…drie, vier, vijf, zes, zeven, acht.
Eén, twee, drie vier…
Rond 1993 kreeg ik brieven van de grote studio's, zoals Warner.
Ze wilden me spreken.
Ik dacht dat het een grap was…
…want waarom zou een groot Hollywoodbedrijf mij willen spreken?
Ik was onbelangrijk.
Ik deelde deze informatie…
…met een Amerikaanse vriend die advocaat was en hij zei:
'Het kan geen kwaad ze een keer te spreken.'
Dus ik accepteerde een brief en ging naar Warner Bros.
Gedurende bijna twee uur…
…mocht ik geen woord zeggen van deze executive.
Hij gaf me een hele uitleg…
…van de Indiase filmindustrie.
Hij wist elk detail.
Hoe we films maakten…
…hoe het gefinancierd werd, de verkoop…
…wat voor verhalen we maken, welke acteurs, het hele systeem.
Ik was in shock.
Ik vertelde het aan mijn vriend:
'Ik ging erheen en dit is wat er gebeurde.'
Hij zei maar één woord: 'Mr Bachchan…
…je moet terug naar je land, want de Amerikanen komen eraan.'
EEN NETFLIX-DOCUMENTAIREREEKS
DEEL 4 'NALATENSCHAP'
Wat vind je van de term 'Bollywood?'
Die term staat me niet aan.
Wat vind je van de term 'Bollywood?'
Het woord 'Bollywood.'
Ik vind het niks.
Ik haat het.
Ik vind het een rotwoord.
De 'B' komt vast van Bombay, zoals Mumbai vroeger heette.
Want je hebt Hollywood en Bollywood.
Wat ik tegen de term Bollywood heb…
…het sluit de overige Indiase film buiten…
…die net zo belangrijk is.
Bengali, Telugu, Tamil, Malayalam, Punjabi films.
Je moet de minachting snappen die…
…de meeste filmmensen ervoor hebben…
…als ze de oorsprong kennen.
Een neerbuigend stuk over onze films…
…als zogenaamd een arme versie van Hollywood.
Of ik het neerbuigend vind?
Ik vond het eerst niks…
…maar ik realiseerde me dat veel namen…
…beginnen als een belediging en blijven hangen.
Ik wist niet dat 'impressionisten'…
…ook neerbuigend was.
Ikzelf zie het niet zo…
…maar veel mensen wel en vooral Mr Bachchan.
Daarom zeg ik bij hem nooit Bollywood.
Als ik de term 'Hindi filmindustrie' zeg…
…schiet het woord 'Bollywood'…
…door mijn hoofd.
Maar ik wil het niet zeggen.
Ik vind 'Hindi filmindustrie' mooier. Ik vind het…
…romantischer dan Bollywood.
Wij allemaal streden er eerst tegen.
We zijn geen Bollywood, we zijn Indiase filmmakers.
Maar 'Bollywood' was gemakkelijker…
…want dat dachten mensen toch.
Dat het Bollywood heette.
Er is een natuurlijke tendens…
…om te doen alsof het allemaal 'zingende en dansende Indiërs' zijn.
We hadden iets heel Bollywood-achtigs toen we dat label kregen.
'Dat is zo Bollywood.'
Maar het verandert snel.
Zang en dans is onze identiteit…
…en dat moeten we omarmen, want het is uniek voor ons. Wij bedachten het.
Maar het is meer dan alleen dat.
Er zijn zoveel films die een nieuw India vertegenwoordigen.
Dat is de stem die nu een wereldpubliek bereikt.
Als je 'India' zei in het buitenland…
…zeiden ze: 'Bollywood.'
Ik was met veel buitenlanders…
…bij events, waar ook de pers kwam.
Ze verwezen naar me als de CEO van India's Warner Bros.
Zover was YRF gekomen.
De herkenning van het merk.
En daarom besloten de multinationals:
ligt hier een kans?
Er was een goudkoorts.
Sony Pictures bouwde…
De eerste keer dat een Hollywoodstudio een Hindi-film maakte
Warner maakte Chandni Chowk to China.
Geen idee wie die scripts had goedgekeurd, het was vreselijk.
Maar ze wilden ook meedoen.
Ik herinner me de première van Slumdog Millionaire.
ACTEUR
Op het kaartje stond: 'Anil Kapoor en Fox nodigen iedereen uit.'
Ze kwamen er net bij.
We waren heel blij toen we hoorden dat 20th Century Fox…
ACTEUR
We wilden allemaal films voor die labels maken…
…maar we beseften niet hoe gevaarlijk dat kon zijn.
REGISSEUR EN PRODUCENT
Er werd veel geld gesmeten naar acteurs, filmmakers en projecten.
Iedereen werd door hen geregeerd…
…door de manier waarop ze de markt dicteerden.
Adi was daarvan flink in de stress.
Ik moet je eerlijk zeggen…
…veel ervan benaderden YRF om samen te gaan.
Maar daar stemde Adi niet snel mee in…
…want het is een overname.
Mensen gaan je vertellen hoe het moet.
En dat wil Adi niet.
Het maakt echt verschil wie je verhaal vertelt.
Voor Adi stond centraal dat wij onze verhalen moesten vertellen.
Wij moeten dat zelf doen.
Na de liberalisering in de jaren 90…
…kwamen er veel multinationals.
India is nu favoriet bij multinationals die overnames zoeken.
Veel ervan gaan samenwerken met Indiase bedrijven.
Ik heb het gevoel dat dit ook met de filmindustrie gaat gebeuren.
Dan komt het studiomodel in India.
Als dat gebeurt, gaat uiteindelijk elke maatschappij…
…zelfs gerenommeerde zoals de onze, voor de studio's werken.
REGISSEUR EN PRODUCENT
Mijn vader was een heel Indiase, conservatieve man.
Hij snapte het niet. Hij zei: 'Wil je een studio?'
Ik zei: 'Nee, dat wil ik ook, maar dat zijn maar stenen.'
Ik denk dat we onze distributiepunten zeker moeten stellen.
Voor de studio's komen…
…wil ik een studio worden, zodat ze ons niet uitkopen…
…maar ons gelijkwaardig vinden.
Ik wilde het hele proces van films maken verbeteren.
Ik wilde de hele branche naar een hoger niveau tillen.
Ik wilde dat mensen ons zien…
…niet als kunstjesmakers, maar als serieuze toonaangevende bedrijven.
Yashji belde me op een dag.
'Vakil, we moeten een studio bouwen.'
VOORMALIG PRODUCENT YRF
Ik zei: 'Ik zoek het uit.'
Ik zocht het uit en zei: 'Het is financieel niet haalbaar.'
Hij zei: 'Haalbaar of niet…
…ik wil deze studio maken, voor Adi.'
Toen Yashji en Adi me vertelden dat ze een studio bouwden…
ACTEUR
…dacht ik: echt?
Ik maakte me er zorgen om.
'Ze investeren er zoveel in.
Is het wel financieel haalbaar om zoiets te runnen?'
Zij wisten toen vast ook niet of ze het wel terug zouden verdienen.
Ik was niet nerveus…
…want het was mijn geld niet.
Yashji zei: 'Maak de best mogelijke studio.'
Ik zal je zeggen waarom ik er niet mee zat.
Voor mij zit het zo.
Zelfs als alles mislukt en we hebben deze studio gemaakt…
…met mijn vaders naam erop…
…hebben we tenminste…
…een monument gemaakt dat symbool staat voor wat hij deed.
Daar kun je geen prijskaartje aan hangen.
Dus elke prijs is oké.
Toen we aan de studio begonnen…
…was het een droom…
…precies als Field of Dreams.
Als je het bouwt, komen ze.
KUNSTENAAR
2005 - OPENING YRF STUDIO
We waren zo blij toen hij openging.
Echt waar.
In 2005 verhuisden we hierheen.
En er was een grote opening…
…waar mijn vaders oudste broer, Mr B.R. Chopra ook kwam.
Het was prachtig, want de mensen zagen voor het eerst…
…wat we gedaan hadden.
Iedereen stond paf.
Ik weet nog, begin 2000…
…toen we dit gebouwd hadden…
…was ik, als studiomanager…
…vaak gastheer voor bezoekers.
Hoe gaat het? -Alles goed?
ACTEUR
Iedereen die vanuit Hollywood naar India kwam…
…wilde zien wat er gemaakt was.
Dat leidde je hen rond en ze waren zo verbaasd…
MUSICUS
…omdat veel mensen vonden…
…dat het beter was die in Burbank of LA.
Geweldig. Zo blij dat we gekomen zijn.
Ik wilde het heel toegankelijk maken.
Informatie naar alle filmtijdschriften.
Adi zei: 'Nee, dit is voor onszelf.'
De studio was in basis voor hem gemaakt.
Het was een tijd een sprookje.
YRF DOET HET TE GEK
Een serie films achter elkaar, de een nog beter dan de ander.
Het leek alsof YRF niks fout kon doen.
Ik weet nog dat een journalist tegen me zei:
'Je broer heeft gouden handen.'
ACTEUR EN PRODUCENT
'Ik hoop dat 't doorgaat,' zei ik.
Wanneer kwam het hellende vlak?
Het was niet zozeer één moment…
…dat dingen mis begonnen te lopen.
Het ging meer geleidelijk.
Het belangrijkste was toen voor mij mijn moeders gezondheid.
Die was niet goed.
Ze had kanker.
Dat was het moment waarop mijn vader een stap terug deed.
Dit was iets heel groots…
…waardoor we niet…
…dat sprookjesleven hadden die de wereld zag.
Toen kregen mijn vader en ik…
…een gezamenlijke band, want hij moest met iemand kunnen praten.
Mijn broer was zo druk met zijn werk.
Hij kwam naar mij en zei me dat hij bang was.
Mijn vader en ik waren als broers.
En mijn broer was als de vader.
Mijn vader en ik vertelden elkaar geheimen…
…van: 'Zeg maar niet tegen Adi, maar ik heb dit gedaan.'
Op een bepaald moment…
…werd Adi de vader van ons allebei.
In 2004 was er een groot hoogtepunt.
Dat consolideerde in 2005 en 06.
We konden niks verkeerd doen.
Toen kwam 2007 en het begon scheef te lopen.
We hadden een paar non-successen.
De financiële positie was niet goed.
Ik was gedeprimeerd.
Ik had het gevoel: waarom werkt mijn instinct niet?
Was dit mijn enige run?
Ik realiseerde me dat ik moest regisseren.
Ik had al zeven jaar niet meer geregisseerd, omdat ik het zo druk had.
In deze stemming wilde ik niet regisseren.
Ik wilde…
Als ik ging regisseren, wilde ik dat doen…
…in betere omstandigheden.
Ik was me ervan bewust dat ik het bedrijf…
…een hele grote, succesvolle film moest geven.
En dat ik dat zelf moest doen.
een koppel als door god geschapen
Ik ging twee weken naar Londen…
…en ik ging schrijven.
Ik had alleen maar een vaag idee.
Het was een verhaal over een man die een gearrangeerd huwelijk heeft…
…met een jong meisje en hij is niet zo cool.
En zij is…
Ze wilde niet eens met hem trouwen…
…en het is zijn liefdesverhaal.
Hij wil haar voor zich winnen. Hij houdt van haar.
Hij creëert een alternatief personage om haar voor zich te winnen.
Dat was natuurlijk dezelfde acteur…
…dus het probleem was: ze herkent hem natuurlijk.
De film faalt bij voorbaat.
Held.
Hallo, ik ben Taani.
En ik ben je held. -Wat?
Ik belde Shah Rukh vanuit Londen en zei:
'Het script is af en ik wil over drie maanden beginnen.
Ben je beschikbaar?'
Hij zou een film doen die niet doorging.
'Gek genoeg ben ik vrij. Ik doe mee.'
Ik was maar 19 toen ik tekende.
Mijn eerste film.
Adi wilde niet dat iemand wist dat ik de hoofdrol had.
Dus alles was geheim.
ACTEUR
Niemand mocht elkaar wat vertellen.
Zo'n groot geheim was het. Enorm.
Adi zei letterlijk tegen me:
'Tegen niemand zeggen, zelfs je ouders niet.'
Ik zei: 'Ik moet het ze wel vertellen.
Ik woon bij m'n moeder. Dat moet wel.'
Dat jaar was persoonlijk en professioneel…
…het zwaarste in mijn leven.
Ik stond de hele tijd onder enorme druk.
Maar gek genoeg, als ik op de set van Rab Ne kwam…
…was het alsof een bepaalde energie dat zo weghaalde.
En ik was gewoon blij.
voor de wereld ben ik Junglee zonder zorgen
Voor de film uit kon komen…
…gebeurde 26/11.
Op de avond van woensdag 26 november, 2008…
…werd de stad Mumbai…
…aangevallen door tien gewapende mannen.
MUMBAI AANVALLEN
In de 60 uur die volgden…
…ontvouwde zich een real-live actiedrama op tv's over de hele wereld.
9 VAN DE 10 GEDOOD
Mensen konden uit dit hotel ontsnappen en dat is goed nieuws voor families.
Oké.
Bukken.
TAJ MAHAL HOTEL BELEGERD
De terroristische aanval in Mumbai is voorbij.
De consequenties zullen zich nog lang laten voelen.
Mark Phillips vertelt.
De stad was min of meer verlamd.
Rab Ne kwam uit op 12 december.
Letterlijk twee weken later.
Veel mensen…
…binnen en zelfs buiten het bedrijf, vonden dat we moesten uitstellen.
Ik geloof echt dat dit iets spiritueels is.
Ik denk dat het goedkomt.
En bovenal, ik denk dat mensen…
…de film willen zien. Ze willen gelukkig zijn.
Ze willen een positieve feel-good film.
Ik neem het risico.
En ik verander de datum niet.
RAB NE BRENGT EINDELIJK SUCCES VOOR YRF
Het kwam vanuit mijn aangeboren vertrouwen…
RAB NE BREEKT ALLE RECORDS
…in de mensen van dit land.
Niets brengt ze van hun stuk.
We zijn heel veerkrachtig.
Hij deed het goed en wij waren…
Wij waren oké.
Als ik erop terugkijk, voel ik veel trots…
…op wat we hebben bereikt met YRF.
Vandaag zijn mijn beslissingen vooral correct.
Morgen misschien niet.
Misschien heb ik niet het beste idee.
Misschien maak ik niet de beste films.
Misschien maak ik meer slechte dan goede films.
zeg nooit: ik hou van jou
Mijn film Befikre deed het niet goed.
Dat was best verdrietig voor mij…
…gedurende een lange tijd.
Nog steeds, in een hoekje…
…knaagt het aan me.
En actie.
Die film was heel lang bij me.
Ik wilde een luchtige film maken…
…die niet rust op de pilaren van de Indiase films.
Ik dacht dat we geen romcoms deden.
In India doen we liefdesverhalen.
Ik denk dat we nu vrienden zijn.
En ik zei: 'Ik denk dat India klaar is voor…
Vrienden?
…een verhaal dat niet een sterk emotionele kern heeft.
Het is grappig en licht.
Om te vieren dat we doorgaan…
…zijn we hier een jaar later, om in stijl afscheid te nemen.
Laten we de dag vieren dat het uitging.
En daarmee…
…wilde ik een heel vrij Indiaas meisje overbrengen.
Willen we samenwonen?
Zeker weten.
En zo uncool…
…gaan we elkaar 'schatje, liefje' noemen?
Nooit.
Waarom zeggen we geen 'ik hou van jou?'
Want dan wordt het emotioneel. Niet leuk meer.
Perfect.
Ik dacht dat India er klaar voor was.
Ik dacht…
Ze waren er niet klaar voor om het van mij te horen.
Aditya Chopra is het meest op zijn gemak…
…met een voet in beide werelden.
Traditioneel en modern.
Of het nou Dilwale Dulhania Le Jayenge, of Mohabbatein is…
…of Rab Ne.
Nu vraagt het publiek iets anders van hem.
Het land wordt steeds jonger…
…en Aditya Chopra is niet zo jong meer.
Destijds vroeg ik me serieus af:
…wat gebeurt er met YRF na mij?
Ik moet creatieve regisseurs hebben…
…met de insteek van YRF, maar met hun eigen stem…
…die niet per se die van mij moet zijn.
Ik heb bij drie films van YRF geassisteerd.
REGISSEUR EN PRODUCENT
Fanaa, dan Aaja Nachle en toen Rab Ne Bana Di Jodi.
En toen heb ik mijn eerste film geregisseerd:
Band Baaja Baaraat.
Volkomen anders.
Ze zitten, wisselen blikken uit.
In een heel terloops gesprek met Adi…
…zei ik: 'Ik ken iemand die een script schrijft.
Wil je die zien? Het is een kleine film, misschien…'
Hij zei: 'Stuur maar.'
Ik las het en ik vond het geweldig.
Deze film wilde ik per se maken.
Hij kwam terug en vroeg: 'Vond je het goed? Echt goed?'
Ik zei van wel. 'Regisseer jij het maar.'
En ik zei: 'Echt?'
Ik had geen plannen.
En zo ontstond Dum Laga Ke Haisha.
Ik zei: 'Ik ken deze wereld niet goed genoeg…
…om te regisseren.
Maar jij doet het vast uitstekend.
Ik geef jou de verantwoordelijkheid voor deze film.'
Dus nu moest ik de hoofdrolspeler vinden.
Mijn enige taak was om elke dag acteurs te ontmoeten.
Ik zei tegen Maneesh: 'Je hebt het meisje al.'
Hoe wil je beginnen?
Wil je Jab We Met eerst doen?
Ik wilde altijd al acteur worden.
Maar de volle…
Maar dat zei ik tegen niemand.
Het was een groot geheim.
Ik werd goed betaald. Ik was heel goed in wat ik deed.
ACTEUR
Ik werd een integraal onderdeel van de filmindustrie.
Natuurlijk zou Bhumi, als mijn assistent, bang zijn…
…om bij mij auditie te doen.
CASTINGREGISSEUR
Ze zei altijd: 'Ga weg.'
Ik kwam onverwacht langs en iedereen… Ik zei:
'Wat is er? Doet Bhumi auditie?'
Ik ga niet voor het eerst met de trein reizen.
De deur was iets open en ik zag haar…
…de camera vasthouden…
…en ze gaf vier mensen aanwijzingen.
O, god. Te veel. Ik ging over de streep.
Ik zei tegen Adi dat Bhumi heel goed was.
Hij moest lachen.
Want ze was klein en mollig en altijd van 'Adi, meneer.'
Een grappige meid.
Ik duwde haar naar fitness en zei: 'Begin met afvallen, schat.
Je moet echt…'
Toen ging ze dat doen.
En toen belde Adi me en zei:
'Weet je zeker dat ze 't kan?'
Ik zei: 'Ik verwed er mijn carrière om.'
En hij zegt: 'Ik heb een film…
…met een dik meisje.'
'Bhumi, laat fitness maar zitten en ga eten.'
Wat is er? -Ma, mijn sari gaat los.
Had dan een speld gebruikt, je luistert nooit naar me. Hou vast.
Dum Laga Ke Haisha speelt in Haridwar in 1995.
Hou je adem in.
De film opent met een jonge, losgeslagen man…
…die niks waard is, genaamd Prem.
De jongen en het meisje moeten zichzelf voorstellen.
Zeker.
Van zijn ouders moet hij trouwen met een gezette vrouw, Sandhya.
Prem vindt Sandhya niet aantrekkelijk.
Zag je haar formaat? Enorm.
Enorm?
Jij bent ook geen filmster, schoolverlater.
Het feit dat ze niet conventioneel knap is…
…maakt hem nog onzekerder.
niet iemand die er oud en knorrig uit ziet
Is dat je bruid?
hij is een man die het huishouden beheerst
Mijn debuut is als heldin met overgewicht…
…wat ongehoord is in India…
…in een liefdesverhaal al helemaal.
Hij noemde me een vette koe en nog meer, moeder.
Nou en? Je bent toch een vette koe? -Hou op.
Er waren zoveel mensen die me schreven…
…en zeiden dat het voelde alsof ik hun verhaal vertelde.
Veel mensen waren verbaasd…
…dat zo'n film hier werd gemaakt.
ACTEUR
Dikke vrouw en een loser van een vent.
De overeenkomst tussen mij en de andere YRF-heldinnen…
…was dat we veel zelfvertrouwen hadden.
We geloofden in onszelf.
We stonden voor het juiste.
Slaap een nacht met Sandhya.
Luister. -Dan weet je wat de hel is.
Hij heeft ook een blauwe plek.
Kijk maar.
Dum Laga Ke gaf me de kans om van…
…Maneesh een regisseur te maken…
…wat ik van plan was te gaan doen.
Andere creatieve regisseurs behalve mezelf te creëren.
Zodat niet alleen mijn creativiteit…
…deze studio drijft.
Ik brak me het hoofd over de vraag hoe ik creativiteit kon institutionaliseren.
Als ik als acteur 100 dagen op de set moet zijn…
…dan het liefste op die van Yash Chopra.
Want het werken met Yash is het ultieme…
ACTEUR
…geluk op de set.
Hij is jonger dan Adi als het aankomt op de sets.
Veel energieker.
MAKEN VAN DIL TO PAGAL HAI
Oom Yash was altijd heel gezellig, een en al liefde.
Ik ging graag bij hem op bezoek, want het was niet als…
…een serieuze filmproducent.
Het was een heel vaderlijke man die me altijd advies gaf.
Hij had de leukste grappen.
ACTEUR
Hele suffe one-liners, slapstick.
Heel energetisch op de set, vrolijk schreeuwend naar iedereen.
Het hardste geluid op de set is Yash Chopra.
Klaar?
Achter vrij.
Hij gaf je een gevoel van wat hij wilde.
Het meisje loopt daar.
ACTEUR
Het was heel opgewonden, of heel lief, romantisch.
Hij maakte sfeer, niet alleen met de acteurs, maar met iedereen.
Van de hulpjongens, tot de lichtmensen, cameramensen.
Allemaal wilden ze 't het beste doen.
Actie, graag.
Hij keek nooit op de monitor.
Hij stond naast de camera en keek naar jou.
Soms moest de cameraman zeggen:
ACTEUR
'Yashji, iets… Je komt in beeld.'
De helft van de tijd begreep ik niet wat hij zei.
ACTEUR
Hij praatte vaak heel snel.
Heel snel, met een noodgang.
'Doe het zus.'
'Doe het zo.'
Weet je…
Wat zei hij nou?
Mensen op de set vroegen: 'Wat zei hij nou?'
En Shah Rukh zei dan:
'Zeg maar ja. Ik leg het wel uit.'
Mijn vader kwam uit een heel andere stijl filmmaken…
…dan mijn broer.
Zijn ethos en filosofie over filmmaken waren helemaal niet bedrijfsmatig.
In zijn tijd gebeurde alles met een telefoontje.
Dat gebeurde in een paar dagen.
Er was geen bedrijfsmatige structuur.
Het financieren ging helemaal anders.
Een vriend stak er wat geld in.
Of je stak er zelf geld in en je maakte je film.
Je liet je vrouw of de vrouw van de acteur…
…de kostuums maken of bedenken.
Het was een familiegebeuren.
Met de hele modernisatie…
…was hij helemaal niet blij.
Hij was gelukkiger met de oude stijl van filmmaken…
…waar iedereen bijdroeg en iedereen familie was.
Hij zei: 'Wat is er nog aan tegenwoordig?'
VROUW VAN YASH CHOPRA
'Hij doet dit. Hij doet dat.
Wat moet de regisseur doen?'
Ik wil de kostuums doen en er is een assistent…
…die zegt: 'Ik haal de kostuums voor u.'
Ik wil het lezen doen. Iemand zegt: 'Nee,dat doen wij.'
SCREENSCHRIJVER
Hij zegt: 'Wie maakt de film? Jij of ik?'
Ik weet nog dat hij veel meer ging praten.
'Ik doe geen film meer, dit is mijn laatste.'
Is dit majoor Samar Anand die het record…
…bommen defuseren heeft?
Ja, 97, bommen.
Jab Tak Hai Jaan was een film…
…die ik koos in plaats van die van Adi.
'Nee, als Yashji een film maakt, dan doe ik die.'
Singh, open de markt. -Oké, sir.
Zijn passie voor Jab Tak Hai Jaan…
…was als een nieuwkomer met zijn eerste film.
Je kon Yashji's plezier zien…
…dat hij op de set die film aan het maken was.
Hij zat bij de crew, at met hen.
Hij was er 's ochtends als eerste en ging als laatste weg.
Ik doe niet veel films, maar ik zei: 'Deze moeten we doen.'
Het was zo ontroerend om met hem te werken.
We waren allemaal ouder natuurlijk.
Wat doe je?
En…
Ik kwam en we deden de scène.
Zodra de scène klaar was…
ACTEUR
…en onze ogen elkaar vonden, Yashji en ik…
…Yashji had tranen in zijn ogen. Ik ook.
We keken elkaar aan…
…en er was zo'n flashback naar zulke momenten.
We filmden in Ladakh, in heel moeilijke omstandigheden.
Hij was de coolste. Ik zat te bibberen.
En 18-jarige, 19-jarige assistenten werden ziek.
En die 80-jarige man stond daar gewoon.
Sommigen wilden hem omhoog en omlaag helpen van de berg.
Maar hij wilde die hulp niet.
'Raap me maar op als ik dood ben.'
Zo was hij altijd.
Ik deed een scène in Kasjmir, maar hij zei:
'Je film is af.'
'Hoe bedoel je?'
'Dat is het laatste shot, er is niks over. De film is af.'
Toen werd hij heel emotioneel.
Hij begon te huilen.
Hij zei: 'Dit kan ons laatste shot zijn.' Ik vroeg waarom.
Hij zei: 'Jij hebt geen shots meer.'
Ik zei: 'Maar dan maken we de volgende.'
'Dit is het, de laatste.'
Ik denk dat hij had besloten…
…dat dit zijn laatste was…
…maar hij zei niks.
Omdat iedereen hem anders zou willen ontmoedigen.
Ik wil vragen, wanneer is de volgende?
Wanneer vraag je me weer voor een film?
Je hebt de data al. Zeg maar wie de heldin is.
Het verhaal hoor ik van Adi.
En de volgende?
Dit was een geweldige ervaring en ik wil graag nog een keer.
2012 - LAATSTE INTERVIEW MET YASH
Ik heb mijn leven nooit met een calculator geleefd.
Ik had geen berekend leven.
Ik waai als de wind, of de zee, waar de Heer me mee naartoe neemt.
Ik luister naar mijn hart.
Als mijn hart iets zegt, kan het me niet schelen wat anderen zeggen.
Mijn hart zegt dat het genoeg is geweest.
Ik zal niet meer regisseren na Jab Tak Hai Jaan.
Dat wist ik niet.
Ik zei heel hard tijdens dat interview: 'Wat?'
Hij keek me aan en glimlachte.
Wat ik me het meest herinner aan mijn tijd met Yash…
…zijn de laatste tien jaren met hem.
Als ik in Mumbai was…
ACTEUR
…ging ik elke ochtend met hem ontbijten.
Hij opende zijn hart voor me…
…en ik mocht zijn vreugde, zijn geluk zien…
…zijn trots voor Adi, zijn liefde voor Uday…
…zijn liefde voor Pam.
Als je ouder bent…
…bekruipt je een bepaalde eenzaamheid.
En die eenzaamheid heeft niks te maken met hoe de wereld je behandelt.
…een heel gelukkig, vredig en lang leven…
…en fijne verjaardag, Mr Bachchan.
Het was Amitji's verjaardag.
Fijne 70e verjaardag.
Ik omhelsde Yashji.
Hij bibberde. Hij had koorts.
Hij zei: 'Het feest is uitgesteld. Je moet nu komen.'
Ik zei: 'Ik ben net klaar.'
Hij zei: 'Ik heb koorts.'
En ik ging nog eten en alles.
De volgende avond lag hij in het ziekenhuis.
Toen hij in het ziekenhuis lag…
…was ik in Chicago voor Dhoom: 3.
Ik belde steeds met mijn broer.
Hij zei: 'Maak je geen zorgen.'
Hij wilde niet dat ik me zorgen maakte.
Ik wist niet goed hoe serieus het was.
Adi zei: 'Er is niks aan de hand.
Het is alleen uit voorzorg.'
En ik had op een nacht een droom…
…dat mijn vader in deze studio was.
Hij had zijn zwarte pak aan.
Ik zit naast hem en hij zegt: 'Waarom ben je niet hier?'
Ik schiet overeind en realiseer me dat er iets fout is…
…dat mijn broer het bagatelliseert.
Filmmaker Yash Chopra ligt sinds zaterdag in het ziekenhuis…
…na een diagnose van knokkelkoorts.
Het begon op 11 oktober.
Ik hoorde dat hij in het ziekenhuis lag.
Dat hij knokkelkoorts had en Adi zei: 'Kom niet.
Ik wil er geen toestand van maken.' Dat begreep ik.
Op 21 oktober zat ik alleen in mijn kantoor.
Ik belde en tante Pam nam op.
Ik zei: 'Hoe gaat het met oom Yash?'
En haar stem brak.
Ze zei: 'Het is niet goed. Kom nu.'
Een paar dagen later…
ACTEUR
Het is…
Het is niet fijn om je dat te herinneren.
We kwamen naar de studio…
…waar zijn lichaam was heengebracht…
…en de hele filmwereld was er, in het atrium beneden.
Ik heb heel veel gehuild die dag.
In het crematorium zei ik tegen Shah Rukh: 'Ik heb mijn vader verloren.'
Hij zei: 'Je bent niet de enige. Zelfs ik heb mijn vader verloren.'
Dat waren zijn woorden. Ik keek naar hem op als een vader.
Hij was de lijm die de familie en studio samenhield.
Wat is Yash Raj Films zonder Yash?
VROUW VAN ADITYA
Het was vreselijk, omdat het zo plotseling was.
Hij zag niet eens de eerste versie van zijn film…
En luister…
…bid nergens om.
Hou gewoon van me.
Bom of geen bom…
…zelfs God houdt me niet tegen om naar je terug te komen.
Dat weet ik.
Ik moet je eerlijk zeggen…
…dat ik mezelf had beloofd niet te huilen.
Maar toen ik de film zag, die laatste 15 minuten…
…huilde ik en hard ook.
En die lieve Adi kwam naar me toe en zei:
'Pap heeft altijd gezegd dat hij in het harnas zou sterven.'
Dat was zijn ding. Niet af en toe, maar elke dag…
…zei hij: 'Idealiter sterf ik in het harnas.'
Zo is het precies gegaan.
YASH CHOPRA - 50 JAAR IN INDIASE CINEMA
Mijn enige troost was…
…dat hij geen oude dag heeft meegemaakt.
Dus zijn verlies…
…voel ik elke dag…
…maar het is oké.
Hij heeft een compleet leven geleid.
Hij heeft alles bereikt wat een man kan bereiken in een leven.
Het zou egoïstisch zijn van ons…
…dat we wilden dat hij bleef.
Zijn taak is af.
Hij heeft het voor ons geregeld, ons alles gegeven. Hij is klaar.
Laat hem gaan.
Ik denk dat Adi zijn vader elke dag mist, net als wij.
Het heeft Uday gebroken op een manier die ik niet kan uitdrukken.
Ik droom vaak over hem.
Altijd dezelfde droom…
…dat ik met mijn vader ergens over praat…
…en dat we het heel gezellig hebben.
Misschien eten we iets.
Of we zitten ergens te lachen, grapjes te maken en ineens…
…dringt het tot me door dat hij dood is.
We hadden een geweldige relatie tot aan zijn dood.
Het was de beste relatie die ik ooit heb gehad.
Dus ja, ik mis hem ontzettend.
Ik denk ook veel aan hem.
2012 PREMIÈRE VAN JAB TAK HAI JAAN
Het is niet eenvoudig om in een carrière van 50 jaar…
…op de top van je kunnen te zitten.
Zijn eerste film was een grote hit en zijn laatste film was een grote hit.
Zijn eerste film was in 1959 en zijn laatste in 2012.
Wilt u iets zeggen?
de ongebruikelijke verhalen die ik heb verteld
mijn blije dromen en verdrietige
mijn liedjes, sommige melodieus, sommige niet
mijn personages, goed of niet
die zijn allemaal van mij en ik zit in hen
vergeet ze niet
vergeet mij niet
zolang je leeft
zolang je ademt
Dames en heren…
…het was me een voorrecht, een eer.
Heel erg bedankt, Yashji, dat je zo vriendelijk was.
Nadat mijn vader overleden was…
…waren er veel mensen die een leegte voelden.
Ik besefte…
…dat ze nu naar mij kijken om die leegte te vullen.
Ik ben van nature heel anders dan mijn vader.
Ik ben geen mensenmens, dat heb ik niet gecultiveerd.
Ik heb niet zulke relaties.
Ik weet niet eens of ik dat kan.
Ik kan natuurlijk niet hem zijn.
Dat is niet mogelijk.
Maar ik moet harder aan mezelf werken…
…om hem te vertegenwoordigen.
Ik ben wel beschikbaar…
…voor de mensen die me echt nodig hebben.
Is dat het moeilijkste deel van zijn nalatenschap?
Ja, ik heb het gevoel dat dat zijn manier is…
…om me te vertellen:
'Zoon, ik ga er nu voor zorgen…
…dat je erop uit gaat.'
Het is zwaar, maar ik werk eraan.
Ik heb het gevoel dat hij wil dat ik dit doe.
Ik zeg hem: 'Pap, ik kom er wel.'
Ik denk dat ik zelf, op mijn eigen pad…
…nooit die passie van mijn broer en vader had.
Dat was iets wat pas veel later kwam.
Rond de tijd dat mijn vader overleed…
…stond ik op het punt om mezelf te veranderen.
Niet alleen emotioneel, maar ook in mijn carrière.
Ik wilde iets anders doen.
Ongelooflijke momenten…
…op de rode loper hier het 67e filmfestival van Cannes.
Ik ben een productiemaatschappij begonnen in LA, YRF Entertainment.
BOLLYWOOD VETERAAN START YRF ENTERTAINMENT VANUIT HOLLYWOOD
Hij denkt heel internationaal.
Op dat moment was hij…
…veel te zien op de Amerikaanse tv.
Ik dacht dat hij er goed in zou worden.
Ik zei: 'Dit kan jouw kindje zijn…
…run jij het maar en besluit wat je ermee wilt.'
Hij was heel opgewonden.
Deze film heeft een Franse regisseur.
Een internationaal project. Ook Uday Chopra…
Ik wist dat ik altijd in de schaduw zou staan van mijn vader en broer.
Daar zal ik heel lastig onderuit komen.
Dit was een kans en als ik dit deed…
…en wat voor beetje succes dat zou opleveren…
…was van mij.
Dan kon ik voor mezelf een eigen identiteit creëren.
Heb je bereikt wat je wilde?
Vijftig procent.
Ik zit op 50 procent.
Ik had veel dingen gepland…
Een internationale aanwezigheid…
…van YRF in Hollywood.
Ik had ook een droom om Broadway in India te krijgen.
Een pretpark was ook een grote droom van me. Nog steeds.
Ik dacht dat we het nu bereikt zouden hebben. Maar nee.
We zijn nog nauwelijks begonnen.
Ik denk dat YRF dat kan.
Yashji heeft me een keer verteld…
…dat hij al zijn spaargeld in deze studio had gestoken.
Dat moest niet.
Je kunt betere dingen doen met je geld.
Hij zei: 'Ik wilde altijd al mijn eigen studio…
…met jonge mensen…
…en assistenten die regisseur worden…
…en hun films maken en beschut zijn…
…voor het gedoe in showbusiness.
Een natuurlijke expressie…
Dat is waar Yashji van droomde…
…en Adi heeft er een goed geoliede machine van gemaakt.
Het is een oase.
Om die reden is het heel speciaal.
Het is een professioneel bedrijf…
…met het hart van een zachtaardige gemeenschap.
Op die manier opereert Adi op dezelfde manier.
'Dit is wie we zijn. Dit is wat we gaan doen.'
We sterven werkend. Dat deed hij ook.
En dat zal hij ook doen.
sterren vullen mijn zakken
de lucht blijft leeg
zonlicht verwarmt mijn handen
terwijl de wereld rilt
mijn ziel is blij
mijn hart vertelt me te vieren
dit gedoe
met een kus
Ondertiteld door: Armande