Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
GEBASEERD OP WAARGEBEURDE GEBEURTENISSEN
Ongelooflijk.
Wie heeft deze troep gemaakt?
Sven. - Wat?
Kijk zelf maar.
Ik moet bellen.
MINISTERIE VAN BUZA
Godsamme.
Op 15 juli 1942... - Jezus.
...begon Duitsland hun invasie van Zweden.
Er is oorlog. De Duitsers.
STAATSSECRETARIS
Ze hebben aangevallen. - Mijn god.
Ze komen eraan.
We moeten de minister van BuZa inlichten. - Ja.
MINISTER VAN BUZA
Wat hebben we verkeerd gedaan? We hebben gedaan wat ze vroegen.
Geef me de Duitse ambassade.
O mijn god...
Maar natuurlijk, waarom zouden ze Zweden sparen?
Noorwegen, Denemarken, België...
Hallo? - Goedemorgen.
Ik bel voor informatie.
Over jullie aanval op Zweden vanochtend.
Waar heeft u het over?
Fritz. De Zweden denken dat we ze aanvallen.
VALS ALARM
Wat? - Idioten.
Mijn excuses.
Nou, minister van Buitenlandse Zaken...
Ik ga maar weer...
In 1942 was Zweden de uitzondering tussen door Duitsland bezette landen.
Ze beweerden neutraal te zijn, maar voldeden aan veel van Hitlers verzoeken.
Duitse troepen mochten door het land trekken.
De Zweedse industrie leverde het Duitse leger ijzererts en kogellagers.
Bijna niemand buiten Duitsland wist toen wat er met de Joden gebeurde.
Joden? We proberen deze oorlog te winnen.
De Zweden hadden het niet zo druk.
PREMIER
Meneer de premier.
Een Joodse man? Geef maar aan de minister van Buitenlandse Zaken.
Joden?
Ik ga naar een paardenrace. Geef het aan Söderström.
Het land in? Nee, nee. Geef het aan Gösta. - Gösta?
Engzell van Juridisch. In de kelder.
Hij behandelt asielzaken.
GÖSTA ENGZELL DE JURIDISCHE AFDELING
Papa, volgens Göran werk je voor Hitler.
Wat doe je? - Dat is helemaal niet waar.
Ik werk in de diplomatie.
Wat is dat?
Weet je nog dat je een bal Jonssons woonkamer in trapte?
Ja. - Juist.
Jonsson werd heel boos, maar jij ging niet met hem praten.
Ik heb het rechtgezet.
Dat is diplomatie.
Papa praat met onze buurlanden om vijandelijkheden te voorkomen.
Ik dacht dat hij papieren stempelde.
Oké, laten we gaan.
Wat zei je tegen Jonsson?
Ik moest stijl en finesse gebruiken.
Niet waar. Hij bracht biscuitgebak mee. Noem je dat diplomatie?
Blijf alsjeblieft van de ontvanger af.
Die is om naar het nieuws te luisteren. Niet dat Amerikaanse lawaai.
Ja.
Bak je biscuitgebak voor Hitler, papa?
JURIDISCHE AFDE ING
O.
Waar vind ik Engzell?
Goedemiddag. Hij is daarbinnen.
Dit is voor u.
Een Joodse zaak.
Mevrouw Johansson? - Bedankt. Nog een.
Gösta Engzell is al zes jaar het hoofd van de juridische afdeling...
...dus hij was er ook in 1938.
Toen Zweden de Duitsers overhaalde...
...om in de paspoorten van Duitse Joden een 'J' te zetten.
Bedankt. - Bedankt.
Waarom heb ik het over Gösta? Hij is een nobody.
Waar vind ik de champagne?
Maar blijf kijken, dan zie je wat een nobody kan.
Dit was een jaar voor ik Gösta ontmoette.
1942 ALWEER
Goedemorgen. - Goedemorgen.
Ik ben Rut Vogl.
Dit is m'n eerste dag.
Kijk eens naar de namen. Ik moet m'n familie hierheen halen.
Ik begrijp uw situatie echt...
...maar we hebben regels waaraan we ons moeten houden en we...
Dat is de rioolbuis. Je raakt eraan gewend.
Welkom bij Juridisch.
6,2 meter. - Schrijf dat op, alsjeblieft.
Dat is nog een argument.
Dit is niet... Dit is niet gezond.
Dit is mevrouw Rut Vogl.
Dat is uw bureau.
Vogl? - Ja.
Juist... - Ja, Vogl. Ze is Duits.
O, is ze Duits?
De SS arresteert alle Joden die ze vinden. - Er doen zoveel geruchten de ronde.
Het zijn geen geruchten.
Sorry, ik moet weg.
Maak een afspraak en we zullen zien wat we kunnen doen.
Nu kunnen we niets doen. - Oké...
Ik laat u uit. - Niet nodig.
U gaat mee naar de kabinetsvergadering. - Nee, Rut Vogl.
Wie is Rut Vogl? - Ze vervangt me als ik met pensioen ga.
Hallo.
Dit zijn de afmetingen van het kantoor.
Meneer Engzell, zorg dat we een groter kantoor krijgen.
Er wordt bericht over meer ongeregeldheden in Noorwegen.
Ongeveer honderd Joodse mannen zijn onlangs gearresteerd.
De Noren verbieden de pers erover te schrijven.
Nils Erik, jij zorgt dat de Zweedse pers dat ook niet doet.
Ja. Natuurlijk.
Nils Erik Eklund, of 'Censuur-Nils', zoals hij ook werd genoemd...
...was verantwoordelijk voor de Zweedse zelfcensuur via het Rijksinformatiebureau.
Alle oorlogsartikelen moesten worden goedgekeurd door Nils Erik.
WAPENS DOOR HET LAND VERVOERD
CENSUREREN
DUITSE WORSTEN VERVOERD
Ik heb het onder controle.
We hebben druk uitgeoefend. - Goed.
Hitler zou kwaad zijn op Zweden.
Vanwege de pers.
Oké.
Daarmee beëindigen we deze vergadering.
O ja. Meneer Engzell heeft ook een bericht voor ons.
Meneer Engzell.
Sorry, maar ik moet echt weg.
Misschien moeten jullie ook naar andere vergaderingen.
Als dat zo is, is dat volkomen begrijpelijk.
Ik kan alleen maar zeggen dat er in augustus en september...
...sterke zaken zijn afgewezen...
...door de immigratiedienst.
PAULSON IMMIGRATIEDIENST
Wat bedoelt u, meneer Engzell?
Alleen dat de druk op ons met de dag toeneemt.
En we hebben problemen met onze kantoorruimte.
Wil meneer Engzell de grootte van jullie kantoorruimte bespreken?
Hier?
Zo zei hij het. Verscheidene parameters... - Dat is niet goed genoeg.
Söderströms toilet is groter dan ons kantoor.
Rustig. Hij heeft geen eigen toilet. Dat weet je.
Niet?
Je hebt ze gezegd dat we hier verdrinken, toch? Letterlijk.
In stront.
We hebben het er later nog wel over. - Bedankt.
Engzell heeft het consulaat van Oslo op lijn twee.
Ga je gang.
Rustig. - Ik ben rustig.
Doe jij rustig. Ik... Heb jij een beter idee?
Met Engzell. - Met Westring. Hallo.
HET CONSULAAT VAN OSLO
Hoe gaat het?
Bedankt voor het vragen. Goed.
Nou, ja... - Dus...
U heeft vast van de Joden gehoord die dit weekend gearresteerd zijn.
Elke mannelijke Jood in Trondheim.
En zo'n 100 hier in Oslo. - Ja, maar...
Ze komen zo vrij, toch?
Een van hen is Zweeds staatsburger.
Ik wil uw toestemming voor een note verbale...
DIPLOMATIEKE BRIEF
...om hem vrij te krijgen.
Juist.
Eén moment.
Het is zinloos. Alles voelt zinloos.
Met Engzell praten heeft geen zin.
Wat doen we nu? We kunnen niet op hem rekenen.
Hij durft niet eens met Söderström te praten.
Hallo? - We moeten het zelf doen.
We moeten... - We moeten iets doen.
Een andere aanpak.
Ja, hallo?
Nee, ik denk niet dat dat nu gepast zou zijn.
Het is er maar één.
Bedankt voor het bellen.
Naar een hogere autoriteit. - Wie?
Söderström? - Ja.
U moet de note verbale toch sturen.
Stockholm was duidelijk. U heeft het zelf gehoord.
Een Zweeds staatsburger zit onterecht gevangen.
Bent u bang om een standje te krijgen?
Bang?
Meneer Engzell.
We hebben dingen besproken...
Omdat we zoveel Joodse zaken hebben en het kantoor zo rommelig is...
...stellen we voor zoveel mogelijk te archiveren.
Zo snel mogelijk.
Prima.
TUSSEN WARSCHAU EN BERLIJN
VON OTTER ZWEEDSE DIPLOMAAT
Gaat u zitten. - O, dank u.
Wat vriendelijk.
Wilt u er een? - Nee, dank u.
U komt niet uit Duitsland. - Nee, ik kom uit Zweden.
Wat deed u in Polen?
Ik werk voor het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken.
U bent hier namens de Zweedse regering?
Ja, maar helaas wordt het slecht betaald.
En u?
De aard van mijn missie is niet echt militair.
Het is echt waanzinnig.
Of ronduit pervers.
Pardon?
Kent u de 'Endlösung' niet?
Nee.
Wat voor oplossing?
Het is geen oplossing.
Het is volkerenmoord.
Als ik het u vertel, moet u me beloven dat u de Zweedse regering inlicht.
Meneer Engzell. - Ja?
De Duitsers in Oslo hebben een Jood met een Zweedse link vrijgelaten.
Wat? - Ja.
Hoezo?
Ze hebben een note verbale gekregen van het Zweedse consulaat.
Maar ik zei dat ze moesten wachten.
Accepteerden ze het?
Dat is verrassend. - Ja.
De man wil nu terug naar Zweden. - Begrijpelijk.
Breng het meteen naar de immigratiedienst.
Moet dat echt?
Zij hebben hier niets mee te maken. Hij is Zweeds.
Dat is zo. Oslo kan een voorlopig paspoort afgeven.
Ja, goed idee.
Waarom niet voor iedereen? - Nee. We moeten ons aan de regels houden.
Alle Noorse Joden zijn in gevaar.
Alleen omdat er geruchten de ronde gaan...
Maar meneer Engzell, 300 gevallen per dag? Zijn het wel geruchten?
Iedereen zegt dat ze niet weten waar hun familieleden zijn.
Ze zijn naar werkkampen gestuurd en er is niets meer van ze vernomen.
Wilt u zeggen dat ze allemaal vermoord worden?
Dit is geen papier.
Het zijn mensen.
Lees dit.
Meneer de minister van BuZa. - Söderström.
Ik heb net gesproken met een van onze diplomaten in Berlijn.
Richert? - Nee, een 'von Otter' nog wat.
Hij ging tegen het protocol in.
Wat wilde hij?
Hij...
Hij had...
Hij had een SS-officier ontmoet die...
De minister van Buitenlandse Zaken moet weten dat dit van horen zeggen is, dus...
Deze SS-officier had een kamp bezocht...
...waar ze Joden euthanaseren.
Jezus...
Ze laten hen denken dat het een douche is, maar het is gifgas.
Ze zouden er elke dag duizenden vermoorden.
Er zijn zoveel geruchten.
Meld dat niet, oké?
Natuurlijk niet.
Goed. - Goed.
Meneer Söderström. - Heeft u ons gehoord?
Nee.
Een beetje. Ik was verzonken in m'n eigen gedachten.
Natuurlijk zijn dit kwaadaardige geruchten. Dat begrijpt u toch?
En al was het om een ondoorgrondelijke reden wel waar...
...dan kunnen we er helemaal niets aan doen.
Begrijpt u dat? - Ja.
Natuurlijk.
Goedenavond. - Goedenavond.
Schultz.
Dat is haalbaar.
'Schwerkovic.'
Waarom wil hij een visum?
Hij bracht het grootste deel van z'n jeugd door in Zweden.
Maar nu is hij 39?
Hij werkt als tolk bij de Zweedse kogellagerfabriek in Brno.
Lees tussen de regels door, meneer Engzell. Tussen de regels.
Hij is een Jood.
Ik noteer een 'nee' voor Schwerkovic. - En terecht.
'Het was thuis ook koud.
Ze had haar kleine beentjes opgetrokken...
...maar het meisje met de lucifers had het nu nog kouder.'
Huil je, papa?
Nee, nee... Het is gewoon m'n allergie.
Dat heb ik soms.
Laten we een ander boek lezen.
Moet dit allemaal worden gearchiveerd? - Ja, dat klopt.
Maar zijn dit allemaal 'zwakke gevallen'? - Inderdaad.
In dit tempo komen we nergens. Het moet sneller.
Waarom zit dit bij 'zwakke gevallen'? - Hoe heten ze?
'Bondy.' Een tweeling. Jongens.
En hun moeder.
Hun moeder trouwde met een Zweed.
Ze blijven in Kopenhagen, want ze mogen Zweden niet in.
Maar de kinderen zijn nog in Praag.
Hij is niet de biologische vader?
Nee.
Het is een zwakke zaak.
Een Zweedse vader. Een Zweedse link.
Dat zijn de regels. Ik vind het net zo erg als u.
Het spijt me.
Er staan hier wat dozen. En hier...
En er staan er hier een paar.
Weg.
Mejuffrouw Nilsson. - 'Mevrouw.'
Deze dozen moeten naar beneden. Neem de lift naar het archief.
En de dozen daar ook.
Ga maar.
Ik breng ze eerst naar de lift. - Uitstekend.
Wacht eens even.
Rustig aan.
Mejuffrouw Nilsson, deze doos blijft.
Hij gaat naar het archief.
Nee. Ze worden niet gearchiveerd. Ze gaan terug.
Naar... - Nee. Niets daarvan.
Besluit nou eens waar ze heen moeten.
Waarheen? We stoppen ze in het archief.
Nee. - In godsnaam.
Zo. Naar het archief. - Nee.
We hebben dit besproken, toch?
Een overweldigende meerderheid vond dat dit allemaal weg moest.
Ga maar. Naar het archief. - Hou op.
Ik heb de leiding.
Dus u wilt dat we al die aanvragen nogmaals bekijken...
...omdat de Duitsers in Oslo één Jood hebben vrijgelaten?
Omdat hij Zweeds was.
Daarom gingen ze akkoord.
Daarom wil ik dat we alle aanvragen nog een keer bekijken...
...met prioriteit voor de Noorse Joden.
Kom op, het zijn ruim 7000 aanvragen.
Als we iemand kunnen redden...
...al is het maar één persoon, gewoon door ons werk te doen...
...moeten we dat dan niet doen?
Ik neem deze dozen en jullie nemen die.
En de immigratiedienst?
Hebben we niet nodig.
Oslo verstrekt voorlopige paspoorten. - Wat?
De vorige keer werkte het.
Toch, meneer Engzell? - Dat klopt. Precies.
Het wordt hier pikdonker als de dozen het licht tegenhouden.
Mevrouw Johansson, dit zijn 25 Noorse Joden met een sterke Zweedse link.
Breng ze nu meteen naar het consulaat in Oslo.
Zeg ze dat dit nog maar het begin is. We kunnen er nog 150 vrij krijgen.
Meneer Söderström? - Mevrouw Johansson. Goh.
Gaat alles goed? In de kelder met Engzell?
Geen problemen? - Nee.
Heel goed.
Bedankt voor het vragen. - Mooi. Uitstekend.
Meneer Engzell heeft een gerucht opgevangen.
Waarschijnlijk onwaar, maar...
Het zou jammer zijn als het zich verspreidt.
Ik heb niets gehoord. Nee.
Mooi.
Gaat meneer Söderström naar Södermalm?
Pardon. Stop de tram.
We zoeken een zwakke zaak.
Als de Duitsers een aanvraag met een zwakkere link goedkeuren...
...schept dat een bruikbaar precedent.
PRECEDENT: BESLISSING DIE ALS VOORBEELD DIENT VOOR VERGELIJKBARE ZAKEN
We hebben die tweelingjongens uit Praag.
De Bondy-kinderen? - Ja.
De moeder woont in Kopenhagen.
Ze is hertrouwd met een Zweed. - Maar hij is niet de biologische vader?
Nee, maar hij is als een vader voor hen. De jongens zijn nog in Praag.
Te zwak. De Duitsers keuren het nooit goed.
Wat? Jozef was ook niet de vader van Jezus.
Zouden de Duitsers dat een zwakke link vinden?
Hallo? - Ze zeiden nee.
Hoezo, 'nee'?
Ze hebben geen jurisdictie over dit soort dingen.
Als ik de gevangenis wil bezoeken, moeten we het eerst aan Berlijn vragen.
Dan doen we dat.
Wat? - Dag, Westring.
Gevonden.
De Bondy-tweeling.
Hoe oud zijn ze? - Elf.
BERLIJN ZWEEDSE AMBASSADE
Von Otter.
U gaat naar het ministerie van BuZa. - Ik?
Het consulaat in Oslo wil naar een gevangenis om met Joden te praten.
Berlijn moet ermee instemmen.
U behandelt individuele zaken. Dit zijn er 150.
O ja.
Stockholm wil een tweeling in Praag opsporen. Vraag me niet waarom.
Dit is een note verbale.
Ik ben Göran von Otter.
Ik wil... - Wacht u, alstublieft.
Heil Hitler.
Bent u de Zweed? - Ja.
Zeg het eens.
Moeten we niet...
Meneer... Göran von Otter. We hebben een oorlog te voeren. Kom ter zake.
Ik begrijp het.
Onze consul in Oslo wil een gevangenis bezoeken...
...om uit te zoeken of de gevangenen een Zweedse link hebben.
Daar ga ik achteraan.
O, en ik heb ook een note verbale.
Waarover?
Een tweeling die gescheiden is van hun ouders.
Verdomme. - De gevangenis in Oslo valt af.
Verdomme.
Gösta Engzell. Is hij hier?
Söderströms bloedhond.
Ja? - Meneer Söderström wil u spreken.
Maar ik ben bezig.
Kan het even wachten? - Dat zou ik niet aanraden.
Heel goed. - Geweldig. Uitstekend.
Ah. Meneer Engzell.
Duitslands hoogste vertegenwoordiger in Zweden, consul-generaal Victor zu Wied.
Mag ik u het hoofd van onze juridische afdeling voorstellen?
Meneer Engzell.
Heil Hitler.
Heren, ons is ter ore gekomen...
...dat er een groot aantal Zweedse joden in Oslo zijn.
Het lijkt erop dat de helft van de Joodse bevolking van Noorwegen...
...in aanmerking komt voor het Zweedse staatsburgerschap.
Wij hebben alleen zaken onderzocht die...
Meneer Engzell.
U vaart door gevaarlijke wateren.
Denkt u niet dat Eichmann die maas in de wet kan dichten?
Wie gebruikt die Duitser als bedreiging?
Hij is 36 jaar oud wanneer hij hier aan z'n biljarttafel zit.
Maar in plaats van biljartballen zijn het mensen in goederentreinen.
Hij staat bekend om zijn... Hoe zeg je dat... precisie...
...en heeft de leiding over de zogenaamde Endlösung.
Helaas zullen we hem vaker zien.
We begrijpen het volkomen.
Meneer Engzell zal z'n uiterste best doen om te zorgen...
...dat de relatie tussen Zweden en Duitsland een topprioriteit blijft.
Toch, meneer Engzell?
Natuurlijk.
Dan neem ik jullie tijd niet langer in beslag.
Heren.
Bedankt.
Heil Hitler.
Ga zitten.
Weet u wat de Amerikanen doen met Joden die naar Amerika willen?
Ze rekken het aanvraagproces.
Ze laten ze document na document sturen om van alles te bewijzen...
...tot ze het opgeven.
Zo doen ze dat.
Het grote land in het Westen.
De oorlog is bijna voorbij.
En het zal eindigen met Duitsland als een absolute supermacht, geloof me.
En als wij te soft zijn voor de Joden, worden we daarvoor gestraft.
Denken jullie dat ik niet weet wat jullie daar doen?
En wat dan?
Dan, als al jullie slimme plannen op een fiasco zijn uitgelopen...
...wat doen jullie dan?
Denken jullie echt dat iemand van ons jullie zal beschermen?
Vergeet het maar.
We sturen jullie naar Moskou. Snel, allemaal.
Vragen jullie je af waarom hij dreigt met Moskou?
MOSKOU
De Zweden zagen Hitler niet als de ergste dictator...
...wanneer Jozef Stalin verwoesting aanrichtte.
Audiënties met Zweedse diplomaten werden vaak 's nachts gehouden.
Wanneer de kou het ergst was...
...en je nooit wist of er alleen wodka in je glas zat.
Verdomme.
Het lijkt of Hitler weet wat we doen.
Wat? Ik heb niets gezegd. - Nee.
Het is mijn schuld. We waren te gehaast.
We hadden niet naar de tweeling en de gevangenis moeten vragen.
Wie veel wil, krijgt niets.
We kunnen niet één persoon tegelijk redden.
Laten we teruggaan naar onze oorspronkelijke aanpak.
Wat is het dat u zo wanhopig mist?
U bent nieuw hier, mejuffrouw Vogl.
Er zijn al eerder Joden gearresteerd.
En vrijgelaten.
Zonder dat we met Zweedse vlaggen zwaaiden.
Met oogkleppen op leven is vast fijn. - Wat is dat voor onzin?
We hebben het over een Noorse gevangenis. Geen Duits kamp.
Wie heeft haar aangenomen? Vroeg hij geen referenties?
Blijkbaar niet de eerste keer.
En jij zegt niets? - Wat kan ik zeggen?
Zeg op z'n minst iets, verdomme. Moet ik alles doen?
O hallo, Stig. Hoe was je dag?
Kun je me vanavond voorlezen, papa?
Nee, vanavond niet. - Alsjeblieft.
Göran.
Wat?
Zet dat vreselijke lawaai meteen uit.
Bij zonsopgang op 26 november 1942 wordt elke taxi in Oslo...
...met twee politieagenten in elke auto...
...eropuit gestuurd om Joodse vrouwen, kinderen en ouderen op te pakken.
Goedemorgen.
Wat is er aan de hand?
Westring in Oslo belde en zei dat ze alle Joden hebben opgepakt...
...en op een boot naar een Duits vernietigingskamp hebben gezet.
Ik dacht dat het voor de show was.
Voor de show? - Ja, verdomme...
Zoveel als er op de boot pasten.
Vrouwen, kinderen, ouderen, alle gevangenen.
Meer dan 700 in totaal. God weet waar ze heen gaan.
Gösta...
Maar...
Maar dan kunnen we alle Noorse zaken wel archiveren, toch?
Hou alsjeblieft je mond.
Meneer Engzell.
Hun Zweedse familieleden moeten het weten.
Ik weet het.
Maar door die verdomde censuur mag de pers er niet over schrijven.
Pardon. Ik dacht dat Censuur-Nils daar iets aan kon doen.
Hoe? Moet ik z'n kantoor binnenwalsen en hem vragen de censuur op te heffen?
Precies. Waarom niet? Dat moet je doen.
De Zweedse familieleden zullen zich afvragen...
...waarom ze niets horen van hun Noorse familie.
Ik beloof je dat er vragen zullen komen.
Heel veel vragen.
Dan schrijft de pers niet meer over Duitsland.
Maar over Censuur-Nils en hoe hij de info achterhield.
Maar ik ken Nils niet.
Hij luistert nooit naar me.
En Söderström?
Hij is Censuur-Nils' baas.
Ik zou nu niet in Nils' schoenen willen staan...
...gezien de situatie met de Noorse Joden.
Ja, je hebt gelijk.
Ze hebben vast veel familieleden in Zweden.
Wist je dat veel van de gedeporteerde Joden...
...ook Zweeds waren?
Wanneer hun familie in Zweden zich af begint te vragen waar ze zijn...
...gaan ze vragen stellen.
Dan schrijft de pers geen artikelen meer over Duitsland...
...maar over Nils en de informatieafdeling.
Denken jullie dat ik een idioot ben?
Potdomme.
JODENVERVOLGING IN NOORWEGEN BEREIKT PIEK
Hoe is dit in de kranten gekomen?
Ik schatte dat het nieuws Zweden vroeg of laat toch wel zou bereiken.
Later was beter geweest.
We worden overspoeld door telefoontjes van burgers die willen dat we iets doen.
En ik krijg een uitbrander van Berlijn.
Verdomme.
Ja, ja...
Wie gaat over de Joden?
Söderström?
De premier heeft u een vraag gesteld.
Wie gaat erover?
De Joden...
Fijn. We weten niet wie er over de Joodse kwestie gaat.
Tot nu toe was het een beetje een non-issue.
Maar nu niet meer. - Nee.
Dus, wie?
Engzell. - Gösta Engzell. Van Juridisch.
Nou, waar is hij?
Roep hem onmiddellijk. - Ja.
Zorg dat hij komt.
Dat is fantastisch. Ongelooflijk.
Wat is Engzell aan het doen? - Met Oslo praten.
Nu niet meer.
Engzell.
Wat gebeurt er in Noorwegen?
Brengen ze hen terug?
De Joden? - Ja.
Onwaarschijnlijk.
Sturen ze Scandinaviërs nu naar dodenkampen?
Naar men zegt.
Dodenkampen?
Pardon, moeten we de geruchten als waar beschouwen?
Zijn er Zweden op de boot?
Eén. Maar dat is een vergissing.
Wat bedoelt u?
Alle Joden met een Zweedse link lijken te zijn gespaard.
Ze zijn er nog. - Dat meent u niet.
Er is geen twijfel over mogelijk. - Allemaal?
Voordat de Duitsers alle Noorse Joden oppakten...
...hadden we notes over de Joden met een Zweedse link gestuurd.
Dit zijn er 25.
Die Joden werden gespaard.
Dat is een lichtpuntje.
Wat doen we nu?
De pers eist dat we iets doen en Hitler wil dat we zwijgen.
Suggesties?
Er zijn nog ongeveer honderd Joden in Noorwegen.
Maar ze zullen binnenkort worden gedeporteerd.
Tenzij Zweden ze opneemt.
Moet Zweden Joden opnemen?
Ik denk het niet.
Dan wil elke Jood in Europa naar Zweden.
Dat zijn er toch een paar miljoen.
Hitler zal het als een belediging beschouwen.
Maar wat als het onofficieel wordt afgehandeld?
Onofficieel?
Ga door, Engzell.
De pers ontdekt ons onofficiële verzoek aan Duitsland...
...over het opnemen van de Noorse Joden.
Omdat het onofficieel is, mag de pers er niet over schrijven.
Toch? - Mijn god...
Zo lijden de Duitsers geen gezichtsverlies.
We doen iets, maar we doen niets.
Klinkt goed. - Pardon...
Zullen we dat doen? - Dat...
Moeten we een stel Joden naar Zweden laten komen...
...zonder parlementair besluit?
We laten niet zomaar Joden binnen. - Nee.
De Duitsers staan het misschien niet eens toe.
Maar het zou de pers stil houden.
Dat is perfect.
Einde bespreking.
Meneer de minister, ik... - Einde bespreking.
Jezus.
Engzell, u blijft.
Ik wil jullie eraan herinneren dat ik jullie baas ben.
Dus jullie rapporteren aan mij.
Als iemand tegen onze richtlijnen in gaat...
...moet u weten dat onze man in Moskou, meneer Assarsson...
...graag van baan zou ruilen.
Wil niemand Assarssons baan in Moskou?
Op dit moment hebben we er 50.000 uit Nederland.
En de Fransen pakken er zoveel mogelijk op in Parijs.
Heeft u al gehoord over de onofficiële telegrammen uit Zweden?
De Zweden buiten hun positie schaamteloos uit.
Alleen maar omdat Göring een zwak heeft voor dat belachelijke land.
Maar u houdt het in de gaten, toch? - Natuurlijk.
We zullen niets meer van ze horen. Ze kennen hun plek.
Goed.
Op basis van de Noren wier Zweedse link is goedgekeurd...
...heb ik nog 25 Joden uit België en Nederland naar wie we moeten informeren.
Vijfentwintig voor meneer Engzell.
MOGELIJK
Hellstedt? - Twintig.
Twintig? - Ja.
Hallonsten? - Ja? Ik heb er tien.
En ik heb er 25.
En Vogl?
Vijfentachtig.
Dat is niet genoeg.
Individuele notes werken niet op de lange termijn.
We moeten een precedent scheppen met een groter bereik.
Dus wat doen we?
De Bondy-tweeling.
Maar die zaak is afgewezen.
Kunnen we geen zaak vinden die makkelijker goedgekeurd wordt?
Pardon, meneer Engzell. Het is een goede zaak.
Net zwak genoeg.
Maar u moet een hogergeplaatste hebben.
Laat nog eens zien.
Het zou me een bureaucratische truc zijn.
Von Otter.
Hier ben ik.
O, bedankt.
Engzell stuurde de Zweedse diplomaten terug naar het Duitse Buitenlandse Zaken.
De bureaucraat die ze ontmoetten, heette Martin Luther.
Nee, hij was geen familie van die andere, de bekendere.
Hij was de rechterhand van de Duitse minister van BuZa, Ribbentrop.
Ik heb hier iets van Eva Braun.
Kijk.
Dit is van Eva Braun. Maar dit van de Führer zat ook in het pakket.
Dit is het schildpaddenschild van de Führer.
Is dat niet...
Wilt u het proberen?
Ze zijn gearresteerd tijdens een razzia in Praag.
Nee, echt?
En de kinderen zijn Zweedse staatsburgers?
In theorie wel. Maar op papier helaas niet.
Maar de link is duidelijk.
Hun vader is Zweeds staatsburger.
Maar de kinderen zijn Joden?
Het zou voor Zwedens kijk op Duitsland goed zijn...
...als dit probleem opgelost kon worden.
Bedoelt u dat een Joodse tweeling in Praag...
...in aanmerking komt voor het Zweedse staatsburgerschap?
Ja.
Goed. Waar zijn ze nu?
We weten het niet zeker, maar misschien in Theresienstadt.
Theresienstadt? Geweldig. Ik zorg dat u toestemming krijgt.
Wat is er?
Ze worden herenigd met hun ouders.
Het is gelukt. - Ja...
Laten we kalm blijven.
Ik haal koffie en gebak.
Bestel wat jullie willen.
Angel wings.
Dan wil ik slagroomgebak.
Ik neem ook angel wings. - Bestel maar.
Of een brood? - Een vlechtbrood.
En dan geen slagroomgebak.
Laten we een grote taart halen.
Dit moeten we vieren.
Als we een goede reden hebben. Ze letten op de centen.
Ik betaal het...
...want als ik met pensioen ben, kan het niet meer.
Laten we dit doen. - Ja.
Het nieuws verspreidde zich door Europa en de wereld...
...dat Joden van Zweden diplomatieke bescherming konden krijgen.
Meneer Engzell.
Een brief van een vrouw in Salt Lake City.
Ze wil haar neef uit Oostenrijk weg krijgen.
Wat is de link?
Hij werkt voor de Zweedse Kogellagerfabriek in Wenen.
Goedkeuren.
Hier is iemand die als kind zomers doorbracht in Zweden.
Een Hongaar die gestudeerd heeft in Uppsala.
Hier een man die in Göteborg in shipping heeft gewerkt.
Kunnen we goedkeuren.
Een oude tante die alleen in Göteborg woont.
WILT U TOTALE OORLOG
Reichsführer.
Sorry, maar de Zweden dienen veel verzoeken in wegens Zweedse Joden.
Hoeveel?
Elk territorium met een Zweeds consulaat heeft notes verbales ingediend...
...over Joden met een vermeende Zweedse link, dus...
Het zijn er nogal wat.
Dus de Zweden proberen nu serieus Joden te redden?
Ja, en dat veroorzaakt nog meer problemen.
Ongelooflijk.
Hoe meer tijd onze ambtenaren besteden aan Endlösung-kwesties...
...hoe meer ze...
Hoe zal ik het zeggen?
Na beginnen te denken.
Ze zijn niet allemaal toegewijde nationaalsocialisten.
Verander de regels dan.
'Buitenlands staatsburgerschap wordt niet meer als uitzondering geaccepteerd.'
Wat? Laat eens zien.
Waarom zijn de regels veranderd?
Als ze een bureaucratische oorlog willen...
...dan is dat wat ze krijgen.
We willen weten of de nieuwe regels die binnenkort van kracht te worden...
...ook gelden voor halfjoden?
Halfjoden?
Ja, natuurlijk.
Een juiste interpretatie is belangrijk.
En kwartjoden?
Die vallen er waarschijnlijk ook onder. Ik kan het controleren.
En een achtste Joden?
Ik schrijf uw vraag op en dan laat ik het u weten.
Geweldig.
Omdat er ook 1/16e Joden zijn en 1/32e Joden.
Onder welke regels vallen zij? Dat moeten we al weten.
Ik zal het navragen. - Geweldig.
Dan wachten we nog even met het naleven van de nieuwe regel.
Jullie eigen Führer is zelf 1/16e Joods...
...en het zou jammer zijn als jullie hem ook moesten deporteren.
Boedapest, twintig.
Zeven meer dan de vorige keer.
Engzell? - Engzell zit hier.
Wenen, 75.
Wat is dit allemaal? - Wat bedoelt u?
Berlijn zet me onder druk...
...omdat we blijkbaar beweren dat een stel Joden Zweden zijn.
Nou... - Wat zijn al die zaken?
Waarom heeft de immigratiedienst ze niet gezien?
En waarom ik niet?
Daar is geen reden voor. Ze zijn Zweeds.
Zo zie ik het niet.
Als ik het goed begrijp, zijn het Joden die geen voet in Zweden hebben gezet.
Alsjeblieft, Paulson. Rustig.
Ons officiële standpunt is neutraliteit.
Noemt u dit neutraal?
Wat jullie hier niet begrijpen...
Jullie spelen met...
Jullie hebben geen idee wat...
Wat is dat voor geluid? - Dat zijn de rioolbuizen.
Ja. Alle stront loopt helemaal naar beneden vanaf de tweede verdieping.
Riolering?
We vroegen om een groter kantoor, maar werden genegeerd.
Ik heb hier de afmetingen.
Pas op, Engzell.
Pas maar op.
Pas op. Jullie allemaal.
Waar waren we?
Hoe naïef mag je zijn?
Helemaal niet. Engzell moet gestraft worden.
Het kost ook geld. Joden opnemen is niet gratis.
Het kost geld.
Precies. Het kost geld.
Ik weet wie Engzell kan aanpakken.
Bel Ehrenpreis.
Heren.
EHRENPREIS DE JOODSE GEMEENTE
Meneer Engzell.
Niemand kan dankbaarder zijn dan wij voor al het werk dat jullie doen.
We doen gewoon ons werk.
Iedereen die hier komt... Het zijn niet allemaal bankiers.
Ze hebben geen bezittingen. Alles is in beslag genomen.
Ze zijn gewoon berooid.
Dus waar halen we het geld vandaan?
Pardon. Als u 'jullie' zegt en als u 'helpen' zegt...
Bedoelt u dat u verantwoordelijk bent voor degenen die hier komen?
Het is een beetje paradoxaal.
Hoe meer mensen jullie helpen, hoe minder wij er kunnen helpen.
Zat het echt zo?
Ja, volgens een 50 jaar oude Zweedse wet...
...moesten alle religieuze gemeenschappen financieel voor hun leden zorgen.
En de Zweeds-Joodse gemeente was bijna door hun geld heen.
Dus jullie als gemeente moeten ze wel wegsturen?
Nee. We sturen niemand weg. Dat zouden we nooit doen.
Maar waar halen we het geld vandaan?
Dat is echt de gordiaanse knoop.
Heren.
Wat is een gordiaanse knoop?
Een moeilijk probleem met een simpele oplossing.
Er is een brief van de Bondy-ouders.
En? - De tweeling is er niet.
Maar... Neem contact op met de betrokken Duitser.
Hij moet het uitleggen. - Gaat niet.
Ze hebben hem naar een concentratiekamp gestuurd.
Hij probeerde hun minister van BuZa af te zetten.
Weten we waar de tweeling is? - Misschien in een kamp in Theresienstadt.
'Misschien'?
Kunnen we dat bevestigen?
We kunnen ze daar altijd gaan zoeken.
Dat is geen slecht idee, Hallonsten. Leuk dat je bijdraagt.
BUITEN THERESIENSTADT
We zitten op de juiste weg.
Geweldig.
Ik heb zin in wild. Misschien een gevogeltepaté.
Kunnen we dat hier krijgen?
Niet erg waarschijnlijk.
Uw papieren.
Zweden?
Wat wilt u?
We werken voor de Zweedse ambassade en willen iets vragen over twee kinderen.
Het zijn Zweedse burgers en ze zouden in dit kamp zijn.
Heeft u toestemming?
We hebben met Berlijn gesproken.
Maar ze hebben nog geen tijd gehad en het is dringend, dus...
Hij heeft onze paspoorten. - Ja, dat klopt.
Rustig.
Geen toegang, heren.
Laten we teruggaan.
Mogen we niet even naar binnen?
We hebben een paar korte vragen.
Terug.
Begrepen. Ja.
Wat is dit? - Het ziet er niet slecht uit.
Niet echt gevogeltepaté.
Bedankt.
Voor mij ook. Bedankt.
Pardon. Mag ik u een korte vraag stellen?
We zoeken een tweeling die in dit kamp zit.
Weet u hoe we meer over hen te weten kunnen komen?
Wat doe je?
Misschien kent u iemand die er werkt?
Een bewaker, bijvoorbeeld?
We hebben geld.
De tweeling leeft nog.
O, goddank.
Zoals we vermoedden, zitten ze in een kamp in Theresienstadt.
Er is een 'maar'.
Het kamp is een doorgangskamp.
Wat betekent dat ze... - Ze worden verplaatst.
We gaan naar iedereen bij het Duitse BuZa.
Ik ga naar de minister.
Söderström staat dit nooit toe.
Wie zei dat ik het hem vraag?
Mejuffrouw Vogl. Gaat u mee? - Natuurlijk.
Ik wil er niet bij betrokken raken.
Ik begrijp het.
Maar we hebben een kans om een precedent te scheppen.
Als we deze kinderen terughalen, kunnen we nog meer Joden opnemen.
We weten allemaal wat er aan de hand is.
Als er iets misgaat, is het uw verantwoordelijkheid.
Begrijpt u dat?
Lang voor D-Day en lang voordat de Sovjetlegers Berlijn verpletterden...
...vielen drie Zweedse diplomaten, in opdracht van Engzell...
...het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken aan.
Ik kom voor meneer Grundherr.
Gaat u maar. - Bedankt.
Ik kom voor meneer Grobgeld.
Bedankt.
Ik kom voor meneer Götz.
Misschien wel de zwaarste aanval door de Zweedse tijger...
...ooit.
U heeft een note verbale aangenomen over een 11-jarige tweeling...
...en u heeft ook beloofd...
We zouden een onmiddellijke en positieve reactie op prijs stellen.
Dit is niet goed. Niet goed. Nee. - Söderström...
Kalmeer.
Het gaat om het herenigen van kinderen en ouders in Zweden.
Waar zijn de kinderen?
Waarom kwam u niet naar mij toe?
Als de Duitsers boos zijn... We kunnen de juridische afdeling berispen.
Een berisping. Goed. Heel goed.
Het zou de Duitsers laten zien dat we in actie komen. Heel goed.
Meneer de minister, ik zou u na de lunch bellen.
Heeft u iets van Berlijn vernomen?
De kinderen mogen naar huis. Maar u heeft er een puinhoop van gemaakt.
Söderströms kantoor over een uur.
Dat was het. - Ja. Bedankt.
Onze man in Moskou wordt vervangen.
Aha.
Wilt u dat ik mensen aanbeveel die...
Nee, we willen dat u hem vervangt.
U en uw afdeling.
Nu onze hele afdeling naar Moskou verhuizen lijkt...
Dan is het besloten.
MOSKOU
Wauw. Is er vanavond een feest?
Representatie. - O. Leuk.
Goed werk vandaag.
Bedankt.
Trouwens, wat wilde Söderström?
Hij wilde ons feliciteren vanwege de Bondy-kinderen.
Aha.
Betekent dit een loonsverhoging?
Nee, daarvoor moet ik wereldvrede bewerkstelligen.
Dat is voor morgen.
Goedenavond. - Dag.
Goedenavond. - Goedenavond.
Meneer Engzell.
Over een week wordt de Bondy-tweeling herenigd met hun ouders in Kopenhagen.
Weet u nog hoe het ging toen de pers over Noorwegen schreef?
Wat als de pers over de Bondy-tweeling zou schrijven?
U zou er zelf bij moeten zijn.
Neem iemand mee om foto's te maken.
Iemand?
U kennende bedoelt u waarschijnlijk uzelf.
Nee.
Nee, niet ik. Iemand anders.
U heeft het voor elkaar gekregen.
Als iemand moet gaan, bent u het.
Over Zwitserland gesproken...
Wat als ik naar het buitenland werd overgeplaatst?
Naar Zwitserland? - Nee, niet Zwitserland.
Maar er is een oorlog gaande. - Diplomatie stopt nooit.
Of de VS? Leuk voor de kinderen.
Ja. Inderdaad.
Mevrouw Engzell. Tijd niet gezien.
Ik hoop dat u een bontjas heeft. Anders moet u er een kopen.
Een bontjas?
Om de winter door te komen.
In Moskou.
Moskou? - Ja.
Prachtig pand daar.
Kan ik u even spreken, minister van Buitenlandse Zaken?
Ik begrijp niet waarom ik word overgeplaatst.
De Bondy-operatie is goed verlopen.
Precies.
We hebben een goede man als u nodig in Moskou. Het is belangrijk.
Het is belangrijk voor Zweden en we moeten allemaal onze plicht vervullen.
Maar u moet het bespreken met uw vrouw.
Ik ben echt weg van deze ruimtes. - Ja...
Ingrid?
Je bent de meest gewetensvolle man bij BuZa. Wat is er gebeurd?
Het spijt me.
Maar... Nou...
Als je gaat, ga je zonder je gezin. - Zeg dat nou niet.
Moskou, Gösta? Moskou.
Juist...
KOPENHAGEN
Ik heb een slecht voorgevoel. - Waarom?
Ik heb een Duits paspoort. - Is dat nu niet iets goeds?
We gebruiken mijn diplomatieke paspoort.
Ze hoort bij mij. - Ja.
Weet je waarom er overal Duitse soldaten zijn?
Vanwege de Joden.
Ze pakken ze op.
KOPENHAGEN
Ik denk dat dat... - Ja.
Pardon. Bent u meneer en mevrouw Bondy?
Gösta Engzell? - Ja.
Meneer Engzell...
'Ik wil u heel erg bedanken.
U bent een goed mens.
Heel erg bedankt.'
Even poseren? - Natuurlijk.
We maken een foto voor...
Klaar?
Eén, twee, drie.
Waar zijn m'n kinderen? Waarom zijn ze er niet?
Lucas.
Mateo.
Mateo. Lucas.
Waar zijn m'n kinderen?
Lucas.
Waar zijn m'n kinderen?
Ik bel Berlijn.
Waar zijn m'n kinderen?
Vergeef me.
U hoeft geen sorry te zeggen.
Nergens voor.
Waar in Duitsland woont uw familie?
Lübeck.
Ik heb ze al vijf jaar niet bezocht.
Meneer Engzell?
Beseft u wat er in Denemarken gebeurt?
U moet de visumplicht laten afschaffen.
Denkt u dat ik dat niet weet?
PASPOORTCONTROLE
Ik zeg onze collega's dat we afspreken in Stockholm.
Meneer Engzell.
- Wat?
Waar ga je heen? Je mag niet naar binnen.
Ik reis met meneer Engzell. - Wat is er?
Uw vriendin mag Zweden niet in.
Ze is m'n assistente. - Dat helpt haar niet.
Wat is dit voor onzin? Ze mag Zweden in.
Ik heb een diplomatiek paspoort. Zij een Duitse.
U bedoelt deze?
Haar soort mag het land niet in zonder een speciaal visum.
Ik had het moeten zeggen.
Ik ben het hoofd van de afdeling die de visa uitreikt waarover u het hebt.
Ik geef haar toestemming om Zweden binnen te komen.
Ik weet niet hoe jullie dingen doen, maar hier houden we ons aan de wet.
En mensen zoals zij...
Terug naar Duitsland.
Rustig aan.
Los dit later maar op.
Ik ga dit melden. - Hou op.
Hier zult u voor boeten. Ik regel dit wel.
Mejuffrouw Vogl, ik heb de Zweedse legatie in Kopenhagen gesproken.
U moet terug naar Denemarken.
Iemand van de legatie wacht u op bij de douane.
Dan blijft u daar.
Bij de legatie.
Goed.
Hoe gaat het?
Het gaat wel.
Uw laatste bezoek aan Lübeck...
Waarom was u daar?
U zocht uw familie, toch?
Heeft u ze gevonden? - Nee.
Nee, en in uw paspoort staat een 'J'.
Hoe bent u in Zweden geraakt?
Ik had geluk.
Geluk?
Daar mag het niet vanaf hangen.
Verdomme.
Verdomde spoorlijn.
Daar heb je hem.
Meneer Engzell. - Ja.
Ja, we hebben bijna geen tijd meer.
We moeten snel en efficiënt werken. Ik moet de minister van BuZa spreken.
Dit was niet nodig.
Vooruit. - Ja, ja. We gaan.
Gaat het? - Ja.
Schiet op, Hellstedt. - Au.
We moeten... - Het is dringend.
We hebben een probleem. De motor moet even opwarmen.
Kunnen we gaan? - Rijden.
Sla er eens op.
Zo? Zo slaan?
Start de auto. - Rustig.
Nu.
Zo. Doe de deur dicht.
Bedankt.
Het spijt me, maar de minister van BuZa heeft het druk.
Neem me niet kwalijk, meneer Söderström.
Het is zeer waarschijnlijk dat alle Joden in Denemarken worden opgepakt.
Net als in Noorwegen.
We kennen dit gerucht en er zijn maatregelen genomen.
Wees gerust. Zo.
Mag ik vragen wat voor maatregelen?
De ambassade in Berlijn heeft opdracht gekregen om te informeren.
Het is waar. Ik heb het met eigen ogen gezien.
Wat wilt u, meneer Engzell?
Wilt u de visumplicht afschaffen?
We zijn een neutraal land.
Het is geven en nemen. - Meestal geven.
Wilt u liever de Duitse bezetting riskeren?
En we kunnen de visumplicht niet afschaffen.
Omdat onze immigratiewetgeving Zweedse Joden financieel aansprakelijk houdt.
Of ging u eventjes een 50 jaar oude wet aanpassen?
Misschien moeten we afwachten.
Afwachten? Heeft u een zonnesteek?
Heeft Engzell de Duitsers gesproken? Nee.
Er is een noodtoestand. Er waren Duitsers op straat.
Het heeft niets met de Joden te maken.
Bent u helemaal gek geworden?
Denkt u niet dat de Joden worden opgepakt?
Dat is wel zo.
Ze worden opgepakt.
Tijd om terug te spoelen.
Hoe weet Censuur-Nils dat?
Voordat hij Censuur-Nils werd, was hij gestationeerd in Kopenhagen.
Daar leerde hij de Duitse gezant kennen.
Wanneer de Duitsers besluiten alle Deense Joden op te pakken...
...is Nils een van de eersten die erachter komt.
Nils vroeg z'n Duitse vriend om naar Stockholm te komen...
...en de Zweedse regering in te lichten.
Kwam de beslissing uit Berlijn?
Over hoeveel Joden gaat het?
Als dit waar is, is het heel ernstig.
Dus de premier weet het? - Ja.
Ze willen dat Berlijn bevestigt dat het echt waar is.
Denken ze dat de Duitsers het ons gewoon vertellen?
Hebben jullie Söderström naar de visa gevraagd?
Hij zei dat het een geldkwestie was.
Precies.
Het gaat altijd om geld.
Mevrouw Johansson. - Ja?
Is Hammarskjöld er? - Hij is er altijd.
Hellstedt, Hallonsten, kom mee.
We lossen de gordiaanse knoop op.
Waar gaan we heen? - Ik naar Hammarskjöld.
Maar u, Hallonsten... Er is een Deense minister in ballingschap in de stad.
Breng hem snel naar Hammarskjölds kantoor. Ik wacht daar.
Ik weet niet waarom, maar oké.
En u, Hellstedt, moet iets regelen.
Een overleg met de minister van BuZa en Ehrenpreis.
Geen probleem. Ik regel het.
Maar Söderström mag het niet weten.
Wat moet ik doen? - Zoek dat zelf uit.
Mag ik Censuur-Nils erbij betrekken? - Betrek wie u wilt.
Sorry dat ik binnenval op zo'n onbeschaafde manier.
HAMMARSKJÖLD VOORDAT HIJ BEROEMD WAS
Maar ik heb een gordiaanse knoop waarmee u kunt helpen.
Weet u zeker dat zu Wied hier wilde afspreken?
Ja.
Dat zei hij tenminste.
Moet Söderström hier niet bij zijn?
Hij zit nu in de auto. Misschien kunnen we zonder hem beginnen?
Meneer Ehrenpreis. - Ja?
Ik geloof dat ik een zwaard heb gevonden voor onze gordiaanse knoop.
Wat?
Precies. Wat bedoelt u?
Een manier om de wet te omzeilen...
...die de Joodse gemeente financieel aansprakelijk maakt voor vluchtelingen.
Meneer Hammarskjöld is niet alleen de secretaris bij Financiën.
Hij is ook voorzitter van de Algemene Raad van de Centrale Bank.
Leg eens uit.
Om de financiële aansprakelijkheid te omzeilen...
...hebben we een Deense minister in ballingschap ontboden. Johan Kruse.
De Zweedse regering biedt u een lening van 20 miljoen kronen...
...die als financiële hulp dient voor Deense vluchtelingen die in Zweden aankomen.
Maar ik ben in ballingschap.
We lenen het geld niet uit aan de Deense staat.
Zweden zal het geld aan u persoonlijk lenen.
Omdat u de Deense Joden kunt redden.
Wij niet.
Twintig miljoen?
We wijzen de toekomstige Deense staat aan als garant.
Alles wat jullie hebben gezegd sinds ik hier ben...
...is het domste, meest hersendode en gestoorde wat ik ooit heb gehoord.
Is dit Zweedse logica?
Hoe komen jullie aan dit plan?
Geef me het contract.
Nu een Deense minister in ballingschap geld heeft...
...hoeft meneer Ehrenpreis zich niet langer financieel verantwoordelijk te voelen.
Dat betekent dat er geen obstakels meer zijn...
...die ons ervan weerhouden de Deense Joden op te nemen.
Fantastisch.
Hebben jullie dit vanochtend allemaal geregeld?
Het... Het is een wonder.
Nee, het is bureaucratie.
Wacht. Waarover gaat deze bespreking waarvoor ik niet was uitgenodigd?
We hebben zojuist geregeld dat Joden veilig naar Zweden kunnen.
Waarom? - Vanwege wat er in Denemarken gebeurt.
Aha.
Heren, hebben we...
Hebben we bevestiging uit Berlijn?
Weten we of de geruchten waar zijn? Nee.
Heren, ik stel voor dat we nog even geduld hebben.
Söderström.
Een Duitse informant heeft ons bezocht. Engzell is zelf in Kopenhagen geweest.
Nogmaals, de Zweedse regering mag niet handelen op basis van geruchten.
Moeten we een Duitse aanval riskeren omdat we in geruchten geloven?
Nee. - Nee.
Laten we wachten tot we bevestiging hebben uit Berlijn...
...of de geruchten waar zijn of niet.
Kunnen we ze bellen? - Goed idee, minister.
Meneer Ehrenpreis. - Ja?
Ik dank u nederig voor uw tijd.
Meneer Hammarskjöld, bedankt voor uw tijd. Heel aardig van u om langs te komen.
En meneer Engzell, gaat u weer verder met uw taken?
Maar wij...
Nu, alstublieft.
Maar we... - Bedankt, heren.
We hebben het opgelost. - Engzell...
Er is geen reden om... - Ga aan het werk, Engzell.
Bedankt. Vooruit.
Daar zijn jullie. Mooi.
Heeft de minister van Buitenlandse Zaken groen licht gegeven?
Nee. Het is nog onzeker.
Moest u van Söderström niet aan het werk?
Ja, hij...
Dat zei hij.
Mevrouw Johansson, heeft u ervaring met het regelen van persconferenties?
Nee.
Pardon. Er wordt hier nu een persconferentie gehouden.
Heeft u half Zweden uitgenodigd? - Goed, hè?
Goedenavond en welkom.
Ik zal nu een communiqué voorlezen...
...van de Zweedse regering.
'De eerder opgelegde visumplicht voor Joden die het land binnenkomen...
...is met ingang van vandaag afgeschaft.'
Wat? Wat zegt hij?
'Iedereen die tot de Joodse religie behoort, is nu welkom op Zweedse bodem.'
Dus de Deense Joden die Denemarken willen verlaten?
Ik heb het over alle Joden.
'En als een land zich hiertegen verzet...
...zal dat ernstige gevolgen hebben.'
Wat betekent dat precies?
Daar kan ik nu niets over zeggen.
Engzell.
Het is 18.30 uur. Dit is het nieuws.
Vanaf vandaag, 2 oktober, trekt de regering de visumplicht in...
...voor alle personen van Joodse afkomst.
Dit betekent dat de visumplicht die tot nu toe gold...
...voor Joden die Zweden binnenkomen, is afgeschaft.
Het communiqué voegde toe...
...dat als een land zich verzet tegen deze nieuwe beslissing...
...dat ernstige gevolgen zal hebben.
Iedereen die tot de Joodse religie behoort, is nu welkom op Zweedse bodem.
Sven? - Wat is er?
Kijk. - Wat?
Kijk.
Wat is dat?
Honderdtwintig?
Het moeten er tienduizenden zijn. Waar zijn ze?
In Zweden.
Hitler wil u in z'n kantoor spreken.
Waarom hebben we dat ellendige land nog niet bezet?
Is dit echt gebeurd?
Ja.
Dag Hammarskjöld leende overheidsgeld aan een Deen.
Zweden dreigde tijdens een persconferentie met 'ernstige gevolgen'.
En duizenden vluchtelingen zijn naar Zweden gegaan.
Het tij van de oorlog was gekeerd en de Duitsers trokken zich terug.
Daar zijn jullie.
Söderström, Engzell.
Luister. The Washington Post schrijft over ons.
'Enige lichtpuntje in de eeuwige duisternis.'
Luister.
'Zweden is een morele supermacht geworden...
...door de Joodse bewoners van Denemarken te redden.
Engzell, vertel eens. Waarom regelde u een persconferentie?
Nou...
Van Söderström moest ik m'n taken voltooien.
Söderström, u... U bent goud waard.
Dat weet ik niet, hoor. Laten we niet overdrijven.
De Joden redden, en nu dit Amerikaanse artikel...
Het is heel wat.
We deden allemaal iets.
Zeker.
Maar ik heb uw scherpe geest nodig...
...en uw vermogen om het juiste te doen op het juiste moment.
Bedankt. Het is een eer om u te dienen, meneer de minister.
Ik sta altijd tot uw dienst. - Ja.
Daarom wordt u onze afgezant.
O? - In Moskou.
Ik? - Ja.
Dit was de eerste keer dat ik hoorde van Gösta en z'n afdeling.
Ze hadden bewezen dat gewone mensen de geschiedenis kunnen trotseren...
...en een verschil kunnen maken.
Hallo.
Welkom terug. - Bedankt.
Welkom terug.
Hallo.
Ik heb vreselijke allergieën. M'n ogen en neus blijven lopen.
Fijn dat u er weer bent. We hebben veel te doen.
En ik ben slecht in typen.
En we hebben nieuwe aanvragen voor u. U werkt twee keer zo snel als de anderen.
Dus u werd gemist.
Het was tijd voor de volgende stap.
Ik moest Gösta ontmoeten.
M'n zoon zit in een jazzband en ik heb beloofd bij z'n optreden te zijn.
Wat leuk. - Dat vind ik niet.
Er wordt te veel getoeterd.
Pardon, ik zoek Gösta Engzell. - Dat ben ik.
Raoul Wallenberg.
Ik heb aan de telefoon gezegd dat ik zou langskomen om het over uw werk te hebben.
Ik moet weg...
...maar mejuffrouw Vogl, meneer Hallonsten en meneer Hellstedt...
...kunnen uw vragen beantwoorden. - Natuurlijk.
Welkom, meneer Wallenberg. - Bedankt.
GÖSTA ENGZELL SPRAK NOOIT IN HET OPENBAAR OVER ZIJN WERK MET DE JODEN TIJDENS WO II
Kom op, papa. Het swingt.
Is het niet geweldig?
HIJ BLEEF IN DE DIPLOMATIE WERKEN EN STIERF IN 1997
OP 100-JARIGE LEEFTIJD ALS ONBEKENDE OORLOGSHELD
HET SYSTEEM VAN VOORLOPIGE PASPOORTEN
WERD VERDER ONTWIKKELD DOOR RAOUL WALLENBERG EN PER ANGER IN BOEDAPEST
ZWEDEN
DANKZIJ ENGZELLS WERK ZIJN RUIM 100.000 JODEN GERED
Vertaling: Irene Witpaard