Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Hindi sila mukhang buwaya?
- Hm? - Halos kahawig na.
Guhitan lang ng bigote 'tong isang 'to, hito na.
Sige.
Ibabalik natin sa oven
at gawin na lang 'tong bread chips.
Hindi 'to nag-hugis pusa.
- Gano'n din 'yong saging. - Hawig naman.
Kaunti lang.
- Pati 'yong buwaya. - Makukuha mo din 'yan.
- Walang kahawig. - Gawin mo 'yong pusa.
Di ko pa rin maintindihan kung bakit gumagawa tayo
ng mga kakaibang hugis.
- Para mas maakit ang mga customer. - Pero pinakamasarap ang mga pastry natin.
Mga tapat na customer lang natin ang nakakaalam na masarap ito.
At sa tingin nila masarap ito dahil gumagamit tayo ng taba.
Di na sila bibili ngayon.
Nagkakaproblema na sa pera sina Mama at Papa,
mas magastos na pag nakatira sa siyudad.
- Magastos din ang pag-aaral natin. - Tama.
Alam mo kung saan iminungkahi ni Tito na pag-aralin tayo?
Saan?
Sa libreng paaralan. Boarding school sa isang nayon.
Magiging maganda ka kapag naka-hijab ka.
Itigil mo na 'yang pag-eeksperimento sa mga hugis.
Pag-eeksperimento ng ano?
Naubusan na tayo ng harina at pera.
Magaling ka naman sa pagbe-bake.
Di ka lang magaling gumawa ng hugis.
Lalo na sa mga buwaya.
Dahil di mo pa ako nakikitang maging buwaya.
Hindi ka sana napunta sa akin.
Nasa latian ka dapat.
Honey.
Isara na kaya natin ang bakery?
Kahit wala 'yong tsismis tungkol sa taba,
sigurado ako
di makakalaban 'tong lumang panaderya sa mga modernong franchise.
Nagkalat nga 'yong mga franchise shops na 'yan,
pero nag-iisa lang ang Mr. Gun's Bakery, na pamana ng iyong ama.
At mahal ng mga bata ang lugar na ito.
Sige, gagawin natin ang makakaya natin. Okay?
Gagawa ako ng paraan.
Magsasagawa tayo ng live keroncong na musika o anupaman.
Para makaakit ng mga turista.
Pwede kang gumawa ng ibang hugis na hindi mahirap gawin.
Anong hugis? Butete?
May 50 percent discount sa katabi nating tindahan, Papa.
"Soft opening."
May 50 percent off din tayo sa pagtatapos ng araw.
Baka pwedeng buong araw?
Kaya nilang gawin 'yon.
'Yan ang ginagawa ng mga franchise ng Amerikano.
May panggastos sila.
Pwede rin ba tayong maging franchise?
Oo, pero kailangan muna nating kumita ng malaki,
kapag mataas na ang demands, makakapagbukas pa tayo ng ibang tindahan.
Pero di 'yon gano'n kadali.
Maraming nagdedesisyon sa ganyan kalaking negosyo.
Pag may gusto kaming gawin, kailangan pang kumausap ng maraming tao.
May mga drama pa 'yon.
Ang bakery natin, pera lang ang problema.
Problema rin pag walang pera.
Totoo 'yon.
Pero nakakita ka na ba ng mayamang malungkot?
Marami sa mga kaibigan ko.
At nakakita ka na ba ng masayang mahihirap?
- Marami rin. - 'Yon.
Di pera ang pangunahing kailangan ng tao.
Nalilito ako,
pero tatanggapin ko muna sa ngayon.
Nakakalito, di ba?
Ito ang pinakamahalaga.
Ang mga minamahal natin.
Gaya mo at ng kapatid mong si Adil.
Pati ang Mama mo.
Tama, honey?
Oo.
Hindi mo kami hahayaang lumayo ni Adil, tama?
Bakit mo naman nasabi 'yan?
Siyempre hindi.
Pero baka magbago 'yon paglaki mo at ikinasal ka,
baka ikaw na ang gustong umalis.
Balik na sa trabaho.
Tulungan mo muna kami ng Mama mo hanggang sa makakuha ulit tayo ng tauhan.
Ayusin ko muna ang buhok mo.
Babae ka, Sita.
Hoy!
Labas!
Ginugulo ka pa rin ba nila sa eskuwelahan?
Hindi ko sila pinapansin.
Kailangan mong lumaban.
Kung hindi, patuloy ka nilang aasarin.
Heto. Tutulungan kita mamaya.
- Magandang umaga. - Magandang umaga, ma'am.
Ano'ng maitutulong ko?
Ano'ng mairerekomenda mo?
Ano 'yon?
- Ang bestseller mo. - Ang bestseller namin?
Meron kaming mocha sprinkles. pero sampung minuto pa bago 'to maihanda.
- Gano'n ba. - Gusto mong subukan ito?
Libre ang isang ito. Ngayon ka lang ba nakapunta rito?
- Oo. - Ah, talaga?
Pwede ba akong tumingin-tingin?
Oo naman, sige lang.
GUN'S BAKERY MULA PA NOONG 1949
Mainit-init pa 'tong tinapay, sir.
Mainit-init pa ito.
Heto, sir, para sa lalamunan mo.
Magiging malinaw ang isip mo.
No'ng una, hindi ako naniwala.
Hanggang sa…
ako mismo ang nagrekord nito.
Humihingi tayo ng tulong kay Allah.
Nawa'y mailigtas tayo rito.
Mamatay sa paraan ng Diyos.
Labanan ang mga kaaway niya.
Wag kang lalabas.
Delikado.
- Ikaw muna. - Hindi, ikaw muna!
Wag mo akong tratuhing parang basura!
- Sino'ng tumatrato sa 'yong basura? - Kagagawa mo lang!
- Sino? - Wag mo akong sigawan!
- Ikaw ang nauna! - Kumalma ka lang.
Ewan ko sa 'yo.
Alam mo ba kung magkano ang utang mo sa akin?
Ano'ng ibig mong sabihin?
Pakiusap.
Kailangan namin 'to. Para makabili ng tiket pauwi.
Nanakawan kami.
Adil! Kinuha ng lalaking 'yon ang pera natin!
Pa, ninakawan no'ng lalaki ang kaha natin!
- Ano? - Dali!
Sir! Sandali lang!
Ninakawan tayo ng lalaking 'yon!
Honey!
Hindi magsisinungaling ang anak ko, pwede ba tayong mag-usap?
Mag-usap tayo.
- Hindi! - Ano'ng nangyari?
Ano 'yon?
Hindi, ninakaw nila ang…
Ayon sa mga saksi,
ang suicide bomber ay lalaking nasa edad 30,
naka-backpack at makapal na jacket.
I-uupdate namin kayo tungkol sa insidenteng ito.
Iniwan niya 'to.
Sino?
'Yong lalaki.
Mga bata…
nasabi sa amin
na ang lalaking may backpack at makapal na jacket
ay pumasok sa bakery n'yo?
Kinausap ba niya ang alinman sa inyo?
Ako, sir.
Ano'ng sinabi niya?
Binigyan ko lang siya ng tubig.
Tapos?
Ininom niya 'to.
Ano pa ang ginawa niya?
May sinabi ba siya sa 'yo o may ginawa?
Wala, sir.
Sigurado ka?
Gusto ko nang umuwi.
Saan?
Sa bahay.
- Huwag. - Ano pang ginagawa natin dito?
Sita! Dito ka lang!
Para saan pa?
Gusto ko nang umuwi!
Pero sino'ng daratnan natin do'n?
Nando'n ba si Papa?
Nando'n ba si Mama?
Sabihin mo!
Nurse! Buksan mo ang ibang body bags!
- Ano'ng ginagawa mo? - Kailangan kong malaman.
Malaman ang alin?
- Bakit niya ginawa ang pambobomba. - Paano?
Baka nandito ang kasagutan.
Sino ang Panginoon mo?
Man rabbuka?
"Sino ang Panginoon mo?"
'Yan ang unang tanong
na itatanong sa atin ng mga anghel sa libingan.
Ang libingan ay panandaliang lugar.
Pagkamatay natin,
mananatili tayo sa lugar na ito hanggang sa Araw ng Paghuhukom.
Masasagot mo ba
kapag tinanong ng mga anghel, "Sino ang Panginoon mo?"
Opo.
Sa ngayon ay "Allah" ang isasagot mo.
Pero kalaunan sa libingan,
kung wala kang sapat na pananampalataya,
hindi mo ito masasagot.
Alam mo ba kung anong pagpapahirap ang makukuha mo
kapag hindi mo nasagot ang tanong?
Una, sisikip ang puntod mo.
Iniipit ka,
hanggang ang mga tadyang mo ay mapisa hanggang sa gitna.
Kaluwalhatian sa Diyos. Di ko mailarawan ang lagim.
Tapos ay magtatanong ulit ang mga anghel.
"Sino ang propeta mo? Ano ang relihiyon mo?"
Ang mga kulang sa pananampalataya ay hindi makakasagot.
Pagkatapos ay wawasakin ng mga anghel ang mga katawan nila,
dudurugin ang laman at buto nila gamit ang malaking martilyo.
Babatuhin sila ng mga bato at wawasakin ng mga ahas.
Habang nakahiga sila sa higaang apoy.
Kung papahirapan sila sa impyerno, bakit gano'n pa rin sa libingan?
Mahinang tanong 'yan.
Mali ang mga itinatanong mo.
Bakit naman po?
Ang pagkakaroon ng pananampalataya ay paniniwala nang walang pag-aalinlangan.
Kung maniniwala tayo nang walang pag-aalinlangan,
isang biyaya ang darating para gabayan ang ating pang-unawa.
Nabanggit ang pagpapahirap sa libingan sa Qur'an at sa Hadith.
Bakit ba tinatakot ng relihiyon ang mga tao?
Marami na akong nakilalang tulad mo,
mga taong kulang sa pananampalataya,
sa huli, lubusan na silang nawalan ng paniniwala.
Maniwala ka.
Ang kabilang buhay,
ang pagpapahirap sa impiyerno,
di natin alam kung kailan ito darating.
Baka malayo pa sa hinaharap.
Pero ang pagpapahirap sa libingan ay maaaring mangyari sa 'yo anumang araw.
Bukas,
o kahit ngayon.
Dahil pwedeng kunin ng mga anghel ang kaluluwa natin anumang oras.
Makukuha ng mga anghel ang kaluluwa natin,
o kaya tayong pasabugin ng isang taong may takot sa Diyos?
- Sita. - Adil.
Sita.
Dapat nasa bayan na tayo bago dumilim.
Nagsaliksik ako.
Napapalibutan ang nayong ito ng gubat at lambak.
Dalawang daan lang ang lulusutan.
Oo, isa sa silangan, sa gate na maraming guwardiya.
At sa kanluran, kung saan may lumang lagusan.
May dahilan kung bakit walang gustong pumasok do'n.
Sita!
Ilang taon nang walang nangahas na pumasok dito.
May multo, Sita.
Malaki ang mata nito, laging nakabuka ang bibig nito.
Sinomang makakita dito ay di na makakalabas.
Habambuhay.
Ayos lang tayo rito.
Nakakapag-aral tayo. Nakakakain.
Kung makalabas tayo, saan naman tayo pupunta?
Wala tayong pera.
May limampung libo ako.
Hahanapin mo ang libingan kung saan niya ito nirekord?
- Oo. - Para saan?
Gusto kong patunayan na peke ito
at walang tunog galing sa libingan.
At kapag napatunayan mong peke, ano na?
Sita! Tapos ano?
Ibig sabihin, di pinatay si Mama at Papa ng isang baliw na naniniwala sa multo,
pero ng taong naniniwala sa relihiyon!
Dapat nagdala tayo ng flashlight.
Saan mo nakuha 'yan?
Galing 'to sa bahay, dalawang buwan na, pagkalipat natin dito.
May silbi din ako minsan.
Lagot.
Ayos lang, tuloy lang tayo.
Hahanap tayo ng daan palabas.
Sita. Nahihirapan na akong huminga.
Ako rin.
Kulang sa oxygen dito.
Adil?
Sita! Sit!
Adil?
Adil!
Sita!
Adil!
Sinong nandiyan?
Sino ka?
Sagutin mo ako!
Ismail.
Nahihirapan ang lahat, Sita.
Pero hindi ibig sabihin no'n na pwede tayong magrebelde.
Ang lahat ng ito ay pagsubok lang.
Hindi ito parusa.
Senyales ito na may nagmamalasakit sa 'yo,
para hindi ka magkamali.
Kailangan mong tandaan,
binibigyan tayo ng Allah ng kamalasan sa dalawang dahilan.
Una,
nais ng Allah na alisin ang ilan sa ating mga kasalanan.
Pangalawa,
para sumuko tayo kay Allah.
Papa…
Mama…
namimiss ko na kayo.
Nagbago na ang lahat.
Sino si Ismail?
Bakit mo tinatanong 'yan?
Nakita ko si Ismail.
Ano'ng pinagsasabi mo, Sita?
Sa lagusan.
May batang lalaki. Sabi niya siya si Ismail.
As-salamu alaykum.
Sandali.
Bakit nakaputing hijab pa rin siya?
Ang patakaran ay patakaran, Teacher Umaya.
Kailangan nilang malaman na nakagawa sila ng kasalanan.
Sino 'yon?
Si Mr. Ilham. Ang may-ari ng paaralan at nagbabayad para sa ating lahat.
Mabuting tao.
Pinagpala Siya na nasa kamay ang kapangyarihan,
at may kakayahan sa lahat ng bagay.
Teacher Umaya, sandali!
Sandali, mag-usap tayo!
Sandali!
Teacher!
Umaya!
Kailangan ko siyang pigilan na gawin 'yon sa mga bata.
Hindi natin alam kung totoo.
Baka tsismis lang 'yon!
Alam mo.
Alam ng lahat dito.
Pero wala tayong ginagawa.
Marami na siyang nagawa para sa mga bata.
Binigyan niya sila ng kinabukasan.
Katulad ni Ismail?
Patay na siya.
Nasaan ang kinabukasan niya?
Teacher.
Ano naman ang kailangan niya ngayon?
Sino?
Si Adil.
Ang kuya ni Sita.
Adil!
Sita!
Adil!
Sita!
- Sita! - Adil!
Sita!
Bitiwan mo ako!
Sita!
Ano'ng kailangan ninyo kay Adil?
Di ninyo 'to malulusutan!
Kumalma ka.
Hahabulin ko kayo hanggang libingan pag may nangyari sa kanya!
Sita!
Adil!
Halika na.
Kunin mo 'to.
Ang bag mo.
Nilagyan ko 'yan ng damit mo, pera at pagkain.
Ito rin.
Patawarin mo ako.
Para sa mga bagay na nangyari…
at mangyayari pa sa 'yo.
Adil!
Uy, Adil!
Halika na!
Kailangan nating magmadali!
Tara na!
Bilis!
Doon tayo sa gate.
Baka walang bantay do'n sa gabi.
Ito lang ang daan palabas.
Di na tayo dapat maniwala sa mga bagay na di totoo.
Mababaliw tayo,
at magdurusa ang ibang tao sa kabaliwan natin.
Pasensya na, di ako nakatulong.
Pabigat lang ako sa 'yo.
Kahit na mas matanda ako.
Kapag nakalabas tayo rito,
makakatulong kang mag-isip kung saan tayo titira.
Ibinenta na ni Tito ang bahay natin.
Di niya pwedeng malaman kung nasaan tayo.
Baka ibalik niya tayo rito.
Adil, ano'ng ginawa nila sa 'yo?
Baka mga hayop lang.
Tara na!
Wag kang matakot, Dil.
Walang makakapigil sa 'tin para makaalis dito.
Adil?
Bakit ang lamig ng kamay mo?
Sinong nandiyan?
Ismail.
Tulong…
Tulungan mo ako…
Adil!
Tulungan mo ako…
Adil.
Tulungan mo ako…
Adil?
Tara na!
Wag mo akong iwan!
Wag mo akong iwan…
Wag mo akong iwan!
Salamat, Nurse Sita.
Walang anuman, ma'am.
Dahil wala siyang kamag-anak,
ilibing natin siya sa paraang Islam.
Makakatulong ang kapatid mo, di ba?
Opo, ma'am.
Nakatayo siya sa tabi ko ngayon.
May ipinapakanta siya sa akin
na gusto niyang marinig no'ng bata pa siya,
para aliwin siya.
Iniwan na kita…
GANDA MARDANI
PROPESOR NG NATIONAL TECHNOLOGY INSTITUTE
NOMINADO SA HABIBIE AWARDS
Para mahanap ang aking sarili
Nurse Sita!
Hindi mabilang
Na kabilugan ng buwan
Sa hangganan
Ng asul na karagatan
Heto, ako na.
- Salamat. - Walang anuman.
Nurse Sita?
Opo, Mr. Pandi.
Di kami lalabas ngayon.
Nalulungkot kami na pumanaw na si Mr. Ganda.
Pero gusto kong lumabas, honey.
Hindi.
Mr. Pandi.
Pwede kang lumabas. Ako na ang bahala kay Mr. Ganda.
Hindi.
Hindi ba tayo pupunta sa burol?
Pupunta na tayo sa mga burol araw-araw niyan.
- Hindi. - Nakaka-stress.
- Hindi. - O kaya…
lalabas na lang si Mrs. Nani nang mag-isa.
Sasamahan ka ng isa sa mga nurse. Ayos ba 'yon?
Hindi!
Di ko siya hahayaang magpunta kung saan pag wala ako.
Wala siyang ingat!
Sige, dito na lang kayong dalawa. Ilalabas kita bukas.
- Okay, mahal? - Okay?
Pwede tayong mag-picnic bukas.
- Ipangako mo! - Oo.
- Pangako! - Napakaganda.
Halika na.
Malapit na 'yong palabas ng anak ko.
Sino sa kanila?
Hala.
'Yon siya!
Kahit ang producer natin maraming alaga. Di ba, sir?
ANG INSPIRASYON NATIN.
I-welcome natin ang isang pet shop worker…
Salamat, Nurse Sita.
Dapat nasa show ka ng anak ko.
Gaano ka na katagal nagtatrabaho bilang pet shop worker?
- Limang taon na ngayon. - Wow, grabeng dedikasyon.
Dahil mas mahalaga ang pag-aalaga sa matatanda kaysa sa mga hayop.
Nurse Sita!
Ako na ang bahala rito. Puntahan mo si Mr. Wahyu.
Hayaan mo siyang maghintay.
Anong gayuma ba ang ibinigay mo sa kanya?
Sabihin mo. Baka makakuha din ako.
- Tumigil ka nga. - Seryoso ako!
Kung gusto ka niyang pakasalan, pumayag ka na.
Mr. Wahyu?
Pakisabi sa mga anak ko na umalis na
at wag na akong guluhin pa.
Kailangan nang magpunta ni Mr. Wahyu sa check-up niya.
Papuntahin mo na lang dito ang doktor.
Kasama ito sa serbisyo.
Hindi ito mumurahing nursing home.
Di namin tinatratong pasyente ang mga kliyente namin dito, ma'am.
Hinihikayat namin silang gumalaw. Pati na ang pagpunta sa doktor.
Tinatrato nila akong matandang sakitin.
Mahina!
Kaya ayaw kong umuwi.
Ayaw kong tumira kasama sila.
Papa.
Anuman ang ibinibigay dito, kaya naming ibigay sa bahay.
Isa pa, makakasama mo ang mga anak at mga apo mo.
Tama na.
Ayaw ninyo sa akin.
At ayaw ko rin sa inyo.
Magkanya-kanya na lang tayo.
Umuwi na kayo.
Ngayon na!
Salamat, Nurse Sita.
Pasensya na, sir.
Gagawin ko ang lahat para alagaan ka.
Pero magpapasalamat ako kung di mo ako pinilit na magsinungaling.
May check-up ako ngayon, di ba?
Mamayang hapon, sir.
Pero sabi mo ngayon na.
Kaya di ka nagsinungaling.
Ang totoo, tinawag kita para gawan ako ng tsaa.
Di masarap ang gawa no'ng iba.
Bengawan Solo
Kung paano ang iyong kapalaran
Sa loob ng mahabang panahon
Kaaya-aya ka sa paningin ng lahat
Ngunit sa tag-araw
Ikaw ay matutuyo
Ngunit kapag umuulan…
Nandito kami para di masayang ang oras mo.
Hindi ito mangyayari.
Ano'ng ibig mong sabihin?
Marami na kaming nakilalang gaya mo, hindi ikaw ang una.
Nakakalungkot. Walang nagtagumpay.
Para alam mo lang, totoo ang sinabi niya sa 'yo.
Ayaw sa kanya ng mga anak niya.
Ayaw niya rin sa amin.
Napakamahal ng lugar na ito kaya pinauuwi na namin siya.
Kami ang nagbabayad para sa kanya.
Wala na siyang natitirang pera.
Kung sa tingin mo ay mapapaibig mo siya,
pakasalan siya, at kunin ang pera niya,
sayang lang ang oras. Dahil wala nang natirang pera.
Pero kung kailangan mo ang trabahong 'to,
pwede kang maging full-time nurse sa bahay.
Hindi pwede!
Ayokong makita ang gold digger na 'yan araw-araw.
Kaya kong magdesisyon na wag na siyang alagaan.
Kaya ko siyang kumbinsihin na umuwi at umalis na rito.
Gusto mong malaman kung paano?
Lumuhod ka
at magmakaawa sa harap ko.
Akala mo kahit may pera ka,
at magarbong edukasyon,
kaya mong tapak-tapakan ang mga tao?
Sige.
Pero hindi ako.
Luhod
at halikan mo ang mga paa ko.
Nasaan ako?
Sir.
Mama…
Hinga, sir.
- Nasaan si Mama? - Hahanapin namin siya.
Hahanapin namin ang Mama mo.
Sino ka?
Ako si Sita, ang nurse mo.
Tutulungan na kitang humiga.
Ayos ba?
Nasaan si Mama?
Dalhin mo ako kay Mama…
Sige.
Mama…
Kung wala tayong sapat na sampalataya, di natin ito masasagot.
Dapat magtanong ang mga anghel sa kanilang wika.
Hindi sa Arabic.
Pag tayo'y namatay, saglit na mananatili ang kamalayan natin,
at mapupuno ito ng mga sensasyon na naaalala natin noong nabubuhay pa tayo,
kasama na ang takot, kasalanan, pagsisisi.
Ang totoo, sa mga nagsasabing nakakita ng mga multo, Satanas,
o ibang supernatural na nilalang, may simpleng paliwanag dito.
Kapag wala kang sapat na oxygen sa utak,
magha-hallucinate ka.
Pag nararamdaman kong oras ko na,
magtatagal ako sa banyo para dumumi,
para hindi ako makaabala.
Hindi siya?
Hindi.
Matuwid ang buhay ng isang 'yan. Kagalang-galang.
Mabuting tao, ayon sa mga nakakakilala.
Hindi ibig sabihin no'n na wala siyang sikreto.
Wala akong nahanap.
ISINILANG: MAY 4, 1959 NAMATAY: OKTUBRE 17, 2017
Kung totoo man ang pagpapahirap sa libingan,
wala sa lupaing ito.
Hindi ang katawan ang pinahihirapan, kundi ang kaluluwa.
Di natin ito nakikita o naririnig.
Sabi nila, ang katawan at kaluluwa ito.
Alam kong ilang taon mo na itong pinag-aaralan.
Pero kabaliwan 'to.
Para matigil na ang paniniwala sa mga pamahiin.
Pero nakita natin.
Nakita natin 'to sa lagusan.
Nakita natin…
Nakakita tayo ng multo.
Kulang ang oxygen sa utak natin, kaya nag-hallucinate tayo.
Dapat may magpatunay na ang relihiyon ay panakot lang
at nakakagawa sila ng kakaibang bagay dahill dito tulad ng suicide bombing.
Kinukuwestiyon mo ang relihiyon.
Paano kung totoo nga ito?
Ito ang pinagmulan ng kalungkutan natin.
Sampung taon na no'ng matagpuan mo ang libingang ito.
Napatunayan mo rin na walang tunog mula sa libingan.
Di pa ba sapat 'yon?
Di sapat para kumbinsihin ang iba.
Kung ayaw mo akong tulungan, ayos lang. Kaya kong mag-isa.
Ililibing natin sa tabi nito ang lalaking 'yon.
Bakit?
Para makasiguro na kung pahihirapan siya sa libingan,
gano'n din ang mangyayari do'n sa ililibing natin.
Sino ang taong ito?
Sigurado kang siya talaga 'yon?
Siya ang pinakamalupit na taong nakilala ko.
Ano'ng ginawa niya?
Sino siya, Sit?
Hindi ko pa masasabi sa 'yo ngayon.
I. MASBETH
Sino ang Panginoon mo?
I. MASBETH ANG MAMAMATAY TAO NA NABARIL NG PULIS
ANG MANGGAGAWANG NAKAPAG-RECORD NG PAGPAPAHIRAP SA LIBINGAN
SI AFRIZAL, 35, AY NAKARINIG NG SIGAW MULA SA LIBINGAN NI I. MASBETH,
PERO WALANG NANINIWALA.
ANG SUICIDE BOMBER AY ISANG FACTORY WORKER
Ito ang pinakamahalaga. Ang mga minamahal natin.
Pa! Ninakaw niya ang pera natin!
Hoy! Sandali.
- Sandali lang. - Sita!
May bomba sa labas!
Bakit hindi mo hinabol 'yong lalaki?
La?
Ano'ng nangyayari?
Bakit mo ako pinakasalan?
Ano'ng ibig mong sabihin?
Bakit mo pa ako pinakasalan?
Dahil mahal kita.
Hindi 'yon.
Kailangan ko ng lalaking iintindi sa akin.
May emosyonal akong pangangailangan, hindi lang pera.
Pero ikaw ay…
mas gusto mo pang kasama ang mga bangkay!
Gusto ko nang makipaghiwalay.
Di ko alam kung saan ako pupunta. Kaya't pakiusap, ikaw na lang ang umalis.
Bengawan Solo
Kung paano ang iyong kapalaran
Sa loob ng mahabang panahon
Kaaya-aya ka sa paningin ng lahat
Mr. Wahyu?
Naniniwala ka ba sa mga relihiyon, Sita?
Bakit mo naitanong 'yan?
Sabi mo sa akin kanina ayaw mong nagsisinungaling.
Natatakot kang magkasala?
Di kailangang matakot magkasala para maiwasan ang pagsisinungaling.
Di ba't ang relihiyon ang nagbabawal sa 'ting magsinungaling?
Kahit na walang relihiyon, may konsensiya pa rin ang mga tao.
Ang konsensya ay resulta ng ating thinking process
base sa moral values o value system na pinaniniwalaan ng isang tao.
Hindi kailangang ibase sa sistemang pangrelihiyon.
Ang sistemang pinaniniwalaan ko ay di ipinagbabawal ang pagsisinungaling,
pagnanakaw, o kahit pagpatay.
Kaya kong gawin lahat ng 'yon
nang hindi nakokonsensiya.
At kung kaya kong dayain ang batas ng tao,
malaya kong gawin ang gusto ko,
nang walang anumang kahihinatnan.
Kung di ka naniniwala sa relihiyon,
pag namatay ka, naniniwala ka na wala itong kahihinatnan?
Naniniwala ka ba sa pagpapahirap sa impiyerno
o ang pagpapahirap sa libingan?
Ano ba ang pahihirapan?
Ang kaluluwa natin o katawan?
Kung ito ang ating katawan,
matagal na itong patay.
Wala na tayong mararamdaman.
Maramdaman man natin,
magiging manhid na tayo sa patuloy na pisikal na kaparusahan.
Saka paano ang iba
na nasisiyahan sa pisikal na pagpapahirap?
Mga masokista.
Hindi ba sila matutuwa sa pagpapahirap?
At kung ang kaluluwa ang pinahihirapan,
bakit laging binibigyang-diin sa mga relihiyosong aralin
na ang katawan natin ang pahihirapan?
Kaya iniisip mong magagawa mo ang lahat
dahil alam mong di ka makakatanggap ng parusa?
Ginagawa ko ang gusto ko.
Totoo na karamihan sa ginagawa ko
ay di naaayon sa kaugalian ng karamihan.
Pero may ilan sa mga ginawa ko
ay itinuturing ng mga tao na mabuting gawa.
Kasama ang pagpopondo sa boarding school
at panggagahasa sa mga estudyante?
Bakit, sir?
Nagulat ka?
Sino ka, Sita?
Estudyante ako sa paaralan mo.
Isa sa mga biktima mo ay ang kapatid ko.
Pero nakatakas kami.
Hindi bababa sa 50 ang biktima mo.
Pero isa sa kanila ay nawala.
Si Ismail.
Bakit ka natahimik, sir?
Nakokonsensiya ka?
Ano'ng batayan mo?
Binigyan ko ang lahat ng mas magandang pagkakataon sa buhay.
Kasama ang mga tinatawag mong "biktima."
Bakit ka biglang nawala at nagpalit ng pangalan?
Nahirapan ka bang dayain ang batas ng tao?
Adil. Adil, tama na.
Tigil!
Magaling.
Kawili-wili ang naging buhay ako.
Dapat ay may magsulat ng libro tungkol dito.
Naaalala kita.
Narinig ko rin ang tungkol
sa nangyari sa mga magulang n'yo.
Dapat sana ay binigyan ko kayo ng mas magandang buhay.
Maayos ang buhay namin.
Sigurado ka?
Oo.
Dahil may layunin kami.
Ano 'yon?
Ang makita kung anong mangyayari sa mga taong katulad mo sa libingan.
Ano'ng ibig mong sabihin?
Dahil kung ang makasalanang tulad mo
ay walang kaparusahan,
kung ganoon ay totoo pala
na ang relihiyon ay isang kahibangan.
Ibig mong sabihin, ang pagpapahirap ng dalawang anghel
na nagngangalang Munkar at Nakir?
Magpapakitang magagandang nilalang kung tayo ay banal,
at nakakatakot na nilalang kung walang pananampalataya?
Kahit na may kaparusahan
para sa mga makasalanan sa kabilang buhay,
ano ang pinaka-nakakatakot?
Depende kung ano ang pinaka-kinatatakutan mo.
Ano ang pinaka-kinatatakutan mo?
Sigurado akong ang pinaka-kinatatakutan mo
na ang lahat ng sinabi nila sa 'yo tungkol sa pagpapahirap sa libangan
ay totoo pala lahat.
At para sa akin,
natatakot ako sa walang katapusang pagkalito.
At naranasan ko ito.
May sarili akong pagpapahirap.
Ang magagawa ko lang ngayon
ay tulungan kayong makamit ang layunin n'yo.
Walang saysay ang buhay!
Ang buhay ay isang biro!
Ang sinumang sumusubok na hanapin ang kahulugan nito ay isang hangal!
At ang iba ay talunan!
Naririnig n'yo ako?
Makinig kayo sa akin!
Ang iyong tubig ay umaagos
Sa malayo…
Good luck.
Ayaw ng pamilya niya
na isapubliko ang pagkamatay niya.
Hiniling nila sa amin na asikasuhin ang kanyang libing.
Hinayaan mong mabuhay siya nang matagal.
Ba't di mo na lang siya pinatay no'ng nakilala mo s'ya?
Di ito tungkol sa paghihiganti.
Sa mas mahalagang bagay ito.
Hiniram ko ito.
Tumatagal ang baterya kaysa sa telepono.
At pwede mong gamitin ang infrared para makakita sa dilim.
Kung gusto mong lumabas, sumigaw ka lang.
Naririnig ko do'n sa tubo.
Di mo kailangang magpa-umaga.
Wag kang lalayo.
Takot ka? Parang di ikaw.
Di ito tungkol sa mga pamahiin.
Pag nagsara ang tubo, di ako makakahinga.
Natatakot kang mamatay?
Ano na?
Ano'ng nararamdaman mo?
Bubuti ang pakiramdam ko
kapag tapos na talaga.
Plano mo pa rin bang isapubliko ito?
Kailangan.
Kaya natin ginagawa ito.
Magagalit ang mga tao, Sit.
Ako si Sita.
Ang mga magulang ko ay biktima ng pambobomba
ng isang taong nagsabing narinig niya ang tunog
ng pagpapahirap mula sa libingan.
Natakot siya,
at nagpasya siyang mamatay bilang mandirigma para sa relihiyon,
bilang martir,
para maiwasan ang pagpapahirap sa libingan.
Ginugol ko ang kalahati ng buhay ko
sa paghahanap sa pinakamakasalanang tao.
At ano ang pakay ko?
Na mahiga sa libingan niya pag namatay siya,
at maging saksi sa pagpapahirap sa kanya kung may gano'ng bagay nga.
Naniniwala ka ba sa Diyos, Nurse Sita?
Maniniwala ako kapag nakita ko ang patunay.
Makalipas ang tatlong taon, natagpuan ko si Wahyu Sutama,
na kilala rin bilang Ilham Sutisna.
Kagalang-galang na tao sa mata ng marami,
mayaman at mapagbigay,
maraming pinondohang mga ampunan at boarding schools.
Na pinaniniwalaan ng marami na mapupunta sa langit.
Sa likod ng lahat, alam ko ang totoo.
Kung may kailangan ka, sabihan mo lang ako.
Sinabi mo minsan na sasabihan mo ang anak mo
na imbitahan ako sa palabas niya.
Binili ni Wahyu Sutama ang relihiyon
at ang dasal ng mga tao para dalhin siya sa langit,
o ginagamit lang niya silang maskara.
Ang susunod na bisita ay isang tao na bihirang mabigyan ng atensyon,
pero malaki ang naitulong sa lipunan.
Siya ay nurse sa isang nursing home.
Personal kong kilala ang mga biktima ni Wahyu Sutama
at alam ko rin ang ginawa niya sa kanila.
Kung may relihiyon,
at pagbabayaran ng mga tao ang ginawa nila dito sa mundo,
sigurado ako
na si Wahyu Sutama ang isa sa mauuna para pahirapan.
At gusto kong masaksihan 'yon.
Samakatuwid,
inilibing ko ang sarili ko kasama niya.
Binigay ko ang video recording sa producer.
Paki-play.
ANG ATING INSPIRASYON.
Di 'yan ang memory card ko.
Nasaan ang akin?
'Yan ang binigay mo.
Sinungaling. Pinagpalit mo siguro.
I-play mo yung ibinigay ko sa 'yo!
Oo, sige.
Ibalik mo. Pwede kong ibigay 'yon sa iba.
Miss.
Sino'ng nagsabing palitan mo?
Mga anak ni Wahyu Sutama?
Magkano ang ibinayad sa 'yo?
'Yon ang binigay mo sa amin!
Ang lakas ng loob mong magduda sa relihiyon!
Mga di-naniniwala!
Wag kang magsalita tungkol dito kung di mo naiintindihan!
Inihanda ko na ito mula pa no'ng mga bata tayo.
Ano'ng pumasok sa utak mo?
Paano mo nagawa 'yon?
Ano'ng ginawa ko?
Ito.
- Pinalitan mo, tama? - Ba't ko gagawin 'yon?
Kasi baka ayaw mong madamay dito.
Lagi naman akong nadadamay sa mga ginagawa mo.
Kahit noon pa, wala kang ginawang aksyon.
Kung di dahil sa 'kin, wasak ka na.
Dati na akong wasak.
At alam mo ba?
Dahil 'yon sa 'yo.
Nagsikap ako para sa 'ting dalawa!
Dahil may nagpasabog sa mga magulang natin, di ba?
Ikaw ang pumatay sa kanila.
Kung di mo sinabi kay Papa 'yong sa magnanakaw,
buhay pa sana sila ngayon.
Namatay sila para sa ano, para lang sa 150,000?
Sinabi ko kay Papa dahil wala kang ginawa no'ng sinabi ko 'to sa 'yo!
Wala kang ginawa! Dahil duwag ka!
Ano'ng magagawa ko?
Wala akong magagawa!
Ano'ng gusto mong gawin ko?
Ikaw ang kuya ko.
Pero di ko naramdamang protektado ako mula pa no'ng mga bata pa tayo.
Kung hindi ako kikilos, sino?
Wala akong nagawa para sa sarili ko.
Kasama na 'to.
Ginagawa ko 'to para kina Mama, Papa, at sa 'yo!
Ginawa mo ang lahat para sa kapakanan mo, di para sa iba.
Di totoo 'yan. Alam mo 'yan.
Oo.
Lahat ng ginawa mo, akala mo ginawa mo para sa iba.
Hindi.
Ginawa mo ito para gumaan ang pakiramdam mo.
Hindi para sa iba.
'Yong matatanda sa nursing home, may pakialam ka ba sa kanila?
Wala.
Pinagsasamantalahan mo sila.
Ang sama mo.
Alam mong tama ako!
Hindi.
Pagkatapos mong makuha ang gusto mo sa kanila,
babalik ka ba do'n at aalagaan sila nang tapat?
Lahat ng ginawa mo,
ginawa mo lang para sa sarili mo.
Nurse Sita.
Nurse Sita!
Nurse Sita…
Mrs. Nani?
Ano'ng problema?
Niloloko ako ng asawa ko.
Kasama mo si Mr. Pandi dito.
Kailan siya nagkaroon ng oras para magloko?
Niloloko niya ako sa kwartong 'yon.
Kaninong kuwarto?
Nani.
Patawad, mahal ko.
Patawarin mo ako.
Nani…
Patawad.
- Bumalik na tayo. - Wag kang lalapit sa 'kin!
Patawad.
Magkasama tayo ng 50 taon.
Paano mo nagawa 'yon?
Patawad.
Wag kang lalapit sa 'kin!
Sir, pakiusap!
Patawad…
Mr. Pandi, mas maiging mapag-isa muna si Mrs. Nani ngayong gabi.
Hindi! Wala siyang dapat gawin mag-isa.
Di siya maingat!
- Malamya siya! - Alam ko.
Hindi.
Ngayong gabi lang, sir. Hayaan mo siyang kumalma.
Matulog ka muna sa kwarto ni Mr. Wahyu. Okay?
Gusto mo kong matulog sa kuwarto ng patay?
Bawat kuwarto rito ay pagmamay-ari dati ng namatay na.
Gusto kong makasama ang asawa ko.
Pakiusap, sir.
Sir, pakiusap! Ngayong gabi lang.
Pakiusap, sir.
Gusto ko siyang makasama!
Nani!
Hindi!
Wag mo akong iwan!
Nani!
Nurse Sita…
Sabi ko na sa 'yo na di siya maingat!
Malamya siya!
Bakit mo siya iniwang mag-isa?
Gusto ko lang humingi ng tawad sa kanya.
Gusto kong maging payapa pag namatay ako.
Nani…
Patawad, Nani…
Ma'am?
Mrs. Juwita?
Madalas mong banggitin na naririnig mo ang mga patay.
Alam kong di ka naniniwala sa akin.
Maniniwala ako pag nakita ko mismo.
Hindi mo ito makikita kung di ka naniniwala, Nurse Sita.
Ang mahalaga ay naniniwala ang mga tao rito.
Matutulungan mo ba ako?
Sumali ka, Nurse Sita.
Dito na lang ako.
Kailangan mong sumali, Nurse Sita.
Ikaw ang dahilan ng pagkamatay ni Nani!
Maghawak-kamay ang lahat.
Walang bibitaw.
Tinatawag ko
ang mga kaluluwang gumagala,
sa may gusto pang maiayos ang mga bagay-bagay sa mga nabubuhay.
Pakinggan n'yo kami. Pumunta kayo sa amin.
Pakinggan n'yo kami.
Nais naming makipag-usap.
Pandi.
Katabi mo si Ganda.
Ganda?
Bumata kang tingnan.
Nani?
Halika.
May gustong sabihin sa 'yo ang asawa mo.
Halika, Nani.
Pandi…
Honey?
Nani?
Nani, mahal ko.
Nais kong makita kang muli.
Nais kong humingi ng tawad sa 'yo.
Patawarin mo ako.
Hindi ako matatahimik kung di mo ako mapapatawad.
Di mapapakali ang puso ko kung hindi mo ako mapapatawad.
Gusto kitang makita, mahal ko.
Hindi na tayo magkikita pang muli.
Hindi na!
Kahit sa kamatayan, hindi tayo magkikita.
Maliban na lang…
kung papatayin mo ang babaeng 'yon.
Patayin mo ang babaeng nang-akit sa 'yo.
Makasalanan siya.
Kapag napatay mo siya, magkikita tayong muli.
Mrs. Juwita.
Hindi ito tama!
Ano'ng sabi mo, Nurse Sita?
Hindi ito tama, ma'am!
Kailangan mong makita.
Hindi kailangan ng mata mo para makita.
Kailangan mo lang maniwala.
Maniwala ka, Nurse Sita.
Ipikit mo ang mga mata mo.
Maniwala ka, Nurse Sita.
Tanghalian na, mga sir, ma'am.
Mga sir.
Ma'am.
Sita?
Sita.
Adil?
Sita…
Natatakot ako, Sita.
Tulungan mo si Ismail.
EL DINAR FUNERAL HOME
Hello?
Ano'ng ginagawa mo?
Nagtatrabaho.
Okay.
Kapag nakagawa ka ng kasalanan,
kanino ka humihingi ng awa?
Ha?
Hindi ka naniniwala sa relihiyon.
Kanino ka humihingi ng awa pag nakagawa ka ng kasalanan?
Kung kasalanan sa isang tao, hihingi ako ng tawad sa kanya.
Kung kasalanan sa Diyos?
Gaya ng ano?
Simula pagkabata, di pa ako nakakuha ng atensyon.
Wala na akong magulang.
Ako rin naman.
Pero minahal ka nila, tama?
Nagustuhan ko ang ibinigay niyang atensyon.
Sabi ni Mr. Pandi maganda ako…
Para kay Nani!
Sita! Hawakan mo!
- Takbo, Lani! - Di kita pwedeng iwan.
Hahawakan ko!
- Hindi! - Takbo! Bilis!
Lani!
Lani…
Tatawag ako ng ambulansya.
Hindi na, Sita.
Nakakapagod ang mabuhay.
Wag mong sabihin 'yan.
Kailangan mong mabuhay.
Manatili kang buhay.
Para saan pa?
Lani!
Lani, tumigil ka!
Lani!
Nakikiapid siya.
Dapat parusahan ang nakikiapid.
Mr. Hadi, bakit?
- Bakit? - Totoo ang pagpapahirap sa libingan.
Ibig sabihin may impiyerno rin.
Ayaw kong pahirapan ako sa libingan ko.
Sino'ng nagsabing totoo ang pagpapahirap sa libingan?
Doon.
Dumarami ang mga tao na bumibisita sa mga sementeryo
para i-record ang tunog ng pagpapahirap sa libingan,
mula ng ibinahagi ng ilang kabataan
ang recording ng pagpapahirap sa libingan.
Na-curious kami matapos naming mapanood 'yong babae sa TV
na inirecord ang pagpapahirap sa libingan. Sabi niya kasinungalingan ito.
Pero no'ng kami mismo ang nag-record, napatunayan naming mali siya.
RECORDING NG PAGPAPAHIRAP SA LIBINGAN
FOOTAGE NG PAGPAPAHIRAP SA LIBINGAN
"Sino ang Diyos mo?"
Masisira ang ating katawan!
Siyempre takot ako!
Tulong!
Sabi ng bomber takot sila sa pagpapahirap sa libingan!
Gusto nilang pumunta sa…
langit!
Tayo'y magpasalamat,
dahil lahat ngayon ay naniniwala na sa pagpapahirap sa libingan.
Ginagawa nitong mas tapat ang mga tao at may takot sa Diyos.
Nagbago na ang mundo, Sita.
Dahil sa 'yo.
Walang saysay ang lahat!
Paanong ang mga tulad ni Wahyu ay nananahimik sa libingan niya?
Katapusan na ng mundo!
BREAKING NEWS NAGPAPANIK ANG MGA TAO
- Tulong! - Ang katapusan ng mundo!
Nasaan ka, Wahyu?
Tulong!
Adil!
Adil, tulong!
Adil!
Nagha-hallucinate yata ako.
Laging may daanan palabas.
Sinong nandiyan?
Ismail.
Tulungan mo ako!
Nagha-hallucinate ako.
Adil?
Adil!
Sita!
Adil?
Hindi mo ba nakikita?
Nagha-hallucinate ako.
Kulang sa oxygen.
Walang sapat na oxygen.
Papa…
Mama…
Tulungan n'yo ako.
Papa?
Mama?
Papa, Mama…
Patawarin n'yo ako.
Ang konsensya ay resulta ng ating thinking process
base sa moral values o value system na pinaniniwalaan ng isang tao.
Ang sistemang pinaniniwalaan ko ay di ipinagbabawal ang pagsisinungaling,
pagnanakaw, o kahit pagpatay.
Kaya kong gawin lahat ng 'yon
nang hindi nakokonsensiya.
Sino kayo?
Natatakot kami.
Natatakot saan?
Tulungan mo kami.
Paano?
Tulungan mo si Ismail. Tulungan mo kami…
Paano ko siya tutulungan?
Tulungan mo si Ismail. Tulungan mo kami…
Di mo kailangan ng mata para makakita.
Kailangan mo lang maniwala.
Tulungan mo kami. Tulungan mo si Ismail…
Paano?
Tulungan mo si Ismail.
Bakit mo ako iniwan?
Natatakot ako!
Ano'ng kinatatakutan mo?
Halika na!
Pwede kang tumalon.
Hindi ko kaya.
Kaya mo.
Maniwala ka lang.
Salamat sa pagtulong mo sa akin.
Wala nang mabibiktima pagkatapos nito.
Adil!
NAGRERECORD
Tulong…
Sino ang Diyos mo?
Gusto kong magsisi.
Tulungan mo akong magsisi.
Sino ang Diyos mo?
Gusto kong magsisi.
Paano ako magsisisi? Tulungan mo ako.
Tulungan mo akong magsisi.
Paano ako magsisisi?
Tulungan mo akong magsisi!
Paano ako magsisisi?
Gusto kong magsisi!
Humihingi ako ng tawad kay Allah, ang Diyos ng lahat ng nilalang.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
Humihingi ako ng tawad kay Allah, ang Diyos ng lahat ng nilalang.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
Humihingi ako ng tawad kay Allah, ang Diyos ng lahat.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
Humihingi ako ng tawad kay Allah, ang Diyos ng lahat.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
Humihingi ako ng tawad kay Allah, ang Diyos ng lahat ng nilalang.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
Humihingi ako ng tawad kay Allah ang Diyos ng lahat ng nilalang.
Humihingi ako ng tawad kay Allah para sa mga kasalanan ko.
- Akala ko hindi na kita makikita. - Halika na.
- Hindi ko kaya. - Hindi, halika na!
- Sige na! - Hindi!
Kailangan mong mabuhay, kailangan nating mabuhay!
Tayo na!
Sino ang Diyos mo?
Alam mo ba?
Kahit na may kaparusahan para sa mga makasalanan sa kabilang buhay,
ano ang pinaka-nakakatakot?
Depende kung ano ang pinaka-kinatatakutan mo.
Ano ang kinatatakutan mo?
Sigurado akong ang pinaka-kinatatakutan mo
na ang lahat ng sinabi nila sa 'yo tungkol sa pagpapahirap sa libingan
ay totoo pala lahat.
Mahal ko,
gabi na.
Matulog ka na, magpipiknik tayo bukas.
Nagsalin ng subtitle: Manolo Aycardo