ana güçlerinden biri olan meşru şiddeti tekeline alma gücünü
uygulamaya döken insanlar onlar.
- Ne? - Kapıyı aç.
- Açmaya çalışıyorum! - İn arabadan.
- Hayır, ne oluyor, anlamıyorum... - İn.
Tamam, arabayı durdur. Dur!
Tamam, iniyorum.
Dur! İniyorum!
Dur!
İnmeye çalışıyorum!
Ne oluyor lan? Dursana, iniyorum!
İn aşağı!
İn lan arabadan!
Durdur.
Tamam. Siyah ekran.
Bu şiddeti burada durdurursam iğrençliği azalır mı?
Şiddeti kör noktaya koydum.
Ama kör nokta ne kadar dayanır?
- Adam tepki vermiyor. - Nabzı atıyor mu?
Hayır, baksana. Hiçbir tepki vermiyor.
- Nabzına bak. - Ciddi misin?
- Boynu o hâlde mi kalsın? - Nabzına bakayım.
Nefes alıyor mu?
- Nabzına bak! - Bu tartışmaya girmem ben.
- Nabzına bakman lazım. - Thao, nabzına bak kardeşim.
Kardeşim, nabzına bak. Saçmalıyorsun.
- Uyuşturucu kullanmayın. - Ne dedin?
Ne dediğini sanıyorsun? Bu yaptığı normal bir şey mi?
- Çekilin. - Yaptığı normal mi?
Bu yaptığın normal bir şey mi?
- Gerçekten itfaiyeci misin? - Evet, Minneapolis'liyim.
- Geç kaldırıma. - Nabzını göster!
- Nabzına bak ulan! - Kaldırıma geç.
Adam hâlâ kıpırdamıyor ya.
Beyaz olmayan insanları öldüren polisleri yargılamak zor bir şey
çünkü genelde yaptıkları yasal oluyor.
Eller yukarı! Hemen!
Arkanı dön!
Yat yere!
Yüce Mahkeme ırk fişlemesi yapması, insanları tutuklaması ve öldürmesi için
polise benim tabirimle süper güçler vermiş.
Polisin güç kullanımı açısından en önemlisi Graham-Connor davası.
Ve Yüce Mahkeme,
ortalama bir polis memuru duruma uygun güç uygulandığını düşünüyorsa
polislerin güç kullanma hakkı olduğuna karar verdi.
Kural bu.
Ve birçok teşkilatın
güç kullanımına dair bundan başka hiçbir denetim istememesi çok ilginç.
Polis sendikaları on yıllardır toplu pazarlık sürecini agresifçe kullanıp
sözleşmelerini iyileştirdi ve bazı durumlarda da
eyalet yasalarını polisin sorumluluktan kaçınması için
inanılmaz derecede imtiyaz sağlayan değişikliklerle doldurdular.
Sanırım şuradaki evdi.
Sesin açık mı?
Kapalı ama...
Kimler gelmiş.
Sesi kapat.
Sacramento'lu polis memurlarının kameralarını sessize alması konuşuluyor.
Sesin açık mı?
- Kapalı, komple. - Tamam.
Polis sendikaları
bu noktada onlara borçlu olan,
onlara boyun eğen hükûmet yetkilileriyle masaya oturup
"Bize bu lazım" diyor.
"Bu memurun yaptıkları hakkında ifade vermesi için
24 ila 48 saat vakit tanınması gerekiyor,
buna insan vurmak da dâhil.
Disiplin kayıtlarını gizli tutmamız gerek.
Belli bir süre, altı ay gibi kısa bir süre sonra kayıtları yok etmemiz gerekiyor.
Tüm kayıtları silmemiz gerek."
Bu da polislerin tekrar tekrar
hesap vermekten kaçmasına imkân veren bir şey.
Nitelikli dokunulmazlıktan bahsetmeyelim bile.
YÜCE MAHKEME'NİN YARATTIĞI NİTELİKLİ DOKUNULMAZLIK
POLİSLERİ YASAYI ÇİĞNESELER BİLE HUKUKİ SORUMLULUKTAN KORUYOR
- Geride dur. - Şoklarım!
- Şok tabancası! - Dur!
Beni vurdu.
Lütfen durun.
Adamı vurdum.
- Vurdun mu? - Evet!
Tamam.
Adamı vurdum! Aman tanrım!
Kim, otur.
Polis sisteminin büyük bir kısmı
ortalama bir Amerikalının görüşlerinin dışında inşa edildi
ve Amerikan polisine uygulanan kurallar
birçok durumda polis ve lobileri tarafından belirlendi.
Bunun sonucu olarak da polis, yasalar yoluyla
gücünü tekrar tekrar ikiye, üçe katlayabildi.
Kanuni olarak
çok az ulusal standardımız var.
Neredeyse hiç.
Ve şaşırtıcı derecede eyalet standartlarımız da çok az sayıda.
Belediye standartları da öyle.
Yani polisin işleyiş standartlarının çoğu
polis, polis teşkilatı politikaları ve mesleki kuruluşlarca belirleniyor.
Polisin yasaya uygun davranmasını sağlamaktan
ve yasaya uygun davranmadıklarında sorumlu tutulmalarından bahsediyoruz.
Ama bugün polis sisteminin en büyük sorunu
sistemin sebep olduğu zararın çoğunluğunun yasal olması.
Korkunç, değil mi? Suç bizde derken bunu kastediyorum.
Çünkü onları yasal kılan biziz.
Polisi sorumluluktan kurtarmaya çalışmıyorum.
Ama gerçek şu ki sebep oldukları zararın çoğu gayet yasal.
Benim ilgimi çeken...
"Biz" derken neyi kastettiğiniz ilgini çekti.
Yasalar hakkında benzer konulara değindiniz,
polisin uygulamasına, yapmasına
"bizim" izin verdiklerimizden bahsettiniz.
Ama ben bunları dinlerken dedim ki "Polise ben izin vermedim...
Böyle yapsınlar istemiyorum. Yasal olduğunu bilmiyordum."
Bu "biz"e dâhil miyim?
Yani kanun yapıcıların
polisin ne yapacağını, nasıl yapacağını
somut bir şekilde belirleme sorumluluğundan kaçmasına
kimin izin verdiğine dair konuyu biraz daha açabilir misiniz?
Polisi sorumlu tutmaya çalışan
herhangi bir yetkili
her türlü ortamda polis teşkilatı ve statüko savunucularının
direnişiyle karşı karşıya kalıyor.
Kabahatlisi her yerde aynı oluyor,
kurumsal Amerika, servet sahipleri.
Polisin Amerika'daki tarihî rolüne bakın.
Oluşum aşamasında kuzeydeki işçi sendikalarını bastırdılar.
Oluşum aşamasında güneyde köle devriyeleri gezdiler.
Her zaman kâr için kitleleri sömürenlerin çıkarlarını korudular.
Siyasetçileri ve polisi düşündüğünüzde
sistemlerden ziyade gerçek bireyleri, kişileri düşünüyoruz
ve bu insanlar genelde açıkça desteklemedikleri,
hatta eleştirebildikleri bir sistemin çıkarı uyarınca hareket ediyor.
Ama faaliyetlerinin çoğu bu sistemi güçlendiriyor, destekliyor.
Ve elit sınıfa, ırksal elit sınıfa,
sosyal ön yargıdan muaf insanlara
imtiyaz sağlayan bir sistem.
Ama bu sistemin desteklenmesine dâhil olan
ve kendini bu ayrımların yanlış tarafında bulan insan çok.
Polislik artık zor. Çok zor.
Ben her gün...
Yorgun, bitkin hissediyorum yani.
Geçen yıl burada 12 yaşında bir çocuk vuruldu.
Sokağın ucundan başka bir çocukla kapışırken burada vuruldu.
Buraya geldiğimde hayatımda ilk kez
kimin yaptığını o kadar çabuk söylemişlerdi.
Çünkü hâlâ birlikte büyüdüğüm, tanıdığım insanlar vardı.
Çocuğa ne oldu?
Öldü.
Bu ülkede birçok savunmasız topluluğumuz var.
Oralarda yaşayanlara "Polisi kaldıralım mı?" diye sorsanız
çoğu "Hayır, daha çok olsun" der.
Öte yandan yine o insanlara
polisin onlara olan muamelesini sorsanız hepsi öfkelidir.
Bu da bizim başarısızlığımız.
Bu topluluklara yardım etmenin
agresif, hapis toplumu polisliğinden farklı yolları var.
Sorun da bu yollara başvurmamamız.
Hep şu görüşü savundum,
"Siyahi polis sayısı artarsa sorunlar azalır.
Siyahi bir emniyet müdürü verin, sorunlar azalır."
Buna 30 yıl boyunca inandım.
Bence durum öyle değil.
Bu teşkilatta siyahi polisleri savunduğum için çok şey kaybettim.
Bazen merak ediyorum,
ya çenesini kapalı tutup işini yapan adamlardan biri olsaydım?
Nerelere gelirdim acaba?
Charlie Adams 1986'dan beri polis memuru ve emekli olma niyeti yok.
Dördüncü Bölge'de müfettiş olarak görevini tamamlamak istiyor.
Gördü gözlerim
Rabb'in gelişindeki görkemi...
Doğu Kıyısı'nda 13 eyalet olarak başladık.
Özgürlüğü yanımızda taşıdık.
Halk ve yönetim, kendini yöneten demokratik öznelerse
polis de şöyle diyen bir gölge güçtür,
"Var olmamızın sebebi
siz kendinizi yönetemediğinizde otorite göstermek."
"Her türlü şiddet üzerinde hak iddia ederek
toplumdaki şiddeti kontrol etmek ve denetlemek için varız."
Siyahilerin hayatlarımız, evlerimiz,
ailelerimiz, çocuklarımız için saygı taleplerimize
polis sisteminin sürekli verdiği cevap hep
"Siktir et onu" şeklinde.
"Bak... Gel sana bir güç gösterelim."
3 MART 1991
Polisi sistematik olarak düşündüğünüzde
ve Amerika'daki polisin bu devasa kuvvete nasıl dönüştüğünü düşündüğümüzde...
Sırf polisi değil,
hapishaneler ağını, tutuklanan insan sayısını,
ağır suçtan hüküm giyenlerin sayısını,
bunlardan gelenleri
ve cezalandırılan, polis mağduru olan,
hapiste olan insanlarla ilişkili olan kişileri düşünürsek
bu ülkenin çoğunluğundan bahsediyoruz demektir.
Bu ülkenin azınlığı değil, çoğunluğu.
Polis uygulamasının aşırı olduğu bir toplumuz
ve bunun sonucu olarak da
polisin halkla ilişkisi tamamen çarpıklaşmış hâlde.
İnsanların birbiriyle geçinmeyi öğrenmeye,
sorunlarını siyasetle, protestoyla çözmeye çalıştığı
kendini yöneten bu demokratik dünyanın
üyesi olarak görülebilecek insan sayısının artacağı yerde tam tersi oluyor.
Yani olan şu ki
polisin rahat bıraktığı kesim giderek küçülüyor.
Ama polis denetiminin herhangi bir türüne maruz kalan kesim
günbegün büyüyor.
161'den çıktı.
Tamam, gördüm.
Faşist ve totaliter rejimlerin ilk yaptıklarından biri
polise güç vermektir.
Devletin dördüncü kolu olan polis gücünü kuvvetlendirmemiz,
polise daha da fazla güç tanımamız demokrasi için felaket çanları demektir.
Bazen şöyle diyorum,
"ABD'de aklınıza gelen en güçlü kişiyi düşünün.
Biden, Trump
hâlâ gizlice ülkeyi onlar yönetiyor diyorsanız Hillary Clinton olsun.
Bunların hiçbiri silah çekip sizi vuramaz.
Amerika'daki her yeminli polis
silah çekip sizi vurma hakkına, gücüne sahip.
- Kanaması var! - Kulaklarından kan geliyor!
- Götürün onu! - Kulağından kan geliyor!
Doktor getirin.
Ne diye üstüne yürüyorsun lan?
Demokrasimizi kaybetme meselesinin
Donald Trump benzeri demagoglarla alakası olmayacak.
Demokratik reflekslerimizin büyümesi, gelişmesi için
ve kendini yöneten bir halk olarak ilerlememiz için
gereken destekler pahasına
polis sisteminin büyümesinin devam etmesi sorununu
uzun bir tarih boyunca çözmememizden dolayı olacak.
Michael Brown'dan neredeyse on yıl sonra, Trayvon Martin'den on yıl sonra buradayız
ve Amerika halkının bir karar vermesi gerek.
Bu meselelerle ilgileneceksek
ve çoğu insanın istediği gibi bu sistemleri baştan yaratmayı
gerçekten konuşacaksak bu sorulara çok iyi odaklanılması gerek.
Çünkü bu sistemler çetrefilli.
Zorlar. Karmaşıklar.
Güçlüler.
Frederick Douglass "Güç, talep olmadan ödün vermez" demiş.
Ve Amerikan polis sistemi adlı güç hiçbir ödün vermedi.
Hatta gücünü ikiye, üçe katladı.
Yürü!
"Güç, talep olmadan ödün vermez.
Asla vermedi ve asla vermeyecek."
Frederick Douglass.
POLİS GÜCÜ
Alt yazı çevirmeni: Deniz Fikirdanış