Harika bir gün olacak tatlım.
Yapılması gerekeni yapıyorum, değil mi?
Kalbinden geliyorsa yapılması gerekeni yapıyorsundur.
Deh!
Yüzükleri getireceğin zamanı Grace söyleyecek. Tamam mı?
-Tamam baba. -Pekâlâ.
Babam yüzükleri getireceğim zamanı söyleyeceğini söyledi.
-Evet. -Ama ben nasıl...
Ben söylerim, merak etme.
İşte gelin geliyor!
-Olmuş muyum? -Prenses gibi olmuş!
Teşekkürler Delfino.
Teşekkürler.
Tutar mısın Delfino?
Teşekkürler.
Çok güzel olmuş.
Hoş geldiniz kardeşlerim.
Tanrı'nın lütfu
üzerinize olsun.
Tanrı dedi ki,
"Erkeğin yalnız olması iyi değil.
Ona uygun bir eş yaratacağım."
Bu kadınla saf olmayan bir arzuyla değil,
iyi niyetlerle evleniyorsun.
Yüce Tanrı'm, bize merhamet et
ve krallığında hep birlikte olalım.
Bu, Tanrı'nın kelamıdır.
-Şükürler olsun Tanrı'm. -Şükürler olsun Tanrı'm.
Ayağa kalkalım.
Burada, törendeyiz
çünkü sonsuz derecede yüce olan Tanrı
bu evliliğe girme iradenizi onaylayacak.
Birbirinize dönün.
Birbirinize bakın.
Şimdi soruyorum.
Burada hiçbir baskı olmadan,
özgür iradenle ve kendi isteğinle mi bulunuyorsun?
Evet Peder. Kendi isteğimle.
Birbirinizi sevmeye ve saymaya ve hayatınızın geri kalanında
evlilik birliği içinde yaşamaya kararlı mısın?
Birbirinizi sevmeye ve saymaya ve hayatınızın geri kalanında
evlilik birliği içinde yaşamaya kararlı mısın?
Üzgünüm.
Yapamam.
Hayır.
Ne oldu?
Pedro!
-Dikkatli olun hanımefendi. -Teşekkürler Delfino.
Tita!
Nerede?
-Sorun ne? -Tita!
Rosaura!
Biliyordun, değil mi?
Ona gitmesini söyledin, değil mi?
-Ben... Sakin ol. -Ne yaptın? Bırak beni!
Rosaura, lütfen, sakin olmalısın.
Dönmüşsün.
Rosaura.
Ne oldu?
Nereye gittin?
Konuşmamız gerek.
Hayır.
Söyleme, seni duymak istemiyorum.
Tita'yla gidiyorum.
Böyle yaşamaya devam edemeyiz.
Hayır, bu asla olmayacak.
İkimiz de yeterince acı çekmedik mi?
Annemin anlaşmasını kabul etmeseydin kimse acı çekmeyecekti.
Ben kimseyi aldatmadım!
Seni sevdiğim için seninle evlendim!
Seni asla sevmeyeceğim.
Biliyorum. Biliyorum.
Umurumda bile değil.
Hoşuna gitse de gitmese de ölene kadar yanında olacağım.
Hâlâ vaktimiz var.
Sen de mutlu olabilirsin.
Asla mutlu olamayacağım.
Tita'yla mutlu olmanıza da izin vermeyeceğim.
Bu evden gidersen Esperanza'yı bir daha göremezsin.
Zaten bir oğlunu kaybettin.
Onu da mı kaybetmek istiyorsun?
Gidiyor musunuz?
Nerede yaşayacaksınız?
Şu anda hiçbir şey bilmiyorum.
Önemli olan yapmam gerekeni yapmış olmam.
Emin olmadığını biliyordum.
Karar vermem çok uzun sürdü.
Doktorla evlenmek senin görevindi. Tek yapman gereken buydu!
Görev, gelenek, terbiye. Annem gibi konuştun.
Bunların hiçbir önemi yok, ne zaman anlayacaksın?
Ona vurma!
Annem burada olsaydı bunlar olmazdı.
Onun lafını dinlerdin.
Bize yalan söyledi. Evlenmeye zorlandı.
-Başka bir adamı seviyordu. -Bu doğru değil.
Demek iyi terbiyen bu kadarmış.
Bu bir yalan, ikiniz de delisiniz.
Canımı yakmaya çalışıyorsun! Hayatım boyunca bana karşıydın!
Tek umursadığın iyi bir izlenim!
Bizi hiç umursamadın!
Evimden defolup gidin, lanet olsun!
Pedro'yla karar verince haber ver.
Kendine iyi bak.
Seni seviyorum.
Juan gelmezse kulağından tutup sana getiririm!
Taşaklarından tut!
John!
Neden buradasın?
Veda etmek istedim.
Bu senin için.
Düğün hediyendi.
Hepimizde bir kutu kibrit vardır.
Tek yapmamız gereken bir fünye bulmak.
Efsane daha fazlasını söylüyor.
Dikkatli olmalı ve kibritleri birer birer yakmalıyız.
Yoksa duygular çok yoğunsa ve bütün kibritler yanarsa
ateş sonsuza dek yanar.
Seni incitmek istemedim.
Biliyorum.
Açıklama istiyorsan bunu yapmayacağım. En azından bugün.
Hayır.
İkinizden ayrı kalmaya dayanamıyorum.
O senin oğlun.
-Ben bir pisliğim. -Evet, doğru, pisliksin.
Beni affet.
Sonra?
Beni aldatmadın.
Güvenilirsin Gertrudis.
Yani?
Söyleyeceğin başka bir şey var mı?
Kıskançlıktan delirmiştim.
Pislik gibi davrandım. Çok üzülmüştüm çünkü başkasını
sevdiğini sandım.
-Yani? -Beni affet.
Seni çok özledim.
Beni affet.
Gertrudis.
Geliyor musun?
Onu yatırır mısın?
Ne istiyorsun?
Başka çocuğum olmayacak.
Ölene kadar Esperanza benimle kalacak.
Bu geleneğin ne kadar zarar verdiğini görmüyor musun?
Sahip olduğum tek şey bu.
Esperanza'nın istediği hayatı yaşamaya hakkı var.
Bunu kabul etmeye hazırım.
Ama babasını ondan alma.
Uzaklara git ve bir daha geri gelme.
-Seni özledim. -Ben seni daha çok özledim.
Güvenli bir yerde tut.
Bir gün Josecito bunu görecek.
Evet.
Geri dönmeliyim.
Eminim bir şeyleri değiştirmenin başka bir yolu vardır.
Benim gibi savaşmak istiyordun. Ne oldu?
Artık bir oğlumuz var.
Evet, doğru.
Ama adamlarımı bırakamam.
Öylece ortadan kaybolamam.
-Ben firari değilim. -Tabii ki değilsin.
Değilsin. Biliyorum.
Ama José'nin sana ihtiyacı var.
O zaman gidelim.
Fikirlerini bırakmayacaksın ben de bırakmayacağım.
Başka seçeneğim yok.
Gerçekten ne istiyorsun?
Kendine iyi bakmanı istiyorum.
İkiniz için geri geleceğim.
Yemin ederim.
Buradasın.
Hazır mısın?
Evet.
Sorun ne?
Çok uzun bir gün oldu.
Harikaydı.
İyi geceler.
Pedro.
Bu mektubu yazıyorum
çünkü sana bakıp veda edecek kadar cesur değilim.
Rosaura'nın teklifini kabul ettim
ve temelli gidiyorum.
Birlikte kalırsak,
ister burada olsun ister başka bir yerde
Rosaura, Esperanza'yı görmene izin vermez.
Daha da kötüsü,
onu da benim hayatımı mahveden o anlamsız geleneği yaşamaya zorlayacak.
Buna izin vermeyeceğim.
O gelenek benimle birlikte ölecek.
Esperanza'ya iyi bak. Yazın ona ben bakarım.
Şundan eminim. Hem sen hem ben
özgür bir kadın olmasına yardım edeceğiz.
Esperanza mutlu olsun diye ben mutluluktan vazgeçiyorum.
Senden de vazgeçiyorum
ve özgürlüğümün peşinden gidiyorum.
Lütfen sana olan aşkımdan asla şüphe etme.
Çocukluğumuzdan beri birbirimizi uzaktan sevdik.
Bence her şeyin böyle kalması herkes için daha iyi olacak.
Elveda Pedro.
O gün De la Garza kadınlarının hayatı tamamen değişti.
Tita içsel bir devrimle savaşırken asiler de
gitgide zayıflamalarına rağmen
savaşmaya devam ettiler.
-Bir atlı! -Kim o?
-Yardım et. -Onu bana ver.
Onunla ben ilgilenirim. Hadi, koş!
Zaman geçti ve Rosaura sözünü tuttu.
Her yaz Esperanza'yı Tita'ya götürdü.
Dikkatli ol.
-Selam Esperanza! -Selam Tita teyze!
İçeri gel. Yardım ister misin?
Tita da anlaşmaya uydu.
Pedro'nun peşine hiç düşmedi.
Karşılığında Esperanza'nın büyüdüğünü gördü.
Sonunda Tita uzun zamandır arzuladığı huzuru buldu.
Sessiz bir hayat sürdü.
Örgü ördü, yemek yaptı
ve Esperanza'yla vakit geçirme şansı buldu.
Nacha'nın ona yaptığı gibi
Tita da Esperanza'ya tüm yemek sırlarını öğretti.
Ve bu özel kokulu ot...
Bu bir ot.
Nane.
Evet, nane.
Daha ince doğra da pişirmek kolay olsun.
Pedro, Rosaura ile bir daha hiç yakınlaşmadı.
Örnek bir babaydı.
Bedenini ve ruhunu kızına adadı
ve sosyal hakları az olan insanların hakları için savaştı.
Bir toprak sahibi olarak, insanların çalışma koşullarını
iyileştirmek için yasa çıkarılmasını destekledi.
-İyi yolculuklar tatlım. -Teşekkürler teyze.
Çok uzun sürmesin.
Zaman akmaya devam etti.
Sanırım bu arada
Tita ve Pedro birbirlerini düşünmeyi hiç bırakmadılar.
İçten içe birbirlerinden uzak olmanın herkes için
en iyisi olduğunu biliyorlardı.
Esperanza?
Kızım nerede?
Bilmiyorum.
Esperanza!
-Misafirlerimiz var. -Geliyorum anne.
-Hoşça kal Alex. -Hoşça kal.
Hoşça kalın hanımefendi.
Doktor Brown'un oğluyla ne yapıyordun?
Bence genç bir hanım böyle davranmamalı.
Ayrıca iyi hissetmiyorum. Bana bakmalısın.
Rosaura'nın acısı artıyordu.
Pedro'nun reddetmesi,
Esperanza'nın aşkı bulmasına engel olma arzusu
ve kalbinde yaşadığı tüm o acı
onu içten içe, yavaş yavaş çürüttü.
Anne! Anne!
Ne oldu anne? Anne!
Anne.
Ölmüş.
Rosaura'nın ölümünden sonra
Esperanza, Tita'dan bir etkinlik için yemek yapmasına yardım etmesini istedi.
Tita kabul etti çünkü Pedro'nun şehirde işleri olacağını biliyordu.
Çiftliğe dönmek Tita'nın acı dolu anılarını canlandırdı.
Uzun zamandır arka planda olan güzel anıları da.
O gün, Meksika’nın bağımsızlık kutlamalarında
geleneksel olarak yapılan cevizli biber pişirdiler.
Biberler düzgün pişirilirse
onları tadan herkesin ruhunu aydınlatabileceği söylenir.
Bu yemeği Esperanza'nın doğduğu ve bir sürü şey öğrendiği
mutfakta hazırlamak
Tita'yı çok derinden etkiledi.
Bu yüzden içinde güçlü bir özgürlük hissinin büyüdüğünü hissetti
ve bu his yine dokunduğu tüm yiyeceklere yayıldı.
CEVİZLİ BİBERLER
Baba. Seni arkadaşlarla tanıştırayım.
-Gel buraya. -Tamam.
Nasılsın?
-Bu Beto. -Selam.
-Merhaba. -Ve eşi.
Merhaba.
Yollarımızı uzun zaman önce
kesiştirdiği için hayata şükrediyorum.
Bugün kadehimi
sana kaldırmak istiyorum benim güzel Esperanza'm.
Ve elbette hepinize. Şerefe!
-Şerefe! -Ben de konuşmak istiyorum!
Yemeğe başlamadan önce!
Bu...
Tabii duygularıma yenik düşmezsem.
Babama teşekkür etmek istiyorum.
Anneme,
sevgili kayınpederime.
Ve sana Alex.
Beni dünyanın en mutlu kadını yaptığın için.
Ayrıca harika birine teşekkür etmek istiyorum.
Bu kişi bana hayatta istediğim her şeyi
başarabileceğimi öğretti ve gösterdi.
Sınırların olmadığını,
özgürlüğün bir hediye olmadığını,
onun için hep savaşmam gerektiğini.
Bugün senin sayende
buradayım Tita.
Yanımda olduğun için çok mutluyum.
Açıkçası sen benim için ikinci bir anne gibisin.
-Şerefe! -Şerefe!
-Şerefe. -Bravo!
Oğlum.
Tebrikler.
-O kim? -Hiçbir fikrim yok.
-Sen mi çağırdın? -Josecito değil mi?
Gertrudis teyze.
Teyzem!
Kardeşim!
Hepiniz çok güzel görünüyorsunuz! Fina.
Merhaba.
-Memnun oldum, ben Tita. -Memnun oldum.
José, ne kadar büyümüşsün!
Sonunda tanıştığımıza çok sevindim.
Gel, ailemle tanış.
Çok teşekkürler.
Bu yemek çok lezzetli!
Çok yumuşak!
Hayır, bu Tita de la Garza!
Göz açıp kapayıncaya kadar
biberler tepsilerden kayboldu.
Misafirler zevkle yedi.
Başlamışken de teker teker,
Tita'nın o yemeği pişirirken hissettiği özgürlüğü
onlar da hissetti.
-Leo. -Evet efendim?
-Bir şarkı daha çal. -Tamam.
Bravo.
Oğlum.
Yirmi yılın ardından
Pedro ve Tita nihayet özgürce birlikte oldular.
Hayatları boyunca bu anı beklediler.
O gün aşkları, geçen zamana meydan okudu.
Onca yıldan sonraki arzu
ve sonsuz bekleyiş.
Kavuşmanın coşkusu.
O kadar çok duygu vardı ki,
o birliktelikte o kadar çok sevgi vardı ki
içlerindeki tüm kibritler
aynı anda yandı.
Uzun zaman önce
anladım ki hikâyeler, ne tamamen gerçektir ne de yalan.
Onlar yarı gerçeklerden,
iyi anlatılmış yalanlardan
ya da bulanık anılardan beslenirler.
Ocakların dumanında kaybolan,
baharatların kokularıyla harmanlanan
ve tıpkı bir tarifteki
başka bir malzeme gibi yemeğe karışan anılar.
Bu, büyük büyük teyzem Tita’nın,
onun tarif defterini kurtaran büyükannem Esperanza’nın
ve onlardan sonra gelen tüm Garza kadınlarının hikâyesi.
Bu hikâye gerçek de olsa, efsane de olsa
kadınların kendi kaderlerini belirleme gücü olduğunu gösteriyor.
Bu hikâye, tariflerini pişiren biri olduğu sürece
var olmaya devam edecek.
Tercüme: Özge Çakır Lafçı Iyuno