1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ
3
00:00:18,125 --> 00:00:22,083
BENETAKO GERTAERETAN OINARRITUA
4
00:00:38,708 --> 00:00:40,333
Sinestezina.
5
00:00:42,708 --> 00:00:44,750
Nork egin du kaka puta hau?
6
00:00:56,625 --> 00:00:58,791
- Sven!
- Zer?
7
00:00:59,416 --> 00:01:00,708
Begira!
8
00:01:03,250 --> 00:01:04,791
Telefonoz deitu behar dut!
9
00:01:06,291 --> 00:01:07,583
ATZERRI-MINISTERIOA
10
00:01:07,666 --> 00:01:08,666
Ostia!
11
00:01:13,458 --> 00:01:16,541
- 1942ko uztailaren 15ean...
- Jesus ene!
12
00:01:16,625 --> 00:01:20,666
...alarma-hotsa eman zen.
Alemaniak Suedia inbadituko zuen.
13
00:01:23,875 --> 00:01:24,958
Gerra iritsi da!
14
00:01:25,041 --> 00:01:26,083
Alemania da!
15
00:01:26,166 --> 00:01:27,125
ESTATU-IDAZKARIA
16
00:01:28,083 --> 00:01:30,708
- Eraso egin digute!
- Jainkoarren.
17
00:01:30,791 --> 00:01:32,875
Gure bila datoz.
18
00:01:32,958 --> 00:01:35,583
- Atzerri-ministroari esan behar zaio.
- Bai.
19
00:01:37,666 --> 00:01:38,666
ATZERRI-MINISTROA
20
00:01:38,750 --> 00:01:42,333
Zer egin dugu gaizki?
Eskatu digutena egin dugu.
21
00:01:42,416 --> 00:01:44,666
Deitu Alemaniako enbaxadara.
22
00:01:44,750 --> 00:01:45,958
Jainkoarren...
23
00:01:46,041 --> 00:01:49,375
Baina noski,
zergatik errespetatuko lukete Suedia?
24
00:01:49,458 --> 00:01:51,000
Norvegia, Danimarka, Belgika...
25
00:01:51,083 --> 00:01:53,000
- Bai?
- Egun on.
26
00:01:53,083 --> 00:01:56,791
Informazio jakin batengatik deitzen dut.
27
00:01:56,875 --> 00:02:00,416
Gaur goizean
Suediari egindako erasoari buruzkoa.
28
00:02:00,500 --> 00:02:02,291
Zeri buruz ari zara?
29
00:02:05,666 --> 00:02:08,000
Fritz! Suediarrek uste dute
eraso egin diegula.
30
00:02:08,083 --> 00:02:09,125
ALARMA FALTSUA
31
00:02:09,208 --> 00:02:12,291
- Zer?
- Ergelak!
32
00:02:12,375 --> 00:02:14,541
Barkatu.
33
00:02:16,833 --> 00:02:20,291
Bueno... Bueno ba, atzerri-ministro jauna.
34
00:02:22,916 --> 00:02:24,291
Itzuliko naiz...
35
00:02:24,875 --> 00:02:31,416
1942an, Suedia herrialde bakartia zen,
Alemaniak hartutako herrialdez inguratuta.
36
00:02:31,916 --> 00:02:33,583
Neutralak zirela esan arren,
37
00:02:33,666 --> 00:02:36,375
Hitlerren eskaera gehienak
onartzen zituzten.
38
00:02:37,291 --> 00:02:40,166
Alemaniako tropek herrialdetik
pasatzeko baimena zuten.
39
00:02:40,250 --> 00:02:44,958
Suediako industriak errodamendu boladunak
eta burdin-mea ematen zizkien.
40
00:02:45,708 --> 00:02:48,833
Une horretan,
Alemaniatik kanpo ia inork ez zekien
41
00:02:48,916 --> 00:02:51,416
zer gertatzen ari zen juduekin.
42
00:02:53,541 --> 00:02:57,416
Juduak? Okupatuta gaude
gerra hau irabazten saiatzen!
43
00:02:59,791 --> 00:03:02,416
Suediarrak ez zeuden horren okupatuta.
44
00:03:03,083 --> 00:03:05,208
LEHEN MINISTROA
P. A. HANSSON
45
00:03:05,791 --> 00:03:07,208
Lehen ministro jauna!
46
00:03:08,166 --> 00:03:13,125
Gizon judu batekin lotutako kasua?
Emaiozu atzerri-ministroari.
47
00:03:13,208 --> 00:03:14,875
Juduak?
48
00:03:14,958 --> 00:03:17,708
Solvallara noa. Emaiozu Söderströmi.
49
00:03:17,791 --> 00:03:20,791
Herrialdean sartu?
Ez, ez. Emaiozu Göstari.
50
00:03:20,875 --> 00:03:21,958
Gösta?
51
00:03:22,041 --> 00:03:24,500
Engzell, Lege Sailekoa. Sotoan.
52
00:03:25,083 --> 00:03:26,750
Asilo kasuez arduratzen da.
53
00:03:26,833 --> 00:03:30,250
GÖSTA ENGZELL
LEGE SAILA
54
00:03:36,333 --> 00:03:39,291
Aita, Göranek dio
Hitlerrentzat egiten duzula lan.
55
00:03:39,375 --> 00:03:42,125
- Zer egiten duzu?
- Ez da batere egia.
56
00:03:42,208 --> 00:03:44,375
Diplomazian egiten dut lan.
57
00:03:44,458 --> 00:03:45,750
Zer da hori?
58
00:03:45,833 --> 00:03:50,125
Gogoratzen duzu baloia bota zenuela
Jonsson familiaren egongelara?
59
00:03:50,208 --> 00:03:51,375
- Bai.
- Egia.
60
00:03:51,458 --> 00:03:55,291
Jonsson haserretu egin zen,
baina ez zenuen berarekin hitz egin.
61
00:03:55,375 --> 00:03:58,041
Ni joan nintzen eta konpondu egin nuen.
62
00:03:58,125 --> 00:03:59,750
Hori da diplomazia.
63
00:04:00,333 --> 00:04:03,750
Suediako bizilagunekin
hitz egiten du liskarrak saihesteko.
64
00:04:05,208 --> 00:04:07,708
Ez al ditu zigiluak jartzen soto batean?
65
00:04:16,958 --> 00:04:19,125
Bueno ba.
66
00:04:19,208 --> 00:04:20,125
Goazen.
67
00:04:21,750 --> 00:04:23,750
Zer esan zenion Jonssoni?
68
00:04:23,833 --> 00:04:27,666
Bueno... estiloa eta zolitasuna
erabili behar izan nituen.
69
00:04:28,375 --> 00:04:29,375
Ez da egia!
70
00:04:29,458 --> 00:04:32,625
Bizkotxo batekin joan zen!
Hori al da diplomazia?
71
00:04:32,708 --> 00:04:35,333
Irratia bakean utziko dugu, ados?
72
00:04:35,416 --> 00:04:40,250
Berriak entzuteko da,
ez Ameriketako zarata ikaragarri hori.
73
00:04:40,333 --> 00:04:41,333
Ados.
74
00:04:49,500 --> 00:04:52,500
Bizkotxoak egiten al dituzu
Hitlerrentzat, aita?
75
00:04:59,250 --> 00:05:01,000
LEGE SA LA
76
00:05:03,791 --> 00:05:04,791
Hara.
77
00:05:05,875 --> 00:05:07,208
Non dago Engzell?
78
00:05:08,208 --> 00:05:10,375
Arratsalde on. Hortxe dago.
79
00:05:16,375 --> 00:05:17,666
Hau zuretzat da.
80
00:05:23,166 --> 00:05:24,125
Juduen kasu bat.
81
00:05:24,916 --> 00:05:28,333
- Johansson andrea?
- Milesker. Beste bat.
82
00:05:34,875 --> 00:05:38,625
Gösta Engzellek sei urte daramatza
Lege Saileko buruan,
83
00:05:38,708 --> 00:05:41,375
beraz, bazegoen hemen 1938an,
84
00:05:41,458 --> 00:05:43,708
Suediak Alemania konbentzitu zuenean
85
00:05:43,791 --> 00:05:47,583
Alemaniako juduen pasaporteak
"J" batekin zigilatzeko.
86
00:05:47,666 --> 00:05:49,916
- Milesker.
- Eskerrik asko.
87
00:05:51,750 --> 00:05:54,458
Zergatik hitz egiten dizuet Göstari buruz?
88
00:05:54,541 --> 00:05:55,791
Ezdeus bat da.
89
00:05:55,875 --> 00:05:57,833
Non dago xanpaina?
90
00:05:57,916 --> 00:06:01,875
Egon adi, eta ikusiko duzue
zer egin dezakeen ezdeus batek.
91
00:06:04,458 --> 00:06:07,416
Hau gertatu zen nik Gösta ezagutu
baino urtebete lehenago.
92
00:06:07,500 --> 00:06:08,958
1942
BERRIRO ERE
93
00:06:12,125 --> 00:06:14,125
- Egun on.
- Egun on.
94
00:06:14,208 --> 00:06:15,500
Rut Vogl dut izena.
95
00:06:15,583 --> 00:06:17,375
Nire lehen eguna da.
96
00:06:18,916 --> 00:06:23,250
Mesedez, begiratu izenak.
Familia hona ekarri behar dut.
97
00:06:23,333 --> 00:06:26,791
Zure egoera ulertzen dut,
98
00:06:26,875 --> 00:06:31,250
baina arauak eta erregulazioak ditugu
eta bete behar ditugu, guk...
99
00:06:34,083 --> 00:06:37,166
Hori hoditeria da. Ohitu egiten zara.
100
00:06:37,250 --> 00:06:39,000
Ongi etorri Lege Sailera.
101
00:06:39,083 --> 00:06:42,458
- Sei metro.
- Idatziko duzu?
102
00:06:42,541 --> 00:06:44,000
Beste arrazoi bat dago.
103
00:06:44,083 --> 00:06:46,666
Hau ez da... Hau ez da osasungarria.
104
00:06:46,750 --> 00:06:49,916
Rut Vogl andrea aurkeztuko dizuet.
105
00:06:50,500 --> 00:06:52,125
Zure idazmahaia hau da.
106
00:06:52,208 --> 00:06:54,500
- Vogl?
- Bai.
107
00:06:54,583 --> 00:06:57,083
- Ados...
- Bai, Vogl. Alemaniarra da.
108
00:06:57,166 --> 00:06:58,250
Alemaniarra al da?
109
00:07:00,291 --> 00:07:05,083
- SSak judu guztiak atxilotzen ari dira.
- Zurrumurru asko badabiltza...
110
00:07:05,583 --> 00:07:07,250
Ez dira zurrumurruak.
111
00:07:07,333 --> 00:07:09,666
Barkatu, beste bilera bat daukat.
112
00:07:09,750 --> 00:07:14,416
Hartu hitzordua, ea zer egin dezakegun.
113
00:07:14,500 --> 00:07:16,958
- Orain ezin dugu ezer egin.
- Ados...
114
00:07:17,041 --> 00:07:18,666
- Zurekin noa.
- Lasai.
115
00:07:18,750 --> 00:07:20,750
Ez al zatoz kontseilura nirekin?
116
00:07:20,833 --> 00:07:22,500
Ez, Rut Vogl joango da.
117
00:07:23,000 --> 00:07:25,208
Nor da Rut Vogl?
118
00:07:25,291 --> 00:07:27,458
Erretiroan ordezkatu egingo nau.
119
00:07:29,666 --> 00:07:30,875
Kaixo!
120
00:07:30,958 --> 00:07:33,458
Hauek dira bulegoko neurriak.
121
00:07:33,541 --> 00:07:38,208
Engzell jauna, ez itzuli
bulego handiagoa emango ez badigute.
122
00:07:38,291 --> 00:07:42,541
Norvegiako ezinegonari buruzko
txostenak daude.
123
00:07:42,625 --> 00:07:46,208
Ehun judu inguru atxilotu berri dituzte.
124
00:07:46,291 --> 00:07:49,000
Norvegiako prentsak idaztea debekatuta du.
125
00:07:49,083 --> 00:07:52,833
Nils Erik, Suediako prentsak
ere ez informa dezala.
126
00:07:52,916 --> 00:07:55,416
Bai, jakina.
127
00:07:56,083 --> 00:08:00,000
Nils Erik Eklund,
"Nils Zentsorea" ezizenaz ere ezaguna,
128
00:08:00,083 --> 00:08:05,833
Suediako zentsuraz arduratzen zen
Estatuko Informazio Agentziaren bidez.
129
00:08:06,333 --> 00:08:12,250
Gerrarekin lotutako edozein artikulu
Nils Erikek onartu behar izaten zuen.
130
00:08:12,333 --> 00:08:14,375
{\an8}ALEMANIAKO ARMEK
HERRIALDEA ZEHARKATU DUTE
131
00:08:14,458 --> 00:08:15,583
ZENTSURATUTA
132
00:08:17,333 --> 00:08:19,208
Kontrolpean dago.
133
00:08:19,791 --> 00:08:21,208
- Presionatu egin dugu.
- Ondo.
134
00:08:21,291 --> 00:08:25,208
Hitler Suediarekin
haserretu omen da azkenaldian.
135
00:08:25,875 --> 00:08:27,500
Prentsagatik.
136
00:08:28,791 --> 00:08:29,916
Bueno ba.
137
00:08:30,541 --> 00:08:33,375
Horrekin, gaurko bilera amaituko dugu.
138
00:08:35,333 --> 00:08:36,958
Egia da.
139
00:08:37,041 --> 00:08:39,625
Engzell jaunak txosten bat dakargu.
140
00:08:39,708 --> 00:08:40,750
Engzell jauna.
141
00:08:40,833 --> 00:08:43,166
Barkatu, baina joan behar dut.
142
00:08:44,250 --> 00:08:47,625
Agian zuetako batzuek ere
badituzue bilerak.
143
00:08:47,708 --> 00:08:50,833
Hala bada, erabat ulergarria da.
144
00:08:53,958 --> 00:08:58,791
Esan dezakedan bakarra da
abuztuan eta irailean
145
00:08:58,875 --> 00:09:05,000
Immigrazio Bulegoak
kasu kopuru nabarigarria
146
00:09:05,083 --> 00:09:06,750
ukatu egin duela.
147
00:09:08,041 --> 00:09:10,166
PAULSON
IMMIGRAZIO BULEGOA
148
00:09:11,041 --> 00:09:13,041
Zer diozu, Engzell jauna?
149
00:09:13,916 --> 00:09:18,416
Daukagun presioa gora eta gora doala.
150
00:09:18,500 --> 00:09:22,666
Eta arazoak ditugu bulegoko tamainarekin.
151
00:09:23,416 --> 00:09:27,416
Zure bulegoko tamaina
komentatu nahi duzu, Engzell jauna?
152
00:09:28,833 --> 00:09:29,708
Hemen?
153
00:09:31,083 --> 00:09:35,333
Horixe esan du.
Parametro batzuk izan behar dira kontuan...
154
00:09:35,416 --> 00:09:37,083
Ezetz. Ez da nahikoa.
155
00:09:37,166 --> 00:09:40,333
Ziur Söderströmen
bainugela handiagoa dela!
156
00:09:40,416 --> 00:09:43,333
Lasai. Ez du bainugelarik. Badakizu.
157
00:09:43,416 --> 00:09:44,416
Ez?
158
00:09:44,500 --> 00:09:49,416
Esan diozu hemen behean
itotzen ari garela, ezta? Literalki.
159
00:09:49,500 --> 00:09:50,708
Kakan!
160
00:09:50,791 --> 00:09:52,541
Gerorako utziko dugu?
161
00:09:53,125 --> 00:09:54,083
Milesker.
162
00:09:54,166 --> 00:09:57,375
Engzell jauna,
Osloko kontsulatua bigarren linean.
163
00:09:57,458 --> 00:09:58,500
Aurrera.
164
00:10:01,125 --> 00:10:04,458
- Lasai.
- Lasai nago!
165
00:10:05,208 --> 00:10:08,958
Lasaitzeko! Saiatzen ari naiz...
Ideia hoberik al duzu?
166
00:10:09,041 --> 00:10:10,125
Engzell naiz.
167
00:10:10,208 --> 00:10:12,333
Westring naiz. Kaixo.
168
00:10:12,416 --> 00:10:13,791
OSLOKO KONTSULATUA
169
00:10:13,875 --> 00:10:15,083
Zer moduz?
170
00:10:15,166 --> 00:10:17,333
Milesker galdetzeagatik. Primeran.
171
00:10:17,416 --> 00:10:18,916
- Bueno, bai...
- Beraz...
172
00:10:19,000 --> 00:10:24,041
Asteburu honetan atxilotutako
juduei buruz jakingo duzu.
173
00:10:24,750 --> 00:10:27,666
Trondheimeko gizon judu guzti-guztiak.
174
00:10:28,541 --> 00:10:31,791
- Baita ehun inguru ere hemen, Oslon.
- Bai, baina...
175
00:10:31,875 --> 00:10:34,041
Berehala askatuko dituzte, ezta?
176
00:10:34,125 --> 00:10:36,708
Horietako bat Suediako herritarra da.
177
00:10:36,791 --> 00:10:42,791
Zure baimena nahi dut
note verbale bat aurkezteko
178
00:10:42,875 --> 00:10:45,708
pertsona hau aska dezaten.
179
00:10:45,791 --> 00:10:47,000
Ados...
180
00:10:50,041 --> 00:10:50,916
Itxaron.
181
00:10:52,833 --> 00:10:55,500
Ez du zentzurik! Ezerk ez du zentzurik!
182
00:10:55,583 --> 00:10:58,375
Engzellekin hitz egiteak
ez du ezertarako balio!
183
00:10:59,166 --> 00:11:03,833
Zer egingo dugu ba?
Ezin gara berarengan fidatu!
184
00:11:03,916 --> 00:11:06,208
Ez da Söderströmekin
hitz egitera ausartzen!
185
00:11:06,291 --> 00:11:08,833
- Kaixo?
- Guk geuk egin behar dugu.
186
00:11:08,916 --> 00:11:10,666
- Guk...
- Ekin behar diogu!
187
00:11:10,750 --> 00:11:12,291
Bai, baina... lasaitu.
188
00:11:13,250 --> 00:11:14,250
Bai, esan?
189
00:11:15,000 --> 00:11:18,791
Ez, ez dut uste hori egokia denik
oraintxe bertan.
190
00:11:19,375 --> 00:11:21,666
Bakarra baino ez da!
191
00:11:22,375 --> 00:11:23,583
Milesker deiagatik.
192
00:11:23,666 --> 00:11:26,083
- Maila altuagoko norbait!
- "Altuagoa"?
193
00:11:26,166 --> 00:11:27,083
- Söderström?
- Bai.
194
00:11:27,166 --> 00:11:33,000
Uste dut Westring jaunak eskaera
aurkeztu beharko lukeela hala ere.
195
00:11:33,083 --> 00:11:37,250
Stockholmetik argi utzi dute.
Zuk zeuk entzun duzu.
196
00:11:37,791 --> 00:11:41,500
Suediako herritar errugabe bat
atxilotu dute!
197
00:11:41,583 --> 00:11:45,166
Errieta egingo dizuten beldur zaude?
198
00:11:56,833 --> 00:11:58,208
Beldurra?
199
00:12:04,041 --> 00:12:05,166
Engzell jauna.
200
00:12:06,208 --> 00:12:08,666
Gauza batzuk eztabaidatu ditugu...
201
00:12:09,500 --> 00:12:15,458
Juduen kasu asko jaso ditugunez
eta bulegoa beteta dagoenez,
202
00:12:16,083 --> 00:12:20,416
uste dugu ahalik eta gehien
artxibatu behar dela
203
00:12:21,250 --> 00:12:22,791
ahalik eta lasterren.
204
00:12:26,583 --> 00:12:27,583
Ados.
205
00:12:33,625 --> 00:12:35,541
VARSOVIAREN ETA BERLINEN ARTEAN
206
00:12:38,625 --> 00:12:40,041
SUEDIAKO DIPLOMAZIALARIA
207
00:12:44,875 --> 00:12:47,041
- Eseri.
- Milesker.
208
00:12:49,958 --> 00:12:50,958
Zer atsegina.
209
00:12:55,375 --> 00:12:57,333
- Bat nahi?
- Ez, milesker.
210
00:13:00,625 --> 00:13:03,583
- Ez zara Alemaniakoa.
- Ez, Suediakoa naiz.
211
00:13:04,833 --> 00:13:06,333
Zertan zabiltza Polonian?
212
00:13:06,833 --> 00:13:10,166
Suediako atzerri-ministroarentzat
egiten dut lan.
213
00:13:10,250 --> 00:13:12,625
Suediako gobernua ordezkatzen zatoz?
214
00:13:12,708 --> 00:13:15,708
Bai, baina soldata ikaragarria da.
215
00:13:18,041 --> 00:13:19,125
Eta zu?
216
00:13:24,333 --> 00:13:27,458
Nire misioaren zerizana ez da militarra.
217
00:13:30,666 --> 00:13:32,291
Erokeria hutsa da.
218
00:13:33,833 --> 00:13:36,875
Edo erabat makurra.
219
00:13:38,791 --> 00:13:39,791
Barkatu?
220
00:13:40,791 --> 00:13:42,833
Azken irtenbidea ezaguna egiten zaizu?
221
00:13:44,708 --> 00:13:45,666
Ez.
222
00:13:46,625 --> 00:13:47,791
Zer irtenbide?
223
00:13:48,375 --> 00:13:49,875
Ez da irtenbide bat.
224
00:13:51,541 --> 00:13:52,708
Sarraski bat da.
225
00:13:55,375 --> 00:14:00,208
Esaten badizut, hitz eman behar didazu
Suediako gobernua informatuko duzula.
226
00:14:15,000 --> 00:14:16,083
- Engzell jauna.
- Bai?
227
00:14:16,166 --> 00:14:19,791
Oslon dauden alemaniarrek
Suediarekin lotutako judu bat askatu dute.
228
00:14:20,833 --> 00:14:22,458
- Zer?
- Bai!
229
00:14:25,000 --> 00:14:26,416
Nolatan?
230
00:14:26,500 --> 00:14:30,125
Suediako kontsulatuak aurkeztutako
note verbale bat jaso dute.
231
00:14:30,208 --> 00:14:32,958
Baina itxaroteko esan nien.
232
00:14:33,625 --> 00:14:34,916
Onartu egin dute?
233
00:14:35,500 --> 00:14:38,541
- Asko harritzen nau.
- Bai.
234
00:14:39,041 --> 00:14:42,416
- Gizonak Suediara itzuli nahi du.
- Jakina.
235
00:14:42,500 --> 00:14:44,750
Bidali ezazu Immigrazio Bulegora.
236
00:14:47,708 --> 00:14:49,125
Beharrezkoa al da?
237
00:14:50,250 --> 00:14:53,250
Ez dagokie. Suediako herritarra da.
238
00:14:53,333 --> 00:14:54,833
Egia da.
239
00:14:55,875 --> 00:14:57,875
Behin-behineko pasaportea
eman diezaiotela.
240
00:14:58,791 --> 00:15:00,416
Bai, ideia ona.
241
00:15:05,583 --> 00:15:07,458
Eta guztiekin egiten badugu?
242
00:15:07,541 --> 00:15:11,166
Ez, ez. Arauak bete behar ditugu.
243
00:15:11,250 --> 00:15:13,333
Norvegiako juduak arriskuan daude.
244
00:15:13,416 --> 00:15:17,000
Zurrumurruak zabaldu izanak
ez du esan nahi...
245
00:15:17,083 --> 00:15:20,791
Engzell jauna, 300 kasu egunean
zurrumurruak baino ez dira?
246
00:15:20,875 --> 00:15:25,916
Denek diote ez dakitela
nora joan diren euren senideak.
247
00:15:26,000 --> 00:15:29,958
Lan-esparruetara bidali dituzte
eta ez dute gehiago jakin.
248
00:15:30,041 --> 00:15:34,208
Zer diozu? Denak hiltzen ari direla?
249
00:15:36,041 --> 00:15:37,125
Ez dira txostenak.
250
00:15:40,000 --> 00:15:41,500
Pertsonak dira.
251
00:15:41,583 --> 00:15:42,750
Irakurri hau.
252
00:15:58,166 --> 00:16:01,833
- Atzerri-ministro jauna.
- Söderström.
253
00:16:03,000 --> 00:16:06,833
Gure Berlingo diplomazialari batekin
hitz egin berri dut.
254
00:16:07,458 --> 00:16:12,291
- Richert?
- Ez, "von Otter" edo horrelako zerbait.
255
00:16:13,333 --> 00:16:16,291
Protokoloa hautsi duen manupeko bat.
256
00:16:16,375 --> 00:16:17,375
Zer nahi zuen?
257
00:16:17,958 --> 00:16:19,208
Berak...
258
00:16:21,375 --> 00:16:22,875
Berak...
259
00:16:23,541 --> 00:16:26,291
SStako ofizial bat topatu zuen eta...
260
00:16:30,708 --> 00:16:36,500
Atzerri-ministroak kontuan izan behar du
zurrumurruak baino ez direla, beraz...
261
00:16:38,000 --> 00:16:43,791
SStako ofiziala esparru batean egon zen...
262
00:16:44,916 --> 00:16:47,000
non juduak sakrifikatzen dituzten.
263
00:16:48,125 --> 00:16:49,291
Ene...
264
00:16:50,666 --> 00:16:55,458
Dutxa bat dela pentsarazten diete,
baina gas pozoitsu bat da.
265
00:16:56,791 --> 00:17:00,541
Egunean milaka hiltzen omen dituzte.
266
00:17:01,916 --> 00:17:03,916
Zurrumurru ugari dabiltza.
267
00:17:07,333 --> 00:17:08,750
Ez salatu, ados?
268
00:17:15,583 --> 00:17:16,791
Noski ezetz.
269
00:17:20,791 --> 00:17:24,875
- Ondo.
- Ondo...
270
00:17:40,000 --> 00:17:42,250
- Söderström jauna.
- Entzun al diguzu?
271
00:17:43,875 --> 00:17:45,000
Ez.
272
00:17:45,083 --> 00:17:48,208
Bueno, apur bat.
Nire baitan bilduta nengoen.
273
00:17:48,291 --> 00:17:52,750
Esamesa higuingarriak baino ez dira.
Ulertzen duzu, ezta?
274
00:17:53,666 --> 00:17:58,333
Eta arrazoi ulergaitz batengatik
egia izango balitz,
275
00:17:59,083 --> 00:18:03,333
guk ezin dugu ezer egin.
276
00:18:03,416 --> 00:18:05,958
- Ulertzen?
- Bai.
277
00:18:07,166 --> 00:18:08,416
Jakina.
278
00:18:12,583 --> 00:18:14,583
- Arratsalde on.
- Arratsalde on.
279
00:18:24,750 --> 00:18:26,291
Schultz.
280
00:18:27,666 --> 00:18:29,125
Posible da.
281
00:18:31,083 --> 00:18:33,041
"Schwerkovic".
282
00:18:36,541 --> 00:18:37,916
Zergatik nahi du bisa?
283
00:18:38,541 --> 00:18:43,583
Gaztaroa Suedian eman zuen,
bost eta hogeita bi urte bitartean.
284
00:18:43,666 --> 00:18:45,625
Baina orain 39 ditu?
285
00:18:45,708 --> 00:18:50,083
Interprete lanetan dabil Brnon,
Suediako Errodamendu Boladunen Fabrikan.
286
00:18:50,666 --> 00:18:54,916
Irakurri lerro artean,
Engzell jauna. Lerro artean.
287
00:18:56,291 --> 00:18:57,541
Judua da.
288
00:19:02,375 --> 00:19:08,416
- "Ez" jarriko diot Schwerkovici.
- Noski!
289
00:19:30,208 --> 00:19:32,000
"Etxean ere hotz egiten zuen.
290
00:19:32,625 --> 00:19:35,750
Bere hankatxoak bere azpian jaso zituen,
291
00:19:36,333 --> 00:19:40,125
baina Pospolo saltzaile txikiak
hotz handiagoa zuen orain".
292
00:19:42,500 --> 00:19:44,375
Negar egiten ari zara, aitatxo?
293
00:19:45,375 --> 00:19:51,083
Ez, ez... Alergiagatik da, badakizu.
294
00:19:51,583 --> 00:19:53,000
Gertatzen zait.
295
00:19:56,000 --> 00:19:58,333
Agian beste liburu bat irakurriko dugu.
296
00:20:05,791 --> 00:20:09,791
- Hau guztia artxibatzeko da?
- Bai, hala da.
297
00:20:09,875 --> 00:20:12,541
Baina... Denak al dira "kasu ahulak"?
298
00:20:12,625 --> 00:20:14,166
Hala da.
299
00:20:15,666 --> 00:20:20,333
Erritmo honetara ez dugu ezer lortuko.
Arinago ibili behar dugu.
300
00:20:24,916 --> 00:20:28,041
- Zergatik da "kasu ahul" bat?
- Zer izen dute?
301
00:20:29,541 --> 00:20:33,541
"Bondy". Bikiak. Mutilak.
302
00:20:34,041 --> 00:20:35,583
Eta euren ama.
303
00:20:37,166 --> 00:20:39,125
Ama suediar batekin berrezkondu zen.
304
00:20:39,208 --> 00:20:42,666
Kopenhagen daude
ezin direlako Suedian sartu.
305
00:20:43,250 --> 00:20:45,750
Baina umeak ez, Pragan daude oraindik.
306
00:20:48,541 --> 00:20:50,041
Ez al da aita biologikoa?
307
00:20:54,375 --> 00:20:55,500
Ez.
308
00:20:56,750 --> 00:20:58,208
Kasu ahul bat da.
309
00:20:58,791 --> 00:21:01,166
Suediako aita. Suediarekiko lotura dute.
310
00:21:01,250 --> 00:21:04,625
Hala dira arauak.
Zuri bezain ikaragarria iruditzen zait.
311
00:21:05,291 --> 00:21:06,333
Sentitzen dut.
312
00:21:09,041 --> 00:21:13,208
Kutxa batzuk daude hemen. Eta hemen...
313
00:21:13,291 --> 00:21:15,291
Eta batzuk hemen daude.
314
00:21:16,166 --> 00:21:17,125
Kanpora.
315
00:21:17,208 --> 00:21:19,666
- Nilsson andereñoa!
- "Andrea".
316
00:21:19,750 --> 00:21:23,666
Goazen ikustera... Kutxa hauek behera doaz.
Zoaz igogailuz artxibora.
317
00:21:23,750 --> 00:21:26,500
Eta horko kutxak ere bai.
318
00:21:28,458 --> 00:21:29,291
Aurrera.
319
00:21:29,375 --> 00:21:32,291
- Igogailura eramango ditut.
- Primeran.
320
00:21:39,916 --> 00:21:41,250
Itxaron!
321
00:21:41,333 --> 00:21:43,041
Goazen lasaitzera.
322
00:21:43,666 --> 00:21:46,958
Nilsson andrea,
kutxa hau hemen geratuko da.
323
00:21:47,041 --> 00:21:49,375
Eta orain zer? Artxibora doa.
324
00:21:50,416 --> 00:21:51,500
Ez.
325
00:21:51,583 --> 00:21:54,625
Ez ditugu artxibatuko. Jarriko ditugu...
326
00:21:54,708 --> 00:21:55,958
Ez! Inola ere ez!
327
00:21:56,041 --> 00:21:59,083
Mesedez, erabaki ezazue non nahi dituzuen.
328
00:21:59,166 --> 00:22:02,750
Non? Artxiboan jarriko ditugu!
329
00:22:02,833 --> 00:22:04,541
- Ez.
- Jesus ene!
330
00:22:08,291 --> 00:22:10,583
- Hortxe. Artxibora.
- Ez.
331
00:22:12,666 --> 00:22:14,791
Jada hitz egin dugu, ezta?
332
00:22:15,541 --> 00:22:21,166
Gehiengoak erabaki zuen
hau guztia joan behar zela.
333
00:22:21,250 --> 00:22:24,625
- Aurrera, Nilsson andrea. Artxibora.
- Gelditzeko!
334
00:22:27,000 --> 00:22:29,250
Ni naiz nagusia hemen.
335
00:22:43,333 --> 00:22:47,166
Beraz, eskaera guztiak
berrikusi behar ditugu
336
00:22:47,250 --> 00:22:50,708
alemaniarrek judu bakar bat
askatu dutelako Oslon?
337
00:22:51,291 --> 00:22:52,500
Suediarra zelako.
338
00:22:52,583 --> 00:22:54,458
Horregatik onartu zuten.
339
00:22:54,541 --> 00:22:59,708
Horregatik nahi dut eskaera guztiak
berrikus ditzagun beste behin,
340
00:22:59,791 --> 00:23:01,750
Norvegiako juduei lehentasuna emanez.
341
00:23:01,833 --> 00:23:05,291
Tira, 7000 eskaera baino gehiago dira!
342
00:23:05,375 --> 00:23:08,500
Norbait salba baldin badezakegu,
343
00:23:09,250 --> 00:23:14,375
pertsona bakarra bada ere,
gure lanari esker,
344
00:23:15,291 --> 00:23:17,416
ez al genuke egin behar?
345
00:23:22,083 --> 00:23:25,875
Kutxa hauetaz arduratuko naiz...
eta zu, kutxa horietaz.
346
00:23:25,958 --> 00:23:27,541
Eta Immigrazio Bulegoa?
347
00:23:28,166 --> 00:23:29,458
Ez ditugu behar.
348
00:23:29,541 --> 00:23:31,791
Oslok behin-behineko pasaporteak
emango ditu.
349
00:23:31,875 --> 00:23:34,250
- Zer?
- Azken aldian funtzionatu zuen.
350
00:23:34,333 --> 00:23:36,958
- Ezta, Engzell jauna?
- Hala da, zehazki.
351
00:23:39,458 --> 00:23:45,416
Kontua da gela ilun-iluna jartzen dela
kutxek argia blokeatzen dutenean.
352
00:23:48,375 --> 00:23:54,208
Johansson andrea, hona hemen Suediarekin
lotura handia duten 25 Norvegiako judu.
353
00:23:54,291 --> 00:23:57,083
Eraman Osloko kontsulatura berehala.
354
00:23:57,166 --> 00:24:02,458
Esaiezu hasiera baino ez dela.
Beste 150 gutxienez atera ditzakegu.
355
00:24:34,125 --> 00:24:38,750
- Söderström jauna?
- Johansson andrea. A zer kointzidentzia.
356
00:24:41,458 --> 00:24:45,500
Dena ondo? Sotoan Engzellekin?
357
00:24:45,583 --> 00:24:49,333
- Arazorik ez?
- Ez... Ez.
358
00:24:49,416 --> 00:24:50,750
Primeran.
359
00:24:52,708 --> 00:24:55,958
- Milesker galdetzeagatik.
- Ondo. Bikain.
360
00:24:58,250 --> 00:25:03,291
Gauza da Engzell jaunak
zurrumurru bat entzun duela.
361
00:25:03,375 --> 00:25:05,750
Faltsua seguruenik, baina...
362
00:25:06,458 --> 00:25:09,291
Pena bat izango litzateke
zabalduko balitz.
363
00:25:10,708 --> 00:25:13,666
Ez dut tutik ere entzun. Ez.
364
00:25:14,416 --> 00:25:15,708
Ondo.
365
00:25:17,833 --> 00:25:21,083
Beraz, Söderström jauna, hegoaldera zoaz?
366
00:25:25,458 --> 00:25:27,916
Barkatu! Mesedez, gelditu tranbia!
367
00:25:30,833 --> 00:25:31,708
AHULA
368
00:25:31,791 --> 00:25:34,166
Nolabaiteko kasu ahularen bila gabiltza.
369
00:25:34,250 --> 00:25:35,083
INDARTSUA
370
00:25:35,166 --> 00:25:38,958
Alemaniak lotura ahuleko eskaera
onartzen baldin badu,
371
00:25:39,041 --> 00:25:41,875
aurrekari erabilgarria ezarriko luke.
372
00:25:41,958 --> 00:25:45,416
AURREKARIA: ANTZEKO KASUAK
ARGITZEKO BALIO DUEN EREDUA
373
00:25:46,125 --> 00:25:49,416
Pragako bikiak ditugu.
374
00:25:49,500 --> 00:25:51,208
- Bondy umeak?
- Bai.
375
00:25:51,791 --> 00:25:53,416
Ama Kopenhagen bizi da.
376
00:25:53,500 --> 00:25:57,416
- Suediar batekin dago ezkonduta.
- Baina ez da aita biologikoa?
377
00:25:57,500 --> 00:26:01,625
Ez, baina bere aita bezalakoa da.
Eta mutilak Pragan daude oraindik.
378
00:26:02,583 --> 00:26:04,958
Ahulegia. Alemaniarrek ez dute onartuko.
379
00:26:05,541 --> 00:26:08,875
Zer? Josef ere ez zen Jesusen aita.
380
00:26:08,958 --> 00:26:11,791
Hori lotura ahula al da alemaniarrentzat?
381
00:26:19,875 --> 00:26:23,208
- Bai?
- Ezetz esan dute.
382
00:26:23,291 --> 00:26:25,125
Nola ezetz?
383
00:26:25,208 --> 00:26:28,208
Hau euren eskumenetik kanpo dago.
384
00:26:28,291 --> 00:26:33,708
Espetxean sartzen uzteko,
lehendabizi Berlingoei galdetu behar zaie.
385
00:26:34,291 --> 00:26:35,375
Ados ba.
386
00:26:36,416 --> 00:26:38,708
- Zer?
- Agur, Westring.
387
00:26:42,958 --> 00:26:43,833
Aurkitu dut.
388
00:26:44,791 --> 00:26:46,083
Bondy bikiak aurkitu ditut.
389
00:26:59,958 --> 00:27:03,250
- Zenbat urte dituzte?
- Hamaika.
390
00:27:13,750 --> 00:27:14,583
SUEDIAKO ENBAXADA
391
00:27:14,666 --> 00:27:16,000
Von Otter.
392
00:27:16,750 --> 00:27:20,541
- Atzerri-ministeriora zoaz.
- Ni?
393
00:27:20,625 --> 00:27:25,541
Osloko kontsulatuak espetxe batera
joan nahi du judu batzuekin hitz egitera.
394
00:27:25,625 --> 00:27:27,625
Baimena behar dute Berlinetik.
395
00:27:27,708 --> 00:27:32,500
Kasu indibidualez arduratzen zara.
Hementxe dituzu horietako 150.
396
00:27:36,208 --> 00:27:37,125
Ados...
397
00:27:38,125 --> 00:27:41,375
Stockholmek Pragan dauden
biki batzuk aurkitu nahi ditu.
398
00:27:41,458 --> 00:27:43,083
Auskalo zergatik.
399
00:27:43,166 --> 00:27:45,208
Note verbale bat da.
400
00:28:17,708 --> 00:28:20,041
Göran von Otter dut izena.
401
00:28:20,125 --> 00:28:21,958
- Hitz egin...
- Itxaron, mesedez.
402
00:28:31,958 --> 00:28:32,791
Heil Hitler.
403
00:28:33,958 --> 00:28:36,250
- Suediarra zara?
- Bai.
404
00:28:36,333 --> 00:28:37,333
Zer behar duzu?
405
00:28:39,250 --> 00:28:41,083
Ez al genuke...
406
00:28:41,708 --> 00:28:47,000
Göran von Otter jauna.
Gerra batean gaude. Zatoz harira.
407
00:28:47,083 --> 00:28:48,250
Ulertzen dut.
408
00:28:48,791 --> 00:28:52,750
Gure Osloko kontsulak
espetxe batera joan nahi du
409
00:28:52,833 --> 00:28:58,875
presoek Suediarekiko lotura
duten edo ez jakiteko.
410
00:28:59,916 --> 00:29:01,333
Ikertu egingo dut.
411
00:29:03,875 --> 00:29:08,708
Eta note verbale bat ere badaukat.
412
00:29:08,791 --> 00:29:09,958
Zeri buruzkoa?
413
00:29:10,041 --> 00:29:13,375
Gurasoengandik banandua
izan den biki pare bat.
414
00:29:34,458 --> 00:29:35,750
TELEGRAMA
415
00:29:40,791 --> 00:29:44,000
- Arraioa.
- Zorterik ez Osloko espetxean.
416
00:29:44,083 --> 00:29:45,916
Arraioa!
417
00:29:46,000 --> 00:29:47,916
Gösta Engzell! Hemen al dago?
418
00:29:48,000 --> 00:29:49,791
Söderströmen untxaria.
419
00:29:50,708 --> 00:29:53,625
- Bai?
- Söderström jaunak ikusi nahi zaitu.
420
00:29:53,708 --> 00:29:55,500
Okupatuta nago.
421
00:29:55,583 --> 00:29:58,208
- Itxarongo du?
- Ez nuke gomendatuko.
422
00:29:59,625 --> 00:30:02,291
- Oso ondo.
- Primeran. Bikaina.
423
00:30:02,375 --> 00:30:04,500
Hara! Engzell jauna.
424
00:30:04,583 --> 00:30:10,166
Alemaniako mailarik altueneko ordezkaria
Suedian, Victor zu Wied kontsul nagusia.
425
00:30:10,250 --> 00:30:16,416
Kontsul nagusia, gure Lege Saileko
burua aurkeztuko dizut.
426
00:30:16,500 --> 00:30:17,541
Engzell jauna.
427
00:30:17,625 --> 00:30:19,000
Heil Hitler.
428
00:30:25,916 --> 00:30:29,208
Jaunak, jakinarazi digute
429
00:30:29,291 --> 00:30:33,958
Suediako juduen
kopuru handia dagoela Oslon.
430
00:30:37,041 --> 00:30:41,958
Egia esan, badirudi
Norvegiako juduen erdia
431
00:30:42,041 --> 00:30:45,625
Suediako herritartasunerako
hautagarria dela.
432
00:30:49,500 --> 00:30:52,041
Ikertu ditugun kasu bakarrak dira...
433
00:30:52,125 --> 00:30:53,250
Engzell jauna.
434
00:30:54,875 --> 00:30:57,916
Ur arriskutsuetan sartzen ari zara.
435
00:30:59,375 --> 00:31:04,541
Ez al duzu uste Eichmannek zirrikitu hori
edozein unetan itxiko duela?
436
00:31:05,041 --> 00:31:09,500
Zer pertsona erabili du
alemaniar honek mehatxu gisa?
437
00:31:10,083 --> 00:31:14,083
Billar-mahaiaren aurrean
eserita dagoen 36 urteko gizona.
438
00:31:14,166 --> 00:31:18,125
Baina billar-bolen ordez,
merkantzia-trenetan dauden pertsonak dira.
439
00:31:18,625 --> 00:31:22,625
Ezaguna da... Nola esango nuke?
Bere zehaztasunagatik,
440
00:31:23,250 --> 00:31:26,583
eta azken irtenbideaz arduratzen da.
441
00:31:27,416 --> 00:31:29,916
Zoritxarrez, gehiagotan ikusiko dugu.
442
00:31:33,416 --> 00:31:35,333
Ulertzen dugu, erabat.
443
00:31:35,416 --> 00:31:39,583
Engzell jauna arduratuko da,
arreta handiz,
444
00:31:39,666 --> 00:31:45,208
Suediaren eta Alemaniaren arteko harremana
lehentasun nagusitzat mantentzeaz.
445
00:31:45,291 --> 00:31:47,083
Ezta, Engzell jauna?
446
00:31:49,458 --> 00:31:50,666
Noski.
447
00:31:51,416 --> 00:31:52,500
Noski.
448
00:31:55,041 --> 00:31:58,583
Ez dizuet ba denbora gehiago kenduko.
449
00:31:59,375 --> 00:32:00,375
Jaunak.
450
00:32:01,541 --> 00:32:02,708
Milesker.
451
00:32:06,000 --> 00:32:07,625
Heil Hitler.
452
00:32:16,166 --> 00:32:17,166
Eser zaitez.
453
00:32:22,375 --> 00:32:26,958
Ba al dakizu zer egiten duten amerikarrek
hara joan nahi duten juduekin?
454
00:32:30,250 --> 00:32:32,916
Euren eskaerak luzatzen dituzte.
455
00:32:33,000 --> 00:32:37,375
Milaka dokumentu bidaltzera
behartzen dituzte milaka gauza frogatzeko
456
00:32:37,458 --> 00:32:39,541
nekatu eta amore ematen duten arte.
457
00:32:41,291 --> 00:32:42,500
Horrela egiten dute.
458
00:32:43,750 --> 00:32:45,875
Mendebaldeko herrialde handia.
459
00:32:47,666 --> 00:32:49,291
Gerra ia amaitu da.
460
00:32:49,875 --> 00:32:54,291
Eta amaituko da Alemaniarekin
superpotentzia gisa, sinetsidazu.
461
00:32:55,916 --> 00:33:01,541
Eta juduekin gupidatsuak izan bagara,
zigortu egingo gaituzte.
462
00:33:02,958 --> 00:33:06,458
Uste duzu ez dakidala
zertan zabiltzan hor behean?
463
00:33:07,250 --> 00:33:08,583
Orduan, zer?
464
00:33:08,666 --> 00:33:13,041
Orduan, zure azpijoko guztiak
pikutara joan direnean,
465
00:33:13,125 --> 00:33:14,541
zer egingo duzu?
466
00:33:16,416 --> 00:33:20,375
Uste duzu gutako inor
hemen egongo dela zu babesteko?
467
00:33:20,458 --> 00:33:22,416
Bai, zera!
468
00:33:22,916 --> 00:33:25,375
Moskura bidaliko zaituztegu di-da batean.
469
00:33:27,083 --> 00:33:29,791
Zergatik mehatxatzen du
Moskura bidaltzearekin?
470
00:33:30,375 --> 00:33:31,416
MOSKU
471
00:33:31,500 --> 00:33:35,083
Suediarrentzat zaila zen Hitler
diktadore txarrentzat hartzea
472
00:33:35,166 --> 00:33:37,500
Iosif Stalinek kaosa
zabaltzen zuen bitartean.
473
00:33:39,000 --> 00:33:44,000
Diplomazialari suediarrekin
gauez elkartzea ez zen ezohikoa.
474
00:33:44,083 --> 00:33:46,625
Hotz handieneko garaian,
475
00:33:46,708 --> 00:33:51,375
eta edalontzian
vodka besterik ez zegoen inoiz jakin gabe.
476
00:33:57,208 --> 00:33:58,208
Ostia!
477
00:34:02,500 --> 00:34:05,333
Badirudi Hitlerrek
dakiela zertan gabiltzan.
478
00:34:09,666 --> 00:34:12,916
- Zer? Nik ez dut ezer esan.
- Ez.
479
00:34:13,958 --> 00:34:16,166
Nire errua da. Bizkorregi ibili gara.
480
00:34:16,250 --> 00:34:20,000
Ez genuen bikiei eta espetxeari
buruz aldi berean galdetu behar.
481
00:34:20,625 --> 00:34:21,708
Anbizio handiegia.
482
00:34:21,791 --> 00:34:24,208
Ezin ditugu banan-banan salbatu!
483
00:34:24,291 --> 00:34:28,250
Gure hasierako lan-modura
itzultzeko esango nuke.
484
00:34:30,958 --> 00:34:33,625
Zer nahi duzu, Hellstedt jauna?
485
00:34:34,208 --> 00:34:36,250
Berria zara, Vogl andrea.
486
00:34:37,083 --> 00:34:42,125
Jakin ezazu ez dela juduak atxilotzen
eta askatzen dituzten lehen aldia.
487
00:34:42,208 --> 00:34:45,375
Guk Suediako banderak astindu gabe.
488
00:34:45,458 --> 00:34:47,250
Bizkarra ematea atsegina da.
489
00:34:47,333 --> 00:34:49,708
Zer da tontakeria madarikatu hau?
490
00:34:50,416 --> 00:34:56,000
Norvegiako espetxe bati buruz ari gara,
ez Alemaniako esparru bat!
491
00:35:02,333 --> 00:35:05,625
Kontratatu zuenak
ez al zuen erreferentziarik eskatu?
492
00:35:05,708 --> 00:35:07,333
Itxuraz, ez da lehen aldia.
493
00:35:13,125 --> 00:35:15,583
- Ez duzu ezer esango?
- Zer esango dut?
494
00:35:15,666 --> 00:35:19,541
Esan zerbait behintzat, ostia!
Nire errua da ala?
495
00:35:26,916 --> 00:35:30,958
Hara, aupa, Stig. Zer moduz zure eguna?
496
00:35:31,041 --> 00:35:33,500
Irakurriko didazu, aitatxo?
497
00:35:33,583 --> 00:35:36,583
- Ez, gaur ez.
- Mesedez.
498
00:35:37,166 --> 00:35:38,458
Göran!
499
00:35:39,500 --> 00:35:40,333
Zer?
500
00:35:41,083 --> 00:35:44,750
Itzali zarata ikaragarri hori
oraintxe bertan!
501
00:36:00,250 --> 00:36:05,875
1942ko azaroaren 26an, ilunabarrean,
Osloko taxi guztiak bidali ziren,
502
00:36:05,958 --> 00:36:09,000
bi agenterekin auto bakoitzean,
503
00:36:09,083 --> 00:36:12,916
emakume, ume
eta adindu juduak atxilotzera.
504
00:36:14,041 --> 00:36:15,250
Egun on.
505
00:36:18,458 --> 00:36:20,041
Zer gertatzen da?
506
00:36:32,208 --> 00:36:38,958
Westringek Oslotik deitu du
eta esan digu judu guztiak hartu dituztela
507
00:36:39,625 --> 00:36:43,916
eta ontzi batean daudela Alemaniako
sarraski-esparru baterako bidean.
508
00:36:53,291 --> 00:36:55,291
Uste nuen antzerki bat zela.
509
00:36:56,291 --> 00:36:59,458
- Antzerki bat?
- Bai, zer demontre...
510
00:37:00,833 --> 00:37:03,500
Ontzian sartzen ziren
guztiak eraman dituzte.
511
00:37:05,166 --> 00:37:07,833
Emakumeak, umeak, adinduak, preso guztiak.
512
00:37:07,916 --> 00:37:11,791
Guztira, 700 baino gehiago.
Auskalo nora doazen.
513
00:37:11,875 --> 00:37:13,208
Gösta...
514
00:37:13,291 --> 00:37:14,833
Baina...
515
00:37:15,416 --> 00:37:19,041
Behintzat norvegiarren kasu guztiak
artxibatuko ditugu, ezta?
516
00:37:19,125 --> 00:37:21,541
Mesedez, itxi ahoa.
517
00:37:33,875 --> 00:37:34,958
Engzell jauna.
518
00:37:35,458 --> 00:37:38,291
Euren senide suediarrek
jakiteko eskubidea dute.
519
00:37:39,250 --> 00:37:40,500
Badakit.
520
00:37:41,291 --> 00:37:45,916
Baina zentsura madarikatua indarrean dago.
Prentsak ezin du horri buruz idatzi.
521
00:37:46,916 --> 00:37:50,291
Barkatu. Eta Nils Zentsoreak
eskua hartzen badu?
522
00:37:50,375 --> 00:37:55,666
Nola? Bere bulegoan sartuko naiz
eta zentsura kentzeko eskatzeko?
523
00:37:55,750 --> 00:38:00,458
Zehazki! Zergatik ez?
Hori egin beharko zenuke.
524
00:38:00,958 --> 00:38:03,666
Senide suediarrek jakin nahiko dute
525
00:38:03,750 --> 00:38:06,333
zergatik isildu diren
euren senide norvegiarrak.
526
00:38:06,916 --> 00:38:09,708
Zin degizut, galderak izango dira.
527
00:38:09,791 --> 00:38:12,333
Galdera ugari.
528
00:38:12,416 --> 00:38:15,000
Prentsak ez du Alemaniari buruz
gehiago idatziko.
529
00:38:15,083 --> 00:38:19,208
Nils Zentsoreari buruz idatziko dute,
informazioa gorde duela.
530
00:38:19,291 --> 00:38:21,000
Baina ez dut Nils ezagutzen.
531
00:38:21,083 --> 00:38:23,083
Ez dit kasurik egingo.
532
00:38:25,625 --> 00:38:27,000
Eta Söderström?
533
00:38:28,416 --> 00:38:30,125
Nils Zentsorearen nagusia da.
534
00:38:57,125 --> 00:39:01,875
Ez nuke Nilsen tokian egon nahi izango,
535
00:39:01,958 --> 00:39:04,541
Norvegiako juduen egoera dela eta.
536
00:39:04,625 --> 00:39:07,291
Bai, arrazoi duzu.
537
00:39:07,375 --> 00:39:10,958
Ziur senide asko dituztela Suedian.
538
00:39:11,583 --> 00:39:16,291
Ba al zenekien
erbesteratu dituzten judu asko
539
00:39:16,375 --> 00:39:20,166
suediarrak ere bazirela?
540
00:39:20,250 --> 00:39:25,291
Eta Suediako senideak
non ote dauden pentsatzen hasten direnean,
541
00:39:25,375 --> 00:39:27,583
galderak egingo dituzte.
542
00:39:27,666 --> 00:39:30,958
Prentsan Alemaniari buruzko
artikuluak idatziko dituzte,
543
00:39:31,041 --> 00:39:34,083
Nilsi buruz eta Informazio Sailari buruz.
544
00:39:53,833 --> 00:39:57,625
Uste duzue erabat ergela naizela?
545
00:40:06,333 --> 00:40:07,625
Ostia!
546
00:40:36,666 --> 00:40:39,083
JUDUEN JAZARPENAREN GAILURRA
547
00:40:39,166 --> 00:40:42,833
Nola demontre iritsi da egunkarietara?
548
00:40:45,083 --> 00:40:51,083
Banekien berria Suediara
iritsiko zela lehenago edo geroago.
549
00:40:51,166 --> 00:40:53,166
Hobe zen geroago.
550
00:40:53,250 --> 00:40:58,208
Ekiteko eskatzen diguten herritarren
deiez gainezka gaude.
551
00:40:58,291 --> 00:41:00,583
Eta Berlinetik errieta egin didate.
552
00:41:01,958 --> 00:41:02,958
Ostia puta!
553
00:41:03,041 --> 00:41:04,958
Bai, bai...
554
00:41:05,041 --> 00:41:07,625
Nor arduratzen da juduez?
555
00:41:09,958 --> 00:41:11,333
Söderström?
556
00:41:11,416 --> 00:41:14,250
Lehen ministroak galdera bat egin dizu.
557
00:41:14,333 --> 00:41:15,791
Nor arduratzen da?
558
00:41:16,416 --> 00:41:17,875
Juduak...
559
00:41:20,166 --> 00:41:23,291
Primeran. Ez dakigu
nor arduratzen den juduen auziaz.
560
00:41:23,375 --> 00:41:26,458
Bueno, orain arte ez da arazo bat izan.
561
00:41:26,541 --> 00:41:28,791
- Baina orain bada.
- Bai.
562
00:41:28,875 --> 00:41:30,041
Beraz, nor?
563
00:41:31,166 --> 00:41:34,833
- Engzell esango nuke.
- Gösta Engzell. Lege Sailekoa.
564
00:41:34,916 --> 00:41:36,625
Bueno, non dago?
565
00:41:37,666 --> 00:41:39,875
- Deituiozu oraintxe bertan.
- Bai.
566
00:41:40,916 --> 00:41:43,708
Bueno, hona ekartzeko, ostia!
567
00:41:50,083 --> 00:41:52,625
Bikaina. Primeran.
568
00:41:53,541 --> 00:41:56,166
- Zertan dabil Engzell?
- Oslorekin hizketan.
569
00:41:56,250 --> 00:41:57,666
Jada ez.
570
00:42:03,541 --> 00:42:04,708
Engzell.
571
00:42:05,416 --> 00:42:07,833
Zer demontre gertatzen ari da Norvegian?
572
00:42:07,916 --> 00:42:10,208
Bueltan ekarriko dituzte?
573
00:42:10,291 --> 00:42:11,375
- Juduak?
- Bai.
574
00:42:11,458 --> 00:42:12,791
Ez dut uste.
575
00:42:12,875 --> 00:42:15,500
Eskandinaviarrak heriotza-esparruetara
bidali dituzte?
576
00:42:15,583 --> 00:42:18,500
- Baietz dirudi.
- Heriotza-esparruak?
577
00:42:18,583 --> 00:42:24,291
Barkatu, horrek esan nahi du
zurrumurruak egiatzat hartu behar direla?
578
00:42:25,125 --> 00:42:28,916
Ba al dago suediarrik ontzian?
579
00:42:29,000 --> 00:42:30,166
Bakarra.
580
00:42:31,000 --> 00:42:32,125
Baina akats bat da.
581
00:42:33,083 --> 00:42:34,166
Zer diozu?
582
00:42:35,041 --> 00:42:38,333
Badirudi Suediarekin loturaren bat duten
juduei barkatu dietela.
583
00:42:39,000 --> 00:42:41,666
- Oraindik hemen daude.
- Bai, zera.
584
00:42:41,750 --> 00:42:45,333
- Zalantzarik gabe.
- Guzti-guztiak?
585
00:42:45,416 --> 00:42:49,625
Alemaniarrek Norvegiako
judu guztiak eraman baino lehen,
586
00:42:49,708 --> 00:42:53,458
Suediarekin lotutako juduei buruzko
gutunak bidali genituen.
587
00:42:53,541 --> 00:42:54,833
SUEDIAREKIKO LOTURA
588
00:42:54,916 --> 00:42:57,000
Hemen 25 daude.
589
00:42:57,083 --> 00:42:59,208
Judu horiek libratu egin dira.
590
00:42:59,291 --> 00:43:01,750
Hori positiboa da.
591
00:43:03,458 --> 00:43:05,208
Bueno, zer egingo dugu?
592
00:43:06,041 --> 00:43:09,750
Prentsan ekiteko diote
eta Hitlerrek isiltzea nahi du.
593
00:43:09,833 --> 00:43:11,250
Iradokizunik?
594
00:43:14,375 --> 00:43:19,000
Oraindik ehun judu inguru daude Norvegian.
595
00:43:19,083 --> 00:43:22,208
Baina ziurrenik,
laster erbesteratuko dituzte.
596
00:43:22,291 --> 00:43:25,875
Suediak hartzen ez baditu.
597
00:43:28,833 --> 00:43:31,458
Suediak juduak hartuko ditu?
598
00:43:33,458 --> 00:43:34,375
Ez dut uste.
599
00:43:34,458 --> 00:43:38,833
Orduan, Europako judu guztiek
Suediara etorri nahiko lukete.
600
00:43:38,916 --> 00:43:42,250
Hau da, milioi bat inguru dira.
601
00:43:42,333 --> 00:43:45,291
Hitlerrek iraintzat hartuko du.
602
00:43:46,916 --> 00:43:50,041
Eta kontuaz
modu estraofizialean arduratzen bagara?
603
00:43:50,125 --> 00:43:51,291
Estraofizialean?
604
00:43:52,291 --> 00:43:53,291
Segi, Engzell.
605
00:43:53,375 --> 00:43:58,000
Prentsak jakingo du Alemaniari
estraofizialki eskatu diogula
606
00:43:58,083 --> 00:43:59,833
Norvegiako juduak hartzeko.
607
00:44:00,416 --> 00:44:04,041
Estraofiziala denez,
prentsak ezingo du horri buruz idatzi.
608
00:44:04,125 --> 00:44:05,708
- Ezta?
- Jesus ene...
609
00:44:05,791 --> 00:44:08,583
Horrela, Alemania ez da gaizki geratuko.
610
00:44:09,333 --> 00:44:13,125
Zerbait egingo dugu,
baina ez dugu ezer egingo.
611
00:44:14,000 --> 00:44:15,416
- Ondo.
- Barkatu...
612
00:44:15,500 --> 00:44:18,166
- Hori egingo dugu?
- Hori...
613
00:44:18,250 --> 00:44:21,750
Juduei Suedian sartzen
utziko diegu besterik gabe,
614
00:44:21,833 --> 00:44:23,916
Parlamentuak erabaki gabe?
615
00:44:24,000 --> 00:44:27,333
- Ez diegu besterik gabe sartzen utziko.
- Ez.
616
00:44:27,416 --> 00:44:31,000
Agian alemaniarrek ez dute onartuko.
617
00:44:31,958 --> 00:44:34,000
Baina prentsa isilduko litzateke.
618
00:44:35,708 --> 00:44:36,625
Bikaina da.
619
00:44:37,750 --> 00:44:39,125
Bilera amaitu da.
620
00:44:39,208 --> 00:44:42,583
- Atzerri-ministro jauna...
- Bilera amaitu da!
621
00:44:43,916 --> 00:44:44,875
Jesus ene!
622
00:44:44,958 --> 00:44:46,791
Engzell, gera zaitez.
623
00:44:51,458 --> 00:44:55,708
Azkenik, gogorarazi nahi dizuet
zuen zuzeneko nagusia naizela.
624
00:44:55,791 --> 00:44:58,666
Beraz, niregan jo behar duzue.
625
00:44:58,750 --> 00:45:01,500
Inork gure araudia betetzen ez badu,
626
00:45:01,583 --> 00:45:06,083
jakin ezazue gure Moskuko gizonak,
Assarsson jaunak,
627
00:45:07,041 --> 00:45:09,583
pozez trukatuko lukeela bere lana.
628
00:45:13,833 --> 00:45:19,000
Inork al du nahi Assarssonen lana Moskun?
629
00:45:21,583 --> 00:45:25,333
Oraintxe bertan, 50 000 holandar ditugu.
630
00:45:26,208 --> 00:45:32,166
Hemen, frantziarrak ahalik eta gehien
atxilotzen ari dira Parisen.
631
00:45:33,833 --> 00:45:37,125
Suediako telegrama estraofizialei
buruz al dakizu?
632
00:45:41,416 --> 00:45:44,833
Suediarrak euren posizioaz
aprobetxatzen ari dira.
633
00:45:45,791 --> 00:45:52,333
Göringi herrialde erridikulu hori
gustatzen zaiolako besterik ez.
634
00:45:52,916 --> 00:45:56,833
Baina zainduta daukazu, ezta?
635
00:45:56,916 --> 00:45:58,125
Noski.
636
00:45:58,708 --> 00:46:01,916
Suediak ez gaitu oztopatuko.
Badakite euren tokia zein den.
637
00:46:02,000 --> 00:46:03,000
Ondo.
638
00:46:06,583 --> 00:46:09,708
Onartutako Suediarekiko loturak
dituzten norvegiarretan oinarrituz,
639
00:46:09,791 --> 00:46:15,333
galdetu beharko genuke Belgikako
eta Holandako 25 pertsonari buruz.
640
00:46:15,416 --> 00:46:17,583
Hogeita bost Engzell jaunarentzat.
641
00:46:17,666 --> 00:46:19,125
POSIBLE
642
00:46:19,208 --> 00:46:20,791
- Hellstedt?
- Hogei ditut.
643
00:46:20,875 --> 00:46:22,125
- Hogei?
- Bai.
644
00:46:22,708 --> 00:46:25,541
- Hallonsten?
- Bai? Hamar ditut.
645
00:46:26,041 --> 00:46:27,791
Eta nik, 25.
646
00:46:27,875 --> 00:46:29,166
Eta Vogl?
647
00:46:29,250 --> 00:46:30,500
Laurogeita bost.
648
00:46:31,958 --> 00:46:33,125
Ez da nahikoa.
649
00:46:35,208 --> 00:46:38,166
Gutun indibidualek
ez dute epe luzean balio izango.
650
00:46:38,250 --> 00:46:41,708
Estaldura handiko aurrekaria
ezarri behar dugu.
651
00:46:41,791 --> 00:46:43,291
Zer egingo dugu ba?
652
00:46:46,708 --> 00:46:47,583
Bondy bikiak.
653
00:46:48,583 --> 00:46:50,375
Kasu hau ukatu zuten.
654
00:46:51,250 --> 00:46:56,083
Ezin al dugu onartuko duten
kasu errazagorik aurkitu?
655
00:46:56,166 --> 00:46:59,166
Barkatu, Engzell jauna. Kasu bikaina da.
656
00:46:59,250 --> 00:47:01,458
Behar bezain ahula da.
657
00:47:01,541 --> 00:47:04,750
Baina maila altuago batera
joko beharko duzu.
658
00:47:08,666 --> 00:47:10,208
Erakutsi txostena berriro.
659
00:47:15,625 --> 00:47:18,083
Trikimailu burokratiko itzela
izango litzateke.
660
00:47:18,166 --> 00:47:20,791
Von Otter!
661
00:47:22,083 --> 00:47:23,416
Hemen nago!
662
00:47:26,208 --> 00:47:27,500
Eskerrik asko.
663
00:47:30,083 --> 00:47:32,208
Engzellek Suediako diplomazialariak
664
00:47:32,291 --> 00:47:35,208
Alemaniako atzerri-ministrorengana
bidali zituen.
665
00:47:36,791 --> 00:47:40,125
Martin Luther burokratarekin
elkartu ziren.
666
00:47:40,208 --> 00:47:43,708
Ez, ez dago konektatuta
famatuagoa zen beste horrekin.
667
00:47:44,291 --> 00:47:47,958
Ribbentrop Alemaniako
atzerri-ministroaren eskuineko eskua zen.
668
00:47:49,416 --> 00:47:52,125
Eva Braunen zerbait dakart.
669
00:47:52,208 --> 00:47:53,541
Begira.
670
00:47:53,625 --> 00:47:57,875
Eva Braunena da.
Paketean hau ere bazegoen, Führerrena.
671
00:47:57,958 --> 00:48:01,416
Führerren dortoka-oskola da.
672
00:48:02,708 --> 00:48:03,541
Ez al da...
673
00:48:10,750 --> 00:48:11,875
Probatu nahi duzu?
674
00:48:17,750 --> 00:48:22,791
Pragako segada batean atxilotu zituzten.
675
00:48:23,375 --> 00:48:24,500
A, bai?
676
00:48:25,666 --> 00:48:28,583
Eta umeak Suediako herritarrak dira?
677
00:48:28,666 --> 00:48:32,750
Teorian, bai.
Baina zoritxarrez, paperean, ez.
678
00:48:32,833 --> 00:48:35,458
Baina lotura argia da.
679
00:48:35,541 --> 00:48:38,250
Aita Suediako herritarra da.
680
00:48:40,125 --> 00:48:41,583
Baina umeak juduak dira?
681
00:48:58,666 --> 00:49:02,875
Suediak Alemania
nola ikusten duen asko hobetuko luke
682
00:49:02,958 --> 00:49:05,041
arazo hau konpondua izango balitz.
683
00:49:16,041 --> 00:49:21,458
Diozuena da Pragan dauden biki judu batzuk
684
00:49:21,541 --> 00:49:25,625
Suediako herritartasunerako
hautagarriak direla?
685
00:49:27,000 --> 00:49:28,250
Bai.
686
00:49:31,166 --> 00:49:34,041
Ados. Aurrera. Non daude?
687
00:49:35,208 --> 00:49:40,583
Bueno... Ez dakigu zehazki,
baina agian Theresienstadten.
688
00:49:40,666 --> 00:49:44,208
Theresienstadt? Primeran!
Baimena emango dizuet.
689
00:49:48,333 --> 00:49:49,500
Zer?
690
00:49:49,583 --> 00:49:52,333
Euren gurasoekin elkartuko dira.
691
00:49:52,416 --> 00:49:54,875
- Primeran!
- Bai...
692
00:49:55,458 --> 00:49:56,541
Goazen lasaitzera.
693
00:49:56,625 --> 00:49:58,750
Kafea eta tarta ekarriko ditut.
694
00:49:59,333 --> 00:50:01,125
Eskatu nahi duzuena.
695
00:50:01,208 --> 00:50:02,291
Hostopila.
696
00:50:02,375 --> 00:50:05,166
Nik kremazko pastel bat nahiko nuke.
697
00:50:05,250 --> 00:50:07,583
- Nik, hostopila.
- Eskatu ba.
698
00:50:07,666 --> 00:50:10,000
- Eta bizkotxo bat?
- Barrubetea.
699
00:50:10,083 --> 00:50:12,625
Opil handi bat eskatuko dugu.
700
00:50:12,708 --> 00:50:15,041
Tarta handi bat erosi behar dugu.
701
00:50:15,125 --> 00:50:16,416
Ospakizun bat da!
702
00:50:16,500 --> 00:50:19,916
Justifikatu ahal badugu.
Diruarekin zorrotzak dira.
703
00:50:20,000 --> 00:50:21,375
Nik ordainduko dut,
704
00:50:21,458 --> 00:50:24,708
datorren hilabetean erretiratzen banaiz,
ogia ere ezingo dut erosi!
705
00:50:24,791 --> 00:50:26,708
- Goazen ba.
- Bai!
706
00:50:27,291 --> 00:50:30,833
Europan eta munduan
berria zabaltzen ari zen,
707
00:50:30,916 --> 00:50:35,291
juduek babes diplomatikoa lor zezaketen
Suediako idazki bati esker.
708
00:50:39,041 --> 00:50:40,333
Engzell jauna.
709
00:50:40,416 --> 00:50:44,166
Salt Lake Cityko emakume baten gutuna da.
710
00:50:44,250 --> 00:50:47,166
Iloba Austriatik atera nahi du.
711
00:50:47,250 --> 00:50:48,458
Zer lotura du?
712
00:50:48,541 --> 00:50:51,875
Vienako Errodamendu Boladunen Fabrika
suediarrean egiten du lan.
713
00:50:52,458 --> 00:50:53,458
Onartu eta segi.
714
00:50:54,708 --> 00:50:58,125
Honek Suedian ematen zituen udak txikitan.
715
00:50:58,208 --> 00:51:01,125
Uppsala Unibertsitatean
ikasi zuen hungariar bat.
716
00:51:01,208 --> 00:51:05,750
Göteborgeko ontziolan
lan egin zuen gizona.
717
00:51:06,416 --> 00:51:07,750
Onar dezakegu.
718
00:51:07,833 --> 00:51:10,791
Göteborgen bakarrik
bizi den izeba adindu bat.
719
00:51:14,916 --> 00:51:17,583
ERABATEKO GUDA NAHI DUZUE?
720
00:51:18,666 --> 00:51:19,958
Reichsführer.
721
00:51:20,833 --> 00:51:27,791
Barkatu, baina suediarrek suediar juduei
buruzko eskaera asko bidali dituzte.
722
00:51:28,916 --> 00:51:30,083
Zenbat?
723
00:51:31,000 --> 00:51:35,333
Suediako kontsulatuak dituzten
eskualde guztiek Suediarekin lotuta dauden
724
00:51:35,416 --> 00:51:38,250
juduei buruzko eskaerak
aurkeztu dituzte, beraz...
725
00:51:39,250 --> 00:51:40,625
Dezente dira.
726
00:51:43,791 --> 00:51:49,333
Suediarrak benetan saiatzen ari dira
juduak salbatzen?
727
00:51:49,416 --> 00:51:53,958
Bai, eta horrek
arazo gehiago sortzen ditu.
728
00:51:56,500 --> 00:51:57,583
Ezinezkoa da!
729
00:51:57,666 --> 00:52:02,750
Ofizialek azken irtenbidearekin lotutako
kontuetan zenbat eta denbora gehiago eman,
730
00:52:02,833 --> 00:52:04,583
orduan eta...
731
00:52:05,458 --> 00:52:06,708
Nola esango nuke?
732
00:52:07,875 --> 00:52:09,416
Pentsatzen hasiko dira.
733
00:52:09,916 --> 00:52:12,291
Denak ez dira nazionalsozialista petoak.
734
00:52:18,333 --> 00:52:20,416
Orduan, aldatu arauak.
735
00:52:20,500 --> 00:52:21,916
"Martxoaren 31tik aurrera,
736
00:52:22,000 --> 00:52:25,875
kanpoko herritartasuna
ez da onartuko salbuespen gisa".
737
00:52:25,958 --> 00:52:28,083
Zer? Utzidazu ikusten.
738
00:52:29,791 --> 00:52:31,875
Zergatik aldatu dituzte arauak?
739
00:52:33,625 --> 00:52:35,958
Gerra burokratikoa nahi badute,
740
00:52:37,000 --> 00:52:39,500
horixe izango dute.
741
00:52:42,166 --> 00:52:47,000
Jakin nahiko genuke
indarrean jarriko diren arau berriek
742
00:52:47,083 --> 00:52:50,000
erdi juduei ere eragingo dieten.
743
00:52:50,083 --> 00:52:51,833
Erdi juduak?
744
00:52:51,916 --> 00:52:52,875
Jakina.
745
00:52:52,958 --> 00:52:56,166
Hau zuzen interpretatzea garrantzitsua da.
746
00:52:56,250 --> 00:52:58,916
Eta judu laurdenak?
747
00:53:00,041 --> 00:53:04,958
Seguruenik haiek ere sartuko dira.
Galdetuko dut.
748
00:53:05,041 --> 00:53:07,250
Eta judu zortzirenak?
749
00:53:09,791 --> 00:53:13,208
Galdera idatziko dut eta erantzungo dizut.
750
00:53:13,291 --> 00:53:14,250
Primeran.
751
00:53:14,333 --> 00:53:20,000
Judu hamaseirenak
eta hogeita hamabirenak ere badirelako.
752
00:53:20,083 --> 00:53:23,625
Zer arautan sartzen dira?
Hori jakin beharko genuke.
753
00:53:26,083 --> 00:53:28,250
Galdetuko dut.
754
00:53:28,333 --> 00:53:29,208
Primeran.
755
00:53:29,291 --> 00:53:34,250
Arau berria erabiltzen hasteko
itxarongo dugu argitu arte.
756
00:53:34,333 --> 00:53:38,458
Dena den, zeuen Führerra ere bada
judu hamaseirena
757
00:53:38,541 --> 00:53:41,916
eta pena bat izango litzateke
bera deportatu behar izatea.
758
00:53:45,750 --> 00:53:47,791
Budapest, 20.
759
00:53:49,083 --> 00:53:51,333
Hori zazpi gehiago dira.
760
00:53:52,500 --> 00:53:54,666
- Engzell?
- Engzell hemen dago.
761
00:53:55,916 --> 00:53:57,416
Viena, 75.
762
00:53:59,041 --> 00:54:02,416
- Zer demontre da hau?
- Barkatu, zer diozu?
763
00:54:03,000 --> 00:54:05,333
Berlin gainean daukat
764
00:54:05,416 --> 00:54:09,166
adierazi dugulako
judu batzuk suediarrak direla.
765
00:54:09,666 --> 00:54:12,750
- Bueno...
- Zer dira kasu hauek guztiak?
766
00:54:12,833 --> 00:54:15,625
Zergatik ez dituzu
Immigrazio Bulegoan erakutsi?
767
00:54:16,500 --> 00:54:17,833
Zergatik ez didazu erakutsi?
768
00:54:17,916 --> 00:54:20,625
Ez dago arrazoirik.
Suediako herritarrak dira.
769
00:54:20,708 --> 00:54:22,541
Nik ez dut horrela ikusten!
770
00:54:22,625 --> 00:54:27,500
Nire iritzian, Suedia
inoiz zapaldu ez duten juduak dira!
771
00:54:27,583 --> 00:54:30,041
Mesedez, Paulson. Lasai zaitez.
772
00:54:30,833 --> 00:54:33,541
Gure posizio ofiziala neutraltasuna da.
773
00:54:33,625 --> 00:54:36,041
Hau neutrala al da?
774
00:54:38,458 --> 00:54:41,750
Hemen eserita ulertzen ez duzuena da...
775
00:54:41,833 --> 00:54:43,333
Arriskua...
776
00:54:45,041 --> 00:54:46,916
Ez dakizue zer...
777
00:54:49,416 --> 00:54:50,583
Zer da zarata hori?
778
00:54:50,666 --> 00:54:52,333
Tutueria.
779
00:54:52,416 --> 00:54:56,416
Bai. Hirugarren solairutik datorren
kaka guztia hemendik pasatzen da.
780
00:54:57,583 --> 00:54:58,416
Tutueria?
781
00:54:58,500 --> 00:55:02,666
Bulego handiagoa eskatu genuen,
baina ez ziguten jaramonik egin.
782
00:55:02,750 --> 00:55:04,208
Neurriak hemen ditut.
783
00:55:10,083 --> 00:55:12,000
Kontuz, Engzell.
784
00:55:12,875 --> 00:55:13,875
Kontuz.
785
00:55:15,916 --> 00:55:18,333
Zuek denok, kontuz ibili.
786
00:55:24,625 --> 00:55:26,166
Nondik genbiltzan?
787
00:55:26,250 --> 00:55:28,333
Nolatan dira horren inozenteak?
788
00:55:28,416 --> 00:55:31,666
Ez da hala.
Engzellek lezio bat ikasi behar du.
789
00:55:31,750 --> 00:55:35,333
Dirua ere balio du.
Juduak hartzea ez da musu-truk.
790
00:55:37,791 --> 00:55:39,375
Dirua balio du.
791
00:55:40,750 --> 00:55:43,958
Zehazki! Dirua balio du!
792
00:55:45,041 --> 00:55:47,833
Badakit nork zintzotuko duen Engzell.
793
00:55:47,916 --> 00:55:49,208
Deitu Ehrenpreisi!
794
00:56:03,083 --> 00:56:05,208
Jaunak.
795
00:56:05,291 --> 00:56:07,291
EHRENPREIS
JUDUEN KONGREGAZIOA
796
00:56:07,375 --> 00:56:08,958
Engzell jauna.
797
00:56:09,041 --> 00:56:14,291
Denok eskertzen dizuegu
egiten ari zareten lana.
798
00:56:14,375 --> 00:56:15,750
Gure lana da.
799
00:56:17,083 --> 00:56:23,583
Hona datozen guztiak...
Denak ez dira bankariak, nolabait esateko.
800
00:56:23,666 --> 00:56:29,375
Ez dute ondasunik. Dena bahitu egin diete.
801
00:56:29,458 --> 00:56:31,708
Pobrezian daude.
802
00:56:31,791 --> 00:56:35,250
Beraz, nondik aterako dugu dirua?
803
00:56:37,041 --> 00:56:41,625
Barkatu. "Zuek" eta "laguntza"
esaten duzunean...
804
00:56:41,708 --> 00:56:45,958
Esaten ari zarena da
etortzen direnak zure ardurapean daudela?
805
00:56:46,041 --> 00:56:50,625
Bueno, apur bat paradoxikoa da.
806
00:56:50,708 --> 00:56:54,208
Zenbat eta jende gehiagori lagundu,
orduan eta gutxiagori laguntzen diogu.
807
00:56:54,291 --> 00:56:56,083
Benetan horrela izan zen?
808
00:56:56,583 --> 00:56:59,916
Bai, Suediako
50 urteko lege baten arabera,
809
00:57:00,000 --> 00:57:04,750
komunitate erlijioso guztiak ziren
euren kideen arduradunak ekonomikoki.
810
00:57:05,583 --> 00:57:10,625
Eta orain, Suediako juduen kongregazioa
dirurik gabe geratzear zegoen.
811
00:57:10,708 --> 00:57:16,458
Beraz, kongregazio gisa
ukatzera behartuta egongo zinateke?
812
00:57:16,541 --> 00:57:20,375
Ez, ez. Ez dugu inor ukatzen.
Ez genuke hori sekula egingo.
813
00:57:20,458 --> 00:57:21,833
Baina...
814
00:57:22,583 --> 00:57:25,125
Berriro ere... Nondik aterako dugu dirua?
815
00:57:26,958 --> 00:57:31,541
Hori bai dela Gordiar korapiloa.
816
00:57:31,625 --> 00:57:33,041
Jaunak.
817
00:57:33,708 --> 00:57:35,583
Zer da Gordiar korapilo bat?
818
00:57:36,416 --> 00:57:39,416
Konponbide sinplea duen arazo konplexua.
819
00:57:55,625 --> 00:57:57,458
Bondytarren gutuna jaso dugu.
820
00:57:58,250 --> 00:57:59,750
- Eta?
- Bikiak ez dira iritsi.
821
00:58:01,250 --> 00:58:02,250
Baina...
822
00:58:02,875 --> 00:58:05,083
Kontaktatu eskaera
onartu zuen alemaniarra.
823
00:58:05,166 --> 00:58:07,041
- Azaldu beharko du.
- Ezin da.
824
00:58:08,333 --> 00:58:09,208
Kalera bidali
825
00:58:09,291 --> 00:58:12,000
eta kontzentrazio-esparru batera
eraman dute.
826
00:58:12,750 --> 00:58:16,125
Itxuraz, euren atzerri-ministroa
kargugabetzen saiatu zen.
827
00:58:18,000 --> 00:58:20,250
Ba al dakigu non dauden bikiak?
828
00:58:20,333 --> 00:58:22,583
Agian esparru batean Theresienstadten.
829
00:58:23,583 --> 00:58:24,916
"Agian"?
830
00:58:25,708 --> 00:58:27,541
Konfirmatzerik al dugu?
831
00:58:29,000 --> 00:58:32,416
Bueno, hara joan eta bila ditzakegu.
832
00:58:34,166 --> 00:58:38,333
Ez da ideia txarra, Hallonsten.
Zure laguntza eskertzen dut.
833
00:58:38,916 --> 00:58:41,083
THERESIENSTADTEKO ALDIRIAK
834
00:58:48,375 --> 00:58:50,166
Badirudi errepide zuzena dela.
835
00:58:51,291 --> 00:58:52,166
Primeran.
836
00:58:54,916 --> 00:58:59,291
Haragia jateko gogoarekin nabil.
Agian ahate-patea.
837
00:59:01,041 --> 00:59:02,958
Hemen harrapatzerik ba al dago?
838
00:59:04,750 --> 00:59:06,458
Seguruenik, ez.
839
00:59:16,791 --> 00:59:17,916
Paperak.
840
00:59:28,875 --> 00:59:30,125
Suediarrak?
841
00:59:31,833 --> 00:59:32,750
Zer nahi duzue?
842
00:59:32,833 --> 00:59:39,708
Suediako enbaxadan egiten dugu lan,
bi umeri buruz galdetu nahi dugu.
843
00:59:39,791 --> 00:59:43,541
Suediako herritarrak dira,
badirudi esparru honetan daudela.
844
00:59:43,625 --> 00:59:45,166
Baimenik baduzue?
845
00:59:45,250 --> 00:59:48,125
Bai, Berlinekin hitz egin dugu.
846
00:59:48,208 --> 00:59:51,833
Baina ez dute astirik izan
eta urgentea da, beraz...
847
00:59:51,916 --> 00:59:56,333
- Pasaporteak kendu dizkigu.
- Bai, hala da.
848
00:59:57,125 --> 00:59:58,375
Lasai zaitez.
849
01:00:02,291 --> 01:00:03,583
Ezin zarete sartu.
850
01:00:03,666 --> 01:00:05,458
Goazen bueltan ba.
851
01:00:05,541 --> 01:00:08,791
Ezin al gara segundotxo batez sartu?
852
01:00:08,875 --> 01:00:11,000
Galdera gutxi batzuk ditugu.
853
01:00:11,083 --> 01:00:11,916
Atzera!
854
01:00:12,000 --> 01:00:14,083
Ulertuta.
855
01:00:22,666 --> 01:00:26,041
- Zer da toki hau?
- Ez da horren txarra.
856
01:00:27,041 --> 01:00:28,875
Ez da ahate-patea.
857
01:00:30,041 --> 01:00:31,333
Eskerrik asko.
858
01:00:33,333 --> 01:00:34,791
Berdin. Eskerrik asko.
859
01:00:40,791 --> 01:00:43,625
Barkatu. Axola zaizu
galdera bat egiten badizut?
860
01:00:43,708 --> 01:00:48,291
Esparru honetan omen dauden
biki pare baten bila gabiltza.
861
01:00:48,791 --> 01:00:51,875
Ba al dakizu
nola aurkituko dugun informazio gehiago?
862
01:00:52,833 --> 01:00:54,041
Zertan zabiltza?
863
01:00:54,125 --> 01:00:56,541
Agian esparruko langilerik ezagutzen duzu?
864
01:00:56,625 --> 01:00:58,333
Guardiaren bat, adibidez?
865
01:00:59,000 --> 01:01:00,500
Ordainduko dizugu.
866
01:01:06,875 --> 01:01:09,916
- Bikiak bizirik daude.
- Eskerrak!
867
01:01:10,000 --> 01:01:13,750
Uste genuen bezala,
Theresienstadteko esparru batean daude.
868
01:01:13,833 --> 01:01:15,125
"Baina" bat dago.
869
01:01:15,208 --> 01:01:18,458
Pasatze-esparru deituriko esparru bat da.
870
01:01:18,541 --> 01:01:21,333
- Beraz...
- Mugitu egingo dituzte.
871
01:01:28,875 --> 01:01:31,666
Alemaniako Atzerri-ministerioko
guztiekin hitz egingo dugu.
872
01:01:31,750 --> 01:01:33,416
Nik, atzerri-ministroarekin.
873
01:01:33,500 --> 01:01:36,708
Söderströmek ez dizu utziko
ume batzuengatik besterik ez.
874
01:01:36,791 --> 01:01:39,291
Nork esan du Söderströmekin
hitz egingo dudala?
875
01:01:39,375 --> 01:01:42,333
- Vogl andrea. Nirekin zatoz?
- Noski.
876
01:01:44,166 --> 01:01:45,916
Ez dut horretan sartu nahi.
877
01:01:48,666 --> 01:01:49,666
Ados.
878
01:01:58,791 --> 01:02:04,250
Gauza da... aurrekaria
ezartzeko aukera dugula.
879
01:02:04,833 --> 01:02:06,666
Umeak etxera ekartzen baditugu,
880
01:02:06,750 --> 01:02:10,166
judu gehiago ekartzeko
aukera izango genuke.
881
01:02:13,125 --> 01:02:15,416
Denok dakigu zer gertatzen ari den.
882
01:02:23,791 --> 01:02:28,166
Zerbait oker baldin badoa, zure ardura da.
883
01:02:28,250 --> 01:02:29,791
Ulertzen duzu?
884
01:02:34,666 --> 01:02:39,625
E eguna eta armada sobietarrak
Berlin zapaldu baino askoz lehenago,
885
01:02:39,708 --> 01:02:43,458
hiru diplomazialari suediarrek,
Engzellen agindupean,
886
01:02:43,541 --> 01:02:46,208
Alemaniako Atzerri-ministerioari
eraso zioten.
887
01:02:48,541 --> 01:02:50,583
Grundherr jauna ikustera nator.
888
01:02:52,583 --> 01:02:54,458
- Aurrera.
- Milesker.
889
01:02:55,416 --> 01:02:57,875
Grobgeld jauna ikustera nator.
890
01:02:58,458 --> 01:02:59,666
Eskerrik asko.
891
01:03:00,583 --> 01:03:02,125
Götz jauna ikustera nator.
892
01:03:02,958 --> 01:03:06,833
Agian tigre suediarren erasorik gogorrena...
893
01:03:06,916 --> 01:03:08,666
Bueno, sekula.
894
01:03:12,125 --> 01:03:18,791
Hamaika urteko biki batzuei buruzko
note verbale bat onartu duzu
895
01:03:18,875 --> 01:03:21,083
eta gainera, hitzeman duzu...
896
01:03:21,666 --> 01:03:24,000
Gure eskaerari baiezko
897
01:03:24,083 --> 01:03:28,583
eta berehalako erantzuna
ematea eskertuko genuke.
898
01:03:28,666 --> 01:03:32,208
- Ez da ona. Batere ona. Ez.
- Söderström...
899
01:03:32,291 --> 01:03:33,916
Lasai zaitez.
900
01:03:37,500 --> 01:03:40,750
Ume batzuk euren gurasoekin
elkartu nahi ditugu Suedian.
901
01:03:40,833 --> 01:03:45,000
Ume batzuk euren gurasoekin
elkartu nahi ditugu Suedian.
902
01:03:45,083 --> 01:03:47,250
Non daude umeak?
903
01:03:48,333 --> 01:03:49,958
Zergatik ez zenuen niregana jo?
904
01:03:50,041 --> 01:03:55,666
Alemaniarrak haserre badaude...
Lege Saila zigortu genezake.
905
01:03:56,708 --> 01:03:59,416
Zigortu. Ondo. Oso ondo.
906
01:03:59,500 --> 01:04:04,125
Alemaniarrek ikusiko lukete
erantzuten dugula. Ondo, atzerri-ministro.
907
01:04:04,750 --> 01:04:08,625
Atzerri-ministro, bazkaldu ondoren
deituko nizula esan genuen.
908
01:04:09,833 --> 01:04:11,625
Berlinetik berririk baduzu?
909
01:04:11,708 --> 01:04:17,083
Umeak etxera itzul daitezke.
Baina kristoren desastrea sortu duzu.
910
01:04:18,416 --> 01:04:21,625
Söderströmen bulegoan ordubete barru.
911
01:04:22,333 --> 01:04:24,916
- Besterik ez.
- Bai. Eskerrik asko.
912
01:04:41,791 --> 01:04:46,666
Gure Moskuko gizona...
ordezkatu egingo dute.
913
01:04:47,750 --> 01:04:48,916
Ados.
914
01:04:49,791 --> 01:04:52,541
Norbait gomenda dezadan nahi...
915
01:04:52,625 --> 01:04:55,666
Ez, zurekin ordezkatu nahi dugu.
916
01:04:56,250 --> 01:04:58,041
Zurekin eta zure sailarekin.
917
01:05:03,000 --> 01:05:08,250
Gure sail osoa
Moskura eramatea oraintxe bertan...
918
01:05:12,666 --> 01:05:14,125
Konforme.
919
01:05:14,708 --> 01:05:18,083
MOSKU
920
01:05:27,083 --> 01:05:29,583
Ene! Festa bat al dugu gauean?
921
01:05:30,833 --> 01:05:32,041
Errepresentazioa.
922
01:05:32,125 --> 01:05:33,208
Hara, bikaina.
923
01:05:35,208 --> 01:05:36,750
Oso lan ona, Engzell.
924
01:05:38,041 --> 01:05:38,875
Eskerrik asko.
925
01:05:41,000 --> 01:05:43,125
Zer nahi zuen Söderströmek?
926
01:05:44,708 --> 01:05:49,375
Bondy umeen kasuarengatik
zoriondu nahi gintuen gehienbat.
927
01:05:49,458 --> 01:05:51,083
Ados.
928
01:05:51,166 --> 01:05:53,583
Orduan, soldata igoko dizute?
929
01:05:55,041 --> 01:05:57,875
Ez, horretarako bakea munduan
lortu beharko nuke.
930
01:05:59,375 --> 01:06:00,541
Hori biharko.
931
01:06:03,541 --> 01:06:05,291
- Agur.
- Gero arte.
932
01:06:06,041 --> 01:06:07,625
- Agur.
- Agur.
933
01:06:12,083 --> 01:06:13,083
Engzell jauna.
934
01:06:13,583 --> 01:06:18,458
Astebete barru, Bondy bikiak
gurasoekin elkartuko dira Kopenhagen.
935
01:06:19,083 --> 01:06:23,166
Gogoan al dituzu erreakzioak
prentsak Norvegiari buruz idatzi zuenean?
936
01:06:23,250 --> 01:06:26,166
Eta prentsak
Bondy bikiei buruz idazten badu?
937
01:06:28,083 --> 01:06:30,208
Han egon beharko zenuke!
938
01:06:30,791 --> 01:06:32,791
Norbait ekar zenezake argazkiak egiteko.
939
01:06:33,875 --> 01:06:34,958
Norbait?
940
01:06:35,583 --> 01:06:38,916
Nolakoa zaren jakinez,
zuri buruz ari zara.
941
01:06:39,000 --> 01:06:40,333
Ez.
942
01:06:40,833 --> 01:06:43,375
Ez, ni ez. Beste norbait.
943
01:06:43,458 --> 01:06:45,541
Zuri esker da.
944
01:06:46,166 --> 01:06:48,416
Norbaitek joan behar badu, zu zara.
945
01:06:51,375 --> 01:06:53,833
Aizu, Suitzari buruz ari garenez...
946
01:06:53,916 --> 01:06:56,500
Eta beste toki batera bidaliko banindute?
947
01:06:56,583 --> 01:06:59,208
- Suitzara?
- Ez, Suitza ez.
948
01:07:00,916 --> 01:07:02,708
Zer diozu? Gerra bat dago.
949
01:07:02,791 --> 01:07:04,916
Diplomaziak ez du atsedenik hartzen.
950
01:07:05,000 --> 01:07:07,041
Edo Ameriketara? Umeek maite dute.
951
01:07:07,125 --> 01:07:08,833
Bai... Egia.
952
01:07:08,916 --> 01:07:12,833
Engzell andrea. Aspaldiko.
953
01:07:13,666 --> 01:07:18,708
Espero dut larruzko berokia edukitzea.
Bestela, bat erosi beharko zenuke.
954
01:07:18,791 --> 01:07:19,958
Larruzko berokia?
955
01:07:20,708 --> 01:07:22,708
Negua pasatzeko.
956
01:07:23,750 --> 01:07:25,041
Moskun.
957
01:07:26,541 --> 01:07:28,375
- Mosku?
- Bai.
958
01:07:29,500 --> 01:07:31,666
Bulego zoragarriak.
959
01:07:31,750 --> 01:07:35,208
Hitz egiterik baduzu,
atzerri-ministro jauna?
960
01:07:37,583 --> 01:07:40,375
Ez dut ulertzen
zergatik bidaliko nauten hara.
961
01:07:40,458 --> 01:07:42,625
Bondy operazioa ondo joan da.
962
01:07:43,375 --> 01:07:44,625
Zehazki.
963
01:07:45,416 --> 01:07:50,958
Zu bezalako gizon ona
Moskun behar dugu. Garrantzitsua da.
964
01:07:51,041 --> 01:07:55,291
Suediarako garrantzitsua da
eta denok bete behar dugu gure partea.
965
01:07:56,583 --> 01:07:59,250
Baina zure emaztearekin
hitz egin behar duzu.
966
01:08:00,000 --> 01:08:03,500
- Gela hauek benetan gogoko ditut.
- Bai...
967
01:08:03,583 --> 01:08:04,666
Ingrid?
968
01:08:08,291 --> 01:08:12,083
Atzerri-ministerioko
gizonik langileena zara.
969
01:08:12,166 --> 01:08:13,666
Zer gertatu da?
970
01:08:13,750 --> 01:08:15,708
Sentitzen dut.
971
01:08:16,208 --> 01:08:18,541
Baina... Bueno...
972
01:08:19,208 --> 01:08:21,500
Joaten bazara, ni eta umeak gabe zoaz.
973
01:08:21,583 --> 01:08:25,833
- Mesedez, ez esan hori.
- Mosku, Gösta? Mosku!
974
01:08:27,000 --> 01:08:27,875
Bai...
975
01:09:06,791 --> 01:09:09,333
KOPENHAGE
976
01:09:23,791 --> 01:09:26,416
- Sentsazio txarra dut.
- Zergatik?
977
01:09:27,250 --> 01:09:31,583
- Alemaniako pasaportea daukat.
- Ez al da ona oraintxe bertan?
978
01:09:32,583 --> 01:09:34,875
Gainera, nire diplomazia-pasaportea
erabiliko dugu.
979
01:09:37,625 --> 01:09:39,125
- Nirekin dator.
- Bai.
980
01:09:51,500 --> 01:09:54,166
Zergatik dago hau
Alemaniako soldaduz beteta?
981
01:09:54,250 --> 01:09:55,333
Juduengatik.
982
01:09:58,958 --> 01:10:00,750
Uste dut eramango dituztela.
983
01:10:08,916 --> 01:10:10,083
KOPENHAGE
984
01:10:14,375 --> 01:10:15,833
- Uste dut horiek...
- Bai.
985
01:10:18,166 --> 01:10:21,416
Barkatu. Bondy jauna eta andrea al zarete?
986
01:10:22,208 --> 01:10:24,916
- Gösta Engzell?
- Bai.
987
01:10:31,583 --> 01:10:32,958
Engzell jauna...
988
01:10:35,541 --> 01:10:40,791
"Eskerrak eman nahi dizkizut
bihotz-bihotzez.
989
01:10:40,875 --> 01:10:42,583
Mensch on bat zara.
990
01:10:43,875 --> 01:10:45,458
Eskerrik asko".
991
01:10:47,041 --> 01:10:48,416
- Jarriko zarete?
- Noski.
992
01:10:48,500 --> 01:10:50,208
Argazkia egingo dugu...
993
01:10:52,875 --> 01:10:53,791
Prest?
994
01:10:56,083 --> 01:10:58,166
Bat, bi, hiru.
995
01:12:04,708 --> 01:12:08,208
Non daude nire semeak?
Zergatik ez daude hemen?
996
01:12:09,750 --> 01:12:10,666
Lucas!
997
01:12:11,875 --> 01:12:13,333
Mateo!
998
01:12:13,833 --> 01:12:16,083
Mateo! Lucas!
999
01:12:16,666 --> 01:12:20,541
Non daude nire semeak?
1000
01:12:20,625 --> 01:12:21,666
Lucas!
1001
01:12:23,125 --> 01:12:24,708
Non daude nire semeak?
1002
01:12:25,708 --> 01:12:27,125
Non daude nire semeak?
1003
01:12:28,500 --> 01:12:30,541
Non... Non daude nire semeak?
1004
01:12:30,625 --> 01:12:32,291
Berlinera deituko dut.
1005
01:12:32,375 --> 01:12:36,458
Non daude nire semeak?
1006
01:12:50,583 --> 01:12:51,958
Barkaidazu.
1007
01:12:53,750 --> 01:12:55,708
Ez duzu barkamenik eskatu behar.
1008
01:12:56,500 --> 01:12:57,666
Inola ere ez.
1009
01:13:03,083 --> 01:13:05,500
Alemaniako zer partetan duzu familia?
1010
01:13:10,083 --> 01:13:10,958
Lübecken.
1011
01:13:11,833 --> 01:13:14,416
Ez ditut bost urtetan bisitatu.
1012
01:13:24,166 --> 01:13:25,416
Engzell jauna?
1013
01:13:27,375 --> 01:13:29,583
Badakizu zer gertatzen ari den Danimarkan?
1014
01:13:33,041 --> 01:13:35,208
Bisa eskaera indargabetu behar duzu.
1015
01:13:40,708 --> 01:13:42,500
Uste duzu ez dakidala?
1016
01:13:44,541 --> 01:13:48,000
PASAPORTE-KONTROLA
1017
01:13:49,833 --> 01:13:54,625
Saileko besteak kontaktatuko ditut
Stockholmen elkartzeko gurekin.
1018
01:13:55,541 --> 01:13:56,375
Engzell jauna!
1019
01:13:56,458 --> 01:13:58,833
- Engzell jauna!
- Zer?
1020
01:13:58,916 --> 01:14:01,583
Nora zoaz? Ezin zara sartu.
1021
01:14:01,666 --> 01:14:03,916
- Engzellekin noa.
- Zer gertatzen da?
1022
01:14:04,000 --> 01:14:06,000
Zure laguna ezin da Suedian sartu.
1023
01:14:09,000 --> 01:14:12,375
- Nire laguntzailea da.
- Horrek ez dio lagunduko.
1024
01:14:12,458 --> 01:14:16,041
Zer da hau? Suedian sartzeko eskubidea du.
1025
01:14:16,125 --> 01:14:18,500
Diplomazia-pasaporte bat da.
Berak Alemaniakoa du.
1026
01:14:18,583 --> 01:14:20,125
Hauxe diozu?
1027
01:14:23,875 --> 01:14:28,083
Baliozkoa bada ere, bera bezalakoak
ezin dira sartu bisa berezirik gabe.
1028
01:14:30,250 --> 01:14:31,708
Esan beharko nizun.
1029
01:14:32,208 --> 01:14:38,458
Bisa horiek ematen dituen
sailaren burua naiz.
1030
01:14:38,541 --> 01:14:42,458
Suedian sartzeko baimena eman diot.
1031
01:14:42,541 --> 01:14:44,958
Auskalo nolakoa den Stockholmen,
1032
01:14:45,041 --> 01:14:47,791
baina hemen, legea betetzen dugu.
1033
01:14:47,875 --> 01:14:49,458
Eta bera bezalakoak...
1034
01:14:49,541 --> 01:14:50,791
Alemaniara bueltan!
1035
01:14:50,875 --> 01:14:52,541
Goazen lasaitzera, ostia!
1036
01:14:53,125 --> 01:14:54,416
Gero konpondu.
1037
01:14:57,541 --> 01:14:59,791
- Hau salatu egingo dut!
- Geldi!
1038
01:14:59,875 --> 01:15:02,500
Ordaindu egingo duzu! Ni arduratuko naiz.
1039
01:15:12,083 --> 01:15:17,208
Vogl andrea, Kopenhageko
Suediako kontsulatuarekin hitz egin dut.
1040
01:15:17,291 --> 01:15:19,500
Danimarkara itzuli behar duzu.
1041
01:15:19,583 --> 01:15:22,625
Kontsulatuko norbaitek
aduanetan ikusiko zaitu.
1042
01:15:22,708 --> 01:15:24,416
Orduan, hor geratu.
1043
01:15:25,000 --> 01:15:26,583
Kontsulatuan.
1044
01:15:28,500 --> 01:15:29,583
Ondo.
1045
01:15:34,083 --> 01:15:35,291
Zer moduz zaude?
1046
01:15:37,083 --> 01:15:38,333
Ondo nago.
1047
01:15:41,291 --> 01:15:43,375
Zure azken bisita Lübeckera...
1048
01:15:44,041 --> 01:15:45,416
Zergatik joan zinen?
1049
01:15:48,375 --> 01:15:50,375
Zure familiaren bila zenbiltzan.
1050
01:15:52,208 --> 01:15:53,500
- Aurkitu al zenituen?
- Ez.
1051
01:15:53,583 --> 01:15:56,541
Ez... Eta "J" bat jarri zizuten pasaportean.
1052
01:15:59,000 --> 01:16:00,916
Nola bueltatu zinen Suediara?
1053
01:16:03,708 --> 01:16:04,833
Zortea izan nuen.
1054
01:16:06,250 --> 01:16:07,083
Zortea?
1055
01:16:09,541 --> 01:16:11,208
Ez luke zorte kontua izan behar.
1056
01:16:30,958 --> 01:16:32,333
Arraioa.
1057
01:16:33,375 --> 01:16:35,000
Tren madarikatuak.
1058
01:16:35,916 --> 01:16:37,041
Badator.
1059
01:16:38,333 --> 01:16:40,125
- Engzell jauna.
- Bai.
1060
01:16:40,208 --> 01:16:44,000
Bai... Denbora agortzen ari da.
1061
01:16:44,083 --> 01:16:47,041
Bizkor eta ondo egin behar dugu lan.
1062
01:16:47,125 --> 01:16:49,083
Atzerri-ministroarekin
hitz egin behar dut.
1063
01:16:49,583 --> 01:16:51,083
Hau ez zen beharrezkoa.
1064
01:16:51,166 --> 01:16:53,500
- Goazen!
- Bai! Bagoaz!
1065
01:16:55,291 --> 01:16:56,791
- Ondo zaude?
- Bai.
1066
01:16:56,875 --> 01:16:58,625
- Mugitu, Hellstedt!
- Ai!
1067
01:16:58,708 --> 01:17:00,500
- Behar...
- Urgentea da!
1068
01:17:00,583 --> 01:17:01,833
Arazo bat dugu.
1069
01:17:01,916 --> 01:17:04,416
Motorra berotu behar da.
1070
01:17:06,541 --> 01:17:08,250
- Joango gara?
- Goazen!
1071
01:17:08,333 --> 01:17:10,041
Emaiozu kolpe bat.
1072
01:17:11,541 --> 01:17:14,916
Horrela? Kolpeak horrela?
1073
01:17:16,500 --> 01:17:18,166
- Martxan jarri!
- Lasai!
1074
01:17:21,125 --> 01:17:22,166
Orain!
1075
01:17:23,208 --> 01:17:25,458
Goazen. Itxi atea. Itxi.
1076
01:17:26,458 --> 01:17:27,458
Milesker.
1077
01:17:30,625 --> 01:17:34,000
Barkatu, jaunak,
baina atzerri-ministroa okupatuta dago.
1078
01:17:34,083 --> 01:17:36,416
Ez, barkatu, Söderström jauna.
1079
01:17:36,500 --> 01:17:41,583
Oso probablea da Danimarkako judu guztiak
erbesteratzeko eramaten ari izana.
1080
01:17:41,666 --> 01:17:42,791
Norvegian bezala.
1081
01:17:42,875 --> 01:17:46,958
Esamesak entzun ditugu
eta neurriak hartu egin dira.
1082
01:17:47,041 --> 01:17:48,875
Egon lasai. Kito.
1083
01:17:49,916 --> 01:17:52,500
Zer-nolako neurri jakiterik al dago?
1084
01:17:53,625 --> 01:17:57,500
Berlingo enbaxadari
egoerari buruz galdetzeko eskatu zaio.
1085
01:17:57,583 --> 01:18:01,083
Zeri buruz galdetu?
Egia da! Nik neuk ikusi dut!
1086
01:18:01,166 --> 01:18:03,458
Zer nahi duzu, Engzell jauna?
1087
01:18:03,541 --> 01:18:05,750
Bisa eskaera indargabetu nahi duzu?
1088
01:18:05,833 --> 01:18:08,500
Gu nazio neutro bat gara.
1089
01:18:08,583 --> 01:18:11,458
- Hartu-eman bat da.
- Eman gehienbat.
1090
01:18:12,708 --> 01:18:17,000
Alemaniak Suedia
okupatzea arriskatuko zenuke?
1091
01:18:19,416 --> 01:18:23,416
Gainera, bisa eskaera
indargabetu nahi izan arren, ezin dugu.
1092
01:18:23,500 --> 01:18:25,625
Geure immigrazio-legeen arabera,
1093
01:18:25,708 --> 01:18:28,541
Suediako juduak
ekonomikoki arduradunak direlako.
1094
01:18:29,458 --> 01:18:33,958
Edo 50 urteko legea
bat-batean aldatu nahi zenuen?
1095
01:18:41,000 --> 01:18:43,000
Agian itxaron beharko genuke.
1096
01:18:44,958 --> 01:18:48,791
Itxaron? Erotu egin al zara?
1097
01:18:48,875 --> 01:18:51,166
Engzellek alemaniarrekin hitz egin du? Ez.
1098
01:18:52,458 --> 01:18:55,541
Gerra-legea da.
Noski bazirela alemaniarrak kalean.
1099
01:18:55,625 --> 01:18:58,000
Ez dago juduekin lotuta.
1100
01:18:58,083 --> 01:19:01,333
Burua galdu al duzu erabat?
1101
01:19:01,916 --> 01:19:04,583
Ez duzu uste juduak atxilotzen ari direla?
1102
01:19:06,291 --> 01:19:07,791
Atxilotzen ari dira.
1103
01:19:14,208 --> 01:19:15,750
Atxilotzen ari dira.
1104
01:19:17,125 --> 01:19:18,833
Atzera egingo dugu.
1105
01:19:18,916 --> 01:19:20,958
Nola daki hori Nils Zentsoreak?
1106
01:19:21,791 --> 01:19:27,208
Bueno, Nils Zentsorea izan baino lehen,
Kopenhagera bidali zuten.
1107
01:19:28,125 --> 01:19:30,541
Hor, Alemaniako mandataria ezagutu zuen.
1108
01:19:31,583 --> 01:19:35,083
Eta alemaniarrek
Danimarkako juduak atxilotu zituztenean,
1109
01:19:36,291 --> 01:19:38,791
Nilsek jakin zuen inork baino lehen.
1110
01:19:40,083 --> 01:19:43,291
Alemaniako lagunari
Stockholmera etortzeko eskatu zion...
1111
01:19:43,375 --> 01:19:44,250
Milesker.
1112
01:19:44,333 --> 01:19:46,666
...Suediako gobernua informa zezan.
1113
01:19:51,708 --> 01:19:53,833
Erabakia Berlinetik dator?
1114
01:19:54,750 --> 01:19:56,833
Zenbat judu?
1115
01:19:57,708 --> 01:20:00,916
Egia bada, oso serioa da.
1116
01:20:05,625 --> 01:20:09,208
- Lehen ministroak badaki?
- Bai.
1117
01:20:10,208 --> 01:20:14,500
Berlinetik egia dela
konfirma dezaten nahi dute.
1118
01:20:14,583 --> 01:20:18,958
"Egia dela"? Uste dute esango digutela
adeitasunez galdetzen badiegu?
1119
01:20:19,041 --> 01:20:21,291
Bisei buruz galdetu diozu Söderströmi?
1120
01:20:22,208 --> 01:20:24,666
Diru kontua dela esan du.
1121
01:20:25,666 --> 01:20:26,708
Zehazki.
1122
01:20:29,458 --> 01:20:31,125
Beti izaten da diru kontua.
1123
01:20:33,958 --> 01:20:35,666
- Johansson andrea.
- Bai?
1124
01:20:35,750 --> 01:20:38,333
- Hammarskjöld hemen dago?
- Beti bezala.
1125
01:20:38,916 --> 01:20:42,041
Hellstedt, Hallonsten, zatozte nirekin.
1126
01:20:43,500 --> 01:20:46,041
Gordiar korapiloa argituko dugu.
1127
01:20:51,958 --> 01:20:54,750
- Nora goaz?
- Ni Hammarskjöldengana noa.
1128
01:20:54,833 --> 01:20:58,916
Baina zu, Hallonsten... Hirian
ministro danimarkar erbesteratu bat dago.
1129
01:20:59,000 --> 01:21:02,500
Eraman ezazu Hammarskjölden bulegora.
Hemen itxarongo dut.
1130
01:21:02,583 --> 01:21:04,500
Ez dakit zergatik, baina ados.
1131
01:21:04,583 --> 01:21:07,416
Zuk, Hellstedt,
bilera bat antolatu behar duzu
1132
01:21:07,500 --> 01:21:11,541
atzerri-ministroaren bulegoan
atzerri-ministro eta Ehrenpreisekin.
1133
01:21:11,625 --> 01:21:13,416
Arazorik ez, arduratuko naiz.
1134
01:21:13,500 --> 01:21:16,291
Baina Söderströmek ezin du jakin.
1135
01:21:17,791 --> 01:21:20,333
- Zer egingo dut ba?
- Zeu moldatu.
1136
01:21:20,416 --> 01:21:23,916
- Nils Zentsorearekin hitz egingo dut?
- Nahi duzun bezala.
1137
01:21:26,083 --> 01:21:30,875
Barkatu hain modu zibilizatugabean
mozteagatik.
1138
01:21:30,958 --> 01:21:33,625
HAMMARSKJÖLD
FAMATUA IZAN BAINO LEHEN
1139
01:21:34,500 --> 01:21:40,791
Uste dut lagundu ahal didazula
Gordiar korapilo bat argitzen.
1140
01:21:51,583 --> 01:21:54,750
Ziur zu Wiedek hemen elkartu nahi zuela?
1141
01:21:57,625 --> 01:21:59,041
Bai...
1142
01:22:01,083 --> 01:22:03,041
Hori esan zuen behintzat.
1143
01:22:05,083 --> 01:22:07,791
Ez al luke Söderströmek hemen egon behar?
1144
01:22:07,875 --> 01:22:11,166
Auto batean dago,
baina agian bera gabe hasiko gara?
1145
01:22:11,250 --> 01:22:12,333
Ondo baderitzozu?
1146
01:22:14,291 --> 01:22:16,125
- Ehrenpreis jauna.
- Bai?
1147
01:22:16,208 --> 01:22:20,291
Uste dut ezpata bat
aurkitu dudala gure Gordiar korapilorako.
1148
01:22:21,208 --> 01:22:22,416
Zer?
1149
01:22:22,500 --> 01:22:24,250
Zehazki. Zer diozu?
1150
01:22:24,833 --> 01:22:26,833
Lege-hutsune bat
1151
01:22:26,916 --> 01:22:32,000
juduen kongregazioa errefuxiatu guztien
arduradun egiten duen legea saihesteko.
1152
01:22:32,083 --> 01:22:37,541
Hammarskjöld ez da Finantza-ministerioko
Idazkaria besterik ez.
1153
01:22:37,625 --> 01:22:41,125
Banku Zentraleko Batzorde Nagusiko
presidentea ere bada.
1154
01:22:42,250 --> 01:22:43,500
Eta azaltzen badiozu?
1155
01:22:44,500 --> 01:22:49,083
Ardura ekonomikoa inguratu ahal izateko,
1156
01:22:49,166 --> 01:22:53,916
erbestean dagoen Danimarkako
ministro bati deitu diogu, Johan Kruse.
1157
01:22:54,416 --> 01:22:59,333
Suediako gobernuak 20 milioi koroako
mailegua eskaintzen dizu,
1158
01:22:59,416 --> 01:23:04,125
Suediara datozen Danimarkako
errefuxiatuentzako diru-laguntza gisa.
1159
01:23:04,875 --> 01:23:06,875
Erbestean nago, gogoratzen?
1160
01:23:06,958 --> 01:23:10,000
Ez diogu dirua mailegatuko
Danimarkako estatuari.
1161
01:23:10,083 --> 01:23:13,166
Suediak mailegatuko dizu
dirua pertsonalki.
1162
01:23:13,250 --> 01:23:16,041
Danimarkako juduen bizitzak
salba ditzakezulako.
1163
01:23:16,125 --> 01:23:17,291
Guk ezin dugu.
1164
01:23:17,375 --> 01:23:18,541
Hogei milioi?
1165
01:23:18,625 --> 01:23:22,458
Etorkizuneko Danimarkako estatua
abala izango da.
1166
01:23:22,541 --> 01:23:26,333
Ate horretatik
sartu naizenetik esan duzun guztia
1167
01:23:26,416 --> 01:23:30,541
inoiz entzun dudan
gauzarik ergelena eta eroena da.
1168
01:23:31,125 --> 01:23:32,958
Logika suediarra al da?
1169
01:23:33,041 --> 01:23:36,416
Nolatan iritsi zarete plan puta honetara?
1170
01:23:40,041 --> 01:23:41,166
Emadazue kontratua.
1171
01:23:43,375 --> 01:23:46,500
Danimarkako ministro erbesteratuak
dirua duenez,
1172
01:23:46,583 --> 01:23:51,458
Ehrenpreis jaunak
jada ez du ekonomikoki erantzun behar.
1173
01:23:51,541 --> 01:23:54,458
Beraz, jada ez dago oztoporik
1174
01:23:54,541 --> 01:23:58,833
Danimarkako juduak hartzeko.
1175
01:23:58,916 --> 01:23:59,833
Zoragarria.
1176
01:23:59,916 --> 01:24:03,458
Eta hau guztia bat-batean egin duzue?
1177
01:24:03,541 --> 01:24:06,250
Hori... mirari bat da.
1178
01:24:06,333 --> 01:24:08,416
Ez, burokrazia da.
1179
01:24:08,500 --> 01:24:12,416
Itxaron! Zergatik ez nauzue
bilera honetara gonbidatu?
1180
01:24:12,500 --> 01:24:18,041
Juduak Suedian sartzearen
kontua konpondu berri dugu.
1181
01:24:18,708 --> 01:24:19,958
Zergatik?
1182
01:24:20,541 --> 01:24:22,333
Danimarkan gertatzen ari denagatik.
1183
01:24:23,833 --> 01:24:24,666
Ados.
1184
01:24:30,333 --> 01:24:33,166
Jaunak, gu...
1185
01:24:33,666 --> 01:24:37,500
Berlingo konfirmazioa jaso al dugu?
1186
01:24:37,583 --> 01:24:39,625
Ba al dakigu esamesak egia diren?
1187
01:24:39,708 --> 01:24:41,666
Ez, ez dakigu.
1188
01:24:41,750 --> 01:24:45,500
Jaunak, pazientzia apur bat gehiago
izatea gomendatuko nuke.
1189
01:24:45,583 --> 01:24:47,250
Söderström.
1190
01:24:47,333 --> 01:24:53,916
Alemaniako salatzaile bat etorri zaigu.
Engzellek berak Kopenhage bisitatu du.
1191
01:24:54,000 --> 01:24:55,416
Atzerri-ministro jauna,
1192
01:24:55,500 --> 01:25:00,125
Suediak ez luke
esamesetan oinarrituta jokatu behar.
1193
01:25:00,208 --> 01:25:04,291
Alemaniako erasoa arriskatuko dugu
esamesak sinetsi ditugulako?
1194
01:25:06,375 --> 01:25:07,500
- Ez.
- Ez.
1195
01:25:08,500 --> 01:25:12,041
Berlingo konfirmazioa jaso arte
itxaroteko esango nuke,
1196
01:25:12,125 --> 01:25:14,250
esamesak errealak badira ala ez.
1197
01:25:14,833 --> 01:25:18,458
- Deituko diegu?
- Iradokizun ona, atzerri-ministro jauna.
1198
01:25:19,041 --> 01:25:20,250
- Ehrenpreis jauna.
- Bai?
1199
01:25:20,333 --> 01:25:22,916
Zure denboragatik
bihotzez eskertzen dizut.
1200
01:25:23,000 --> 01:25:25,916
Hammarskjöld jauna,
milesker zure denboragatik.
1201
01:25:26,000 --> 01:25:28,000
Etortzea eskertzen dizut.
1202
01:25:28,083 --> 01:25:32,166
Eta Engzell jauna, zure betebeharrekin
jarraituko duzu, mesedez?
1203
01:25:32,250 --> 01:25:33,208
Baina guk...
1204
01:25:33,291 --> 01:25:34,416
Berehala, mesedez.
1205
01:25:34,500 --> 01:25:36,625
- Baina guk...
- Milesker, jaunak.
1206
01:25:36,708 --> 01:25:38,291
- Konpondu dugu!
- Engzell...
1207
01:25:38,375 --> 01:25:42,041
- Ez dago zertan...
- Segi zure betebeharrekin, Engzell.
1208
01:25:42,125 --> 01:25:44,583
Milesker. Jarraitu.
1209
01:25:48,416 --> 01:25:50,166
Hortxe zaude! Zer ondo.
1210
01:25:50,250 --> 01:25:54,708
Atzerri-ministroak
jarraitzeko baimena eman dizu?
1211
01:25:54,791 --> 01:25:57,958
Ez. Zalantzan dago.
1212
01:25:58,541 --> 01:26:03,708
Ez al dizu esan Söderströmek
zure betebeharrekin jarraitzeko?
1213
01:26:04,291 --> 01:26:05,625
Bai, berak...
1214
01:26:06,416 --> 01:26:07,791
Horixe esan du.
1215
01:26:10,666 --> 01:26:15,541
Johansson andrea, esperientziarik
al duzu prentsaurrekoak antolatzen?
1216
01:26:17,083 --> 01:26:17,916
Ez.
1217
01:26:19,125 --> 01:26:24,125
Barkatu. Prentsaurreko bat izaten ari da
eraikinean oraintxe bertan.
1218
01:26:26,291 --> 01:26:29,916
- Suedia erdia gonbidatu duzu?
- Ez al da bikaina?
1219
01:26:41,166 --> 01:26:44,041
Arratsalde on eta ongi etorri.
1220
01:26:44,125 --> 01:26:47,125
Orain Suediako gobernuaren parteko
1221
01:26:47,625 --> 01:26:51,791
komunikatua irakurriko dut.
1222
01:26:53,083 --> 01:26:58,416
"Herrialdean sartzeko juduei
inposatu zitzaien bisa
1223
01:26:58,500 --> 01:27:02,708
indargabetua izango da gaurtik aurrera".
1224
01:27:04,875 --> 01:27:07,208
Zer demontre? Zer esaten ari da?
1225
01:27:07,291 --> 01:27:13,166
"Hortaz, juduen erlijioko guztiak
ongi etorriak dira Suediako lurzoruan".
1226
01:27:13,250 --> 01:27:16,416
Danimarka utzi nahi duten
judu danimarkarrez ari zara?
1227
01:27:16,500 --> 01:27:18,416
Judu guztiei buruz ari naiz.
1228
01:27:20,041 --> 01:27:24,083
"Eta herrialderen bat
honen aurka baldin badago,
1229
01:27:24,166 --> 01:27:27,666
ondorio serioak izango dira".
1230
01:27:27,750 --> 01:27:31,166
Zer ondorio serio dira zehazki?
1231
01:27:32,625 --> 01:27:35,541
Oraintxe bertan,
ezin diogu horri erantzun.
1232
01:27:43,250 --> 01:27:44,458
Engzell!
1233
01:27:47,541 --> 01:27:49,916
Arratsaldeko 18:30ak dira.
Hona hemen berria.
1234
01:27:50,000 --> 01:27:55,875
Gaurtik, urriaren bitik aurrera,
gobernuak jatorri judua dutenentzako
1235
01:27:55,958 --> 01:27:59,083
bisa betekizuna baliogabetu du.
1236
01:27:59,166 --> 01:28:02,875
Beraz, orain arte
indarrean zegoen bisa betekizuna
1237
01:28:02,958 --> 01:28:07,291
Suedian sartzen diren
juduentzat indargabetu egin da.
1238
01:28:07,375 --> 01:28:09,875
Gainera, komunikatuak dio
1239
01:28:09,958 --> 01:28:13,458
herrialderen bat
erabaki berriaren aurka balego,
1240
01:28:13,541 --> 01:28:16,750
ondorio serioak ekarriko lituzkeela.
1241
01:28:17,833 --> 01:28:23,041
Hortaz, erlijio juduko edozein lagun
ongi etorria da Suediako lurzoruan.
1242
01:28:33,083 --> 01:28:34,125
Sven?
1243
01:28:34,791 --> 01:28:35,791
Zer gertatzen da?
1244
01:28:36,750 --> 01:28:38,791
- Begira.
- Zer?
1245
01:28:38,875 --> 01:28:40,000
Begira.
1246
01:28:41,958 --> 01:28:42,958
Orain zer?
1247
01:29:43,291 --> 01:29:45,166
Ehun eta hogei?
1248
01:29:46,333 --> 01:29:49,666
Milaka izan beharko lirateke. Non daude?
1249
01:29:50,166 --> 01:29:51,333
Suedian.
1250
01:29:53,916 --> 01:29:56,000
Hitlerrek bere bulegoan ikusi nahi zaitu.
1251
01:29:58,166 --> 01:30:01,416
Zergatik ez dugu
herrialde tamalgarri hori okupatu?
1252
01:30:04,166 --> 01:30:05,958
Hori gertatu al zen?
1253
01:30:06,041 --> 01:30:07,125
Bai.
1254
01:30:07,208 --> 01:30:12,000
Dag Hammarskjöldek gobernu-funtsak
mailegatu zizkion danimarkar bati.
1255
01:30:12,083 --> 01:30:16,041
Suediak "ondorio serioekin"
mehatxatu zuen prentsaurreko batean.
1256
01:30:16,125 --> 01:30:20,333
Eta milaka errefuxiatuk
zeharkatu zuten Öresundeko itsasartea.
1257
01:30:21,458 --> 01:30:25,791
Gerraren joera aldatu zen
eta alemaniarrek atzera egin zuten.
1258
01:30:26,291 --> 01:30:27,583
Hortxe zaudete.
1259
01:30:28,291 --> 01:30:29,791
Söderström, Engzell.
1260
01:30:30,375 --> 01:30:35,416
Entzun. Washington Post-ean
guri buruz idatzi dute.
1261
01:30:36,000 --> 01:30:39,875
"Argi-izpi bakarra
etengabeko iluntasunean".
1262
01:30:39,958 --> 01:30:40,791
Entzun.
1263
01:30:40,875 --> 01:30:45,041
"Suedia superpotentzia moral bihurtu da
1264
01:30:45,125 --> 01:30:50,041
Danimarkako juduen
biztanleria salbatzeari esker".
1265
01:30:50,125 --> 01:30:55,000
Engzell, esadazu.
Zergatik antolatu zenuen prentsaurrekoa?
1266
01:30:55,083 --> 01:30:56,416
Bueno...
1267
01:30:56,500 --> 01:31:03,500
Söderströmek nire betebeharrekin
jarraitzeko agindua eman zidan.
1268
01:31:04,458 --> 01:31:09,291
Söderström, arraioa... Urrea balio duzu.
1269
01:31:09,375 --> 01:31:12,833
Bueno, ez dakit... Hobe dugu ez esajeratzea.
1270
01:31:12,916 --> 01:31:16,250
Juduak salbatzea,
eta orain estatubatuarren artikulu hau...
1271
01:31:16,333 --> 01:31:17,750
Oso garrantzitsua da.
1272
01:31:17,833 --> 01:31:22,166
Bueno, denok bete dugu geure partea.
1273
01:31:22,250 --> 01:31:23,833
Hala da.
1274
01:31:23,916 --> 01:31:26,375
Baina zure adimen zorrotza behar dut,
1275
01:31:26,458 --> 01:31:30,125
eta une zuzenean
zuzen jokatzeko duzun trebetasuna.
1276
01:31:30,208 --> 01:31:31,125
Milesker.
1277
01:31:31,208 --> 01:31:34,791
Ohore bat da zu zerbitzatzea,
atzerri-ministro jauna.
1278
01:31:34,875 --> 01:31:38,041
- Zure zerbitzura nago behar duzunerako.
- Bai.
1279
01:31:38,125 --> 01:31:40,833
Horregatik izango zara gure mandataria.
1280
01:31:41,666 --> 01:31:43,875
- Hara.
- Moskun.
1281
01:31:47,166 --> 01:31:48,291
Ni?
1282
01:31:48,375 --> 01:31:49,250
Bai.
1283
01:31:57,208 --> 01:32:01,333
Hau izan zen Gösta eta bere sailari buruz
jakin nuen lehen aldia.
1284
01:32:02,500 --> 01:32:07,541
Jende normalak historiari
aurre egin ahal diola erakutsi zuten,
1285
01:32:08,916 --> 01:32:10,583
eta gauzak aldatu.
1286
01:32:16,916 --> 01:32:17,875
Kaixo.
1287
01:32:20,958 --> 01:32:22,458
- Ongi etorri!
- Milesker.
1288
01:32:22,541 --> 01:32:24,583
Ongi etorri.
1289
01:32:31,250 --> 01:32:32,083
Kaixo.
1290
01:32:41,958 --> 01:32:48,291
Alergia ikaragarria daukat.
Begiak malkotzen zaizkit etengabe.
1291
01:32:55,291 --> 01:32:58,666
Zer ondo zu bueltan izatea. Lan asko dugu.
1292
01:32:58,750 --> 01:33:01,375
Eta idazmakinarekin oso txarra naiz.
1293
01:33:01,458 --> 01:33:05,875
Eta kudeatu behar dituzun
eskaera berriak ditugu.
1294
01:33:05,958 --> 01:33:08,083
Besteak baino azkarragoa zara.
1295
01:33:08,958 --> 01:33:11,125
Zure falta sumatu dugu.
1296
01:33:14,375 --> 01:33:16,458
Beste pauso bat emateko garaia zen.
1297
01:33:17,791 --> 01:33:19,750
Gösta ezagutzeko garaia nuen.
1298
01:33:19,833 --> 01:33:24,750
Nire semeak jazz banda bat sortu du
eta kontzertura joango naizela esan diot.
1299
01:33:24,833 --> 01:33:27,541
- Zer ondo!
- Bueno, ez nago ziur.
1300
01:33:27,625 --> 01:33:30,166
Uste dut tronpeta gehiegi direla.
1301
01:33:30,250 --> 01:33:33,333
- Barkatu, Gösta Engzellen bila nabil.
- Ni naiz.
1302
01:33:33,916 --> 01:33:34,750
Raoul Wallenberg.
1303
01:33:34,833 --> 01:33:39,708
Telefonoz komentatu genuen
hona etorriko nintzela galderak egitera.
1304
01:33:40,208 --> 01:33:43,250
Zoritxarrez, joan behar dut,
1305
01:33:43,333 --> 01:33:47,291
baina Vogl andreak,
Hallonsten jaunak eta Hellstedt jaunak
1306
01:33:47,375 --> 01:33:50,208
- galderei erantzungo diete.
- Jakina.
1307
01:33:51,916 --> 01:33:54,208
- Ongi etorri, Wallenberg jauna.
- Milesker.
1308
01:33:57,958 --> 01:34:00,583
GÖSTA ENGZELLEK
EZ ZUEN INOIZ PUBLIKOKI HITZ EGIN
1309
01:34:00,666 --> 01:34:03,083
JUDUEKIN EGIN ZUEN LANAZ
BIGARREN MUNDU GERRAN
1310
01:34:07,375 --> 01:34:10,291
Tira, aita! Oso alaia dela!
1311
01:34:18,500 --> 01:34:19,791
Ez al da bikaina?
1312
01:34:26,875 --> 01:34:29,541
DIPLOMAZIA LANETAN JARRAITU ZUEN
ETA 1997AN ZENDU ZEN
1313
01:34:29,625 --> 01:34:32,083
100 URTEREKIN
GERRA HEROI SUEDIAR ANONIMO GISA
1314
01:34:40,875 --> 01:34:44,833
GÖSTA ENGZELLEN SAILAK ABIATUTAKO
BEHIN-BEHINEKO PASAPORTEEN SISTEMA
1315
01:34:44,916 --> 01:34:48,458
RAOUL WALLENBERGEK ETA PER ANGERREK
GARATU ZUTEN BUDAPESTEN
1316
01:34:57,500 --> 01:34:58,333
SUEDIA
1317
01:34:58,875 --> 01:35:02,250
ENGZELLEN LANARI ESKER,
100 000 JUDU BAINO GEHIAGO SALBATU ZIREN
1318
01:40:35,083 --> 01:40:38,083
Azpitituluak: Aroa Villalba