สาม สี่ ห้า หก เจ็ด แปด
หนึ่ง สอง สาม สี่…
ราวๆ ปี 1993 ผมเคยได้รับจดหมาย จากสตูดิโอใหญ่ๆ อย่างวอร์เนอร์
บอกว่า "เราอยากนัดพบคุณ"
และผมเคยคิดว่าโดนแกล้ง
เพราะทำไมบริษัททำหนังฮอลลีวูดใหญ่ๆ จะอยากเจอผมล่ะ
ผมไม่ใช่คนสำคัญอะไร
และผมก็บอกเรื่องนี้
กับเพื่อนทนายของผม ซึ่งเป็นคนอเมริกัน และเขาบอกว่า
"ฟังนะ ไปเจอพวกเขาหน่อย ก็ไม่เห็นเสียหายอะไรนี่"
ผมเลยตอบรับไป แล้วก็ไปที่วอร์เนอร์บราเธอส์
และเป็นเวลาเกือบสองชั่วโมง
ผู้บริหารคนนี้ไม่ให้ผมพูดเลย
เขาบอกผมถึงความจริงทั้งหมด
ของวงการหนังอินเดีย
เขารู้ทุกรายละเอียดเลย
วิธีทำหนังของเรา
สภาพเศรษฐกิจของเราเป็นยังไง วงการค้าเป็นยังไง
เรื่องราวที่เราสร้างเป็นแบบไหน นักแสดงมีใครบ้าง รู้ทั้งระบบเลย
ผมช็อกเลย
ผมกลับมาเล่าให้เพื่อนผมฟังว่า
"ฟังนะ ผมไปแล้วและนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้น"
เขาพูดแค่คำเดียวว่า "คุณพัจจัน
คุณต้องกลับไปประเทศของคุณ เพราะพวกอเมริกันกำลังมาแน่"
(ซีรีส์สารคดีจาก NETFLIX)
(ตอนที่สี่ "มรดกตกทอด")
คุณคิดยังไงกับคำว่า "บอลลีวูด"
ฉันไม่เคยชอบเลยที่ถูกเรียกว่าบอลลีวูด
คุณคิดยังไงกับคำว่า "บอลลีวูด"
คำว่า "บอลลีวูด"
ผมไม่ชอบเลย
เกลียด
ไม่ ผมไม่ชอบคำนั้น
ผมเดาว่า "บ" มาจาก "บอมเบย์" ชื่อเก่าของมุมไบ
เพราะมีฮอลลีวูด แล้วก็มีบอลลีวูด
เรื่องเดียวที่ผมไม่ชอบกับคำว่าบอลลีวูดคือ
มันไม่ได้รวมหนังอินเดียที่เหลือ
ซึ่งสำคัญพอกัน เผลอๆ สำคัญกว่าด้วย
หนังเบงกอล เตลูกู ทมิฬ มลยาฬัม ปัญจาบ
ผมคิดว่าคุณต้องเข้าใจการมองข้าม
ที่คนวงการหนังส่วนใหญ่รู้สึก
ถ้าพวกเขารู้ต้นกำเนิดของมัน
บทความแง่ร้ายเกี่ยวกับหนังของเรา
และการที่พวกเขารู้สึกว่า เราเป็นฮอลลีวูดเวอร์ชั่นแย่
ผมรู้สึกว่ามันเสื่อมเสียมั้ยเหรอ
ตอนแรกผมไม่ชอบนะ
แต่ผมได้รู้ทีหลังว่ามีหลายชื่อ
ที่เริ่มต้นจากเหมือนดูถูกมักจะติดหู
ผมไม่ยักรู้ว่า "อิมเพรสชั่นนิสต์"
ก็เป็นคำที่สื่อในทางไม่ดี
ส่วนตัวฉันไม่มองมันแบบนั้นนะ
แต่หลายคนมอง โดยเฉพาะคุณพัจจัน
ดังนั้นเวลาฉันอยู่ใกล้เขา ฉันไม่เคยพูดคำว่า "บอลลีวูด"
ทุกครั้งที่ผมพูดคำว่า "วงการหนังฮินดี"
ผมรู้ว่าในใจผมนึกถึง
คำว่า "บอลลีวูด"
แต่ผมแค่ไม่อยากพูดออกไป
แต่ผมชอบคำว่า "วงการหนังฮินดี" นะ ผมคิดว่ามันมี…
มันน่าฟังกว่าบอลลีวูด
ตอนแรกพวกเราทุกคนไม่เอาเลย
เราไม่ใช่บอลลีวูด เราเป็นสมาคมหนังอินเดีย หรือภาพยนตร์อินเดีย
ผมได้รู้ว่า "บอลลีวูด" มันพูดง่ายกว่า
เพราะนั่นเป็นสิ่งที่คนอื่นคิดทันทีว่าเราเป็น
พวกเขาคิดว่าหนังอินเดียเรียกว่าบอลลีวูด
มันมีแนวโน้มตามปกติ
ที่ทำให้ดูเหมือนทุกอย่างมีแต่ "คนอินเดียร้องเพลงและเต้น"
มันทำให้เรามีความบอลลีวูดเฉพาะบางอย่าง ตอนถูกเรียกแบบนั้น
"นั่นบอลลีวูดสุดๆ" หรือ "นั่นแอบบอลลีวูดนะ"
แต่ผมคิดว่ามันเป็นการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว
ขณะที่เพลงและการเต้นคือตัวตนของเรา
และฉันคิดว่าคนควรเปิดรับมัน เพราะนั่นคือเอกลักษณ์ของเรา เราคิดมันขึ้นมา
แต่นั่นไม่ใช่แค่อย่างเดียวนะ
มีหนังหลายเรื่องที่เป็นตัวแทนอินเดียสมัยใหม่
และนั่นเป็นหนัง ที่ตอนนี้กำลังเข้าถึงคนดูทั่วโลก
(หนังโดยยาช โจปรา Veer-Zaara)
ถ้าคุณพูดว่า "อินเดีย" และคุณเดินทางไปต่างประเทศ
พวกเขาจะพูดว่า "บอลลีวูดนี่"
ผมเจอคนต่างชาติมากมาย
รวมทั้งสื่อตามงานเปิดตัว จะมีสื่ออยู่ที่นั่น
และพวกเขาจะเรียกผมว่า ซีอีโอวอร์เนอร์บราเธอส์ของอินเดีย
(ซานจีฟ โกห์ลี ซีอีโอ ยาช ราช ฟิล์มส์ 2000-2009)
วายอาร์เอฟประสบความสำเร็จขนาดนั้น
การยอมรับในตัวแบรนด์
และเพราะแบบนั้น บริษัทระหว่างประเทศต่างๆ ตัดสินใจ
"ที่นี่มีโอกาสรึเปล่า"
แล้วก็เกิดสถานการณ์ตื่นทอง
โซนี่พิกเจอส์เข้ามาสร้าง…
เป็นครั้งแรกที่สตูดิโอฮอลลีวูดทำหนังฮินดี
วอร์เนอร์ทำหนังเรื่อง จอมยุทธ์โรตี บี้แดนมังกร
(วอร์เนอร์เผยตัวอย่างหนังกังฟูบอลลีวูด)
ไม่รู้ใครโอเคกับบทบ้าง เพราะมันห่วยมากๆ
(อนูปรามา โจปรา ผู้สื่อข่าวภาพยนตร์)
แต่พวกเขาอยากมีส่วนด้วย
ผมจำตอนรอบปฐมทัศน์ ของสลัมด็อก มิลเลียนแนร์ได้…
(อนิล กาปูร์ นักแสดง)
บนการ์ดเขียนว่า "อนิล กาปูร์และฟอกซ์ขอเชิญทุกคน"
คนก็เลยมากัน
ผมจำได้ว่าเราตื่นเต้นมาก ตอนผมได้ยินชื่อทเวนตีท์เซนจูรีฟอกซ์
(แซฟ อลี ข่าน นักแสดง)
เพราะเราทุกคนอยากทำหนัง กับบริษัทใหญ่ๆ พวกนั้น
แต่เราไม่รู้ถึงความเสี่ยง และอันตรายที่อาจเกิดได้
(การาน โจฮาร์ ผู้กำกับและโปรดิวเซอร์)
มีการทุ่มเงินกับนักแสดงนำ คนทำหนัง และโปรเจกต์ต่างๆ
ที่พวกเขาควบคุมทุกอย่างเลย
เพราะวิธีที่พวกเขาบงการตลาด
ผมรู้ว่านั่นจะทำให้อทิกังวลใจมากๆ
ขอผมพูดตรงๆ นะ
บริษัทหลายเจ้าติดต่อวายอาร์เอฟ อยากทำงานกับพวกเขา
แต่ปัญหาคืออทิไม่ตกลงง่ายๆ
เพราะมันเป็นการยึดครอง
คนจะคอยบอกว่าต้องทำหนังยังไง
อทิไม่ชอบให้ใครมาสั่งเขา
ความจริงคือมันสำคัญว่า ใครเป็นคนเล่าเรื่องของเรา
และฉันคิดว่าหนึ่งในสิ่งที่อทิคิดคือ เราควรเล่าเรื่องของเราเอง
เราควรเป็นคนบอกเล่าเรื่องราวของเรา
เห็นได้ชัดว่าหลังจากการเปิดเสรีในยุค 90
มีบริษัทระหว่างประเทศเข้ามาเยอะมาก
อินเดียกลายเป็นจุดหมายโปรด ของบริษัทระหว่างประเทศที่มองหาคู่ค้า
(ไมโครซอฟต์ ทำให้อะไรๆ มันง่ายขึ้น)
หลายบริษัทเข้ามาเป็นพันธมิตรกับบริษัทอินเดีย
ผมสังหรณ์ใจอยู่ว่า มันจะเกิดขึ้นกับวงการหนังด้วย
(ธนาคารแห่งชาติปารีส ธนาคารแห่งอเมริกา)
และรูปแบบสตูดิโอน่าจะเข้ามายังอินเดีย
และถ้านั่นเกิดขึ้น บริษัททำหนังทุกแห่ง…
(ดีที ซินิมาส์)
แม้แต่ที่มีชื่อเสียงอย่างเรา ท้ายสุดก็คงทำงานให้พวกสตูดิโอ
(อทิตยา โจปรา ผู้กำกับและโปรดิวเซอร์)
(ประธานและกรรมการผู้จัดการ ยาช ราช ฟิล์มส์)
พ่อผมเป็นคนอินเดียที่หัวโบราณมาก
เขาไม่เข้าใจ เขาบอกว่า "ลูกอยากตั้งสตูดิโอเหรอ"
ผมบอกว่า "ไม่ ผมอยากทำแบบนั้นนะ แต่นั่นมันแบบดั้งเดิม"
ผมคิดว่าเราต้องควบคุมการจัดจำหน่ายด้วย
และก่อนที่พวกสตูดิโอจะเข้ามา…
(จุดจำหน่ายตั๋ว)
ผมอยากเป็นสตูดิโอ เพื่อไม่ให้พวกเขามาคุมเราได้
แต่จะมองว่าเราเท่าเทียมกับพวกเขา
ผมอยากยกระดับทั้งกระบวนการของการทำหนัง
ผมอยากยกระดับทั้งอุตสาหกรรมหนัง
ผมไม่อยากให้คนมองเรา
ว่าเป็นคณะละครสัตว์ แต่เป็นบริษัทแนวหน้าที่จริงจัง
วันหนึ่ง คุณยาชโทรหาผม
"วากิล เราต้องสร้างสตูดิโอ"
(มาเฮน วากิล อดีตผู้อำนวยการสร้าง ยาช ราช ฟิล์มส์)
ผมตอบว่า "ได้ครับ ผมจัดการให้"
ผมจัดการให้และบอกว่า "เงินน่าจะไม่พอครับ"
เขาบอกว่า "ไอ้หนู จะพอหรือไม่พอ
ฉันอยากสร้างสตูดิโอเพื่อส่งต่อให้อทิ"
ตอนที่คุณยาชกับอทิบอกผมว่า พวกเขาจะสร้างสตูดิโอ…
ผมก็คิดว่า "จริงเหรอ"
ผมกังวลแทนคุณยาชกับอทิ ผมคิดว่า
"พวกเขาจะลงทุนมหาศาลเลย"
"ทางด้านการเงินมันจะเป็นไปได้เหรอ ที่จะทำอะไรแบบนี้น่ะ"
ผมคิดว่าพวกเขาไม่รู้ด้วยซ้ำว่า จะทำกำไรได้จากเรื่องนี้รึเปล่า
ผมไม่กังวลเลย
เพราะผมไม่ใช่คนที่เสียเงิน
คุณยาชบอกผมว่า "สร้างสตูดิโอที่ดีที่สุดให้ฉัน"
ผมจะบอกให้ว่าทำไมผมไม่กังวล
เพราะสำหรับผม
ถึงแม้ทุกอย่างจะล้มเหลว และเราสามารถสร้างสตูดิโอนี้ได้
ซึ่งมีชื่อพ่อผมติดอยู่
อย่างน้อยสิ่งที่เราได้ทำคือ
เราได้สร้างอนุสรณ์ซึ่งแสดงให้เห็นถึงสิ่งที่เขาทำ
ผมคิดว่าเรื่องนั้นมันตีค่าไม่ได้
จะต้องจ่ายเท่าไหร่ก็ไม่เป็นไร
แม้แต่ตอนที่เราเริ่มก่อสร้างสตูดิโอ
ความคิดยังเป็นแค่ความฝัน
เหมือนหนัง ฟิลด์ออฟดรีมส์ เลย
ถ้าสร้างก็จะเป็นจริงเอง
(ปี 2005 เปิดตัววายอาร์เอฟ สตูดิโอ)
เราดีใจมากตอนสตูดิโอเปิด
ฉันอธิบายไม่ถูกเลย
ปี 2005 เป็นปีที่เราย้ายมาที่นี่
และเราก็จัดงานเลี้ยงใหญ่มาก
พี่ชายของพ่อผม คุณบี.อาร์. โจปราก็มาด้วย
เป็นช่วงเวลาที่วิเศษมาก เพราะครั้งแรกที่คนได้เห็น
สิ่งที่เราทำที่นี่
ทุกคนตกตะลึงกับมันมาก
ผมจำได้ว่าต้นยุค 2000…
(อัคศเย วิธานี ซีอีโอ ยาช ราช ฟิล์มส์)
ตอนเราสร้างสตูดิโอนี้
เพราะตอนนั้นผมเป็นผู้จัดการสตูดิโอ
ผมเลยต้องคอยดูแลหลายคนที่เข้ามาดู
- เป็นยังไงบ้าง - สบายดีมั้ย
(วิล สมิธ นักแสดง)
และทุกคนจากฮอลลีวูดที่มาอินเดีย
จะอยากมาดูว่าเราสร้างอะไรขึ้นมาบ้าง
และพอพาพวกเขาไปดูรอบๆ ทุกคนอึ้งไปเลย…
(เอคอน นักดนตรี)
เพราะหลายคนคิดว่า
มันดีกว่าสตูดิโอหลายแห่ง ในเบอร์แบงก์หรือแอลเอ
มันวิเศษมาก เราดีใจที่มาที่นี่
ผมอยากทำให้ที่นี่มีชื่อเสียง
อย่างให้ข้อมูลกับนิตยสารหนัง
อทิบอกว่า "ไม่เอา นี่สำหรับพวกเรากันเอง"
และหลักๆ แล้วสตูดิโอนี้สร้างขึ้นเพื่อเขา
(ซาลาม นมัสเต)
มีช่วงเวลาที่มันเหมือนเทพนิยาย
(ยาช ราช ฟิล์มส์กำลังรุ่ง)
(ตอนนี้พวกเขาจะเป็นเซียนหนังเบาสมองด้วย)
เราทำหนังเรื่องแล้วเรื่องเล่า แต่ละเรื่องก็ทำได้ดีขึ้นเรื่อยๆ
แม้แต่ในวงการกันเอง ยังบอกว่าวายอาร์เอฟทำสำเร็จเสมอ
(ดูม 2)
ผมจำได้ว่าผมให้สัมภาษณ์ กับนักข่าวคนหนึ่งที่บอกว่า
"พี่คุณจับอะไรก็เป็นเงินเป็นทอง"
(อุทัย โจปรา นักแสดง โปรดิวเซอร์ ลูกชายยาช โจปรา)
ผมก็บอกว่า "ใช่ หวังว่าจะเป็นแบบนั้นต่อไปนะ"
เมื่อไหร่กันที่บริษัทเริ่มทำได้ไม่ดีคะ
ผมเจาะจงเวลาไม่ได้
ว่าเมื่อไหร่ที่อะไรๆ ตกต่ำ
มันค่อยๆ เริ่มเป็นไปในทางนั้นน่ะ
เรื่องสำคัญที่เกิดขึ้นในช่วงนั้นคือ สุขภาพของแม่ผม
เธอสุขภาพไม่ดี
เธอได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง
และนั่นเป็นตอนที่พ่อผมเริ่มวางมือ
ส่วนตัวแล้ว เรารู้ว่านี่เป็นเรื่องใหญ่
ที่ทำให้เราเลิกรู้สึก
ว่าทุกอย่างสวยงามตามที่โลกเห็น
นั่นเป็นตอนที่พ่อกับผมเริ่มสร้าง
สายสัมพันธ์ของเรา เพราะเขาต้องการคนคุยด้วย
ช่วงนั้นพี่ผมยุ่งกับงานมาก
เขาจะนั่งคุยกับผม บอกว่า "พ่อกลัว"
พ่อกับผมมีความสัมพันธ์ที่เหมือนพี่น้อง
และพี่ชายผมเปรียบเหมือนพ่อ
พ่อกับผมจะบอกความลับกัน
อย่าง "อย่าบอกอทินะว่าพ่อทำแบบนี้"
ณ จุดหนึ่งมันเป็นแบบนั้น
อทิกลายเป็นพ่อสำหรับเราทั้งคู่
ปี 2004 เราประสบความสำเร็จสูงมาก
ปี 2005 กับ 2006 ทุกอย่างมั่นคง
เรารู้สึกว่า ไม่มีอะไรที่เราทำพลาดได้
จากนั้นพอปี 2007 เราเริ่มจะถดถอย
มีหนังที่ไม่ประสบความสำเร็จสองสามเรื่อง
เราอยู่ในจุดที่การเงินแย่มาก
ผมเศร้ามาก
ผมรู้สึกว่า "ทำไมสัญชาตญาณฉันผิดพลาดล่ะ"
"ฉันจะจบแค่นี้เหรอ"
แล้วผมก็ตระหนักว่าผมต้องกำกับหนัง
ผมไม่ได้กำกับหนังมาเจ็ดปี เพราะมัวแต่บริหารบริษัท
แน่นอนว่าผมไม่อยากกำกับหนัง ด้วยอารมณ์แบบนี้
ผมอยากจะ…
ทุกครั้งที่ผมกำกับหนัง ผมคิดว่าผมจะ
ทำงานในสถานการณ์ที่ดีกว่านี้
และผมตระหนักว่าผมต้องสร้างหนัง
ที่ประสบความสำเร็จมากๆ ให้กับบริษัท
และผมน่าจะต้องลงมือเอง
(แร็ปนี้เพื่อเธอ)
องค์เทพลิขิตให้เราคู่กัน
ผมไปลอนดอนประมาณสองอาทิตย์
และผมบอกว่าผมจะเขียนบท
ผมมีไอเดียคร่าวๆ
(แร็ปนี้เพื่อเธอ ปี 2008 กำกับโดยอทิตยา โจปรา)
มันเป็นเรื่องราวของผู้ชาย ที่ถูกคลุมถุงชนให้แต่งงาน
กับหญิงสาว และเขาไม่ใช่คนเท่
ส่วนเธอ…
เธอไม่ดีใจที่ได้แต่งงานกับเขาเลย
มันเป็นเรื่องรักของเขา
เขาอยากชนะใจเธอ เขารักเธอจริงๆ
เขาก็เลยสร้างอีกตัวตนขึ้นมา เพื่อเอาชนะใจเธอ
(แบดบอย)
บทนี้จะเล่นด้วยนักแสดงคนเดียว
แต่ปัญหาคือ "เธอจำเขาไม่ได้ได้ยังไง"
หนังเรื่องนี้จึงล้มเหลวตั้งแต่ยังไม่เริ่ม
พระเอก
สวัสดีค่ะ ฉันตานี
- ส่วนผมคือพระเอกของคุณ - อะไรนะคะ
ผมโทรหาศาห์รุขจากลอนดอนและบอกว่า
"ผมเขียนบทเสร็จแล้ว และผมอยากเริ่มถ่ายภายในสามเดือน"
"คุณว่างรึเปล่า"
เขาต้องเล่นหนังเรื่องหนึ่ง แต่หนังเพิ่งล่มไป
"แปลกดีนะ หนังล่มไปพอดี ผมว่าง"
ฉันอายุแค่ 19 ตอนเซ็นสัญญาเล่นเรื่องนั้น
หนังเรื่องแรกของฉัน
และอทิไม่อยากให้ใครรู้ว่าฉันเป็นนางเอก
ทุกอย่างเป็นความลับมาก
(อนุชกา ชาร์มา นักแสดง)
ทุกคนในออฟฟิศห้ามบอกกัน
มันลับขนาดนั้นเลย เป็นความลับสำคัญ
และอทิบอกฉันว่า
"เธอห้ามบอกใคร ห้ามแม้แต่พ่อแม่เธอ"
ฉันบอกว่า "ฉันต้องบอกพ่อแม่ฉัน
ฉันอยู่กับแม่ ฉันจะไม่บอกพวกท่านได้ยังไง"
ปีนั้นเป็นปีที่หนักที่สุดในชีวิตผม
ทั้งเรื่องส่วนตัวและเรื่องการงาน
ผมเจอความกดดันสูงมาก
แต่น่าแปลกที่ทุกครั้ง ที่ผมไปกองถ่ายเรื่อง แร็ปนี้ฯ
มันเหมือนมีพลังงานบางอย่าง ที่ดึงความทุกข์ออกไปหมดเลย
และผมก็มีความสุขมาก
สำหรับโลก ฉันคือจังลีที่ไม่สนใคร
ก่อนหนังจะออกฉาย…
ก็เกิดเหตุโจมตีในมุมไบ
ในช่วงเย็นวันพุธที่ 26 พฤศจิกายน 2008
มุมไบ ศูนย์กลางการเงินของอินเดีย
ถูกมือปืนติดอาวุธสิบคนโจมตีต่อเนื่อง
(ปี 2008 เหตุโจมตีในมุมไบ)
ในอีก 60 ชั่วโมงต่อมา
เหตุการณ์โจมตีที่เกิดขึ้นจริง เผยแพร่ผ่านจอทีวีทั่วโลก
(ผู้ก่อการร้ายเก้าในสิบคนถูกฆ่า)
คนออกจากโรงแรมได้แล้ว นั่นถือเป็นข่าวดีมากสำหรับครอบครัว
เอาละ
หมอบลง หมอบๆ
(โรงแรมทัชมาฮาลถูกโจมตี)
การโจมตีของผู้ก่อการร้ายในมุมไบจบลงแล้ว
แต่ผลกระทบน่าจะยังคงอยู่ไปอีกนาน
มาร์ค ฟิลลิปส์จะรายงานให้ทราบ
ทั้งเมืองหยุดนิ่ง
หนัง แร็ปนี้ฯ จะออกฉายวันที่ 12 ธันวาคม
ในอีกสองอาทิตย์
(แร็ปนี้เพื่อเธอ เขียนและกำกับโดยอทิตยา โจปรา)
ที่จริงมีหลายคน
ทั้งในและนอกบริษัทรู้สึกว่า "เลื่อนฉายหนังเถอะ"
ผมเชื่อจริงๆ ว่าเบื้องบนมีส่วนในเรื่องนี้
ผมคิดว่าหนังจะไม่เป็นไร
และที่สำคัญกว่านั้น ผมคิดว่าคน…
จะอยากดูหนังเรื่องนี้ พวกเขาอยากมีความสุข
พวกเขาอยากได้หนัง ที่ทำให้รู้สึกดีและผ่อนคลาย
ผมจะลองเสี่ยงดู
และผมจะไม่เปลี่ยนวันฉาย
(แร็ปนี้ฯ… ในที่สุด ก็ทำให้ยาช ราช ฟิล์มส์ได้ใจชื้น)
มันมาจากความรู้สึกมั่นใจที่ผมมี…
(เสน่ห์ของศาห์รุขเกินต้าน ในหนังแร็ปนี้ฯ… ทำลายทุกสถิติ)
ต่อผู้คนในประเทศนี้ด้วย
ไม่มีอะไรทำร้ายคนอินเดียได้
เราเป็นคนที่ฟื้นตัวได้เร็วที่สุด
และหนังทำได้ดีมาก และเราก็…
เรารู้สึกดีน่ะ
พอมองย้อนกลับไป ผมคิดว่า เราทุกคนรู้สึกภาคภูมิใจมาก
กับสิ่งที่เราทำสำเร็จในวายอาร์เอฟ
ทุกวันนี้ การตัดสินใจของผมถูกมากกว่าผิด
พรุ่งนี้อาจจะไม่ใช่
ผมอาจไม่ใช่คนที่มีไอเดียที่ดีที่สุด
ผมอาจไม่ได้ทำหนังที่ดีที่สุด
ผมอาจทำหนังแย่ๆ มากกว่าหนังดีๆ
อย่าเอ่ยคำว่ารัก อย่าพูดว่าเฌอแตม
(ถ้าหัวใจมีรัก ปี 2016 กำกับโดยอทิตยา โจปรา)
ตอนหนัง ถ้าหัวใจมีรัก ทำได้ไม่ดี
ผมใจสลายนิดหน่อย
อยู่สักพักเลย
จนกระทั่งตอนนี้ก็แอบเจ็บๆ อยู่บ้าง
แบบจี๊ดๆ น่ะ
และแอ็กชั่น
มันเป็นหนังที่ผมคิดมาสักพักแล้ว
ผมอยากทำหนังเบาสมอง
ที่ไม่มีองค์ประกอบหลักของหนังอินเดีย
และผมคิดว่าเราไม่ทำหนังรอมคอม
ในอินเดีย เราทำหนังรัก
ฉันคิดว่าเราเป็นเพื่อนกัน
และผมบอกว่า "ผมคิดว่าอินเดียพร้อมสำหรับ…"
เพื่อนเหรอ
"เรื่องราวที่ไม่ต้องสะเทือนอารมณ์"
มันสนุกและเบาสมองมากกว่า
เพื่อฉลองให้กับความสุขในการใช้ชีวิตต่อ
เราอยู่ตรงนี้ หนึ่งปีต่อมา บอกลากันอย่างเท่ๆ
มาฉลองวันครบรอบการเลิกของเรา
ให้ตายสิ
และในการทำแบบนั้น
ผมอยากนำเสนอผู้หญิงอินเดียหัวสมัยใหม่
เราอยากอยู่ด้วยกันใช่มั้ย
แน่นอน
เราจะมีชื่อเล่นโง่ๆ
อย่าง "ที่รัก ยาหยี หวานใจ" เหมือนคู่รักเห่ยๆ คู่อื่นมั้ย
ไม่มีวัน
ทำไมเราถึงไม่บอกรักกันและกัน
เพราะมันจะลึกซึ้งอ่อนไหว ไม่สนุกอีกแล้ว
เพอร์เฟกต์
ผมนึกว่าอินเดียจะพร้อม
ผมนึกว่า…
ผมว่าพวกเขา คงไม่พร้อมรับหนังแนวนั้นจากผมน่ะ
อทิตยาทำได้ดีที่สุดเสมอ
เวลาเขาทำหนังที่ผสมผสานทั้งสองโลก
สมัยเก่าและสมัยใหม่
ไม่ว่าจะสวรรค์เบี่ยง เปลี่ยนทางรัก โมฮับบะเทน…
(ทนุล ฐากูร ผู้สื่อข่าวภาพยนตร์)
หรือแม้แต่ แร็ปนี้เพื่อเธอ
ตอนนี้คนดูอยากได้อย่างอื่นจากเขา
ประเทศนี้สมัยใหม่ขึ้นเรื่อยๆ
และอทิตยา โจปราก็ไม่ใช่คนหนุ่มอีกต่อไปแล้ว
(ถ้าหัวใจมีรัก สำหรับคนที่กล้าที่จะรัก)
ในตอนนั้นผมคิดหนักเลยว่า
หมดผมไป จะเกิดอะไรกับวายอาร์เอฟ
ผมอยากปั้นโปรดิวเซอร์ฝ่ายสร้างสรรค์
ที่ยึดหลักของวายอาร์เอฟ แต่ก็สามารถนำเสนอความคิดตัวเอง
ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นตามความคิดผม
ผมได้ช่วยทำหนังสามเรื่องกับวายอาร์เอฟ
(มานีช ชาร์มา ผู้กำกับและโปรดิวเซอร์)
เรื่อง Fanaa เรื่อง Aaja Nachle แล้วก็ แร็ปนี้เพื่อเธอ
และสุดท้ายผมก็ได้กำกับ หนังเรื่องแรกของผม
Band Baaja Baaraat
คนละอย่างกันเลย
ทั้งคู่นั่งลง สบตากัน
ตอนคุยกับอทิ
ผมบอกเขาว่า "มีนักเขียนคนหนึ่ง ที่กำลังเขียนบทอยู่"
(Dum Laga Ke Haisha เขียนโดยชารัต กตริยา)
"คุณอยากดูมั้ย มันเป็นหนังเล็กๆ อาจจะ…"
เขาบอกว่า "ส่งมาให้ผม"
ผมอ่านบทแล้วก็อึ้งไปเลย
ผมบอกว่าผมต้องทำหนังเรื่องนี้
วันต่อมาเขาบอกว่า "คุณชอบรึเปล่า ชอบจริงๆ ใช่มั้ย"
ผมตอบว่า "ใช่" "งั้นคุณก็ทำหนังเรื่องนี้สิ"
ผมก็แบบว่า "จริงเหรอ"
ผมไม่มีแผนอะไรเลย
นั่นเป็นตอนที่ Dum Laga Ke Haisha กำเนิด
(Dum Laga Ke Haisha 2015)
(กำกับโดยชารัต กตริยา ผลิตโดยอทิตยา โจปรา)
ผมบอกว่า "ผมว่าผมยังไม่รู้จักโลกนี้ดีพอ
ที่จะทำเรื่องนี้ได้อย่างสร้างสรรค์"
"แต่ผมคิดว่าคุณจะทำได้ยอดเยี่ยม"
"ผมจะให้คุณรับผิดชอบหนังเรื่องนี้"
ผมจึงต้องหานักแสดงนำ
และงานเดียวของผมคือ เจอกับนักแสดงฝีมือดีมากมายทุกวัน
และผมบอกมานีชว่า "คุณเจอนางเอกแล้ว"
คุณอยากเริ่มยังไงดี
อยากลอง Jab We Met ก่อนมั้ย
ได้ค่ะ
ฉันอยากเป็นนักแสดงมาตลอด
แต่ความสมบูรณ์…
และฉันไม่ได้บอกใครว่าอยากเป็นนักแสดง
มันเป็นความลับที่เก็บงำไว้น่ะ
งานฉันได้เงินดี ฉันเก่งมากในสิ่งที่ฉันทำ
(ภูมิ เพดเนการ์ นักแสดง)
ฉันกลายเป็นส่วนสำคัญของระบบทำหนัง
ใช่ ตอนภูมิเป็นผู้ช่วยฉัน เธอกลัวฉันมาก
และไม่เคยทดสอบการแสดงต่อหน้าฉัน
(ชานู ชาร์มา ผู้คัดเลือกนักแสดง ยาช ราช ฟิล์มส์)
เธอบอกตลอดว่า "ออกไปจากห้องก่อน"
ฉันเลยแอบแวะไปดู และทุกคนก็พยายาม… ฉันแบบ
"เกิดอะไรขึ้น ภูมิทดสอบอยู่เหรอ"
ฉันจะไม่เดินทางด้วยรถไฟคนเดียวหรอก
ประตูแง้มนิดๆ และฉันเห็นเธอ
เธอกำลังถือกล้อง
และเธอก็กำลังให้คิวคนสี่คน
บ้าจริง มากเกินไป วันนี้ล้ำเส้นไปแล้วนะ
แล้วคุณอทิก็บอกว่า "ภูมิเป็นนักแสดงที่เก่งมาก"
แล้วเขาก็หัวเราะ
เพราะเธออวบนิดๆ และทำท่าแบบ "คุณอทิ"
เป็นสาวตลก
ฉันเลยพาเธอไปยิมและบอกว่า "เริ่มลดน้ำหนักได้แล้ว ที่รัก"
"เธอนี่…"
เธอก็เลยเริ่มลดน้ำหนัก
นั่นเป็นตอนที่คุณอทิโทรบอกฉันว่า
"แน่ใจนะว่าภูมิแสดงได้"
ฉันก็ตอบว่า "เอางานฉันเป็นประกันได้เลย"
และเขาก็ตอบว่า "โอเค มีหนังเรื่องหนึ่ง
ที่ผมอยากได้สาวอวบๆ"
ฉันนี่แบบ "ภูมิ เลิกออกกำลังกาย เริ่มกินได้แล้ว"
- เกิดอะไรขึ้น - แม่คะ ส่าหรีหนูหลุด
แม่บอกแล้วว่าให้ติดเข็มกลัด ลูกไม่ฟังแม่เลย ถือนี่ไว้
Dum Laga Ke Haisha เป็นเรื่อง ที่เกิดในหริทวาร ปี 1995
หายใจเข้า
หนังเปิดเรื่องด้วย ชายหนุ่มที่ไม่รู้จะทำอะไรกับชีวิต
ทำแต่เรื่องไม่ดี ชื่อว่าเปรม
ผมคิดว่าควรให้หนุ่มสาวแนะนำตัวกัน
จริงด้วย
พ่อแม่จับเขาแต่งงานกับสาวอวบอ้วนชื่อสันธยา
เปรมไม่ได้ชอบสันธยาเลย
ดูขนาดตัวเธอสิครับ แม่ ใหญ่มาก
ใหญ่เหรอ
แกไม่ใช่พระเอกหนังนะ ไอ้เด็กเหลือขอ
และความจริงที่ว่า เธอไม่ได้หน้าตาดีตามพิมพ์นิยม
ยิ่งทำให้เขาไม่มั่นใจมากขึ้น
ไม่เอาคนที่ดูแก่และหน้าบึ้ง
นั่นเจ้าสาวนายเหรอ
เขาเป็นผู้ชายที่ทำงานบ้านเก่ง
ฉันเปิดตัวในฐานะนางเอกร่างอวบ
ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นในอินเดีย
แถมยังเป็นหนังรักที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน
เขาบอกว่าหนูตัวใหญ่อย่างกับแม่วัวนะแม่
- อะไร พี่ก็เหมือนวัวจริงนี่ - หุบปาก
มีหลายคนที่ติดต่อฉันมา
บอกว่า "เหมือนคุณกำลังเล่าเรื่องของเราเลย"
หลายคนประหลาดใจ
ที่หนังแนวนี้ทำจากสตูดิโอนี้
(อายุชมานน์ คูร์ราน่า นักแสดง)
ภรรยาอ้วนกับผู้ชายขี้แพ้
แต่สิ่งที่ฉันกับนางเอกคนอื่น ของวายอาร์เอฟมีเหมือนกัน
ก็คือเรามั่นใจในตัวเองมาก
เราเชื่อมั่นในตัวเองมาก
เรายืนหยัดเพื่อสิ่งที่ถูกต้อง
ได้นอนกับสันธยาคืนเดียว…
- ฟังนะ - นายจะรู้ว่านรกเป็นยังไง
หน้าช้ำเลย ดูสิ
ดูนี่
สิ่งที่ Dum Laga Ke ให้กับผม คือโอกาสในการปั้น
มานีชให้เป็นโปรดิวเซอร์ฝ่ายสร้างสรรค์
ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมอยากเริ่มทำ
ปั้นโปรดิวเซอร์คนอื่นๆ นอกจากตัวผม
มันจะได้ไม่ใช่ความสร้างสรรค์ของผมคนเดียว
ที่ขับเคลื่อนสตูดิโอนี้
และในหัวผมก็คิดว่า "ฉันจะปรับเปลี่ยน ความสร้างสรรค์ได้ยังไง"
ในฐานะนักแสดงมืออาชีพ ถ้าผมต้องใช้เวลาร้อยวันในกองถ่าย
ผมอยากอยู่ในกองถ่ายของยาช โจปรา มากกว่าของคนอื่น
เพราะสำหรับผม การได้ทำงานกับยาช โจปราคือที่สุด…
(ศาห์รุข ข่าน นักแสดง)
แห่งความสุขในกองถ่าย
บอกตามตรง กองถ่ายของเขา กระชุ่มกระชวยกว่าของอทิ
มีพลังมากกว่า
(การถ่ายทำหนัง Dil To Pagal Hai)
ลุงยาชชอบเข้าสังคม มีแต่ความรัก
ผมชอบไปเยี่ยมเขา เพราะมันไม่เหมือนการพบปะ
กับโปรดิวเซอร์หนังเครียดๆ
มันคือการพบปะคนที่เหมือนพ่อ ซึ่งคอยให้คำแนะนำผม
เขามีมุกที่ตลกที่สุด
(กาชัล นักแสดง)
มุกฮาๆ สั้นๆ ท่าทางตลกๆ
ในกองถ่ายคึกคักมาก ร้องตะโกนอย่างมีความสุขไปกับทุกคน
คนที่เสียงดังที่สุดในกองถ่ายคือยาช โจปรา
พร้อมนะ
ข้างหลังหลบหน่อย
เขามักบอกเราว่า เขาต้องการความรู้สึกแบบไหน
ผู้หญิงเดินมาจากตรงนั้น
(มาธุรี ทิกษิต นักแสดง)
มันควรจะตื่นเต้นมากๆ หรืออ่อนหวาน โรแมนติก
เขาจะสร้างบรรยากาศดีๆ ให้กับทุกคน ไม่ใช่แค่กับนักแสดง
ตั้งแต่เด็กยกของ ช่างไฟ ไปจนถึงตากล้อง
พวกเขาทุกคนอยากทำเต็มที่
แอ็กชั่นครับ
เขาจะไม่มองจอเลย
เขาจะอยู่ข้างๆ กล้อง ไม่ก็ตรงหน้าคุณ
บางครั้งตากล้องต้องบอกว่า…
(คาทรินา เคฟ นักแสดง)
"คุณยาช ขอโทษที ช่วยเขยิบหน่อย คุณเข้ามาในเฟรม"
ส่วนใหญ่ผมไม่ค่อยเข้าใจว่าเขาพูดอะไร
(ฤติก โรศัน นักแสดง)
เขาชอบพูดเร็ว
เร็วมาก น้ำไหลไฟดับเลย
"ทำแบบนี้"
"ทำแบบนั้น"
เขาจะแบบ…
ฉันแบบ "เขาว่าไงนะ"
คนในกองถ่ายจะมองไปรอบๆ และแบบ "พูดอะไรกันเนี่ย"
ศาห์รุขเคยพูดว่า
"แค่รับคำไป เดี๋ยวผมบอกว่าเขาพูดถึงอะไร"
พ่อผมมีสไตล์การทำหนังที่แตกต่างจาก
วิธีของพี่ชายผมมาก
แนวทางและปรัชญาในการทำหนังของเขา ไม่ใช่แนวบริษัทเลย
ในยุคของเขา ทุกอย่างเกิดขึ้นด้วยการยกหูโทรศัพท์
มันเกิดขึ้นในสองสามวัน
ไม่มีโครงสร้างแบบบริษัทเลย
ทุนทำหนังก็แตกต่างมาก
คุณมีเพื่อนที่เอาเงินมาลงทุน
หรือคุณออกเงินทำหนังเอง และลงมือถ่ายเอง
คุณจะให้ภรรยาหรือภรรยาของนักแสดง
ช่วยทำหรือคิดเรื่องชุดให้
มันเป็นแบบครอบครัวมาก
กระบวนการทันสมัยทั้งหมดนี้
เขาไม่ชอบมันเลย
เขาชอบสไตล์การทำหนังแบบดั้งเดิมมากกว่า
ที่ทุกคนร่วมใจกัน ทุกคนคือครอบครัว
เขาบอกว่า "การทำหนังทุกวันนี้มันยังไงนะ"
(พาเมลา โจปรา ภรรยายาช โจปรา)
"เขาจะทำแบบนี้ เขาจะทำแบบนั้น"
"แล้วผู้กำกับจะทำอะไร"
เวลาผมอยากดูชุด จะมีผู้ช่วยผู้กำกับ
มาบอกว่า "เดี๋ยวผมเอาชุดมาให้ดู"
ผมอยากนั่งอ่านบท จะมีคนบอกว่า "ไม่ เราจะเตรียมให้"
(ชัยทีป ซาห์นี นักเขียนบท)
เขาก็บอกว่า "ใครเป็นคนทำหนัง นายหรือฉัน"
ผมจำได้ว่าเขาเริ่มพูดบ่อยขึ้น
"ฉันจะไม่ทำหนังแล้ว นี่จะเป็นเรื่องสุดท้าย"
(Jab Tak Hai Jaan ปี 2012 กำกับโดย ยาช โจปรา - ผลิตโดยอทิตยา โจปรา)
นี่คือผู้พันซามาร์ อนันด์คนเก่าที่มีสถิติ
ปลดระเบิดได้มากที่สุดรึเปล่าครับ
ใช่ 97 ลูก
Jab Tak Hai Jaan เป็นหนัง
ที่ผมเลือกแสดง แทนหนังอีกเรื่องที่อทิเสนอผมมา
"ไม่ ถ้าคุณยาชจะทำหนัง ผมอยากเป็นส่วนหนึ่งด้วย"
- ซิงห์ เปิดตลาดได้ - ครับผม
ความทุ่มเทในการทำ Jab Tak Hai Jaan ของเขา
เหมือนผู้กำกับใหม่ที่เพิ่งทำหนังเรื่องแรก
คุณจะเห็นคุณยาชมีความสุข
เวลาที่เขาทำหนังในกองถ่าย
เขาจะนั่งกับทีมงาน กินอาหารด้วยกัน
เป็นคนแรกที่ไปถึงกองถ่ายตอนเช้า และเป็นคนสุดท้ายที่กลับ
ฉันไม่ได้เล่นหนังเยอะ แต่พออทิชวน ฉันก็บอกว่า "เราต้องเล่นเรื่องนี้"
การได้ทำงานกับเขามันดีต่อใจมาก
เราทุกคนอายุมากขึ้น
ทำอะไรน่ะ
และ…
ผมไปที่นั่น เราถ่ายทำ
และพอถ่ายเสร็จ…
(ริชี่ กาปูร์ นักแสดง)
ตาเราก็ประสานกัน คุณยาชกับผม
คุณยาชน้ำตาคลอ ผมก็เหมือนกัน
เราต่างมองกันและกัน
และผมก็แวบนึกถึงช่วงเวลาในอดีต
เราถ่ายทำในลาดักห์ สภาพอากาศแย่มาก
เขาดูสบายดีสุด ผมนี่แบบหนาวตัวสั่น
ผู้ช่วยอายุ 18-19 ปีของเราล้มป่วย
แต่ชายอายุ 80 ปียังสบายๆ อยู่เลย
มีคนอยากช่วยพยุงเขาขึ้นลงเขา
และเขาบอกว่า "ไม่ต้อง ฉันเดินเองได้"
"ไว้ค่อยมาอุ้มฉันตอนฉันตาย"
เขาเป็นแบบนั้นเสมอ
ตอนผมถ่ายทำในแคชเมียร์ แต่เขามาบอกกับผมว่า…
"หนังของนายเสร็จสมบูรณ์แล้ว"
"คุณพูดว่าอะไรนะ"
"นี่เป็นฉากสุดท้าย ไม่ต้องถ่ายแล้ว หนังเสร็จสมบูรณ์"
และเขาก็อ่อนไหวมาก
จากนั้นเขาก็เริ่มร้องไห้
เขาบอกว่า "นี่อาจเป็นฉากสุดท้ายของเรา" ผมก็ถามว่า "ทำไมล่ะ"
เขาบอกว่า "ไม่มีฉากที่นายต้องแสดงแล้ว"
ผมตอบว่า "ก็ใช่ แต่เราจะทำเรื่องต่อไปกัน"
"นี่เป็นฉากสุดท้ายแล้ว"
ฉันคิดว่าเขาตัดสินใจแล้วว่า
นี่จะเป็นหนังเรื่องสุดท้ายของเขา
แต่เขาไม่เคยบอกใคร
เพราะเขารู้ว่า ทุกคนจะพยายามพูดให้เขาเปลี่ยนใจ
ผมอยากถามคุณว่า เมื่อไหร่จะทำหนังเรื่องต่อไป และ…
เมื่อไหร่คุณจะโทรเรียกผมไปถ่ายทำ
คุณคิดวันไว้แล้ว แค่บอกผมมาว่านางเอกเป็นใคร
ผมจะฟังเรื่องราวจากอทิ
เมื่อไหร่จะทำเรื่องต่อไป
เพราะนี่เป็นประสบการณ์ที่เยี่ยมมาก และผมอยากทำอีก
(ปี 2012 การสัมภาษณ์ครั้งสุดท้ายของยาช โจปรา)
ศาห์รุข ฉันไม่เคยกำหนดอะไรในชีวิต
ไม่เคยวางแผนการใช้ชีวิต
ฉันปล่อยไปตามสายลม ทะเล หรือที่ใดก็ตามที่องค์เทพพาฉันไป
ฉันใช้ชีวิตตามเสียงหัวใจ
เวลาที่หัวใจฉันบอกอะไร ฉันจะไม่สนที่คนอื่นพูด
หัวใจฉันบอกว่าพอได้แล้ว
จบจาก Jab Tak Hai Jaan ฉันจะไม่กำกับหนังอีก
ฉันไม่เคยรู้มาก่อน
ฉันตะโกนออกมาตอนเขาสัมภาษณ์ว่า "อะไรนะ"
แล้วเขาก็มองฉันและยิ้ม
สิ่งที่ผมจำได้ขึ้นใจ ในช่วงเวลาของผมกับยาช โจปรา
คือสิบปีสุดท้ายที่ผมใช้เวลากับเขา
ทุกครั้งที่ผมไปมุมไบ…
ผมจะกินมื้อเช้ากับเขาทุกเช้า
เขาเปิดใจให้ผม
และให้ผมได้เห็นความปิติของเขา ความสุขของเขา
ความภูมิใจในตัวอทิ ความรักที่เขามีต่ออุทัย
ความรักของเขาที่มีต่อแพม
หลังจากช่วงอายุหนึ่ง
จะมีความโดดเดี่ยวคืบคลานเข้ามา
และความโดดเดี่ยวนั้นไม่เกี่ยวกับว่า โลกปฏิบัติกับคุณยังไง
ขอให้มีชีวิตยาวนานแสนสุขสงบ
และสุขสันต์วันเกิดครับ คุณพัจจัน
มันเป็นวันเกิดของคุณอมิต…
สุขสันต์วันเกิด 70 ปี
และผมเข้าไปกอดคุณยาช
เขาตัวสั่นเทา เขามีไข้
เขาบอกว่า "งานนี้ล่าช้า นายมาแล้ว"
ผมบอกว่า "ผมเพิ่งมาจากกองถ่าย"
เขาบอกว่า "ฉันเป็นไข้"
จากนั้นผมก็ไปกินมื้อค่ำ
เย็นวันถัดมาเขาก็เข้าโรงพยาบาล
ตอนพ่อผมเข้าโรงพยาบาล
ผมกำลังถ่ายทำเรื่องดูม 3 ในชิคาโก
ผมคอยโทรหาพี่ชายตลอด
เขาบอกว่า "พ่อไปโรงพยาบาลแล้ว ไม่มีอะไรต้องห่วงนะ"
เขาพยายามไม่ทำให้ผมเป็นกังวล
และผมไม่แน่ใจว่ามันร้ายแรงแค่ไหน
อทิบอกว่า "ไม่เป็นอะไรมากหรอก
เราแค่พาเขาไปโรงพยาบาล เพื่อกันไว้ก่อนน่ะ"
ผมจำได้ว่าคืนหนึ่งผมฝันว่า
พ่อผมมาที่สตูดิโอนี้
เขานั่งอยู่ในชุดสูทสีดำทั้งตัว
ผมอยู่ข้างๆ เขา และเขาก็บอกว่า "ทำไมลูกไม่อยู่ที่นี่"
ผมตื่นขึ้นกลางดึก สังหรณ์ว่ามีอะไรไม่ดีแน่
พี่ผมไม่ยอมบอก
นักทำหนังยาช โจปรา เข้าโรงพยาบาลตั้งแต่วันเสาร์
หลังจากได้รับการวินิจฉัย ว่าเป็นไข้เลือดออก
เขารู้สึกไม่ค่อยสบายในวันที่ 11 ตุลาคม
ผมได้ข่าวว่าเขาเข้าโรงพยาบาล
แล้วก็ได้ข่าวว่าเขาเป็นไข้เลือดออก อทิบอกว่า "อย่าเพิ่งมา
ไม่อยากให้เป็นเรื่องใหญ่" และผมเข้าใจนะ
และวันที่ 21 ตุลาคม ผมนั่งอยู่คนเดียวในออฟฟิศ
ผมโทรไปและป้าแพมก็รับสาย
ผมถามว่า "ป้าแพม ลุงยาชเป็นยังไงบ้างครับ"
เสียงเธอสั่นเครือ
และเธอบอกว่า "ไม่ดีเลย การาน มาเดี๋ยวนี้"
และแค่ไม่กี่วันหลังจากนั้น…
(จูฮี ชอว์ลา นักแสดง)
(พูนาม ดิลลอน นักแสดง)
มัน…
ให้ตาย มันไม่ใช่เรื่องที่น่าจดจำเลย
พอได้ข่าว เราทุกคนไปที่สตูดิโอ
ที่ที่ศพของเขาถูกนำมาจากโรงพยาบาล
และคนทั้งวงการอยู่ที่นั่น ตรงห้องโถงชั้นล่าง
วันนั้นผมร้องไห้หนักมาก
จากนั้นที่เมรุ ผมบอกศาห์รุขว่า "ผมเสียพ่อไป"
เขาบอกว่า "ไม่ใช่คุณคนเดียวหรอก คุณวากิล ผมเองก็เสียพ่อไป"
นี่เป็นคำพูดของเขา เขาเคารพยาชเหมือนพ่อ
เขาเป็นกาวใจให้กับครอบครัวและสตูดิโอ
ยาช ราช ฟิล์มส์จะเป็นยังไง เมื่อไม่มียาชแล้ว
(รานี มุคาจี นักแสดง ภรรยาอทิตยา โจปรา)
มันเจ็บปวดมาก เพราะมันเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน
ความจริงที่ว่าเขายังไม่ได้เห็น หนังฉบับร่างแรกด้วยซ้ำ
ฟังนะ
อย่าภาวนาขออะไร
แค่รักผมก็พอ
เพราะอย่าว่าแต่ระเบิดเลย
แม้แต่พระเจ้าก็หยุดผม ให้กลับมาหาคุณไม่ได้
ฉันรู้ค่ะ
ฉันต้องบอกคุณตามตรง
ฉันสัญญากับตัวเองไว้ว่าจะไม่ร้องไห้
แต่ตอนฉันดูหนัง และ 15 นาทีสุดท้ายของหนังเรื่องนั้น
ฉันปล่อยโฮออกมาเลย
แล้วอทิ ลูกชายคนดีของฉัน เขามาหาฉันและบอกว่า
"แม่ครับ พ่อพูดเสมอว่า 'ตอนตาย พ่อจะใส่บู๊ตด้วย'"
เขาชอบพูดแบบนั้น ไม่ใช่ครั้งสองครั้งนะ ทุกวันเลย
เขาบอกว่า "ถ้าพ่อจะตาย ก็ต้องตายแบบใส่บู๊ตด้วย"
และนั่นก็คือสิ่งที่เกิดขึ้น
(ยาช โจปรา 50 ปีแห่งวงการภาพยนตร์อินเดีย)
สิ่งที่ช่วยปลอบใจผมคือ
พ่อผมทำตัวเป็นคนหนุ่มตลอดเวลา
การสูญเสียเขา
ซึ่งผมรู้สึกทุกวัน
มันไม่ได้กวนใจผมเลย
ผมคิดว่าเขาใช้ชีวิตคุ้มค่าแล้ว
เขาประสบความสำเร็จ เท่าที่คนคนหนึ่งจะทำได้ในชีวิต
เราคงจะเห็นแก่ตัว
ถ้าเราอยากให้เขาอยู่ต่อ
เขาทำหน้าที่ของเขาแล้ว
เขาเลี้ยงดูเรา ให้เราทุกอย่าง งานเขาจบแล้ว
ปล่อยเขาไปได้แล้ว
ผมคิดว่าอทิคิดถึงพ่อเขาทุกวัน พวกเราก็เช่นกัน
แต่ผมคิดว่าอุทัยใจสลาย ในแบบที่ผมอธิบายไม่ได้
ผมฝันถึงพ่อบ่อยๆ
และเป็นความฝันเดิมๆ
ที่ผมจะคุยกับพ่อเรื่องอะไรสักอย่าง
เราสนุกกันมาก
บางทีเราก็กินข้าวกันอยู่
ไม่ก็นั่งอยู่ที่ไหนสักแห่ง หัวเราะหยอกล้อกัน แล้วจู่ๆ
ผมก็ฉุกคิดขึ้นได้ว่าเขาไม่อยู่แล้ว
เรามีความสัมพันธ์ที่วิเศษมากมาตลอด จนถึงวันที่เขาเสียชีวิต
เป็นความสัมพันธ์ที่ดีที่สุดที่ผมเคยมี
ใช่ ผมโคตรคิดถึงเขาเลย
ใช่ และผมคิดเขาบ่อยๆ
(ปี 2012 รอบปฐมทัศน์ Jab Tak Hai Jaan)
การทำงานมา 50 ปี
และยังเป็นที่หนึ่งมันไม่ง่ายเลย
หนังเรื่องแรกของเขาฮิตมาก และเรื่องสุดท้ายก็ฮิตมาก
หนังเรื่องแรกของเขาทำในปี 1959 เรื่องสุดท้าย ปี 2012
อยากกล่าวอะไรหน่อยมั้ยครับ
เรื่องราวไม่ธรรมดาที่ผมเคยเล่า
ความฝันแสนสุขและแสนเศร้าของผม
เพลงของผม บ้างไพเราะ บ้างฟังไม่ได้
ตัวละครของผม บ้างก็ดี บ้างก็ไม่ดี
ทั้งหมดนี้เป็นของผม และผมอยู่ในพวกมัน
แค่อย่าลืมพวกมัน
อย่าลืมผม
ตราบใดที่คุณยังมีชีวิตอยู่
ตราบใดที่คุณยังมีลมหายใจ
สุภาพสตรีและสุภาพบุรุษ…
อย่างที่ผมบอก ผมรู้สึกเป็นเกียรติ
และขอบคุณมากครับ คุณยาช ที่ใจดีกับเรา พระเจ้าคุ้มครองครับ
หลังจากที่พ่อผมเสียชีวิต
ผมรู้สึกว่ามีหลายคนที่รู้สึกว่างเปล่า
(ยาช โจปรา)
และผมตระหนักว่า
ตอนนี้พวกเขากำลังอยากให้ผม เติมเต็มความว่างเปล่านั้น
และนิสัยผมแตกต่างจากพ่อมาก
ผมไม่ใช่คนมีมนุษยสัมพันธ์ดี ผมไม่ได้สร้างมันขึ้นมา
ผมไม่มีความสัมพันธ์พวกนั้น
ผมไม่รู้ด้วยซ้ำว่าผมมีทักษะพวกนั้นมั้ย
และเห็นได้ชัดว่าผมเป็นเขาไม่ได้
มันเป็นไปไม่ได้
แต่ผมจะต้องพยายามมากขึ้น
เพื่อที่จะเป็นตัวแทนของเขา
อย่างน้อยก็เป็นคนที่เข้าถึงได้ง่าย
สำหรับคนที่ต้องการผมจริงๆ
นั่นเป็นส่วนที่ยากที่สุด ในการสานต่อมรดกของเขารึเปล่าคะ
ใช่ ผมรู้สึกตลอดว่านี่เป็นวิธีที่เขา
บอกผมว่า
"โอเค ลูก ตอนนี้พ่อจะทำให้แน่ใจว่า
ลูกจะกล้าออกไปพบผู้คน"
ครับ มันยาก แต่ผมพยายามอยู่
ผมรู้สึกว่านี่เป็นสิ่งที่เขาอยากให้ผมทำ
และผมจะบอกเขาว่า "โอเคครับพ่อ ผมทำได้แน่"
ส่วนตัวของผมแล้ว ผมไม่เคยพบว่าตัวเอง
มีความหลงใหล เหมือนที่พี่ชายกับพ่อผมมีเลย
มันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นภายหลังน่ะ
ราวๆ ช่วงที่พ่อผมเสียชีวิต
ผมอยู่ในช่วงวิกฤตของการเปลี่ยนตัวเอง
ไม่ใช่แค่ทางด้านอารมณ์นะ แต่เป็นเรื่องงานด้วย
ผมอยากทำอะไรที่แตกต่าง
(เกรซแห่งโมนาโค โอลิเวียร์ ดาฮ็อง)
เป็นช่วงเวลาที่น่าทึ่ง
บนพรมแดง งานเทศกาลหนังเมืองคานส์ครั้งที่ 67…
ผมเลยตั้งบริษัททำหนังในแอลเอ ชื่อว่าวายอาร์เอฟ เอ็นเตอร์เทนเมนต์
(ยาช ราช ฟิล์มส์เปิดบริษัทในฮอลลีวูด วายอาร์เอฟ เอ็นเตอร์เทนเมนต์)
เขามีหัวคิดที่เป็นสากลมาก
ในตอนนั้นเขาเคย
รู้เรื่องหนังฮอลลีวูด ทีวีอเมริกันเยอะมาก
และผมคิดว่าเขาจะทำได้ดีมากๆ
ผมบอกว่า "นี่อาจเป็นสิ่งที่นายรัก
นายบริหารมัน ตัดสินใจเรื่องทิศทาง…"
และเขาก็ตื่นเต้นมากๆ
ผู้กำกับหนังเรื่องนี้เป็นคนฝรั่งเศส
โปรเจกต์นานาชาติ อุทัย โจปราเป็นโปรดิวเซอร์ร่วม…
ผมรู้ว่าผมจะเป็นฉากหลัง ของพ่อกับพี่ชายตลอด
มันจะยากมากๆ สำหรับผม ที่จะก้าวออกมาจากตรงนั้น
แล้วนี่เป็นโอกาสที่ถ้าผมลงมือทำ
และไม่ว่าผมจะได้รับความสำเร็จแค่ไหน
มันก็จะเป็นของผม
และผมก็จะสร้างตัวตนของตัวเองได้ ด้วยการทำสิ่งนี้
คุณรู้สึกว่าคุณทำสำเร็จ ในสิ่งที่คุณตั้งใจทำมั้ย
ห้าสิบเปอร์เซ็นต์
ผมทำได้ 50 เปอร์เซ็นต์นะ
มีอีกหลายอย่างที่ผมวางแผน…
สร้างผลงานระดับสากล
ให้วายอาร์เอฟในฮอลลีวูด
อีกความฝันหนึ่งของผมก็คือ นำบรอดเวย์มายังอินเดีย
สวนสนุกเคยเป็นความฝันผมเช่นกัน ยังเป็นอยู่นะ
ผมนึกว่าป่านนี้เราน่าจะทำได้แล้ว แต่ก็ยัง
ที่จริง เรายังไม่ได้เริ่มต้นด้วยซ้ำ
และ…
และผมคิดว่าวายอาร์เอฟทำแบบนั้นได้
คุณยาชเคยบอกผมว่า
เขาเอาเงินเก็บทั้งชีวิตของเขา มาสร้างสตูดิโอนี้
เขาไม่จำเป็นต้องทำก็ได้
คุณใช้เงินกับเรื่องที่ดีกว่านี้ได้
เขาบอกว่า "ฉันอยากมี สตูดิโอของตัวเองมาตลอด
ที่ที่คนหนุ่มสาวจะมา
และผู้ช่วยผู้กำกับได้เป็นผู้กำกับ
ทำหนังของตัวเองโดยไม่ต้องเผชิญ
กับความยากลำบากของวงการหนัง"
มันเป็นสีหน้าธรรมชาติ…
ผมคิดว่านั่นเป็นสิ่งที่คุณยาชฝันไว้
และอทิก็ทำให้มัน เป็นระบบที่มีประสิทธิภาพมาก
มันเป็นเหมือนโอเอซิส
และเพราะแบบนั้น มันจึงเป็นสถานที่ที่พิเศษมาก
มันเป็นบริษัทที่มีความเป็นมืออาชีพ
ซึ่งมีหัวใจของชุมชนที่อ่อนโยน
อทิบริหารให้เป็นไปตามแบบนั้น
"นี่คือตัวตนของเรา นี่คือสิ่งที่เราทำ"
และ…
"เราจะทำงานจนตาย" และเขาก็ทำแบบนั้นจริง
และอทิเองก็คงจะเป็นเช่นกัน
เก็บดวงดาวใส่เต็มกระเป๋า
ขณะที่ท้องฟ้าว่างเปล่า
แสงอาทิตย์ให้ความอบอุ่นกับมือฉัน
ขณะที่ทั้งโลกหนาวเหน็บ
จิตวิญญาณของฉันปลื้มปิติ
ใจฉันบอกให้เฉลิมฉลอง
ความสุข
แห่งรสจูบ
เก็บดวงดาวใส่เต็มกระเป๋า
ขณะที่ท้องฟ้าว่างเปล่า
แสงอาทิตย์ให้ความอบอุ่นกับมือฉัน
ขณะที่ทั้งโลกหนาวเหน็บ
จิตวิญญาณของฉันปลื้มปิติ
ใจฉันบอกให้เฉลิมฉลอง
ความสุข
แห่งรสจูบ
เก็บดวงดาวใส่เต็มกระเป๋า
ขณะที่ท้องฟ้าว่างเปล่า
แสงอาทิตย์ให้ความอบอุ่นกับมือฉัน
ขณะที่ทั้งโลกหนาวเหน็บ
เก็บดวงดาวใส่เต็มกระเป๋า
ความสุขแห่งรสจูบ
คำบรรยายโดย วิภาพร หมู่ศิริเลิศ