Gezegend zijn de doden die in de Heer sterven.
Ik, Johannes, hoorde een stem uit de hemel tegen me zeggen:
Zalig zijn zij die in de Heer sterven,
Nu kunnen ze voor eeuwig rusten na hun arbeid...
en hun inspanningen zullen met hen meegaan.
We bidden in de naam van Jezus Christus, onze Heer.
En we zeggen: Amen. -Amen.
Tita's tranen kwamen niet door de dood van haar overheersende moeder...
maar door die vrouw die net als zij niet mocht liefhebben.
Op dat moment besefte ze eindelijk...
dat ze wel een soort band hadden gehad.
Die middag tilde een sterke wind het zand op van het kerkhof.
Alsof Mama Elena terugvocht en weigerde begraven te worden.
Tita.
Ik weet dat ik afstandelijk ben geweest.
Vergeef me.
Ik was er niet klaar voor om je te zien.
Dus je liet me geloven dat je nog dood was?
Het is veel ingewikkelder dan dat.
Het verlies van Robertito.
En m'n vader.
Ik heb iedereen pijn gedaan.
Ik was egoïstisch.
Deze keer wil ik het goed doen.
Dat is het beste voor iedereen.
Je kunt me alles vertellen, dat weet je.
Je hebt veel aan je hoofd.
Je moet weten dat ik begrijp wat je doormaakt.
Ik red me wel.
Ik weet wat Pedro voor je betekent.
Als je van iemand houdt, is dat niet van de ene op de andere dag over.
Ik bedoel dat als je meer tijd nodig hebt...
of van gedachten bent veranderd...
ik het begrijp.
Ik wil met je trouwen, John.
Dat is niet veranderd.
Maar deze plek geeft me geen goed gevoel.
Laten we dan gaan.
We gaan na de negen dagen van rouw terug naar Eagle Pass.
Dank je, Fina.
-Dank je wel.
Eet smakelijk.
Smakelijk.
Wil jij?
Nee, bedankt. -Oké.
Ik wil m'n excuses aanbieden.
Door de dood van m'n moeder...
heb ik je nog niet kunnen zeggen dat ik blij ben met jullie verloving.
Een toost op jullie.
Ik wens jullie alle geluk van de wereld.
U bent een gelukkig man, dokter.
Heel erg bedankt, Rosaura.
En ik ben heel blij dat ik deel uitmaak van deze familie.
Wat fijn dat je iemand hebt gevonden om de rest van je leven mee te delen.
M'n man en ik...
staan tot je beschikking voor alles wat je nodig hebt.
Dank je. -Waar vindt de bruiloft plaats?
Ik wil me er niet mee bemoeien...
maar hoe eerder je trouwt, hoe beter.
We hebben het nog niet eens over de datum gehad.
En wat betreft de locatie...
Eagle Pass.
We trouwen bij Eagle Pass. -Juist.
Op jullie gezondheid.
Proost.
Het leger.
Wat is er? -Het leger is er.
Verstop je, Gertrudis. Nu.
Deze kant op. De deur.
Wat doet u hier? Hoe komt u hier binnen?
Ik kom Pedro Múzquiz arresteren.
Hij wordt beschuldigd van rebellie en landverraad.
Lopen. -Luister, meneer.
U hebt het mis. -Wacht.
Laat los. Ik heb gratie gekregen. -Pedro.
Laat me los. Maar...
-Laat hem gaan. -Laat me los.
Laat me gaan.
Geen beweging.
Doe hem geen pijn. -Laat me...
Sla hem niet in elkaar.
Rosaura. De documenten.
Blijf staan.
Rustig, alsjeblieft. Die man heeft documenten.
Kom op. -Ga met Rosaura mee.
Kom op.
Rosaura, wat is er?
Haal adem.
Wat is er? Gaat het?
Waar is Pedro? -Het leger heeft hem meegenomen.
Ik ga de gratiedocumenten halen.
Ga zitten.
Oké, wees voorzichtig.
Ze gaat bevallen.
Ik doe het wel. -Nee.
Wat?
Gertrudis, hier. Red hem.
Als ze haar zien, pakken ze haar op.
Kom mee naar het bed.
Je speelt graag het spel van de wederopstanding van Jezus.
Maar Pedrito, terugkomen naar Piedras Negras?
Wat dacht je wel niet?
Je had je moeten verstoppen bij de Yankees.
U vergist zich, oom. Ik ben geen rebel meer.
Zo dan. Zomaar uit het niets?
Ik heb gratiepapieren.
Waar dan? -Op de haciënda.
De president verleent geen gratie aan verraders.
Dwing hem op z'n knieën. -Ja, generaal.
Deze keer zorg ik ervoor dat je niet meer opstaat.
Stop.
Deze brief is van de president. U mag dit niet doen.
Het water.
M'n tas staat in m'n kamer. De baby komt bijna.
Bedankt.
Je bent geen rebel meer.
Sinds wanneer steun je de regering?
Je kind wordt bijna geboren.
Hoe voel je je, Rosaura?
Wat is ze mooi.
Gertrudis, ze mogen binnenkomen.
Tita, gaat het?
Hoe is het met de baby?
Gaat het? -Ja.
Het is een meisje.
Hallo.
Wat hebben ze met je gedaan?
Dat vertel ik je later.
Hoe gaat ze heten?
Ze zou Esperanza moeten heten.
Dat vind ik mooi.
Ik weet niet of mama dat een mooie naam had gevonden.
Rosaura, mevrouw Elena is er niet meer.
Laten we haar Esperanza noemen.
Esperanza?
Hallo, Esperanza.
Kom, we laten ze alleen.
Nu we allemaal samen zijn...
wilde ik zeggen dat John en ik wachten...
tot de rouwperiode van negen dagen voorbij is en dan gaan we terug.
Je kunt niet gaan.
Waarom niet?
Er vinden nog steeds aanvallen plaats in de buurt.
De wegen zijn niet veilig. Wacht tot het beter wordt.
Neem geen risico's. -Klopt, reizen is nu niet ideaal.
Maar als we overdag reizen, komt het goed.
Bedankt voor je bezorgdheid.
Waarom trouwen jullie niet hier?
Dan kunnen jullie na de bruiloft teruggaan, als het wat rustiger is.
Nee, ik wil niet hier trouwen.
We wachten.
Ik wil iets organiseren om te laten zien dat de haciënda er nog is.
Dan kondigen we jullie verloving aan.
Nu is geen goed moment. -Nee, een feest komt nog te vroeg.
Tita, laat me iets voor jullie doen en voor onze familie.
Mama is net overleden.
Het hoeft niet nu. We moeten de haciënda eerst opknappen.
Maar we moeten Piedras Negras laten zien...
dat Las Palomas en deze familie er nog staan.
Ga maar terug naar Eagle Pass terwijl wij dit organiseren.
Dit is niet het moment om feest te vieren.
We vieren niets.
We nodigen gewoon enkele gasten uit.
Een etentje om te laten zien dat we gelukkig zijn.
Dat we een mooie dochter hebben.
En dan is er nog Tita's verloving.
Dat moeten we doen als nieuwe landeigenaren van Las Palomas.
Wat zit je dwars?
Zie je dat niet?
De oorlog is niet voorbij.
Er worden steeds meer haciënda's aangevallen.
En we hebben geen geld om iets te organiseren.
Zit Tita's verloving je dwars?
Doe niet zo belachelijk, Rosaura.
We hebben net een dochter gekregen.
Dat vroeg ik niet.
Hou je nog van haar?
Nee.
We zijn niet meer dezelfde personen.
Ik geef alleen nog om dit gezin.
Ik beloof dat ik zal wachten tot het rustiger is.
Tot onze situatie verbetert, daarna organiseren we iets.
Ik kan niet wachten tot iedereen ziet hoe mooi ons gezin is.
María?
María.
Ja, mevrouw.
Kleed Julio om voor z'n pianoles.
Bedankt, papa. -Eindelijk, jongen. Je bent een man.
Ga nu maar.
Hem leren schieten is één ding, maar een elfjarige een geweer geven...
Julio moet zichzelf leren verdedigen. Z'n eigendommen.
Trouwens, dat geweer is niet eens geladen.
Misschien heb je gelijk.
Zijn vijanden ontsnappen later misschien niet zo vaak als die van z'n vader.
Wat ik echt graag zou willen weten...
is hoe hij gratie heeft gekregen van de president.
Naar mijn mening, hecht je te veel waarde aan je neef.
Dit kan hij ons niet afnemen.
Ook met die gratie...
blijft hij een rebel zonder eigendomsakte voor deze plek.
Bovendien heb ik de rebellen in deze regio goed onder controle.
Ze hebben geen munitie. Geen eten.
Waarom is hij dan terug?
Je bent zo geobsedeerd door je neef dat je niet ziet wat er echt toe doet.
De haciënda's en deals sluiten met de yankees.
Dat is het enige waar je je druk om moet maken.
Er veranderen elke dag dingen in dit land.
Daar moeten we van profiteren.
Je blijft niet eeuwig generaal.
De haciënda moet er als nieuw uitzien.
Mensen mogen niet denken dat we niet op ons best zijn.
Wat ga je koken?
Er is genoeg tijd, toch? Je hebt nog geen datum.
Voor ik een datum prik...
wil ik zeker weten dat we onze positie behouden in de gemeenschap.
Tenzij je een feest zonder gasten wilt. -Het is een etentje.
Met weinig gasten, zeiden we toch.
Ja, juist. Een etentje.
Maar er komen zo'n 10 tot 15 mensen.
Er is niet genoeg eten voor zoveel mensen, Rosaura.
Dat zien we nog wel.
Laten we 'champandongo' maken. Dat is goedkoop, ook in grote hoeveelheden.
Het wordt heerlijk.
Waar ga je heen? -Ik moet terug.
Dat is het beste. -Dit is ook haar huis.
Neem het niet zo op.
Je zult me een tijdje niet zien.
Het pad dat je kiest, brengt ons allemaal in gevaar.
We moeten onze reputatie herstellen.
Een gezochte rebel in de familie helpt ons daar niet bij.
Maar een...
Wacht. Ga niet weg.
Ik ben zwanger van Juan.
Waarom heb je me dat niet verteld? -Omdat ik dat niet wilde.
Dan kun je niet gaan. De heuvels zijn geen goede plek in jouw toestand.
De heuvels zijn m'n thuis. Ik red me wel.
Dit is jouw huis. Hier zijn jullie veilig.
Ik heb me hier nooit meer veilig gevoeld.
Rosaura heeft gelijk. Ik ben een gevaar voor jullie.
Haar mening telt niet. -Blijkbaar wel.
Ze heeft de laatste tijd overal het laatste woord over.
Kijk naar jezelf, Tita.
Je trouwt met een man waar je niet van houdt.
Waarom?
Om Pedro een lesje te leren terwijl hij domme dingen blijft doen?
Mama is er niet meer.
Je bent vrij.
Ik wil niet dat je in een leugen leeft. Zoals Rosaura.
Ik begrijp dat je het zo ziet. Maar zo zit het niet.
John en ik houden van elkaar.
Vertrouw me.
Vertrouw je jezelf?
Pas goed op jezelf, zus. Alsjeblieft.
Jij ook.
Tita en dr. Brown gingen zo snel mogelijk terug naar Eagle Pass.
Tita wist zeker dat wat Rosaura ook van plan was...
ze nooit meer terug zou komen naar Las Palomas.
In de buurt van Pedro, Rosaura en Esperanza zijn, was een marteling.
Goedemorgen. -Goedemorgen. Naam?
Uiteindelijk veranderde Pedro de arbeidsomstandigheden.
Betere dag- en maandlonen brachten de mensen terug naar de haciënda.
Beetje bij beetje werd alles weer normaal.
Dank u, meneer.
De haciënda's worden nog steeds aangevallen.
Men zegt dat het Villa's volgelingen zijn.
Ja, het is een ingewikkelde situatie, maar ik ben jullie dankbaar voor...
Er moesten wel enkele maanden voorbijgaan...
voordat Rosaura weer werd geaccepteerd door de gemeenschap van Piedras Negras.
Maar bovenal...
wilde ik jullie uitnodigen om het nieuwe lid van deze familie te ontmoeten.
Omdat Rosaura aandrong, kwam Tita eindelijk terug naar Las Palomas.
Ze schreef in haar dagboek dat het belangrijk was voor de haciënda.
Bedankt. -Graag gedaan, meneer.
Maar ik denk dat ze terugging vanwege haar wens om Pedro weer te zien.
Bedankt.
Wat ze toen niet wist...
was dat het, tegen haar verwachting in, geen kort bezoekje zou worden.
Tita was nerveus.
Die avond zou ze haar verloving met dr. Brown bekendmaken.
Er kwam eindelijk een einde aan die absurde traditie...
waardoor ze niet kon trouwen.
Ze zou gelukkig moeten zijn.
Maar dat was ze niet.
Tita, het is belangrijk om de juiste elementen te vinden...
om onze innerlijke vlam aan te steken en een zinvol leven te leiden.
Anders kan dat doosje lucifers nat worden en zal het nooit meer ontbranden.
Een van Nacha's favoriete recepten was champandongo.
Ook wel armeluispastei genoemd, omdat het van restjes is gemaakt.
Een simpel gerecht waarbij een pastei wordt gemaakt van tortilla's.
Voor deze pastei wordt runder- en varkensgehakt gemengd.
Een ui wordt gebakken met cactusvrucht en komijn.
In een andere schaal komt de room...
met stukjes kaas ter decoratie.
Maar het geheim van dit heerlijke gerecht is de mole-saus.
Hoe vordert het eten?
Hallo. -Tita, je hebt vieze handen.
Ik wil niet dat ze aan je went.
Want je gaat terug naar Eagle Pass.
De ingrediënten voor de champandongo zijn klaar.
De mole moet nog even trekken zodat de smaak sterker wordt.
Ja, hij smaakt flauw.
Waarom kleed je je niet om?
Ga je klaarmaken. Ik zorg voor de mole. -Bedankt, Fina.
Ik ga wat laurier halen en dan kleed ik me om.
Ik hou van je.
Je maakt me de gelukkigste man op aarde, Tita.
Breng meer borden.
De bloemen, alsjeblieft.
Wat is er met jou?
Dat zijn veel pepers, vind je niet, Tita?
Nee.
Tijdens het koken bleef Tita maar aan dat beeld denken.
Pedro's vingers die Rosaura's jurk dichtknoopten.
Hoe ze allebei naar hun dochter keken.
Wederom dat gezin dat zij altijd al wilde hebben.
Men zegt dat de mole die dag donker was.
Donkerder dan de bodem van een put.
Donkerder dan Tita's blinde jaloezie.
Het smaakt goed, Tita.
Ik ga wat water drinken.
Goedenavond.
John, kijk of de gasten goed worden bediend.
Ik ga alles in de keuken controleren.
Een etentje met vrienden?
Goedenavond, Pedro. -Hallo, goedenavond.
Kom binnen, welkom. -Welkom.
Je hebt heel Piedras Negras uitgenodigd. -Niet overdrijven.
Goedenavond, Pedrito. Leuk je weer te zien.
Generaal, Valentina, het is een eer dat jullie er zijn. Welkom.
Bedankt voor de uitnodiging, Rosaura.
Goedenavond.
Fijn dat het beter met jullie gaat.
Excuseer ons. -Kom binnen.
Hoe kon je? Hij wilde me vermoorden en nu is hij m'n gast?
Rustig. Welkom, goedenavond.
Rustig, Pedro.
Hij moet zien dat we niets te verbergen of te vrezen hebben.
En zo ziet hij dat het goed gaat hier.
Goedenavond.
Hoe gaat het?
Goede reis gehad? -Prima.
Fijn om u te zien. -Welkom.
Goed zo, persen.
Persen.
Zo jong, dat zou jammer zijn. -Zo jammer.
Mevrouw Berenice, hoe gaat het met uw man?
Fijn dat u de moed weer hebt gevat.
Kinderen zijn een zegen. -Dat is waar. Dank u.
Weet u hoe laat we gaan eten?
Ik zal even gaan kijken.
Gefeliciteerd, lieverd.
Alles ziet er geweldig uit. -Heel erg bedankt.
Hoe gaan we dit betalen?
Het is geregeld. Vertrouw me.
Maar Rosaura... -Vertrouw me.
Beste neef.
U hebt wel lef om hier te komen.
Heb ik lef?
Jij hebt lef om terug te komen naar Piedras Negras, Pedrito.
Ik kom er wel achter waarom je hier bent.
Nou, ik... -Goedenavond, allemaal.
Bedankt voor jullie komst.
Ga zitten, het eten is klaar.
Beste vrienden. Allereerst wil ik jullie bedanken...
dat jullie bij ons zijn op deze speciale dag.
Vandaag eren we niet alleen mevrouw Elena de la Garza...
een onberispelijke vrouw die haar leven gaf voor deze haciënda...
en deze jarenlang productief heeft gehouden...
maar we vieren ook een nieuw tijdperk in Las Palomas.
Samen met m'n man, Pedro Múzquiz...
zal ik de pracht en praal op de haciënda terugbrengen.
Ten tweede wil ik een toost uitbrengen op de gezondheid van onze erfgename.
Esperanza Múzquiz de la Garza.
En ten slotte...
wil ik een toost uitbrengen op m'n jongere zus...
en haar eeuwige liefde, dr. John Brown...
die vanavond officieel hun verloving aankondigen.
Op hun gezondheid.
Ik hoop dat ze net zo gelukkig worden als wij.
Proost. -Proost.
Bravo.
Lang leve het bruidspaar.
Geniet ervan. -Dank je.
Tita's gevoelens, gevangen tussen de tortilla's in de champandongo...
beïnvloedden iedereen die haar gerechten at.
Naarmate de tijd verstreek...
leek de enchilada minder sterk...
maar hij veroorzaakte onbeheersbare jaloerse uitbarstingen.
Ik hou je in de gaten.
Het is heerlijk.
Echt heerlijk. -Maar nogal pittig.
Nogal, ja.
Pedro.
Meneer. -Pardon.
Wat is er?
Ik ben zo terug.
Laat me u onderzoeken. -Er is niets aan de hand.
Het glas zit bij de pees, pas op.
U houdt iedereen voor de gek, maar mij niet.
Wat bedoelt u? -U hebt misbruik van Tita gemaakt.
Dat heb ik helemaal niet gedaan.
Ik heb voor haar gezorgd. De nonnen deden dat niet.
U weet dat we van elkaar houden.
Waarom bent u dan met Rosaura getrouwd? -Is het ernstig, dokter?
Nee.
Het is maar een schrammetje. -Gaat het?
Ja, prima.
Vond je het niet wat snel?
Je hoort dat ik dood ben en jij verlooft je.
Praat niet over dingen waar je niets van weet.
Of wilde je soms dat ik zou wachten tot je een derde kind had met Rosaura?
Zij heeft tenminste op me gewacht.
Ik ben het zat.
Nee, echt, kijk, dit is een echte haciënda.
Mag ik even jullie aandacht?
Ik hoop dat jullie het naar je zin hebben.
John en ik willen jullie uitnodigen voor een evenement.
Jullie zijn allemaal uitgenodigd voor onze bruiloft.
Hier, in Piedras Negras.
Bedankt.
Je verslindt haar met je ogen.
Ik hou je in de gaten.
Ze hebben alles uit de kast gehaald.
Met andermans geld nog wel.
Ja, met het geld dat wij ze hebben geleend.
Ik hoop dat ze het kunnen terugbetalen.
Dat zeg ik, verdomme. Waarom bent u zo koppig?
Het is niet het volk, maar de regering die ons niet laat groeien.
Let op uw woorden, José. Anders krijg u problemen, begrepen?
Tita is heel snel verloofd.
Zou ze zwanger zijn?
Integendeel.
Tita is altijd verliefd geweest op de dokter, maar hield dat verborgen.
door die mooie ogen die fonkelen als de bliksem
voel ik een jaloezie ontstaan die me doet blozen als rode bessen
Ja, kom op, persen.
Persen. Ja.
Blijf persen. Persen.
Goed zo.
Wat is er, Fina?
Niets.
Ik ben verdrietig.
Ik ga poetsen, dan voel ik me wel beter.
Vanwege Jesús, je vriend?
We hebben gepraat toen ik naar de markt ging.
Ik vroeg hem hier te komen, als hij van me hield. Nadat ik vertelde....
Maar hij is niet gekomen.
Kom op, ga naar bed.
Nee, er moet buiten nog van alles.
Dat doe ik wel. Ga jij maar naar bed.
Dank je, Tita.
Welterusten.
Ik ben vader.
Ja.
Juan.
Hallo.
Tita en ik gaan trouwen.
En ik eis dat u als de heer die u bent...
onze verloving respecteert en m'n verloofde met rust laat.
Ik moet haar beschermen tegen een opportunist als u.
De enige opportunist die twee vrouwen gebruikte, bent u.
Ik heb Tita niet genezen met een verlovingsring.
Pedro. -Hebt u dat met uw ex-vrouw ook gedaan?
Rustig, John. John. Stop.
John, genoeg. Rustig, alsjeblieft.
Zijn jullie gek geworden?
Waar was u toen Tita op sterven lag in het gesticht?
Ik kroop uit een massagraf. Ze dachten dat ik dood was.
Zodra ik kon lopen, ging ik naar Eagle Pass.
En daar was ze.
Gelukkig.
Maar ze was niet alleen.
Wat deed je met hem? -Ik was aan het opruimen.
Zweer het. -Jij bent zo niet.
Ik dacht dat ik dit aankon, maar ik kan niet verdragen hoe je naar hem kijkt.
Wilde je daarom hierheen? Om hem te zien?
Tita, ik praat tegen je.
Juan, rustig, alsjeblieft.
Hoe kan ik rustig zijn? Je denkt zeker dat ik gek ben.
Ik ben niet de vader van die jongen.
Zeg je nu dat dit kind van een ander is?
Ik weet het niet. Zeg jij het maar.
Als je dat denkt, gaan we. Maak je geen zorgen.
Waarom heb je me niet verteld dat je me bent gaan zoeken?
Omdat ik je gelukkig zag met John.
Je bent een geweldige vrouw, Tita.
de volgende keer:
Doe niet alsof er niets is gebeurd.
Die avond was echt.
Het was een vergissing.
Ik heb iets heel ergs gedaan.
Ik zocht je. -Kunnen we praten?
Ik heb de pastoor gevraagd de bruiloft te organiseren.
Wie bezwaar heeft tegen dit huwelijk...
mag het hier vastleggen.
Vertaling: Nikki Kragten Iyuno