Đã có một thời gian dài trước đây,
phụ nữ cai trị bằng sức mạnh vô song,
với vai trò chiến binh, nữ vương, quốc mẫu.
Họ không cúi đầu trước ai.
Hành động của họ vang vọng không biện giải suốt chiều dài lịch sử.
Và không ai trong số đó mang tính biểu tượng
hơn Cleopatra.
Yêu nữ hay chiến lược gia?
Người hợp tác hay tư duy độc lập?
Huyền thoại về bà được kể lại hàng ngàn năm.
Nhưng ít ai biết người phụ nữ thật sự. Sự thật về bà.
Ta là Isis!
Ta là một vị thần!
Được Ai Cập sùng bái và kính sợ, bị La Mã ve vãn và sỉ nhục,
một quân vương với quyền uy không thể chối cãi
mà không ai có thể làm ngơ.
Ta sẽ chết vì Ai Cập.
Ngươi sẽ chết vì điều gì?
Bà yêu sâu đậm, chiến đấu quả cảm,
qua mặt các đối thủ.
Cleopatra băng qua cơn bão cát lịch sử
và để lại dấu chân sâu đến nỗi không ai có thể xóa nhòa.
NỮ VƯƠNG CLEOPATRA
Bà tôi là nguồn cảm hứng cho tôi.
Tôi hay về nhà kể cho bà nghe những gì mình đang học.
"Bọn cháu đang học về người Hy Lạp
và người La Mã.
Và hôm nay bọn cháu đã học về Cleopatra".
Và tôi nhớ như in lời bà nói với tôi,
"Shelley, bà không cần biết họ nói gì với cháu ở trường,
Cleopatra là người da đen".
ĐẠI THƯ VIỆN ALEXANDRIA NĂM 51 TRƯỚC CÔNG NGUYÊN
Từ năm 323 trước công nguyên,
một gia tộc có nguồn gốc từ Macedonia, Ptolemy,
đã cai trị Ai Cập,
nhưng giờ đây, một sự thay đổi quyền lực bất ngờ
sẽ mãi mãi thay đổi cuộc đời của một thiếu nữ.
Trước hết, Cleopatra là một học giả.
Bà là nhà khoa học,
nhà ngôn ngữ học.
Những thứ đó quan trọng với bà
nhiều như thể, nếu không muốn nói là hơn cả chính trị.
Thư viện Alexandria rất quan trọng với Cleopatra
vì bà học được rất nhiều điều.
Bà học ngôn ngữ Ai Cập,
còn các tiền nhân thuộc triều đại Ptolemy
thì lại không thấy được giá trị của việc học ngôn ngữ.
Hồi nhỏ, khi đến thư viện,
bà đã đọc về các nữ hoàng Ai Cập.
Thế nên từ đó bà khao khát trở thành nữ hoàng.
Ta vẫn chưa xong.
Đến lúc rồi ạ.
Đó là khoảnh khắc vui buồn lẫn lộn.
Vì nó đúng với bất kỳ quân vương nào.
Để họ được cai trị, thì cha mẹ họ phải chết.
Sụt sịt thế đủ rồi.
Mọi thứ xong hết chưa?
Xong hết rồi, cha ạ.
Gia tộc Ptolemy đã nắm quyền từ khoảng năm 323 trước công nguyên.
Tức là chúng ta đang nói đến…
thời điểm khoảng 200 năm sau đó.
Con đâu rồi?
Gia tộc của Cleopatra nắm quyền cai trị Ai Cập
vì Ptolemy I vốn là tướng của Alexander Đại đế,
người đã chinh phạt Ai Cập và đánh đuổi triều đại Ba Tư đang trị vì.
Nhà Ptolemy rất tàn nhẫn.
Họ lạnh lùng và mờ ám.
Ta không tin bất kỳ ai trong số họ.
Thần xin phép.
Đi đi! Biến đi!
Con hãy giữ lấy cái đầu.
Lũ bất lương này sẽ xóa sạch mọi thứ ta đã làm.
Cleopatra không phải trưởng nữ của Ptolemy XII.
Thực tế thì ông đã xử tử chị gái cô
vì cô chị dám cướp ngôi.
Tuy nhiên, có vẻ như Cleopatra lại được ông ưu ái,
và theo di nguyện của mình, ông dự định cho Cleopatra
trị vì cùng với Ptolemy XIII, em trai bà.
Con sẽ bảo vệ di sản của chúng ta.
Khi nhìn con…
ta thấy được chính mình.
Khi vua cha băng hà, Cleopatra khoảng 17, 18 tuổi.
Nên khi cha mất,
Cleopatra lúc này gần như là rơi vào khủng hoảng.
Bà có ba người em còn sống.
Hai em trai tên Ptolemy
và một em gái tên Arsinoe.
Cleopatra có mọi lý do để e ngại em mình có thể làm ra những gì,
dù họ nhỏ tuổi hơn bà.
Cha ta đã về trời.
Mọi việc cứ để thần lo liệu, thưa Công chúa. Thần…
Từ giờ chúng ta sẽ làm khác đi.
Ý… Ý chị ấy là sao?
Em trai Cleopatra chịu ảnh hưởng rất nhiều từ hoạn quan Pothinus,
người đã nuôi dạy ngài.
Và tương tự, Arsinoe cũng có một hoạn quan nuôi nấng mình,
nên nhiều quyết định được đưa ra bởi các em của Cleopatra
lại không nhất thiết là của họ.
Mình có thể thương các em,
nhưng cũng hiểu rằng sau này các em sẽ đâm sau lưng mình.
Và tôi nghĩ đó là kiểu quan hệ của Cleopatra với Arsinoe.
Triều đại Ptolemy vốn đã có lịch sử dài lâu
về những màn đấu đá nhau,
đày ải anh chị em, giết hại anh chị em.
Lớn lên với thân phận con nhà Ptolemy tức là phải tham gia
vào cuộc chiến gia tộc không ngừng nghỉ.
Tìm cách giết nhau, và mong bản thân sẽ không bị giết.
Một môi trường đậm chất Trò chơi vương quyền.
AI CẬP
Lễ đăng cơ ở Memphis
sẽ thu hút các quan lại và tư tế cao cấp nhất.
Đó là thời kỳ mà các quốc vương nhà Ptolemy trở thành một phần
của vương triều Ai Cập có truyền thống 3.000 năm.
Họ bắt đầu tập trung rồi.
Pothinus đang tiếp đón quan khách.
Cũng chẳng bất ngờ gì.
Người ngồi đi.
Ông ta chỉ muốn giúp thôi.
Giúp chính mình thì đúng hơn.
Cẩn thận đấy. Ta vẫn chưa viết xong.
Người nên làm học giả.
Và để Ai Cập rơi vào tay lũ ngu xuẩn à?
Người hãy cẩn trọng lời nói.
Thần có thể là Pothinus đấy.
Không.
Hắn bước đi nặng nề lắm.
Đến lúc giới thiệu người với dân chúng rồi.
Họ biết ta rồi. Đi mà giới thiệu thằng bé ấy.
Thần biết là tẻ nhạt.
Nhưng đây là truyền thống.
Và dân chúng thấy thoải mái với truyền thống.
Đến lúc có truyền thống mới rồi.
Đi nào.
Làm cho xong việc nhàm chán này, để người còn tập trung vào những thứ hay ho,
như hạn hán và món nợ với La Mã chẳng hạn.
Ngoài các cố vấn nam,
Cleopatra cũng có hai cố vấn nữ,
Charmion và Iras.
Họ ở bên Cleopatra từ khi bà còn nhỏ,
và các học giả thường không nhận ra
tầm quan trọng của hai người phụ nữ này với Cleopatra.
Bắt đầu thôi.
Không may cho Cleopatra
là theo di nguyện của cha, Cleopatra phải trị vì Ai Cập
cùng với em trai mình, Ptolemy XIII.
Có thể loại bỏ đối thủ bằng cách giết người hoặc kết hôn.
Thế không có nghĩa là họ không giết người,
nhưng họ chọn kết hôn trước.
Sẵn sàng chưa, em trai?
Hỡi những đứa con của Ai Cập,
chúng ta có mặt ở đây để chứng kiến Thea Philopator Cleopatra
và Ptolemy Theos Philopator.
Phải có một pharaoh nam và một pharaoh nữ
vì Isis và Osiris là hai vị thần chính trong tín ngưỡng Ai Cập,
và vì các pharaoh nam và nữ cũng là thần,
nên họ phải đại diện cho hình ảnh của Isis và Osiris.
Các thần kết hôn với anh chị em của mình.
Đó là điều mà họ làm.
Chính vì thế, hồi đó hành vi này được xem là hoàn toàn đúng mực.
Dĩ nhiên, với một quân vương nhà Ptolemy vốn muốn ủng hộ tín ngưỡng truyền thống,
thì chắc chắn là phải làm vậy.
Xin giới thiệu…
Osiris và Isis tái sinh.
Vì lúc đó Ptolemy, em trai kiêm chồng của Cleopatra, mới chỉ là một đứa trẻ,
nên bà có lợi thế rõ ràng về vị trí chiến lược của mình.
Nhưng Ptolemy lại có nhiều cố vấn quyền thế trong triều.
Cố vấn chính của ông là Pothinus.
Pothinus muốn là người nắm giữ thực quyền.
Nhưng lại bị Cleopatra cản trở.
Ngay khi Cleopatra lên ngôi,
một trong những hành động đầu tiên của bà là đi hành hương
để củng cố quan hệ với người dân Ai Cập.
Hôi quá.
Em cư xử cho đúng mực được không? Đây là thần dân của ta. Họ đang nhìn kìa.
Xin lỗi.
Chào.
Tôi nghĩ bà muốn tìm hiểu thêm về người Ai Cập,
đó là cách để bà hòa nhập hơn với đất nước này.
Ai Cập có ba nhóm người chính. Dĩ nhiên là có người Ai Cập bản địa.
Có người Hy Lạp, đến cùng nhà Ptolemy,
và số lượng người Do Thái cũng khá là đông.
Cả ba nhóm người này đều không thích nhau,
nhưng cùng chung một quan điểm là không thích La Mã.
Đa phần thì
nhà Ptolemy sống tách biệt với người Ai Cập bản địa.
Đẹp quá. Xem màu sắc kìa.
Nhà ta có mấy màu đó mà.
Sự thích thú của Cleopatra đối với người Ai Cập
bị những kẻ như Pothinus đem lòng ngờ vực
và cho rằng đây chỉ là cử chỉ ngớ ngẩn của một cô gái ngốc nghếch.
Nhưng người bản địa lại xem đó là dấu ấn của quân vương.
Sự kiện đầu tiên được ghi lại trong triều đại Cleopatra
là lễ phong thần cho con bò Buchis mới.
Hiện thân trần thế của thần Montu,
một vị thần rất cổ xưa ở Ai Cập.
Đây là điều rất đáng để chú ý,
vì Cleopatra đã đi sâu vào vùng Thượng Ai Cập
để dự lễ,
cho thấy bà muốn làm nữ vương của Ai Cập,
chứ không chỉ là vương hậu của Ptolemy.
Cleopatra cảm thấy rất gần gũi với người dân Ai Cập.
Cleopatra học tiếng Ai Cập.
Bà theo tín ngưỡng Ai Cập.
Bà muốn được nhớ đến là người Ai Cập.
Ta không biết chính xác nguồn gốc chủng tộc của bà.
Không biết mẹ của Cleopatra là ai.
Đã có nhiều nghiên cứu nhằm chứng minh mẹ của Cleopatra là người Ai Cập,
nhưng ta vẫn không thể biết chắc.
Cũng không rõ bà của Cleopatra là ai.
Cha của Cleopatra có biệt danh là con hoang,
nên người ta cho rằng thân mẫu của ông
có lẽ là ai đó trong triều.
Có thể bà ấy là người Ai Cập.
Người Ai Cập cổ đại có nhiều màu da khác nhau,
như ngày nay chúng ta thấy ở các nền văn hóa châu Phi khác.
Màu da có từ đen đến nâu nhạt,
rất giống người Nam Sudan
đến Ai Cập ngày nay.
Xét đến việc Cleopatra thể hiện mình là một người Ai Cập,
cũng thật lạ khi chúng ta cứ nhất quyết mô tả bà là một người châu Âu đích thực.
Nhìn vào hình mô tả, Cleopatra trông sẽ khác
tùy vào người mô tả bà.
Vậy là mô tả về bà thay đổi, nhận thức về bà cũng thay đổi.
Nên bà gần giống như con tắc kè vậy.
Sức hấp dẫn của Cleopatra là chúng ta hình dung bà,
là ai cũng có thể hình dung bà theo cách riêng của họ.
Tôi tưởng tượng bà có mái tóc xoăn giống tôi
và có màu da tương tự.
Một số thử thách mà Cleopatra phải đối mặt
lúc lên nắm quyền sau khi cha mất
đó là ông ấy đã để lại một món nợ khổng lồ.
Vào thời điểm đó, Ai Cập là nước lệ thuộc vào La Mã.
LA MÃ AI CẬP
Và nhà Ptolemy đã ráo riết đấu tranh để duy trì được độc lập.
La Mã là cường quốc mới nổi.
La Mã biết rõ
Ai Cập là vựa lúa mì của Địa Trung Hải.
Nhưng Ai Cập đang ở trong tình cảnh rất bấp bênh.
Nước sông Nile phải dâng cao hàng năm thì mới trồng trọt được,
nhưng suốt nhiều năm trời, mực nước dâng lại không được như trước.
Đây không phải lỗi của Cleopatra.
Hiện tượng thiên nhiên đâu phải là lỗi của bà ấy.
Nhưng đúng là nó đã khiến Cleopatra lâm vào tình cảnh có đôi chút khó khăn.
Lẽ ra ta nên đến sớm hơn.
Giờ người đến rồi.
Mở kho thóc của vương thất đi.
Tiếp tế cho người dân.
Và nên xây một ngôi đền.
Một nơi để hy vọng.
Họ sẽ nhớ điều này.
Ta cũng vậy.
Ta mừng là ta đã đến.
Ở La Mã đang xảy ra nội chiến.
Cũng lại là tranh quyền đoạt vị…
giữa hai người đàn ông.
LA MÃ
Julius Caesar đại diện cho "người dân",
còn Pompey Vĩ đại
đại diện cho phe Optimates hay giới thượng lưu.
Cha của Cleopatra, Ptolemy XII, đã vay mượn rất nhiều,
mà chủ yếu là từ Pompey.
Ai Cập như là người họ hàng nghèo khó của La Mã vậy,
quan hệ giữa hai bên về cơ bản là thế.
Đây là thời điểm rất khó khăn cho Cleopatra.
Bà biết rằng em trai mình, Ptolemy XIII,
đang bị Pothinus lừa gạt.
Bà ủng hộ ngoại giao.
Bà muốn hợp tác với Pompey để ít ra cũng biết ông ta muốn gì.
Nhưng Pothinus và Ptolemy XIII lại có dự định khác.
Sao lại từ chối yêu cầu của Pompey?
Hắn đang thua trận. Đúng không?
Vậy bỏ rơi đồng minh lúc họ cần ta là chính sách mới à?
Ngài ấy có ân với cha khi cha bị lưu đày,
danh dự của chàng đâu?
Thần không có ý bất kính, ta đã cử quân đến khi hắn yêu cầu,
mà rõ là chẳng ích gì.
Quốc vương đang có một tính toán thận trọng.
Cho quân Ai Cập tinh nhuệ lao vào một cuộc chiến La Mã tồi tệ
thì thật là thiếu khôn ngoan.
Cha đã mất bao công sức để Ai Cập trở thành bàn tay nuôi dưỡng La Mã,
chứ không chỉ là thuộc địa.
Tính toán thận trọng mà ngươi…
Nuôi dưỡng La Mã khiến dân Ai Cập không còn gì để ăn.
Điều này dẫn đến vấn đề mở các kho lương thực ở phía nam.
Thành Alexandria có gì để ăn đây?
Sẽ rất nguy hiểm nếu bị cuốn vào chính trị La Mã.
Chúng ta vốn đã bị cuốn vào chính trị La Mã rồi, Pothinus ạ.
Vào thời điểm đó, những người cố vấn cho Ptolemy XIII
thật sự đang nắm quyền kiểm soát.
Mục tiêu chính của họ là giết Cleopatra.
Pothinus có thể…
lôi kéo một phe cánh của Alexandria đứng về phía hắn.
Và chúng đã tiến hành đảo chính.
Chính vì thế, Cleopatra và Arsinoe buộc phải tháo chạy.
Bà biết mình có sự ủng hộ
của người dân Memphis và Thebes.
Tất cả bọn họ đều trung thành với cha bà.
Và trước tiên, bà chạy đến Thượng Ai Cập.
Ta sẽ quay về để giành lấy ngai vàng.
Với quân của ai?
Ta tập hợp được bao nhiêu quân ở miền nam Ai Cập?
Không đủ.
Những người đáng tin cậy còn ít hơn.
Achillas sẽ chỉ huy quân của em trai người.
Người sẽ cần những ai không thấy run sợ trước những vinh quang mà hắn từng có.
Không ngờ Pothinus lại hành động nhanh thế.
Người đánh giá thấp hắn rồi.
Nhưng khó mà thấy được rắn trong đám cỏ cao,
trừ khi mình là chim.
Ta sẽ đi về hướng đông đến Syria. Cha ta vẫn còn có bằng hữu ở đó.
Những bằng hữu biết rõ người mới là người kế vị chân chính của ngài.
Cleopatra lớn lên ở Alexandria.
Nó là một phần của bà.
Nên bị lưu đày có lẽ là trải nghiệm khá đau thương với bà.
Và bà đang tìm cách quay lại đó nhanh nhất có thể.
Cleopatra chắc chắn không phải là kiểu người dễ bỏ cuộc.
Bà rất có tinh thần đấu tranh.
Cleopatra ở Syria được hai năm.
Trong thời gian đó, bà đã tập hợp được đội quân của mình.
Chừng nào bà còn sống,
đây có vẻ là cách chiến lược nhất.
Bà được dân Ai Cập ủng hộ,
được dân Syria ủng hộ.
Có lẽ bà cảm thấy mình ngang ngạnh.
Kể từ khi Cleopatra bị ép rời khỏi Ai Cập,
ta có thể hình dung là bà đã lập mưu
để giành lại ngai vàng.
Và thời cơ hoàn hảo đã đến với bà.
Trong cuộc nội chiến La Mã,
có một trận chiến lớn ở Pharsalus tại Hy Lạp.
Julius Caesar đã đánh bại Pompey, người từng là con rể của mình.
Pompey tháo chạy sang Ai Cập để cầu cứu.
Và không lâu sau, Julius Caesar cũng bám theo.
Thế là Cleopatra trở về Ai Cập.
Nếu nhắm vào hàng phòng thủ phía bắc,
thì ta có bị sơ hở ở các điểm phía đông không?
Không, nếu ta đóng quân ở đây và đây.
Được.
Tên Pompey ngu xuẩn đó đang tiến về doanh trại của Ptolemy.
Nếu Caesar bám theo,
hắn chắc chắn sẽ đẩy nội chiến La Mã thẳng tới bờ biển của ta.
Làm thế là tự sát chính trị.
Nhỡ hắn muốn trả thù vì trước đó ta đã hậu thuẫn cho Pompey thì sao?
Thì sao chứ?
Vậy thì giết Pompey đi.
Chúng ta sẽ không giết Pompey.
Đó là cách dễ nhất để chứng tỏ lòng trung với Caesar.
Ta sẽ không giết con rể của Caesar.
Nữ vương.
Ta cần xây lại phần này.
Rủi ro vô cùng lớn.
Nếu Cleopatra không lấy lòng được Julius Caesar,
bà có thể bị lưu đày khỏi Ai Cập mãi mãi
và vĩnh viễn mất đi ngai vàng.
Pompey đến.
Và ông ta đã bị đâm sau lưng.
Kẻ chủ mưu là Pothinus,
và cũng chính hắn đã dàn xếp để Pompey đầu lìa khỏi cổ.
Pothinus đã thuyết phục Ptolemy XIII
rằng việc này sẽ giúp họ có được sự ưu ái của Julius Caesar.
Nhưng họ đã hiểu lầm về ý thức danh dự của người La Mã.
Nói ta nghe,
ai đã làm việc này?
Pothinus và Ptolemy XIII chưa chuẩn bị cho phản ứng này của Julius Caesar.
Ông ta phẫn nộ vì họ có thể giết một người từng là chính khách,
từng là đồng lãnh đạo Cộng hòa La Mã,
và cũng từng là con rể của ông.
Julius Caesar đến Alexandria
đã cho Cleopatra một cơ hội vô cùng tốt
để lập mưu kế mới.
Làm thế nào đây?
Trừ khi hồi sinh được người chết, chứ thần hết cách rồi.
Ta cần diện kiến ngài ấy.
Ý này rất nguy hiểm.
Tướng quân đang u uất, mệt mỏi vì chiến trận,
và muốn thắng dễ dàng. Ta sẽ cho ngài ấy toại nguyện.
Thần sẽ tìm cách.
Cảm ơn.
Caesar không phải kẻ tầm thường.
Ông là người nổi tiếng nhất thế giới.
Nên khi ông đến, đó là tin lớn.
Ông chẳng hề khách khí khi ở lại vương cung tại Alexandria,
nên chị em nhà Ptolemy lập tức cảm thấy vô cùng lo lắng
rằng Caesar đã đến và ăn ở rất tự nhiên
trong vương cung của họ, tại thành phố của họ.
Chính Cleopatra đã đối mặt với điều đó bằng câu nói,
"Ta sẽ quay về cung của mình.
Biết đâu sẽ liên minh được với ngài ấy".
VƯƠNG CUNG ALEXANDRIA
Vào đi.
Cái gì đây?
Ta xin lỗi vì đã dùng thủ đoạn, nhưng chỉ còn cách này để diện kiến ngài.
Cuộc gặp gỡ giữa Julius Caesar và Cleopatra
là một trong những sự kiện lịch sử nổi tiếng nhất từng được ghi chép.
Nhưng câu chuyện thú vị
về việc người ta lén đưa bà vào cung trong một tấm thảm là rất khó xảy ra.
Kể cả khi Cleopatra có được lén đưa vào,
thì nhiều khả năng là trong một cái bao hơn.
Nguồn gốc câu chuyện này là từ một sử gia Hy Lạp, tên Plutarch,
sống ở thời điểm 150 năm sau khi Cleopatra qua đời.
Ông ấy làm sao mà biết được.
Đã có một nỗ lực tuyên truyền
để người dân La Mã quay lưng với Cleopatra.
Nên lúc này bà là sự cám dỗ,
trái ngược với việc là một mỹ nhân cuốn hút bao người.
Phải có điểm gì đó bí ẩn ở bà.
Phải có điểm gì đó quyến rũ…
và là quyến rũ theo kiểu gian tà.
Lui ra đi.
Cô cầu kiến ta có việc gì?
Nhân danh ta và phụ vương quá cố,
Ptolemy Auletes vĩ đại,
ta xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất
cho sự ra đi đầy đau thương của Pompey vĩ đại.
Ngài ấy và phụ vương là bằng hữu,
nên ta cũng xem ngài ấy như cha của mình.
Ngài ấy đối với nhà ta rất tốt trong thời gian lưu đày ở La Mã.
Vậy mà các ngươi lại báo đáp
bằng cách lấy mạng người ta.
Nếu người ngồi trên ngai là ta, thì ngài ấy đã không phải bỏ mạng.
Ta vì ngài ấy mà mặc cho ngài phẫn nộ.
Chúng ta đã phụng sự La Mã bằng quân của mình.
Không phải để chống lại ngài hay có ý đồ xấu với La Mã,
mà là một biểu hiện cho hảo cảm và lòng tôn kính của ta
đối với người mà ta yêu quý như cha mình.
Ta đã định đưa ngài ấy về La Mã.
Tha tội cho ngài ấy…
để tôn vinh người vợ quá cố của ngài.
Chính là con gái ta.
Ngài sẽ nhớ ra là…
hai ta đã từng gặp nhau.
Ta không nhớ.
Hồi đó ta chỉ là một cô bé,
không phải một quân vương như bây giờ.
Lần gần nhất ta nghe tin, cô đã bị kẻ khác soán ngôi.
Có lẽ vậy.
Nhưng ý nguyện của cha ta là muốn ta cùng trị vì với em mình.
Vậy nói ta nghe…
Cleopatra…
cô mong mình trị vì kiểu gì khi đang bị dân Alexandria phản đối?
Viện nguyên lão phản đối ngài đấy thôi.
Nhưng giờ thực tế lại khác.
Julius Caesar, người quản việc nước ở La Mã,
gặp Cleopatra,
và đó thực sự là cuộc gặp gỡ của hai bộ óc vĩ đại.
Cleopatra là người phụ nữ đầy tự tin và vô cùng cuốn hút.
Bà rõ ràng là một nhà ngoại giao,
và đúng ra thì bà không cúi đầu trước ông ấy.
Đại khái là bà đang thay đổi cán cân quyền lực.
Julius Caesar đã gặp gỡ một người phụ nữ trẻ trung và mạnh mẽ.
Bà thông minh và là người châu Phi.
Bà không chỉ xem mình là một quân vương, mà còn là một nữ thần.
Nên bà khác xa với
mọi người phụ nữ mà Julius Caesar đã gặp ở La Mã.
Theo ta hiểu thì là vậy.
- Không. - Có đấy.
Muốn hiểu được văn thư này,
ngài phải đọc nó bằng ngôn ngữ gốc.
E là ta không có khả năng ngôn ngữ như cô.
Không như phụ nữ La Mã truyền thống vốn phải ở nhà
và không tham gia chính trường,
Cleopatra lại là một nhà lãnh đạo thế giới.
Và Julius Caesar có thể trò chuyện với bà về các chiến dịch quân sự,
về văn học, triết học trên cơ sở gần như là bình đẳng.
Ta có thể hình dung đó là tình yêu đích thực,
là cuộc gặp gỡ của cả con tim và lý trí.
Mặt khác, có lẽ mối quan hệ này
đa phần đã được củng cố bằng chiến lược.
Julius Caesar sẽ được lợi khi hậu thuẫn Cleopatra,
còn Cleopatra chắc chắn sẽ được lợi nhiều hơn cả
khi kết đồng minh với Julius Caesar.
Cleopatra muốn Ptolemy XIII biến mất.
Bà muốn Pothinus biến mất,
và muốn Arsinoe được giám sát chặt chẽ.
Nhưng chủ yếu là bà muốn một mình ngồi lên ngai vàng.
Pothinus sợ Cleopatra.
Ông ta cũng e ngại vì bà có khả năng lấy được lòng trung thành của kẻ khác.
Trong số đó có cả Julius Caesar và người La Mã.
Caesar dường như muốn đến xoa dịu tình hình
và đưa người thích hợp lên ngôi.
HỘI ĐỒNG ALEXANDRIA
Tôi không nghĩ Julius Caesar đã sẵn sàng
cho những điều sẽ xảy đến khi ông tới Alexandria.
Có thể nội bộ gia tộc này
còn rối ren hơn là ông tưởng.
Hỡi các công dân cao quý của Ai Cập…
Ta biết mình đang đại diện cho tất cả khi nói đã đến lúc hòa bình.
Ta chính là điềm báo cho hòa bình đó.
Thể theo di nguyện và ý chỉ
của Ptolemy Neos Dionysus,
La Mã công nhận con gái ngài ấy,
Cleopatra Thea Philopator…
và con trai cả của ngài,
Ptolemy Theos Philopator…
là hai người cùng cai trị Ai Cập.
Caesar là một bậc thầy về ngoại giao.
Ông ấy quyết định là sẽ…
làm theo chỉ thị của Ptolemy XII.
Ông khôi phục ngai vị cho Cleopatra,
để bà và Ptolemy XIII cùng làm pharaoh.
Ông giao cho Arsinoe vài lãnh địa.
Thêm vào đó…
và để thể hiện lòng yêu thương vô bờ bến với người,
La Mã cũng ban tặng
cho con gái út, Arsinoe,
và con trai út của ngài, Ptolemy XIV,
vùng đảo Síp.
Biết ơn đi.
La Mã yêu các vị.
Caesar cũng giảm bớt khoản nợ
mà Ai Cập đang nợ La Mã.
Không rõ Cleopatra đã dùng cách gì,
nhưng theo tôi thì bà ấy đã kết đồng minh
với đàn ông có thế lực lớn một cách đầy chiến lược.
Thân mật quá rồi đấy.
- Nàng vui chứ? - Rất vui.
Ông đang ăn nằm với vợ ta đấy à?
Vậy mà ta cứ ngỡ là Viện nguyên lão không thiếu màn kịch nào đấy.
Ông đang cười nhạo ta.
Xem thường ta ngay trong nhà của ta.
Bình tĩnh đi.
Đừng bảo ta phải bình tĩnh!
Đây là nhà của ta! Của ta!
Và ta kêu gọi người dân Ai Cập đứng lên chống lại ông và La Mã!
Sao nào?
Caesar.
Thật không may cho Julius Caesar, kế hoạch của ông đã đổ bể.
Thực tế thì nội chiến đã nổ ra
mà ta hay gọi là Cuộc chiến Alexandria.
Một bên là Julius Caesar và Cleopatra.
Một bên là hoạn quan Pothinus,
Ptolemy XIII và Arsinoe, em gái bà.
Thành Alexandria,
trong suốt bốn tháng diễn ra cuộc chiến khủng khiếp này,
hẳn là rất đáng sợ.
Không chỉ có lính chuyên nghiệp tham chiến,
mà còn có chiến tranh du kích.
Cả biến loạn nữa.
Quân La Mã đốt phá những khu phố lớn.
Đó hẳn là tai họa và là nỗi kinh hoàng của đại đa số mọi người.
Người chết trên những con phố ở Memphis và Alexandria là không đếm xuể.
Biến loạn đã lan về phía nam đến Thebes.
Và các kho lương thực không có người canh gác
đều đã bị vét sạch.
Nếu không tăng thuế ở Alexandria,
ta sẽ không qua nổi cuộc vây hãm này và Ai Cập sẽ sụp đổ.
Một trong những tổn thất lớn nhất
chính là thư viện Alexandria bị đốt phá.
Thư viện này phải mất 300 năm mới xây xong.
Nên là chúng ta đã mất đi một nguồn tài nguyên to lớn
vì chị em họ đấu đá nhau.
Trong suốt cuộc xung đột này,
em gái của Cleopatra, Arsinoe, đã chỉ huy đội quân của mình.
Arsinoe?
Cô ta đã kiểm soát quân đội Ai Cập.
Không thể nào. Có kẻ đang nói dối.
Cô ta ra lệnh giết Achillas và tự xưng là pharaoh.
Cô ta được người Alexandria ủng hộ.
Lại đây.
Có lẽ nào ta…
Thần sẽ đi lấy nước.
Đúng là không lúc nào bằng lúc này.
Cleopatra nhận thức được việc có con với Julius Caesar
là quân át trong ván bài poker mà bà muốn chơi với La Mã.
Cleopatra đang mang trong bụng
tiềm năng thống nhất Ai Cập và La Mã.
Đó là đứa trẻ có quyền năng không tưởng.
Đây là hai nền văn minh vĩ đại nhất,
hai thành phố vĩ đại nhất thế giới,
được bao hàm bên trong một con người.
Và điều đó mang ý nghĩa rất lớn.
Trong khi đó, Cuộc chiến Alexandria là một thảm họa
với Ptolemy XIII và Arsinoe.
Khi Arsinoe hợp lực chống lại Julius Caesar
và bại trận,
bà bị bắt và bị giam cầm trong cung điện.
Ptolemy mặc áo giáp vàng và lên tàu.
Ông ngã xuống nước hoặc bị ai đó đẩy,
và sức nặng của bộ giáp đã khiến ông chết đuối.
Ta đã tìm hết bề ngang sông Nile rồi.
Phải chấp nhận rằng ngài ấy đã bị cuốn ra biển thôi.
Chẳng biết nữa.
Biết đâu có trung thần nào đã cứu cậu ta rồi.
Không đâu.
Người phải dừng lại đi.
Ngài ấy không còn là mối họa nữa.
Cleopatra đã chiến thắng.
Và bà biết là…
chừng nào bà còn sống,
thì bà vẫn là pharaoh.
- Chị lạc đường à? - Không.
Còn em?
Chị muốn gì?
Chị muốn biết lý do.
Sao lại không chứ?
Chị nghĩ…
ta không xứng được cai trị, đúng không?
Arsinoe bé bỏng, dễ dàng bị mọi người phớt lờ.
Ta cũng xứng đáng như chị, nếu không muốn nói là hơn.
La Mã đã cho em đảo Síp…
Nhưng ta muốn Ai Cập!
Chứ không phải một tỉnh nhỏ lênh đênh ngoài biển.
Ta muốn có quyền kế vị.
Caesar của chị sẽ đưa ta đến La Mã.
Để đưa em vào chỗ chết.
Ta luôn nghĩ sẽ tốt hơn nếu chết
mà biết rằng mình sắp chết,
còn hơn là tỉnh dậy ngơ ngác ở kiếp sau.
- Em đã phản bội ta. - Chị phải mặt dày hơn đi!
Đừng ngắt lời ta nữa.
Xin lỗi nhé.
Ta không biết là chị không còn nhiều thời gian.
Nếu có cơ hội…
ta vẫn sẽ làm thế.
Không còn cơ hội nữa đâu.
Khi Julius Caesar lên đường về La Mã,
Cleopatra đã mang thai gần bảy tháng.
Bà là vị nữ vương Ai Cập mà không ai có thể chối cãi.
Không may cho Cleopatra,
bà còn một người em nữa là Ptolemy.
Và khi Julius Caesar quay về La Mã,
bà thực sự đã kết hôn với cậu em trai kia,
người bà mong sẽ cùng chia sẻ ngai vàng.
Ta đã để lại cho nàng một cây gậy lớn phòng khi cậu ta hành xử quá quắt.
Ngài hãy sớm quay về gặp con nhé.
Vĩnh biệt, em gái.
Có lẽ vậy.
Từ đây đến La Mã còn xa lắm.
Cleopatra đã buộc Julius Caesar phải hứa
là ông sẽ xử tử Arsinoe với tư cách là kẻ phản bội La Mã.
Nhưng chuyện đó lại không xảy ra.
Biên dịch: Tống Mai Trang Nhung