Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Mga binibini at ginoo, isang masigabong palakpakan
para kay Wanda Sykes!
Philadelphia, maraming salamat.
Salamat!
Grabe, nasasabik akong narito, Philadelphia,
para i-shoot ang aking special.
Alam n'yo, ang huli kong special ay noong 2019. Tinawag itong Not Normal.
Oo.
Mula noon, nagkaroon tayo ng pandemya,
paghihimagsik,
nabaligtad ang Roe v. Wade.
Oo.
Tinawag ko dapat 'yon na Ang Dating Masasayang Araw.
Shet.
Ano ba 'yan?
Monkeypox, mga lanternfly,
pagbaha sa California, nagyelo sa Texas,
ang Black na si Kanye ay may suot na "White Lives Matter" na T-shirt.
Siguro tatawagin ko ang special na ito, Heto na si Hesus.
Nabuhay tayong lahat sa pandemya. Ano ba 'yan!
At nakakatakot ang COVID, kasi di mo alam gagawin nito sa 'yo
hangga't di mo ito nakukuha.
At sa wakas nakuha ko ito. Matapos ang dalawang taon. Oo.
Pero nabakunahan ako, kumpletong bakuna,
kaya nga, medyo mahirap ang unang dalawang araw.
Nakabukod ako sa guestroom,
para di ako maabala ng maybahay ko, pati na rin ng mga anak ko.
Kaya nga sa ikatlong araw, sabi ko, "Shet."
"Paano ako makakakuha ng matagalang COVID?"
"Hiyang ito sa akin."
"Ito'y parang oras sa sarili ko."
Shet, puro tulog lang ako doon, nanonood ng kahit anong gusto ko.
At ang maybahay ko, iiwan niya ang pagkain ko sa pinto.
Sabi niya, "Babe, bakit may tuwalya sa ilalim ng pinto?"
E kasi, nagma-marijuana ako sa loob…
"Kasi di ito puwede sa inyo!"
"Kayo lang naman inaalala ko!"
Pagkalipas ng ilang araw, maybahay ko naman ang nagkaroon.
Oo, sabi niya sa akin, "Babe, nagpositibo ako."
"Kaya, alam mo na, puwede na kitang samahan diyan."
Sabi ko, "Hindi."
"Bago pa 'yang sa 'yo. Pagaling na ako."
"Mas aktibo ka."
Ang sabi niya, "Di 'yon ganoon."
Sabi ko, "Di mo alam. Hindi ikaw si Sanjay Gupta."
"Doon ka sa kwarto natin."
Tapos anak na lalaki ko naman ang nahawa.
Pero di nahawa ang kanyang kakambal.
Bakit? Kasi isang trese-anyos na babae s'ya na ayaw makihalubilo sa amin.
Nakita n'yo sana siya, naglalakad 15 metro sa unahan namin,
umaastang si Beyoncé at kami ang Destiny's Child.
To the left, to the left
Pero may mga bagay akong nami-miss sa lockdown. Oo.
Di tayo noon nagpapapasok ng ibang tao sa bahay natin.
Wala kayong pinapapasok na iba. Wala. Nami-miss ko 'yon,
kasi nakakatuwa papuntahin sa likod mga puti kong kaibigan.
Gustong-gusto ko 'yon.
"Hindi, Carol, doon ka sa likod."
"Alam mong di ka puwede dumaan dito."
"Doon ka sa likod, ngayon na. Sige na."
"Susunod ako sa may fire pit. Sige na."
Maraming inuman sa tabi ng fire pit.
Maraming magagandang bagay noong pandemya, tama?
May online church tayo.
Gusto ko ang online church! Ang galing n'on, di ba?
Kaso late pa rin ako. Di ko alam paano nangyari 'yon.
Maglo-log in ka lang naman, Wanda.
Gusto ko online church.
Bagama't nawalan ako ng kontrol sa Linggo ng Komunyon.
Oo, alam n'yo na,
sasabihin ng pastor, "Kunin ang alak, o juice mo."
Ako nama'y, "Sabi mo alak. Tapos na."
Uupo ako hawak ang shot glass ng alak
at Ritz cracker ko.
Kasi ang katawan ni Kristo ay kayumanggi para sa akin.
Ayaw ko sa Malibu na Hesus, may blond na buhok, asul na mata. Hindi.
Hindi.
Isang paraan lang 'yan para mapanatili ang white supremacy.
Nakita n'yo na ba ang mga unang larawan ni Hesus?
Kamukha niya si Teddy Pendergrass.
'Yon ang Hesus ko.
Di ko ginagawa ang Hesus ng Nebraska. Salamat na lang.
'Yong unang dalawang komunyon noong COVID, ayos pa ako, pero sa ikaanim na buwan,
aba, buong baso na ng Cabernet ang hawak ko…
at pinalamanang bagel.
Sabi ko, "Ano ba, Wanda? Ano'ng ginagawa mo?"
"Kalokohan ito."
Sa pagtatapos ng misa, isang buong cheese plate na hawak ko.
May wine ring na sa Bibliya ko. Sabi ko, "Okay…"
"Umayos ka. Kailangan mo na nang tagapangasiwa."
Alam n'yo, may kaibigan akong di pa nabakunahan.
Ayaw niyang magpabakuna.
At tinatawanan niya ako. Sabi n'ya, "Tingnan mo ikaw."
"Di mo alam kung ano'ng meron d'yan, pagkatapos ay ipatuturok mo sa braso mo."
"Oo, hindi ko alam."
"At kung sinabi nila kung ano, hindi ko pa rin malalaman kung ano 'yon."
"Hindi ako scientist, ungas."
Pero tinatawanan nila ako.
Di daw sila basta naglalagay ng kung ano sa katawan nila.
Sabi ko, "Gumagamit ka ng artipisyal na asukal. Tumahimik ka."
Alam n'yo, di ako takot sa bakuna
kasi lumaki ako na may tinatawag kaming mosquito man.
Oo. Lumaki ako sa Virginia, sa nayon, at meron kami doong mosquito man.
Ngayon ang mosquito man
tumatawag na sila sa bahay mo at nag-iiwan ng recording
at sasabihing pupunta sila at idi-disinfect ang lugar,
at manatili lang sa loob kasama ang mga pets mo.
Oo. Pero hindi noon.
Noong mga dekada '60, basta lang sila dadating.
Oo, at nakatira kami sa kakahuyan noon,
walang mga ilaw sa kalye, bako-bakong kalsada lang.
Walang kubeta sa loob ng mga lola ko.
Kaya pag dumating ang mosquito man,
nakatutuwa 'yon para sa amin. Parang nasa circus.
Gets n'yo ako? Sa ibang lugar, naririnig nila…
Hindi sa amin. Ang amin ay…
At magkakagulo kami sa tuwa.
Kaming mga bata ay titigil sa anumang ginagawa namin…
"Ang mosquito man!"
"Oo, ang mosquito man!"
At tatakbo kami sa kalsada para batiin ang mosquito man
at makasakay sa likod ng trak niya
para maglaro sa fog ng pestisidyo.
"Hindi mo ako nakikita!"
Maglalaro kami ng habulan, at magsasaya nang husto.
At loko din ang mosquito man, ano? Kasi sa halip na sabihing,
"Mga bata, umalis kayo rito! Pumasok na kayo. Lason ito!"
Babarilin niya kami na parang nasa video game.
Babagalan pa ng lokong 'yon para mas magkaroon kami ng malaking fog.
At gustong-gusto namin 'yon.
Takbo kami, nakabuka pa ang bibig.
At pag aalis na siya sa lugar namin, pasasalamatan namin s'ya.
"Salamat po, mosquito man! Salamat!"
"Bumalik ka kaagad, ha?"
Lalakad na kami pauwi,
habang umuusok pa ang pestisidyo sa amin.
Dadapuan kami ng mga langaw,
at basta sila mamamatay.
Kaya, di ako takot sa bakuna.
Bale, ikinasal na ako. Masayang ikinasal sa isang French na babae. Oo.
At maputi siya, at…
At may kambal kami, sina Lucas at Olivia. Trese na sila.
Maputi rin sila. Oo.
Naisip ko kung ipagbubuntis niya sila, dapat ay kamukha n'ya.
At isa pa, pakiramdam ko ay, "Uy,
kung maghiwalay kami, mas madali para sa akin na umalis."
"Na parang hindi ako naroon."
Di niya magugustuhan ang joke na 'yon.
At di niya rin magugustuhan na inilagay ko sa testamento ko
na para makuha ng mga bata ang mana,
dapat legal na palitan nila ang pangalan nila sa Rashad at Laquisha.
Ngayon ay nasa pampublikong paaralan na ang mga bata.
Kasi mula pre-K, sa French school sila pumapasok,
kasi sabi ng maybahay ko, "Okay, ako ang ina kaya, alam mo na,
ang mga bata, dapat French muna ang pag-aralan,
kasi 'yon ang lengguwahe ng ina."
"Kaya dapat silang pumasok sa pribadong French school, okay?"
Sagot ko naman, "Oo, astig 'yon. French muna, okay."
Sabi ng mga kaibigan ko, "French muna?"
Sabi ko, "Tumahimik ka na lang? Alam ko ginagawa ko."
Kasi nasa isip ko, dadalhan ako ng mga bata ng takdang-aralin at ako'y…
"Tanungin n'yo 'yung isa."
Pero matatas na ang mga bata, kaya ang maybahay ko…
Noong papasok sila sa middle school, kinausap n'ya ako,
"Okay, matatas na ngayon ang mga bata sa French,
at panahon nang ilipat sila sa pampublikong paaralan."
"Ayos lang ba 'yon sa 'yo?"
"Aba'y okay na okay sa akin, kasi pagtingin ko sa mga report card na ito,
makukuha ko ang C nang libre."
"Sa pagtantiya ko sa mga ito, di sila magiging mga Dr. Fauci."
"Tingin ko mga TikTokers yata ang meron tayo. Ganyan sila."
Binisita naman namin ang iskul bago kami nagdesisyon.
Para makita namin ito. Habang naglalakad,
nakita namin may nakataas silang rainbow flag,
may transgender flag,
mayroon sila n'ong mga kamay na magkahawak sa buong mundo,
at tinitingnan ito ng maybahay ko. Sabi niya, "Aba!"
"Maganda ito. Gusto ko ito. Tugma ito sa mga pamantayan natin, at…"
"Tingin ko magandang kapaligiran ito para sa mga bata."
"Ano sa tingin mo, babe?"
Sabi ko, "Buweno, una sa lahat,
alam mong di ka dapat naninigarilyo rito."
"Pampublikong gusali. Ano ka ba?"
"Di ako makapaniwalang nahulog ka sa kalokohang ito."
"Inilagay lang nila 'to kasi alam nilang darating tayo."
"Alisin mo ang rainbow flag 'yan,
poster ng Trump 2024 ang naroon."
Pero mali pala ako.
Iyon ang misyon ng paaralan, pagtanggap. Oo.
Naantig talaga ako doon.
Kasi sabi ko, "Aba, isipin mo na lang,
naiba siguro ang buhay ko,
kung ganoon sana noong lumalaki ako.
Kung may ganoong iskul sana akong mapapasukan noon.
Sabi ko, "Grabe,
nailigtas ko sana ang sarili ko sa maraming titi sa buhay ko."
Hindi ko kailangan ang mga titing 'yon!
Hindi sila para sa akin.
Para kay Carol 'yon. Hindi sa akin.
Kasi alam ko noon, alam ko.
Alam ko na noong ikatlong baitang ako.
Naaalala ko, may crush ako sa kapatid na babae ng nobya ng kapatid ko.
Mas matanda siya, at sinabi ko sa kanya,
"Sana naging lalaki ako para naging girlfriend kita."
Oo. Ang cute, di ba?
Binasted ako ng bruhang 'yon.
Diyos ko po. Sobra n'ya akong nasaktan.
Sabi niya, "Huwag mong sabihin 'yan. Nakakadiri."
"Masama 'yan. Ang sama mo."
Ayaw mo sa babae, lalaki ang gusto mo."
Sabi ko na lang, "Okay."
"Siguro ikakahon ko na lang ito."
"At haharapin ito kapag kaya ko na magpa-therapy."
"Sige, titi na lang."
Pero kahit na, natagalan pa rin ako.
Virgin ako hanggang junior ako sa kolehiyo. Oo.
At kahit noon, ang sabi ko, "Tapusin ko lang ito."
Natagpuan ko ang pinakapandak na lalaki na may pinakamaliit na mga kamay.
Maliit na kamay.
Kasi sabi ko, "Di naman lahat ng pagkain ang kakainin ko."
Gusto ko lang ng kaunti, alam n'yo na.
Kaunti lamang.
At mabait siya, kaya nagsimula akong makipagtalik sa mga lalaki.
Pero alam n'yo, wala talaga itong nagawa para sa akin,
pero mukhang nasiyahan naman sila.
At sapat na iyon para sa akin, kasi, alam n'yo na,
entertainer ako.
Bibigyan kita ng palabas.
Pero alam ng mga batang ito. Alam nila.
May gay boy na kaibigan ang anak ko, si Justin.
Kinakausap ko maybahay ko. Sabi ko,
"Tatanungin tayo ni Olivia kung puwedeng makitulog si Justin dito."
"Ano sa tingin mo?"
Sabi n'ya, "Buweno…"
"Alam mo, si Justin, mabait siya at gusto ko ang mga magulang niya, kaya…"
"Oo, okay lang sa akin. Okay sa 'yo?"
Sabi ko, "Oo, okay lang sa akin.
Pero kakausapin ko si Justin pagdating niya rito."
Sasabihin ko, "Justin, nang pumasok ka sa pamamahay ko, gay ka."
"Dapat ganoon ka rin aalis sa umaga."
"Okay?"
"Ayokong makarinig ng kakaiba sa almusal."
Alam ng mga batang ito.
At sinusubukan nila ulitin ang nakaraan.
Florida.
Ang pagbabawal sa "Don't Say Gay. Grabe, di ba?
Tennessee, bawal ang mga bata sa mga drag show.
E, di naman talaga problema 'yon sa simula pa lang.
Di ko na masabi kung ilang drag show ang napuntahan ko
kung saan nagkakagulo dahil naubusan sila ng mga highchair at booster seats.
Ano bang problema nila?
Sa silid-aklatan, pinahinto pa nila ang pagbabasa ng isang drag queen.
Binabasahan nila ng libro ang mga bata.
Sabi nila, "Nakakalito sa mga bata ang lalaking nakadamit pambabae."
E, nakita mo na ba ang Sesame Street?
Sa tingin ko, kung kayang malaman ng mga bata kung ano si Snuffleupagus,
magagawa din nila kay RuPaul.
Texas.
Ipinagbabawal nila ang mga libro sa Texas. "Pinoprotektahan namin ang mga bata."
Kung gusto n'yo protektahan ang mga bata, ipagbawal n'yo mga armas.
'Yan ang pumapatay sa mga bata. Hindi ang mga libro.
Ibig kong sabihin, hanggang sa may drag queen na pumasok sa iskul
at pumatay ng walong bata gamit ang kopya ng To Kill a Mockingbird…
mukhang maling isyu ang pinagtutuunan ninyo.
Di n'yo pinoprotektahan ang mga bata. Ang pinoprotektahan n'yo ay homophobia.
At laganap ang transphobia.
Daan-daang batas ang ipinapanukala sa buong bansa
at parang nauuwi lang ito sa isyu ng CR.
Ayaw nila ng mga trans na babae na gamitin ang pambabaeng CR.
May sasabihin ako. Para sa sinumang nakapunta na sa CR ng babae,
parand di babae gumagamit dito.
Pag pumasok ka sa public CR ng babae at malinis ito,
aba'y tumaya ka na sa lotto kasi maswerte ka.
Di ako alam ano'ng nangyayari sa mga babae kapag ngsi-CR tayo doon?
Ganito, may makikita kang babae, naka-heels,
naka-gown at may korona.
Sa sandaling pumasok siya sa CR ng mga babae, iyon ay…
Ano ba 'yan?
Ikamamatay mo ba kung mag-flush ka, miss?
Isang flush lang, pakiusap!
At palaging may isang booth kung saan medyo nakaawang ang pinto.
Wag kang papasok doon.
May kung anong masama doon.
At palaging may isang babae sa pila na di makapaghintay, at sasabihin n'ya…
"A, may gumagamit ba sa isang 'yon?"
"Sige lang."
"Magpakasaya ka, Nancy Drew. Sige lang."
At siya naman ay, "Salamat!"
"Diyos ko po!"
Tanga.
Pumasok ako sa isang booth, at malinis ang lahat,
maliban sa sanaw ng ihi sa sahig.
Sabi ko, "Ano'ng nangyari dito?"
At naisip ko. Sabi ko, "Alam ko na."
"Malamang nawalan siya ng balanse."
Malamang nandoon siya't nakaangat,
at bumigay ang tuhod niya.
Buwisit!
Ay, shet.
"May ihi sa sapatos ko."
"Buwisit."
"Kalokohan ito."
At minsan, maayos naman ang balanse mo,
pero, alam n'yo na, kumplikado katawan natin at,
di ko alam kung dahil sa magulong buhok ba ito o ano,
pero minsan umiihi ka, at dalawang daloy ang lumalabas.
Isa pababa sa hita mo, at isa tumatalsik sa banda roon. Ano ba…
Tapos susubukan mo pagsamahin ang dalawa, "Halika nga."
"Sige na. Sige na, makisama nga kayo."
"Shet. Buwisit, ito ay…"
"Okay, ganito…"
"Okay, sige na."
Umiihi na parang alakdan, at ikaw ay…
"Pumasok na ang ihi sa puwit ko. Mali na ito."
"Mali na ito."
At kapag sumuko ka at nagpasyang takpan ang upuan,
papasok ka at ilalagay ang takip ng upuan, at sa sandaling tumalikod ka…
nag-flush ang kubeta at naagaw ang takip ng upuan mo!
"Shet, iihi na lang ako sa sahig. Bahala na."
Kung kaya tinatanggap ko ang mga trans na babae sa CR ng babae.
Pakiusap. Baka matulungan n'yo kaming mapabuti.
Sasabihin naming, "Tara na, mga kababaihan!"
"Pagbutihin na natin."
"May mga bagong miyembro na papasok."
Matagal nang nahingi sa akin ang anak kong si Lucas ng ahas.
Oo, iyon lang. Matagal na. Maraming taon, ahas. Oo.
"Mommy-boo, puwede ba akong magkaroon ng ahas?"
Oo, "Mommy-boo" pa rin tawag nila sa akin kasi racist sila.
Sabi ko, "Lucas, di ka magkakaroon ng ahas."
Tuwing Pasko, "Mommy…" Tuwing kaarawan, "Puwede ba ahas?"
At sa wakas, nagalit na ako. Sabi ko, "Lucas, di ka magkakaroon ng ahas!"
Sabi n'ya, "Bakit?"
Kasi di ko hahayaang maging ganoong puti ka.
Kinailangan ko tuloy magpaliwanag.
Sabi ko, "Tingnan mo, Black ang nanay mo, okay?"
"Ayaw ng mga Black na babae ng katangahan."
"Nakakainis 'yon para sa amin."
"Kukuha ka ng ahas at dadalhin sa bahay at tatawagin mong pet?"
"Katangahan 'yon!"
"Katangahan. Alam mo ano pang hindi mo gagawin?"
"Extreme sports. Kalimutan mo 'yon."
"Di kita binilhan ng bike para lang ikaw ay magsirko sa ere."
"Di ganyan ang pagsakay sa bike. Di mo 'yan gagawin."
Tapos sabi niya,
"Kaya ba ayaw mo akong magsuot ng shorts kapag malamig?"
"Mismo, Rashad. Mismo."
Sabi n'ya, "Rashad?" Sabi ko, "Malalaman mo rin."
Naging mahirap para sa akin ang lockdown. Mahirap talaga.
Kasi lahat ng isyu ng rasismo ay nangyari noon, di ba?
George Floyd, Breonna Taylor, Ahmaud Arbery.
Sunod-sunod talaga.
At nakakulong ako sa bahay kasama ang mga puti.
Doon talaga ako naantig kay Ahmaud Avery. Naiyak ako sa isang 'yon.
Bale, nasa labas ako, nakatayo sa tabi ng fire pit,
masama ang loob, umiinom,
suot ang T-shirt kong "I Matter."
At lumabas ang maybahay ko. Lumapit siya at sabi n'ya,
"Babe?"
"Alam kong galit ka, tungkol sa…"
"Tungkol sa lahat ng rasismo na nangyayari…"
"Pasensiya na, alam mo na, kasi…"
"Na, alam mo 'yon…"
"Alam mo na…"
"Rasismo."
"Pero, alam mo, ang mga bata, sila ay…"
"Medyo nag-aalala sila sa 'yo."
"Sabi nila, 'Bakit nagagalit si Mommy-boo?'"
"Alam mo, baka puwede mo silang kausapin tungkol sa…"
"Alam mo na…"
"Rasismo."
Tiningnan ko siya, sabi ko, "Alex,
ikaw kaya ang kumausap sa kanila tungkol sa rasismo?"
"Di ko maipapaliwanag ang mga bagay na ginagawa sa akin."
"Bakit di ikaw ang kumausap sa kanila?"
"Ipaliwanag mo na rin ang white supremacy
at siguraduhing di tayo nagpapalaki ng pasista dito?"
"Bakit hindi mo gawin 'yon?"
"Puwede akong gumawa ng crêpe."
Gumawa siya ng crêpes.
At masarap sila.
Pero naiintindihan ko.
Naiintindihan ko.
Kasi di komportableng pag-usapan ito, di ba?
At napagod na akong magpaliwanag sa kanya,
kaya sabi ko, "Magbibigay na lang ako sa kanya ng mga halimbawa."
Kinailangan namin pumunta sa bangko para magdala ng papeles.
Nagmamaneho ang maybahay ko, nasa kotse ako.
At napansin kong medyo kakaunti ang parking lot,
at wala akong nakitang aktibidad sa bangko.
Sabi n'ya, "Sige na, dalhin mo na sa bangko ang mga papeles,
at iwan mo na lang."
Nakatingin ako at sabi ko, "Sigurado ka bang bukas ito?"
Sa tingin ko.
"Alam mo, pumunta ka lang at…"
"Hindi ako pupunta sa bangko at…"
"Pero bakit?"
Kasi ang mga Black ay di pumupunta ng bangko para…
"Alam mo kung bakit? Kasi may tatawag na pulis at sasabihing,
'Uy, may Black na babae rito na gustong pumasok sa bangko.'"
"'Kamukha niya si Wanda Sykes.'"
Di niya naintindihan. Akala niya nagpapatawa lang ako. Oo.
Pero naiintindihan ko kung bakit,
kasi ginagawa niya anumang gusto n'yang gawin.
Nasa France kami, okay? Kailangan kong mag-grocery.
Patawid pa lang kami, isasara na ng mama ang gate ng tindahan.
Sabi ko, "Babe, huli na tayo." Sabi niya, "Hindi."
Tumakbo siya patawid ng kalye…
Tumalikod ako
at umuwi na.
As in, sa bahay sa Amerika.
Pero ganyan siya gumulong.
Tapos, may nangyari na nagpaunawa sa kanya.
Nasa likod-bahay kami o anuman,
at noong lockdown, may pinagawang tatlong malaking bahay sa tabi namin.
Nakatayo ang maybahay ko, nakatingin siya sa bahay, at sabi n'ya…
"Babe, sa tingin ko…"
"Sa tingin ko, magiging problema ang bintanang 'yon
dahil nakikita nila ang master bath natin."
"Ayaw ko sa bintanang 'yon."
Sabi ko naman, "Babe, may blinds ang bintana natin."
"Isasara lang natin at ayos na."
At kapag ginawa niya ang…
Naku, di pa siya tapos.
Di n'ya ito pakakawalan.
Okay?
At hindi nga.
Makalipas ang ilang araw, nasa bahay ako, tinawagan ako ni Alex sa cellphone.
"Ba't niya ako tinatawagan e nasa bahay siya?"
"Uy, babe, ayos ka lang?"
"Oo. Puwede ka bang umakyat sa master bath at tumingin sa bintana, please?"
Kaya umakyat na ako.
Binuksan ko ang blinds.
Nandoon siya sa ginagawang bahay.
Nasa bintana siya doon. Sabi ko, "Ano'ng ginagawa mo?"
At siya'y…
"Nakikita kita!"
"Nakikita mo ako?"
Sabi ko, "Lumabas ka sa bahay na 'yan!"
"Gusto ko lang makita. Sabi sa 'yo, magiging problema 'to."
"Umalis ka sa bahay na 'yan!"
"Okay, okay."
Kaya umuwi siya. Galit ako, okay?
Sabi n'ya, "Ano'ng problema mo?" Sabi ko, "Alam mo ba ang ginawa mo?"
Sabi ko, "Ginawa mo ang ginawa ni Ahmaud Arbery."
"May ginagawang bahay, nagmamasid siya doon."
"Pero nang umalis siya, hinabol siya at pinatay sa gitna ng kalsada."
"Kung nahuli ka sa bahay na iyon, hahabulin ka nila
at aalukin kang tingnan ang dalawa pang modelo ng bahay.
Naintindihan niya.
Naintindihan na niya.
Sabi niya, "Ay shet."
Oo, nawala ang accent niya at lahat.
Pinatay ang sigarilyo niya,
at sinuntok si Carol sa atay. Sabi ko, "Lintek!"
Naintindihan niya. Oo.
Napagtanto niya na pribilehiyo ito, isang pribilehiyo.
Nagagawa niya ang di ko puwedeng gawin, nang walang konsekuwensiya, tama?
Di puwedeng maging kakaiba ang mga Black.
Hindi puwede. Kailangan naming makiayon sa stereotype.
Kung hindi, matatakot ang mga tao.
Tulad ng pagkagulat ng mga tao sa pagtugtog ni Lizzo ng plawta.
"Alam n'yo ba na marunong tumugtog ng plawta si Lizzo?"
"Talaga?" "Oo, totoong plawta!"
Di niya ito nilalaro ng kung anupaman, talagang tumutugtog lang siya ng plawta.
"Tulad ng classical."
Di puwedeng kakaiba.
Tingnan n'yo si Elijah McClain.
Elijah McClain, isang Black na lalaki sa Aurora. Oo.
Naglalakad siya pauwi, malamig sa labas, naka-jacket siya.
Naglalakad siya pauwi at nakikinig ng musika.
Kumakaway habang naglalakad, at nakikinig ng musika,
walang pakialam sa iba.
May tumawag sa pulis.
"Uy, may Black na lalaki na kakaiba ikinikilos."
"Mukhang kahina-hinala."
Dumating ang mga pulis.
Tinanong nila siya, at sinabi ni Elijah, "Okay lang ako.".
"Introvert ako, ayos lang ako."
Akala ng mga pulis naka-droga siya, kaya tumawag sila ng paramedic.
Hinawakan siya ng paramedics, tinurukan ng ketamine, na ikinamatay n'ya.
Oo, dahil lang sa pagiging kakaiba.
Tapos ay nangatwiran ang mga pulis.
"E, kasi, malamig sa labas. Nakasuot siya ng manipis na jacket."
E, paano ang mga taong nasa Green Bay Packer games?
Nakatayo sa labas sa may snowbank, nakahubad,
at may bloke ng styrofoam cheese sa ulo?
'Yon ang kakaiba!
Ang mga puti ay laging gumagawa ng kakaiba.
Renaissance fairs, ano'ng kalokohan 'yon?
Di ko maintindihan.
Alam n'yo kung ano ang kakaiba?
'Yong lintik na babaylan.
Noong ika-6 ng Enero, ang gagong babaylan na 'yon.
Kalahating lalaki, kalahating kabayo, ano 'yon?
Kinulayan ng asul at puti ang mukha niya, o kung anuman,
nakasuot ng lintik na bandilang 'yon, at sumbrerong may sungay.
Nasaan na ang tawag sa pulis para sa lalaking 'yon?
"Uy, may kakaibang gago na paalis ng bahay niya."
"Isang sira-ulo."
Nasaan ang tawag para sa kanya?
Hindi siya dapat nakarating sa DC.
Dapat ay binaril na nila siya paglabas pa lang ng bahay.
Pinangalanan at inilagay sa zoo.
Hay naku.
Ika-6 ng Enero, pare. Wow.
Iyon ang halimbawa ng pribelihiyong puti. Doon mismo.
Isang halimbawa ng pribelihiyong puti.
Ika-6 ng Enero…
Wala pa akong nakitang ganoon.
Ang mga Black ay nanonood noong Enero 6, "Ano bang kakaibang nagaganap dito?"
Ibig kong sabihin, umaakyat lang sila sa pader,
tinatangkang akyatin ang pader ng US Capitol.
Ibig kong sabihin, para 'yong pulutong ng zombie.
Mukha silang pulutong ng zombie.
Alam n'yo 'yon, para silang mga nakagat,
nakagat silang lahat ni Giuliani at nahawa lang sila.
May nababaliw na tingin sa kanilang mga mata.
"Nancy!"
Tumutulo ang pangkulay ng buhok sa gilid ng kanilang mukha.
"Nancy!"
Alam n'yo kung ano ang masama sa Enero 6?
Tingnan n'yo mga kongresista natin.
Matanda na sila.
Di mo matatakot ng ganyan ang mga matatanda!
Pinagtatago nila ang matatanda.
Alam n'yo ba kung gaano kasakit 'yon?
Naaalala ko noong naging 50 anyos ako, nakikipagtaguan ako sa mga anak ko.
Nakasiksik ako sa ilalim ng coffee table.
Maya-maya, sabi ko, "Shet, nakakasakit ito."
Nagsimula akong mag-ingay. "Hoy, nandito ako!"
"Hanapin n'yo ako!"
Sabi ko, "Ayaw ko na maglaro nito."
O, di ba, di mo puwedeng sabihin kay Chuck Grassley na magtago.
"Uy, Chuck, magtago na tayo. Tara na!"
"Ano?"
"Ano'ng sinabi mo?"
"Magtago, ha?"
Dapat nagtago na lang sila sa ilalim ng baba ni Mitch McConnell.
Hinding-hindi sila mahahanap doon.
Hintayin n'yo at titirahin ako ng isang Democrat
sa pagbibiro sa baba ni Mitch McConnell. Oo.
Maaaring katulad nila si Cory Booker o kung sino man sa kanyang Instagram.
"Ang pag-insulto ay di nakakatulong sa pag-usad ng usapan."
Nakakainis!
Alam mong mangyayari 'yon,
kasi kapag marumi silang maglaro, umaangat tayo ng may dignidad.
Kalokohan 'yon. Ayoko na. Nakakapagod na umangat!
Gusto kong manlait, at magpakasaya!
Kasi masakit maging Democrat.
Ang sakit. Para kang naiipitan ng underwear araw-araw.
Titiisin mo na lang!
Kasi puro sila kalokohan,
pero bakit kailangang matali tayo sa katotohanan at realidad
kung sila naman ay nakatira sa ibang mundo,
at kung ano-anong iniimbento?
Kasi, alam n'yo, tagapagbigay-aliw na lang ngayon ang pulitika.
lalo na sa panig ng Republican.
Puro nakakaaliw lang ang ginagawa nila. Alam n'yo ang katulad n'on?
Parang PBS ang Democrats,
at TLC naman ang Republicans.
Grabe, kaya kong manood ng TLC buong araw!
Nakakaaliw sila.
Ano ang mas gusto mong panoorin,
PBS NewsHour
o ang Dr. Pimple Popper?
Ang Frontline o Sex Sent me to ER?
Masterpiece Theater o 90 Day Fiancé?
Mismong mga Democrats ay nahihirapang maging Democrats.
Tulad na lang ni Kyrsten Sinema.
Lumipat ng partido. Independent. Oo.
Alam n'yo, nasa isang forum siya,
at tinatalakay n'ya ang pagkakaiba ng Kamara at Senado,
at sinabi niyang kailangang pakalmahin ng Senado ang hiling ng mga tao,
dahil ang pinakamasamang gawin ay ibigay lahat ng gusto ng isang bata.
Oo, kalokohan 'yon. Kaya di dapat nasa puwesto si Sinema.
Kung bata ang tingin niya sa mga botante, kalokohan 'yon.
Sa tingin ko, ang paghingi ng reporma sa buwis
at pagbayarin ng patas na bahagi ang mga bilyonaryo
ay hindi kamangmangan, di ba?
At ang mga bata ay nagtatanong ng mga walang kwentang bagay.
Alam n'yo tanong minsan ng mga anak ko?
Kung puwede daw silang kumain ng almusal bago matulog
para mas mahaba tulog nila.
Kaya nga, minsan, kailangan mong lumayo sa pulitika.
Lumayo ka rito para protektahan ang kalusugan ng isip mo. Oo.
Na parang… Oo.
Ginawa ko 'yon kasi naiinis lang ako.
Naiinis lang ako. Alam n'yo pang-inis sa akin?
Mga pulang sumbrero.
Lintik na Santa Claus!
Makita ko lang pulang sumbrero, uubra na kamao ko.
Ni hindi ko alam na manununtok na ako.
Nalaman ko ito noong nasa brunch ako, at may lalaking tumawag, "Uy, Wanda!"
Paglingon ko, naka-pulang sumbrero siya.
At ako'y napasigaw, "Ano!"
Napasabi siya, "Pasensiya na, tagahanga lang ako ng Curb, pasensiya na."
At sabi ko, "Sige, salamat, pare."
Nakonsensiya tuloy ako, okay?
Kaya sabi ko, "Lapitan ko nga ang lalaking ito." Tama?
Nasa profile siya, kaya
naglalakad ako palapit at nakita ko ang pulang sumbrero,
at nakita n'ya palapit ako, nagsimula siya humarap.
Nakita ko puting letra sa sumbrero niya. Napamura ako.
Kaya napa-kamao ako.
Tapos lumapit ako. Lumingon siya.
Nakasulat sa sombrero, "Make a Wish Foundation."
Sabi ko, "Ano, pare, gusto mong magpa-picture, magpa-autograph sa akin?"
"E kung salsal? Isa akong entertainer!"
Sobrang nahahati ang bansa.
Dahil 'yon sa takot, pare. Takot.
Kaya marami kayong nakikitang red state,
nais nilang ipagbawal na ituro sa iskul ang critical race theory. Oo.
Sina DeSantis, Marjorie Taylor Greene…
Oo. Tinuturuan daw kasi nito ang mga puting bata na ikahiya ang pagiging puti.
Kalokohan 'yon.
Kasi may mga puting bata diyan
na ipinagmamalaki ang lolo't lola nila na nagmartsa kasama si Dr. King,
at kasama ang mga Freedom Rider sa mga bus noon.
Na itinaya ang kanilang buhay.
Nandito na tayo sa Pennsylvania. Paano ang Quakers?
Mga abolisyonista ang Quakers, at tinulungan nila si Harriet Tubman.
Nagkukubli sila ng mga alipin sa bahay nila. Ano ba.
At huwag nating kalimutan ang masarap nilang oats.
Sa tingin ko, ang mga taong tulad nina DeSantis, Marjorie Taylor Greene,
Glenn Youngkin mula sa home state ko na Virginia…
tingin ko hindi sila nag-aalala na,
ipaparamdam ng CRT na mahiya ang mga puting bata sa pagiging puti.
Nag-aalala sila na ikahiya sila ng mga anak nila.
Hindi tayo magkakasundo hangga't di natin hinaharap ang white supremacy, tama?
America, harapin natin ang kasaysayan at lahat ng kakila-kilabot na nangyari.
Iyon lang ang paraan para sumulong tayo, dahil sa ngayon,
parang nabubuhay sa horror movie ang America.
Oo, parang I Know What You Did Last Summer.
Pero mas akma na, Alam Ko ang Ginawa Mo Noong Nakaraang 400 na Tag-init.
Tama?
Parang nasa campground na iyon ang America, naglalakad at…
"Hello?"
"May tao ba riyan?"
At biglang susulpot ang reparasyon.
"Hello, Karen!"
"Brad."
Reparasyon.
At alam n'yo ba? Sa tuwing mababanggit ang reparasyon,
palagi nating maririnig ang pagtutol at ang argumento ay,
"Bakit kailangan kong magbayad para sa bagay na wala akong kinalaman?"
Okay, may trust fund ang ilan sa inyo.
Di n'yo 'yon kinita.
Ilan sa inyo ay may mga bahay at negosyo na hindi ninyo itinayo,
pero ipinasa sa mga sumunod na henerasyon sa pamilya ninyo, tama?
Pinamanahan ka ng Great-Great-Grandpappy mo.
Pero tinanggap mo. Kaya,
isipin mo ang reparasyon bilang bahagi ng minana mo.
Kasama sa kabuuan.
Para sa mga white supremacists, ang pinaka-kinatatakutan nila…
Alam nila na balang araw,
sila na ang minorya.
At nakakatakot 'yon, dahil nakikita nila kung gaano 'yon nakasusuya.
Napanood mo ang mga video.
Natatakot sila na baka tratuhin natin sila gaya ng pagtrato nila sa atin.
Pero nakakatawa 'yon,
kasi ang mga Black, di tayo ganoon mag-isip.
Di natin pinag-uusapan ang paniningil at ano'ng gagawin natin sa kanila.
Hindi!
Buweno, sa huling pagpupulong, di natin 'yon ginawa.
Sa tingin ko, paulit-ulit na pinatuyan ng mga Black kung sino tayo, tama?
Tingnan n'yo ang Emanuel AME,
ang magagandang Black na binaril at napatay sa simbahan nila,
habang nag-aaral ng Bibliya.
At ano'ng ginawa nila? Ilang oras matapos mangyari 'yon,
nasa korte sila para sabihin sa lalaking iyon, sa white supremacist,
na pinatatawad nila siya.
"Pinapatawad ka namin."
At alam kong ilan sa inyo ay, "Hindi lahat ng Black, Wanda."
"Paano naman 'yong babaeng nanigaw kay Jeffrey Dahmer?"
Oo, naaalala ko siya.
"Galit ako sa 'yo, Jeffrey!"
E kasi, kinain ni Jeffrey ang kapatid niya!
Di ganoon mag-isip ang mga Black. Hindi.
At saka, sa totoo lang,
ang mga puti ang magiging pinakamasamang alipin sa mundo.
"Sumasakit ang carpel tunnel ko ngayon."
"Hindi ko yata kayang… Di ko…"
"Sobrang sakit, hindi ko…"
Maaga silang aalis sa bukid.
"Hoy, saan ka pupunta?"
"Hello, tiket sa Harry Styles!"
"Bumalik ka nga rito!"
"Kailangan ko makita ang supervisor mo."
Bale, nasa menopause pa rin ako. Oo.
Nagbabagang balita.
Tinitiis pa rin ang hot flushes.
Pero ang pinaka ikinagagalit ko ay kapag nanonood ako ng TV,
at lahat ng patalastas na nakikita ko ay para sa mga lalaki.
Palagi silang may inaayos para sa mga kalalakihan.
Oo. At marami sa mga 'yon, di ko nakikita bilang isang problema.
Oo. Tulad ng pag-aayos nila sa mga baluktot na titi. Alam n'yo 'yon?
Nakita n'yo na ang ad na may baluktot na carrot?
Sino'ng nakakaalam na isyu 'yon?
Ngayon ay naaayos na mga baluktot na titi.
Sabi ko, "Pakyu ka."
Wala akong paki sa baluktot mong titi.
Sa tingin ko, mas mahalaga ang gout kaysa roon.
Paanong napunta ang baluktot na titi sa to-do list?
"Ang kawawang Peter, parang saging ang titi n'ya."
"Di nakakatawa, Wanda, nakakapagdulot ito ng pagkabaog at masakit…"
Wala akong pakialam. Wala.
Wala ako pakialam sa sungki mong titi, kawit mong titi,
baluktot titi, saging mong titi. Wala ako paki.
Nagpapatubo ako ng balbas, pinagpapawisan sa kama tuwing gabi.
Pakyu ka at ang baluktot mong titi.
Wala akong pakialam kung sobrang nakakurba ang titi mo
na kapag yumuko ka, papasok na ito sa puwit mo.
Wala akong pakialam!
Wala!
Wala akong pakialam.
Wala.
Mag-isa kang magdusa, pakiusap.
Kinausap ko gynecologist ko tungkol dito.
Sabi ko, "Ano'ng gamutan ang mayroon?"
Kasi di ako puwede sa patch o hormones
dahil sa uri ng breast cancer ko, di ba?
Kaya di sila puwede.
Sabi ni dok, "May binibigay na sa mga babae
na microdoses ng Xanax, na makakatulong sa hot flashes."
Sabi ko, "Okay, parang hysterical woman syndrome?"
Para silang, "Eto, mga baliw, baka ito ang magpapatahimik sa inyo."
Di ko 'yon gusto.
Kaya nga hiling ko na sana ang mga lalaki…
Okay, di ko hinihiling, ipinagdarasal ko,
na ang mga lalaki ay makaramdam ng kaunting menopause.
Baka sakaling makahanap sila ng makakatulong sa atin.
Di ba?
Tulad ng, paano kung ang mga lalaki…
Okay, ipagpalagay nating isa sa mga bayag ninyo, tama?
Sabihin nating isa sa mga bayag n'yo ang nagsimulang tumibok.
Kaya alam n'yo na darating na ito. May aura ito.
Tapos bigla itong mamamaga,
at whoosh! Mag-iinit ito. Alam mo 'yon?
Para kang may, mainit na bayag, whoosh!
At maaaring ang kanan, maaaring ang kaliwa, hindi mo alam.
At nangyayari ito, anim, pitong beses sa isang araw.
Gano'n lang 'yon. Whoosh! Ikaw ay mapapa, "Shit!"
"Mainit na bayag!"
Magugustuhan ko 'yon.
Pero bibigyan sila ng makakaginhawa rito.
Baka gumawa ng underwear na may maliit na fan o anuman.
O gawing legal na maglakad ang mga lalaki na labas ang bayag nila.
"Naku po, labas ang kanyang bayag!"
"Ayos lang. May pinagdadaanan siya."
"May note siya mula sa doktor niya. Pabayaan mo lang siya."
Alam n'yo 'yong mga padedehang silid sa airport?
Isasara na nila 'yon. Oo.
Papalitan ng silid-palamigan ng bayag. Makikita mo mga lalaki na…
"Napakahirap nito. Naku po."
"Kumusta na, Pete?"
"Naku, pare, masama. Masama ito."
"Uy, Pete, may ginawa ka bang iba sa titi mo?"
"Oo, ipinaayos ko pagkakabaluktot n'ya. Pansin mo?"
"Tuwid na siya ngayon."
"Maganda."
Gusto kong makakita ng lalaki sa board meeting na ito.
Alam n'yo 'yon?
"Okay, ngayon para sa… Tingnan natin ang kita sa unang quarter."
"Kung titingnan n'yo, tumaas ang benta."
"Tumaas ng 22% ang benta, at 'yon ay…"
"Iyon ay…"
"Nalampasan nito ang target natin, 22%. Kaya…"
"Pero kung titingnan natin ang transportasyon,
tumaas ng malaki ang transportasyon, at…
di ko inaasahan 'yon, kaya 'yon talaga…"
"Nakabawas ito ng malaki sa benta natin, kaya…"
"Pasensiya na, mainit bayag ko."
"Wow!"
Ang sama nito. Diyos ko po.
"Hank, halika't hipan mo ang bayag ko, please."
Kaya, nagpatingin ako sa doktor ko kamakailan,
ang breast doctor ko, dahil panahon na para palitan ang suso ko. Oo.
Matagal kong nagamit ang mga ito. Kaya…
Sabi niya, "Panahon na para palitan sila."
Pero binigyan niya ako ng pagpipilian. Sabi niya, "Wanda, 59 ka na,
at maaari tayong magdagdag ng implant,
pero gusto mo bang maoperahan ulit sa susunod na 13, 14 na taon?"
"Ibig kong sabihin, matanda ka na noon."
Sabi ko, "Oo…" Sabi n'ya, "Ang magagawa ko,
ay kumuha ng tissue mula sa baywang na bahagi mo
at gawan ka ng, alam mo na, magagandang suso."
At sabi ko, "Una sa lahat, salamat sa pagtawag mo rito ng tissue."
"Napaka-professional mo."
Ngunit maya-maya, may narinig akong ingay,
at mula 'yon kay Esther.
Para sa mga di nakakakilala kay Esther,
noong umedad ako ng 40, lumaki bilbil ko.
Di na ito mawawala kaya pinangalanan ko itong Esther.
Mahilig si Esther sa tinapay, alak, at cheesecake.
'Yon lang ang gusto niya.
"Nasaan ang inumin ko!"
"Gusto ko ng cheesecake!"
Narinig ko ang pag-ungol ni Esther, at para siyang, "Ano sinabi niya?"
Sabi ko, "Esther, di ka niya kinakausap."
At sinabi ko sa doktor, "I-email mo ako."
"I-email mo ako kasi di marunong magbasa si Esther."
"I-email mo sa akin ang detalye, ha?"
Kasi sa tingin ko ay gagawin ko ito, makatuwiran naman.
Pero kinakabahan ako, kasi naiisip ko,
"Paano kung kunin ko si Esther at ilagay dito sa taas,
at subukan niya akong sakalin habang natutulog?
Sasabihin ni Esther, "Galit ako sa 'yo!"
"Wala akong malasahan dito. Galit ako sa 'yo!"
O paano kung gusto niyang umuwi at maglakbay siya pababa rito?
Magkakaroon ako ng laylay na mga suso?
Naka-squat dito si Esther.
Sinusubukang bumaba.
"Nagbalik na ako, baby!"
Pero sa tingin ko, gagawin ko 'yon. Oo.
Kasi alam n'yo na… Oo!
Ayaw kong umedad ng pitumpu at…
Kayong lahat ay nanonood ng online church…
at sasabihin ng pastor, "Mga kapatid, ipagdasal natin si Sister Sykes."
"Magkakaroon siya ng bagong suso sa Martes."
Nagpapasalamat ako may magagaling akong doktor.
Magagaling sila.
At mahalaga 'yon.
Bagama't kailangan kong magpalit ng gynecologist,
kasi ang dati kong gynecologist…
Ang daldal niya.
Salita nang salita, alam n'yo na…
Ayos lang sa akin na mag-usap bago magsimula ang exam.
Pero pag nasa stirrups na ako,
tumahimik ka na.
Minsan, sa mga exam na 'yon, tinitingnan ang harap at likod…
Umalis ka na. Alam mo'ng ginawa mo.
Umalis ka na rito.
Huwag mo akong tingnan!
Pero ang doktor na ito, napakadaldal talaga niya.
Na para bang matalik kaming magkaibigan.
Pumasok ako doon at nasa stirrups ako, at sabi niya,
"Uy, Wanda, may bagong bukas na Greek restaurant sa may kanto."
"Kung may oras ka, puwede kang mananghalian doon."
Naisip ko, "Hummus ba sinasabi ng bruhang ito?"
Nagsimula akong mag-isip. Sabi ko,
"Ipaparamdam ko sa kanya na di komportable ang ipinararamdam niya sa akin."
"At balang araw, magsisimula siyang magsalita,
at ang hinlalaki ko sa paa ay isusuklay ko sa bangs niya."
"Uy, girl."
"May maganda ka bang pinapanood ngayon?"
Sa inyo Philadelphia, maraming salamat!
Mahal ko kayo!
Salamat!
Tagapagsalin ng subtitle: Mildred Matematico