1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ
3
00:00:18,125 --> 00:00:22,083
GEBASEERD OP WAARGEBEURDE GEBEURTENISSEN
4
00:00:38,708 --> 00:00:40,333
Ongelooflijk.
5
00:00:42,708 --> 00:00:44,750
Wie heeft deze troep gemaakt?
6
00:00:56,625 --> 00:00:58,791
Sven.
- Wat?
7
00:00:59,416 --> 00:01:00,708
Kijk zelf maar.
8
00:01:03,250 --> 00:01:04,750
Ik moet bellen.
9
00:01:06,291 --> 00:01:07,500
{\an8}MINISTERIE VAN BUZA
10
00:01:07,583 --> 00:01:08,666
Godsamme.
11
00:01:13,458 --> 00:01:16,541
Op 15 juli 1942...
- Jezus.
12
00:01:16,625 --> 00:01:20,666
...begon Duitsland hun invasie van Zweden.
13
00:01:23,875 --> 00:01:26,000
Er is oorlog. De Duitsers.
14
00:01:26,083 --> 00:01:27,875
{\an8}STAATSSECRETARIS
15
00:01:27,958 --> 00:01:30,708
Ze hebben aangevallen.
- Mijn god.
16
00:01:30,791 --> 00:01:32,875
Ze komen eraan.
17
00:01:32,958 --> 00:01:36,000
We moeten de minister van BuZa inlichten.
- Ja.
18
00:01:37,250 --> 00:01:38,458
{\an8}MINISTER VAN BUZA
19
00:01:38,541 --> 00:01:42,333
Wat hebben we verkeerd gedaan?
We hebben gedaan wat ze vroegen.
20
00:01:42,416 --> 00:01:44,666
Geef me de Duitse ambassade.
21
00:01:44,750 --> 00:01:45,958
O mijn god...
22
00:01:46,041 --> 00:01:49,125
Maar natuurlijk,
waarom zouden ze Zweden sparen?
23
00:01:49,208 --> 00:01:51,000
Noorwegen, Denemarken, België...
24
00:01:51,083 --> 00:01:53,000
Hallo?
- Goedemorgen.
25
00:01:53,083 --> 00:01:56,791
Ik bel voor informatie.
26
00:01:56,875 --> 00:02:00,416
Over jullie aanval op Zweden vanochtend.
27
00:02:00,500 --> 00:02:02,291
Waar heeft u het over?
28
00:02:05,458 --> 00:02:08,000
Fritz. De Zweden
denken dat we ze aanvallen.
29
00:02:08,083 --> 00:02:09,125
VALS ALARM
30
00:02:09,208 --> 00:02:12,291
Wat?
- Idioten.
31
00:02:12,375 --> 00:02:14,541
Mijn excuses.
32
00:02:16,833 --> 00:02:20,291
Nou, minister van Buitenlandse Zaken...
33
00:02:22,916 --> 00:02:24,291
Ik ga maar weer...
34
00:02:24,875 --> 00:02:31,416
In 1942 was Zweden de uitzondering
tussen door Duitsland bezette landen.
35
00:02:31,916 --> 00:02:36,791
Ze beweerden neutraal te zijn, maar
voldeden aan veel van Hitlers verzoeken.
36
00:02:37,291 --> 00:02:40,166
Duitse troepen mochten
door het land trekken.
37
00:02:40,250 --> 00:02:44,958
De Zweedse industrie leverde
het Duitse leger ijzererts en kogellagers.
38
00:02:45,708 --> 00:02:51,416
Bijna niemand buiten Duitsland
wist toen wat er met de Joden gebeurde.
39
00:02:53,458 --> 00:02:57,416
Joden? We proberen deze oorlog te winnen.
40
00:02:59,791 --> 00:03:02,416
De Zweden hadden het niet zo druk.
41
00:03:03,083 --> 00:03:05,208
PREMIER
42
00:03:05,791 --> 00:03:07,208
Meneer de premier.
43
00:03:08,166 --> 00:03:13,125
Een Joodse man? Geef maar
aan de minister van Buitenlandse Zaken.
44
00:03:13,208 --> 00:03:14,583
Joden?
45
00:03:14,666 --> 00:03:17,708
Ik ga naar een paardenrace.
Geef het aan Söderström.
46
00:03:17,791 --> 00:03:21,958
Het land in? Nee, nee. Geef het aan Gösta.
- Gösta?
47
00:03:22,041 --> 00:03:24,500
Engzell van Juridisch. In de kelder.
48
00:03:25,083 --> 00:03:26,750
Hij behandelt asielzaken.
49
00:03:26,833 --> 00:03:30,250
GÖSTA ENGZELL
DE JURIDISCHE AFDELING
50
00:03:36,333 --> 00:03:39,291
Papa, volgens Göran werk je voor Hitler.
51
00:03:39,375 --> 00:03:42,125
Wat doe je?
- Dat is helemaal niet waar.
52
00:03:42,208 --> 00:03:44,375
Ik werk in de diplomatie.
53
00:03:44,458 --> 00:03:45,750
Wat is dat?
54
00:03:45,833 --> 00:03:50,125
Weet je nog dat je een bal
Jonssons woonkamer in trapte?
55
00:03:50,208 --> 00:03:51,375
Ja.
- Juist.
56
00:03:51,458 --> 00:03:55,291
Jonsson werd heel boos,
maar jij ging niet met hem praten.
57
00:03:55,375 --> 00:03:58,041
Ik heb het rechtgezet.
58
00:03:58,125 --> 00:03:59,750
Dat is diplomatie.
59
00:03:59,833 --> 00:04:03,750
Papa praat met onze buurlanden
om vijandelijkheden te voorkomen.
60
00:04:05,208 --> 00:04:07,708
Ik dacht dat hij papieren stempelde.
61
00:04:16,958 --> 00:04:20,416
Oké, laten we gaan.
62
00:04:21,750 --> 00:04:23,750
Wat zei je tegen Jonsson?
63
00:04:23,833 --> 00:04:27,666
Ik moest stijl en finesse gebruiken.
64
00:04:28,291 --> 00:04:32,625
Niet waar. Hij bracht biscuitgebak mee.
Noem je dat diplomatie?
65
00:04:32,708 --> 00:04:35,333
Blijf alsjeblieft van de ontvanger af.
66
00:04:35,416 --> 00:04:40,250
Die is om naar het nieuws te luisteren.
Niet dat Amerikaanse lawaai.
67
00:04:40,333 --> 00:04:41,708
Ja.
68
00:04:49,500 --> 00:04:52,500
Bak je biscuitgebak voor Hitler, papa?
69
00:04:59,250 --> 00:05:01,000
JURIDISCHE AFDE ING
70
00:05:03,791 --> 00:05:05,125
O.
71
00:05:05,791 --> 00:05:07,208
Waar vind ik Engzell?
72
00:05:08,208 --> 00:05:10,375
Goedemiddag. Hij is daarbinnen.
73
00:05:16,375 --> 00:05:17,875
Dit is voor u.
74
00:05:23,041 --> 00:05:24,125
Een Joodse zaak.
75
00:05:24,916 --> 00:05:28,333
Mevrouw Johansson?
- Bedankt. Nog een.
76
00:05:34,791 --> 00:05:38,625
Gösta Engzell is al zes jaar
het hoofd van de juridische afdeling...
77
00:05:38,708 --> 00:05:41,375
...dus hij was er ook in 1938.
78
00:05:41,458 --> 00:05:43,708
Toen Zweden de Duitsers overhaalde...
79
00:05:43,791 --> 00:05:47,583
...om in de paspoorten
van Duitse Joden een 'J' te zetten.
80
00:05:47,666 --> 00:05:49,916
Bedankt.
- Bedankt.
81
00:05:51,750 --> 00:05:55,791
Waarom heb ik het over Gösta?
Hij is een nobody.
82
00:05:55,875 --> 00:05:57,833
Waar vind ik de champagne?
83
00:05:57,916 --> 00:06:01,875
Maar blijf kijken,
dan zie je wat een nobody kan.
84
00:06:04,458 --> 00:06:07,333
Dit was een jaar voor ik Gösta ontmoette.
85
00:06:07,416 --> 00:06:08,958
1942
ALWEER
86
00:06:12,125 --> 00:06:14,125
Goedemorgen.
- Goedemorgen.
87
00:06:14,208 --> 00:06:15,500
Ik ben Rut Vogl.
88
00:06:15,583 --> 00:06:17,375
Dit is m'n eerste dag.
89
00:06:18,916 --> 00:06:23,250
Kijk eens naar de namen.
Ik moet m'n familie hierheen halen.
90
00:06:23,333 --> 00:06:26,791
Ik begrijp uw situatie echt...
91
00:06:26,875 --> 00:06:31,250
...maar we hebben regels
waaraan we ons moeten houden en we...
92
00:06:34,083 --> 00:06:37,166
Dat is de rioolbuis.
Je raakt eraan gewend.
93
00:06:37,250 --> 00:06:39,000
Welkom bij Juridisch.
94
00:06:39,083 --> 00:06:42,458
6,2 meter.
- Schrijf dat op, alsjeblieft.
95
00:06:42,541 --> 00:06:44,000
Dat is nog een argument.
96
00:06:44,083 --> 00:06:46,666
Dit is niet... Dit is niet gezond.
97
00:06:46,750 --> 00:06:49,916
Dit is mevrouw Rut Vogl.
98
00:06:50,500 --> 00:06:52,125
Dat is uw bureau.
99
00:06:52,208 --> 00:06:54,500
Vogl?
- Ja.
100
00:06:54,583 --> 00:06:57,000
Juist...
- Ja, Vogl. Ze is Duits.
101
00:06:57,083 --> 00:06:58,250
O, is ze Duits?
102
00:07:00,291 --> 00:07:05,500
De SS arresteert alle Joden die ze vinden.
- Er doen zoveel geruchten de ronde.
103
00:07:05,583 --> 00:07:07,250
Het zijn geen geruchten.
104
00:07:07,333 --> 00:07:09,666
Sorry, ik moet weg.
105
00:07:09,750 --> 00:07:14,416
Maak een afspraak
en we zullen zien wat we kunnen doen.
106
00:07:14,500 --> 00:07:16,958
Nu kunnen we niets doen.
- Oké...
107
00:07:17,041 --> 00:07:18,666
Ik laat u uit.
- Niet nodig.
108
00:07:18,750 --> 00:07:22,500
U gaat mee naar de kabinetsvergadering.
- Nee, Rut Vogl.
109
00:07:23,000 --> 00:07:27,458
Wie is Rut Vogl?
- Ze vervangt me als ik met pensioen ga.
110
00:07:29,666 --> 00:07:30,875
Hallo.
111
00:07:30,958 --> 00:07:33,458
Dit zijn de afmetingen van het kantoor.
112
00:07:33,541 --> 00:07:38,208
Meneer Engzell, zorg dat we
een groter kantoor krijgen.
113
00:07:38,291 --> 00:07:42,541
Er wordt bericht
over meer ongeregeldheden in Noorwegen.
114
00:07:42,625 --> 00:07:46,208
Ongeveer honderd Joodse mannen
zijn onlangs gearresteerd.
115
00:07:46,291 --> 00:07:49,000
De Noren verbieden de pers
erover te schrijven.
116
00:07:49,083 --> 00:07:52,833
Nils Erik, jij zorgt
dat de Zweedse pers dat ook niet doet.
117
00:07:52,916 --> 00:07:55,416
Ja. Natuurlijk.
118
00:07:56,083 --> 00:08:00,000
Nils Erik Eklund, of 'Censuur-Nils',
zoals hij ook werd genoemd...
119
00:08:00,083 --> 00:08:06,125
...was verantwoordelijk voor de Zweedse
zelfcensuur via het Rijksinformatiebureau.
120
00:08:06,208 --> 00:08:11,708
Alle oorlogsartikelen
moesten worden goedgekeurd door Nils Erik.
121
00:08:11,791 --> 00:08:13,625
{\an8}WAPENS DOOR HET LAND VERVOERD
122
00:08:14,458 --> 00:08:15,583
CENSUREREN
123
00:08:16,125 --> 00:08:17,541
{\an8}DUITSE WORSTEN VERVOERD
124
00:08:17,625 --> 00:08:19,208
Ik heb het onder controle.
125
00:08:19,291 --> 00:08:21,208
We hebben druk uitgeoefend.
- Goed.
126
00:08:21,291 --> 00:08:25,208
Hitler zou kwaad zijn op Zweden.
127
00:08:25,875 --> 00:08:27,500
Vanwege de pers.
128
00:08:28,666 --> 00:08:29,916
Oké.
129
00:08:30,541 --> 00:08:33,375
Daarmee beëindigen we deze vergadering.
130
00:08:35,333 --> 00:08:39,541
O ja. Meneer Engzell
heeft ook een bericht voor ons.
131
00:08:39,625 --> 00:08:40,750
Meneer Engzell.
132
00:08:40,833 --> 00:08:43,166
Sorry, maar ik moet echt weg.
133
00:08:44,250 --> 00:08:47,625
Misschien moeten jullie
ook naar andere vergaderingen.
134
00:08:47,708 --> 00:08:50,833
Als dat zo is,
is dat volkomen begrijpelijk.
135
00:08:53,958 --> 00:08:59,000
Ik kan alleen maar zeggen
dat er in augustus en september...
136
00:08:59,083 --> 00:09:05,000
...sterke zaken zijn afgewezen...
137
00:09:05,083 --> 00:09:06,750
...door de immigratiedienst.
138
00:09:08,041 --> 00:09:10,166
PAULSON
IMMIGRATIEDIENST
139
00:09:11,041 --> 00:09:13,041
Wat bedoelt u, meneer Engzell?
140
00:09:13,916 --> 00:09:18,416
Alleen dat de druk op ons
met de dag toeneemt.
141
00:09:18,500 --> 00:09:22,708
En we hebben problemen
met onze kantoorruimte.
142
00:09:23,291 --> 00:09:27,416
Wil meneer Engzell de grootte
van jullie kantoorruimte bespreken?
143
00:09:28,833 --> 00:09:30,125
Hier?
144
00:09:31,083 --> 00:09:37,083
Zo zei hij het. Verscheidene parameters...
- Dat is niet goed genoeg.
145
00:09:37,166 --> 00:09:40,333
Söderströms toilet
is groter dan ons kantoor.
146
00:09:40,416 --> 00:09:43,333
Rustig. Hij heeft
geen eigen toilet. Dat weet je.
147
00:09:43,416 --> 00:09:44,416
Niet?
148
00:09:44,500 --> 00:09:49,416
Je hebt ze gezegd
dat we hier verdrinken, toch? Letterlijk.
149
00:09:49,500 --> 00:09:50,708
In stront.
150
00:09:50,791 --> 00:09:54,083
We hebben het er later nog wel over.
- Bedankt.
151
00:09:54,166 --> 00:09:57,375
Engzell heeft
het consulaat van Oslo op lijn twee.
152
00:09:57,458 --> 00:09:58,958
Ga je gang.
153
00:10:01,125 --> 00:10:04,458
Rustig.
- Ik ben rustig.
154
00:10:05,208 --> 00:10:08,958
Doe jij rustig. Ik...
Heb jij een beter idee?
155
00:10:09,041 --> 00:10:12,333
Met Engzell.
- Met Westring. Hallo.
156
00:10:12,416 --> 00:10:13,791
HET CONSULAAT VAN OSLO
157
00:10:13,875 --> 00:10:15,083
Hoe gaat het?
158
00:10:15,166 --> 00:10:17,333
Bedankt voor het vragen. Goed.
159
00:10:17,416 --> 00:10:18,916
Nou, ja...
- Dus...
160
00:10:19,000 --> 00:10:24,041
U heeft vast van de Joden gehoord
die dit weekend gearresteerd zijn.
161
00:10:24,750 --> 00:10:27,666
Elke mannelijke Jood in Trondheim.
162
00:10:28,541 --> 00:10:31,791
En zo'n 100 hier in Oslo.
- Ja, maar...
163
00:10:31,875 --> 00:10:34,041
Ze komen zo vrij, toch?
164
00:10:34,125 --> 00:10:36,708
Een van hen is Zweeds staatsburger.
165
00:10:36,791 --> 00:10:42,458
Ik wil uw toestemming
voor een note verbale...
166
00:10:42,541 --> 00:10:43,583
{\an8}DIPLOMATIEKE BRIEF
167
00:10:43,666 --> 00:10:45,708
...om hem vrij te krijgen.
168
00:10:45,791 --> 00:10:47,541
Juist.
169
00:10:49,916 --> 00:10:50,916
Eén moment.
170
00:10:52,833 --> 00:10:55,708
Het is zinloos. Alles voelt zinloos.
171
00:10:55,791 --> 00:10:58,291
Met Engzell praten heeft geen zin.
172
00:10:59,166 --> 00:11:03,500
Wat doen we nu?
We kunnen niet op hem rekenen.
173
00:11:03,583 --> 00:11:06,208
Hij durft niet eens
met Söderström te praten.
174
00:11:06,291 --> 00:11:08,750
Hallo?
- We moeten het zelf doen.
175
00:11:08,833 --> 00:11:10,666
We moeten...
- We moeten iets doen.
176
00:11:10,750 --> 00:11:12,291
Een andere aanpak.
177
00:11:13,166 --> 00:11:14,916
Ja, hallo?
178
00:11:15,000 --> 00:11:18,791
Nee, ik denk niet
dat dat nu gepast zou zijn.
179
00:11:19,375 --> 00:11:21,666
Het is er maar één.
180
00:11:21,750 --> 00:11:23,583
Bedankt voor het bellen.
181
00:11:23,666 --> 00:11:26,000
Naar een hogere autoriteit.
- Wie?
182
00:11:26,083 --> 00:11:27,083
Söderström?
- Ja.
183
00:11:27,166 --> 00:11:33,000
U moet de note verbale toch sturen.
184
00:11:33,083 --> 00:11:37,250
Stockholm was duidelijk.
U heeft het zelf gehoord.
185
00:11:37,791 --> 00:11:41,500
Een Zweeds staatsburger
zit onterecht gevangen.
186
00:11:41,583 --> 00:11:45,166
Bent u bang om een standje te krijgen?
187
00:11:56,833 --> 00:11:58,458
Bang?
188
00:12:04,041 --> 00:12:05,291
Meneer Engzell.
189
00:12:06,208 --> 00:12:08,666
We hebben dingen besproken...
190
00:12:09,500 --> 00:12:15,458
Omdat we zoveel Joodse zaken hebben
en het kantoor zo rommelig is...
191
00:12:16,083 --> 00:12:20,416
...stellen we voor
zoveel mogelijk te archiveren.
192
00:12:21,250 --> 00:12:22,791
Zo snel mogelijk.
193
00:12:26,583 --> 00:12:27,833
Prima.
194
00:12:33,416 --> 00:12:35,541
TUSSEN WARSCHAU EN BERLIJN
195
00:12:38,500 --> 00:12:40,041
VON OTTER
ZWEEDSE DIPLOMAAT
196
00:12:44,875 --> 00:12:47,041
Gaat u zitten.
- O, dank u.
197
00:12:49,958 --> 00:12:50,958
Wat vriendelijk.
198
00:12:55,375 --> 00:12:57,333
Wilt u er een?
- Nee, dank u.
199
00:13:00,625 --> 00:13:03,750
U komt niet uit Duitsland.
- Nee, ik kom uit Zweden.
200
00:13:04,833 --> 00:13:06,625
Wat deed u in Polen?
201
00:13:06,708 --> 00:13:10,166
Ik werk voor het Zweedse
ministerie van Buitenlandse Zaken.
202
00:13:10,250 --> 00:13:12,625
U bent hier namens de Zweedse regering?
203
00:13:12,708 --> 00:13:15,708
Ja, maar helaas wordt het slecht betaald.
204
00:13:18,041 --> 00:13:19,291
En u?
205
00:13:24,333 --> 00:13:27,458
De aard van mijn missie
is niet echt militair.
206
00:13:30,666 --> 00:13:32,291
Het is echt waanzinnig.
207
00:13:33,833 --> 00:13:36,875
Of ronduit pervers.
208
00:13:38,791 --> 00:13:40,208
Pardon?
209
00:13:40,791 --> 00:13:42,833
Kent u de 'Endlösung' niet?
210
00:13:44,708 --> 00:13:45,958
Nee.
211
00:13:46,625 --> 00:13:47,791
Wat voor oplossing?
212
00:13:48,375 --> 00:13:49,875
Het is geen oplossing.
213
00:13:51,416 --> 00:13:52,708
Het is volkerenmoord.
214
00:13:55,375 --> 00:14:00,708
Als ik het u vertel, moet u me beloven
dat u de Zweedse regering inlicht.
215
00:14:14,500 --> 00:14:16,083
Meneer Engzell.
- Ja?
216
00:14:16,166 --> 00:14:20,291
De Duitsers in Oslo hebben
een Jood met een Zweedse link vrijgelaten.
217
00:14:20,833 --> 00:14:22,458
Wat?
- Ja.
218
00:14:25,000 --> 00:14:26,416
Hoezo?
219
00:14:26,500 --> 00:14:30,125
Ze hebben een note verbale gekregen
van het Zweedse consulaat.
220
00:14:30,208 --> 00:14:32,958
Maar ik zei dat ze moesten wachten.
221
00:14:33,625 --> 00:14:34,916
Accepteerden ze het?
222
00:14:35,500 --> 00:14:38,791
Dat is verrassend.
- Ja.
223
00:14:38,875 --> 00:14:42,291
De man wil nu terug naar Zweden.
- Begrijpelijk.
224
00:14:42,375 --> 00:14:44,750
Breng het meteen naar de immigratiedienst.
225
00:14:47,708 --> 00:14:49,125
Moet dat echt?
226
00:14:50,250 --> 00:14:53,250
Zij hebben hier
niets mee te maken. Hij is Zweeds.
227
00:14:53,333 --> 00:14:57,875
Dat is zo.
Oslo kan een voorlopig paspoort afgeven.
228
00:14:58,875 --> 00:15:00,416
Ja, goed idee.
229
00:15:05,583 --> 00:15:11,166
Waarom niet voor iedereen?
- Nee. We moeten ons aan de regels houden.
230
00:15:11,250 --> 00:15:13,333
Alle Noorse Joden zijn in gevaar.
231
00:15:13,416 --> 00:15:16,875
Alleen omdat er geruchten de ronde gaan...
232
00:15:16,958 --> 00:15:20,791
Maar meneer Engzell, 300 gevallen
per dag? Zijn het wel geruchten?
233
00:15:20,875 --> 00:15:25,833
Iedereen zegt dat ze
niet weten waar hun familieleden zijn.
234
00:15:25,916 --> 00:15:29,958
Ze zijn naar werkkampen gestuurd
en er is niets meer van ze vernomen.
235
00:15:30,041 --> 00:15:34,208
Wilt u zeggen
dat ze allemaal vermoord worden?
236
00:15:35,916 --> 00:15:37,125
Dit is geen papier.
237
00:15:40,000 --> 00:15:41,500
Het zijn mensen.
238
00:15:41,583 --> 00:15:42,916
Lees dit.
239
00:15:58,166 --> 00:16:01,833
Meneer de minister van BuZa.
- Söderström.
240
00:16:03,000 --> 00:16:06,833
Ik heb net gesproken
met een van onze diplomaten in Berlijn.
241
00:16:07,458 --> 00:16:12,291
Richert?
- Nee, een 'von Otter' nog wat.
242
00:16:13,333 --> 00:16:16,291
Hij ging tegen het protocol in.
243
00:16:16,375 --> 00:16:17,375
Wat wilde hij?
244
00:16:17,958 --> 00:16:19,208
Hij...
245
00:16:21,375 --> 00:16:22,875
Hij had...
246
00:16:23,541 --> 00:16:26,291
Hij had een SS-officier ontmoet die...
247
00:16:30,708 --> 00:16:36,500
De minister van Buitenlandse Zaken moet
weten dat dit van horen zeggen is, dus...
248
00:16:38,000 --> 00:16:43,791
Deze SS-officier had een kamp bezocht...
249
00:16:44,916 --> 00:16:47,000
...waar ze Joden euthanaseren.
250
00:16:48,000 --> 00:16:49,291
Jezus...
251
00:16:50,666 --> 00:16:55,458
Ze laten hen denken dat het een douche is,
maar het is gifgas.
252
00:16:56,791 --> 00:17:00,541
Ze zouden er
elke dag duizenden vermoorden.
253
00:17:01,916 --> 00:17:03,916
Er zijn zoveel geruchten.
254
00:17:07,333 --> 00:17:08,750
Meld dat niet, oké?
255
00:17:15,583 --> 00:17:17,041
Natuurlijk niet.
256
00:17:20,791 --> 00:17:24,875
Goed.
- Goed.
257
00:17:39,916 --> 00:17:42,250
Meneer Söderström.
- Heeft u ons gehoord?
258
00:17:43,791 --> 00:17:45,000
Nee.
259
00:17:45,083 --> 00:17:48,208
Een beetje.
Ik was verzonken in m'n eigen gedachten.
260
00:17:48,291 --> 00:17:53,041
Natuurlijk zijn dit kwaadaardige
geruchten. Dat begrijpt u toch?
261
00:17:53,666 --> 00:17:58,541
En al was het
om een ondoorgrondelijke reden wel waar...
262
00:17:59,083 --> 00:18:03,333
...dan kunnen we er helemaal niets aan doen.
263
00:18:03,416 --> 00:18:06,083
Begrijpt u dat?
- Ja.
264
00:18:07,166 --> 00:18:08,625
Natuurlijk.
265
00:18:12,583 --> 00:18:14,583
Goedenavond.
- Goedenavond.
266
00:18:24,750 --> 00:18:26,291
Schultz.
267
00:18:27,666 --> 00:18:29,125
Dat is haalbaar.
268
00:18:31,083 --> 00:18:33,041
'Schwerkovic.'
269
00:18:36,416 --> 00:18:37,916
Waarom wil hij een visum?
270
00:18:38,541 --> 00:18:43,583
Hij bracht het grootste deel
van z'n jeugd door in Zweden.
271
00:18:43,666 --> 00:18:45,625
Maar nu is hij 39?
272
00:18:45,708 --> 00:18:50,083
Hij werkt als tolk
bij de Zweedse kogellagerfabriek in Brno.
273
00:18:50,666 --> 00:18:54,916
Lees tussen de regels door,
meneer Engzell. Tussen de regels.
274
00:18:56,291 --> 00:18:57,541
Hij is een Jood.
275
00:19:02,375 --> 00:19:08,416
Ik noteer een 'nee' voor Schwerkovic.
- En terecht.
276
00:19:30,250 --> 00:19:32,000
'Het was thuis ook koud.
277
00:19:32,625 --> 00:19:35,750
Ze had haar kleine beentjes opgetrokken...
278
00:19:36,333 --> 00:19:40,125
...maar het meisje met de lucifers
had het nu nog kouder.'
279
00:19:42,500 --> 00:19:44,375
Huil je, papa?
280
00:19:45,375 --> 00:19:51,083
Nee, nee... Het is gewoon m'n allergie.
281
00:19:51,583 --> 00:19:53,000
Dat heb ik soms.
282
00:19:56,083 --> 00:19:58,333
Laten we een ander boek lezen.
283
00:20:05,791 --> 00:20:09,791
Moet dit allemaal worden gearchiveerd?
- Ja, dat klopt.
284
00:20:09,875 --> 00:20:14,166
Maar zijn dit allemaal 'zwakke gevallen'?
- Inderdaad.
285
00:20:15,666 --> 00:20:20,333
In dit tempo komen we nergens.
Het moet sneller.
286
00:20:24,916 --> 00:20:28,041
Waarom zit dit bij 'zwakke gevallen'?
- Hoe heten ze?
287
00:20:29,541 --> 00:20:33,541
'Bondy.' Een tweeling. Jongens.
288
00:20:34,041 --> 00:20:35,583
En hun moeder.
289
00:20:37,166 --> 00:20:39,125
Hun moeder trouwde met een Zweed.
290
00:20:39,208 --> 00:20:42,666
Ze blijven in Kopenhagen,
want ze mogen Zweden niet in.
291
00:20:43,250 --> 00:20:45,750
Maar de kinderen zijn nog in Praag.
292
00:20:48,208 --> 00:20:50,041
Hij is niet de biologische vader?
293
00:20:54,250 --> 00:20:55,500
Nee.
294
00:20:56,750 --> 00:20:58,208
Het is een zwakke zaak.
295
00:20:58,791 --> 00:21:01,208
Een Zweedse vader. Een Zweedse link.
296
00:21:01,291 --> 00:21:04,625
Dat zijn de regels.
Ik vind het net zo erg als u.
297
00:21:05,291 --> 00:21:06,458
Het spijt me.
298
00:21:09,041 --> 00:21:13,208
Er staan hier wat dozen. En hier...
299
00:21:13,291 --> 00:21:15,291
En er staan er hier een paar.
300
00:21:16,041 --> 00:21:17,125
Weg.
301
00:21:17,208 --> 00:21:19,708
Mejuffrouw Nilsson.
- 'Mevrouw.'
302
00:21:19,791 --> 00:21:23,625
Deze dozen moeten naar beneden.
Neem de lift naar het archief.
303
00:21:23,708 --> 00:21:26,500
En de dozen daar ook.
304
00:21:28,458 --> 00:21:29,333
Ga maar.
305
00:21:29,416 --> 00:21:32,458
Ik breng ze eerst naar de lift.
- Uitstekend.
306
00:21:39,916 --> 00:21:41,250
Wacht eens even.
307
00:21:41,333 --> 00:21:43,041
Rustig aan.
308
00:21:43,666 --> 00:21:46,958
Mejuffrouw Nilsson, deze doos blijft.
309
00:21:47,041 --> 00:21:49,375
Hij gaat naar het archief.
310
00:21:50,416 --> 00:21:53,875
Nee. Ze worden niet gearchiveerd.
Ze gaan terug.
311
00:21:53,958 --> 00:21:55,958
Naar...
- Nee. Niets daarvan.
312
00:21:56,041 --> 00:21:59,083
Besluit nou eens waar ze heen moeten.
313
00:21:59,166 --> 00:22:02,750
Waarheen? We stoppen ze in het archief.
314
00:22:02,833 --> 00:22:04,541
Nee.
- In godsnaam.
315
00:22:08,291 --> 00:22:10,583
Zo. Naar het archief.
- Nee.
316
00:22:12,666 --> 00:22:14,791
We hebben dit besproken, toch?
317
00:22:15,541 --> 00:22:21,166
Een overweldigende meerderheid
vond dat dit allemaal weg moest.
318
00:22:21,250 --> 00:22:24,625
Ga maar. Naar het archief.
- Hou op.
319
00:22:27,000 --> 00:22:29,250
Ik heb de leiding.
320
00:22:43,333 --> 00:22:46,958
Dus u wilt
dat we al die aanvragen nogmaals bekijken...
321
00:22:47,041 --> 00:22:50,708
...omdat de Duitsers in Oslo
één Jood hebben vrijgelaten?
322
00:22:50,791 --> 00:22:52,500
Omdat hij Zweeds was.
323
00:22:52,583 --> 00:22:54,458
Daarom gingen ze akkoord.
324
00:22:54,541 --> 00:22:59,458
Daarom wil ik dat we
alle aanvragen nog een keer bekijken...
325
00:22:59,541 --> 00:23:01,750
...met prioriteit voor de Noorse Joden.
326
00:23:01,833 --> 00:23:05,291
Kom op, het zijn ruim 7000 aanvragen.
327
00:23:05,375 --> 00:23:08,500
Als we iemand kunnen redden...
328
00:23:09,250 --> 00:23:14,500
...al is het maar één persoon,
gewoon door ons werk te doen...
329
00:23:15,291 --> 00:23:17,625
...moeten we dat dan niet doen?
330
00:23:22,083 --> 00:23:25,875
Ik neem deze dozen en jullie nemen die.
331
00:23:25,958 --> 00:23:27,541
En de immigratiedienst?
332
00:23:28,166 --> 00:23:29,458
Hebben we niet nodig.
333
00:23:29,541 --> 00:23:32,375
Oslo verstrekt voorlopige paspoorten.
- Wat?
334
00:23:32,458 --> 00:23:34,250
De vorige keer werkte het.
335
00:23:34,333 --> 00:23:36,958
Toch, meneer Engzell?
- Dat klopt. Precies.
336
00:23:39,458 --> 00:23:45,416
Het wordt hier pikdonker
als de dozen het licht tegenhouden.
337
00:23:48,375 --> 00:23:54,208
Mevrouw Johansson, dit zijn 25 Noorse
Joden met een sterke Zweedse link.
338
00:23:54,291 --> 00:23:57,083
Breng ze nu meteen
naar het consulaat in Oslo.
339
00:23:57,166 --> 00:24:02,458
Zeg ze dat dit nog maar het begin is.
We kunnen er nog 150 vrij krijgen.
340
00:24:34,125 --> 00:24:38,750
Meneer Söderström?
- Mevrouw Johansson. Goh.
341
00:24:41,458 --> 00:24:45,500
Gaat alles goed? In de kelder met Engzell?
342
00:24:45,583 --> 00:24:49,333
Geen problemen?
- Nee.
343
00:24:49,416 --> 00:24:50,833
Heel goed.
344
00:24:52,708 --> 00:24:55,958
Bedankt voor het vragen.
- Mooi. Uitstekend.
345
00:24:58,250 --> 00:25:03,291
Meneer Engzell heeft
een gerucht opgevangen.
346
00:25:03,375 --> 00:25:05,750
Waarschijnlijk onwaar, maar...
347
00:25:06,458 --> 00:25:09,291
Het zou jammer zijn
als het zich verspreidt.
348
00:25:10,708 --> 00:25:13,666
Ik heb niets gehoord. Nee.
349
00:25:14,416 --> 00:25:15,916
Mooi.
350
00:25:17,833 --> 00:25:21,083
Gaat meneer Söderström naar Södermalm?
351
00:25:25,458 --> 00:25:27,916
Pardon. Stop de tram.
352
00:25:31,833 --> 00:25:34,291
We zoeken een zwakke zaak.
353
00:25:35,166 --> 00:25:38,958
Als de Duitsers een aanvraag
met een zwakkere link goedkeuren...
354
00:25:39,041 --> 00:25:41,666
...schept dat een bruikbaar precedent.
355
00:25:41,750 --> 00:25:45,666
PRECEDENT: BESLISSING DIE ALS VOORBEELD
DIENT VOOR VERGELIJKBARE ZAKEN
356
00:25:46,125 --> 00:25:49,416
We hebben die tweelingjongens uit Praag.
357
00:25:49,500 --> 00:25:51,208
De Bondy-kinderen?
- Ja.
358
00:25:51,291 --> 00:25:53,291
De moeder woont in Kopenhagen.
359
00:25:53,375 --> 00:25:57,416
Ze is hertrouwd met een Zweed.
- Maar hij is niet de biologische vader?
360
00:25:57,500 --> 00:26:01,625
Nee, maar hij is als een vader voor hen.
De jongens zijn nog in Praag.
361
00:26:02,458 --> 00:26:04,958
Te zwak.
De Duitsers keuren het nooit goed.
362
00:26:05,541 --> 00:26:08,875
Wat? Jozef was ook niet
de vader van Jezus.
363
00:26:08,958 --> 00:26:12,000
Zouden de Duitsers
dat een zwakke link vinden?
364
00:26:19,875 --> 00:26:23,208
Hallo?
- Ze zeiden nee.
365
00:26:23,291 --> 00:26:25,125
Hoezo, 'nee'?
366
00:26:25,208 --> 00:26:28,208
Ze hebben geen jurisdictie
over dit soort dingen.
367
00:26:28,291 --> 00:26:33,708
Als ik de gevangenis wil bezoeken,
moeten we het eerst aan Berlijn vragen.
368
00:26:33,791 --> 00:26:35,375
Dan doen we dat.
369
00:26:36,416 --> 00:26:38,708
Wat?
- Dag, Westring.
370
00:26:42,750 --> 00:26:43,833
Gevonden.
371
00:26:44,708 --> 00:26:46,083
De Bondy-tweeling.
372
00:26:59,958 --> 00:27:03,250
Hoe oud zijn ze?
- Elf.
373
00:27:13,208 --> 00:27:14,583
{\an8}BERLIJN
ZWEEDSE AMBASSADE
374
00:27:14,666 --> 00:27:16,250
Von Otter.
375
00:27:16,750 --> 00:27:20,541
U gaat naar het ministerie van BuZa.
- Ik?
376
00:27:20,625 --> 00:27:25,541
Het consulaat in Oslo wil naar
een gevangenis om met Joden te praten.
377
00:27:25,625 --> 00:27:27,625
Berlijn moet ermee instemmen.
378
00:27:27,708 --> 00:27:32,500
U behandelt individuele zaken.
Dit zijn er 150.
379
00:27:36,208 --> 00:27:37,541
O ja.
380
00:27:38,125 --> 00:27:43,083
Stockholm wil een tweeling in Praag
opsporen. Vraag me niet waarom.
381
00:27:43,166 --> 00:27:45,208
Dit is een note verbale.
382
00:28:17,708 --> 00:28:20,041
Ik ben Göran von Otter.
383
00:28:20,125 --> 00:28:21,916
Ik wil...
- Wacht u, alstublieft.
384
00:28:31,791 --> 00:28:32,791
Heil Hitler.
385
00:28:33,958 --> 00:28:36,250
Bent u de Zweed?
- Ja.
386
00:28:36,333 --> 00:28:37,333
Zeg het eens.
387
00:28:39,250 --> 00:28:41,083
Moeten we niet...
388
00:28:41,708 --> 00:28:47,000
Meneer... Göran von Otter. We hebben
een oorlog te voeren. Kom ter zake.
389
00:28:47,083 --> 00:28:48,291
Ik begrijp het.
390
00:28:48,791 --> 00:28:52,750
Onze consul in Oslo
wil een gevangenis bezoeken...
391
00:28:52,833 --> 00:28:58,875
...om uit te zoeken
of de gevangenen een Zweedse link hebben.
392
00:28:59,916 --> 00:29:01,333
Daar ga ik achteraan.
393
00:29:03,875 --> 00:29:08,708
O, en ik heb ook een note verbale.
394
00:29:08,791 --> 00:29:09,958
Waarover?
395
00:29:10,041 --> 00:29:13,375
Een tweeling die
gescheiden is van hun ouders.
396
00:29:40,791 --> 00:29:44,000
Verdomme.
- De gevangenis in Oslo valt af.
397
00:29:44,083 --> 00:29:45,916
Verdomme.
398
00:29:46,000 --> 00:29:47,916
Gösta Engzell. Is hij hier?
399
00:29:48,000 --> 00:29:49,791
Söderströms bloedhond.
400
00:29:50,708 --> 00:29:53,625
Ja?
- Meneer Söderström wil u spreken.
401
00:29:53,708 --> 00:29:55,333
Maar ik ben bezig.
402
00:29:55,416 --> 00:29:58,208
Kan het even wachten?
- Dat zou ik niet aanraden.
403
00:29:59,625 --> 00:30:02,291
Heel goed.
- Geweldig. Uitstekend.
404
00:30:02,375 --> 00:30:04,500
Ah. Meneer Engzell.
405
00:30:04,583 --> 00:30:10,166
Duitslands hoogste vertegenwoordiger
in Zweden, consul-generaal Victor zu Wied.
406
00:30:10,250 --> 00:30:16,416
Mag ik u het hoofd
van onze juridische afdeling voorstellen?
407
00:30:16,500 --> 00:30:17,541
Meneer Engzell.
408
00:30:17,625 --> 00:30:19,000
Heil Hitler.
409
00:30:25,916 --> 00:30:29,208
Heren, ons is ter ore gekomen...
410
00:30:29,291 --> 00:30:33,958
...dat er een groot aantal
Zweedse joden in Oslo zijn.
411
00:30:37,041 --> 00:30:41,958
Het lijkt erop dat de helft van
de Joodse bevolking van Noorwegen...
412
00:30:42,041 --> 00:30:46,250
...in aanmerking komt
voor het Zweedse staatsburgerschap.
413
00:30:49,500 --> 00:30:52,041
Wij hebben alleen zaken onderzocht die...
414
00:30:52,125 --> 00:30:53,250
Meneer Engzell.
415
00:30:54,875 --> 00:30:57,916
U vaart door gevaarlijke wateren.
416
00:30:59,375 --> 00:31:04,541
Denkt u niet dat Eichmann
die maas in de wet kan dichten?
417
00:31:05,041 --> 00:31:09,500
Wie gebruikt die Duitser als bedreiging?
418
00:31:10,083 --> 00:31:14,166
Hij is 36 jaar oud
wanneer hij hier aan z'n biljarttafel zit.
419
00:31:14,250 --> 00:31:18,500
Maar in plaats van biljartballen
zijn het mensen in goederentreinen.
420
00:31:18,583 --> 00:31:22,625
Hij staat bekend om zijn...
Hoe zeg je dat... precisie...
421
00:31:23,250 --> 00:31:26,875
...en heeft de leiding
over de zogenaamde Endlösung.
422
00:31:27,416 --> 00:31:29,916
Helaas zullen we hem vaker zien.
423
00:31:33,416 --> 00:31:35,333
We begrijpen het volkomen.
424
00:31:35,416 --> 00:31:39,583
Meneer Engzell zal
z'n uiterste best doen om te zorgen...
425
00:31:39,666 --> 00:31:45,208
...dat de relatie tussen Zweden
en Duitsland een topprioriteit blijft.
426
00:31:45,291 --> 00:31:47,083
Toch, meneer Engzell?
427
00:31:49,458 --> 00:31:50,916
Natuurlijk.
428
00:31:51,416 --> 00:31:52,500
Natuurlijk.
429
00:31:55,041 --> 00:31:58,583
Dan neem ik jullie tijd
niet langer in beslag.
430
00:31:59,291 --> 00:32:00,375
Heren.
431
00:32:01,541 --> 00:32:02,958
Bedankt.
432
00:32:06,000 --> 00:32:07,625
Heil Hitler.
433
00:32:16,166 --> 00:32:17,166
Ga zitten.
434
00:32:22,375 --> 00:32:26,958
Weet u wat de Amerikanen doen
met Joden die naar Amerika willen?
435
00:32:30,250 --> 00:32:32,916
Ze rekken het aanvraagproces.
436
00:32:33,000 --> 00:32:37,500
Ze laten ze document na document
sturen om van alles te bewijzen...
437
00:32:37,583 --> 00:32:39,708
...tot ze het opgeven.
438
00:32:41,333 --> 00:32:42,500
Zo doen ze dat.
439
00:32:43,750 --> 00:32:45,875
Het grote land in het Westen.
440
00:32:47,666 --> 00:32:49,291
De oorlog is bijna voorbij.
441
00:32:49,875 --> 00:32:54,291
En het zal eindigen met Duitsland
als een absolute supermacht, geloof me.
442
00:32:55,916 --> 00:33:01,541
En als wij te soft zijn voor de Joden,
worden we daarvoor gestraft.
443
00:33:02,958 --> 00:33:06,458
Denken jullie
dat ik niet weet wat jullie daar doen?
444
00:33:07,250 --> 00:33:08,583
En wat dan?
445
00:33:08,666 --> 00:33:13,041
Dan, als al jullie slimme plannen
op een fiasco zijn uitgelopen...
446
00:33:13,125 --> 00:33:14,541
...wat doen jullie dan?
447
00:33:16,416 --> 00:33:20,375
Denken jullie echt
dat iemand van ons jullie zal beschermen?
448
00:33:20,458 --> 00:33:22,416
Vergeet het maar.
449
00:33:22,916 --> 00:33:25,375
We sturen jullie naar Moskou.
Snel, allemaal.
450
00:33:26,916 --> 00:33:29,791
Vragen jullie je af
waarom hij dreigt met Moskou?
451
00:33:30,250 --> 00:33:31,333
{\an8}MOSKOU
452
00:33:31,416 --> 00:33:35,083
De Zweden zagen Hitler
niet als de ergste dictator...
453
00:33:35,166 --> 00:33:38,416
...wanneer Jozef Stalin
verwoesting aanrichtte.
454
00:33:39,000 --> 00:33:44,000
Audiënties met Zweedse diplomaten
werden vaak 's nachts gehouden.
455
00:33:44,083 --> 00:33:46,625
Wanneer de kou het ergst was...
456
00:33:46,708 --> 00:33:51,416
...en je nooit wist
of er alleen wodka in je glas zat.
457
00:33:57,208 --> 00:33:58,208
Verdomme.
458
00:34:02,500 --> 00:34:05,333
Het lijkt of Hitler weet wat we doen.
459
00:34:09,666 --> 00:34:12,916
Wat? Ik heb niets gezegd.
- Nee.
460
00:34:13,708 --> 00:34:16,166
Het is mijn schuld. We waren te gehaast.
461
00:34:16,250 --> 00:34:20,000
We hadden niet naar de tweeling
en de gevangenis moeten vragen.
462
00:34:20,083 --> 00:34:21,708
Wie veel wil, krijgt niets.
463
00:34:21,791 --> 00:34:24,208
We kunnen niet
één persoon tegelijk redden.
464
00:34:24,291 --> 00:34:28,250
Laten we teruggaan
naar onze oorspronkelijke aanpak.
465
00:34:30,833 --> 00:34:33,625
Wat is het dat u zo wanhopig mist?
466
00:34:34,208 --> 00:34:36,583
U bent nieuw hier, mejuffrouw Vogl.
467
00:34:37,083 --> 00:34:40,666
Er zijn al eerder Joden gearresteerd.
468
00:34:40,750 --> 00:34:42,041
En vrijgelaten.
469
00:34:42,125 --> 00:34:45,375
Zonder dat we
met Zweedse vlaggen zwaaiden.
470
00:34:45,458 --> 00:34:49,708
Met oogkleppen op leven is vast fijn.
- Wat is dat voor onzin?
471
00:34:50,416 --> 00:34:56,000
We hebben het over
een Noorse gevangenis. Geen Duits kamp.
472
00:35:02,333 --> 00:35:05,625
Wie heeft haar aangenomen?
Vroeg hij geen referenties?
473
00:35:05,708 --> 00:35:07,833
Blijkbaar niet de eerste keer.
474
00:35:13,125 --> 00:35:15,583
En jij zegt niets?
- Wat kan ik zeggen?
475
00:35:15,666 --> 00:35:19,541
Zeg op z'n minst iets, verdomme.
Moet ik alles doen?
476
00:35:26,916 --> 00:35:30,958
O hallo, Stig. Hoe was je dag?
477
00:35:31,041 --> 00:35:33,500
Kun je me vanavond voorlezen, papa?
478
00:35:33,583 --> 00:35:36,583
Nee, vanavond niet.
- Alsjeblieft.
479
00:35:37,166 --> 00:35:38,458
Göran.
480
00:35:39,333 --> 00:35:40,333
Wat?
481
00:35:41,083 --> 00:35:44,833
Zet dat vreselijke lawaai meteen uit.
482
00:36:00,250 --> 00:36:05,875
Bij zonsopgang op 26 november 1942
wordt elke taxi in Oslo...
483
00:36:05,958 --> 00:36:08,416
...met twee politieagenten in elke auto...
484
00:36:08,500 --> 00:36:12,916
...eropuit gestuurd om Joodse vrouwen,
kinderen en ouderen op te pakken.
485
00:36:14,041 --> 00:36:15,250
Goedemorgen.
486
00:36:18,458 --> 00:36:20,041
Wat is er aan de hand?
487
00:36:32,208 --> 00:36:38,958
Westring in Oslo belde en zei
dat ze alle Joden hebben opgepakt...
488
00:36:39,625 --> 00:36:43,916
...en op een boot naar
een Duits vernietigingskamp hebben gezet.
489
00:36:53,291 --> 00:36:55,291
Ik dacht dat het voor de show was.
490
00:36:56,291 --> 00:36:59,458
Voor de show?
- Ja, verdomme...
491
00:37:00,833 --> 00:37:03,500
Zoveel als er op de boot pasten.
492
00:37:05,166 --> 00:37:07,833
Vrouwen, kinderen,
ouderen, alle gevangenen.
493
00:37:07,916 --> 00:37:11,791
Meer dan 700 in totaal.
God weet waar ze heen gaan.
494
00:37:11,875 --> 00:37:13,208
Gösta...
495
00:37:13,291 --> 00:37:14,833
Maar...
496
00:37:15,416 --> 00:37:19,041
Maar dan kunnen we
alle Noorse zaken wel archiveren, toch?
497
00:37:19,125 --> 00:37:21,541
Hou alsjeblieft je mond.
498
00:37:33,875 --> 00:37:35,458
Meneer Engzell.
499
00:37:35,541 --> 00:37:38,291
Hun Zweedse familieleden moeten het weten.
500
00:37:39,250 --> 00:37:40,500
Ik weet het.
501
00:37:41,291 --> 00:37:45,916
Maar door die verdomde censuur
mag de pers er niet over schrijven.
502
00:37:46,916 --> 00:37:50,291
Pardon. Ik dacht
dat Censuur-Nils daar iets aan kon doen.
503
00:37:50,375 --> 00:37:55,666
Hoe? Moet ik z'n kantoor binnenwalsen
en hem vragen de censuur op te heffen?
504
00:37:55,750 --> 00:38:00,750
Precies. Waarom niet? Dat moet je doen.
505
00:38:00,833 --> 00:38:03,583
De Zweedse familieleden
zullen zich afvragen...
506
00:38:03,666 --> 00:38:06,333
...waarom ze niets horen
van hun Noorse familie.
507
00:38:06,916 --> 00:38:09,708
Ik beloof je dat er vragen zullen komen.
508
00:38:09,791 --> 00:38:12,333
Heel veel vragen.
509
00:38:12,416 --> 00:38:15,000
Dan schrijft de pers
niet meer over Duitsland.
510
00:38:15,083 --> 00:38:19,208
Maar over Censuur-Nils
en hoe hij de info achterhield.
511
00:38:19,291 --> 00:38:21,000
Maar ik ken Nils niet.
512
00:38:21,083 --> 00:38:23,083
Hij luistert nooit naar me.
513
00:38:25,625 --> 00:38:27,000
En Söderström?
514
00:38:28,375 --> 00:38:30,125
Hij is Censuur-Nils' baas.
515
00:38:57,125 --> 00:39:01,875
Ik zou nu niet
in Nils' schoenen willen staan...
516
00:39:01,958 --> 00:39:04,541
...gezien de situatie met de Noorse Joden.
517
00:39:04,625 --> 00:39:07,291
Ja, je hebt gelijk.
518
00:39:07,375 --> 00:39:10,958
Ze hebben vast
veel familieleden in Zweden.
519
00:39:11,583 --> 00:39:16,291
Wist je dat veel
van de gedeporteerde Joden...
520
00:39:16,375 --> 00:39:20,166
...ook Zweeds waren?
521
00:39:20,250 --> 00:39:25,291
Wanneer hun familie in Zweden
zich af begint te vragen waar ze zijn...
522
00:39:25,375 --> 00:39:27,583
...gaan ze vragen stellen.
523
00:39:27,666 --> 00:39:30,958
Dan schrijft de pers
geen artikelen meer over Duitsland...
524
00:39:31,041 --> 00:39:34,083
...maar over Nils en de informatieafdeling.
525
00:39:53,833 --> 00:39:57,625
Denken jullie dat ik een idioot ben?
526
00:40:06,333 --> 00:40:07,625
Potdomme.
527
00:40:36,666 --> 00:40:39,083
JODENVERVOLGING IN
NOORWEGEN BEREIKT PIEK
528
00:40:39,166 --> 00:40:43,250
Hoe is dit in de kranten gekomen?
529
00:40:45,083 --> 00:40:51,083
Ik schatte dat het nieuws Zweden
vroeg of laat toch wel zou bereiken.
530
00:40:51,166 --> 00:40:53,166
Later was beter geweest.
531
00:40:53,250 --> 00:40:58,208
We worden overspoeld door telefoontjes
van burgers die willen dat we iets doen.
532
00:40:58,291 --> 00:41:00,791
En ik krijg een uitbrander van Berlijn.
533
00:41:01,958 --> 00:41:02,958
Verdomme.
534
00:41:03,041 --> 00:41:04,958
Ja, ja...
535
00:41:05,041 --> 00:41:07,625
Wie gaat over de Joden?
536
00:41:09,958 --> 00:41:11,333
Söderström?
537
00:41:11,416 --> 00:41:14,250
De premier heeft u een vraag gesteld.
538
00:41:14,333 --> 00:41:15,791
Wie gaat erover?
539
00:41:16,416 --> 00:41:17,875
De Joden...
540
00:41:20,041 --> 00:41:23,291
Fijn. We weten niet
wie er over de Joodse kwestie gaat.
541
00:41:23,375 --> 00:41:26,458
Tot nu toe
was het een beetje een non-issue.
542
00:41:26,541 --> 00:41:28,791
Maar nu niet meer.
- Nee.
543
00:41:28,875 --> 00:41:30,208
Dus, wie?
544
00:41:31,125 --> 00:41:34,833
Engzell.
- Gösta Engzell. Van Juridisch.
545
00:41:34,916 --> 00:41:36,625
Nou, waar is hij?
546
00:41:37,666 --> 00:41:40,125
Roep hem onmiddellijk.
- Ja.
547
00:41:40,916 --> 00:41:43,708
Zorg dat hij komt.
548
00:41:50,083 --> 00:41:52,625
Dat is fantastisch. Ongelooflijk.
549
00:41:53,375 --> 00:41:56,166
Wat is Engzell aan het doen?
- Met Oslo praten.
550
00:41:56,250 --> 00:41:57,666
Nu niet meer.
551
00:42:03,541 --> 00:42:04,916
Engzell.
552
00:42:05,416 --> 00:42:07,833
Wat gebeurt er in Noorwegen?
553
00:42:07,916 --> 00:42:10,125
Brengen ze hen terug?
554
00:42:10,208 --> 00:42:11,375
De Joden?
- Ja.
555
00:42:11,458 --> 00:42:12,791
Onwaarschijnlijk.
556
00:42:12,875 --> 00:42:15,500
Sturen ze Scandinaviërs
nu naar dodenkampen?
557
00:42:15,583 --> 00:42:17,375
Naar men zegt.
558
00:42:17,458 --> 00:42:18,500
Dodenkampen?
559
00:42:18,583 --> 00:42:24,291
Pardon, moeten we
de geruchten als waar beschouwen?
560
00:42:25,125 --> 00:42:28,916
Zijn er Zweden op de boot?
561
00:42:29,000 --> 00:42:32,125
Eén. Maar dat is een vergissing.
562
00:42:32,958 --> 00:42:34,166
Wat bedoelt u?
563
00:42:35,041 --> 00:42:38,333
Alle Joden met een Zweedse link
lijken te zijn gespaard.
564
00:42:39,000 --> 00:42:41,666
Ze zijn er nog.
- Dat meent u niet.
565
00:42:41,750 --> 00:42:45,333
Er is geen twijfel over mogelijk.
- Allemaal?
566
00:42:45,416 --> 00:42:49,625
Voordat de Duitsers
alle Noorse Joden oppakten...
567
00:42:49,708 --> 00:42:54,833
...hadden we notes over
de Joden met een Zweedse link gestuurd.
568
00:42:54,916 --> 00:42:57,000
Dit zijn er 25.
569
00:42:57,083 --> 00:42:59,208
Die Joden werden gespaard.
570
00:42:59,291 --> 00:43:01,750
Dat is een lichtpuntje.
571
00:43:03,458 --> 00:43:05,208
Wat doen we nu?
572
00:43:06,041 --> 00:43:09,750
De pers eist dat we iets doen
en Hitler wil dat we zwijgen.
573
00:43:09,833 --> 00:43:11,250
Suggesties?
574
00:43:14,375 --> 00:43:19,000
Er zijn nog ongeveer
honderd Joden in Noorwegen.
575
00:43:19,083 --> 00:43:22,208
Maar ze zullen
binnenkort worden gedeporteerd.
576
00:43:22,291 --> 00:43:25,875
Tenzij Zweden ze opneemt.
577
00:43:28,833 --> 00:43:31,458
Moet Zweden Joden opnemen?
578
00:43:33,333 --> 00:43:34,375
Ik denk het niet.
579
00:43:34,458 --> 00:43:38,833
Dan wil elke Jood in Europa naar Zweden.
580
00:43:38,916 --> 00:43:42,250
Dat zijn er toch een paar miljoen.
581
00:43:42,333 --> 00:43:45,291
Hitler zal het
als een belediging beschouwen.
582
00:43:46,916 --> 00:43:50,041
Maar wat als het
onofficieel wordt afgehandeld?
583
00:43:50,125 --> 00:43:51,291
Onofficieel?
584
00:43:52,291 --> 00:43:53,291
Ga door, Engzell.
585
00:43:53,375 --> 00:43:57,458
De pers ontdekt
ons onofficiële verzoek aan Duitsland...
586
00:43:57,541 --> 00:43:59,833
...over het opnemen van de Noorse Joden.
587
00:44:00,416 --> 00:44:04,041
Omdat het onofficieel is,
mag de pers er niet over schrijven.
588
00:44:04,125 --> 00:44:05,708
Toch?
- Mijn god...
589
00:44:05,791 --> 00:44:08,583
Zo lijden de Duitsers
geen gezichtsverlies.
590
00:44:09,333 --> 00:44:13,125
We doen iets, maar we doen niets.
591
00:44:14,000 --> 00:44:15,416
Klinkt goed.
- Pardon...
592
00:44:15,500 --> 00:44:18,166
Zullen we dat doen?
- Dat...
593
00:44:18,250 --> 00:44:21,750
Moeten we een stel Joden
naar Zweden laten komen...
594
00:44:21,833 --> 00:44:23,916
...zonder parlementair besluit?
595
00:44:24,000 --> 00:44:27,333
We laten niet zomaar Joden binnen.
- Nee.
596
00:44:27,416 --> 00:44:31,208
De Duitsers staan het
misschien niet eens toe.
597
00:44:31,958 --> 00:44:34,333
Maar het zou de pers stil houden.
598
00:44:35,541 --> 00:44:36,625
Dat is perfect.
599
00:44:37,750 --> 00:44:39,125
Einde bespreking.
600
00:44:39,208 --> 00:44:42,583
Meneer de minister, ik...
- Einde bespreking.
601
00:44:43,666 --> 00:44:44,875
Jezus.
602
00:44:44,958 --> 00:44:46,791
Engzell, u blijft.
603
00:44:51,458 --> 00:44:55,708
Ik wil jullie eraan herinneren
dat ik jullie baas ben.
604
00:44:55,791 --> 00:44:58,666
Dus jullie rapporteren aan mij.
605
00:44:58,750 --> 00:45:01,500
Als iemand tegen onze richtlijnen in gaat...
606
00:45:01,583 --> 00:45:06,083
...moet u weten
dat onze man in Moskou, meneer Assarsson...
607
00:45:07,041 --> 00:45:09,583
...graag van baan zou ruilen.
608
00:45:13,833 --> 00:45:19,000
Wil niemand Assarssons baan in Moskou?
609
00:45:21,583 --> 00:45:25,333
Op dit moment
hebben we er 50.000 uit Nederland.
610
00:45:26,208 --> 00:45:32,166
En de Fransen pakken er
zoveel mogelijk op in Parijs.
611
00:45:33,333 --> 00:45:37,125
Heeft u al gehoord over
de onofficiële telegrammen uit Zweden?
612
00:45:41,416 --> 00:45:44,833
De Zweden buiten hun positie
schaamteloos uit.
613
00:45:45,750 --> 00:45:52,291
Alleen maar omdat Göring
een zwak heeft voor dat belachelijke land.
614
00:45:52,916 --> 00:45:58,125
Maar u houdt het in de gaten, toch?
- Natuurlijk.
615
00:45:58,625 --> 00:46:01,833
We zullen niets meer van ze horen.
Ze kennen hun plek.
616
00:46:01,916 --> 00:46:03,000
Goed.
617
00:46:06,458 --> 00:46:09,708
Op basis van de Noren
wier Zweedse link is goedgekeurd...
618
00:46:09,791 --> 00:46:15,333
...heb ik nog 25 Joden uit België en
Nederland naar wie we moeten informeren.
619
00:46:15,416 --> 00:46:17,583
Vijfentwintig voor meneer Engzell.
620
00:46:17,666 --> 00:46:19,125
MOGELIJK
621
00:46:19,208 --> 00:46:20,791
Hellstedt?
- Twintig.
622
00:46:20,875 --> 00:46:22,125
Twintig?
- Ja.
623
00:46:22,708 --> 00:46:25,541
Hallonsten?
- Ja? Ik heb er tien.
624
00:46:26,041 --> 00:46:27,791
En ik heb er 25.
625
00:46:27,875 --> 00:46:29,166
En Vogl?
626
00:46:29,250 --> 00:46:30,500
Vijfentachtig.
627
00:46:31,958 --> 00:46:33,125
Dat is niet genoeg.
628
00:46:35,208 --> 00:46:38,166
Individuele notes
werken niet op de lange termijn.
629
00:46:38,250 --> 00:46:41,708
We moeten een precedent scheppen
met een groter bereik.
630
00:46:41,791 --> 00:46:43,291
Dus wat doen we?
631
00:46:46,083 --> 00:46:47,583
De Bondy-tweeling.
632
00:46:48,583 --> 00:46:50,375
Maar die zaak is afgewezen.
633
00:46:51,250 --> 00:46:56,083
Kunnen we geen zaak vinden
die makkelijker goedgekeurd wordt?
634
00:46:56,166 --> 00:46:59,166
Pardon, meneer Engzell.
Het is een goede zaak.
635
00:46:59,250 --> 00:47:01,458
Net zwak genoeg.
636
00:47:01,541 --> 00:47:04,750
Maar u moet een hogergeplaatste hebben.
637
00:47:08,708 --> 00:47:10,208
Laat nog eens zien.
638
00:47:15,625 --> 00:47:18,083
Het zou me een bureaucratische truc zijn.
639
00:47:18,166 --> 00:47:20,791
Von Otter.
640
00:47:22,083 --> 00:47:23,541
Hier ben ik.
641
00:47:26,208 --> 00:47:27,500
O, bedankt.
642
00:47:30,083 --> 00:47:35,208
Engzell stuurde de Zweedse diplomaten
terug naar het Duitse Buitenlandse Zaken.
643
00:47:36,708 --> 00:47:40,125
De bureaucraat die ze ontmoetten,
heette Martin Luther.
644
00:47:40,208 --> 00:47:43,708
Nee, hij was geen familie
van die andere, de bekendere.
645
00:47:44,291 --> 00:47:48,208
Hij was de rechterhand van
de Duitse minister van BuZa, Ribbentrop.
646
00:47:49,416 --> 00:47:52,125
Ik heb hier iets van Eva Braun.
647
00:47:52,208 --> 00:47:53,541
Kijk.
648
00:47:53,625 --> 00:47:57,875
Dit is van Eva Braun. Maar
dit van de Führer zat ook in het pakket.
649
00:47:57,958 --> 00:48:01,416
Dit is het schildpaddenschild
van de Führer.
650
00:48:02,500 --> 00:48:03,541
Is dat niet...
651
00:48:10,750 --> 00:48:12,416
Wilt u het proberen?
652
00:48:17,750 --> 00:48:22,791
Ze zijn gearresteerd
tijdens een razzia in Praag.
653
00:48:23,375 --> 00:48:24,500
Nee, echt?
654
00:48:25,666 --> 00:48:28,583
En de kinderen zijn Zweedse staatsburgers?
655
00:48:28,666 --> 00:48:32,750
In theorie wel.
Maar op papier helaas niet.
656
00:48:32,833 --> 00:48:35,458
Maar de link is duidelijk.
657
00:48:35,541 --> 00:48:38,250
Hun vader is Zweeds staatsburger.
658
00:48:39,875 --> 00:48:41,583
Maar de kinderen zijn Joden?
659
00:48:58,541 --> 00:49:02,875
Het zou voor Zwedens kijk
op Duitsland goed zijn...
660
00:49:02,958 --> 00:49:05,541
...als dit probleem opgelost kon worden.
661
00:49:16,041 --> 00:49:21,458
Bedoelt u
dat een Joodse tweeling in Praag...
662
00:49:21,541 --> 00:49:25,625
...in aanmerking komt voor
het Zweedse staatsburgerschap?
663
00:49:27,000 --> 00:49:28,416
Ja.
664
00:49:31,166 --> 00:49:34,041
Goed. Waar zijn ze nu?
665
00:49:35,208 --> 00:49:40,583
We weten het niet zeker,
maar misschien in Theresienstadt.
666
00:49:40,666 --> 00:49:44,208
Theresienstadt? Geweldig.
Ik zorg dat u toestemming krijgt.
667
00:49:48,208 --> 00:49:49,500
Wat is er?
668
00:49:49,583 --> 00:49:52,333
Ze worden herenigd met hun ouders.
669
00:49:52,416 --> 00:49:54,875
Het is gelukt.
- Ja...
670
00:49:54,958 --> 00:49:56,541
Laten we kalm blijven.
671
00:49:56,625 --> 00:49:58,750
Ik haal koffie en gebak.
672
00:49:59,333 --> 00:50:01,125
Bestel wat jullie willen.
673
00:50:01,208 --> 00:50:02,291
Angel wings.
674
00:50:02,375 --> 00:50:05,166
Dan wil ik slagroomgebak.
675
00:50:05,250 --> 00:50:07,583
Ik neem ook angel wings.
- Bestel maar.
676
00:50:07,666 --> 00:50:10,000
Of een brood?
- Een vlechtbrood.
677
00:50:10,083 --> 00:50:12,625
En dan geen slagroomgebak.
678
00:50:12,708 --> 00:50:15,041
Laten we een grote taart halen.
679
00:50:15,125 --> 00:50:16,416
Dit moeten we vieren.
680
00:50:16,500 --> 00:50:19,916
Als we een goede reden hebben.
Ze letten op de centen.
681
00:50:20,000 --> 00:50:21,375
Ik betaal het...
682
00:50:21,458 --> 00:50:24,708
...want als ik
met pensioen ben, kan het niet meer.
683
00:50:24,791 --> 00:50:26,708
Laten we dit doen.
- Ja.
684
00:50:27,291 --> 00:50:30,833
Het nieuws verspreidde zich
door Europa en de wereld...
685
00:50:30,916 --> 00:50:35,291
...dat Joden van Zweden
diplomatieke bescherming konden krijgen.
686
00:50:39,041 --> 00:50:40,333
Meneer Engzell.
687
00:50:40,416 --> 00:50:44,166
Een brief van een vrouw in Salt Lake City.
688
00:50:44,250 --> 00:50:47,166
Ze wil haar neef
uit Oostenrijk weg krijgen.
689
00:50:47,250 --> 00:50:48,458
Wat is de link?
690
00:50:48,541 --> 00:50:51,875
Hij werkt voor de Zweedse
Kogellagerfabriek in Wenen.
691
00:50:51,958 --> 00:50:53,458
Goedkeuren.
692
00:50:54,708 --> 00:50:58,125
Hier is iemand die als kind
zomers doorbracht in Zweden.
693
00:50:58,208 --> 00:51:01,125
Een Hongaar die
gestudeerd heeft in Uppsala.
694
00:51:01,208 --> 00:51:05,750
Hier een man die in Göteborg
in shipping heeft gewerkt.
695
00:51:06,333 --> 00:51:07,750
Kunnen we goedkeuren.
696
00:51:07,833 --> 00:51:10,791
Een oude tante
die alleen in Göteborg woont.
697
00:51:14,916 --> 00:51:17,583
WILT U TOTALE OORLOG
698
00:51:18,666 --> 00:51:19,958
Reichsführer.
699
00:51:20,833 --> 00:51:27,791
Sorry, maar de Zweden dienen veel
verzoeken in wegens Zweedse Joden.
700
00:51:28,916 --> 00:51:30,083
Hoeveel?
701
00:51:30,916 --> 00:51:35,208
Elk territorium met een Zweeds consulaat
heeft notes verbales ingediend...
702
00:51:35,291 --> 00:51:38,125
...over Joden met
een vermeende Zweedse link, dus...
703
00:51:39,250 --> 00:51:40,750
Het zijn er nogal wat.
704
00:51:43,791 --> 00:51:49,333
Dus de Zweden proberen nu
serieus Joden te redden?
705
00:51:49,416 --> 00:51:53,958
Ja, en dat veroorzaakt nog meer problemen.
706
00:51:56,416 --> 00:51:57,583
Ongelooflijk.
707
00:51:57,666 --> 00:52:02,750
Hoe meer tijd onze ambtenaren
besteden aan Endlösung-kwesties...
708
00:52:02,833 --> 00:52:04,583
...hoe meer ze...
709
00:52:05,458 --> 00:52:07,083
Hoe zal ik het zeggen?
710
00:52:07,875 --> 00:52:09,750
Na beginnen te denken.
711
00:52:09,833 --> 00:52:13,000
Ze zijn niet allemaal
toegewijde nationaalsocialisten.
712
00:52:18,333 --> 00:52:20,416
Verander de regels dan.
713
00:52:20,500 --> 00:52:25,875
'Buitenlands staatsburgerschap wordt
niet meer als uitzondering geaccepteerd.'
714
00:52:25,958 --> 00:52:28,083
Wat? Laat eens zien.
715
00:52:29,791 --> 00:52:31,875
Waarom zijn de regels veranderd?
716
00:52:33,625 --> 00:52:36,166
Als ze een bureaucratische oorlog willen...
717
00:52:37,000 --> 00:52:39,500
...dan is dat wat ze krijgen.
718
00:52:42,166 --> 00:52:47,000
We willen weten of de nieuwe regels
die binnenkort van kracht te worden...
719
00:52:47,083 --> 00:52:50,000
...ook gelden voor halfjoden?
720
00:52:50,083 --> 00:52:51,833
Halfjoden?
721
00:52:51,916 --> 00:52:52,875
Ja, natuurlijk.
722
00:52:52,958 --> 00:52:56,166
Een juiste interpretatie is belangrijk.
723
00:52:56,250 --> 00:52:58,916
En kwartjoden?
724
00:53:00,041 --> 00:53:04,958
Die vallen er waarschijnlijk ook onder.
Ik kan het controleren.
725
00:53:05,041 --> 00:53:07,250
En een achtste Joden?
726
00:53:09,708 --> 00:53:13,125
Ik schrijf uw vraag op
en dan laat ik het u weten.
727
00:53:13,208 --> 00:53:14,250
Geweldig.
728
00:53:14,333 --> 00:53:20,000
Omdat er ook 1/16e Joden
zijn en 1/32e Joden.
729
00:53:20,083 --> 00:53:23,625
Onder welke regels vallen zij?
Dat moeten we al weten.
730
00:53:26,083 --> 00:53:29,208
Ik zal het navragen.
- Geweldig.
731
00:53:29,291 --> 00:53:34,250
Dan wachten we nog even
met het naleven van de nieuwe regel.
732
00:53:34,333 --> 00:53:38,458
Jullie eigen Führer
is zelf 1/16e Joods...
733
00:53:38,541 --> 00:53:42,541
...en het zou jammer zijn
als jullie hem ook moesten deporteren.
734
00:53:45,750 --> 00:53:47,791
Boedapest, twintig.
735
00:53:49,083 --> 00:53:51,333
Zeven meer dan de vorige keer.
736
00:53:52,500 --> 00:53:54,666
Engzell?
- Engzell zit hier.
737
00:53:55,916 --> 00:53:57,416
Wenen, 75.
738
00:53:59,041 --> 00:54:02,416
Wat is dit allemaal?
- Wat bedoelt u?
739
00:54:03,000 --> 00:54:05,333
Berlijn zet me onder druk...
740
00:54:05,416 --> 00:54:09,166
...omdat we blijkbaar beweren
dat een stel Joden Zweden zijn.
741
00:54:09,666 --> 00:54:12,791
Nou...
- Wat zijn al die zaken?
742
00:54:12,875 --> 00:54:15,916
Waarom heeft
de immigratiedienst ze niet gezien?
743
00:54:16,500 --> 00:54:17,833
En waarom ik niet?
744
00:54:17,916 --> 00:54:20,625
Daar is geen reden voor. Ze zijn Zweeds.
745
00:54:20,708 --> 00:54:22,541
Zo zie ik het niet.
746
00:54:22,625 --> 00:54:27,500
Als ik het goed begrijp, zijn het Joden
die geen voet in Zweden hebben gezet.
747
00:54:27,583 --> 00:54:30,041
Alsjeblieft, Paulson. Rustig.
748
00:54:30,833 --> 00:54:33,541
Ons officiële standpunt is neutraliteit.
749
00:54:33,625 --> 00:54:36,041
Noemt u dit neutraal?
750
00:54:38,458 --> 00:54:41,750
Wat jullie hier niet begrijpen...
751
00:54:41,833 --> 00:54:43,333
Jullie spelen met...
752
00:54:45,041 --> 00:54:46,916
Jullie hebben geen idee wat...
753
00:54:49,250 --> 00:54:52,333
Wat is dat voor geluid?
- Dat zijn de rioolbuizen.
754
00:54:52,416 --> 00:54:56,916
Ja. Alle stront loopt helemaal naar
beneden vanaf de tweede verdieping.
755
00:54:57,000 --> 00:54:58,416
Riolering?
756
00:54:58,500 --> 00:55:02,541
We vroegen om een groter kantoor,
maar werden genegeerd.
757
00:55:02,625 --> 00:55:04,208
Ik heb hier de afmetingen.
758
00:55:10,083 --> 00:55:12,000
Pas op, Engzell.
759
00:55:12,833 --> 00:55:14,083
Pas maar op.
760
00:55:15,916 --> 00:55:18,333
Pas op. Jullie allemaal.
761
00:55:24,583 --> 00:55:26,166
Waar waren we?
762
00:55:26,250 --> 00:55:28,333
Hoe naïef mag je zijn?
763
00:55:28,416 --> 00:55:31,666
Helemaal niet.
Engzell moet gestraft worden.
764
00:55:31,750 --> 00:55:35,333
Het kost ook geld.
Joden opnemen is niet gratis.
765
00:55:37,791 --> 00:55:39,375
Het kost geld.
766
00:55:40,750 --> 00:55:43,958
Precies. Het kost geld.
767
00:55:45,041 --> 00:55:47,833
Ik weet wie Engzell kan aanpakken.
768
00:55:47,916 --> 00:55:49,333
Bel Ehrenpreis.
769
00:56:03,083 --> 00:56:05,041
Heren.
770
00:56:05,125 --> 00:56:07,291
EHRENPREIS
DE JOODSE GEMEENTE
771
00:56:07,375 --> 00:56:08,958
Meneer Engzell.
772
00:56:09,041 --> 00:56:14,250
Niemand kan dankbaarder zijn dan wij
voor al het werk dat jullie doen.
773
00:56:14,333 --> 00:56:15,750
We doen gewoon ons werk.
774
00:56:17,083 --> 00:56:23,583
Iedereen die hier komt...
Het zijn niet allemaal bankiers.
775
00:56:23,666 --> 00:56:29,375
Ze hebben geen bezittingen.
Alles is in beslag genomen.
776
00:56:29,458 --> 00:56:31,708
Ze zijn gewoon berooid.
777
00:56:31,791 --> 00:56:35,250
Dus waar halen we het geld vandaan?
778
00:56:37,041 --> 00:56:41,625
Pardon. Als u 'jullie' zegt
en als u 'helpen' zegt...
779
00:56:41,708 --> 00:56:45,958
Bedoelt u dat u verantwoordelijk bent
voor degenen die hier komen?
780
00:56:46,041 --> 00:56:50,458
Het is een beetje paradoxaal.
781
00:56:50,541 --> 00:56:54,208
Hoe meer mensen jullie helpen,
hoe minder wij er kunnen helpen.
782
00:56:54,291 --> 00:56:56,041
Zat het echt zo?
783
00:56:56,541 --> 00:56:59,916
Ja, volgens een 50 jaar oude Zweedse wet...
784
00:57:00,000 --> 00:57:04,750
...moesten alle religieuze gemeenschappen
financieel voor hun leden zorgen.
785
00:57:05,583 --> 00:57:10,625
En de Zweeds-Joodse gemeente
was bijna door hun geld heen.
786
00:57:10,708 --> 00:57:16,458
Dus jullie als gemeente
moeten ze wel wegsturen?
787
00:57:16,541 --> 00:57:20,375
Nee. We sturen niemand weg.
Dat zouden we nooit doen.
788
00:57:20,458 --> 00:57:25,125
Maar waar halen we het geld vandaan?
789
00:57:26,958 --> 00:57:31,541
Dat is echt de gordiaanse knoop.
790
00:57:31,625 --> 00:57:33,041
Heren.
791
00:57:33,708 --> 00:57:35,583
Wat is een gordiaanse knoop?
792
00:57:36,416 --> 00:57:39,416
Een moeilijk probleem
met een simpele oplossing.
793
00:57:55,375 --> 00:57:57,458
Er is een brief van de Bondy-ouders.
794
00:57:57,541 --> 00:57:59,750
En?
- De tweeling is er niet.
795
00:58:01,250 --> 00:58:04,958
Maar... Neem contact op
met de betrokken Duitser.
796
00:58:05,041 --> 00:58:07,041
Hij moet het uitleggen.
- Gaat niet.
797
00:58:08,333 --> 00:58:12,000
Ze hebben hem
naar een concentratiekamp gestuurd.
798
00:58:12,750 --> 00:58:16,125
Hij probeerde
hun minister van BuZa af te zetten.
799
00:58:18,000 --> 00:58:22,583
Weten we waar de tweeling is?
- Misschien in een kamp in Theresienstadt.
800
00:58:23,583 --> 00:58:25,041
'Misschien'?
801
00:58:25,708 --> 00:58:27,541
Kunnen we dat bevestigen?
802
00:58:29,000 --> 00:58:32,416
We kunnen ze daar altijd gaan zoeken.
803
00:58:34,166 --> 00:58:38,333
Dat is geen slecht idee, Hallonsten.
Leuk dat je bijdraagt.
804
00:58:38,916 --> 00:58:41,083
BUITEN THERESIENSTADT
805
00:58:48,375 --> 00:58:50,083
We zitten op de juiste weg.
806
00:58:51,291 --> 00:58:52,625
Geweldig.
807
00:58:54,916 --> 00:58:59,291
Ik heb zin in wild.
Misschien een gevogeltepaté.
808
00:59:01,041 --> 00:59:02,958
Kunnen we dat hier krijgen?
809
00:59:04,750 --> 00:59:06,458
Niet erg waarschijnlijk.
810
00:59:16,791 --> 00:59:18,083
Uw papieren.
811
00:59:28,875 --> 00:59:30,125
Zweden?
812
00:59:31,833 --> 00:59:32,750
Wat wilt u?
813
00:59:32,833 --> 00:59:39,708
We werken voor de Zweedse ambassade
en willen iets vragen over twee kinderen.
814
00:59:39,791 --> 00:59:43,541
Het zijn Zweedse burgers
en ze zouden in dit kamp zijn.
815
00:59:43,625 --> 00:59:45,166
Heeft u toestemming?
816
00:59:45,250 --> 00:59:48,125
We hebben met Berlijn gesproken.
817
00:59:48,208 --> 00:59:51,833
Maar ze hebben nog geen tijd
gehad en het is dringend, dus...
818
00:59:51,916 --> 00:59:56,333
Hij heeft onze paspoorten.
- Ja, dat klopt.
819
00:59:57,125 --> 00:59:58,375
Rustig.
820
01:00:02,291 --> 01:00:03,583
Geen toegang, heren.
821
01:00:03,666 --> 01:00:05,458
Laten we teruggaan.
822
01:00:05,541 --> 01:00:08,791
Mogen we niet even naar binnen?
823
01:00:08,875 --> 01:00:11,000
We hebben een paar korte vragen.
824
01:00:11,083 --> 01:00:11,916
Terug.
825
01:00:12,000 --> 01:00:14,083
Begrepen. Ja.
826
01:00:22,666 --> 01:00:26,041
Wat is dit?
- Het ziet er niet slecht uit.
827
01:00:27,041 --> 01:00:28,875
Niet echt gevogeltepaté.
828
01:00:30,041 --> 01:00:31,333
Bedankt.
829
01:00:33,333 --> 01:00:34,791
Voor mij ook. Bedankt.
830
01:00:40,791 --> 01:00:43,625
Pardon. Mag ik u een korte vraag stellen?
831
01:00:43,708 --> 01:00:48,333
We zoeken een tweeling
die in dit kamp zit.
832
01:00:48,833 --> 01:00:51,875
Weet u hoe we
meer over hen te weten kunnen komen?
833
01:00:52,708 --> 01:00:54,041
Wat doe je?
834
01:00:54,125 --> 01:00:56,541
Misschien kent u iemand die er werkt?
835
01:00:56,625 --> 01:00:58,333
Een bewaker, bijvoorbeeld?
836
01:00:59,000 --> 01:01:00,500
We hebben geld.
837
01:01:06,708 --> 01:01:08,041
De tweeling leeft nog.
838
01:01:08,125 --> 01:01:09,916
O, goddank.
839
01:01:10,000 --> 01:01:13,750
Zoals we vermoedden,
zitten ze in een kamp in Theresienstadt.
840
01:01:13,833 --> 01:01:15,125
Er is een 'maar'.
841
01:01:15,208 --> 01:01:18,458
Het kamp is een doorgangskamp.
842
01:01:18,541 --> 01:01:21,333
Wat betekent dat ze...
- Ze worden verplaatst.
843
01:01:28,916 --> 01:01:31,750
We gaan naar
iedereen bij het Duitse BuZa.
844
01:01:31,833 --> 01:01:33,416
Ik ga naar de minister.
845
01:01:33,500 --> 01:01:36,708
Söderström staat dit nooit toe.
846
01:01:36,791 --> 01:01:39,291
Wie zei dat ik het hem vraag?
847
01:01:39,375 --> 01:01:42,333
Mejuffrouw Vogl. Gaat u mee?
- Natuurlijk.
848
01:01:44,166 --> 01:01:46,416
Ik wil er niet bij betrokken raken.
849
01:01:48,666 --> 01:01:49,875
Ik begrijp het.
850
01:01:58,791 --> 01:02:04,250
Maar we hebben een kans
om een precedent te scheppen.
851
01:02:04,875 --> 01:02:10,166
Als we deze kinderen terughalen,
kunnen we nog meer Joden opnemen.
852
01:02:12,958 --> 01:02:15,416
We weten allemaal wat er aan de hand is.
853
01:02:23,791 --> 01:02:28,166
Als er iets misgaat,
is het uw verantwoordelijkheid.
854
01:02:28,250 --> 01:02:29,791
Begrijpt u dat?
855
01:02:34,666 --> 01:02:39,625
Lang voor D-Day en lang voordat
de Sovjetlegers Berlijn verpletterden...
856
01:02:39,708 --> 01:02:43,458
...vielen drie Zweedse diplomaten,
in opdracht van Engzell...
857
01:02:43,541 --> 01:02:46,500
...het Duitse ministerie
van Buitenlandse Zaken aan.
858
01:02:48,541 --> 01:02:50,583
Ik kom voor meneer Grundherr.
859
01:02:52,583 --> 01:02:54,458
Gaat u maar.
- Bedankt.
860
01:02:55,416 --> 01:02:57,875
Ik kom voor meneer Grobgeld.
861
01:02:58,458 --> 01:02:59,666
Bedankt.
862
01:03:00,583 --> 01:03:02,125
Ik kom voor meneer Götz.
863
01:03:02,958 --> 01:03:06,833
Misschien wel de zwaarste aanval
door de Zweedse tijger...
864
01:03:06,916 --> 01:03:08,666
...ooit.
865
01:03:12,125 --> 01:03:18,791
U heeft een note verbale aangenomen
over een 11-jarige tweeling...
866
01:03:18,875 --> 01:03:21,083
...en u heeft ook beloofd...
867
01:03:21,666 --> 01:03:28,583
We zouden een onmiddellijke
en positieve reactie op prijs stellen.
868
01:03:28,666 --> 01:03:32,208
Dit is niet goed. Niet goed. Nee.
- Söderström...
869
01:03:32,291 --> 01:03:33,916
Kalmeer.
870
01:03:37,333 --> 01:03:40,750
Het gaat om het herenigen
van kinderen en ouders in Zweden.
871
01:03:40,833 --> 01:03:45,000
Het gaat om het herenigen
van kinderen en ouders in Zweden.
872
01:03:45,083 --> 01:03:47,250
Waar zijn de kinderen?
873
01:03:48,000 --> 01:03:49,958
Waarom kwam u niet naar mij toe?
874
01:03:50,041 --> 01:03:55,666
Als de Duitsers boos zijn...
We kunnen de juridische afdeling berispen.
875
01:03:56,708 --> 01:03:59,416
Een berisping. Goed. Heel goed.
876
01:03:59,500 --> 01:04:04,125
Het zou de Duitsers laten zien
dat we in actie komen. Heel goed.
877
01:04:04,750 --> 01:04:08,625
Meneer de minister,
ik zou u na de lunch bellen.
878
01:04:09,583 --> 01:04:11,625
Heeft u iets van Berlijn vernomen?
879
01:04:11,708 --> 01:04:17,083
De kinderen mogen naar huis.
Maar u heeft er een puinhoop van gemaakt.
880
01:04:18,416 --> 01:04:21,625
Söderströms kantoor over een uur.
881
01:04:22,333 --> 01:04:24,916
Dat was het.
- Ja. Bedankt.
882
01:04:41,791 --> 01:04:46,666
Onze man in Moskou wordt vervangen.
883
01:04:47,750 --> 01:04:49,041
Aha.
884
01:04:49,791 --> 01:04:52,541
Wilt u dat ik mensen aanbeveel die...
885
01:04:52,625 --> 01:04:55,666
Nee, we willen dat u hem vervangt.
886
01:04:56,250 --> 01:04:58,041
U en uw afdeling.
887
01:05:03,000 --> 01:05:08,250
Nu onze hele afdeling
naar Moskou verhuizen lijkt...
888
01:05:12,666 --> 01:05:14,125
Dan is het besloten.
889
01:05:14,708 --> 01:05:18,083
MOSKOU
890
01:05:27,083 --> 01:05:29,583
Wauw. Is er vanavond een feest?
891
01:05:30,833 --> 01:05:33,208
Representatie.
- O. Leuk.
892
01:05:35,000 --> 01:05:36,750
Goed werk vandaag.
893
01:05:37,750 --> 01:05:38,875
Bedankt.
894
01:05:41,000 --> 01:05:43,125
Trouwens, wat wilde Söderström?
895
01:05:44,708 --> 01:05:49,375
Hij wilde ons feliciteren
vanwege de Bondy-kinderen.
896
01:05:49,458 --> 01:05:51,083
Aha.
897
01:05:51,166 --> 01:05:53,583
Betekent dit een loonsverhoging?
898
01:05:54,791 --> 01:05:57,875
Nee, daarvoor moet ik
wereldvrede bewerkstelligen.
899
01:05:59,375 --> 01:06:00,541
Dat is voor morgen.
900
01:06:03,541 --> 01:06:05,291
Goedenavond.
- Dag.
901
01:06:06,041 --> 01:06:07,625
Goedenavond.
- Goedenavond.
902
01:06:12,083 --> 01:06:13,500
Meneer Engzell.
903
01:06:13,583 --> 01:06:18,958
Over een week wordt de Bondy-tweeling
herenigd met hun ouders in Kopenhagen.
904
01:06:19,041 --> 01:06:23,166
Weet u nog hoe het ging
toen de pers over Noorwegen schreef?
905
01:06:23,250 --> 01:06:26,708
Wat als de pers
over de Bondy-tweeling zou schrijven?
906
01:06:28,083 --> 01:06:30,208
U zou er zelf bij moeten zijn.
907
01:06:30,791 --> 01:06:33,166
Neem iemand mee om foto's te maken.
908
01:06:33,875 --> 01:06:35,500
Iemand?
909
01:06:35,583 --> 01:06:38,916
U kennende bedoelt u waarschijnlijk uzelf.
910
01:06:39,000 --> 01:06:40,333
Nee.
911
01:06:40,833 --> 01:06:43,375
Nee, niet ik. Iemand anders.
912
01:06:43,458 --> 01:06:45,541
U heeft het voor elkaar gekregen.
913
01:06:46,166 --> 01:06:48,416
Als iemand moet gaan, bent u het.
914
01:06:51,375 --> 01:06:53,541
Over Zwitserland gesproken...
915
01:06:53,625 --> 01:06:56,500
Wat als ik
naar het buitenland werd overgeplaatst?
916
01:06:56,583 --> 01:06:59,208
Naar Zwitserland?
- Nee, niet Zwitserland.
917
01:07:00,916 --> 01:07:04,833
Maar er is een oorlog gaande.
- Diplomatie stopt nooit.
918
01:07:04,916 --> 01:07:07,041
Of de VS? Leuk voor de kinderen.
919
01:07:07,125 --> 01:07:08,833
Ja. Inderdaad.
920
01:07:08,916 --> 01:07:12,833
Mevrouw Engzell. Tijd niet gezien.
921
01:07:13,666 --> 01:07:18,708
Ik hoop dat u een bontjas heeft.
Anders moet u er een kopen.
922
01:07:18,791 --> 01:07:20,083
Een bontjas?
923
01:07:20,708 --> 01:07:22,708
Om de winter door te komen.
924
01:07:23,666 --> 01:07:25,041
In Moskou.
925
01:07:26,541 --> 01:07:28,375
Moskou?
- Ja.
926
01:07:29,500 --> 01:07:31,666
Prachtig pand daar.
927
01:07:31,750 --> 01:07:35,208
Kan ik u even spreken,
minister van Buitenlandse Zaken?
928
01:07:37,583 --> 01:07:40,375
Ik begrijp niet
waarom ik word overgeplaatst.
929
01:07:40,458 --> 01:07:42,625
De Bondy-operatie is goed verlopen.
930
01:07:43,375 --> 01:07:44,666
Precies.
931
01:07:45,416 --> 01:07:50,958
We hebben een goede man als u
nodig in Moskou. Het is belangrijk.
932
01:07:51,041 --> 01:07:55,875
Het is belangrijk voor Zweden en
we moeten allemaal onze plicht vervullen.
933
01:07:56,583 --> 01:07:59,333
Maar u moet het bespreken met uw vrouw.
934
01:08:00,000 --> 01:08:03,500
Ik ben echt weg van deze ruimtes.
- Ja...
935
01:08:03,583 --> 01:08:05,000
Ingrid?
936
01:08:08,291 --> 01:08:13,666
Je bent de meest gewetensvolle man
bij BuZa. Wat is er gebeurd?
937
01:08:13,750 --> 01:08:15,708
Het spijt me.
938
01:08:16,208 --> 01:08:18,541
Maar... Nou...
939
01:08:19,041 --> 01:08:22,791
Als je gaat, ga je zonder je gezin.
- Zeg dat nou niet.
940
01:08:22,875 --> 01:08:25,833
Moskou, Gösta? Moskou.
941
01:08:27,000 --> 01:08:28,250
Juist...
942
01:09:06,791 --> 01:09:09,333
KOPENHAGEN
943
01:09:23,791 --> 01:09:26,416
Ik heb een slecht voorgevoel.
- Waarom?
944
01:09:27,250 --> 01:09:31,708
Ik heb een Duits paspoort.
- Is dat nu niet iets goeds?
945
01:09:32,375 --> 01:09:34,875
We gebruiken mijn diplomatieke paspoort.
946
01:09:37,625 --> 01:09:39,125
Ze hoort bij mij.
- Ja.
947
01:09:51,416 --> 01:09:54,166
Weet je waarom er
overal Duitse soldaten zijn?
948
01:09:54,250 --> 01:09:55,333
Vanwege de Joden.
949
01:09:58,958 --> 01:10:00,666
Ze pakken ze op.
950
01:10:08,916 --> 01:10:10,083
KOPENHAGEN
951
01:10:14,375 --> 01:10:15,833
Ik denk dat dat...
- Ja.
952
01:10:18,166 --> 01:10:21,416
Pardon. Bent u meneer en mevrouw Bondy?
953
01:10:22,208 --> 01:10:24,916
Gösta Engzell?
- Ja.
954
01:10:31,583 --> 01:10:32,958
Meneer Engzell...
955
01:10:35,541 --> 01:10:40,791
'Ik wil u heel erg bedanken.
956
01:10:40,875 --> 01:10:42,583
U bent een goed mens.
957
01:10:43,875 --> 01:10:45,458
Heel erg bedankt.'
958
01:10:46,875 --> 01:10:48,416
Even poseren?
- Natuurlijk.
959
01:10:48,500 --> 01:10:50,208
We maken een foto voor...
960
01:10:52,875 --> 01:10:54,041
Klaar?
961
01:10:56,083 --> 01:10:58,166
Eén, twee, drie.
962
01:12:04,708 --> 01:12:08,208
Waar zijn m'n kinderen?
Waarom zijn ze er niet?
963
01:12:09,625 --> 01:12:10,666
Lucas.
964
01:12:11,875 --> 01:12:13,333
Mateo.
965
01:12:13,833 --> 01:12:16,083
Mateo. Lucas.
966
01:12:16,666 --> 01:12:20,541
Waar zijn m'n kinderen?
967
01:12:20,625 --> 01:12:21,666
Lucas.
968
01:12:23,125 --> 01:12:24,708
Waar zijn m'n kinderen?
969
01:12:25,708 --> 01:12:27,125
Waar zijn m'n kinderen?
970
01:12:28,500 --> 01:12:30,541
Waar zijn m'n kinderen?
971
01:12:30,625 --> 01:12:32,291
Ik bel Berlijn.
972
01:12:32,375 --> 01:12:36,458
Waar zijn m'n kinderen?
973
01:12:50,583 --> 01:12:52,125
Vergeef me.
974
01:12:53,583 --> 01:12:55,708
U hoeft geen sorry te zeggen.
975
01:12:56,500 --> 01:12:57,833
Nergens voor.
976
01:13:03,083 --> 01:13:05,875
Waar in Duitsland woont uw familie?
977
01:13:10,083 --> 01:13:10,958
Lübeck.
978
01:13:11,833 --> 01:13:14,416
Ik heb ze al vijf jaar niet bezocht.
979
01:13:24,166 --> 01:13:25,416
Meneer Engzell?
980
01:13:27,375 --> 01:13:30,083
Beseft u wat er in Denemarken gebeurt?
981
01:13:33,041 --> 01:13:35,750
U moet de visumplicht laten afschaffen.
982
01:13:40,708 --> 01:13:42,750
Denkt u dat ik dat niet weet?
983
01:13:44,541 --> 01:13:48,000
PASPOORTCONTROLE
984
01:13:49,833 --> 01:13:54,625
Ik zeg onze collega's
dat we afspreken in Stockholm.
985
01:13:54,708 --> 01:13:56,375
Meneer Engzell.
986
01:13:56,458 --> 01:13:58,833
Meneer Engzell.
- Wat?
987
01:13:58,916 --> 01:14:01,583
Waar ga je heen? Je mag niet naar binnen.
988
01:14:01,666 --> 01:14:03,916
Ik reis met meneer Engzell.
- Wat is er?
989
01:14:04,000 --> 01:14:06,000
Uw vriendin mag Zweden niet in.
990
01:14:09,000 --> 01:14:12,375
Ze is m'n assistente.
- Dat helpt haar niet.
991
01:14:12,458 --> 01:14:15,708
Wat is dit voor onzin? Ze mag Zweden in.
992
01:14:15,791 --> 01:14:18,500
Ik heb een diplomatiek paspoort.
Zij een Duitse.
993
01:14:18,583 --> 01:14:20,291
U bedoelt deze?
994
01:14:24,000 --> 01:14:28,083
Haar soort mag het land
niet in zonder een speciaal visum.
995
01:14:30,250 --> 01:14:32,125
Ik had het moeten zeggen.
996
01:14:32,208 --> 01:14:38,458
Ik ben het hoofd van de afdeling
die de visa uitreikt waarover u het hebt.
997
01:14:38,541 --> 01:14:42,458
Ik geef haar toestemming
om Zweden binnen te komen.
998
01:14:42,541 --> 01:14:47,791
Ik weet niet hoe jullie dingen doen,
maar hier houden we ons aan de wet.
999
01:14:47,875 --> 01:14:49,375
En mensen zoals zij...
1000
01:14:49,458 --> 01:14:50,791
Terug naar Duitsland.
1001
01:14:50,875 --> 01:14:52,541
Rustig aan.
1002
01:14:53,083 --> 01:14:54,416
Los dit later maar op.
1003
01:14:57,541 --> 01:14:59,791
Ik ga dit melden.
- Hou op.
1004
01:14:59,875 --> 01:15:02,500
Hier zult u voor boeten. Ik regel dit wel.
1005
01:15:12,083 --> 01:15:17,208
Mejuffrouw Vogl, ik heb de Zweedse
legatie in Kopenhagen gesproken.
1006
01:15:17,291 --> 01:15:19,500
U moet terug naar Denemarken.
1007
01:15:19,583 --> 01:15:22,625
Iemand van de legatie
wacht u op bij de douane.
1008
01:15:22,708 --> 01:15:24,416
Dan blijft u daar.
1009
01:15:25,000 --> 01:15:26,583
Bij de legatie.
1010
01:15:28,333 --> 01:15:29,583
Goed.
1011
01:15:34,000 --> 01:15:35,291
Hoe gaat het?
1012
01:15:37,000 --> 01:15:38,333
Het gaat wel.
1013
01:15:41,291 --> 01:15:43,375
Uw laatste bezoek aan Lübeck...
1014
01:15:44,041 --> 01:15:45,500
Waarom was u daar?
1015
01:15:48,375 --> 01:15:50,375
U zocht uw familie, toch?
1016
01:15:51,958 --> 01:15:53,500
Heeft u ze gevonden?
- Nee.
1017
01:15:53,583 --> 01:15:56,541
Nee, en in uw paspoort staat een 'J'.
1018
01:15:59,000 --> 01:16:00,916
Hoe bent u in Zweden geraakt?
1019
01:16:03,708 --> 01:16:05,000
Ik had geluk.
1020
01:16:06,250 --> 01:16:07,666
Geluk?
1021
01:16:09,291 --> 01:16:11,208
Daar mag het niet vanaf hangen.
1022
01:16:30,958 --> 01:16:32,333
Verdomme.
1023
01:16:33,375 --> 01:16:35,000
Verdomde spoorlijn.
1024
01:16:35,916 --> 01:16:37,208
Daar heb je hem.
1025
01:16:38,333 --> 01:16:40,125
Meneer Engzell.
- Ja.
1026
01:16:40,208 --> 01:16:44,000
Ja, we hebben bijna geen tijd meer.
1027
01:16:44,083 --> 01:16:49,000
We moeten snel en efficiënt werken.
Ik moet de minister van BuZa spreken.
1028
01:16:49,083 --> 01:16:51,083
Dit was niet nodig.
1029
01:16:51,166 --> 01:16:53,500
Vooruit.
- Ja, ja. We gaan.
1030
01:16:55,291 --> 01:16:56,791
Gaat het?
- Ja.
1031
01:16:56,875 --> 01:16:58,625
Schiet op, Hellstedt.
- Au.
1032
01:16:58,708 --> 01:17:00,500
We moeten...
- Het is dringend.
1033
01:17:00,583 --> 01:17:04,416
We hebben een probleem.
De motor moet even opwarmen.
1034
01:17:06,541 --> 01:17:08,250
Kunnen we gaan?
- Rijden.
1035
01:17:08,333 --> 01:17:10,041
Sla er eens op.
1036
01:17:11,541 --> 01:17:14,916
Zo? Zo slaan?
1037
01:17:16,500 --> 01:17:18,166
Start de auto.
- Rustig.
1038
01:17:21,125 --> 01:17:22,166
Nu.
1039
01:17:23,208 --> 01:17:25,458
Zo. Doe de deur dicht.
1040
01:17:26,458 --> 01:17:27,708
Bedankt.
1041
01:17:30,625 --> 01:17:33,916
Het spijt me, maar
de minister van BuZa heeft het druk.
1042
01:17:34,000 --> 01:17:36,416
Neem me niet kwalijk, meneer Söderström.
1043
01:17:36,500 --> 01:17:41,458
Het is zeer waarschijnlijk dat alle
Joden in Denemarken worden opgepakt.
1044
01:17:41,541 --> 01:17:42,791
Net als in Noorwegen.
1045
01:17:42,875 --> 01:17:46,958
We kennen dit gerucht
en er zijn maatregelen genomen.
1046
01:17:47,041 --> 01:17:48,875
Wees gerust. Zo.
1047
01:17:49,916 --> 01:17:52,500
Mag ik vragen wat voor maatregelen?
1048
01:17:53,625 --> 01:17:57,500
De ambassade in Berlijn heeft
opdracht gekregen om te informeren.
1049
01:17:57,583 --> 01:18:01,083
Het is waar.
Ik heb het met eigen ogen gezien.
1050
01:18:01,166 --> 01:18:03,458
Wat wilt u, meneer Engzell?
1051
01:18:03,541 --> 01:18:05,750
Wilt u de visumplicht afschaffen?
1052
01:18:05,833 --> 01:18:08,500
We zijn een neutraal land.
1053
01:18:08,583 --> 01:18:11,458
Het is geven en nemen.
- Meestal geven.
1054
01:18:12,708 --> 01:18:17,000
Wilt u liever
de Duitse bezetting riskeren?
1055
01:18:19,416 --> 01:18:23,416
En we kunnen
de visumplicht niet afschaffen.
1056
01:18:23,500 --> 01:18:28,541
Omdat onze immigratiewetgeving Zweedse
Joden financieel aansprakelijk houdt.
1057
01:18:29,458 --> 01:18:33,958
Of ging u eventjes
een 50 jaar oude wet aanpassen?
1058
01:18:41,000 --> 01:18:43,000
Misschien moeten we afwachten.
1059
01:18:44,958 --> 01:18:48,666
Afwachten? Heeft u een zonnesteek?
1060
01:18:48,750 --> 01:18:51,166
Heeft Engzell de Duitsers gesproken? Nee.
1061
01:18:52,166 --> 01:18:55,541
Er is een noodtoestand.
Er waren Duitsers op straat.
1062
01:18:55,625 --> 01:18:58,000
Het heeft niets met de Joden te maken.
1063
01:18:58,083 --> 01:19:01,333
Bent u helemaal gek geworden?
1064
01:19:01,916 --> 01:19:04,583
Denkt u niet
dat de Joden worden opgepakt?
1065
01:19:06,291 --> 01:19:07,791
Dat is wel zo.
1066
01:19:14,208 --> 01:19:15,750
Ze worden opgepakt.
1067
01:19:17,125 --> 01:19:18,833
Tijd om terug te spoelen.
1068
01:19:18,916 --> 01:19:20,958
Hoe weet Censuur-Nils dat?
1069
01:19:21,791 --> 01:19:27,208
Voordat hij Censuur-Nils werd,
was hij gestationeerd in Kopenhagen.
1070
01:19:28,125 --> 01:19:30,541
Daar leerde hij de Duitse gezant kennen.
1071
01:19:31,333 --> 01:19:35,083
Wanneer de Duitsers besluiten
alle Deense Joden op te pakken...
1072
01:19:36,291 --> 01:19:39,291
...is Nils een van de eersten
die erachter komt.
1073
01:19:40,083 --> 01:19:43,583
Nils vroeg z'n Duitse vriend
om naar Stockholm te komen...
1074
01:19:44,166 --> 01:19:46,833
...en de Zweedse regering in te lichten.
1075
01:19:51,708 --> 01:19:53,833
Kwam de beslissing uit Berlijn?
1076
01:19:54,750 --> 01:19:56,833
Over hoeveel Joden gaat het?
1077
01:19:57,708 --> 01:20:00,916
Als dit waar is, is het heel ernstig.
1078
01:20:05,625 --> 01:20:09,208
Dus de premier weet het?
- Ja.
1079
01:20:10,208 --> 01:20:14,500
Ze willen dat Berlijn
bevestigt dat het echt waar is.
1080
01:20:14,583 --> 01:20:18,541
Denken ze dat de Duitsers
het ons gewoon vertellen?
1081
01:20:18,625 --> 01:20:21,291
Hebben jullie Söderström
naar de visa gevraagd?
1082
01:20:22,208 --> 01:20:24,666
Hij zei dat het een geldkwestie was.
1083
01:20:25,666 --> 01:20:27,000
Precies.
1084
01:20:29,458 --> 01:20:31,125
Het gaat altijd om geld.
1085
01:20:33,958 --> 01:20:35,583
Mevrouw Johansson.
- Ja?
1086
01:20:35,666 --> 01:20:38,333
Is Hammarskjöld er?
- Hij is er altijd.
1087
01:20:38,916 --> 01:20:42,041
Hellstedt, Hallonsten, kom mee.
1088
01:20:43,500 --> 01:20:46,041
We lossen de gordiaanse knoop op.
1089
01:20:51,958 --> 01:20:54,583
Waar gaan we heen?
- Ik naar Hammarskjöld.
1090
01:20:54,666 --> 01:20:58,916
Maar u, Hallonsten... Er is een Deense
minister in ballingschap in de stad.
1091
01:20:59,000 --> 01:21:02,500
Breng hem snel
naar Hammarskjölds kantoor. Ik wacht daar.
1092
01:21:02,583 --> 01:21:04,500
Ik weet niet waarom, maar oké.
1093
01:21:04,583 --> 01:21:06,875
En u, Hellstedt, moet iets regelen.
1094
01:21:06,958 --> 01:21:11,541
Een overleg met
de minister van BuZa en Ehrenpreis.
1095
01:21:11,625 --> 01:21:13,416
Geen probleem. Ik regel het.
1096
01:21:13,500 --> 01:21:16,291
Maar Söderström mag het niet weten.
1097
01:21:17,791 --> 01:21:20,333
Wat moet ik doen?
- Zoek dat zelf uit.
1098
01:21:20,416 --> 01:21:23,916
Mag ik Censuur-Nils erbij betrekken?
- Betrek wie u wilt.
1099
01:21:26,083 --> 01:21:30,875
Sorry dat ik binnenval
op zo'n onbeschaafde manier.
1100
01:21:30,958 --> 01:21:33,625
HAMMARSKJÖLD
VOORDAT HIJ BEROEMD WAS
1101
01:21:34,500 --> 01:21:40,791
Maar ik heb een gordiaanse knoop
waarmee u kunt helpen.
1102
01:21:51,583 --> 01:21:54,750
Weet u zeker
dat zu Wied hier wilde afspreken?
1103
01:21:57,625 --> 01:21:59,041
Ja.
1104
01:22:01,083 --> 01:22:03,041
Dat zei hij tenminste.
1105
01:22:05,083 --> 01:22:07,791
Moet Söderström hier niet bij zijn?
1106
01:22:07,875 --> 01:22:12,333
Hij zit nu in de auto.
Misschien kunnen we zonder hem beginnen?
1107
01:22:14,291 --> 01:22:16,125
Meneer Ehrenpreis.
- Ja?
1108
01:22:16,208 --> 01:22:20,291
Ik geloof dat ik een zwaard heb gevonden
voor onze gordiaanse knoop.
1109
01:22:21,208 --> 01:22:22,416
Wat?
1110
01:22:22,500 --> 01:22:24,250
Precies. Wat bedoelt u?
1111
01:22:24,833 --> 01:22:26,833
Een manier om de wet te omzeilen...
1112
01:22:26,916 --> 01:22:32,000
...die de Joodse gemeente financieel
aansprakelijk maakt voor vluchtelingen.
1113
01:22:32,083 --> 01:22:37,291
Meneer Hammarskjöld is
niet alleen de secretaris bij Financiën.
1114
01:22:37,375 --> 01:22:41,125
Hij is ook voorzitter
van de Algemene Raad van de Centrale Bank.
1115
01:22:42,291 --> 01:22:43,500
Leg eens uit.
1116
01:22:44,500 --> 01:22:49,083
Om de financiële
aansprakelijkheid te omzeilen...
1117
01:22:49,166 --> 01:22:53,916
...hebben we een Deense minister
in ballingschap ontboden. Johan Kruse.
1118
01:22:54,416 --> 01:22:59,333
De Zweedse regering biedt u
een lening van 20 miljoen kronen...
1119
01:22:59,416 --> 01:23:04,125
...die als financiële hulp dient voor Deense
vluchtelingen die in Zweden aankomen.
1120
01:23:04,875 --> 01:23:06,875
Maar ik ben in ballingschap.
1121
01:23:06,958 --> 01:23:10,000
We lenen het geld
niet uit aan de Deense staat.
1122
01:23:10,083 --> 01:23:13,166
Zweden zal het geld
aan u persoonlijk lenen.
1123
01:23:13,250 --> 01:23:16,041
Omdat u de Deense Joden kunt redden.
1124
01:23:16,125 --> 01:23:17,291
Wij niet.
1125
01:23:17,375 --> 01:23:18,541
Twintig miljoen?
1126
01:23:18,625 --> 01:23:22,458
We wijzen de toekomstige
Deense staat aan als garant.
1127
01:23:22,541 --> 01:23:26,083
Alles wat jullie hebben gezegd
sinds ik hier ben...
1128
01:23:26,166 --> 01:23:30,541
...is het domste, meest hersendode
en gestoorde wat ik ooit heb gehoord.
1129
01:23:31,125 --> 01:23:32,958
Is dit Zweedse logica?
1130
01:23:33,041 --> 01:23:36,416
Hoe komen jullie aan dit plan?
1131
01:23:39,833 --> 01:23:41,166
Geef me het contract.
1132
01:23:43,375 --> 01:23:46,500
Nu een Deense minister
in ballingschap geld heeft...
1133
01:23:46,583 --> 01:23:51,458
...hoeft meneer Ehrenpreis zich niet langer
financieel verantwoordelijk te voelen.
1134
01:23:51,541 --> 01:23:54,458
Dat betekent
dat er geen obstakels meer zijn...
1135
01:23:54,541 --> 01:23:58,750
...die ons ervan weerhouden
de Deense Joden op te nemen.
1136
01:23:58,833 --> 01:23:59,833
Fantastisch.
1137
01:23:59,916 --> 01:24:03,458
Hebben jullie dit vanochtend
allemaal geregeld?
1138
01:24:03,541 --> 01:24:06,250
Het... Het is een wonder.
1139
01:24:06,333 --> 01:24:08,208
Nee, het is bureaucratie.
1140
01:24:08,291 --> 01:24:12,416
Wacht. Waarover gaat deze bespreking
waarvoor ik niet was uitgenodigd?
1141
01:24:12,500 --> 01:24:18,041
We hebben zojuist geregeld
dat Joden veilig naar Zweden kunnen.
1142
01:24:18,625 --> 01:24:22,333
Waarom?
- Vanwege wat er in Denemarken gebeurt.
1143
01:24:23,666 --> 01:24:24,666
Aha.
1144
01:24:30,333 --> 01:24:33,166
Heren, hebben we...
1145
01:24:33,666 --> 01:24:37,500
Hebben we bevestiging uit Berlijn?
1146
01:24:37,583 --> 01:24:41,666
Weten we of de geruchten waar zijn? Nee.
1147
01:24:41,750 --> 01:24:45,500
Heren, ik stel voor
dat we nog even geduld hebben.
1148
01:24:45,583 --> 01:24:47,250
Söderström.
1149
01:24:47,333 --> 01:24:53,916
Een Duitse informant heeft ons bezocht.
Engzell is zelf in Kopenhagen geweest.
1150
01:24:54,000 --> 01:25:00,125
Nogmaals, de Zweedse regering
mag niet handelen op basis van geruchten.
1151
01:25:00,208 --> 01:25:04,291
Moeten we een Duitse aanval riskeren
omdat we in geruchten geloven?
1152
01:25:06,291 --> 01:25:07,500
Nee.
- Nee.
1153
01:25:08,500 --> 01:25:12,041
Laten we wachten
tot we bevestiging hebben uit Berlijn...
1154
01:25:12,125 --> 01:25:14,250
...of de geruchten waar zijn of niet.
1155
01:25:14,833 --> 01:25:18,458
Kunnen we ze bellen?
- Goed idee, minister.
1156
01:25:18,541 --> 01:25:20,250
Meneer Ehrenpreis.
- Ja?
1157
01:25:20,333 --> 01:25:22,916
Ik dank u nederig voor uw tijd.
1158
01:25:23,000 --> 01:25:28,000
Meneer Hammarskjöld, bedankt voor uw tijd.
Heel aardig van u om langs te komen.
1159
01:25:28,083 --> 01:25:32,166
En meneer Engzell,
gaat u weer verder met uw taken?
1160
01:25:32,250 --> 01:25:33,208
Maar wij...
1161
01:25:33,291 --> 01:25:34,416
Nu, alstublieft.
1162
01:25:34,500 --> 01:25:36,416
Maar we...
- Bedankt, heren.
1163
01:25:36,500 --> 01:25:38,291
We hebben het opgelost.
- Engzell...
1164
01:25:38,375 --> 01:25:42,041
Er is geen reden om...
- Ga aan het werk, Engzell.
1165
01:25:42,125 --> 01:25:44,583
Bedankt. Vooruit.
1166
01:25:48,416 --> 01:25:50,166
Daar zijn jullie. Mooi.
1167
01:25:50,250 --> 01:25:54,708
Heeft de minister van
Buitenlandse Zaken groen licht gegeven?
1168
01:25:54,791 --> 01:25:57,958
Nee. Het is nog onzeker.
1169
01:25:58,541 --> 01:26:03,708
Moest u van Söderström niet aan het werk?
1170
01:26:04,291 --> 01:26:05,625
Ja, hij...
1171
01:26:06,416 --> 01:26:07,916
Dat zei hij.
1172
01:26:10,666 --> 01:26:15,541
Mevrouw Johansson, heeft u ervaring
met het regelen van persconferenties?
1173
01:26:17,083 --> 01:26:18,250
Nee.
1174
01:26:19,125 --> 01:26:24,125
Pardon. Er wordt hier nu
een persconferentie gehouden.
1175
01:26:26,291 --> 01:26:29,916
Heeft u half Zweden uitgenodigd?
- Goed, hè?
1176
01:26:41,166 --> 01:26:44,041
Goedenavond en welkom.
1177
01:26:44,125 --> 01:26:47,125
Ik zal nu een communiqué voorlezen...
1178
01:26:47,625 --> 01:26:51,791
...van de Zweedse regering.
1179
01:26:53,083 --> 01:26:58,416
'De eerder opgelegde visumplicht
voor Joden die het land binnenkomen...
1180
01:26:58,500 --> 01:27:02,708
...is met ingang van vandaag afgeschaft.'
1181
01:27:04,875 --> 01:27:06,833
Wat? Wat zegt hij?
1182
01:27:06,916 --> 01:27:13,166
'Iedereen die tot de Joodse religie
behoort, is nu welkom op Zweedse bodem.'
1183
01:27:13,250 --> 01:27:16,416
Dus de Deense Joden
die Denemarken willen verlaten?
1184
01:27:16,500 --> 01:27:18,416
Ik heb het over alle Joden.
1185
01:27:20,041 --> 01:27:24,083
'En als een land zich hiertegen verzet...
1186
01:27:24,166 --> 01:27:27,666
...zal dat ernstige gevolgen hebben.'
1187
01:27:27,750 --> 01:27:31,166
Wat betekent dat precies?
1188
01:27:32,625 --> 01:27:35,541
Daar kan ik nu niets over zeggen.
1189
01:27:43,250 --> 01:27:44,458
Engzell.
1190
01:27:47,541 --> 01:27:49,916
Het is 18.30 uur. Dit is het nieuws.
1191
01:27:50,000 --> 01:27:55,875
Vanaf vandaag, 2 oktober,
trekt de regering de visumplicht in...
1192
01:27:55,958 --> 01:27:59,083
...voor alle personen van Joodse afkomst.
1193
01:27:59,166 --> 01:28:02,875
Dit betekent dat de visumplicht
die tot nu toe gold...
1194
01:28:02,958 --> 01:28:07,291
...voor Joden die Zweden
binnenkomen, is afgeschaft.
1195
01:28:07,375 --> 01:28:09,875
Het communiqué voegde toe...
1196
01:28:09,958 --> 01:28:13,458
...dat als een land
zich verzet tegen deze nieuwe beslissing...
1197
01:28:13,541 --> 01:28:16,750
...dat ernstige gevolgen zal hebben.
1198
01:28:17,833 --> 01:28:23,333
Iedereen die tot de Joodse religie
behoort, is nu welkom op Zweedse bodem.
1199
01:28:33,083 --> 01:28:36,083
Sven?
- Wat is er?
1200
01:28:36,750 --> 01:28:38,791
Kijk.
- Wat?
1201
01:28:38,875 --> 01:28:40,166
Kijk.
1202
01:28:41,750 --> 01:28:42,958
Wat is dat?
1203
01:29:43,291 --> 01:29:45,166
Honderdtwintig?
1204
01:29:46,333 --> 01:29:49,666
Het moeten er tienduizenden zijn.
Waar zijn ze?
1205
01:29:50,166 --> 01:29:51,333
In Zweden.
1206
01:29:53,916 --> 01:29:56,458
Hitler wil u in z'n kantoor spreken.
1207
01:29:58,166 --> 01:30:01,416
Waarom hebben we
dat ellendige land nog niet bezet?
1208
01:30:04,166 --> 01:30:05,958
Is dit echt gebeurd?
1209
01:30:06,041 --> 01:30:07,125
Ja.
1210
01:30:07,208 --> 01:30:12,000
Dag Hammarskjöld leende
overheidsgeld aan een Deen.
1211
01:30:12,083 --> 01:30:16,041
Zweden dreigde tijdens een persconferentie
met 'ernstige gevolgen'.
1212
01:30:16,125 --> 01:30:20,333
En duizenden vluchtelingen
zijn naar Zweden gegaan.
1213
01:30:21,458 --> 01:30:25,791
Het tij van de oorlog was gekeerd
en de Duitsers trokken zich terug.
1214
01:30:26,291 --> 01:30:27,583
Daar zijn jullie.
1215
01:30:28,291 --> 01:30:29,791
Söderström, Engzell.
1216
01:30:30,375 --> 01:30:35,416
Luister.
The Washington Post schrijft over ons.
1217
01:30:36,000 --> 01:30:39,875
'Enige lichtpuntje
in de eeuwige duisternis.'
1218
01:30:39,958 --> 01:30:40,791
Luister.
1219
01:30:40,875 --> 01:30:45,041
'Zweden is een morele supermacht geworden...
1220
01:30:45,125 --> 01:30:50,041
...door de Joodse bewoners
van Denemarken te redden.
1221
01:30:50,125 --> 01:30:55,000
Engzell, vertel eens.
Waarom regelde u een persconferentie?
1222
01:30:55,083 --> 01:30:56,416
Nou...
1223
01:30:56,500 --> 01:31:03,500
Van Söderström moest ik
m'n taken voltooien.
1224
01:31:04,458 --> 01:31:09,291
Söderström, u... U bent goud waard.
1225
01:31:09,375 --> 01:31:12,833
Dat weet ik niet, hoor.
Laten we niet overdrijven.
1226
01:31:12,916 --> 01:31:16,208
De Joden redden,
en nu dit Amerikaanse artikel...
1227
01:31:16,291 --> 01:31:17,750
Het is heel wat.
1228
01:31:17,833 --> 01:31:22,166
We deden allemaal iets.
1229
01:31:22,250 --> 01:31:23,833
Zeker.
1230
01:31:23,916 --> 01:31:26,375
Maar ik heb uw scherpe geest nodig...
1231
01:31:26,458 --> 01:31:30,041
...en uw vermogen om
het juiste te doen op het juiste moment.
1232
01:31:30,125 --> 01:31:34,791
Bedankt. Het is een eer
om u te dienen, meneer de minister.
1233
01:31:34,875 --> 01:31:38,041
Ik sta altijd tot uw dienst.
- Ja.
1234
01:31:38,125 --> 01:31:40,833
Daarom wordt u onze afgezant.
1235
01:31:41,666 --> 01:31:43,875
O?
- In Moskou.
1236
01:31:47,166 --> 01:31:49,250
Ik?
- Ja.
1237
01:31:57,208 --> 01:32:01,416
Dit was de eerste keer
dat ik hoorde van Gösta en z'n afdeling.
1238
01:32:02,500 --> 01:32:07,541
Ze hadden bewezen dat gewone mensen
de geschiedenis kunnen trotseren...
1239
01:32:08,916 --> 01:32:11,000
...en een verschil kunnen maken.
1240
01:32:16,916 --> 01:32:18,083
Hallo.
1241
01:32:20,958 --> 01:32:22,458
Welkom terug.
- Bedankt.
1242
01:32:22,541 --> 01:32:24,583
Welkom terug.
1243
01:32:31,083 --> 01:32:32,083
Hallo.
1244
01:32:41,958 --> 01:32:48,291
Ik heb vreselijke allergieën.
M'n ogen en neus blijven lopen.
1245
01:32:55,291 --> 01:32:58,666
Fijn dat u er weer bent.
We hebben veel te doen.
1246
01:32:58,750 --> 01:33:01,375
En ik ben slecht in typen.
1247
01:33:01,458 --> 01:33:08,083
En we hebben nieuwe aanvragen voor u.
U werkt twee keer zo snel als de anderen.
1248
01:33:08,958 --> 01:33:11,125
Dus u werd gemist.
1249
01:33:14,416 --> 01:33:16,625
Het was tijd voor de volgende stap.
1250
01:33:17,791 --> 01:33:19,750
Ik moest Gösta ontmoeten.
1251
01:33:19,833 --> 01:33:24,750
M'n zoon zit in een jazzband en
ik heb beloofd bij z'n optreden te zijn.
1252
01:33:24,833 --> 01:33:27,541
Wat leuk.
- Dat vind ik niet.
1253
01:33:27,625 --> 01:33:30,166
Er wordt te veel getoeterd.
1254
01:33:30,250 --> 01:33:33,333
Pardon, ik zoek Gösta Engzell.
- Dat ben ik.
1255
01:33:33,416 --> 01:33:34,750
Raoul Wallenberg.
1256
01:33:34,833 --> 01:33:40,125
Ik heb aan de telefoon gezegd dat ik zou
langskomen om het over uw werk te hebben.
1257
01:33:40,208 --> 01:33:43,250
Ik moet weg...
1258
01:33:43,333 --> 01:33:47,291
...maar mejuffrouw Vogl,
meneer Hallonsten en meneer Hellstedt...
1259
01:33:47,375 --> 01:33:50,208
...kunnen uw vragen beantwoorden.
- Natuurlijk.
1260
01:33:51,916 --> 01:33:54,208
Welkom, meneer Wallenberg.
- Bedankt.
1261
01:33:58,166 --> 01:34:03,083
GÖSTA ENGZELL SPRAK NOOIT IN HET OPENBAAR
OVER ZIJN WERK MET DE JODEN TIJDENS WO II
1262
01:34:07,375 --> 01:34:10,291
Kom op, papa. Het swingt.
1263
01:34:18,500 --> 01:34:20,041
Is het niet geweldig?
1264
01:34:26,500 --> 01:34:29,333
HIJ BLEEF IN DE DIPLOMATIE WERKEN
EN STIERF IN 1997
1265
01:34:29,416 --> 01:34:32,083
OP 100-JARIGE LEEFTIJD
ALS ONBEKENDE OORLOGSHELD
1266
01:34:40,875 --> 01:34:44,291
HET SYSTEEM VAN VOORLOPIGE PASPOORTEN
1267
01:34:44,375 --> 01:34:48,500
WERD VERDER ONTWIKKELD DOOR
RAOUL WALLENBERG EN PER ANGER IN BOEDAPEST
1268
01:34:57,333 --> 01:34:58,333
ZWEDEN
1269
01:34:58,875 --> 01:35:02,250
DANKZIJ ENGZELLS WERK
ZIJN RUIM 100.000 JODEN GERED
1270
01:40:35,083 --> 01:40:38,083
Vertaling: Irene Witpaard