Θα είναι υπέροχη μέρα, αγάπη μου.
Αυτό που κάνω είναι σωστό, έτσι;
Αν πηγάζει από την καρδιά σου, τότε κάνεις το σωστό.
Πάμε!
Η Γκρέις θα σου πει πότε να φέρεις τις βέρες. Εντάξει;
-Ναι, μπαμπά. -Μπράβο.
Ο μπαμπάς είπε ότι θα μου πεις πότε να πάω τις βέρες.
-Σωστά. -Αλλά πώς θα το κάνω;
Θα σου πω εγώ, μην ανησυχείς.
Έρχεται η νύφη!
Είμαι εντάξει;
Ευχαριστώ, Ντελφίνο.
Ευχαριστώ.
Με βοηθάς λίγο, Ντελφίνο;
Ευχαριστώ.
Καλώς ήρθατε, αδέρφια.
Είθε να έχετε την ευλογία του Παντοδύναμου.
Ο Κύριος είπε:
"Δεν είναι καλό για τον άντρα να είναι μόνος.
Θα του βρω μια κατάλληλη σύντροφο".
Δεν παντρεύεσαι αυτή τη γυναίκα από ακάθαρτη επιθυμία,
αλλά με τις καλύτερες προθέσεις.
Παντοδύναμε Θεέ, ελέησον ημάς
και οδήγησέ μας στο βασίλειό Σου, όλους μας ταυτόχρονα.
Αυτός είναι ο λόγος του Κυρίου.
-Σε δοξάζουμε, Κύριε. -Σε δοξάζουμε, Κύριε.
Ας σηκωθούμε.
Είμαστε εδώ, στον οίκο του Θεού,
ώστε ο Θεός να ευλογήσει με το μεγαλείο του
τη θέλησή σας να ενωθείτε με τα δεσμά του γάμου.
Γυρίστε απέναντι ο ένας από τον άλλον.
Κοιταχτείτε στα μάτια.
Τώρα, η ερώτηση είναι,
είσαι εδώ χωρίς πίεση,
ελεύθερος και με τη θέλησή σου;
Ναι, πάτερ. Με τη θέλησή μου.
Δέχεστε να αγαπάτε και να σέβεστε ο ένας τον άλλον
και να ζήσετε με τα δεσμά του γάμου για την υπόλοιπη ζωή σας;
Δέχεστε να αγαπάτε και να σέβεστε ο ένας τον άλλον
και να ζήσετε με τα δεσμά του γάμου για την υπόλοιπη ζωή σας;
Συγχώρεσέ με.
Δεν μπορώ.
Τι έγινε;
Πέδρο.
-Να προσέχετε, δεσποινίς. -Ευχαριστώ, Ντελφίνο.
Τίτα!
Πού είναι;
-Τι συμβαίνει; -Τίτα!
Ροσάουρα!
Το ήξερες, έτσι;
Εσύ της είπες να φύγει, έτσι;
-Τι έκανες; -Ηρέμησε! Άσε με!
Ροσάουρα, σε παρακαλώ, ηρέμησε.
Επέστρεψες.
Ροσάουρα.
Τι έπαθες;
Πού πήγες;
Πρέπει να μιλήσουμε.
Όχι.
Μην το πεις, δεν θέλω να σε ακούσω.
Θα φύγω με την Τίτα.
Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να ζούμε έτσι.
Όχι, αυτό δεν θα συμβεί ποτέ.
Δεν υποφέραμε και οι δύο αρκετά;
Αν δεν είχες δεχτεί τη συμφωνία της μητέρας μου, δεν θα υπέφερε κανείς.
Εγώ δεν απάτησα κανέναν!
Σε παντρεύτηκα, επειδή σε αγαπούσα!
Εγώ δεν θα σε αγαπήσω ποτέ.
Το ξέρω. Το ξέρω αυτό.
Δεν με νοιάζει.
Έστω κι αν δεν θες, θα είμαι δίπλα σου μέχρι να πεθάνω.
Ακόμη έχουμε χρόνο.
Μπορείς κι εσύ να ευτυχήσεις.
Ποτέ δεν θα ευτυχήσω.
Δεν θα επιτρέψω να ευτυχήσετε ούτε εσείς.
Αν φύγεις, δεν θα ξαναδείς την Εσπεράνζα.
Έχασες ήδη έναν γιο.
Θες να χάσεις κι αυτήν;
Θα φύγετε;
Και πού θα ζήσετε;
Αυτή τη στιγμή, δεν ξέρω τίποτα.
Σημασία έχει πως έκανα αυτό που έπρεπε.
Το ήξερα ότι δεν ήσουν σίγουρη.
Άργησα να αποφασίσω.
Είχες καθήκον να παντρευτείς τον γιατρό. Μόνο αυτό έπρεπε να κάνεις!
Καθήκον, παράδοση, καλοί τρόποι. Μιλάς ακριβώς σαν τη μαμά.
Αυτά δεν έχουν σημασία. Πότε θα το καταλάβεις;
Μην τη χτυπήσεις!
Αν ήταν εδώ η μαμά, δεν θα συνέβαινε αυτό!
Θα την υπάκουες!
Μας είπε ψέματα. Αναγκάστηκε να παντρευτεί.
-Αγαπούσε άλλον άντρα. -Δεν είναι αλήθεια.
Φτάνει πια με τους καλούς τρόπους.
Ψέματα, είστε και οι δύο τρελές.
Θέλετε να με πληγώσετε! Όλη μου τη ζωή ήσασταν εναντίον μου!
Θες μόνο να κάνεις καλή εντύπωση! Ποτέ δεν νοιάστηκες για εμάς!
Φύγετε από το σπίτι μου μια και καλή, ανάθεμά σας!
Όταν αποφασίσετε με τον Πέδρο τι θα κάνετε, πες μου.
Να προσέχεις.
Σε αγαπώ.
Αν δεν έρθει ο Χουάν, θα τον αρπάξω από το αυτί και θα σου τον φέρω!
Άρπαξέ τον από τα μπαλάκια!
Τζον.
Τι κάνεις εδώ;
Ήθελα να σε αποχαιρετήσω.
Αυτό είναι για σένα.
Ήταν το γαμήλιο δώρο σου.
Όλοι έχουμε μέσα μας ένα κουτί σπίρτα.
Απλώς να βρούμε τον πυροκροτητή που θα τα ανάψει.
Ο θρύλος λέει κι άλλα.
Πρέπει να προσέχουμε και να ανάβουμε ένα σπίρτο κάθε φορά.
Αλλιώς, αν το συναίσθημα είναι έντονο και ανάψουν όλα τα σπίρτα,
θα καούν όλα για πάντα.
Δεν ήθελα να σε πληγώσω.
Το ξέρω.
Αν ήρθες για περαιτέρω εξηγήσεις, δεν πρόκειται να σου τις δώσω.
Όχι.
Ήρθα επειδή δεν αντέχω μακριά σας.
Τώρα είναι γιος σου;
-Είμαι ηλίθιος. -Ναι, είσαι.
Συγχώρεσέ με.
Και τι άλλο;
Δεν με απάτησες.
Είσαι άξια εμπιστοσύνης, Χερτρούδις.
Και τι άλλο;
Έχεις κάτι άλλο να πεις;
Με έπνιγε η ζήλια.
Φέρθηκα σαν μεγάλος ηλίθιος. Εκνευρίστηκα πολύ, επειδή νόμιζα
πως ήθελες κάποιον άλλον.
-Και τι άλλο; -Συγχώρεσέ με.
Μου λείπεις πολύ.
Συγχώρεσέ με.
Χερτρούδις.
Θα έρθεις ή θα στέκεσαι εκεί;
Κράτησέ τον λίγο.
Τι θέλεις;
Δεν θα κάνω άλλα παιδιά.
Η Εσπεράνζα θα μείνει μαζί μου μέχρι να πεθάνω.
Δεν καταλαβαίνεις πόσο κακό έκανε σε εμάς αυτή η παράδοση;
Είναι το μόνο που έχω.
Η Εσπεράνζα δικαιούται να ζήσει τη ζωή της όπως θέλει.
Είμαι πρόθυμη να το κάνω αυτό.
Αλλά μην της πάρεις τον πατέρα της.
Φύγε μακριά και μην ξαναγυρίσεις.
-Μου έλειψες. -Εμένα μου έλειψες πιο πολύ.
Φύλαξέ το σε ασφαλές μέρος.
Μια μέρα, ο Χοσεσίτο μας θα το δει.
Ναι.
Πρέπει να γυρίσω πίσω.
Σίγουρα υπάρχει κι άλλος τρόπος να αλλάξουν τα πράγματα.
Ήθελες να το παλέψεις όπως κι εγώ. Τι έγινε;
Τώρα έχουμε γιο.
Ναι, είναι αλήθεια.
Αλλά δεν μπορώ να αφήσω τους άντρες μου.
Δεν μπορώ να εξαφανιστώ έτσι απλά.
-Δεν είμαι λιποτάκτης. -Φυσικά και όχι.
Το ξέρω πως δεν είσαι.
Αλλά ο Χοσέ σε χρειάζεται.
Τότε, ας φύγουμε.
Δεν θα εγκαταλείψεις τα πιστεύω σου, ούτε εγώ τα δικά μου.
Δεν έχω επιλογή.
Τι θες πραγματικά;
Απλώς θέλω να προσέχεις.
Θα επιστρέψω κοντά σας.
Το ορκίζομαι.
Εδώ είσαι;
Είσαι έτοιμη;
Ναι.
Τι έχεις;
Ήταν πολύ κουραστική μέρα.
Ήταν υπέροχα.
Καληνύχτα.
Πέδρο,
γράφω αυτό το γράμμα,
επειδή δεν έχω το θάρρος να σε κοιτάξω και να σου πω αντίο.
Δέχτηκα τη συμφωνία της Ροσάουρα
και φεύγω για πάντα.
Αν μείνουμε μαζί
ή εδώ ή κάπου αλλού,
η Ροσάουρα δεν θα σε αφήσει να ξαναδείς την Εσπεράνζα.
Και το χειρότερο,
θα την καταδικάσει στην ίδια παράλογη παράδοση που κατέστρεψε τη ζωή μου.
Δεν θα το επιτρέψω αυτό.
Η παράδοση θα πεθάνει μαζί μου.
Να προσέχεις την Εσπεράνζα. Εγώ θα τη βλέπω τα καλοκαίρια.
Είμαι σίγουρη πως εσύ κι εγώ
θα τη βοηθήσουμε να γίνει μια ελεύθερη γυναίκα.
Σήμερα, εγκαταλείπω την ευτυχία μου για να είναι ευτυχισμένη η Εσπεράνζα.
Εγκαταλείπω και εσένα
και θα ψάξω την ελευθερία μου.
Σε παρακαλώ, μην αμφιβάλλεις ποτέ για την αγάπη μου.
Αγαπούμε ο ένας τον άλλον από απόσταση από τότε που ήμασταν παιδιά.
Νομίζω ότι θα είναι καλύτερα για όλους αν τα πράγματα μείνουν έτσι.
Αντίο, Πέδρο.
Εκείνη τη μέρα, η ζωή των γυναικών Ντε λα Γκάρσα άλλαξε για πάντα.
Όσο η Τίτα πολεμούσε μια εσωτερική επανάσταση,
οι επαναστάτες, αν και γίνονταν όλο και πιο αδύναμοι,
συνέχισαν να πολεμούν.
-Ένας άνδρας με άλογο! -Ποιος είναι;
-Βοήθησέ με. -Δώσε τον σ' εμένα.
Θα τον φροντίσω εγώ. Πήγαινε, τρέξε!
Τα χρόνια περνούσαν και η Ροσάουρα κράτησε τον λόγο της
να πηγαίνει την Εσπεράνζα κάθε καλοκαίρι στην Τίτα.
Προσεκτικά.
-Γεια, Εσπεράνζα. -Γεια, θεία Τίτα.
Έλα μέσα. Θες βοήθεια;
Και η Τίτα τήρησε τη συμφωνία.
Ποτέ δεν κυνήγησε τον Πέδρο.
Ως αντάλλαγμα, έβλεπε την Εσπεράνζα να μεγαλώνει.
Τελικά, η Τίτα βρήκε τη γαλήνη που λαχταρούσε τόσον καιρό.
Έκανε μια ήσυχη ζωή,
με το πλέξιμο, τη μαγειρική
και την επόμενη ευκαιρία να περάσει χρόνο με την Εσπεράνζα.
Κι όπως έκανε η Νάτσα μαζί της,
η Τίτα έμαθε στην Εσπεράνζα όλα τα μυστικά μαγειρικής.
Αυτό το βότανο με την έντονη μυρωδιά είναι...
Βότανο.
Δυόσμος.
Σωστά, δυόσμος.
Κόψε λεπτές φέτες για να ψηθούν πιο εύκολα.
Ο Πέδρο δεν είχε ποτέ ξανά ερωτική επαφή με τη Ροσάουρα.
Ήταν ένας υποδειγματικός πατέρας.
Αφιερώθηκε στην κόρη του
και αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των μη προνομιούχων.
Ως κτηματίας, προώθησε νόμους
για τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών στη χώρα.
-Καλό ταξίδι, γλυκιά μου. -Ευχαριστώ, θεία.
Θα σε περιμένω να ξανάρθεις.
Τα χρόνια περνούσαν.
Υποθέτω ότι στο μεταξύ,
η Τίτα και ο Πέδρο δεν έπαψαν να σκέφτονται ο ένας τον άλλον.
Κατά βάθος, ήξεραν πως αυτή η απόσταση
ήταν το καλύτερο για όλους.
Η Εσπεράνζα;
Πού είναι η κόρη μου;
Δεν ξέρω.
Εσπεράνζα!
-Έχουμε καλεσμένους. -Έρχομαι, μαμά.
-Αντίο, Άλεξ. -Αντίο.
Αντίο, κυρία.
Τι έκανες με τον γιο του δρα Μπράουν;
Δεν νομίζω ότι μια νεαρή κοπέλα πρέπει να φέρεται έτσι.
Εξάλλου, δεν νιώθω καλά. Θέλω να με φροντίζεις.
Ο πόνος της Ροσάουρα χειροτέρευε.
Η απόρριψη από τον Πέδρο,
η κρυφή επιθυμία της να μη βρει την αγάπη η Εσπεράνζα
και όλη η πικρία που έκρυβε μέσα στην καρδιά της,
την έκαναν να σαπίζει μέσα της σιγά σιγά.
Μαμά! Μαμά!
Τι έγινε, μαμά; Μαμά!
Μαμά, μαμά.
Πέθανε.
Μετά τον θάνατο της Ροσάουρα,
η Εσπεράνζα ζήτησε από την Τίτα να τη βοηθήσει να μαγειρέψει
για μια μεγάλη εκδήλωση.
Η Τίτα δέχτηκε, επειδή ο Πέδρο εκείνες τις μέρες θα είχε δουλειές στην πόλη.
Η επιστροφή στο ράντσο έφερε οδυνηρές στιγμές στη μνήμη της Τίτα.
Ξύπνησε και όμορφες αναμνήσεις οι οποίες ήταν για καιρό σε λήθαργο.
Έφτιαξαν πιπεριές με σάλτσα από καρύδια,
ένα πιάτο με το οποίο τιμάται παραδοσιακά η ανεξαρτησία του Μεξικού.
Λένε ότι αν οι πιπεριές μαγειρευτούν σωστά,
μπορούν να φωτίσουν την ψυχή όποιου τις δοκιμάσει.
Η προετοιμασία του πιάτου με την Εσπεράνζα στην κουζίνα όπου γεννήθηκε,
όπου μεγάλωσε και έμαθε τόσα πράγματα,
έκανε την Τίτα να νιώσει μια πολύ βαθιά συγκίνηση.
Έτσι, ένιωσε να μεγαλώνει μέσα της ένα ισχυρό αίσθημα ελευθερίας
και αυτό το αίσθημα εισχώρησε μέσα σε όλα τα φαγητά που άγγιξε.
ΠΙΠΕΡΙΕΣ ΜΕ ΣΑΛΤΣΑ ΑΠΟ ΚΑΡΥΔΙΑ
Μπαμπά. Έλα να σε συστήσω σε μερικούς φίλους.
-Έλα εδώ. -Εντάξει.
Πώς είσαι;
-Αυτός είναι ο Μπέτο. -Γεια.
-Και η γυναίκα του.
Γεια.
Ευχαριστώ τη ζωή
που φρόντισε να συναντηθούμε πριν πολύ καιρό.
Σήμερα θέλω να κάνω μια πρόποση
σε εσένα, όμορφή μου Εσπεράνζα.
Και σε όλους σας. Εις υγείαν!
-Εις υγείαν! -Θέλω κι εγώ να πω κάτι
πριν αρχίσουμε να τρώμε!
Αν...
Αν μου το επιτρέψει η συγκίνηση που νιώθω.
Θέλω να ευχαριστήσω τον πατέρα μου,
τη μητέρα μου,
τον αγαπημένο μου πεθερό...
εσένα, Άλεξ,
που με κάνεις την πιο ευτυχισμένη γυναίκα στον κόσμο.
Θέλω να ευχαριστήσω και έναν πολύ σπουδαίο άνθρωπο.
Αυτός ο άνθρωπος ήταν ένα φωτεινό παράδειγμα
πως μπορώ να πετύχω ό,τι θέλω στη ζωή μου,
πως δεν υπάρχουν όρια
και πως η ελευθερία δεν είναι ένα δώρο.
Πρέπει να παλεύεις κάθε μέρα για αυτή.
Ξέρω ότι σήμερα είμαι εδώ...
χάρη σ' εσένα, Τίτα.
Χαίρομαι πολύ που σε έχω κοντά μου.
Πραγματικά, ήσουν δίπλα μου σαν δεύτερη μητέρα.
-Εις υγείαν! -Εις υγείαν!
-Μπράβο!
Γιε μου.
Μπράβο!
-Ποιος είναι; -Δεν έχω ιδέα.
-Περιμένεις κάποιον άλλον; -Είναι ο Χοσεσίτο;
Η θεία Χερτρούδις.
Η θεία μου!
Αδελφούλα!
Είστε όλες πανέμορφες! Γεια σου, Φίνα!
Γεια!
-Χαίρω πολύ, είμαι η Τίτα. -Χαίρω πολύ.
Χοσέ, πόσο μεγάλωσες!
Χαίρομαι που σε γνωρίζω.
Έλα να γνωρίσεις την οικογένειά μου.
Ευχαριστώ πολύ.
Αυτό το πιάτο είναι πεντανόστιμο!
Είναι τόσο μαλακό!
Το έφτιαξε η Τίτα ντε λα Γκάρσα!
Εν ριπή οφθαλμού,
οι πιπεριές εξαφανίστηκαν από τους δίσκους.
Οι καλεσμένοι απόλαυσαν το πιάτο.
Κι όσο έτρωγαν, ένας προς έναν
άφησε τον εαυτό του να νιώσει την ελευθερία
με την οποία μαγείρευε η Τίτα αυτό το πιάτο.
-Λέο! -Ναι, κύριε;
-Πείτε κι άλλο τραγούδι! -Εντάξει.
Μπράβο!
Γιε μου.
Έπρεπε να περάσουν 20 χρόνια,
ώστε ο Πέδρο και η Τίτα να νιώσουν επιτέλους την ελευθερία να είναι μαζί.
Περίμεναν αυτή τη στιγμή όλη τους τη ζωή.
Εκείνη την ημέρα, η αγάπη τους αψήφησε το πέρασμα του χρόνου.
Η επιθυμία τους, μετά από τόσα χρόνια,
η ατελείωτη αναμονή,
η ένταση αυτής της επανένωσης.
Υπήρχαν τόσα πολλά συναισθήματα
και τόση αγάπη σε αυτή την ένωση,
που όλα τα σπίρτα που είχαν μέσα τους
άναψαν ταυτόχρονα.
Πριν πολύ καιρό έμαθα
πως οι ιστορίες δεν είναι εντελώς αληθινές ή ψεύτικες,
επειδή τρέφονται με μισές αλήθειες,
με καλά ειπωμένα ψέματα
ή με θολές αναμνήσεις.
Αναμνήσεις που χάνονται μέσα σε φωτιές
ή διαποτίζονται με τη μυρωδιά των μπαχαρικών
και όπως σε κάθε συνταγή,
ανακατεύονται όπως όλα τα υλικά με το φαγητό.
Αυτή είναι η ιστορία της Τίτα, αδελφή της προ-προγιαγιάς μου,
της Εσπεράνζα, της προγιαγιάς μου η οποία έσωσε το βιβλίο συνταγών
και κάθε γυναίκας Ντε λα Γκάρσα που ακολούθησε.
Μια ιστορία που, είτε είναι αληθινή είτε όχι,
υπενθυμίζει ότι εμείς ορίζουμε το πεπρωμένο μας.
Μια ιστορία που θα συνεχίσει να υπάρχει όσο υπάρχει κάποιος
που θα μαγειρεύει τις συνταγές.
Απόδοση: Αλεξία Συρίμη Iyuno