Hvað ertu að elda? -Eggjabrauð.
Viltu?
Hvað er að gerast?
Ég er dauð.
Draumar sem þessir fylla margar síður í dagbók Titu langömmusystur.
Ekki einu sinni í draumum gat hún flúðir dapra tilveru sína.
Dauði Robertitos,
hatrið sem fékk móður hennar til að loka hana þarna inni
og nýlegar fréttir af aftöku Pedros
tóku loks rödd hennar frá henni.
Sagt er Tita hafi grátið svo mikið
að hún kláraði tárin.
Því grét hún áfram
þar til hún þornaði að innan.
Þessa daga, hvort sem það var tilviljun eður ei,
varð mesti þurrkur í sögu Piedras Negras.
Tita vissi ekki að rétt hjá fangelsi hennar
hafði kraftaverk átt sér stað.
Sumir segja að kúlan hafi farið gegnum lungun, en ekki í hjartað.
Aðrir að riffill hermannsins hafi stíflast
og aðeins brot úr kúlunni hæft brjóst hans.
Ég held enn að förlögin hafi gripið inn í
svo Pedro Músquiz dæi ekki fjarri Titu.
LAS PALOMAS BÚGARÐURINN
Eru með rétt heimilisfang? -Já.
Flýttu þér þá. -Komdu.
Vogarðu þér ekki að stansa.
Ef frú Elena kemst að þessu drepur hún okkur.
ARNARSKARÐ TEXAS
Það er Tita De la Garza.
Hvað gerðist? -Hún þarfnast aðstoðar.
Gefðu mér smástund.
Læknir, hvernig getum við aðstoðað?
Góðan daginn, Móðir.
Ég er hér að hitta Titu De la Garza.
Titu? -Já.
Ég er fjölskylduvinur. Elena bað mig að heimsækja hana.
Hún er afar upptekin.
Hana langar að tryggja að Tita sé heil heilsu.
Geturðu farið með mig til hennar?
Barnið hefur ekki borðað
svo það skaðaði ekki að læknir liti á hana.
Tita.
Jesús. -Við vitum ekki hvað skal gera.
Hún opnar ekki einu sinni munninn.
Elena hefur ekki sent okkur peninga
svo við vitum ekki hvað skal gera.
Hún er algjörlega þurr.
Hvað ertu að gera? Þú þarft leyfi móður hennar.
Heldurðu að konan geti beðið?
Þú mátt ekki fara með hana.
Ef Tita deyr er það þér að kenna.
Viltu bera þá byrði?
Ég segi frú Elenu frá þessu.
Hann er þarna.
Fyrir innan.
Pedro.
Grace.
Færðu mér sermið.
Pabbi, hver er hún?
Hún heitir Tita.
Verður í lagi með hana? -Já.
Læknir. -Þakka þér fyrir.
Eitthvað fleira? -Nei, takk.
Komdu.
BÚÐIR UPPREISNARMANNA ST. ELENUGLJÚFUR
Pedro?
Gertrudis? -Góða dag.
Hvar er ég? -Þú ert hjá okkur, Pedro.
Þú hefur verið hér í marga daga. -Marga daga?
Við héldum að þú vaknaðir ekki.
Þú ert heppinn, Pedro, að vera á lífi.
Þú hefur haft borðann allan tímann.
Tita. Ég þarf að...
Ég þarf að finna Titu.
Gertrudis...
Farið með mig til hennar.
Við getum ekki farið til Las Palomas.
Ekki lengur.
Frændi þinn er orðinn hershöfðingi.
Nú á hann búgarð föður þíns.
Hermenn alls staðar svo við þurfum að fara.
Hvað um pabba minn?
Veit hann þetta? -Ég veit það ekki.
Reyndu að borða.
Þú jarnar þig aldrei annars.
Ég veit að þú heyrir til mín.
Það er allt í lagi.
Þú ert óhult hjá okkur Grace.
Þakka þér fyrir.
Ég leyfi þeim aldrei skaða þig aftur.
Ég sver það.
Hvernig líður þér? -Betur.
Hvað er að? -Ég er kjáni.
Ég var næstum drepinn og til hvers?
Ég gat ekki varið búgarð pabba.
Ég brást þér.
Þú gerðir hvað þú gast. -Nei.
Mér urðu á sífellt mistök.
Ég hef verið eigingjarn.
Sjáðu skaðann sem ég hef valdið.
Ég sé aldrei son minn aftur.
Gerðu það.
Hjálpaðu mér að ná Titu.
Að sjá þig.
Þú átt fleiri líf en köttur.
Já.
Hvað nú?
Þessa daga glundroða og uppnáms
biðjum við fyrir öllum sem halda áfram að reyna að
færa aftur frið til Piedras Negras.
Við biðjum líka fyrir eigendum búgarðanna
sem uppreisnarmenn hafa ráðist á,
glæpamenn sem nýta sér skammarlega stöðu lands okkar
til að ræna og dreifa ótta.
Þetta eru myrkir tímar.
En við treystur samt á heilagan guð.
Við treystum líka her okkar
leiddum um Felipe Músquiz hershöfðingja.
Megi ljós hann skína alls staðar
til færa elskuðu samfélagi okkar frið.
Rísið á fætur.
Hvenær verður allt aftur eðlilegt?
Án Maderos töldum við að uppreisnarhópar Villa drægu sig í hlé.
Eru þau ekki bara örfá í felum í fjöllunum?
Í fjöllunum og hér.
Þau ráðast á búgarða og stela nautgripum.
Við náum þessum glæpamönnum innan fárra daga.
Músquiz hershöfðingi, eitt orð?
Ég gerði ljós að við höfum ekkert að ræða.
Á ég að hækka róminn?
Þú fengir varla meiri athygli með því.
Fjölskylda þín hefur vakið athygli í Piedras Negras.
Hvað viltu?
Ég þarf leyfi fyrir dóttur mína Rosauru.
Ég þarf hana á búgarðinn. -Ekkju byssusala?
Hún gerði ekkert.
Ef dóttir þín snýr aftur verð ég að handtaka hana.
Ég minni á að ég kom sjálf með systurson þinn.
Og ég leyfði dóttur þinni lifa í staðinn, uppreisnarkonunni.
Við erum kvitt.
Hafðu mig afsakaðan. -Bíddu.
Ég gef þér hluta af landi mínu. Þú færð vel greitt.
Ég tæki ekki við því sem gjöf.
Það þarf mikið fé til að rækta nokkuð þar.
Landið er þurrara en þú.
Þú ert skepna.
Gleymdu ekki að þú ert kona og þú ert ein.
Ef ég vildi gæti ég svipt þig landinu.
Skilurðu það?
Felipe. -Já, elskan.
Heilaga María, móðir guðs, biddu yfir okkur syndurum
nú og á dánarstund okkar, amen.
Heilög María, full náðar, drottinn er með þér.
Blessuð ertu meðal kvenna
og blessaður er ávöxtur þinn, Jesús.
Heilaga María, móðir guðs, biddu fyrir okkur syndurum
nú og á dánarstund okkar, amen.
Þú átt þetta ekki, Nicolás.
Ég er bara að kíkja.
Allt í lagi.
Af hverju er Nicolás enn hér?
Við samþykktum að láta hann fara.
Við þurfum karla.
Honum er ekki treystandi.
Ef hann væri svikari væri hann búinn að segja til okkar.
Hvað um umsátur Músquiz? Var það tilviljun?
Við höfum rætt þetta, Gertudis. -En komumst ekkert.
Ég veit þú vilt ekki tala en þögn þurrkar það ekki út.
Pedro má ekki fara til Las Palomas. -Hví ekki?
Hann stofnar okkur í hættu og þau fylgja honum kannski.
Hve mikið lengur felum við okkur?
Ég veit ekki. Þar til við fáum skipun.
Við þurfum að bregðast við. Fólkið bíður og vistir eru á þrotum.
Segðu mér þegar þú hættir að vorkenna.
Við dreifum baunum og maís sem til eru.
Við söltum kjötið.
Þangað til hænurnar var að verpa reglulega.
Það er lítið korn fyrir hænurnar. Eigum við að geyma það?
Gefðu þeim það. Við þurfum egg.
Það er lítið vatn. Það nægir ekki út vikuna.
Enginn fer þá í bað. Við bíðum regntímans.
Munið, guð mótar bakið fyrir byrðina.
Við komumst gegnum þetta.
Ég bað um lán og ég fæ það
en ég þarf aðstoð ykkar.
Allt í lagi?
Ekki þennan súra svip. Við spjörum okkur.
Lokið dyrunum. -Já, frú Elena.
Áfram. -Já.
Hvað stendur í því?
DÓTTIR, ÞAÐ VERÐUR HÆTTULEGRA MEÐ HVERJU DEGI.
ÞÉR ER EKKI ÓHÆTT Í LAS PALOMAS.
VERTU ÞAR SEM ÞÚ ERT. GUÐ BLESSI ÞIG.
Ég má ekki fara til baka.
Það er of hættulegt.
Hvað gerist þá?
Hver hugsar um þig?
Leyfum henni ná því öllu út.
Hún þarf gröf til að syrgja mann sinn.
Vonandi kemst hún fljótt aftur til Piedras Negras.
Það vona ég líka.
Þessa leið.
Fáðu þér sæti.
Ég kom með þig hingað til að segja þér svolítið.
Fyrir löngu
uppgötvaði gullgerðarmaður fyrsta frumefni sögunnar.
Fosfór.
Hann áttaði sig á að blandað súrefni springi það.
Þetta hér er hreint súrefni.
Ég fékk það með því að sundra vetnisperoxíði.
Til að kvikni á eldspýtu þarf hvellhettu.
Það er eina leiðin til að fá ljós og varma.
Ég segi þér þetta því Kickapoo amma mín
sagði að sál okkar ynni á sama hátt.
Hugsaðu þér að það sé eldspýtustokkur inn í okkur öllum.
Í okkar tilfelli er súrefnið andardráttur ástvinar okkar.
Hvellhettan er ánægjan sem nærvera þeirra færir, varmi þeirra.
Það þurfum við til að kveikja eldinn.
Tita, það er mikilvægt
að finna réttu frumefnin til að kveikja innri logann
til að lifa merkingarbæru lífi.
Annars getur eldspýtustokkurinn blotnað
og þá kviknar aldrei á þeim aftur.
Í lífinu koma stundir þar sem við þurfum nýja hvellhettu.
Aðeins þá kveikjum við eldinn sem hindrar að loginn deyi út.
Tita, ég veit að þú hefur mátt þola margt.
Amma mín sagði að ef við tækjum eldspýtu
og skrifuðum hvað særði okkur gæti sársaukinn minnkað.
Komumst að því hvers vegna þú talar ekki.
Sjáðu.
Viltu skrifa það hér?
Ertu tilbúinn?
Sjáðu um systur mína.
Heldurðu að hún taki við mér?
Ég vona það.
ÉG TALA EKKI AF ÞVÍ ÉG VILJI ÞAÐ EKKI.
Brown sá að uppreisnin
var fyrsta skrefið í langri ferð Titu í átt að frelsi.
Hann vogaði sér að vona að hann gæti orðið hvellhettan í lífi Titu.
Svona.
Njóttu matarins.
Hvað er þetta? -Matur, Alex. Gómsætur matur.
Ofnsteikt nautakjöt. Þér líkar það. -Ekki lengur.
Það er ekkert annað.
Borðaðu, Alex. Það er gómsætt.
Það lítur illa út. -Sonur minn.
Ég borða þetta ekki. -Þá ertu hættur hérna.
Farðu til herbergis þíns.
Læknir, það verður í lagi með hann.
Má ég fá þetta?
Frá barnæsku þoldi Tita ekki að sjá neinn svangan.
Þú hjálpaðir honum. Hann tók hest þinn.
Ef hann næst erum við illa sett.
Ég gat ekki stöðvað hann, Juan.
Er Pedro nú yfirmaður hér?
Síðan hvenær ert þú á móti mér?
Ég er ekki á móti þér, Juan.
Áfengið og ósigrarnir rugla þig.
Juan. Juan.
Hvað? -Það er Nicolás.
Hann tók hestinn þinn og riffilinn og fór.
Ég sagði að hann væri rotta.
Við þurfum að fara sem fyrst.
Bölvaður hrappurinn.
Tökum saman. Við erum að fara.
Já. -Komum.
Fljót. Takið allt. Áfram nú.
Gott kvöld.
Afsakaðu,
en ég mundi hvað þér þykir gaman að elda.
Að virkja hvellhettuna er mikilvægt fyrir bata þinn
svo mér datt í hug að þú vildir reyna.
Eldhúsið okkar er þitt.
Hvenær sem þú vilt.
Hvellhettan.
Þú ert döpur, stelpa.
Það er eðlilegt.
Þú hefur misst mikið.
Þú þarft ekki að elda ef hjarta þitt er ekki í því.
Gleymdu ekki að það veltur á þér að verða glöð aftur.
Láttu hamingju þína ekki velta á öðrum.
Læknir.
Við eigum nóg timbur.
Hvað ertu að gera?
Reyna að muna hvernig maður byggir.
Alex, geturðu hjálpað mér?
Já. -Varlega, Alex.
Við komum Titu á óvart.
Hérna. Varlega.
Jæja? Hve margir? -Já. Tveir.
Hershöfðingi.
Hér voru búðir en þau eru farin.
Líklega fyrir nokkrum dögum.
Farið í hæðirnar og finnið svikarann.
Komið ekki aftur án hans.
Nú hengi ég hann sjálfur úr tré.
Komum. -Láttu þennan fara.
Ég kann að tala mikið en lygari er ég ekki.
Ég sagði þér að bróðursonur þinn væri á lífi.
Ég vil ekki peninga þína, hershöfðingi. -Hvað þá?
Mig langar að vera í kjötætuhópi þínum.
Hann er ekki til.
Það er bara slúður og sögusagnir.
Einmitt.
Þetta eru bara uppreisnarmenn sem ræna búgarða.
Þú veist ekkert um það.
Þakka þér fyrir.
Að heyra rödd þína gleður mig mjög.
Eilífðarblóm eru mögnuð.
Já. Þau eru falleg.
Þú mátt klippa þau ef þú vilt.
Vissir þú að Huicholfólkið kallar þau Wa'vi
og þau eru þeim heilög því þau sporna gegn þurrki?
Almennt nafn þeirra er komið úr grísku, amaranthus,
sem þýðir ''blómið sem dofnar ekki.''
Gleði. -Einmitt.
Þú getur líka notað þau til að skapa gleði.
Má ég nota eldhúsið þitt?
Það er þitt.
Þakka þér fyrir.
Til að undirbúa gleðina þarf fyrsta a þurrka puntinn
til að fá eilíðarblómafræ.
Svo þarf að bæta við rúsínum, hnetum,
graskersfræjum og jarðhnetum í pott
og láta það eldast við lágan hita.
Í öðrum potti þarf að leysa upp nokkurt magn af púðursykri.
Síðan bætirðu við hunangri og nokkrum sítrónudropum.
Bætið ristuðu fræjunum út í ásamt hreinum eilífðarblómum.
Blandið öllum efnunum saman og setjið í mót fyrir gleðina.
Þegar hún fann sætubragðið af sykrinum og hunangrinu
fann Tita varmann faðma að sér hjarta hennar.
Léttirinn. Gælurnar.
Kannski var það merki um að forlög hennar væri í fyrsta sinn
í hennar höndum.
EILÍFÐARBLÓMAGLEÐI
Sandskvetta
Stjörnubjarmi
Sandskvetta
Sofðu
Góða nótt, sonur minn.
Hún hét Emma.
Hún lést þegar hún ól Alex.
Legkakan festist í leginu og ég gat ekki bjargað henni.
Hún var frábær kona.
Þegar ég lækna einhvern finnst mér ég ná aftur hluta af því sem ég missti.
Ég verð að játa
að þegar þú komst óttaðist ég að missa þig líka.
Tita, ég veit hvað þér fannst um Pedro Músquiz.
Ég veit að þú syrgir.
En treystu mér,
allur sársauki,
hversu mikill sem hann er,
hverfur.
Lífið er örlátt.
Það gefur okkur sífellt tækifæri til að vera hamingjusöm.
Góða nótt.
Delfino.
Þú varst líflátinn.
Ef fréttist að ég sé á lífi verð ég endanlega drepinn.
Ég kom að finna Titu.
Daman er ekki lengur hér.
SAN ANTONIO TEXAS
Góðan dag. -Velkomin.
Þakka þér fyrir.
Velkomin aftur, Rosaura.
Heimsóknir þínar eru mjög góðar fyrir vin minn.
Komdu inn. -Þakka þér fyrir.
Hvernig hefur Pedro það?
Þessi fjandans sjúkdómur.
Hann ræðst víst aðeins á þá sem vinna á ökrum.
Sjáðu mig nú.
Ég er að deyja eins og verkamaður.
Taugaveiki gerir ekki mannamun.
Og þú?
Hvernig hefur þú það?
Að sjá þig svona gerir mig dapran.
Þú þarft að halda áfram með líf þitt.
Nei, ég gleymi aldrei Pedro.
Ég syrgi alla ævi.
Eins og móðir mín gerði.
Afsakaðu.
Ég vil ekki gera þig dapran.
Þínar...
Heimsóknir þínar láta mér líða betur.
Rosaura, þú ert of ung.
Haltu áfram með líf þitt.
Ég veit að þú vilt mér aðeins það besta.
En ég kann það ekki.
Góðan dag.
Líkar þér það?
Mjög.
Alex verður mjög ánægður.
Ég hef margt að þakka þér.
Ég þarf að þakka þér fyrir allt sem þú hefur gert fyrir mig.
Má ég tala óformlega við þig?
Gerðu svo vel.
Já.
Ég hef verið að hugsa.
Mig langar ekki aftur til Las Palomas.
Ég er ánægð hér.
Mér finnst ég frjáls.
Kannski var það ánægjutilfinningin sem Tita setti í kökurnar
sem hvatti Brown lækni til aðgerða.
Nú var hann viss um að hann gæti verið hvellhettan sem Titu vantaði.
Vertu eins lengi og þú vilt.
Þakka þér fyrir.
Hann fannst hann tilbúinn að elska aftur.
Tita, má ég ræða við þig?
Auðvitað.
Komdu.
Ég vil ekki koma þér í uppnám
en það er eitt sem mig hefur langað að segja þér.
Það er skrítið.
Þegar þú komst fyrst hingað átti ég að hjúkra þér.
En það varst þú sem færðir mig aftur til lífsins.
Ég er tilbúinn að mæta móður þinni og afleiðingunum af þessu
því ég veit að þú átt skilið að vera hamingjusöm.
Ég held ég geti veitt þér þá hamingju.
Tita...
Viltu giftast mér?
Þennan eftirmiðdag varð allt öryggið, umhyggjan
og hjartagæskan sem hún hafði aldrei notið áður
til að hjálpa að taka ákvörðun.
Já.
Já? -Já.
Já. Já.
Við komum að finna yfirmanninn.
Slepptu mér.
Opnaðu. Frú Elena.
Opnaðu.
Hver vill verða drepinn?
Út með þig, Nicolás. -Nei. Fyrst tek ég það sem ég á.
Enginn gengur inn á þennan búgarð.
Ég hef varið þetta hús af meira hugrekki en þú hefur í þér.
Slakaðu á.
Frú. Frú.
Snertu ekki stúlkuna.
Taktu hana. Hún er þín. -Láttu hana vera.
Sleppið henni, skepnurnar ykkar. Sleppið henni.
Sjáum hvort þú hefur heyrt þetta.
Ég er langur sem vegurinn.
Ég fer gegnum fyllingarnar og vindmyllurnar.
En ég hvorki karl né kona.
Er það með fætur?
Það hefur enga fætur en kann að hlaupa.
Straumurinn? -Næstum.
Fljót. -Það er rétt, Alex.
Ég vissi það. Ég vann.
Ég vissi að þú giskaðir rétt.
Þessar kökur smakkast vel.
Þær eru gómsætar, Tita. Þakka þér.
Þakka þér, Tita. -Þakka þér.
Þakka þér fyrir að gera þetta. -Meira te?
Ég er ágætur.
Kveddu, Alex. Nú þarf að fara í rúmið.
Má ég fá þá síðustu? -Þetta átti að vera handa okkur öllum.
Það eru fleiri í eldhúsinu. Sæktu þær. -Jæja.
Fyrst ég ætla að kitla þig.
Grace, hjálpaðu mér. -Komdu hingað.
Ég held það sé orðið framorðið. -Gerðu það.
Láttu þér ekki verða kalt.
Allt í lagi.
Pabbi. Pabbi. Segðu mér af hverju ég þarf að fara í rúmið.
Þú þarft að fara í rúmið því þú ert krakki.
Við leikum á morgun.
Lofarðu því? -Já.
Ég skal fara í rúmið en bara ef þú kemur með mér.
Komum þá.
Er í lagi með þig?
Já, ég er ágæt.
Á ég að bera þig? -Berðu mig.
Já? Komdu.
Ég kem strax aftur.
Pabbi, ég er með gátu handa þér. -Sjáum til.
Hann fer gegnum vindmyllurnar... -Hún er ekki þannig.
Ég skal þá byrja aftur. Hann fer um akrana...
Sagt er að Pedro hafi ekki getað séð Titu í örmum annars manns.
Þetta kvöld brast hjarta hans.
Og öll ástin sem hann bar til hennar varð að afbrýði og illkvittni.
En ég veit að ekkert að því er satt.
Það var þetta kvöld sem hann áttaði sig á að
nærvera hans gæti aðeins fært meiri þjáningar í líf Titu.
Þarna, með hjartað í tætlum,
tók Pedro þá erfiðu ákvörðun að fórna ást sinni
til að leyfa Titu vera hamingjusöm.
Komdu.
Komum. Komum.
Svona, komum.
Komum.
Delfino? -Það er móðir þín, ungfrú Tita.
Í NÆSTA ÞÆTTI
Náðun undirrituð af sjálfum forseta Mexíkó.
Hvað ertu að gera hér, Tita?
Ég skal hjálpa. -Hvar er Fina?
Farin. Ég skal hjálpa þér. -Snertu mig ekki.
Varlega, læknir. Tita getur gert líf þitt að Colgata.
Hún hættir aldrei að elska hann.
EINS OG VATN FYRIR SÚKKULAÐI
Þýðandi: Bjorgvin Thorisson Iyuno