Wat maak je? -Wentelteefjes.
Wil je ook?
Wat gebeurt er?
Ik ben dood.
Zulke dromen vullen meerdere pagina's van m'n oudtante Tita's dagboek.
Zelfs in haar dromen kon ze haar trieste realiteit niet ontvluchten.
Robertito's dood...
de diepe haat waardoor haar moeder haar daar opsloot...
en het recente nieuws van Pedro's executie...
leidden ertoe dat ze stopte met praten.
Ze zeggen dat Tita zo veel huilde dat ze geen tranen meer over had.
Dus bleef ze huilen...
tot ze van binnen opdroogde.
In die dagen, toeval of niet...
kende Piedras Negras de ergste droogte in de geschiedenis.
Maar Tita wist niet dat op enkele kilometers van haar gevangenis...
een wonder was gebeurd.
Sommigen zeggen dat de kogel tussen de longen door ging en het hart miste.
Anderen zeggen dat het geweer van de soldaat blokkeerde...
en hij alleen in z'n borst werd geraakt door kogelfragmenten.
Ik denk nog steeds dat het lot ingreep...
zodat Pedro Múzquiz niet ver weg van Tita zou sterven.
Heb je het goede adres? -Ja.
Schiet op dan. -Ja.
Stop onderweg nergens.
Als mevrouw Elena erachter komt, vermoordt ze ons.
Het gaat om Tita de la Garza.
Wat is er gebeurd? -Ze heeft hulp nodig.
Wacht even.
Dokter, waarmee kunnen we u helpen?
Goedemorgen, eerwaarde moeder.
Ik kom voor Tita de la Garza.
Tita? -Ja.
Ik ben bevriend met haar familie. Mevrouw Elena heeft me gestuurd.
Ze heeft het druk.
Ze wil weten of Tita in orde is.
Kunt u me naar haar toe brengen?
Ze eet niet...
dus het kan geen kwaad dat een dokter haar bezoekt.
Tita?
Mijn hemel. -We weten niet wat we moeten doen.
Ze zegt niets en ze eet niets.
Mevrouw Elena heeft ons nog geen cent gestuurd.
We weten niet wat we moeten doen.
Ze is uitgedroogd.
Wat doet u? Haar moeder moet toestemming geven.
Denkt u dat ze zoveel tijd heeft?
U mag haar niet meenemen.
Als Tita sterft, bent u verantwoordelijk.
Wilt u die last dragen?
Ik ga dit aan mevrouw Elena vertellen.
Hij ligt daarachter.
Pedro?
Grace?
Breng het infuus, alstublieft.
Papa, wie is dat?
Ze heet Tita.
Komt het goed met haar? -Ja.
Dokter. -Dank u.
Verder nog iets? -Nee, dank u.
Kom mee.
rebellenkamp
Pedro?
Gertrudis? -Hallo.
Waar ben ik? -Bij ons, Pedro.
Je bent hier al een paar dagen. -Dagen?
We dachten dat je nooit meer wakker zou worden.
Je hebt geluk gehad, Pedro. Je leeft nog.
Je hebt dat lint al die tijd niet losgelaten.
Tita? Ik moet...
Ik moet Tita vinden.
Gertrudis.
Breng me naar haar toe. Alsjeblieft. -We kunnen niet naar Las Palomas, Pedro.
Niet meer.
Je oom is nu generaal of zo.
De haciënda van je vader is nu van hem.
Er waren overal soldaten, dus we moesten daar weg.
En m'n vader?
Is hij in orde? -Ik weet het niet.
Probeer iets te eten.
Als u niet eet, kan ik het infuus niet weghalen.
Ik weet dat u me hoort.
U zit hier goed.
U bent veilig bij mij en Grace.
Dank u.
Ik laat ze u nooit meer pijn doen.
Dat zweer ik.
Hoe voel je je? -Beter.
Wat is er? -Ik ben een idioot.
Ik was bijna dood, en waarvoor?
Ik kon m'n vaders haciënda niet eens beschermen.
Ik heb jullie gefaald.
Je hebt gedaan wat je kon. -Nee.
Ik heb de ene fout na de andere gemaakt.
Ik was egoïstisch.
Kijk wat ik heb aangericht.
Ik zal m'n zoon nooit meer zien.
Alsjeblieft.
Help me Tita terug te krijgen.
Kijk jou dan.
Je hebt meer levens dan een kat, man.
Ja.
Kom je wat drinken?
In deze dagen van chaos en verwarring...
bidden we voor allen die blijven vechten...
om vrede te brengen naar Piedras Negras.
We bidden ook voor de eigenaren van de haciënda's...
die zijn aangevallen door rebellen.
Door boeven die misbruik maken van de beschamende situatie in ons land...
om te plunderen en paniek te zaaien.
Het zijn duistere tijden.
Maar we blijven vertrouwen op Onze Vader.
We vertrouwen ook op ons leger...
onder leiding van generaal Felipe Múzquiz, die hier aanwezig is.
Moge Zijn licht overal schijnen...
om vrede te brengen in onze geliefde gemeenschap.
We staan op.
Wanneer wordt alles weer normaal?
Toen Madero de macht verloor...
was het logisch dat Villa's rebellen zich zouden terugtrekken.
Er zitten er nog maar een paar in de bergen, toch?
In de bergen en hier.
Ze vallen haciënda's aan en stelen vee.
Het is een kwestie van dagen voor we ze pakken.
Generaal Múzquiz, kunnen we even praten?
Ik heb duidelijk gezegd dat we niets te bespreken hebben.
Moet ik m'n stem verheffen?
Ik denk niet dat u nog meer de aandacht kan trekken dan u al hebt gedaan.
Uw familie heeft veel ophef gemaakt in Piedras Negras.
Wat wilt u?
Ik heb een vergunning nodig voor m'n dochter Rosaura.
Ze is nodig op de haciënda. -De weduwe van een wapenhandelaar?
Ze heeft niets gedaan.
Als uw dochter terugkomt, moet ik haar wel arresteren.
Vergeet niet dat ik uw neef zelf heb aangegeven.
En in ruil daarvoor heb ik die andere, rebelse dochter van u laten leven.
We staan quitte.
Excuseer mij. -Wacht.
Ik geef u een deel van m'n land. Voor een goede prijs.
Dat zou ik niet eens als gift accepteren.
Het kost veel geld om daar iets te verbouwen.
Dat land is droger dan u.
U bent een beest.
Vergeet niet dat u een vrouw bent en alleen.
Als ik zou willen, kan ik al uw land afpakken.
Begrijpt u dat?
Felipe? -Ja, lieverd.
Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons, zondaars...
nu en in het uur van onze dood, amen.
Weesgegroet Maria, vol van genade, de Heer is met u.
Gij zijt de gezegende onder de vrouwen...
en gezegend is de vrucht van uw schoot, Jezus.
Heilige Maria, moeder van God, bid voor ons, zondaars...
nu en in het uur van onze dood, amen.
Dat is niet van u, Nicolás.
Ik kijk alleen even.
Oké.
Waarom is Nicolás er nog?
We zouden hem laten gaan.
We hebben mannen nodig.
Hij is onbetrouwbaar.
Als hij een verrader was, had hij ons allang verlinkt.
En die hinderlaag van Múzquiz? Denk je dat dat toeval was?
We hebben dit al besproken, Gertrudis. -Maar we kwamen nergens.
Erover zwijgen zal het niet uitwissen.
Pedro mag niet naar Las Palomas. -Waarom niet?
Hij brengt ons in gevaar. Misschien volgen ze hem.
Hoelang moeten we ons nog verstoppen?
Geen idee. Tot we het bevel krijgen.
We moeten iets doen. De mensen wachten en de voorraden zijn bijna op.
Ik hoor het wel als je klaar bent met zwelgen.
We verdelen de bonen en maïs.
En we gaan het vlees pekelen.
Tot de kippen weer gaan leggen.
Er is niet veel graan voor de kippen. Moeten we het bewaren?
Geef het ze. We hebben eieren nodig.
Er staat weinig water in de put. Niet genoeg voor een week.
Dan gaat niemand in bad. Het duurt nog even voor de regen komt.
Vergeet niet, God geeft kracht naar kruis.
We slaan ons er wel doorheen.
Ik heb een lening gevraagd en die krijg ik.
Maar ik heb jullie hulp nodig.
Oké?
Genoeg met die lange gezichten. Het komt goed.
Doe de deuren dicht. -Ja, mevrouw Elena.
Kom op. -Ja.
Wat staat er?
Dochter, het wordt met de dag gevaarlijker.
Je bent niet veilig in Las Palomas.
Blijf waar je bent tot ik weer schrijf. God zegen je.
Ik kan niet terug.
Het is te gevaarlijk.
En hoe moet het nu dan?
Wie zal er voor je zorgen?
Laat haar maar even.
Ze heeft een graf nodig om te rouwen om haar man.
Ik hoop dat ze snel terug kan naar Piedras Negras.
Ik ook.
Deze kant op.
Ga zitten.
Oké. We zijn in deze kamer omdat ik u iets wil vertellen.
Lang geleden...
ontdekte een alchemist het eerste chemische element.
Fosfor.
Hij besefte dat het ontsteekt als je het mengt met zuurstof.
Dit hier is pure zuurstof.
Ik kreeg het door waterstofperoxide te ontleden.
Om een lucifer te laten ontbranden, heb je een ontsteker nodig.
Alleen zo verkrijg je het licht en de hitte.
Ik vertel u dit omdat m'n oma die Kikapú was...
altijd zei dat onze ziel op dezelfde manier werkt.
Stel u voor dat we allemaal een doosje lucifers in ons binnenste dragen.
In ons geval is de zuurstof de adem van de persoon die we liefhebben.
De ontsteker is het genot dat hun nabijheid schenkt. Hun warmte.
Wat we nodig hebben om het vuur aan te steken.
Tita, het is heel belangrijk...
om de juiste elementen te vinden om die innerlijke vlam aan te steken...
en een zinvol leven te leiden.
Anders kan dat doosje lucifers nat worden...
en zal het nooit meer ontbranden.
Er zijn momenten in het leven dat we een nieuwe ontsteker moeten zoeken.
Alleen dan steken we het vuur aan zodat de vlam niet dooft.
Tita, ik weet dat u veel hebt meegemaakt.
Maar m'n oma zei dat als we een lucifer pakken...
en opschrijven wat ons pijn doet, dat de pijn kan verzachten.
Zullen we eerst uitzoeken waarom u niet praat?
Kijk.
Wilt u proberen om het op te schrijven?
Ben je er klaar voor?
Zorg voor m'n zus.
Denk je dat ze me terugneemt?
Ik hoop het.
Ik praat niet omdat ik niet wil praten.
Brown zag deze opstandigheid...
als de eerste stap in Tita's lange reis naar vrijheid.
Dus hij durfde te denken dat misschien hij wel...
de ontsteker in Tita's leven kon zijn.
Zo.
Eet smakelijk. Jij ook, Alex.
Wat is dit? -Eten, Alex. Heerlijk eten.
Rosbief. Daar ben je dol op. -Niet meer.
Er is niets anders.
Eet, Alex. Het is heerlijk.
Maar het ziet er vies uit. -Jongen.
Ik eet dit niet. -Dan ben je hier klaar.
Ga maar naar je kamer.
Dokter, het komt wel goed.
Mag ik dat opeten?
Tita kon er als kind al niet tegen als iemand honger had.
Je hebt hem geholpen. Hij heeft je paard mee.
Als ze hem pakken, zijn we de klos.
Ik kon hem niet tegenhouden.
Is Pedro nu de baas of zo?
Sinds wanneer ben je tegen me?
Ik ben niet tegen je, Juan.
Maar de drank en de nederlaag maken je gek.
Wat? -Het is Nicolás.
Hij heeft je paard en je geweer gepakt en is vertrokken.
Ik zei toch dat hij een verrader was.
We moeten hier zo snel mogelijk weg.
Die schoft.
Breek het kamp op. We gaan.
Kom op. Opschieten, mannen.
Schiet op. Neem alles mee. Kom op.
Goedenavond.
M'n excuses voor m'n vrijpostigheid.
Ik herinnerde me hoeveel u van koken houdt.
De ontsteker activeren is belangrijk voor uw herstel...
dus misschien wilt u het proberen.
Onze keuken staat tot uw beschikking.
Wanneer u maar wilt.
De ontsteker.
Je bent verdrietig, meisje.
Dat is normaal.
Je hebt veel verloren.
Je hoeft niet te koken als je hart het niet voelt.
Jij bepaalt je eigen geluk.
Laat je geluk niet van iemand anders afhangen.
Dokter.
We hebben genoeg hout.
Wat doet u?
Ik probeer me te herinneren hoe ik iets bouw.
Alex, help je me?
Ja. -Voorzichtig, Alex.
We maken een verrassing voor Tita.
Hier. Voorzichtig.
Hoeveel? -Twee.
Generaal.
Er was hier een kamp, maar ze zijn weg. Al een paar dagen, waarschijnlijk.
Ga naar de heuvels en zoek die verrader.
Kom niet terug zonder hem.
Deze keer hang ik hem zelf aan een boom.
We gaan. -Laat hem gaan.
Ik praat misschien te veel, maar ik lieg niet.
Ik zei toch dat uw neef nog leeft.
Ik wil uw geld niet, generaal. -Wat dan?
Ik zou me graag bij uw beruchte bende voegen.
Die bestaat niet.
Dat zijn allemaal roddels en geruchten.
Natuurlijk.
Het zijn slechts rebellen die de haciënda's leegplunderen.
En daar hoeft u ook niets van te weten, toch?
Dank u.
Ik ben blij dat ik uw stem weer hoor.
De bloemen van de amarant zijn geweldig.
Ja. Ze zijn prachtig.
U mag er wel een paar afknippen.
Wist u dat het Huichol-volk ze Wa'vi noemt...
en ze vereren, omdat ze tegen droogte kunnen?
Hun algemene naam komt van het Griekse 'amaranthus'...
en dat betekent 'de bloem die niet vervaagt'.
'Alegrias'. -Precies.
Je kunt er ook 'alegrias' mee maken.
Mag ik uw keuken gebruiken?
Ga uw gang.
Dank u.
Om de alegrias te maken, moet je eerst de pluimen drogen...
om aan de amarantzaden te komen.
Je moet rozijnen, noten...
pompoenzaden en pinda's in een pan doen...
om ze op laag vuur te roosteren.
In een andere pan moet je een grote hoeveelheid bruine rietsuiker smelten.
Dan voeg je honing en een paar druppels citroen toe.
Daar voeg je de geroosterde zaden en de amarant aan toe.
Meng alle ingrediënten en vul de mallen om de alegrias te vormen.
Toen ze de zoete smaak van de bruine suiker en de honing proefde...
voelde Tita de warmte in haar hart.
De opluchting. Een streling.
Misschien was het een teken dat haar lot, voor het eerst...
in haar eigen handen lag.
alegrias amarantrepen
klein krekeltje
sterrenlicht
klein krekeltje
ga maar slapen
Welterusten, jongen.
Ze heette Emma.
Ze stierf tijdens de bevalling van Alex.
De placenta zat vast aan de baarmoeder en ik kon haar niet redden.
Ze was een geweldige vrouw.
En nu, steeds als ik iemand genees...
krijg ik iets terug van wat ik kwijt ben.
Ik moet toegeven...
dat ik bang was om u ook kwijt te raken.
Ik weet wat u voor Pedro Múzquiz voelde.
En ik weet dat u rouwt.
Maar geloof me...
elke pijn...
hoe groot die ook is...
gaat uiteindelijk voorbij.
Het leven is gul.
Het geeft ons altijd nieuwe kansen om gelukkig te zijn.
Welterusten.
Delfino?
Ze hebben u geëxecuteerd.
Als iemand ontdekt dat ik nog leef, vermoorden ze me voorgoed.
Ik kom voor Tita.
Ze is hier niet meer.
Goedemiddag. -Welkom.
Bedankt.
Welkom terug, Rosaura.
Je bezoekjes doen m'n vriend heel goed.
Kom binnen. -Bedankt.
Hoe gaat het met u, meneer Pedro?
Die vervloekte ziekte.
Het treft alleen landarbeiders, zeiden ze.
Moet je me nu zien.
Ik ga dood als een knecht.
Tyfus maakt geen onderscheid.
En jij?
Hoe gaat het met jou?
Het maakt me verdrietig om je zo te zien.
Het is tijd dat je doorgaat met je leven.
Nee, ik zal Pedro nooit vergeten.
Ik zal m'n hele leven rouwen.
Net als m'n moeder.
Het spijt me.
Ik wil u niet verdrietig maken.
Door...
Door je bezoekjes voel ik me beter.
Rosaura, je bent nog jong.
Ga verder met je leven.
Ik weet dat u me het beste wenst.
Maar ik weet niet hoe.
Goedemiddag.
Hoe vindt u het?
Prachtig.
Alex zal heel blij zijn.
Ik moet u voor zoveel bedanken.
Ik moet u bedanken voor alles wat u voor mij hebt gedaan, dokter.
Zullen we elkaar met jij aanspreken?
John.
Ja.
Ik heb nagedacht.
Ik wil niet terug naar Las Palomas.
Ik ben hier gelukkig.
Ik voel me vrij.
Misschien was het dat gevoel van geluk dat Tita in de alegrias had gestopt...
waardoor dr. Brown actie ondernam.
Nu wist hij zeker dat hij de ontsteker kon zijn die Tita nodig had.
Blijf zolang je wilt.
Dank je.
Hij was klaar om weer lief te hebben.
Tita, kunnen we even praten?
Ja, hoor.
Kom.
Ik wil niet dat je je ongemakkelijk voelt...
maar ik wil je al een tijdje iets vertellen.
Het is wonderlijk.
Toen je hier net was, moest ik voor jou zorgen.
Maar jij hebt mij weer tot leven gewekt.
Ik ben bereid je moeder onder ogen te komen en de gevolgen daarvan...
omdat ik weet dat je het verdient om gelukkig te zijn.
Ik denk dat ik je gelukkig kan maken.
Tita.
Zou je met me willen trouwen?
Die middag hielpen die zorgzaamheid, de veiligheid...
en de tederheid die ze nog nooit had gehad...
Tita om een beslissing te nemen.
Ja.
Ja? -Ja.
Ja. Ja.
We zoeken je bazin.
Laat me los.
Doe open. Mevrouw Elena.
Doe open.
Wie wil er dood?
Wegwezen, Nicolás. -Nee, ik pak eerst wat van mij is.
Niemand komt hier binnen.
Ik ben dapperder voor dit huis opgekomen dan jij ooit zult zijn.
Kalmeer.
Mevrouw, mevrouw.
Raak dat meisje niet aan.
Neem haar mee. Ze is van jou. -Laat haar los.
Laat haar los, beesten. Laat haar los.
Eens zien of jullie deze raden.
Ik ben zo lang als een weg.
Ik ga langs de velden en de windmolens.
Maar ik ben geen man of vrouw.
Heeft het voeten?
Nee, maar het beweegt zich voort.
De stroming? -Bijna.
Een rivier? -Dat klopt, Alex.
Ik wist het, ik heb gewonnen.
Ik wist dat je het zou raden.
De alegrias zijn echt lekker.
Ze zijn heerlijk, Tita. Bedankt.
Bedankt, Tita. -Bedankt.
Bedankt dat je dit doet. -Nog wat thee?
Nee, dank u.
Zeg maar dag, Alex. Tijd om naar bed te gaan.
Mag ik de laatste? -Ze zijn voor ons allemaal.
Er liggen er nog meer in de keuken. Pak maar.
Maar eerst krijg je de kieteldood.
Grace, help me. -Ik kom. Kom hier.
Het is al laat. -Alsjeblieft.
Zorg dat je het niet koud krijgt.
Papa, papa. Waarom moet ik naar bed?
Je moet naar bed omdat je een kind bent.
Maar morgen spelen we weer.
Beloof je dat? -Ja.
Ik ga naar bed, maar alleen als jij meegaat.
Oké. Kom op.
Gaat het?
Ja. Het gaat prima.
Dragen of loop je zelf? -Dragen.
Ja? Kom maar.
Ik ben zo terug.
Pap, ik heb een raadsel voor je. -Vertel.
Het gaat langs de windmolens... -Zo gaat het niet.
Oké, ik begin opnieuw. Het gaat langs de velden...
Pedro kon het niet aan om Tita in andermans armen te zien.
Die avond brak z'n hart.
Alle liefde die hij ooit voor haar had gevoeld...
veranderde in jaloezie en wrok.
Maar ik weet dat dat niet waar is.
Diezelfde avond besefte hij...
dat zijn aanwezigheid alleen maar meer leed in Tita's leven kon brengen.
Op dat moment, met z'n hart aan flarden...
nam Pedro de moeilijke beslissing om z'n liefde op te offeren...
zodat Tita gelukkig zou zijn.
Kom op.
Delfino? -Het gaat om uw moeder, mejuffrouw Tita.
de volgende keer:
Amnestie, ondertekend door de president van Mexico.
Wat doe je hier, Tita?
Laat me je helpen. -En Fina?
Raak me niet aan.
Voorzichtig, dokter. Tita kan van uw leven een lijdensweg maken.
Ze zal altijd van hem blijven houden.
Vertaling: Nikki Kragten Iyuno