Gece daha yeni başlıyor.
Tam da olmak istediğin yerdesin.
Kendinden eminsin, heyecanlısın ve fark edildiğini hissediyorsun.
Nihayet senin gibi hisseden insanlarlasın.
Ve bir an için farklı olduğunu unutuyorsun.
Bu gece her şey mümkün.
Berlin her şeyin yaşandığı bir şehir.
Burası günahın başkentidir.
Burada özellikle LGBTQ'ları hedefleyen
80 ila 100 arası kafe, bar ve kulüp vardı.
Her yerde kuir ve translar vardı.
Naziler iktidara geldikten sonra,
dünya tarihinin en homofobik zulmüne tanık oluyoruz.
Tarih boyunca, özgürlük ve baskının
1920 ve 1930'lardaki kadar
birbirine yakın olduğu başka bir dönem olmamıştır.
Günümüzde bile, bu özgürlüklere sahip olsanız da, bunlar elinizden alınabilir.
Bu insanlar bugün benim yaşadığım türde bir hayat sürüyorlardı.
Ama sadece bir süreliğine.
İnsanlık için bir felaketti
ve ben o insanlığın bir parçasıydım.
BERLİN 1920'LERİN SONLARI
Berlin'de sokakta yürürken
köşede, önünde muhteşem bir tabelanın olduğu
bir binaya rastlıyorsunuz.
Tabelada, "Doğru Yerdesiniz" yazıyor.
20. yüzyılın altın çağının yaşandığı 1920'lerdeki tüm gece kulüpleri arasında
Eldorado en görkemli kuir mekânıdır.
Berlin Eldorado'sunda eşcinsel erkek ve lezbiyenlerin,
trans erkek ve kadınların, ilk kez özgür
ve rahat olabildikleri yeni bir tür özgürlük oluşuyordu.
Burada tanışacağınız insanlardan biri de,
Yahudi-Amerikalı-Alman aydın Charlotte Charlaque'tır.
Kendisi dünyayı gezmiş, Amerika'da, Almanya'da ve Fransa'da yaşamış,
ve dünyada ilk kez
cinsiyet değiştirme operasyonuna girecek
insanlardan biri olmak üzeredir.
Berlin gece hayatında iki yeni yüze rastlıyoruz.
Lisa ve Gottfried. Yeni evliler. 20'lerin başındalar.
Eldorado'ya gelen diğer tüm insanlar gibi, yoldan sapıp
yeni keşiflere, yeni aşklar bulmaya hazırlar.
Lisa, tam adıyla Lisa von Dobeneck
ve Gottfried von Cramm birbirlerini çocukluktan beri tanıyordu.
Birbirine komşu şatolarda büyümüşlerdi.
Lisa bir Dobeneck olarak doğmuştu
ve ailesi bizden 15 km uzakta yaşıyordu.
Oraya "Batakhane" diyorduk
çünkü Cramm'ler orada her istediklerini yapabiliyordu.
Lisa ve Gottfried müsrif bir hayat sürmek istiyordu
ve elbette bu tür bir hayat bu kırsal bölgede değil
çekici ve çılgın bir şehir olan Berlin'de yaşanmaktaydı.
Aynı zamanda çok fazla özgürlük vardı.
Kadın hakları kabul edilmişti.
Sansür kaldırılmıştı
ve daha fazla basın özgürlüğü vardı.
Ve bu, kuir yazılı basınının gelişmesini sağladı.
KIZ ARKADAŞ KADINLARIN AŞKI
Eşcinsel erkeklere ve kadınlara özgü yayınlar vardı.
Hatta travestilere özgü yayınlar bile mevcuttu.
Seks hakkında eski zamanlardan çok daha açık bir şekilde konuşmak mümkün.
İnsanlar cinsel düzen konusunda
tam bir devrim yaşandığı hissine kapılıyor.
Tam da bu sırada, Lisa ve Gottfried tamamen yeni bir dünyayı keşfeder.
Eldorado, yeniliğe dair bir semboldü.
Bu muazzam, şaşaalı kulübün orta yerinde
Adolf Hitler'le
yakın arkadaş olan biriyle tanışmak sizi şaşırtabilirdi.
Bu kişinin adı Ernst Röhm,
korkutucu derecede acımasız Yahudi aleyhtarı bir yaklaşıma sahip
ve Nazi iktidarının baş stratejist ve mimarlarından biri.
Röhm savaş ve öldürme sevdalısı ve kendini adamış fanatik bir asker.
Ve katı bir milliyetçi olarak
Almanya'nın I. Dünya Savaşı'nı kaybetmesini hazmedememiştir.
Adolf Hitler ve Ernst Röhm 1919'daki sağcı harekette tanıştı.
Kısa süre içinde yakın arkadaş oldular ve bu uzun yıllar sürdü.
Nazi hareketini, iktidarı ele geçirebilecek bir harekete
dönüştürme hayalini paylaşıyorlardı.
Şimdilik bu çok uzak bir hayaldi.
Ernst Röhm bir eşcinsel,
eşcinsel olmayı umursamıyor,
pek çok eşcinsel sevgilisi ve tanıdığı var.
Eşcinsel olması herkesçe bilinen bir sır ve dedikodusu yapılan bir şey.
Hitler, muhtemelen Röhm hakkındaki söylentilerin farkında.
Ancak kendisi için potansiyel faydaları ön planda tuttuğu söylenebilir.
Bir noktadan sonra Hitler şu sözleri söylüyor:
"Gereken sağduyuyu gösterdiği sürece
özel hayatı beni ilgilendirmiyor."
Ancak gereken sağduyunun gösterilmediğini göreceğiz.
Bu kulüp
siyasi veya dünyevi görüşleri açısından
geniş bir insan yelpazesinin ilgisini çekiyordu.
ELDORADO DOĞRU YERDESİNİZ!
Eldorado'nun asıl temsil ettiği şey
Berlin'in dünyaya açılan kuir penceresi olmasıydı.
Eldorado'da sahne alan kuirlerden bazıları
dönemin popüler yıldızları haline gelir.
Bunlardan biri de Claire Waldoff'tur.
Kovun tüm erkekleri parlamento binasından!
Kovun tüm erkekleri eyalet parlamentosundan!
Kovun tüm erkekleri malikanelerden!
Oraları kadın sığınma evi yapacağız!
Eldorado'ya yalnız gittiyseniz, size pistte eşlik edecek
bir kiralık dansçı tutmanız gerekiyordu.
Eldorado'nun o meşhur cinsiyet illüzyonunu
yerinde deneyimleyip doğrulayabilirsiniz.
Bir gece, Charlotte kendisi gibi biriyle tanışır.
Bu kişi Charlotte kadar entelektüel olmakla kalmayıp
aynı zamanda trans bir kadındır.
Adı da Toni Ebel.
Charlotte'ın aksine bu konuda ne yapacağını bilmiyordur.
Korkunç bir evlilikten kaçmıştır.
10 yaş daha büyüktür.
Ancak ayrılmaz bir ikili olurlar.
Trans kadınlar arasında bu tür ilişkiler
oldukça yaygındır aslında,
yani cinsel eğilimimiz ne olursa olsun,
derin kız kardeşlik bağları kurarız
ve bazen de fazla ileri gidip sevgili
ya da hayat arkadaşı oluruz.
Bu kısmen de bizim gibi
çok fazla insanın olmadığı bir dünyada yaşıyor olmamızdan dolayı.
O yüzden bizim gibi biriyle tanıştığımızda
sonrasında hangi şekle bürünürse bürünsün
ailevi yükümlülükler hissediyoruz.
Toni yıllardır hayatını bir kadın olarak sürdürmeye çalışıyor
ancak nereye gideceğini bilmiyordur.
Cevap ise Charlotte Charlaque'ta.
Toni'yi Magnus Hirschfeld'le tanıştırır.
Magnus Hirschfeld de Eldorado'ya geliyordur.
Kuir hayatını gözlemlemeyi seviyordur.
Kendi çapında şöhret sahibi biridir.
Herkes kim olduğunu bilir.
Bir seksologdur.
İnsan cinselliği ve cinsiyet rolleri araştırmalarına karşı
büyük bir ilgi duymaktadır.
Eşcinsel ve trans insanların
bilimin aracılığıyla
özgürlük ve haklarını kazanabileceği
düşüncesine inanmaktadır.
Rahatsız edici bir hızla
kitaplarını, kitapçıklarını ve ders notlarını yayınlar.
1897'de dünyanın ilk eşcinsel hakları derneğini kurar.
Berlin'in kuir şehir haritası üzerinde
ilerici düşünceye sahip bir mekân vardır:
Magnus Hirschfeld'ın Cinsel Bilimler Enstitüsü.
Bir Alman askerinin I. Dünya Savaşı'nda giydiği fırfırlı külot
gibi şeyleri görebileceğiniz bir müze var.
Dildo gibi şeyler görebilirsiniz.
İlişki ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında danışmanlığa,
kürtaj ve hamilelik hakkında bilgi almaya ihtiyacı olan
her tür insana yardım amaçlayan bir dizi hizmet alabileceğiniz bir yerdi.
Listeyi uzatmak mümkün.
Enstitü aynı zamanda insanların sosyalleştiği bir yerdi.
Kuirlerin gideceği bir merkez, bir tür ortak alandı.
Enstitünün orada olduğunu bilmek dahi
Berlin ahalisinden pek çok kişi için önemli bir bilgiydi.
Uzmanlaştığı konulardan biri de
trans kimliği ve doğduklarındaki cinsiyetleri ile
sorun yaşayanlar için mevcut olan trans tedavi yöntemleriydi.
Ernst Röhm için Magnus Hirschfeld düşmanın vücut bulmuş hâliydi.
Bir Yahudi, bir sosyal demokrattı,
trans kadın ve erkekleri destekliyordu
ve hiçbir şekilde Ernst Röhm'un inandığı
eril ideolojiye riayet etmiyordu.
Ancak bir ortak yönleri vardı. Eşcinsel olduklarını açıklamamışlardı.
Zira Magnus Hirschfeld bir bilim insanı olarak itibarını kaybedeceğini,
Ernst Röhm ise partiden atılacağını biliyordu.
Ernst Röhm, Hitler'le olan uzun şahsi geçmişinin
hem halkın genelinden,
hem de Nazi hareketinden kendisini koruyacağına dair
muazzam bir özgüvene sahipti.
Bu da özel hayatı konusunda oldukça dikkatsiz davranmasına imkân veriyordu.
"Sevgili Dr. Heimsoth."
"Öncelikle sizi selamlıyorum."
Çocukluğuma dair hatırladığım aynı cinse dair bir dizi hissiyat ve eylem var.
Pek çok kadınla da münasebetim olsa da,
hiçbirinden çok zevk almadım."
Röhm'un içsel yaşamına dair pek fazla delil yok.
Ama bununla ilgili çok değerli bir keşifte bulunduk.
Dr. Karl-Günther Heimsoth adındaki bir arkadaşına yazdığı
bir dizi mektup.
Bütün kadınlardan iğreniyorum.
"Bu tavırlarımdan mutsuz olmasam da
zaman zaman bu yüzden büyük zorluklarla karşı karşıya kaldım."
"Hatta belki de içten içe bununla gurur duyuyorum."
"En azından ben öyle inanıyorum."
Ve bu mektuplarda,
Röhm kendini eşcinsel olarak tanımlamak konusunda
gitgide daha kendinden emin bir hâl alıyor.
Bu tam da cinsel yönelim denen şeyin,
heteroseksüellik, eşcinsellik, her ne ise,
cinsel yönelimin, bir insanda tutarlı bir şekilde var olduğu fikrinin
oldukça yeni ve gelişme aşamasında olduğu bir dönemdi.
Ama başka bir gerçeklik daha var.
Almanya sırf şehirlerden değil,
aynı zamanda pek çok küçük kasaba ve köyden oluşmaktaydı.
Pek çoğu Berlin ve diğer büyük şehirlerde olup bitenlere yabancı kalıyordu.
Bu ani değişiklik onları korkutuyordu.
Değişimin hızı
neredeyse herkes için bir hüsran kaynağıydı.
Radikal biriyseniz, değişim sizin için çok yavaş gerçekleşiyordu.
Diğer yandan, tutucu biriyseniz
hayatınıza derinlik ve anlam katan her şeyin
yok olup gidişine tanık oluyordunuz.
Ve bu değişim yüzünden tehdit ediliyor olma deneyimi
faşistlere zehirli fikirlerini yaymak için uygun bir zemin oluşturdu.
1931
Bütün Almanlara kanunlar olmadan
hayat olmadığını öğretmek istiyoruz.
İktidar olmadan da kanun olmaz.
Ve güç olmadan iktidar olmaz.
Tüm güç kendi halkında olmalıdır.
Hitler'in konuşma yaptığı zamanlardaki gibi konuşuyordu.
Bir çılgın gibi.
Tüm o bağırış çağırış ve söyledikleri.
Ve tabii ki Yahudilerden bahsediyordu.
Bunu dinlemek korkunçtu.
Daha fazla üstüne düşmedim.
Masum bir gençtim.
Âşık olmuştum.
Sauerbrunn'de yazları geçirdiğimiz
bir villamız vardı.
Her yıl tatilde orada olanlardan biri de Lumpi'ydi.
Onunla böyle tanıştım.
O Budapeşte'de yaşıyordu, bense Viyana'da.
Lumpi ile arkadaş olduk.
Birlikte çok şey yaptık.
Onu sevdim. Neden olmasın?
İkimiz de Yahudiydik.
Ama bunu kafamıza hiç takmadık.
Her şeyden çok uzaktaydık.
Ama havada bela kokusu vardı.
Sadece Berlin ve Almanya'da değil, tüm Avrupa'da.
1931'de, Hitler Röhm'ü SA'nın başına geçirir.
SA Nazilerin milis kuvvetleridir. Pis işleri onlar yapar.
Demokraside istikrarı bozup
sokaklarda kavga çıkarıp dışarıdaki olaylarda insanları döverler.
Röhm'ün komutasında bu birliktekilerin sayısı üç milyonu bulacaktır.
Bu, Nazi hareketi için muazzam öneme sahip bir dayanak
ve güvencedir.
SA, Nazilerin Almanya'nın kontrolünü ele geçirip
Yahudilerden, komünistlerden, fiziksel engeli olan bireylerden
Roman ve Sinti topluluklarından ve kuirlerden arındırılmış
ırksal anlamda saf bir imparatorluk kurma planının önemli bir parçasıydı.
SA, üyelerini ağırlıklı olarak
alt ve alt orta sınıfa mensup gençler arasından seçiyordu.
Kabul kriterlerinin düşük olması nedeniyle
radikal milliyetçilerin yanı sıra
yabancılardan, eksantrik tiplerden ve bir takım suçlulardan rağbet görüyordu.
Karl Ernst, Röhm'ün muhtemelen
Berlin gece hayatından tanıyıp
birliğe aldığı bir askerdi.
Ernst SA'ya katılıp
bu örgütte Röhm'ün sağ kolu oluyor.
SA'ya katılan Karl Ernst, Berlin'de
eşcinsel gece kulüplerinde fedailik ve belboyluk yapıyordu.
Ernst SA'ya katıldıktan sonra, aynı zamanda eşcinsel bir hayat yaşıyor
olmasına rağmen, kendi siyasi hedeflerini oluşturuyor.
Röhm'ün ordudaki, sağ kanat milis kuvvetlerindeki
hayatını düşünecek olursak,
kendisine tamamen tek cinsiyetli bir ortam yaratıyor.
Birlikte yaşıyor, birlikte duş alıyorsunuz.
Birlikte sokaklara çıkıp Yahudileri ve komünistleri dövüyorsunuz.
Ve tüm bunlar
erotik ve cinsel anlamda bir tür dürtüyü uyandırabilir.
Aşırı derecede erkeksilik durumu söz konusu.
O kadar erkeğiz ki
kadınlar bizi iğrendiriyor.
Onlara bakmak, dokunmak dahi istemiyoruz.
Ve bu bizi kadınsı değil, çok daha erkeksi yapıyor.
Harekâtın şerefine!
Nasyonal sosyalist harekette Ernst Röhm'ün
uzun bir süre tehdidini ciddiye almadığı bir adam var.
Reichsführer-SS Heinrich Himmler.
Genç bir erkek olan Himmler "Erkekler Birliği" yoldaşlığı ile
yakından ilgileniyordu.
Aynı zamanda da bu yoldaşlıktan doğabilecek olan
eşcinsel arzulardan da korkuyordu.
O sırada, Heinrich Himmler SS'nin, yani "Schutzstaffel" in başındaydı.
En küçük SS milis kuvveti Röhm'ün daha büyük olan SA'sının altındaydı.
Yani Röhm ve Himmler bir anlamda rekabet içindeydi.
Eşcinsellikle ün salmış SA'dan kendini uzaklaştırmak için
SS'yi seçkin bir oluşuma dönüştürür.
Bu, ideal olarak askerlerinin sarışın ve mavi gözü olmasını da içermektedir.
Ona göre dış görünüş, "iyi" Ari kanının delili niteliğindedir.
Gottfried von Cramm'ın bir yıldız olması bu yıllara dayanır.
Skorları birbirine yakın iki setten sonra Alman şampiyon kas yırtılması nedeniyle
Perry'ye daha fazla karşı koyamaz.
Gottfried tenis oynamaya 10 yaşındayken başlar.
13 yaşında geldiğinde dünyanın en iyi tenisçisi olmaya karar verir.
Berlin'e gittiğinde,
Rot-Weiß adındaki meşhur tenis kulübüne katılır.
Kulübün üyeleri arasında, daha sonra Nasyonalist Sosyalist hükümetin
İç İşleri Bakanı olacak olan Hermann Göring yer almaktadır.
Gottfried uzun boylu, yakışıklı bir adamdır.
Sarışın, mavi gözlüdür.
Ari ırkının bütün özelliklerini barındırmaktadır.
Daha önce Nazi partisine katılması teklif edilmişti.
Bu teklifi reddettiğini biliyoruz.
Bu da yıllar içinde daha büyük bir sorun hâline gelecektir.
Elbette nasıl tanıştıklarına dair detayları bilmiyoruz
ama Gottfried'ın kendi yaşlarında genç bir adamla
tanıştığını biliyoruz.
Bu genç adamın adı Manasse Herbst'tir.
Gottfried ve Manasse bambaşka dünyalardan geliyorlardı.
Manasse Scheunenviertel mahallesinde yaşayan bir Yahudi aileden geliyordu.
Aktörlük yapıyordu.
Hayatını idame ettirmek için Eldorado'dan birkaç sokak ilerideki
küçük bir caz kulübü olan Jockey'in barında çalışıyordu.
Belki de bir farkındalık anı oldu.
Eşcinsel erkekler için özellikle ciddi bir tehdit söz konusudur.
Paragraf 175.
ERKEK BİREYLER ARASINDAKİ ZİNA HAPİSLE CEZALANDIRILIR
Bu paragraf, erkekler arasındaki eşcinsel ilişkiyi suç olarak tanımlar.
Ama uygulaması zor bir maddedir
çünkü pek çok mahkeme cinsel ilişkiye ya da cinsel münasebete dair
delil talebinde bulunur.
Ve bu polis için kolay bir görev değildir.
Barları basıp baskınlar düzenlemek yerine,
"pembe liste" adını verdikleri bir liste tutuyorlardı.
Bunlar eşcinsel olduklarından şüphelendikleri
ya da bildikleri kişilerin yer aldığı listelerdi.
Çoğu zaman suçlanmadığınız için bundan haberiniz olmazdı
ancak bu listelerde binlerce kişinin adının yer aldığını biliyoruz.
ADI: JOSEF SUÇ KATEGORİSİ: § 175
Ama Gottfried içindeki özgürlük duygusu nedeniyle, âşık olduğu zaman
aşkının peşinden gidiyordu.
Gottfried ve Manasse ilk karşılaşmada sonra
düzenli olarak görüşmeye başlar.
Elbette Lisa her şeyden haberdardır.
Hiçbir şey gizli saklı değildir, her şey ortadadır.
Ne yapıyorsun?
Gel buraya! Hadi!
Bu üçü yeni bir tür ilişkiye başlar
ve görünüşe göre bu ilişki yürüyordur.
Lisa için, Berlin'e taşınmak özgürlük demektir.
Özgür bir şekilde yaşamak ve yeni şeyler deneyimlemek istiyordur.
Kısa süre içinde, Berlin'de sayıları artan
modern kadınlar ile arkadaşlık etmeye başlar.
Yazarlarla, sporcularla ve fotoğrafçılarla.
Lisa da fotoğraf çekiyordur.
Caz dansına düşkündür, ata biner.
Hokey oynar ve Almanya şampiyonu olur.
Tüm bunlar, 20'li yıllardan önce başlayan, kendinizi kıyafetlerle
ya da evde kalma sınırlandırmalarından
özgür kıldığınız bir hareketten kaynaklanmaktadır.
Sert bir dili vardır ve bildiğini okur.
Lezbiyen kız arkadaşlarıyla da ilişkiler yaşamaya başlamıştır.
Meraklı biridir ve cinsel anlamda
hakkını verdiği maceracı bir ruha sahiptir.
Gottfried ve Lisa arasındaki ilişki
birbirlerine karşı neredeyse sınırsız bir güvenle nitelendirilebilir.
Ne yaparlarsa yapsınlar sorun olmayacağını bilirler.
1932
ALMANYA'DA SEÇİM KAMPANYASI
1932 yılının ilkbaharı. Hitler seçimlerde başkan adayıdır.
Naziler de parlamento seçimlerinde adaydır.
İktidarı ele geçirmelerinden kısa bir süre önce, Nasyonal Sosyalistler
sokaklardaki terör eylemlerini yoğunlaştırdı.
Ölümlerle sonuçlanan büyük çatışmalar oluyordu.
Bunu yapmaktaki esas amaçları
demokrasinin istikrarsızlığını göstermekti.
Kendilerini "Kanun ve Düzen" partisi olarak tanıtırken
seçimi kazandıklarında güvenliği, düzeni ve huzuru sağlayacaklarını savundular.
SOKAKLARA DÖKÜLÜN! ADOLF HITLER
Halkın Nasyonalist Sosyalistlerle
bağ kurmasına neden olan şey korkudan ziyade
daha güçlü bir Almanya umudu
ve daha parlak bir gelecek vaadiydi.
Merhaba, iyi akşamlar.
Charlotte, Toni ve bir diğer kadın olan
Dorchen Richter, ameliyatlarını olmuşlardı.
Ve bu üçü, Enstitüde
cinsiyet değiştirme ameliyatı sonrası sağ kalan
bizim bildiğimiz ilk üç örnektir.
Bu ameliyatlar ve bu farklı prosedürler
oldukça riskli ve oldukça deneyseldi.
Tarihte ilk kez
insanlar üzerinde birden fazla ameliyatın gerçekleştirildiği bir dönemdi.
İnsanların buraya gelmesinin nedeni
başka bir alternatif olmamasıydı.
Yani dünya çapında tanınıyordu.
Charlotte ve Toni, hâlâ mümkünken
bu ameliyatları yaptırabildikleri için derin bir oh çekmiş olmalılar.
Bu ameliyatları olduktan sonra,
cinsiyetleri konusunda kendilerini çok daha hoşnut
ve kadınlıklarının pekiştirildiğini hissederler.
Charlotte sık sık bu ameliyatın
onu bu dünyada en çok mutlu eden şey olduğunu söyler.
Bu döneme ait sadece bir değil
üç trans bireyi birlikte
gayet mutlu ve neşeli bir şekilde görebileceğiniz
başka bir kaydın varlığını düşünemiyorum.
Almanya'da bu dönemlerde
Eldorado'da sahne alan drag'lerden biri
kapıdan drag kıyafetiyle çıkarsa
halkın huzurunu bozmaktan tutuklanabilirdi.
Bu da pek çok trans bireyin polis baskısıyla karşı karşıya kalmadan
kendi gibi yaşayamadığı anlamına gelir.
Magnus Hirschfeld ve Enstitü
polisle birlikte bir çözüm üzerinde anlaşır,
o da bu insanlara
izin kağıdı ya da "trans pasosu" vermektir.
İŞÇİ EVA KATTER... ERKEK KIYAFETİ GİYDİĞİ BİLİNİYOR
Yani bir nevi polise şunu açıklayan bir kimlik kartıydı:
Bu kişiyi tutuklamamalısınız, doktor gözetimi altındadır
ve halk arasında kendilerini özdeşleştirdikleri cinsiyete ait
kıyafetler giyerek dolaşmaya yasal olarak hakları vardır.
Dünyada ilk kez
trans bireylerin cinsiyetleri yasal olarak tanınıyordu.
Artık Charlotte ve Toni gibi insanlar
bu kartı taşıyarak, polisin onları durdurup,
"Bu yaptığınız yasa dışı" demesinden endişe etmeden
özgürce dolaşabilirlerdi.
Kuir ve trans bireyler gün ışığına çıkıp halkın içinde yaşayabiliyordu.
Ve bu burada, Berlin'de oluyordu.
Birkaç yıl sonra Paskalya tatilimi geçirmek için
Budapeşte'ye gittim.
Lumpi'yle Andrássy sokakta kaldık.
Numarayı hatırlamıyorum. Operanın yakınlarındaydı.
O ilk ziyaretimizde çok fazla şakalaştık.
Doğru düzgün banyoları yoktu.
Viyana'da lavor dediğimiz bir şey vardı.
Annesi içine su döktü
ve ikimizi de çıplak bir vaziyette küvete soktu.
Lumpy beni görünce tahrik oldu.
Beni çıplak görünce yani. Hemen fark ettim.
Birbirimize cinsel anlamda dokunmamıştık
ama onu heyecanlandırmış olmalıyım.
1930'ların başında
Hitler iktidara yasal yollarla ulaşmaya karar verir.
Yoğun bir propaganda ile seçmenlerin oyunu kazanmaya
ve içeriden yok etmek için parlamentoyu ele geçirmeye çalışır.
Nazilerin en büyük düşmanı
bir bakıma sosyal demokratlar ve komünistlerdi.
Sosyal demokratların, Nazilerin iktidara gelmesine
engel olmak için bir kampanya bulmaları gerekiyordu.
AŞK TANRISI KAHVERENGİ EVDE
RÖHM SA TÖREN BİRLİĞİNİ DENETLİYOR
Sosyal demokrat gazeteciler Röhm'ün Dr. Heimsoth'a yazdığı
mektupların kopyalarını ele geçirir
ve "Ernst Röhm'ün aşk mektupları" adlı bu mektupları yayınlarlar.
"Hitler'in baş komutanı hakkında gerçekler."
"Welt am Sonntag Emekli Yarbay Röhm'ün bir mektubunu yayınlar..."
Bu olay büyük bir skandala yol açar.
Sosyal demokratlar, bunun belli bir kitleyi tekrar kazanmalarını sağlayacak
sihirli bir değnek olduğunu düşündü.
1932 Mart'ında skandal patlak verdiği sırada,
Hitler seçimlerde oyların yüzde 30'unu topluyordu,
ki bu çok büyük bir rakamdı.
1932 Temmuz'unda, skandalın patlak vermesinden birkaç ay sonra
oyların yüzde 37'sini elde etti.
Skandalın işe yaramadığı ortada.
Başarısız olmuş siyasi bir hamleydi.
Aynı cins!
Röhm'ün yerinde olsaydınız,
skandal gazetelere çıktığında muhtemelen çok korkardınız.
Bir etkisi olmayıp da
Parti seçimlerde zafere doğru yol almaya devam ettiğindeyse,
aklandığınızı hissederdiniz.
Daha da önemlisi, durdurulamaz olduğunuzu hissederdiniz.
1933
Almanlar, Alman yoldaşlar,
ve yoldaş hanımefendiler...
30 Ocak'ta,
Almanya'da zarlar atıldı.
Ve bir zamanlar
gülmekte olan rakiplerin şu an güldüğünü hiç sanmıyorum!
Sieg!
Heil!
- Sieg! - Heil!
30 Ocak 1933'te, Hitler şansölye seçildi.
REICH ŞANSÖYLESİ HİTLER!
Hitler totaliter rejiminin lideri hâline gelir.
Nasyonal Sosyalist ideolojide
bireysel yaşam tarzı diye bir şey yoktur.
Her şey daha büyük bir ideolojiye tabidir.
"Ulusal Toplum" içindeki her bir birey
bu daha yüce amaca boyun eğmek zorundadır.
Naziler ırksal, sosyal
ve cinsel sağlık ile hijyen idealine son derece bağlılardı.
Ve bu da ırksal anlamda saf ve sağlıklı bebekler demekti.
Nüfusu arttırmanın önüne çıkan her engel
kötüdür ve ulusa yönelik bir tehdittir.
Eldorado, iktidarın ele geçirilmesinden kısa bir süre önce kapanmıştır.
Veda bile etmeden, durup dururken.
Böylece kuir topluluğu en önemli toplanma yerlerinden birini kaybeder.
Eldorado'da istihdam eden pek çok kişi
iş fırsatlarının yanı sıra, korunmadan da mahrum kalmış oldu.
Ardından, tüm bunlar yetmezmiş gibi
Eldorado'nun dış cephesi Naziler için bir reklam alanına dönüştü.
ELDORADO DOĞRU YERDESİNİZ!
HİTLER'E OY VERİN - LİSTE 1
Aynı binada birbirine bu kadar zıt bir şey olacağı düşüncesi
insanların kanının donmasına
neden olmuş olmalı.
Eldorado kapatılmıştı.
10 yıl önce yıldızı parlamış olan tüm sosyal alanlar
neredeyse bir gecede yok olmuştu.
Kuir kültürü devam etse de birbirleriyle buluşacakları
aynı türden mekânlar yoktu.
Bunu çok daha gizli bir şekilde yapmak zorunda kaldılar.
1933'de Gottfried ve Manasse'ın hayatı da radikal bir şekilde değişir.
Kısa süre içinde Manasse'ın tiyatrolardaki tüm sözleşmeleri iptal olur
bir Yahudi olarak artık tiyatrolarda çalışmaya izni yoktur.
Daha en başından artık Almanya'da güvende olmadığını anlamıştır.
Durumun gitgide daha da gergin bir hâl aldığı herkesçe bilinmekteydi.
Şu soru ilişkilerine gitgide gölge düşürmeye başlamıştı:
Manasse Almanya'dan sağ salim nasıl ayrılabilir?
Ancak Gottfried tenis oynamak istiyordur.
Ve bu, Nazi Almanya'sı için oynayacağı anlamına gelse de
yine de oynuyordu.
Baskı giderek artmaktaydı.
Eşcinsel bir Yahudi'yle bir aşk ilişkisi yaşıyordu
ama aynı zamanda, hem ulusal, hem de uluslararası anlamda
popülerliği de artmaktaydı.
Gottfried maçlarını kazandığı sürece
rejimin ona zarar vermeyeceğini düşünüyordu.
Cramm'ın Almanya için oynama kararıyla, başka seçeneği kalmamıştı.
Naziler 1933'de iktidara gelmiş olsa da,
Charlotte ve Toni dışarı çıkmak,
kendilerini sokaklarda göstermek, fotoğraflarını çektirmek
ve hatta gazetecilerle kendileri hakkında açıkça konuşmak konusunda rahatlardı.
Her şey yolunda gibi görünüyordu.
Hâlâ Enstitü'ye gidebiliyordunuz...
Charlotte, Hirschfeld ve çevresiyle çok sıkı fıkı olmuştu.
Nasıl kıyafet seçeceğini dahi bilmeyen
yeni trans bireylere tavsiyelerde bulunuyordu.
Kalacak ev bulma konusunda yardım ediyordu.
Charlotte ve Toni sadece tıbbi bir süreci tamamlamakla kalmayıp
nihayet hayatlarını da yaşıyordu.
Bu arada Magnus Hirschfeld bir dünya turuna çıkar.
Almanya'da halkın arasına çıkamazken,
dünya çapında hâlâ takdir görmektedir.
Almanya'yı feminize eden
ve gençleri eşcinsellik konusunda baştan çıkaran bir Yahudi olmakla
kötü bir şöhret yapmıştı.
Yani Nazilerin bir numaralı düşmanıydı.
Charlotte ve Toni de ortamın kızıştığını hissetmeye başlar.
İkisi Enstitü'den ayrılma kararı alır.
Berlin'in başka bir yerindeki tek odalı bakımsız bir daireye taşınırlar.
Bu iki kadın
birbirlerine karşı o kadar güçlü şeyler hissetmeye başlar ki
Toni Yahudi olur.
Bu dönemde birinin,
birlikte olduğu kişiyi gerçekten sevmiyorsa
Yahudi olacağına inanmakta zorlanıyorum.
Onların ayrılmalarının ardından Enstitü saldırıya uğrar.
6 Mayıs 1933 sabahında,
bir grup Nazi öğrenci Enstitü'yü yağmaladı.
Nazi gençler tüm rafları yere indirip araştırmaların üzerine mürekkep fırlatmış.
Kütüphaneyi ve odaları tahrip etmişler.
Buna 20,000 adet kitap da dahil.
Magnus Hirschfeld'ın inşa ettiği her şeyi
keyifle yok ederken kendi fotoğraflarını çekmişler.
Bu, Hirschfeld'ın hayatındaki en yıkıcı deneyimlerden biri olmalı.
Saldırıya uğradığında, Hirschfeld Enstitü'de değil,
Paris'teydi.
Ancak saldırı sırasında Enstitü'de bulunanlar vardı.
Mesela Dorchen Richter.
Enstitü onun evi, iş yeriydi ve yok edilmişti.
Tek bildiğimiz, Enstitü'yle birlikte yok olmuş olabileceğiydi.
Heinrich Mann, Ernst Glaeser, Erich Kästner'in yazdıklarını
ateşin ellerine teslim ettim!
Sigmund Freud ekolünün yazdıklarını da ateşe attım.
Dört gün sonra, kitapların yakıldığı o utanç verici günlerde
Enstitü'deki kitaplar Opernplatz'da yakıldı.
Hatta Hirschfeld'ın büstlerinden birinin
ateşe doğru taşındığı bir fotoğraf bile var.
Bu fotoğraflara bakmak...
benim için çok korku verici.
Çünkü bilinçli bir şekilde
kuir ve trans bireylerin var olduğuna dair
tüm delilleri yok etmeye çalışıyorlar.
Naziler iktidara geçtiğinde,
bu aynı zamanda cinsiyet dışavurumunun olduğu bir dönemde
Almanya içinde cinsiyet rolleri arası geçiş adına
çok fırsatı da ortadan kaldırmış oldu.
Kadınların ev ortamında kalması gerektiği söyleniyordu.
Ülke için çocuk doğurmaları gerekiyordu.
Erkeklerinse maskülen bir erkekliği simgeleyip
savaşa gidebilmeleri gerekiyordu.
Yani bu deneysel,
dışavurumcu, hoşgörülü dönem artık sona ermişti
ve yerini son derece katı cinsiyet rolleri almıştı.
Eylül 1933'de, Röhm'ün
üst düzey yardımcılarından biri olan
ve eşcinsel kulüplerinde tanıştığı Karl Ernst,
ani bir kararla bir kadınla evlenir.
Bu düğündeki iki sağdıç, Röhm ve Hitler'in İç İşleri Bakanı olan Hermann Göring,
gelin ve damadın arkasından, SA subaylarının arasından
mihraba doğru ilerler.
Bu bir dönemde kalabalık önünde kendini gösterip
Karl Ernst gibi üst düzey SA subayının bir kadınla evlenmesinin,
Röhm için stratejik önemini tahmin edebilirsiniz.
Sanki, "Hayır, bunlar sadece dedikodu.
Milis subaylarının kirli ve ahlâk dışı eşcinsellik ile hiç işi olmaz" der gibi.
Ocak 1934'te,
Röhm, Hitler'den çok samimi, kişisel bir mektup alır.
"Sana kalıcı hizmetin için teşekkür etmeyi
bir borç bilirim sevgili Ernst Röhm
ve seni temin ederim, senin gibi adamlara
dostum ve silah arkadaşım diyebilmemi sağlayan kadere minnettarım."
"Gerçek dostluk ve minnet dolu saygılarımla. Adolf Hitler."
Bu mektubu aldıktan sonra, Röhm açıkça Savunma Bakanı olmayı
talep edecek kadar kendine güvenmeye başlar.
Savunma Bakanı olmak için de
güçlü Alman ordusunun 100,000 askerini SA ile birleştirip
hepsini komutası altına almayı ister.
1934 yılının başında SA, 4.5 milyon üyesi ile
en yüksek üye sayısına ulaştı.
Ancak bu, Hitler için sorun yaratan bir durumdu.
Röhm'ün Alman ordusunun başına geçmesi,
Nazilerin iktidara geçmesini sağlayıp iş birliği yapan
ancak unvanlarını ve hiyerarşi içindeki rollerini
kaybetme konusuna sıcak bakmayan
Alman ordusundaki tutucu kesimi korkuttu.
Buna engel olunmalıydı.
Heinrich Himmler için, SS'yi Ernst Röhm'ün ve SA'nın
gölgesinden çıkarıp yetkilerini genişletmesinin
zamanı gelmiş gibi görünüyordu.
Nazi hareketinde Himmler gibi Röhm'ün muhalifleri arasında yer alanlar
Röhm'ün asıl niyetinin iktidarı ele geçirip Hitler'i devirmek
ve kendi devriminin peşine düşmek olduğu fikrini yaymaya başlar.
Hitler'i tehdidin çok yakın olduğuna,
harekete geçmesi gerektiğine ikna etmeyi başarırlar.
Röhm'ün cinsel yönelimi de
onu durdurmak için kullanılacak bir araç haline gelir.
1934 yılının yazı.
Hitler Röhm'ü ve diğer üst düzey SA subaylarını
Bavaria'daki Tegernsee'de hak ettikleri bir tatile davet eder.
Yaz günlerinde birlikte harika vakit geçirirler.
Gördüğünüz gibi Röhm bu gölde
kontrolü ele geçirme planı içinde değildir.
Tatilde olduğunu düşünür.
30 Haziran 1934, sabahın erken saatleri.
Ernst Röhm otel odasında uyumaktadır.
Ama Hitler ve Goebbels çoktan Bavaria yolundaydı.
Hitler Tegernsee Gölündeki otele gelir
ve SS birlikleriyle beraber
bizzat Röhm'ün yatak odasının kapısından içeri dalar.
Odaya girdiğinde, Röhm'ü vatan hainliğiyle suçlar.
- Giyin! - Kalk!
Bu aşamada, Röhm'ün kafası karışmış
ve bir yanlış anlaşılma olduğunu düşünüyor olabilir.
Pek çok üst düzey SA subayı ve Röhm tutuklanarak
Münih'teki Stadelheim hapishanesine getirilir.
Altısı oracıkta vurulur.
İki gün sonra, Hitler Röhm'e
kendisini öldürmeyi teklif etmeye karar verir.
Röhm'ün yanıtı şöyle olur:
"Eğer öldürüleceksem bunu bizzat Adolf yapsın."
Röhm kendini öldürmeyi reddettiğinde
iki SS subayı tarafından vurularak öldürülür.
30 Haziran'ı izleyen iki gün içinde
90'ı aşkın kişi vurulur
ve yaklaşık 1000 kişi tutuklanır.
Bunların arasında Ernst Röhm ve SA subaylarından bazılarının yanı sıra
siyasi muhalifler ve parlamenterler bulunmaktadır.
Bu, rejimin, devletin meşrulaştırdığı ilk toplu katliamıdır.
YÜZBAŞI RÖHM İDAM EDİLDİ
30'U AŞKIN LİDER ÖLDÜ
Halka tüm bu adamların
Hitler'e karşı bir darbe planladığını söylediler
ancak bu, insanların inanacağı bir hikâye değildi.
Hitler bu ölümleri SA içindeki
cinsel sapkınlığın son zamanlarda çok fazla arttığını
ve Nasyonal Sosyalizmin itibarını zedelediklerini söyleyerek savundu.
EŞCİNSELLERLE DOLU KAHVERENGİ EV
Hitler şöyle bir konuşma yapıyor:
"Bilhassa tüm anneler oğullarının ahlâken ya da cinsel anlamda
yoldan çıkmasından korkmadan
SA'ya, Parti'ye ya da Hitler Gençliği'ne katılmasını söylemesini isterim."
"SA subayları olarak iğrenç maymunlar değil, erkekleri görmek isterim."
Bu büyük bir skandaldı.
Tüm gazetelerde ilk sayfada yer aldı.
Bu ihanetin suçlularının öldürülmesi emrini verdim.
Ve içimizde, bizi zehirleyen bu ülserlerin
yok edilmesine devam edilmesi emrini de verdim.
Radyodan duymuş olmalıyım
çünkü olup biteni anladığım o anı
çok net hatırlıyorum.
Korku vericiydi,
eşcinsel olsanız da, olmasanız da.
Ama bir insan olarak bu herkesin başına gelebilirdi.
Böylece Hitler'in gerçek yüzü açığa çıktı.
SS'nin SA ölümlerindeki itici güç olmasıyla
Himmler bir kez daha Hitler'e olan sadakatini göstermiş oldu.
Hitler de bu sadakatine Himmler'ın SS'yi SA'dan ayırma talebini
yerine getirmekle karşılık verdi.
SS artık doğrudan Hitler'in komutası altındaydı.
Bu, Heinrich Himmler'ın başından beri istediği şeydi.
Bu durum nihayetinde Himmler'ın yükselişine zemin hazırladı.
Röhm ve adamlarının öldürülmesinin ardından
tüm Alman eyaletlerindeki polisler onun komutası altına geçti.
Ta ki en nihayetinde tüm Alman polis kuvvetleri,
SS ve Gestapo'nun başına geçene kadar.
Heinrich Himmler eşcinselliğe karşı savaşın lideri hâline geldi.
Amacı eşcinselliğin kökünü kurutmaktı.
"Eşcinsellik tüm başarıların değerini düşürüp
devleti ve temellerini yok eder."
"Çünkü sadece çok sayıda çocuğu olanların
dünya gücü ve dünya hakimiyeti üzerinde hakları vardır."
"Eşcinsellikle ne pahasına olursa olsun savaşılmalı,
aksi takdirde bu, Almanya'nın, Alman dünyasının sonu olur."
Bizler devrimin kılıçlarıyız.
Bize zarar veremeyecek olan tek düşman
ölmüş ve yok edilmiş olan düşmandır.
Daha önce doldurulan pembe listeler
artık sadece Alman polisinin değil,
Gestapo'nun da eline geçmişti.
Eşi benzeri görülmemiş bir işkence ve mahkûmiyet dalgası yaşanır.
Eşcinsel erkekler 175. paragraf gereği cezalandırılır.
Trans bireyler ve lezbiyenler de Nazi rejimince cezalandırılsalar da
bu daha dolaylı ve karmaşık yöntemlerle oluyordu.
"Asozial" oldukları ya da "Ulusal Topluma" uymadıkları için
hedef olarak gösterilebiliyorlardı.
Pek çok kişi polisin bu duruma
ne kadar çabuk müdahale ettiğine,
ne kadar çabuk mahkemeye çıkıldığına şaşırmıştı.
Kendilerini nasıl koruyacaklarını bilmiyorlardı.
Evlerindeki adres defterleri
birden mahkemede delil olarak kullanılmaya başlanmıştı.
İhbar edilmeleri açık bir şekilde talep ediliyordu
ve Alman halkı bunu yerine getiriyordu.
Komşular gelen misafirlerinizi gözetliyordu.
Ya da yatak odası perdelerinizi kapattığınızı.
Kadınlar pantolon giyip lezbiyene benzediğinde ihbar ediliyordu.
Nasyonalist Sosyalist Almanya'da hoş görülmeyen bu bireyleri
ortadan kaldırmak polisin söylemi hâline gelmişti.
1933 ile 1936 yılları arasında
Manasse Almanya'nın dışında yaşamanın
yollarını bulmaya çalışır.
Berlin'de ya da Gottfried'in tenis oynadığı
başka şehirlerde buluşup
birbirlerini görmeye devam etmeye çalışırlar.
Bu çok yorucu, aynı zamanda da çok moral bozucu olmuş olmalı.
Gençlerin aşkı söz konusu.
Bu gamsızlık bir anda değişerek yerini şunun gibi öncelikli sorulara bırakıyor:
"Buradan nasıl giderim? Nasıl güvende olurum?"
Son bir kez bir araya gelirler
ve bu, pek çok yıl boyunca birlikte geçirdikleri son gece olacaktır.
Gottfried turnuvalarda kazandığı ödül parasını Manasse'ye gönderir.
Bu, Manasse'ın 1936 yılının başında güvende olacağı Filistin'e
göç etmesini sağlar.
Aynı yıl Lisa'nın boşanma davası açması üzerine onu da kaybeder.
Lisa'nın daha sonraki mektuplarından bu yaptığına pişman olduğunu öğreniriz.
Ancak aynı zamanda
Gottfried'in tenise olan büyük aşkına seyirci olamayacağına da
kesinlikle ikna olmuştur.
Onunla bu şekilde yaşamaya devam etseydi
kendi için önemli olan her şeyden vazgeçmek zorunda kalacaktı.
Çünkü hayatında ona neredeyse hiç yer kalmamıştır.
1937
Gottfried von Cramm'ın kariyerindeki en önemli tenis maçlarından biri de
Amerikan rakibi Donald Budge'a karşı oynadığı
1937'de Wimbledon'da yapılan Davis Kupasıdır.
Gottfried o sırada dünyanın en önemli sporcularından biridir.
Nazi rejimi Alman tenisçilerinin kazanmasını beklemektedir.
15,000 seyirci arasında bizzat Kraliçe Mary
ve dünyanın her yerinden gelen insanlar yer alıyordu.
Bu daha önce hiç olmamıştı.
Bu maç günümüzde dahi
tüm zamanların en iyi maçlarından biri olarak görülür.
Donald Budge bir anekdotunda
Gottfried'ın maçtan hemen önce güya Hitler'den
bir telefon aldığını
ve bu maçı kazanmazsa artık onu koruyamayacağıyla
tehdit ettiğini anlatır.
Wimbledon finalleri,
erkekler şampiyonluk maçında
Almanya'nın David kupası finalisti Baron von Cramm
Kaliforniya'dan Wimbledon Şampiyonu
ve bu yılın yenilmez Amerikalısı Donald Budge'a karşı atış yapıyor.
Budge servis çizgisinde.
Berabere.
Gottfried'ın çoğunlukla kazanıyor gibi durduğu
bir maç sergileniyor.
Avantaj.
Sessizlik lütfen.
Budge şimdi arka alanda.
Sonunda, beşinci sette, sekize altı kaybediyor
ve yapmakla ün kazandığı şeyi yapıyor.
Kazananı onurlandırıyor.
Sevgili Don, seni muhteşem oyunun için tebrik etmek istiyorum.
Dünyadaki tüm şampiyonaları kazanmayı hak ettiğini düşünüyorum.
Ama buna engel olmak için elimden geleni yapacağım.
Gerçek bir sportmensin.
Çok kibarsın sevgili Donald. Çok teşekkür ederim.
Bu tüm seyircileri hoşnut etti ve herkes bu tenisçinin
Nazi Almanyası adına oynuyor olsa da
Nazi Almanyası'yla aynı görüşte olmadığını anlamış oldu.
Bu da şu soruyu akıllara getirdi:
Hâlâ rejime hizmet ediyor mu?
Mağlubiyetinin ardından Gottfried dünya turuna çıkar
ve bir tenis turnuvasından diğerine mekik dokur.
Bir basın konferansında
Almanya'daki Yahudilere yapılan zulüm hakkında ne düşündüğü sorulur.
Çok açık bir şekilde bunu onaylamadığını söyler.
Nasyonal Sosyalizmden hoşlanmadığını gizlemez.
Kendisini gitgide daha çok tehlikeye atar.
1938
ÖZGÜR ALMAN AVUSTURYASI'NA HOŞ GELDİNİZ
TEK BİR HALK, TEK REICH, TEK FÜHRER
Avusturyalılar bir gecede Nazi oldu.
Heldenplatz'da 400,000 kişi
ona tezahürat yapıyordu.
Alman ulusunun ve Reich'ın lideri ve şansölyesi olarak,
Alman tarihi huzurunda ülkemin
Alman İmparatorluğuna dahil olduğunu ilan ediyorum.
Heil! Heil!
YAHUDİLER SUÇLUDUR
Sokağa çıktığınızda tüm şehrin "Yahudiler Giremez" yazan
posterlerle dolu olduğunu görüyorsunuz.
Baktığınız her yerde posterler vardı.
ARYAN OLMAYAN İŞ YERİ HERZMANSKY YENİDEN ARYAN OLDU
Yine de sokağa çıkmaya devam ettim.
Hâlâ şehirde dolaşıyordum.
Birdenbire bir kalabalık gördüm.
Gretel Teyzem elinde bir diş fırçasıyla diz çökmüş
kaldırım temizlemeye zorlanıyordu.
YAHUDİ
Hitler'in gelmesinden sonraki gün mavi bir zarf içinde bu mektup geldi.
"Sevgili Walter,
beni görmeye geldiğinden bu yana Budapeşte'de her şey korkunç bir hâlde."
"Görsen tanımazsın."
"Viyana'da da korkunç şeyler olduğunu duydum."
"Sen nasılsın? Güvende misin?"
"Din değiştirmemize rağmen annemle babam iş yerini bırakmak zorunda kaldı."
"Bizi yurt dışına götürmeye çalışıyorlar
ama senin dışında akrabamız ya da yakın arkadaşımız yok.
"Naziler her yerde ve ben çok korkuyorum."
"Bize yardım edebilir misin?"
"Sen ne yapacaksın?"
"Gidersen lütfen beni de yanında götür ve bana hemen yaz. Lumpi."
Çaresizce yazılmış bir mektuptu.
Ama mektuba cevap yazmadım
çünkü mektup geldiğinde
zaten Viyana'da oldukça belirsiz bir durumdaydık.
O gece
saat ikide bizim apartmanımıza gelip
babamı aldılar.
Babamı Dachau'ya götürdüler.
Korkunç bir durumdu. Ona nasıl yardım edebilirdim ki?
Evet...
Bu benim için Lumpi macerasının sonu olmuştu.
Kainatın efendisi yüce Tanrım, sana şükürler olsun.
O ki bizi güzel amelleriyle kutsamış
ve Şabat için bir mum yakmamızı buyurmuştur.
1938 yılında, 9 Kasım'ı 10 Kasım'a bağlayan gece
tüm Reich'ta "Kasım Katliamı" yaşandı.
Uzunca bir süre bu gece "Kristal Gece" olarak adlandırıldı.
Bu gecede Almanya'nın her yerindeki
sinagoglar ve Yahudi iş yerleri ateşe verildi,
Yahudilere ait binalar yağmalandı, soyguna uğradı ve yok edildi.
Pek çok Yahudi tutuklanarak toplama kamplarına gönderildi.
Charlotte ve Toni için son derece endişe verici bir zaman olmuş olmalı.
Şimdilik daha güvende olabileceğini düşündükleri
Çekoslovakya'ya kaçmaya karar verirler.
Soğuk bir mart günü
Gottfried altı aylık dünya turnesinden döner.
Döndüğü ilk gece
annesi ve erkek kardeşleriyle akşam yemeği yer.
Brüggen'de herkesin bir arada olduğu
bir akşam yemeğindeyken
bir anda cennetin kapısı çalıverdi.
Büyükannem dışarı çıktı ve beti benzi atmış bir hâlde içeri döndü
ve "Gottfried, dışarıya gelmen gerekiyor" dedi.
İki Gestapo gelmişti ve onu hemen götürdüler.
Hapse girmişti.
Tutuklama çok teatral bir şekilde gerçekleşti.
Bir ihbarname gönderip karakola gelmesini isteyebilirlerdi.
Ama bana göre Nazi rejimi kasten bunu herkesin göreceği şekilde
yapmak istedi.
ALMANYA'DA TUTUKLANDI BARON GOTTFRIED VON CRAMM
14 Mayıs, 1938'de
Gottfried 175. paragrafı ihlal ettiği için bir yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Nedeni ise Manasse Herbst'le olan beş yıllık ilişkisiydi.
"Ağırlaştırıcı unsurlardan biri de
sanığın evliliğinden kısa süre sonra
eşcinsel faaliyette bulunmasıdır."
"En ciddi mesele ise sanığın,
Alman sporundaki pozisyonuna
ve adının dünyaca tanınmasına rağmen hiç tereddüt etmeden
bir Polonya Yahudisi ile eşcinsel ilişkiye girmesidir."
Manasse Herbst'in o sırada
Almanya'dan ayrılmış olması büyük bir şans.
Yoksa hayatta kalmazdı.
Üçüncü Reich döneminde 100,000 erkeğin Alman anti-eşcinsel yasası adı altında
cezalandırıldığı tahmin ediliyor.
50,000 civarında kişi
başarılı bir şekilde yargılanmıştır.
5,000 ila 15,000 arasında kişi ise
toplama kamplarında can vermiştir.
Toplama kampları en başından
Nazi terörünün bir aracıydı.
Eşcinsellikle suçlanan mahkûmlar
bilhassa vahşice bir muamele görüyordu.
Nadiren diğer esir gruplarıyla dayanışma içinde olabiliyorlardı.
TOPLAMA KAMPLARINDAKİ TUTUKLULARIN YAKA KARTLARI
Eşcinseller pembe üçgen takmak zorundaydı.
YEHOVA ŞAHİTLERİ, EŞCİNSELLER, ASOZYALLER
En acımasız, en çetin koşullar altında zorla çalıştırılıyorlardı.
Beslenme düzenleri tam bir faciaydı.
Pek çok esir akılalmaz koşullar nedeniyle can veriyordu.
Bazı esirler tıbbi deneylerde kullanılıyordu
ve bir kısmı hayatını kaybetti.
Aynı zamanda, toplama kampından çıkmasına
izin verilmesi vaadiyle
hadım edilmiş olma ihtimali de vardı.
Ancak çeşitli kaynaklardan pek çoğunun
buna rağmen serbest bırakılmadığını biliyoruz.
Çoğunlukla ihbar üzerine eşcinsellikle suçlanan esirlerin
büyük bir kısmı
tecrit kamplarında hayatını kaybetti.
1937 ila 1939 yılları arasında
yargılananların sayısı zirveye ulaşmıştı.
Yani, Hitler Avrupa'ya savaş açmadan hemen önce.
Yahudi soykırımı gibi değil.
Naziler tüm eşcinselleri öldürmeleri gerektiğini düşünmüyordu.
Asıl amaçları eşcinselliği ortadan kaldırmaktı.
1941'de, Hitler "Yahudi meselesine nihai çözüm" görevini
Heinrich Himmler'a devretti.
Bu, Heinrich Himmler'ın Almanya ve Avrupa'daki Yahudileri
yok etme emrini aldığı anlamına geliyor.
Çekoslovakya'da Yabancılar Polisi Charlotte için geldi.
Charlotte ve Toni
birlikteliklerinin 10. yılını kutlarken Charlotte tutuklanır.
Toplama kampına gönderilmek üzeredir.
Toni panikler ve İsviçre konsolosluğuna giderek
oradaki yetkililere Charlotte'ın aslında Amerikalı olduğunu bildirir.
Bunun neticesinde Charlotte bir gemiye bindirilip New York'a gönderilir.
Bu, Toni'nin verdiği anlık karar sayesinde olur.
Aksi takdirde imha kampına gönderilecekti.
Bu, hayatlarının sonuna kadar onları ayırır.
Bir daha birbirlerini göremezler.
1945 II. DÜNYA SAVAŞI'NIN SONU
Hayatım boyunca Lumpi'yi aradım.
Nerede olduğunu, ona ne olduğunu bilmek istedim.
ÇALIŞMA KAMPI HARKA, MACARİSTAN 1946
Ancak şimdi bu resimleri görüyorum.
Şimdi her şey gün yüzüne çıkıyor.
Bir çalışma kampındaymış ve açlıktan ölmüş.
Bu korkunç bir şey. Bu şekilde ölmesi yani.
Bunu hak etmemişti.
HARKA KURBANLARI
Korkunç.
Peki ben ne görüyorum?
Adının yazılı olduğu büyük bir taşın resmini.
"Fülöp Loránt", yaş 24 ya da 25.
Viyana'da verkiefeln denir, bu üstesinden gelinemeyecek bir şey.
Bir şeyin üstesinden gelemiyorsanız onu kabullenemiyorsunuzdur.
Evet.
Lumpi'nin tarih boyunca hatırlanacak olmasına
biraz olsun katkıda bulunabildiysem ne âlâ.
Sevdiğiniz birinin başına ne geldiğini bilmemek,
nerede öldürüldüklerini çok geç öğrenmek
ya da hiçbir zaman öğrenememek pek çok Yahudi kurban için
ne yazık ki oldukça tipik bir durum.
Hayatta kalan eşcinseller isteseler de hikâyelerini paylaşamıyor.
Bu çok tehlikeli.
1945'ten sonra
Nasyonalist Sosyalistlerin eşcinselleri yargılaması
adaletsizlik olarak görülmedi.
Batı Almanya 175. paragrafı kanunlaştırdı.
Toplum onları birer suçlu, birer sapık olarak gördü.
Aileler sessiz kalıyor. Tarihçiler soru sormuyor.
Zulüm devam ediyor.
GOTTFRIED VON CRAMM ALEYHİNE KAMU DAVASI
1951'de Gottfried, diğer pek çok eşcinsel erkek gibi
Paragraf 175 hükmü uyarınca gerçekleşen mahkûmiyetini
sabıka kaydından çıkarttırmaya çalışır.
Aksi takdirde, Amerika, İngiltere ya da Fransa'da yapılan tenis turnuvalarına
katılmak için vize alamayacaktır.
Dava mahkemeye taşındığı sırada
Manasse Herbst 1951'de ilk kez Almanya'ya tekrar gelir.
Yani ölmesini isteyen ülkeye geri döner.
Elbette bu Gottfried ve Manasse'ın ilk yeniden bir araya gelişidir.
Lisa'nın da ifadesi alınır.
Manasse ve Gottfried arasındaki ilişkiyi doğrular.
Bir anlığına, 1920'lerin sonunda yaşadıkları özgürlük hissiyle
korkusuzca tekrar bir araya gelirler.
Ve bu 1950'lerin oldukça tutucu Almanya'sında, mahkeme önünde olur.
Diğer eşcinsellerde olduğu gibi Gottfried'in talebi de reddedilir.
En önemli tenis turnuvaları için vize alamaz.
Oynamasına izin verilen ülkelerdeki diğer turnuvaları kazanır
ancak en önemli turnuvalarda oynamasına izin verilmez
çünkü Nasyonalist Sosyalist Paragraf 175 uyarınca sabıkası devam etmektedir.
Amerika'ya göç ettim
ve 1939'dan bu yana burada mutlu bir hayat sürmekteyim.
Bir besteci olup hayatım boyunca beste yaptım.
Sanırsam 1959 yılında biriyle tanıştım.
Adı Howard Myers.
Teşekkür ederim.
Neden bu kadar büyük boy bir kahve aldın bilmem.
Aslına bakarsanız, utanmamız yoktu.
Hiç utanç duymadık.
Altı evli çiftle birlikte akşam yemeklerine gittik.
Utanmam yoktu diyemem çünkü yapmaya niyetlendiğim şeyi
yapabildiğime dair hiç bir şüphem yoktu.
Walter benim için yaşadı.
İlk yıllarımızda her şeyi benim için yaptı.
Gençken yani.
Şimdiyse o 100 yaşında ve...
sadece son 15 yıl içinde
onun için bir şey yapmamı istedi.
Burada "Batı Hollywood evlilik cüzdanı" yazıyor.
"Bu belge Walter Arlen ve Howard Myers'ın
2 Temmuz 2013'te resmî olarak evlendiğini tasdik eder."
Hiçbir şeyi değiştirmedi.
Sadece büyük bir tatmin hissi oldu.
Ben olmasam kavga edeceği biri olmazdı.
Kesinlikle.
Charlotte hayatının geri kalanını Brooklyn'de geçirdi.
En nihayetinde bir aktris oldu.
Ama Toni'den ayrı düşmüş olsa da,
sanat camiasından yeni dostlar edindi.
Pek çoğu da trans olduğunu bilmez.
Hatta Amerika'da bir kadın ismiyle
kadın olduğunu doğrulayan belgeler almayı da başarır.
Bu onun için çok önemliydi
çünkü böylece meşru kadın kimliğini pekiştirmiş oldu.
O durumda ben ne yapardım diye düşünüyorum.
Kaçmam gerekir mi? Nereye giderim?
Savaştan sonra Toni Berlin'e dönmeyi başarır
ve hayatının geri kalanını bir ressam ve sanatçı olarak burada geçirdi.
100 yıl önce, 20'li yıllarda yaşanan bu dönemin
bazı özgürlüklerin ne kadar hassas olduğuna
örnek teşkil ettiğini görebiliriz.
Bugün dahi, kuir hakları ve hatta trans hakları konusunda
katedilen gelişmelere rağmen
bu özgürlükler elinizden alınabilir.
ELDORADO DOĞRU YERDESİNİZ!
MARKET ELDORADO
Eldorado'nun yerine açılan son mekân şık bir organik süpermarket.
Drag'lerin şov yaptığı yere gidip
pahalı avokadolar alabilirsiniz.
Bence günümüz kuir Berlin'inin
kendini baştan yaratmaya ihtiyacı vardı.
Bu da aslında oldukça başarılı oldu.
Günümüzde Berlin'de kuir hayatının nasıl geliştiğini,
ne kadar kapsamlı ve çok yönlü olduğunu görüyoruz.
Ama kaldığımız yerden devam edebildik mi? Bunu yapabildiğimizi hiç sanmıyorum.
Çok uzun bir süre
eşcinsellerin yargılanması hakkında hiçbir şey bilmiyorduk.
Ve bu anlamda günümüz kuir Berlin'i
kesinlikle 1920'lerin...
...devamı niteliğinde değil.
O dönem kayıplara karıştı.
Ne bir isim, ne bir anı, hiçbir şey kalmadı.
Savaştan sonra Batı Almanya 100,000'in üzerinde erkeği
eşcinsel olduğu gerekçesiyle yargıladı ve cezalandırdı.
50,000'den fazla kişi hapse mahkûm edildi.
Paragraf 175'in Nazi versiyonu 1969 yılına kadar yeniden düzenlenmedi.
1994'te yerine yeni bir madde koyulmaksızın yürürlükten kaldırıldı.
Walter Arlen yaptığı 68 bestesinde
"anılarının yer aldığını" belirtmiştir.
Eserleri hayat arkadaşı Howard Myers sayesinde
2008 yılında halk tarafından keşfedilmiştir.
Walter ve Howard Pasifik Okyanusundan birkaç sokak ötedeki evlerinde
mutlu bir hayat sürmektedir.
Alt yazı çevirmeni: Gülşen Çilek