Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
GERÇEK OLAYLARA DAYANIR
İnanmıyorum.
Bu dandik şeyi kim yaptı?
- Sven! - Ne var?
Kendi gözlerinle gör!
Telefon açmam gerek!
STOKHOLM DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI
Ha siktir!
Çekilin yoldan!
- 15 Temmuz 1942'de... - Tanrım!
...Almanya'nın İsveç'i işgale başladığına dair alarm verildi.
Savaş başladı!
Almanlar!
MÜSTEŞAR SÖDERSTRÖM
- Saldırdılar! - Yüce tanrım.
Geldiler, bize saldırdılar.
- Dışişleri Bakanı'na bildirmeliyiz. - Evet!
DIŞİŞLERİ BAKANI GÜNTHER
Neyi yanlış yaptık? Ne istedilerse yerine getirdik.
Almanya Büyükelçiliği'ni bağlayın.
Yüce tanrım...
Tabii ama. İsveç'i neden affetsinler ki? Norveç, Danimarka, Belçika, Hollanda...
- Alo. - Günaydın.
Bilgi almak için arıyorum.
Bu sabah İsveç'e başlattığınız saldırı hakkında.
Neden bahsediyorsunuz?
Fritz! İsveçliler onlara saldırdık sanmış.
YANLIŞ ALARM
- Ne? - Geri zekâlılar!
Affedersiniz. Evet, evet.
Evet, peki o zaman Sayın Dışişleri Bakanım.
İSVEÇ BAĞLANTISI
Ben işime döneyim.
1942'de İsveç, Almanya işgalindeki ülkelerle çevrili
yalnız bir ülkeydi.
Tarafsız olduklarını iddia edip Hitler'in çoğu isteğini yapıyorlardı.
Alman birliklerinin ülkeden geçmesine izin verildi.
İsveç sanayisi Alman ordusuna demir cevheri ve rulman tedarik etti.
Bu dönem Almanya dışındaki neredeyse kimse
Yahudilere neler olduğunu bilmiyordu.
Yahudiler mi? Biz bu lanet savaşı kazanmakla meşgulüz.
STOKHOLM
İsveçliler o kadar meşgul değildi.
BAŞBAKAN P. A. HANSSON
Sayın Başbakan.
Yahudi bir adamla ilgili dosya mı? Dışişleri Bakanı'na verin.
Yahudiler mi?
Solvalla'ya gidiyorum. Söderström'e ver.
Ülkeye mi gireceklermiş? Yok. Gösta'ya ver.
Gösta mı?
Hukuk Birimi'nden Engzell'e. Bodrum katta.
Sığınma dosyalarına o bakıyor.
GÖSTA ENGZELL HUKUK BİRİMİ
Baba, Göran dedi ki Hitler için çalışıyormuşsun.
- Ne iş yapıyorsun? - Hiç alakası yok.
Diplomasi alanında çalışıyorum.
O ne demek?
Bir şut çekmiştin de top Jonsson'un salonuna girmişti ya?
- Evet. - Evet.
Jonsson çok kızmıştı ama sen gidip onunla konuşmamıştın,
ben konuşup meseleyi çözmüştüm ya?
Diplomasi işte budur.
Babanız, İsveç'in komşularıyla konuşup savaş çıkmasını önlüyor.
Bodrum katta evrak damgalıyor sanıyordum.
Hadi bakalım.
Gidelim.
Jonsson'a ne dedin?
Şey, biraz tarzımı konuşturup incelik gösterdim.
Alakası yok!
Kek götürdü. Buna diplomasi mi diyorsun?
Radyoya dokunmaman konusunda anlaşabilir miyiz?
Radyo haber dinlemek için,
dandik Amerikan gürültüsü dinlemek için değil.
İyi.
Yani Hitler için kek mi yapıyorsun baba?
HUKUK BİRİMİ
Aman.
Engzell nerede acaba?
İyi günler. Engzell içeride.
Bu size.
Bir Yahudi dosyası.
- Bayan Johansson. - Teşekkür ederim. Bir tane daha.
Gösta Engzell altı yıldır Hukuk Birimi'nin başında.
Yani 1938'de İsveçliler, Alman yetkilileri Yahudi pasaportlarına
"J" damgası vurmaya ikna ettiğinde de oradaydı.
- Teşekkürler. - Çok teşekkürler.
Neden Gösta'ya yüklendiğimi merak ediyorsunuzdur.
O bir hiç.
Şampanya nerede acaba?
Ama bir yere ayrılmayın,
bir hiçin neler yapabileceğini göreceksiniz.
Her şey Gösta'yla tanışmamdan bir yıl önce yaşandı.
YENİDEN 1942
- Günaydın. - Günaydın.
Benim adım Rut Vogl.
Bugün benim ilk iş günüm.
Lütfen, isimlere bakın. Ailemi buraya getirmem gerek.
Durumunuzu çok iyi anlıyorum
ama uymamız gereken kurallar ve tüzükler var ve...
Kanalizasyon borusundan geliyor. İnsan alışıyor.
Hukuk Birimi'ne hoş geldiniz.
- Altı metre. - Not al, olur mu?
Bir sebebi de bu.
Bu durum sağlığa zararlı.
Sizi Bayan Rut Vogl'la tanıştırayım.
Masanız şurada.
- Vogl mı? - Evet.
- Evet... - Evet Vogl. Kendisi Alman.
Öyle mi, Alman mı?
- SS buldukları tüm Yahudileri tutukluyor. - Birçok söylenti dolaşıyor...
Bunlar söylenti değil.
Kusura bakmayın, bir görüşmem daha var.
Randevu alın, neler yapabileceğimize bakalım.
- Şu an yapabileceğimiz bir şey yok. - Peki...
- Sizi geçireyim. - Gerek yok.
Kabine toplantısına gireceğiz.
Hayır, Rut Vogl girecek.
- Rut Vogl kim? - Ben emekli olunca yerime geçecek kişi.
Merhaba!
Ofisin ölçüleri bunlar.
Bay Engzell, daha büyük bir ofis sözünü almadan geri gelmeyin.
Norveç'teki büyüyen karışıklığa dair raporlar bunlar.
Yakın zamanda yaklaşık 100 Yahudi tutuklanmış.
Norveçliler basının bunu haber yapmasını yasaklamış.
Nils-Erik, İsveç basınına da yaptırmayın.
Evet, tabii.
Nils-Erik Eklund, namıdiğer Sansür-Nils
Devlet İstihbarat Ajansı aracılığıyla İsveç'in otosansüründen sorumluydu.
Savaşla ilgili her yazının Nils-Erik'in onayından geçmesi gerekliydi.
TOPRAKLARIMIZDAN ALMAN SİLAHLARI GEÇİYOR
SANSÜR
O iş kontrolüm altında.
- Baskıyı artırdık. - İyi.
Hitler şu ara İsveç'e karşı ayrı bir öfke duyduğunu dile getirdi.
Basın yüzünden.
Peki o zaman.
Böylece bugünün toplantısı bitmiştir.
Doğru ya.
Bay Engzell de bize bir rapor sunacak.
Bay Engzell.
Pardon ama benim cidden çıkmam gerek.
Belki acil toplantısı olan başkaları da vardır.
Varsa gayet anlayış gösteririz.
Sadece şunu söyleyeceğim, ağustos ve eylül aylarında
Göçmenlik Bürosu pek çok sağlam dosyamızı
geri çevirdi.
PAULSON GÖÇMENLİK BÜROSU
Bay Engzell, ne ima ediyorsunuz?
Üzerimizdeki baskının günbegün arttığını belirtiyorum sadece.
Bir de ofis alanımızla ilgili sorunlar yaşıyoruz.
Ofisinizin büyüklüğünü mü konuşmak istiyorsunuz Bay Engzell?
Burada.
Böyle ifade etti. Sanırım düşünülmesi gereken unsurlar var...
Hayatta olmaz. Bu yetmez.
Söderström'ün tuvaleti tüm ofisimizden daha büyük.
Sakin ol. Ofisinde tuvalet yok, bunu biliyorsun.
Yok mu?
Burada boğulduğumuzu söyledin, değil mi? Gerçek anlamda boğulduğumuzu.
Bok içinde!
Bu konuyu sonra konuşsak?
Teşekkürler.
Engzell, Oslo Konsolosluğu ikinci hatta.
Buyurun.
- Sakin ol. - Sakinim ben!
Asıl sen sakin ol! Amacım... Daha iyi bir fikrin var mı?
Ben Engzell.
Ben Westring. Merhaba.
OSLO KONSOLOSLUĞU
Nasılsınız?
Sorduğunuz için sağ olun. Harikayım.
- Şey, evet... - Evet...
Hafta sonu tutuklanan Yahudilerden haberiniz vardır diye düşünüyorum.
Trondheim'daki tüm Yahudi erkekler.
- Oslo'daki 100 civarı Yahudi de... - Evet ama...
Yakında salınacaklar, değil mi?
Aralarından biri İsveç vatandaşı.
O kişinin salınmasını talep eden bir sözlü nota vermem için
sizin onayınızı almam gerek.
SÖZLÜ NOTA: HÜKÛMETLER ARASI DİPLOMATİK YAZIŞMA
Anladım...
- Seni anlıyorum. - Beni deli ediyor!
Bir saniye.
Burada ne yapıyoruz?
Bir manası yok! Hiçbir şeyin manası yok!
Engzell'le konuşmanın bir manası yok!
Peki ne yapacağız? Şimdi ne yapacağız? Ona güvenemeyiz!
Söderström'le konuşacak cesareti bile yok!
- Alo. - Kendimiz yapalım, eyleme geçelim!
- Eyleme... - Eyleme geçelim!
Ama geri planda duralım.
Evet, alo.
Hayır, şu an bunun uygun olacağını düşünmüyorum.
Sadece bir kişi!
Şey, aradığınız için sağ olun.
- Daha yüksek makama! - Daha yüksek mi?
- Söderström'e? - Evet.
Bence Bay Westring yine de talepte bulunmalı.
Stokholm açık konuştu. Kendiniz duydunuz.
Bir İsveç vatandaşı haksız yere hapse atılmış!
Azar yemekten mi korkuyorsunuz?
Korkmak mı?
Bay Engzell.
Konuşup tartıştık.
Yahudilere dair birçok dosya geldiği ve ofis sıkış tepiş olduğu için
mümkün olduğunca çok Yahudi dosyasını arşive kaldırmayı öneriyoruz.
En kısa zamanda.
Olur.
VARŞOVA VE BERLİN ARASI
VON OTTER İSVEÇ DİPLOMATI
- Buyurun. - Teşekkürler.
Çok incesiniz.
- İster misiniz? - Yok, teşekkürler.
- Alman değilsiniz. - Hayır, İsveçliyim.
Polonya'da ne yapıyorsunuz?
İsveç Dışişleri Bakanlığı'nda çalışıyorum.
İsveç hükûmeti adına mı buradasınız?
Evet ama ne yazık ki maaşı çok kötü.
Peki siz?
Aslında görevimin askerlikle pek alakası yok.
Durum çığırından çıktı.
Ya da düpedüz bir sapkınlığa dönüştü.
Anlamadım?
Nihai Çözüm'ü hiç duymadınız mı?
Hayır.
Ne çözümü?
Çözüm falan değil bu.
Köklerini kazıyorlar.
Size söylersem İsveç hükûmetini bilgilendireceğinize
söz vermelisiniz.
- Bay Engzell. - Evet?
Almanlar, Oslo'daki İsveç bağlantısı olan Yahudi'yi salmış.
- Ne? - Evet!
Nasıl yani?
İsveç konsolosluğundan sözlü nota almışlar.
Ama onlara beklemelerini söylemiştim.
Kabul etmişler mi?
- Çok şaşırdım. - Evet.
- Adam İsveç'e dönmek istiyormuş. - Hiç şaşırmadım.
Dosyayı Göçmenlik Bürosu'na gönderin.
Buna gerek var mı?
O birimle ilgisi yok. Adam İsveç vatandaşı.
Doğru.
Oslo geçici pasaport çıkarabilir.
Evet, iyi fikir.
Hepsine aynısını yapsak ya?
Olmaz, olmaz. Kurallara uymalıyız.
- Ama tüm Norveçli Yahudiler tehlikede. - Sırf birkaç söylenti dolaşıyor diye...
Ama Bay Engzell, günde 300 dosya var. Sadece söylenti olabilir mi?
Herkes akrabalarının nereye kaybolduğunu bilmediğini söylüyor.
Çalışma kamplarına gönderiliyor, bir daha haber alınamıyormuş.
Ne demeye çalışıyorsunuz? Hepsi öldürülüyor mu yani?
Bunlar evrak değil.
Bunlar insan.
Şunu okuyun.
- Sayın Dışişleri Bakanı. - Söderström.
Berlin'deki bir diplomatımızla konuştum.
- Richert'le mi? - Hayır, adı Von Otter bilmem ne.
Protokolü ihlal eden astın teki.
Ne istemiş?
Bir...
Bir SS subayıyla görüşmüş, o da...
Sayın Bakanım, bunun sadece söylenti olduğunu unutmayın.
O SS subayının gittiği kampta
Yahudilere ötenazi yapıyorlarmış.
Yok artık.
Duşa gireceklerini söylüyorlarmış ama aslında zehirli gaz veriyorlarmış.
Söylenene göre her gün binlercesini öldürüyorlarmış.
Ortada bir sürü söylenti dolaşıyor.
Bunu rapor etme, tamam mı?
Etmem tabii.
Güzel.
Güzel...
- Bay Söderström. - Bizi duydunuz mu?
Hayır.
Yani birazcık. Öylece dalıp gitmişim.
Tabii bunlar sadece alçakça söylentiler. Bunu anlıyorsunuz, değil mi?
Akıl almaz bir nedenden dolayı bu söylentiler doğru çıksa bile
bu konuda yapabileceğimiz en ufak bir şey yok.
Anlıyor musunuz?
Evet.
Tabii ki.
- İyi akşamlar. - İyi akşamlar.
"Schultz."
Bu mümkün.
"Schwerkovic."
Bu neden vize istiyor?
Beş yaşından 22 yaşına kadar küçüklüğünün çoğunu İsveç'te geçirmiş.
Ama şimdi 39 yaşında mı?
Brno'daki İsveç rulman fabrikasında tercüman olarak çalışıyormuş.
Satır aralarını okuyun Bay Engzell. Satır aralarını okuyun.
Adam bir Yahudi.
- Schwerkovic'e "ret" notu alayım. - Al tabii lan.
"Evin içi de soğuktu.
Minik bacaklarını vücudunun altına doğru çekmişti
ama Küçük Kibritçi Kız şimdi daha çok üşüyordu."
Ağlıyor musun baba?
Hayır, alerjilerim azdı yine, bilirsin.
Arada oluyor.
Bu akşam başka bir kitap okusak ya?
- Tüm bunlar arşive mi kaldırılacak? - Evet, aynen öyle.
Ama hepsi zayıf dosyalar mı?
Aynen öyle.
Bu hızda hiçbir yere varamayız. Tempoyu artırmamız lazım.
- Bu niye zayıf dosyalar arasında? - Adları ne?
Bondy. İkiz erkek çocuk.
Bir de anneleri.
Anneleri bir İsveçliyle tekrar evlenmiş.
İsveç'e alınmadıkları için Kopenhag'da kalıyorlarmış.
Çocuklar değil ama. Çocuklar hâlâ Prag'daymış.
Biyolojik babaları değil mi?
Değil.
Zayıf bir dosya.
İsveçli bir baba. İsveç bağlantıları var.
Kurallar böyle. Ben de senin kadar kötü buluyorum.
Üzgünüm.
Burada birkaç kutu var, burada da...
Birkaç tane de burada var.
Dışarı.
- Nilsson. - Bayan Nilsson.
Bir bakalım, tüm bu kutular aşağı inecek. Asansörle arşive inin.
Ayrıca şu kutular da var.
Hadi.
- Önce asansöre taşıyayım. - Çok güzel.
Bir dakika bekleyin.
Biraz sakin olalım.
Bayan Nilsson, bu kutu kalsın.
Şimdi ne oldu? O kutu arşive gidecek.
Hayır.
Arşive gitmeyecek. Geri götürülecek.
- Şeye... - Hayır, asla olmaz.
Nereye konulacağına karar verin lütfen.
Nereye konulacağına mı? Arşive koyacağız!
- Hayır. - Hayret bir şey!
Bırakın şunu! Bırakın!
- Al. Arşive inecek. - Hayır.
Bunu konuştuk, değil mi?
Ezici bir çoğunlukla hepsinin gideceğine karar verdik.
- Hadi Bayan Nilsson, arşive götürün. - Durun diyorum!
Burada sorumlu kişi benim.
Yani Almanlar Oslo'da tek bir Yahudi'yi serbest bıraktığı için
tüm bu başvuruları tekrar incelememizi mi istiyorsunuz?
İsveçli olduğu için.
Bu yüzden kabul ettiler.
Bu yüzden Norveçli Yahudilere öncelik vererek
tüm başvuruları bir kez daha incelememizi istiyorum.
Yapmayın ama! Yedi binden fazla başvuru var!
Eğer ki işimizi yaparak
bir kişinin bile hayatını kurtarabilirsek
işimizi yapmamız gerekmez mi?
Ben bu kutuları alayım, siz şunları alın.
Göçmenlik Bürosu ne olacak?
Onlara ihtiyacımız yok.
- Oslo geçici pasaport çıkaracak. - Ne?
Geçen sefer işe yaradı.
- Değil mi Bay Engzell? - Evet, aynen öyle.
Kutular pencereleri ve ışığı kapatınca burası zifiri karanlık oluyor.
Bayan Johansson,
burada İsveç'le sağlam bağlantısı olan 25 Norveçli Yahudi var.
Hemen Oslo'daki konsolosluğa gönderin.
Bunun daha başlangıç olduğunu söyleyin. En az 150 kişiyi daha çıkarabiliriz.
- Bay Söderström? - Bayan Johansson. Ne rastlantı ama.
Engzell'le bodrumda her şey yolunda mı?
- Bir sorun var mı? - Hayır.
Çok güzel.
- Sorduğunuz için teşekkürler. - Güzel, harika.
Bay Engzell bir söylentiye kulak misafiri olmuş.
Muhtemelen yanlıştır ama...
O söylentinin yayılması büyük talihsizlik olur.
Ben hiçbir şey duymadım, hayır.
Güzel.
Evet Bay Söderström, Södermalm'a mı gidiyorsunuz?
Pardon, lütfen tramvayı durdurun!
ZAYIF
Daha zayıf bir dosya arıyoruz.
SAĞLAM
Eğer Almanlar daha zayıf bir bağlantıyı onaylarsa
kullanabileceğimiz bir emsal teşkil eder.
EMSAL: BENZER DAVALARIN ÇÖZÜMÜNDE ÖRNEK ALINAN KARAR
Praglı ikiz çocuklar var.
- Bondy çocukları mı? - Evet.
Anneleri Kopenhag'da yaşıyor.
- İsveçli bir adamla evlenmiş. - Biyolojik babaları değil mi?
Hayır ama babaları sayılır. Çocuklar da hâlâ Prag'da.
Çok zayıf. Almanlar asla onaylamaz.
Ne? Yusuf da İsa'nın öz babası değildi.
Almanlar bunu da mı zayıf bağlantı olarak görür?
- Alo. - Ret geldi.
Ne demek ret geldi?
Bu tarz meseleler üzerinde hiçbir yetkileri yok.
Hapishaneyi ziyaret edeceksem önce Berlin'e sormamız gerekir.
Sorarız o zaman.
- Ne? - Hoşça kal Westring.
Buldum.
Bondy ikizlerini.
- Kaç yaşındalar? - On bir.
BERLİN İSVEÇ BÜYÜKELÇİLİĞİ
Von Otter.
- Dışişleri Bakanlığı'na gidiyorsun. - Ben mi?
Oslo'daki konsolosluk Yahudilerle konuşmak için
hapishaneyi ziyaret etmek istiyor ve Berlin'den izin almaları gerekiyor.
Bireysel dosyalara siz bakacaksınız. Burada 150 farklı dosya var.
Bir de
Stokholm, Prag'daki ikiz kardeşleri bulmak istiyor.
Sebebini bana sormayın.
Bu sözlü nota.
Benim adım Göran von Otter.
- Şeyle görüşmeye... - Bekleyin!
Heil Hitler.
- İsveçli siz misiniz? - Evet.
Ne istiyorsunuz?
Bir ofise falan...
Bay Göran von Otter, savaşla uğraşıyoruz, sadede gelin.
Anlıyorum.
Oslo'daki konsolosumuz mahkûmların
İsveç bağlantısı olup olmadığını anlamak için
bir hapishaneyi ziyaret etmek istiyor.
Bir inceleyeyim.
Ayrıca bir sözlü notam var.
Neyle ilgili?
Anne babasından ayrı düşen ikiz kardeşlerle ilgili.
TELGRAF
- Hay sıçayım. - Oslo'daki hapishaneye de alınmadık.
Hay sıçayım!
Gösta Engzell! Burada mı o?
Söderström'ün tazısı.
- Buyurun. - Bay Söderström sizinle görüşmek istiyor.
Biraz işim var da.
- Birkaç dakika bekleyebilir mi? - Önermem.
- Çok güzel. - Harika, şahane.
Bay Engzell.
Almanya'nın İsveç'teki en üst düzey temsilcisi
Başkonsolos Victor zu Wied.
Sayın Başkonsolos,
Hukuk Birimi'mizin başkanıyla tanıştırayım sizi.
Bay Engzell.
Heil Hitler.
Beyler, Oslo'da pek çok sayıda İsveçli Yahudi olduğu
dikkatimizden kaçmadı.
Hatta Norveç'teki Yahudi nüfusunun yarısı
İsveç vatandaşlığı almaya uygun olabilir.
Baktığımız dosyalar sadece...
Bay Engzell.
Tehlikeli sularda yüzüyorsunuz.
Sizce Eichmann o boşluğu istediği an kapatamaz mı?
Bu Alman'ın tehdit olarak kullandığı bu adam da kim?
Bilardo masası başında oturan 36 yaşındaki bu adam.
Bilardo topları yerine insan dolu yük trenleri var.
Nasıl desem, ince işçiliğiyle nam salmıştır
ve sözde Nihai Çözüm'ün başındaki isimdir.
Maalesef onu daha çok göreceğiz.
Çok iyi anlıyoruz.
Bay Engzell büyük bir özenle ilgilenip
İsveç ve Almanya ilişkisine öncelik vermeye devam edecek.
Değil mi Bay Engzell?
Elbette.
O hâlde daha fazla zamanınızı almayayım.
Beyler.
Teşekkürler.
Heil Hitler.
Oturun.
Amerika ülkeye girmek isteyen Yahudilere ne yapıyor biliyor musunuz?
Başvurularını bekletiyorlar.
Yorup pes ettirmek için tekrar tekrar evrak göndermelerini,
tekrar tekrar kanıt sunmalarını istiyorlar.
Yöntemleri bu.
Batı'daki o büyük ülke.
Savaş bitmek üzere.
Almanya savaştan mutlak süper güç olarak ayrılacak,
bana inanın.
Yahudilere fazla yumuşak davranırsak bunun cezasını çekeriz.
Orada ne haltlar çevirdiğinizi bilmediğimi mi sanıyorsunuz?
Sonra ne olacak?
Tüm o zekice numaralarınız cehennemin dibini gördüğünde
ne yapacaksınız?
Tepedekilerin sizi koruyacağına gerçekten inanıyor musunuz?
Bok koruruz.
Hepinizi bir çırpıda Moskova'ya süreriz.
Söderström onu niye Moskova'yla tehdit ediyor?
MOSKOVA
Joseph Stalin ortalığı kasıp kavururken
İsveçlilerin Hitler'i en kötü diktatör olarak görmesi zordu.
İsveçli diplomatlarla görüşmeler genelde gece yarıları yapılırdı.
Soğuğun en kötü olduğu zamanda
kadehinizdeki içkinin
sadece votka olduğundan asla emin olamazdınız.
Sıçayım!
Hitler ne yaptığımızı anlamış gibi.
- Ne var? Ben bir şey söylemedim. - Hayır.
Benim hatam. Çok aceleci davrandık.
Bondy ikizlerini ve hapishane ziyaretini aynı anda sormamalıydık.
- İki karpuz bir koltuğa sığmaz. - İnsanları tek tek kurtaramayız!
O zaman ilk çalışma şeklimize dönmeyi öneriyorum.
Acaba neyi anlamıyorsunuz Bay Hellstedt?
Burada yenisiniz Bayan Vogl.
Dikkatinizi çekerim, Yahudiler daha önce de tutuklandı
ve salındı.
Biz İsveç bayrağı sallamadık.
- Göz yumarak yaşamak güzel olmalı. - Bu saçmalık da neyin nesi?
Norveç hapishanesinden bahsediyoruz, Alman kampından değil!
Bu kadını kim işe aldı? Başkan referans istemedi mi?
Bu hatayı ilk kez yapmıyor.
- Hiçbir şey demeyecek misin? - Ne diyeyim?
En azından bir şey söyle lan! Bütün suçu ben mi üstleneceğim?
Selam Stig, günün nasıl geçti?
Bu akşam bana kitap okur musun baba?
- Hayır, bu akşam olmaz. - Lütfen.
Göran!
Ne var?
Şu korkunç gürültüyü derhâl kes!
26 Kasım 1942'de şafak vakti Oslo'daki her taksi
içinde iki polis memuruyla birlikte
Yahudi kadınları, çocukları ve yaşlıları toplamak üzere yola çıktı.
Günaydın.
Ne oldu?
Oslo'dan Westring aradı ve dediğine göre tüm Yahudileri toplayıp
Alman ölüm kampına götürülmek üzere bir gemiye bindirmişler.
Gözdağı veriyorlar sanmıştım.
- Gözdağı mı? - Evet, nasıl...
Gemiye sığdırabildikleri herkesi almışlar.
Kadınları, çocukları, yaşlıları, tüm mahkûmları.
Toplamda 700'den fazla kişi. Kim bilir nereye gidiyorlar.
Gösta...
Ama...
En azından tüm Norveç dosyalarını arşive alabiliriz, değil mi?
Lütfen kes sesini.
Bay Engzell.
İsveçli akrabalarının bunu bilmeye hakkı var.
Biliyorum
ama lanet sansür yürürlükte, basının bu konuda haber yapması yasak.
Pardon, Sansür-Nils'ten bunu değiştirmesini isteyebiliriz.
Nasıl? Adamın ofisine dalıp sansürü kaldırmasını mı isteyeyim?
Aynen öyle! Neden olmasın? Böyle yapmalısınız.
İsveçliler Norveç'teki akrabalarından neden haber alamadığını merak edecek.
Sizi temin ederim insanlar sorular soracaktır.
Hem de bir sürü soru.
Böylece basın Almanya hakkında haber yapmaz.
Sansür-Nils'in bilgi saklaması hakkında haber yapar.
Ama Nils'i tanımıyorum.
Beni asla dinlemez.
Peki ya Söderström?
Sonuçta Sansür-Nils'in patronu.
Norveçli Yahudilere olanlar düşünüldüğünde
şu an Nils'in yerinde olmayı gerçekten hiç istemezdim.
Evet, son derece haklısınız.
O insanların İsveç'te kesin bir sürü akrabası vardır.
Bu da yetmezmiş gibi sınır dışı edilen Yahudilerin çoğunun
İsveçli olduğunu biliyor muydunuz?
İsveç'teki akrabaları hepsinin nereye gittiğini
merak etmeye başlayınca
sorular sormaya başlayacaklar.
Sonra basın Almanya hakkında değil,
Nils ve haber birimi hakkında yazılar yazacak.
Beni geri zekâlı mı sandınız?
Lanet olsun.
NORVEÇ'TEKİ YAHUDİ ZULMÜ ARŞA ÇIKTI
1.000 NORVEÇLİ YAHUDİ POLONYA'YA SÜRÜLDÜ
Bu yazı nasıl yayımlandı?
Haberin er ya da geç İsveç'e ulaşacağını düşündüm.
Geç ulaşması daha iyi olurdu.
Harekete geçmemiz için vatandaşlar telefon yağmuruna tutuyor.
Berlin'den azar yiyorum.
Sikeyim!
Evet, evet.
Yahudilerden kim sorumlu?
Söderström mü?
Başbakan bir soru sordu.
Sorumlu kim?
Yahudilerden...
Ne güzel, Yahudi meselesinden kim sorumlu bilen yok.
Şu ana kadar bu önemli bir mesele değildi.
- Ama artık önemli. - Evet.
O zaman kim?
- Bence Engzell. - Gösta Engzell. Hukuk Birimi'nden.
Peki o nerede?
- Derhâl çağırın onu. - Hemen.
Evet, onu buraya getirin lan!
Harika, inanılmaz.
- Engzell ne yapıyor? - Oslo'yla konuşuyor.
Hemen kapatsın.
Engzell.
Norveç'te yaşanan bu saçmalık da ne?
Onları geri getirirler mi?
- Yahudileri mi? - Evet.
Muhtemelen hayır.
İskandinavlar ölüm kamplarına mı yollanıyor?
Görünüşe göre öyle.
Ölüm kampları mı?
Pardon, yani söylentilerin doğru olduğunu mu varsayalım?
Peki o gemide hiç İsveçli var mı?
Bir tane var.
Ama bu bir hata.
Nasıl yani?
Almanlar, İsveç bağlantısı olan her Yahudi'yi bırakmış.
- Hepsi hâlâ burada. - Ciddi olamazsın.
- Hiç şüphe yok. - Hepsi mi?
Almanlar tüm Norveçli Yahudileri toplamadan önce
İsveç bağlantısı olan Yahudilerle ilgili notalar göndermiştik.
İSVEÇ BAĞLANTISI
Burada 25 tane var.
O Yahudiler kurtuldu.
En azından iyi bir gelişme var.
Evet, şimdi ne yapacağız?
Basın harekete geçmemizi, Hitler sessiz kalmamızı istiyor.
Tavsiyesi olan?
Norveç'te hâlâ yaklaşık 100 Yahudi var
ama muhtemelen yakında sınır dışı edilirler.
Tabii onları önce İsveç almazsa.
Olamaz, yani...
İsveç, Yahudileri alacak mı?
Sanmıyorum.
Onları alırsak Avrupa'daki her Yahudi İsveç'e gelmek ister.
Sonuçta milyonlarca Yahudi var.
Hitler bunu doğrudan hakaret olarak görür.
Ama meseleyi gayriresmî şekilde ele alsak?
- Gayriresmî mi? - Sus.
Devam et Engzell.
Norveçli Yahudileri almak için
Almanya'ya gayriresmî başvuruda bulunduğumuzu basın öğrendi.
Gayriresmî olduğu için basın bu konuda yazamaz.
- Değil mi? - Yüce tanrım...
Böylece Almanlar kötü görünmemiş olur.
Hem eyleme geçeceğiz hem de geçmeyeceğiz.
- Güzel olur. - Pardon...
- Böyle yapsak? - Bu...
Parlamento kararı olmadan bir grup Yahudi'nin
rahatça İsveç'e girmesine izin mi vereceğiz yani?
- Kesinlikle rahatça girmeyecekler. - Hayır.
Almanlar belki izin vermez bile
ama basını susturur.
Harika.
Toplantı bitmiştir.
- Sayın Dışişleri Bakanı... - Toplantı bitmiştir.
Tanrı aşkına.
Engzell, sen kal.
Son olarak en üstünüz olduğumu size hatırlatmak istiyorum.
Yani bana rapor vereceksiniz.
Kurallarımızın dışına çıkan biri olursa
unutmayın ki Moskova'daki çalışanımız Bay Assarsson
görevini başkasına devretmeyi çok ister.
Assarsson'un Moskova'daki görevini devralmak isteyen kimse yok mu?
Şu an Hollanda'dan 50 bin kişi var.
Burada Fransızlar Paris'te olabildiğince çok topluyor.
İsveç'ten gelen gayriresmî telgrafları duydunuz mu?
İsveçliler hiç utanmadan konumlarını istismar ediyor.
Sırf Göring'in o sefil ülkeye karşı anlaşılmaz bir zaafı olduğu için.
Ama gözünüz üzerinde, değil mi?
Elbette.
İsveçlilerden haber alamayacaklar. Hadlerini aşmazlar.
Güzel.
İsveç bağlantısı onaylanan Norveçlilere göre
Belçika ve Hollanda'da incelememiz gereken 25 Yahudi daha var.
Bay Engzell'de 25 kişi var.
OLASI
- Hellstedt? - 20 kişi bende.
- Yirmi mi? - Evet.
- Hallonsten? - Evet. Bende 10 kişi var.
Bende de 25 kişi var.
Peki Vogl?
Seksen beş.
Bu kadarı yetmez.
Bireysel notalar uzun vadede işe yaramaz.
Daha kapsamlı olması için emsal oluşturmalıyız.
Peki ne yapacağız?
Bondy ikizleri.
Ama bu dosya reddedildi.
Daha kolay onaylatabileceğimiz bir dosya bulamaz mıyız?
Affedersiniz Bay Engzell. Bu harika bir dosya.
Tam aradığımız zayıflıkta bir dosya.
Ama bir üst makama götürmeniz gerek.
Dosyayı tekrar gösterin.
Büyük bir bürokratik numara olur.
Von Otter!
Geldim!
Teşekkürler.
Böylece Engzell, İsveçli diplomatları
Alman Dışişleri Bakanlığı'na tekrar gönderdi.
Görüştükleri bürokratın adı Martin Luther'dı.
Hayır, daha ünlü olanla hiçbir bağları yok.
Alman Dışişleri Bakanı Ribbentrop'un sağ koluydu.
Eva Braun'dan bir şey getirdim.
Bakın.
Eva Braun'dan getirdim ama pakette Führer'den bir de bu vardı.
Bu kaplumbağa kabuğunu Führer gönderdi.
Gerçekten...
Denemek ister misiniz?
Prag'da bir baskında tutuklanmışlar.
Yapma ya.
Peki çocuklar İsveç vatandaşı mı?
Teorik olarak evet ama ne yazık ki kağıt üzerinde değiller.
Ama çok net bir bağlantıları var.
Babaları İsveç vatandaşı.
Ama çocuklar Yahudi mi?
Bu sorun çözülebilirse
İsveç'in Almanya'ya olan bakışı büyük oranda iyileşir.
Prag'daki Yahudi ikizlerin İsveç vatandaşlığı almaya
uygun olduğunu mu söylüyorsunuz yani?
Evet.
İyi, halledin. Şu an neredeler?
Evet, tam olarak bilmiyoruz ama belki Theresienstadt'talardır.
Theresienstadt mı? Harika! İzin belgenizi çıkarıyorum.
Ne oldu?
Ailelerine kavuşuyorlar.
- İşte budur! - Evet...
Sakin olun.
Kahve ve pasta getiriyorum.
İstediğinizi söyleyin.
Melek kanadı.
Ben kremalı çörek istiyorum.
- Ben de melek kanadı alayım. - Söyleyin.
- Onun yerine bütün mü alsak? - Bütün pasta.
Bütün pasta alırsak çöreği iptal edelim.
Bence büyük bir pasta alalım.
Kutlama yapıyoruz!
Makul bir gerekçesi olsun. Bütçe konusunda katılar.
Cebimden ödeyeceğim.
Gelecek ay emekli olacağım, kuru ekmek bile zor alırım.
- Böyle yapalım. - Evet!
Yahudilerin İsveç'e yazı göndererek diplomatik koruma alabileceği
artık Avrupa'da ve tüm dünyada yayılıyordu.
Bay Engzell.
Salt Lake City'deki kadından bir mektup.
Yeğenini Avusturya'dan çıkarmak istiyor.
Ne bağlantısı var?
Viyana'da bulunan İsveç rulman fabrikasında çalışıyormuş.
Onaylayın.
Çocukken yazlarını İsveç'te geçiren biri var.
Uppsala Üniversitesi'nde okumuş bir Macar.
Göteborg'da nakliyede çalışan bir adam.
Bunu onaylayabiliriz.
Göteborg'da yalnız yaşayan yaşlı bir teyzesi var.
TOPYEKÛN SAVAŞ MI İSTİYORSUNUZ?
Reichsführer'im.
Affedersiniz,
İsveçliler İsveçli Yahudiler hakkında yığınla talep gönderiyor.
Kaç tane?
İsveç konsolosluğu olan her bölge
sözde İsveç bağlantısına sahip Yahudiler hakkında sözlü nota verdi.
Yani epey çok var.
Yani şimdi İsveçliler gerçekten de Yahudileri kurtarmaya mı çalışıyor?
Evet, bu da başka sorunlara yol açıyor.
İnanılır gibi değil!
Kendi görevlilerimiz Nihai Çözüm'le ilgili sorunlar üzerinde
daha çok zaman harcadıkça hepsi giderek daha çok...
Nasıl söylesem?
Düşünmeye başlıyor.
Hepsi sıkı Nasyonal Sosyalist değil.
O zaman kuralları değiştirin.
"31 Mart itibarıyla
yabancı vatandaşlık istisna olarak kabul edilmeyecek."
Ne? Bir bakayım!
Kuralları neden değiştirdiler?
Bürokratik bir savaş istiyorlarsa
o zaman aradıklarını bulacaklar.
Yürürlüğe girecek yeni kuralların yarı Yahudiler için de
geçerli olup olmayacağını bilmek istiyoruz.
Yarı Yahudi mi?
Evet, elbette.
Yeni kuralları doğru yorumlamak önemli.
Peki ya çeyrek Yahudiler?
Onlar da bu kapsamda. Teyit edebilirim.
Peki ya sekizde bir Yahudiler?
Sorunuzu not alayım, size sonra dönerim.
Harika.
Çünkü 16'da bir Yahudiler ve 32'de bir Yahudiler de var.
Onlar hangi kurallar kapsamında? Bunları da bilmemiz gerek.
Evet, bunu bir sorayım.
Çok güzel, o zaman yeni kuralı uygulamaya başlamadan önce
sizin açıklık getirmenizi bekleyeceğiz.
Sonuçta kendi Führer'iniz de 16'da bir Yahudi.
Onu da sınır dışı etmek zorunda kalmanız çok yazık olur.
Budapeşte, 20.
Geçen sefere kıyasla yedi kişi fazla.
Giderek artıyor.
- Engzell. - Engzell burada.
Peki başka?
Viyana, 75.
- Neler oluyor? - Pardon, nasıl yani?
Berlin beni sıkıştırıp duruyor.
Bir grup Yahudi'nin İsveçli olduğunu iddia ediyormuşuz.
- Şey... - Bu dosyalar ne dosyası?
Neden Göçmenlik Bürosu'na göndermediniz?
Neden bana gelmedi?
Göndermenin manası yok, onlar İsveç vatandaşı.
Ben öyle görmüyorum!
Benim anladığım kadarıyla onlar İsveç'e hiç ayak basmamış Yahudiler!
Lütfen Paulson. Sakin ol.
Resmî duruşumuz tarafsızlık.
Buna tarafsız mı diyorsunuz?
Siz burada otururken anlamadığınız şey...
Hepiniz ateşle...
Aklınız almaz...
- Bu ses de ne? - Kanalizasyon borularından geliyor.
Evet, ta üçüncü kattan boklar geliyor.
Kanalizasyon?
Daha büyük bir ofis istedik ama talebimiz geri çevrildi.
Ölçüler bu çekmecede.
Ayağınızı denk alın Bay Engzell.
Ayağınızı denk alın.
Hepiniz yaptıklarınıza çok dikkat edin.
Nerede kalmıştık?
Bu kadar saf olabilirler mi?
Hiç de bile. Engzell'e haddini bildirmek gerek.
Bize maliyetli de oluyor. Yahudileri getirmek bedava değil.
Maliyetli oluyor.
Aynen öyle. Maliyetli oluyor.
Engzell'i kimin yola getireceğini biliyorum.
Ehrenpreis'i ara!
Beyler.
EHRENPREIS YAHUDİ CEMAATİ ÜYESİ
Bay Engzell.
Verdiğiniz emekler için size karşı son derece minnettarız.
Sadece işimizi yapıyoruz.
Buraya gelenlerin hepsi tabiri caizse bankacı değil,
hiçbir eşyaları yok, tüm mallarına el konulmuş.
Hepsi son derece yoksul.
O yüzden parayı nereden bulacağız?
Pardon, "siz" ve "yardım etmek" derken...
Buraya gelenlerden kendinizi mi sorumlu tutuyorsunuz?
Bu biraz çelişkili bir durum.
Siz ne kadar çok insana yardım ederseniz biz o kadar az insana yardım edebiliyoruz.
Durum gerçekten böyle miydi?
Evet, 50 yıllık İsveç yasasına göre
her dini topluluk mali açıdan kendi üyelerinden sorumluydu.
Ve şimdi İsveç Yahudi cemaati beş parasız kalmak üzereydi.
Yani cemaat olarak onları geri çevirmek zorunda mı kalacaksınız?
Hayır, biz kimseyi geri çevirmeyiz. Asla böyle bir şey yapmayız.
Ama...
Tekrar ediyorum, parayı nereden bulacağız?
Gerçekten de Gordion düğümüne döndü.
Beyler.
Gordion düğümü de ne?
Basit bir çözümü olan zor bir sorun.
Bondy ailesinden mektup var.
- Evet? - İkizler gitmemiş.
Ama... Notayı onaylayan Alman'la iletişime geçin.
- Açıklaması gerek. - Mümkün değil.
Adamı kovup toplama kampına göndermişler.
Söylenene göre Dışişleri Bakanı'nı devirmeye çalışmış.
- İkizlerin yerini biliyor muyuz? - Muhtemelen Theresienstadt'taki kamptalar.
Muhtemelen mi?
Bunu teyit edebilir miyiz?
Evet, her zaman oraya gidip onları bizzat arayabiliriz.
Fena fikir değil Hallonsten. Katkıda bulunman hoşuma gitti.
THERESIENSTADT'IN DIŞI
Görünüşe göre doğru yoldayız.
Harika.
Canım av eti çekti. Tavuk pate mesela.
Sizce buralarda bulabilir miyiz?
Pek sanmıyorum.
Evraklar.
İsveçli mi?
Ne vardı?
İsveç Büyükelçiliği'nde çalışıyoruz, iki çocuk hakkında bilgi almak istiyoruz.
Çocuklar İsveç vatandaşı ve bu kamptalarmış.
İzin belgeniz var mı?
Şey, Berlin'le konuştuk
ama vakitleri yoktu ve bu çok acil bir konu, o yüzden...
- Pasaportlarımızı aldı. - Evet, aldı.
Sakin ol.
Giremezsiniz beyler.
O zaman geri dönelim.
Bir saniyeliğine giremez miyiz?
Birkaç kısa sorumuz var sadece.
Geri dönün!
Peki, anlaşıldı.
- Burası neresi? - Fena görünmüyor.
Pek tavuk pate denemez.
Teşekkürler.
Aynısından, teşekkürler.
Pardon, kısa bir soru sorabilir miyim?
Bu kampta olduğu söylenen ikiz çocuklar arıyoruz.
Çocuklar hakkında nereden bilgi alabiliriz acaba?
Ne yapıyorsunuz?
Kampta çalışan birini tanıyor musunuz?
Bir gardiyanı mesela.
Parası neyse veririz.
İkizler yaşıyor.
Şükürler olsun.
Şüphelendiğimiz gibi Theresienstadt'ta bir kamptalar.
Ama işin aması var.
Kamp dedikleri sözde geçiş kampı.
- Yani ikizler... - Başka yere gönderilecek.
Almanya Dışişleri Bakanlığı'na gideceğiz. Ben Dışişleri Bakanı'na gidiyorum.
Birkaç çocuk için gitmene Söderström asla izin vermez.
Söderström'den izin isteyen kim?
- Bayan Vogl, bana katılır mısınız? - Tabii.
Karışmak istemiyorum.
Anlıyorum.
Şey sadece... Emsal dosya oluşturma fırsatımız var.
O çocukları evlerine getirebilirsek daha da fazla Yahudi'yi alabiliriz.
Hepimiz olanların farkındayız.
Bir terslik çıkarsa sorumlusu sizsiniz.
Anladınız mı?
Normandiya çıkarmasından,
Sovyet ordularının Berlin'i yerle bir etmesinden uzun süre önce
İsveçli üç diplomat Engzell'in emriyle
Alman Dışişleri Bakanlığı'na saldırdı.
Bay Grundherr'le görüşecektim.
- Buyurun. - Teşekkürler.
Bay Grobgeld'le görüşecektim.
Teşekkürler.
Bay Götz'le görüşecektim.
Belki de İsveç kaplanının şeyden beri en büyük saldırısı...
Evet, en büyüğü buydu.
On bir yaşındaki ikizlerle ilgili sözlü notama onay verdiniz,
aynı zamanda söz vererek...
Talebimize olumlu bir yanıt verip
hemen bir çözüme kavuşturursanız gerçekten çok memnun oluruz.
- Bu hiç iyi olmadı, hayır. - Bay Söderström...
Sakin olun.
Mesele çocukları İsveç'teki ailelerine kavuşturmak.
Mesele çocukları İsveç'teki ailelerine kavuşturmak!
Çocuklar nerede?
Neden bana gelmediniz?
Almanlar öfkelenirse Hukuk Birimi'ne ihtar çekebiliriz.
İhtar. Güzel, çok güzel.
Eyleme geçtiğimizi Almanlara gösteririz. Çok iyi Sayın Dışişleri Bakanım.
Dışişleri Bakanım, öğleden sonra arayacağım konusunda sözleşmiştik.
Berlin'den haber aldınız mı?
Çocuklar eve gidebilir ama ortalığı birbirine kattınız.
Bir saate Söderström'ün ofisinde.
- Hepsi bu kadar. - Evet, teşekkürler.
Moskova'daki adamımızın görevini başka birisi devralacak.
Anlıyorum.
Birini tavsiye etmemi ister misiniz?
Hayır, görevi sizin devralmanızı istiyoruz.
Tüm biriminizle birlikte.
Tüm birimimizi şu an Moskova'ya taşımak şey...
Tamam o hâlde.
MOSKOVA
Vay be, bu akşam parti mi var yoksa?
Resepsiyon var.
Ne kadar güzel.
Bugün iyi iş çıkardınız.
Teşekkürler.
Bu arada Söderström ne istemiş?
Bondy çocukları için bizi tebrik etmek istemiş.
Anlıyorum.
Maaşınıza zam alacak mısınız?
Zam alabilmek için dünya barışı sağlamam gerekir.
Gelecekte belki.
- İyi akşamlar. - Görüşürüz.
- İyi akşamlar. - İyi akşamlar.
Bay Engzell.
Bir haftaya Bondy ikizleri Kopenhag'da ailelerine kavuşacak.
Basın Norveç hakkında yazdığında aldığımız tepkileri hatırlıyor musunuz?
Basın şimdi Bondy ikizleri hakkında yazsa ne olur?
Oraya bizzat gitmelisiniz.
Birine fotoğraf çektirebilirsiniz.
Birine mi?
Sizi tanıyorsam muhtemelen kendinizi kastediyorsunuz.
Hayır.
Hayır, ben değil, başkası.
Hepsi sizin sayenizde.
Gidecek biri varsa o da sizsiniz.
İsviçre'den bahsetmişken...
Yurt dışına tayinim çıksa ne düşünürsün?
- İsviçre'ye mi? - Hayır, İsviçre'ye değil.
Nasıl yani? Şu an savaş var.
Ama diplomaside asla ara verilmez.
Yoksa ABD'ye mi? Çocuklar çok sevinir.
Evet, doğru.
Bayan Engzell. Uzun zamandır görüşmüyoruz.
Umarım kürkünüz vardır, yoksa almanız gerekecek.
Kürk mü?
Kışı atlatmak için.
Moskova'da.
- Moskova mı? - Evet.
Oradaki ofisler çok güzeldir.
Biraz konuşabilir miyiz Sayın Dışişleri Bakanım?
Neden oraya atandığımı anlamıyorum.
Bondy operasyonu başarılı geçti.
Aynen öyle.
Moskova'da sizin gibi başarılı kişilere ihtiyacımız var,
bu çok önemli.
İsveç için önemli bir şey. Hepimiz üzerimize düşeni yapmalıyız.
Ama bunu eşinizle konuşmalısınız.
- Bu salonları gerçekten çok seviyorum. - Evet.
Ingrid.
Dışişleri Bakanlığı'ndaki en vicdanlı adam sensin.
Ne oldu?
Özür dilerim.
Ama şey...
Gidersen beni ve çocukları götüremezsin.
Lütfen öyle deme.
Moskova Gösta! Moskova!
Doğru...
KOPENHAG
- İçimde kötü bir his var. - Neden?
- Alman pasaportum var. - Bu şu an iyi bir şey değil mi?
Hem diplomatik pasaportumu kullanıyoruz.
- O benimle. - Evet.
- Neden her yerde Alman askerleri var? - Yahudiler yüzündendir.
Sanırım onları topluyorlar.
KOPENHAG
- Sanırım onlar... - Evet.
Pardon, Bay ve Bayan Bondy siz misiniz?
- Gösta Engzell? - Evet.
Bay Engzell...
"Size çok teşekkür etmek istiyorum.
Siz çok iyi bir insansınız.
Çok teşekkür ederim."
- Şöyle geçin. - Tabii.
Çocuklar gelmeden fotoğraf...
Hazır mısınız?
Bir, iki, üç.
Çocuklarım nerede? Neden gelmediler?
Lucas!
Mateo!
Mateo! Lucas!
Çocuklarım nerede?
Lucas!
Çocuklarım nerede?
- Ben gerçekten... - Nerede? Çocuklarım nerede?
Berlin'i arayacağım.
Çocuklarım nerede?
Özür dilerim.
Özür dileyecek bir şey yapmadınız.
Hiçbir şey.
Aileniz Almanya'nın neresinde yaşıyor?
Lübeck'te.
Onları beş yıldır ziyaret etmiyorum.
Bay Engzell.
Danimarka'da olanlar aşikâr.
Vize şartını kaldırmalısınız.
Bilmediğimi mi sanıyorsunuz?
PASAPORT KONTROL
Birimdeki diğer çalışanları arayacağım, Stokholm'de buluşuruz.
Bay Engzell!
- Bay Engzell! - Efendim?
Nereye gidiyorsunuz? Giremezsiniz.
- Bay Engzell'leyim. - Neler oluyor?
Bayan arkadaşınız İsveç'e giremez.
- O benim asistanım. - Bunun ona faydası yok.
Ne bu saçmalık? İsveç'e girmeye her türlü hakkı var.
Bu diplomatik pasaport. Alman pasaportu var.
Bunu mu diyorsunuz?
Pasaport geçerli olsa da onun gibiler özel vize olmadan giremez.
Size söylemem gerekirdi.
Ben bahsettiğiniz vizeyi veren birimin başkanıyım.
Ona İsveç'e girme izni veriyorum.
Stokholm'de işler nasıl yürür bilmiyorum
ama burada biz kanunlara uyuyoruz
ve onun gibi insanlar doğruca Almanya'ya döner!
Önce bir sakin olalım lan!
Sonra çözersiniz!
- Böyle davranmaya gerek yok. - Yeter, gidin!
- Bunu rapor edeceğim! - Kesin!
Bunun hesabını vereceksin! İlgileneceğim.
Bayan Vogl, Kopenhag'daki İsveç Büyükelçiliği'yle görüştüm.
Danimarka'ya geri dönmelisiniz.
Elçilikten biri sizi gümrükte karşılayacak.
Sonra orada kalacaksınız.
Büyükelçilik binasında.
Güzel.
Nasılsınız?
İyiyim.
Lübeck'e son ziyaretiniz...
Gitme sebebiniz neydi?
Ailenizi arıyordunuz, değil mi?
- Buldunuz mu? - Hayır.
Hayır, pasaportunuzda Yahudi damgası var.
İsveç'e nasıl döndünüz?
Şansım yaver gitti.
Şans mı?
Bu mesele şansa kalmamalı.
Lanet olsun.
Sıçtığımın demir yolu.
Geliyor.
- Bay Engzell. - Evet.
Evet, vaktimiz tükeniyor.
Hızlı ve verimli şekilde çalışmalıyız.
Dışişleri Bakanı'yla görüşmeliyim.
- Buna gerek yoktu. - Hadi gidelim.
- Hadi! - Tamam, gidiyoruz!
- İyi misiniz? - Evet.
- Çabuk ol Hellstedt! - Aman!
- Hemen... - Durum acil!
Bir sorunumuz var.
Motorun ısınması gerek.
- Gidebilir miyiz? - Hadi!
Motora vurmayı dene.
Böyle mi? Böyle mi vurayım?
- Çalıştır arabayı! - Sakin!
Şimdi!
Hadi.
İşte, kapıyı kapatalım, şunu kapat.
Teşekkürler.
Üzgünüm beyler ama Dışişleri Bakanı meşgul.
Hayır, affedersiniz Bay Söderström.
Danimarka'daki Yahudiler kesin sınır dışı edilmek üzere toplanıyor.
Tıpkı Norveç'te olduğu gibi.
Bu söylentiden haberdarız ve gerekli önlemleri aldık.
İçiniz rahat olsun. Buyurun.
Ne tür önlemler aldınız acaba?
Berlin'deki büyükelçiliğe durumu incelemesi için talimat verildi.
Neyi inceleyecek? Söylenenler doğru. Kendi gözlerimle gördüm!
Ne istiyorsunuz Bay Engzell?
Vize şartını kaldırmak mı istiyorsunuz?
Biz tarafsız bir ülkeyiz.
- Al gülüm ver gülüm durumu. - Genelde al gülüm.
Alman işgali riskini almayı mı tercih edersiniz?
Ayrıca vize şartını kaldırmak istesek de kaldıramayız.
Çünkü kendi göçmenlik yasamız
İsveçli Yahudileri mali açıdan sorumlu tutuyor.
Yoksa 50 yıllık yasayı bu sabah değiştirecek miydiniz?
Belki de en iyisi beklemektir.
Beklemek mi? Güneş mi çarptı?
Engzell Almanlarla konuştu mu? Hayır.
Olağanüstü hâl var. Sokaklarda Almanlar olacak tabii.
Yahudilerle ilgisi yok.
Siz gerçekten kafayı mı üşüttünüz?
Sizce Yahudiler toplanmıyor mu yani?
Toplanıyorlar.
Yahudiler toplanıyor.
Şimdi biraz geriye saralım.
Sansür-Nils bunu nereden biliyor?
Bu adam Sansür-Nils olmadan önce Kopenhag'da görev yaptı.
Orada Alman elçisiyle tanıştı.
Almanlar Danimarka'daki Yahudileri toplama kararı aldığında
Nils bunu ilk öğrenenlerden biriydi.
Nils, Alman arkadaşından Stokholm'e gelip
İsveç hükûmetini bilgilendirmesini istedi.
Karar Berlin'den mi çıktı?
Kaç Yahudi'den bahsediyoruz?
Doğruysa durum çok vahim.
- Yani Başbakan biliyor mu? - Evet.
Gerçekten doğru olduğunu Berlin'in teyit etmesini istiyorlar.
Gerçekten doğru olduğunu mu?
Kibarca sorarsak Almanlar söyleyecek mi sanki?
Söderström'e vizeleri sordunuz mu?
Sorunun parayla ilgili olduğunu söyledi.
Aynen öyle.
Daima parayla ilgilidir.
- Bayan Johansson. - Efendim?
- Hammarskjöld burada mı? - Hep burada değil mi?
Hellstedt, Hallonsten, benimle gelin.
Gordion düğümünü çözeceğiz.
Nereye gidiyoruz?
Ben Hammarskjöld'e gidiyorum. Siz Hallonsten...
Şehirde sürgünde yaşayan Danimarkalı bir bakan var.
Onu Hammarskjöld'ün ofisine getirin. Orada bekleyeceğim.
Neden bilmiyorum ama tamam.
Siz de Hellstedt, Dışişleri Bakanı'nın ofisinde
Dışişleri Bakanı ve Ehrenpreis'le bir görüşme ayarlayın.
Sorun değil, hallediyorum.
Ama Söderström'ün haberi olmasın.
- Peki ne yapacağım? - Bir çaresini bulun.
- Sansür-Nils'i dâhil edeyim mi? - İstediğinizi dâhil edin.
Güzel.
Kusura bakmayın, böyle bodoslama giriyorum.
HAMMARSKJÖLD ÜNLÜ OLMADAN ÖNCE
Ama bir Gordion düğümü var ve çözmeme yardım edebilirsiniz.
Zu Wied'in burada buluşmak istediğine emin misiniz?
Evet.
En azından böyle dedi.
Bu toplantıya Söderström de katılmayacak mı?
Şu an aracında ama belki onsuz başlayabiliriz.
Eğer mümkünse.
- Bay Ehrenpreis. - Efendim?
Gordion düğümümüz için bir kılıç bulduğumuzu düşünüyorum.
Ne?
Aynen, ne demek istiyorsunuz?
Tüm göçmenlerden mali açıdan Yahudi cemaatini sorumlu tutan kanunda
bir açık bulduk.
Bay Hammarskjöld sadece Maliye Bakanlığı'nda bir sekreter değil.
Aynı zamanda Merkez Bankası Genel Kurulu'nun başkanı.
Siz anlatsanıza.
Mali sorumluluktan kurtulmak için
sürgündeki Danimarkalı bakan Johan Kruse'yi çağırdık.
İsveç'e gelen Danimarkalı göçmenlere mali destek sağlamanız için
İsveç hükûmeti size 20 milyon kron borç vermeyi öneriyor.
Ben sürgündeyim, unuttunuz mu?
Parayı Danimarka devletine vermiyoruz.
İsveç bizzat size borç verecek.
Danimarkalı Yahudileri siz kurtarabilirsiniz.
Biz kurtaramayız.
Yirmi milyon mu?
Gelecekteki Danimarka devletini garantör ilan edeceğiz.
Buraya adım attığımdan beri ağzınızdan çıkan her şey
duyduğum en aptalca, en beyinsizce, en deli saçması şey.
İsveç mantığı bu mudur?
Bu planı nasıl buldunuz lan?
Sözleşmeyi verin.
Sürgündeki Danimarkalı bakanın parası olduğu için
Bay Ehrenpreis'in artık mali açıdan sorumlu hissetmesine gerek yok.
Yani Danimarkalı Yahudileri almamız için
önümüzde hiçbir engel kalmadı.
Çok güzel!
Bütün bunları bu sabah mı yaptınız?
Bu bir mucize.
Hayır, bürokrasi.
Durun, bekleyin. Benim çağrılmadığım bu toplantı da ne?
Yahudilerin İsveç'e güvenli geçiş yapmasının yolunu bulduk.
Neden?
Danimarka'da olanlar yüzünden.
Anlıyorum.
Beyler, Berlin'den...
Berlin'den teyit geldi mi?
Söylentilerin doğru olduğu kesin mi?
Hayır, değil.
Beyler, sizlere biraz daha sabretmenizi öneriyorum.
Söderström.
Bir Alman muhbir bizi ziyarete geldi. Engzell bizzat Kopenhag'a gitti.
Tekrar ediyorum Sayın Bakan,
İsveç hükûmeti söylentilere göre hareket etmemeli.
Söylentilere inandığımız için Alman işgali riskini alacak mıyız?
- Hayır. - Hayır.
Söylentilerin doğru olduğu yönünde
Berlin'den teyit gelene kadar ertelemeyi öneriyorum.
- Arayalım mı? - İyi bir öneri Sayın Dışişleri Bakanı.
- Bay Ehrenpreis. - Evet?
Vakit ayırdığınız için teşekkür ederim.
Bay Hammarskjöld, vaktiniz için çok teşekkürler.
Gelmeniz gerçekten büyük incelik.
Bay Engzell, siz de görevinize devam edin lütfen.
Ama...
Derhâl lütfen.
- Ama... - Teşekkürler beyler.
- Ama sorunu çözdük! - Engzell...
- Hiçbir sebep yok... - Görevinize devam edin Engzell.
Teşekkürler. Buyurun.
Buldum sizi, güzel.
Dışişleri Bakanı onay verdi mi?
Hayır, hiçbir şey belli değil.
Söderström size görevinize devam edin demedi mi?
Evet, öyle...
Öyle dedi.
Bayan Johansson, basın toplantısı düzenleme üzerine
hiç tecrübeniz var mı?
Yok.
Pardon, şu an binada bir basın toplantısı düzenleniyor.
- İsveç'in yarısını mı davet ettiniz? - Ne güzel işte.
İyi akşamlar ve hoş geldiniz.
Şimdi sizlere
İsveç hükûmeti adına bir bildiri okuyacağım.
"Yahudilerin ülkeye girmesi yönünde daha önce uygulanan vize şartı
bugün itibarıyla kaldırılmıştır."
Ne oluyor? Ne diyor bu?
"Böylece Yahudi dinine mensup herkes
artık İsveç topraklarına girebilir."
Danimarka'dan çıkmak isteyen Danimarkalı Yahudiler mi?
Bütün Yahudilerden bahsediyorum.
"Herhangi bir ülke bu kararımıza karşı çıkmaya çalışırsa
bunun ciddi sonuçları olacaktır."
Ciddi sonuçlardan kastınız nedir?
Şu anda bu soruya cevap veremiyoruz.
Pardon efendim acaba...
Affedersiniz! Efendim!
Engzell!
Saat 18.30. Şimdi haberler.
Bugün, yani 2 Ekim itibarıyla hükûmet
Yahudi kökenli kişiler için aranan vize şartını kaldırdı.
Yani İsveç'e girmek isteyen Yahudilerde
şu ana dek aranan vize şartı artık kaldırıldı.
Bildiride ayrıca
bu yeni karara karşı gelmeye çalışan bir ülke olması durumunda
bunun ciddi sonuçları olacağına yer verildi.
Yani Yahudi dinine mensup herkes
İsveç topraklarına artık serbestçe girebilir.
Sven.
Ne oldu?
- Bak. - Ne?
Bak.
Şimdi ne oldu?
Yüz yirmi mi?
On binler olmalı. Nerede bunlar?
İsveç'te.
Hitler sizi ofisinde bekliyor.
O sefil ülkeyi neden hâlâ işgal etmedik?
Gerçekte böyle mi oldu?
Evet.
Dag Hammarskjöld devlet fonundan bir Danimarka vatandaşına borç verdi.
İsveç bir basın toplantısında ciddi sonuçlar olur diye tehditte bulundu
ve binlerce mülteci gerçekten de boğazı geçti.
Savaşın gidişatı tersine döndü, Almanlar geri çekiliyordu.
Buradasınız demek.
Söderström, Engzell.
Şunu dinleyin. The Washington Post hakkımızda yazmış.
"Ebedi karanlıkta ışıldayan tek parlak nokta."
Şunu dinleyin,
"İsveç, Danimarka'daki Yahudi nüfusunu kurtararak
ahlaki bir süper güç olarak kendini gösterdi."
Engzell, söylesene. Seni basın toplantısı yapmaya iten neydi?
Şey...
Söderström bana
görevime devam etmemi emretti.
Söderström, vay be. Siz ağırlığınızca altına bedelsiniz.
Orasını bilemem, abartmayalım.
Yahudilerin hayatını kurtarmak, bu Amerikan makalesi...
Bunlar önemli şeyler.
Hepimiz üzerimize düşeni yaptık.
Aynen öyle.
Ama sizin keskin zekânıza, doğru zamanda
doğru şeyi yapabilme yeteneğinize ihtiyacım var.
Teşekkürler.
Size hizmet etmek bir onurdur Sayın Dışişleri Bakanım.
- Neye ihtiyacınız olursa emrinizdeyim. - Evet.
Bu yüzden elçimiz olacaksınız.
- Ne? - Moskova'da.
Ben mi?
Evet.
Şey...
Gösta ve birimini ilk kez o an duydum.
Sıradan insanların tarihe meydan okuyabildiğini
ve bir fark yaratabildiğini
kanıtlamışlardı.
Merhaba.
- Hoş geldiniz. - Hoş bulduk.
Tekrar hoş geldiniz.
Merhaba.
Alerjilerim azdı. Gözlerim ve burnum devamlı akıyor.
Aramıza dönmeniz çok hoş. Yapacak çok işimiz var.
Daktiloda çok kötüyüm.
Bakmanız gereken yeni başvurular var.
Diğerlerinden iki kat hızlısınız.
Özledik sizi.
Bir sonraki adımı atma zamanıydı.
Gösta'yla buluşma zamanım gelmişti.
Oğlum caz müzik grubu kurdu, konserine gideceğime söz verdim.
- Ne güzel. - Nereden baktığınıza bağlı.
Üflemeli enstrümanlar bence çok fazla.
- Pardon, Gösta Engzell'i arıyorum. - Buyurun benim.
Raoul Wallenberg, telefonda konuştuk,
işinizle ilgili sorular sormak için uğrayacağım demiştim.
Maalesef benim çıkmam gerek
ama Bayan Vogl, Bay Hallonsten
ve Bay Hellstedt sorularınıza cevap verebilir.
Elbette.
- Hoş geldiniz Bay Wallenberg. - Hoş bulduk.
GÖSTA ENGZELL 2. DÜNYA SAVAŞI'NDA
YAHUDİLER İÇİN YAPTIĞI ÇALIŞMALAR HAKKINDA KAMUOYUNA HİÇ KONUŞMADI.
Hadi baba! Şarkı akıyor.
Harika değil mi?
DİPLOMASİ ALANINDA ÇALIŞMAYA DEVAM ETTİ
VE 1997'DE İSİMSİZ BİR İSVEÇ SAVAŞ KAHRAMANI OLARAK
100 YAŞINDA VEFAT ETTİ
GÖSTA ENGZELL'İN BİRİMİNİN BAŞLATTIĞI GEÇİCİ PASAPORT UYGULAMASI
BUDAPEŞTE'DE RAOUL WALLENBERG VE PER ANGER TARAFINDAN GELİŞTİRİLDİ.
İSVEÇ
ENGZELL'İN ÇALIŞMALARI SONUCUNDA 100 BİNDEN FAZLA YAHUDİ KURTARILDI
Alt yazı çevirmeni: Ömür Gencer