FARE AVCISI
"GÜNÜN" HABERLERİ GAZETESİ
Fareci öğleden sonra benzinliğe geldi.
Ara yolda usulca yampiri yampiri ilerledi.
Çakıl taşlarında çıt bile çıkarmadı.
Tek omzunda bir ordu çantası asılıydı.
Büyük cepli demode bir kadife ceketi vardı.
Kadife pantolonu diz hizasında beyaz sicimle bağlanmıştı.
- Merhaba. - Buyurun.
Kemirgen görevlisi.
Küçük kara gözleriyle etrafı alelacele süzdü.
- Fareci mi? - Ta kendisi.
Sıska, kaba tenli, keskin hatlı,
üst çenesinden alt dudağına sapsarı iki dişi uzanan bir adamdı.
İnce ve yuvarlak kulakları ensesine yakındı.
Gözleri kapkara gibiydi
ama direkt baktığında sarı bir pırıltı görülüyordu.
- Hızlısınız. - Sağlık Dairesi'nden özel emir.
- Ya? Tüm fareleri yakalayacak mısınız? - Evet.
- Nasıl? - Evet. Nasıl?
Türüne, yerine bağlı. Fareye göre yöntem değişir.
- Kapanla herhâlde. - Ne? Kapanla mı?
Alaycı güldü.
Fare öyle yakalanmaz. Tavşan mı bu?
Başını kaldırdı,
burnunu bariz şekilde sağa sola oynatarak havayı kokladı.
Fareler zekidir. Yakalamak için tanıman lazım.
Bu meslekte fareyi tanıyacaksın.
Ne yaparlar dersiniz? Sizi gözlerler.
Siz onları yok etme planları yaparken onlar sizi gözler.
- Lağım işi değil, değil mi? - Hayır, lağım işi değil.
- Çetrefilli iştir. - Ya? Pek sanmıyorum.
Pek sanmıyorsun demek. Yap da görelim.
- Nasıl bir yol izlerdin, merak ettim. - Zehirlerdim herhâlde.
- Zehri nereye koyardın peki? - Lağıma dökerdim.
Zafer kazanmışçasına sırıttı.
Biliyordum, lağıma dökermiş.
O zaman ne olur, bilir misin? Zehrin akar gider. Lağım nehir gibidir.
Madem öyle, lağım işinde siz ne yapardınız Bay Fareci?
Fareci bir adım öne çıktı.
Meslek sırrını ifşa eden biri edasıyla kendinden emin, alçak bir sesle konuştu.
Şunu idrak etmen lazım, fare kemirgen bir hayvandır.
Önüne ne koyarsan kemirir.
Lağım işine denk gelirsen ne yaparsın?
Vıraklar gibi gırtlaktan, naif bir sesle konuşuyor,
her kelime, dilinde hoş bir tat bırakıyormuş gibi
ağzından iştahla dökülüyordu.
Paris alçısı tozuyla dolu kese kâğıtlarıyla
lağıma ineceksin, başka bir şeye gerek yok.
Onları borunun tavanına asacaksın, sarkacak ama suya değmeyecek.
Farenin uzanabileceği kadar.
Claud ilgiyle dinliyordu.
Fare lağımda yüzerek gelecek, torbayı görecek, duracak.
Koklayacak. Fena kokmuyor.
- Ne yapacak? - Kemirecek.
Doğru! Torbayı kemirecek, torba yırtılacak,
zahmetinin karşılığında bir ağız dolusu toz alacak.
- Sonra? - Sonra da işi bitecek.
- Öldürür mü? - Gebertir.
- Paris alçısı? - Islanınca şişer.
Bağırsağına girdi mi anında şişer ve onu her şeyden çabuk öldürür.
Bunu fareyi tanıyan bilir.
Kurnaz bir gururla gözleri parladı.
İncecik parmaklarını kavuşturup ellerini yüzüne yaklaştırdı.
Söyleyin bakalım, fareler nerede?
"Fare"yi tereyağıyla gargara yaparmış gibi tok ve nağmeli bir sesle söyledi.
Yolun karşısındaki otlukta.
- İçeride yok mu? - Sadece otlukta.
İçeride de vardır, yiyeceklerinize dadanıp hastalık saçıyordur.
- Hastalık var mı bu ara? - Önce bana, sonra Claud'a baktı.
- Herkes iyi. - Kesin mi?
- Kesin. - Hiç belli olmaz.
Sağlık müfettişi havasına bürünmüştü,
hıyarcıklı veba değiliz diye hüsran yaşıyordu.
Her neyse, fareler otlukta. Ne şekilde temizleyeceksiniz?
Fareci dişlerini göstererek sırıttı.
Çantasından büyük bir teneke kutu çıkardı, evirip çevirerek konuşmaya başladı.
Zehir. Özel bir zehir. Ölümcül bir zehir.
Bundan bir kaşıkla bile yakalanırsanız altı ay içeri atarlar.
Bu kadarı milyon adam öldürmeye yeter.
- Göstereyim mi? - Lütfen.
- Bozuk parayla kanırtarak açtı. - İşte bu.
Şefkatle bahsettiği zehri göstermek için Claud'a doğru tuttu.
- Mısır mı arpa mı? - Yulaf. Ölümcül zehre bandırılmış yulaf.
Ağzına bir tane bile atarsan üç dakikaya nalları dikersin.
Bu kutuyu gözümün önünden ayırmam.
Kutuyu okşadı, hafifçe salladı.
İçindeki yulaf taneleri hışırdadı.
Ama sizinkilere bugün bunu vermeyeceğiz. Zaten yemezler.
Bunu fareyi tanıyan bilir. Fareler şüphecidir. Feci şüphecidirler.
Bugün onlara hiç zararı dokunmayacak temiz, lezzetli yulaf vereceğiz.
Karınlarını doyuracağız sadece. Yarın da, ertesi gün de, sonraki gün de.
Tadını öyle sevecekler ki civardaki tüm fareler doluşacak.
Çok akıllıca.
Bu meslekte fareden akıllı olacaksın. Az buz şey değil.
"Hatta farenin ta kendisi olacaksın!" Ağzımdan kaçırıverdim.
O an adama baktığım için kendimi tutamadım ama tepkisi şaşırttı.
- Budur! - Diye haykırdı.
Ağzına sağlık, çok doğru söyledin.
İyi bir fareci her şeyden önce fare gibi olmalı.
Fareden bile akıllı olmalı ve bu hiç de kolay bir şey değil, inanın.
Başlayalım, vaktim dar.
Leydi Leonora Benson beni acilen malikâneye çağırdı.
- Onda da mı fare varmış? - Herkeste fare var.
Fareci ara yolda ağır aksak ilerledi.
Fareye çok benzeyen yürüyüşü insanı şaşırtıyordu.
Yavaş, âdeta narin, rahvan, dizleri yaylana yaylana,
çakıl taşlarında bile ses çıkarmadan yürüyordu.
Çitten atlayıp yere avuç avuç yulaf serperek
hızlı adımlarla otluğu dolandı.
Ertesi gün gelip işlemi tekrarladı. Sonraki gün ve ondan sonraki gün de öyle.
Sonunda dördüncü günde zehirli yulafları koydu.
Fakat onları serpmek yerine
otluğun her köşesine küçük yığınlar hâlinde yerleştirdi.
- Köpeğiniz var mı? - Evet.
Acılar içinde kıvranarak ölmesini istemiyorsanız buraya sokmayın.
Ertesi gün leşleri toplamaya geldi.
Eski bir çuval verin. Onları koymak için lazım.
Kasım kasım kasılıyor, kara gözleri gururla ışıldıyordu.
Avının neticesini izleyicisine sergilemek üzereydi.
Claud bir çuval kaptı ve karşıya geçtik.
Fareci otluğu kolaçan etti, bir zehir yığınını incelemek için eğildi.
- Bir terslik var. - Diye mırıldandı. Sesi alçak ve öfkeliydi.
Ağır aksak diğer yığına gitti, eğilip yakından inceledi.
- Çok ters bir şey var. - Ne oldu?
Yanıt vermedi ama farelerin yeme dokunmadığı aşikârdı.
"Bu fareler pek zekiymiş" dedim.
Fareci'nin bozulduğu yüzünden ve burnundan belli oluyordu,
iki sarı dişini de alt dudağına hınçla bastırmıştı.
- Saçma sapan konuşma. - Dedi bana bakarak.
Farelerde bir numara yok, biri onları besliyor.
Yağlı bir kapı bulmuşlar, karınları doyuyor.
Tıka basa doymuş olmasa hiçbir fare yulafa burun kıvırmaz.
Asık suratla arkasını döndü.
Zehirli yulafları küçük bir kürekle alıp titizlikle bir kutuya doldurmaya başladı.
İşi bittiğinde üçümüz tekrar karşıya geçtik.
Fareci benzin pompasında durdu, artık üzgündü, süngüsü düşmüştü
ve arpacı kumrusu gibi düşünüyordu.
Fiyaskosundan ötürü içine kapanmış, gizemli ve şeytani bir bakışla
iki sarı dişinin kenarından dilinin ucunu çıkarmıştı.
Bana kaçamak bir bakış attı, sonra Claud'a baktı.
Burnunu oynatarak havayı kokladı.
Parmaklarının ucunda inip kalktı, hafifçe sallandı
ve alçak bir sesle, sır verir gibi dedi ki…
- Bir şey göstereyim mi? - İtibarını geri kazanmaya çalışıyordu.
- Ne? - İlginç bir şey göstereyim mi?
Elini ceketinin gizli cebine atıp
parmaklarının arasına kıstırdığı büyük, canlı bir fare çıkardı.
Yüce Tanrım!
İşte, bakın.
Hafifçe öne eğilmiş, boynunu ileri uzatmış,
elindeki dev kahverengi fareyle pis pis sırıtıyordu.
Başparmağını sıkıca boynuna dolamış, dönüp ısırmasın diye başını kıstırmıştı.
- Cebinde fareyle mi geziyorsun? - Mutlaka bir iki fare bulundururum.
Boşta kalan elini diğer cebine sokup küçük, beyaz bir…
- Gelincik mi o? - Fareci kıs kıs güldü.
Gelincik ona alışkın gibiydi, öylece duruyordu.
Fareyi en hızlı öldüren, gelinciktir.
İki hayvanı karşılıklı tuttu,
gelinciğin burnu farenin yüzüne 15 santim mesafedeydi.
Gelinciğin pembe gözleri fareye kilitlenmişti.
Fare katilden kaçmak için debeleniyordu.
- Şimdi… - Dedi.
İzleyin.
Haki gömleğinin boynu açıktı
ve fareyi tutup tenine değecek şekilde içeri atıverdi.
Kemeri sayesinde fare belden aşağı inemiyordu.
Sonra da gelinciği attı.
Gömleğin içinde anında büyük bir patırtı koptu.
Gelinciğin kovaladığı fare adamın vücudunda koşturuyordu.
Altı yedi kere dönüp durdular, küçük yumru büyüğü kovalıyor,
her döngüde arayı kapatıyor, giderek yaklaşıyordu.
Ta ki sonunda iki yumru birleşene kadar.
Bunu bir boğuşma ve art arda ciyaklamalar izledi.
Fareci gösteri boyunca bacakları açık, kolları sarkık hâlde kımıldamadan durdu.
Kara gözlerini sakince Claud'un donakalan yüzüne dikti.
Sonunda elini gömleğinin içine sokup
gelinciği çıkardı.
Diğeriyle de ölü fareyi çıkardı.
Gelinciğin beyaz ağzında kan izleri vardı.
"Bu pek hoşuma gitmedi" dedim.
Böyle bir şey görmemişsindir, orası kesin.
Görmedim doğrusu.
Bir gün karnına ısırık yersen görürsün.
Dedi Claud ama etkilendiği açıktı ve Fareci yine havalara giriyordu.
Daha ilginç bir şey göstereyim mi?
Gözünüzle görmeseniz inanmayacağınız bir şey.
Claud'a epey kaygılı bir bakış attım.
Evet.
Ölü fareyi bir cebine, gelinciği ise diğerine attı.
Sonra çantasına uzanıp ikinci bir canlı fare çıkardı.
Ulu Tanrım!
Mutlaka bir iki fare bulundururum.
Bu meslekte fareyi tanıyacaksın, tanımak için de bulundurmak lazım.
Bu bir lağım faresi. Yaşlı bir fare, aklı zehir gibi çalışır.
Bakın, gözünü benden ayırmıyor, ne yapacağımı merak ediyor.
- Gördünüz mü? - Nahoş.
"Ne yapacaksın?" dedim.
Bu gösteriden daha da rahatsız olacağımı hissediyordum.
- Bana bir parça ip verin. - Claud bir parça ip verdi.
Fareci ipi hayvanın arka bacağına doladı. Fare debelendi ama Fareci sıkıca tuttu.
- İçeride masanız var mı? - "Fareyi içeride istemeyiz" dedim.
Bana masa lazım. Ya da düz bir şey işte.
Pompaya doğru yürüdük, ve fareyi onun üzerine koydu.
İpi direğe tutturdu, yani fare artık bağlıydı.
Önce sindi, hareketsiz ve kuşku içindeydi.
Büyük gövdeli, parlak ve siyah gözlü,
pul pul kuyruğu metal yüzeyde upuzun kıvrılmış gri bir fare.
Başka yöne bakıyor ama göz ucuyla Fareci'yi takip ediyordu.
Fareci birkaç adım geri çekildi ve fare hemen rahatladı.
Kıçının üzerine oturup göğsündeki gri tüyleri yalamaya başladı.
Sonra iki eliyle ağzını kaşıdı.
Yakında duran diğer iki adama aldırış etmiyor gibiydi.
- İddiaya girelim mi? - Dedi Fareci.
"Hayır, kalsın" dedim.
- Eğlencesine. İddiayla daha zevkli olur. - Nesine gireceğiz?
Elimi kullanmadan bu fareyi öldürebilirim. Ellerimi cebime sokarım, kullanmam.
Fareci'nin para peşinde olduğu belliydi.
Öldürülecek fareye baktım ve içim bir hoş oldu
ama öldürüleceği için değil,
özel bir şekilde ve epey büyük bir hevesle öldürüleceği için.
- Tekmelersin. - Ayak da yok.
- Ya kol? - Kol, bacak, el de yok.
- Üstüne oturursun. - Ezmek yok.
- Görelim. - Önce bir paunt koy.
Saçmalama. Ne bir paundu?
- Kaç koyarsın? - Sıfır. Hiç.
Tamam, o zaman yapmam.
- İpi çözecekmiş gibi yaptı. - Bir şilin.
Midemin bulantısı şiddetleniyordu ama bu olayın müthiş bir cazibesi vardı.
Çekip gidemiyor, hareket dahi edemiyordum.
- Sen? - Hayır.
- Bir şiline yapmamı mı istiyorsun? - İstemiyorum ki.
Para nerede?
Claud pompaya bir şilin bıraktı. Fareci de yanına iki tane buçukluk koydu.
İddia tamam.
Claud ile geri çekildik, Fareci öne çıktı.
Ellerini cebine soktu ve belden yukarısını fareye doğru uzattı.
Fare tedirginlikle sindi.
Fareci'ye atlamaya hazırlanır gibiydi ama sonra geri çekilmeye başladı.
Ürkek adımlarla geriye sürüklendi, ta ki ip arka bacağını sıkana dek.
Fareci fareye doğru daha da eğildi, onu gözleriyle takip ediyordu. Birden…
- Fare panikledi. - …panikledi, havaya sıçradı.
İple bağlı bacağı şiddetle gerilip yerinden çıkacak gibi oldu.
İpin izin verdiği kadar uzaklaşıp yine kenara sindi.
Bıyıkları titriyordu, uzun gri bedeni korkudan kaskatıydı.
O sırada Fareci yine çok yavaşça yüzünü yaklaştırmaya başladı.
Durması için haykırasım geldi ama konuşamadım.
Son derece nahoş bir şey olmak üzereydi, bundan emindim.
Netameli ve zalimce bir şey. Ama artık görmem şart olmuştu.
İkisinin arasında taş çatlasa bir karış mesafe vardı.
Fare gergin ve dehşete düşmüş hâlde sindi.
Fareci de gerilmişti
ama kurulmuş bir yay gibi tehlikeli ve aktif bir gerginlikti bu.
Ağzında belli belirsiz bir tebessüm oluştu.
Sonra Fareci birdenbire bir yılan gibi fırladı,
başını bıçak darbesi gibi hızla ileri atarken…
…alt gövde kaslarından güç aldı…
…ve bir saniyeliğine kocaman açılmış ağzını,
…sarı dişlerini…
…ve ağzı açma çabasıyla yamulan yüzünü gördüm.
Daha fazlasını göresim yoktu.
Gözlerimi yumdum, açtığımda fare ölmüştü
ve Fareci parayı cebine atarken tükürerek ağzını temizliyordu.
Meyankökü bundan yapılıyor.
Büyük fabrikalar ve çikolatacılar fare kanından meyankökü yapar.
Bir damla fare kanından bir şey olmaz.
Tek kelimeyle iğrençsin.
Ama diyorum ya, defalarca yediniz.
Baston şeker ve meyankökü şekeri fare kanından yapılır.
Tek kelime daha duymak istemiyoruz.
Kocaman kazanlarda fokur fokur kaynatılır, uzun çubuklarla karıştırılır.
Çikolata fabrikalarının en büyük sırlarından biridir bu.
Fare tedarikçilerinden başka kimse bilmez.
Birden izleyicisini soğuttuğunu anladı.
Husumet, mide bulantısı ve öfkeden kıpkırmızı kesilmiştik.
Durdu ve tek kelime daha etmeden arkasını döndü.
Yavaş, narin ve ağır aksak yürüyüşüyle yola koyulmasını izledik.
Adımları çıt çıkarmıyordu, çakıl taşlarında bile.
Ne garip.
Fareler zehirli yulafları yemedi.
Otlukta besleyici bir şey olsa gerek.
40'LARIN SONUNDA AMERSHAM'DA WISTERIA KIR EVİNDE YAŞAYAN DAHL,
BÖLGEDEN VE HALKINDAN ESİNLENDİĞİ KISA HİKÂYELERDEN OLUŞAN
CLAUD'UN KÖPEĞİ'Nİ YAZMIŞTIR.
"FARE AVCISI" O KOLEKSİYONDANDIR.
Alt yazı çevirmeni: Eda Söylerkaya