Downloaded from YTS.MX
Kasım 1942.
Official YIFY movies site: YTS.MX
200 İngiliz ve Amerikan gemisinden oluşan bir donanma,
Kuzey Afrika kıyılarında belirir.
Meşale Harekâtı başlamak üzeredir.
Yerel halkın gözü önünde
yüz bin erkek Fas ve Cezayir sahillerine yığılır.
1940 ve 1943 yılları arasında,
İkinci Dünya Savaşı'nın
ünlü bir bölümünün yazıldığı Kuzey Afrika'daki bu eşsiz tiyatro,
Çöl Savaşı.
Neden büyük güçler, Dünya Savaşı'nın merkez üssünden bu kadar uzakta,
Kuzey Afrika'nın zorlu çöl koşullarında savaşmaya gelmiştir?
Ve orada, çölün sıcağında
müttefikler, Nazi Almanyası birliklerine ilk büyük yenilgilerden birini yaşatmayı
nasıl başaracaklardır?
Çöl Savaşı, kimsenin istemediği savaş,
Dünya Savaşı'nı altüst edecektir.
TRABLUS, LİBYA
Her şey, büyüklük hayalleri kuran küçük bir diktatörün
büyük kumarıyla başlar.
Benito Mussolini.
Şöyle bir beyanatta bulunur.
"İtalya aslında Akdeniz'in esiridir."
Il Duce, Roma İmparatorluğu'nun ihtişamını yeniden canlandırmak istemektedir.
Akdeniz'i kontrol etmeyi ve imparatorluğunu
Afrika'ya kadar genişletmeyi hayal etmektedir.
FRANSIZ İMPARATORLUĞU
Mussolini, eski emperyalist güçler Fransa ve Birleşik Krallık'ın
egemen olduğu bir Afrika'da boğulmaktadır.
Kendi imparatorluğundaki sınırlılığı çok hassas bir noktadadır.
Doğuda sadece Somali, Etiyopya
ve Eritre'yi kontrol etmektedir.
Kuzeyde Libya, askerî harekâtla fethedilir.
İtalya'nın zaferi, 1912'de
çeşitli katliam ve zulüm yoluyla kazanılmıştır.
1940 yazında,
İkinci Dünya Savaşı Avrupa'yı alevlendirir.
Avrupa'nın bir bölümünü ele geçirdikten sonra
Nazi Almanyası birlikleri, birkaç hafta içinde Fransa'yı ele geçirmiştir.
Kuşatma altındaki İngiltere de
Nazi tehdidine yenik düşmekten korkmaktadır.
Mihver bayrağı altında birleşen Alman ve İtalyanlar,
güçlü bir konumdadırlar.
LİBYA
Il Duce'nin kaçırmaya niyetli olmadığı bir fırsat.
Afrika'ya egemen olan eski sömürgeci güçlerin
kovulduğunu görmek istemektedir.
İtalya'nın zamanı gelmiştir.
EYLÜL 1940
Libya'dan, birliklerine Büyük Britanya tarafından kontrol edilen
bir krallık olan Mısır'a girmelerini emreder.
Seksen bin kişilik bir kuvvet, Mısır topraklarına
yaklaşık 100 kilometre ilerler.
KAHİRE
İtalyan generaller tereddütlüdür.
Onların gözünde orduları donanımsız
ve böyle bir maceraya hazır değildir.
LONDRA
Winston Churchill, Mısır'ı bırakmak istememektedir.
Ne pahasına olursa olsun.
Fransa teslim olduğundan beri
Nazi Almanyası, Avrupa üzerindeki kontrolünü genişletmektedir.
İngiltere Başbakanı için
başka bir yenilgi kabul edilemez.
Özellikle de Alman Hava Kuvvetleri,
İngiltere'yi acımasızca topa tuttuğu için.
Churchill, İngiltere'nin kurtuluşunun her zamankinden daha çok
imparatorluğunun kaynaklarına bağlı olduğunun farkındadır.
Süveyş Kanalı, Mısır'a aittir.
Londra için ham maddelerinin taşınmasında
hayati bir arterdir.
Churchill için bu çok ciddi bir durumdur.
Böylece yaşlı bulldog, alarmı çalar
ve İngiliz Milletler Topluluğu'nun tüm güçlerini silah altına alır.
Binlerce Avustralyalı, Yeni Zelandalı ve Güney Afrikalı asker,
Kahire'ye akın eder ve İngilizlere katılır.
Bu adamlar çöl kumlarında savaşmak için
ailelerini ve işlerini terk etmişlerdir.
9 ARALIK 1940
Aralık ayında İngilizler saldırıya geçer.
Hayretler içinde,
parkta bir gezintiye çıkar gibi.
İtalyanlar dağınıktır
ve 800 kilometre kadar Libya'ya çekilirler.
İngilizler, son derece stratejik bir liman olan Tobruk'u bile alırlar.
Majestelerinin generalleri, bu ıssız topraklarda limanları kontrol edenin
hâkim olacağını bilmektedirler.
Sadece birkaç hafta içinde,
İngiliz Milletler Topluluğu birlikleri, kesin bir zafer kazanmıştır.
1941'in başında Doğu Libya'yı işgal ederler.
Ve Müslüman nüfus, kurtarıcılarını kutlamaktadır.
İtalyan fethinin sorumlu olduğu
yüz bin ölüm unutulmamıştır.
Araplar ve İngilizler bile bir anlaşmaya varmışlardır.
Binlerce Libyalı, Büyük Britanya için savaşmayı kabul etmektedir.
Churchill, zafer elde edildiğinde
onlara bağımsızlık sözü vermiştir.
Roma'nın etkisini zayıflatmanın iyi bir yolu.
Il Duce, zafer için can atar
ama şimdi utanç verici bir yenilgiden başka bir şey almamaktadır.
Savaş alanında geride 400 tank ve 130 bin mahkûm bırakır.
BENITO MUSSOLINI YÜZÜNDEN
Mussolini, Afrika'ya kanun getirmek istemiştir.
Şimdi ise yardım çağırması gerekmektedir.
ALMANYA
1941'in başlarında
Hitler, bakışlarını doğuya çevirmiştir.
Generalleriyle birlikte
kendisini, büyük projesi olan
Barbarossa Harekâtı'na,
Sovyetler Birliği'nin fethine adamış durumdadır.
Onun gözünde zaferi, Rus bozkırlarında mühürlenecektir.
19 OCAK 1941
Harap olan Mussolini, zamanlamasının iyi olmadığının farkındadır.
Ancak Libya'yı tamamen kaybetmemek için
müttefikinin yardımına ihtiyacı vardır.
Böyle bir aşağılanma, onun itibarını mahvedecektir.
Stratejik planda Hitler, Kuzey Afrika'yı
harekâtların önemsiz bir alanı olarak görmektedir.
Ama zayıf bir Mussolini'nin iktidardaki gücünü kaybedeceğinden korkar.
Il Duce'nin düşüşü, Avrupa kalesinin
güney kanadının güvenliğini tehdit edecektir.
Müttefikine yardım etmeyi kabul eder ancak kendi şartlarıyla.
Herhangi bir Alman müdahalesi, hiçbir koşulda
sadece birkaç ay içinde başlaması beklenen
doğudaki harekâtını aksatmamalıdır.
Führer, Mussolini'nin kurtarılması için yalnızca küçük bir seferî kuvvet gönderir.
Alman Afrika Kolordusu'nun sadece 45 bin askeri
ve 174 tankı vardır.
12 ŞUBAT 1942
İtalyan sömürgesinin başkenti Trablus'a varır.
Görevi sınırlıdır,
İtalyanların Doğu Libya'yı tekrar ele geçirmesine yardım etmek
ve onu İngiliz saldırısından korumak.
Ancak asıl çığır açan, General Rommel'ın
bu birliklerin başında olmasıdır.
49 yaşında Rommel, bir general için genç yaştadır
ancak Führer'in favorisidir.
Fransız seferinin zafer bulutlarını izleyerek Trablus'a varır.
Resmî olarak Rommel, İtalyan komutasındadır
ama hırslıdır
ve destekleyici bir rol oynamaya niyeti yoktur.
Afrika'da Rommel, zafer hayalleri kurmaktadır,
bu üstlerine itaatsizlik etmek anlamına gelse bile.
Alman Afrika Kolordusu, sadece birkaç haftadır Afrika topraklarındadır.
Ama Rommel şimdiden sabırsızdır.
24 Mart 1941'de
ne Roma'yı ne de Berlin'i uyarmadan,
aniden doğuya doğru bir saldırı başlatır.
Niyeti açıktır.
Şöyle der. "İlk hedefim, Doğu Libya'nın geri alınmasıdır.
İkincisi Kuzey Mısır ve Süveyş Kanalı."
Bu büyük bir plan.
Firavunlar ülkesinden
Kafkasya'daki Bakü'ye gidebilir
ve değerli petrol kaynaklarını eline geçirebilir.
Ardından, Rusya'ya saldırmak için Wehrmacht birlikleriyle buluşabilir.
SOVYETLER BİRLİĞİ
Bu saf bir megalomani
ve liderlerinin ondan beklediği her şeyden çok uzak.
Ancak birlikleri bunu candan desteklemektedir
çünkü Alman Afrika Kolordusu kısmen gönüllülerden oluşmaktadır
ve hepsi de Nazi Almanyası'na derinden bağlıdır.
Kuzey Afrika, Rommel'a her şeyi prova etmek için ideal bir ortam sunmaktadır.
Bu uçsuz bucaksız arazilerde
Panzerleri son sürat yol alabilir.
Tekniği dümdüz ilerlemek
ve yan tarafları ya da arkası için endişelenmemek.
Sürpriz unsuruna
ve kendi sezgisine güvenmektedir
ve ona Führer'in hayranlığını kazandıran da budur.
Rommel'ın ani saldırısı, İngilizler için bir şok etkisi yaratır.
Almanlar, İtalyanlara hiç de benzememektedir.
Böyle zorlu bir düşmanla karşılaşan İngiliz ordusunun,
endişe verici zayıflıkları ortaya çıkmaya başlar.
Askerler eğitimsizdir ve teçhizatları kırık döküktür.
İngiliz Doktor James Graham'ın gözlemlediği gibi,
Alman Afrika Kolordusu harap etmektedir.
"Bu ani bir saldırıydı.
Yok edilmiştik.
Tüm bölgede duman kalıntılarının izleri vardı,
cesetler etrafa saçılmıştı.
Bazıları yaşıyordu, bazıları ölüydü.
Asıl görevimiz acıları dindirmekti.
Duyguya çok az yer vardı.
Düşman izin verirse bir adam yoldaşları tarafından
ölümcül noktanın yakınlarında defnediliyor."
İngilizlerin geri çekildiğini fark eden Rommel,
çölün derinliklerine doğru Mısır'a ilerlemeye karar verir.
Artık emirlere karşı geldiğinin farkındadır.
Karısı Lucie'ye itirafta bulunur.
"Sevgili Lucie,
olağanüstü bir başarıyla saldırıyoruz.
Böyle büyük bir fırsatı değerlendirmek için,
önceki tüm emir ve talimatlara rağmen
ilerleme riskini aldım."
Rommel'ın hedefi Tobruk'tur.
Mütevazı amacı, orayı birkaç gün içinde yıkmaktır.
Bunu sadece bir formalite olarak görmektedir.
Felaketten kaçınmak için
İngilizler, Mısır sınırına çekilmiştir.
Tobruk dışında Libya'da ele geçirdikleri tüm toprakları terk etmektedirler.
NİSAN 1941
TOBRUK
Tobruk, 25 bin İngiliz Milletler Topluluğu askeri tarafından korunmaktadır.
Malzemeleri deniz yoluyla gelmektedir.
İngilizler, bu derin su limanını asla Rommel'a bırakmayacaklardır.
Eline geçerse bunu kendi birliklerine tedarik sağlamak için kullanacaktır,
bu da onların Mısır'a ilerlemelerini sağlayacaktır.
Cephede, kuşatma altındayken hayat zordur.
Askerler, pire istilasına uğramış deliklerde bombalamadan saklanmaktadırlar.
"Fareler gibi."
Alman radyo propagandasının her daim söylediğine göre.
Bu yüzden meydan okurcasına kendilerini Tobruk Fareleri olarak adlandırırlar.
Her gün baskına uğrarlar.
Şimdilik Tobruk hâlâ direnmektedir.
Rommel zorlanmaktadır.
Günlerini Tobruk çevresine ve Mısır sınırına dağılmış birliklerini
ziyaret ederek geçirmektedir.
Wehrmacht subaylarının aksine,
devlet görevlerini küçümser.
Savaşları ön saflardan görmek istemektedir.
Ve ne pahasına olursa olsun, adamlarına durmadan
düşman hatlarını geçmelerini emreder.
Alman Teğmen Robert Witzke cephede savaşmaktadır.
Karısına şöyle yazar.
"Sevgili Inge, her gün saldırıdalar.
Sadece her gün silah arkadaşlarından kimin hâlâ hayatta olduğunu sorabiliyoruz.
Birçoğu öldü ama daha da fazlası yaralandı.
Inge, beni düşünmeye devam et."
15 günlük bir kuşatmanın ardından
Rommel, astronomik miktarda mühimmat tüketmiştir
ve yakıt bitmek üzeredir.
Önemli değildir,
bir makineli tüfek taburuna şöyle der.
"Şu andan itibaren sekiz gün içinde Kahire'de olacağız. Haberi etrafa yayın."
Rommel, tek bir belirleyici unsuru umursamadan
aşırı hırslı bir savaş yürütmektedir.
Yakıt ve malzemeler.
Yine de acımasız saldırılarının gerektirdiği 53 bin ton aylık malzemeyi
teslim etmek göz korkutucu bir iştir
çünkü Mihver tedarik hatları uzun ve tehlikelidir.
Akdeniz'de İngilizler, Alman Afrika Kolordusu'nca
kontrol edilen tek liman olan Trablus'a ulaşmaya çalışan
İtalyan kargo gemilerinin izini sürmektedir.
Buna rağmen malzemelerin yüzde sekseni hâlâ ulaşmaktadır.
Benzin, su, yiyecek, mühimmat.
Her gün boşaltıldıktan sonra
malzemeler cepheye ulaşmalıdır.
Bu epey zor bir iş.
Trablus'tan cepheye 1.200 kilometre yol katetmek 14 gün sürmektedir.
Askerler için gerçek bir çile.
İronik olarak kamyonlar, taşıdıkları benzinin yarısını tüketir.
Rommel, tüm bu lojistik kısıtlamalara karşı sabırsızdır.
Askerlerini bitkin düşürür ve Tobruk'u alamaz.
Düşüncesi, 53 subayın
ve 1.200 askerin hayatına mal olur.
Alman Afrika Kolordusu çok zayıflamıştır
ancak durumunu korur.
Yine de üslerinden uzaktadırlar ve yakıt ikmali zordur.
Tehlikeli bir şekilde açığa çıkarlar.
Düşmanın bir karşı saldırısı onları yok edebilir.
Tek seferde uzun günler esebilen yakıcı bir rüzgâr olan hamsin,
şiddetli sıcağın başlangıcını müjdeler.
Mayıstan ekim ayına kadar saat 12.00 ile 16.00 arasında
savaşmak mümkün değildir.
Gündüzleri sıcaklık had safhadadır.
Geceleri soğuk, buz gibidir.
Teğmen Witzke, Tobruk cehenneminden sağ kurtulmuş
ve şimdi yeni sınavlarla karşı karşıyadır.
Haziran 1941'de karısına şunları söyler.
"Sıcak ne kelime.
Son on gün boyunca
güneşte 58 ila 60 dereceleri gördük.
Hâlihazırda dokuz kilo verdim.
Bizi buradan çıkaramazlarsa
bu hepimizi çıldırtacak."
Başka bir asker, "En büyük sorun suydu." diye yakınmaktadır.
"İçmek, sürekli içmek.
Çölde var olmamızın en ama en önemli sebebi buydu."
Ayrıca askerler çölün belasıyla karşı karşıyadır.
Sinekler.
Güneş doğduktan kısa bir süre sonra, bu kurak topraklarda
tek nem olan insan teri tarafından cezbedilerek sürüler hâlinde gelirler.
Onlardan kaçmanın yolu yoktur.
Rommel'ın adamları, yemekten memnun değildir.
Hem nitelik hem de nicelik olarak yetersizdir.
Bedevilerden satın alarak yemeklerinin kalitesini yükseltmeye çalışırlar.
Bu ticaret, Robert Witzke'nin günlük yaşamını iyileştirebilir
ama hepsinden öte, onun nefret uyandıran ırkçılığını doğrular.
"Bu köpekler o kadar kurnaz ki bir yumurta için servet istiyorlar.
Hepimiz onların casus olduğunu düşünüyoruz."
"Bu iğrenç piçlere bakarsanız
o zaman yapacak tek bir şey var, ayaktakımından uzak durmak."
Yazın zirvesinde, Libya çölünde
mahvedici sıcak, orduları hareketsiz kılmaktadır.
Alman Afrika Kolordusu askerleri malzeme sıkıntısı çekerken
tam tersi, Mısır sınırında kamp kuran İngiliz birliklerinde
askerlere eziyet veren şey depresyon.
Sekiz aydır çölde tecrit altında yaşamaktalar
ve dikkatlerini dağıtmanın hiçbir yolu yok.
Can sıkıntısından bunalan bir asker, günlüğüne şunları yazmaktadır.
"Her gün aynı şey.
Her yer çöl.
Ruhunuzu tüketiyor.
Burada bakacak, dinleyecek hiçbir şey yok.
Bizi ayakta tutan tek şey,
evi düşünmek."
SONBAHAR, 1941
Churchill kızgındır.
Her şey, yıpranmış birliklerinin Rommel'ı
yenemeyecek durumda olduğunu göstermektedir.
Böylece Başbakan, imparatorluğun dört bir yanından
aylar boyunca çağrılan destekleri göndermeye karar verir.
Artık Kuzey Afrika, büyük bir savaş sahnesi hâline gelir.
Hintliler, Afrikalılar, Maltalılar,
Filistinli Yahudiler, Morityuslular.
1941 sonbaharında 150 binden fazla asker,
İngiliz saflarını şişirmek için gelir.
Onlara Özgür Fransızlar katılır.
General De Gaulle'un çağrısına yanıt vererek
Fransa'nın onurunu geri kazanmak için mücadeleye devam edeceklerdir.
Churchill, devasa güçlerini devreye sokarak
Hitler'i riskleri artırmaya zorlar.
ARALIK 1941
Afrika'nın yanan kumlarından yaklaşık 3,200 kilometre uzakta
Sovyetler Birliği'ne karşı büyük taarruz,
belirleyici bir aşamaya girer.
Eksi 30 derece sıcaklıklarda
Wehrmacht, Moskova'yı almaya çalışmaktadır.
Ancak Doğu'nun tüm dikkatini çektiği anda Hitler,
himayesine takviye kuvvet göndermeye karar verir.
Kuzey Afrika'yı kaybetmeyi göze alamaz.
Komutanlığı kontrol edilemeyen bir generale emanet eden
Führer, çölü tuzağa çevirmiştir
çünkü Rommel, fantezilerinden vazgeçmemektedir.
Buna karşılık.
Ocak 1942'de, Hitler'in vadettiği takviye kuvvetleri nihayet gelir.
Bu, lojistik sorunlarını çözmeye zar zor yetmektedir
ama Kahire'ye yeni bir baskın hayal etmesine izin verecek kadar.
Rommel, bir kez daha herkesi şaşırtarak
çılgın atılımına devam eder.
Aşırı heyecanlıdır, karısı Lucie'ye şöyle yazar.
"Sevgili Lucie, aklımda şu anda subaylarımla konuşmaya
asla cesaret edemeyeceğim ya da delirdiğimi düşünebilecekleri
birkaç planım var.
Beni bilirsin, en iyi planlarım aklıma
gece yarısından sonra gelir."
İngilizlerin bunu durdurabileceğinin garantisi yoktur.
Yeni generalleri Claude Auchinleck,
hem adam hem de teçhizat açısından açık bir üstünlüğe sahiptir.
Ancak Churchill, doğru ata oynamaz.
Auchinleck, kendisini doğru insanlarla nasıl kuşatacağını bilmemektedir.
Hindistan'da uzun süre hizmet etmiş ve astlarını kötü seçmiştir.
Aylarca eski moda süvari saldırılarına layık cepheden saldırılar düzenleyerek
toplu katliama yüzlerce tank gönderir.
Mayıs 1942'de
Rommel, düşmanını oyundan çıkarmak için eşi benzeri görülmemiş
ve çok riskli bir manevra dener.
Onu arkadan yakalamak ve ezmek için
Tobruk'u koruyan savunma hattını atlamaya karar verir.
Ancak uzak bir bölgede
beklenmedik bir engelle karşılaşır,
Bir Hakeim.
Bu, General Koenig komutasındaki Özgür Fransızların
koruduğu bir pozisyon.
Sadece bir avuç, 3,700 asker.
Panzerler ve Stukalar tarafından salınan tufana rağmen
kahramanca direnişleriyle Alman Afrika Kolordusu'nu
15 gün boyunca bloke etmeyi başarırlar.
İngilizler minnettar, kahramanlığı selamlarlar.
De Gaulle'un adamlarının kazandığı değerli saatler sayesinde
Auchinleck'in Sekizinci Ordusu, bir bozgunun ortasında
kuşatılmaktan kurtulmuştur.
Birliklerini Mısır sınırının gerisine çeker
ancak ikinci kez
Libya'nın doğusunu düşmana bırakır.
İşte Tobruk.
Rommel, Tobruk limanını ele geçirmek için
asıl hedefine ulaşmıştır.
21 HAZİRAN 1942
Robert Witzke bu zaferde başrol oynar.
Şöyle övünür. "Bizim taburumuz,
bir kez daha liderliği oluşturmak için onurlu bir göreve sahipti.
Tanrım, Tobruk bizim!
Hâlâ inanması zor."
Zaferinden iki gün sonra
Robert Witzke ağır yaralanır.
Almanya'ya tahliye edilir.
Mareşal Rommel, şehrin limanındaki mevzileri teftiş etmektedir.
Tobruk'un üzerinde hâlâ yoğun duman bulutları vardır.
Marshal Rommel...
Alman savaş muhabirleri, savaşın son aşamasında
Rommel'ın her adımını takip etmiştir.
Görüntüleri, onun kahramanlığına küresel bir etki vermektedir.
TOBRUK NEDEN DÜŞTÜ? ÜÇTEN BİRE KADAR SİLAHSIZ VE SAYICA ÜSTÜN
Çöl Tilkisi efsanesi başlar.
TOBRUK'UN DÜŞÜŞÜ. 25 BİN MAHKÛM.
Ve tüm kameralar Rommel'a odaklanırken
İtalyan yerleşimcilerin kan davasını çekmemeye dikkat ederler.
Arap halkı, İngiliz kampını seçmiştir.
Bedelini öderler.
Yağma ve cinayetler çoğalmaktadır.
Bir İtalyan sevinir.
"İngilizler kaçar kaçmaz bulduğumuz herhangi bir Arap,
kafasına kurşun ya da midesine bir el bombası yedi.
Askerlerimiz artık burada, işi bitiriyorlar."
İngilizleri destekleseler de desteklemeseler de Libya'daki
otuz bin Yahudi'ye karşı şiddet de vardır.
Faşist ırk yasaları, daha önce bu İtalyan vatandaşlarına
yalnızca ılımlı bir şekilde uygulanmıştır
ancak askerî yenilgiler, faşist rejimin
radikalleşmesini kışkırtmaktadır.
Il Duce, bölgedeki tüm Yahudileri hapsetmeye karar verir.
Bütün aileler tutuklanıp
kamyonlara yüklenmekte ve çölün kenarında kurulan
toplama kamplarına atılmaktadır.
Bu gözaltı kamplarının en kötüsü,
Trablus'un 250 kilometre güneyindeki Jadu'dadır.
Orada yaklaşık üç bin mahkûm tutulacak,
bunların dörtte biri yetersiz beslenme ve kötü muamele yüzünden ölecektir.
22 HAZİRAN 1942
Tobruk felaketi, Beyaz Saray'da
Franklin Roosevelt ile tanıştığı sırada Churchill'i vurur.
"Savaş sırasında hatırlayabildiğim en ağır darbelerden biri.
Yenilgi başka, rezillik başka."
Churchill'in yönetim şekli açıkça sorgulanmaktadır.
İngilizler artık başbakanlarının, savaşı yönetmesine güvenmemektedir.
Mussolini'nin Hitler'e yaptığı gibi,
Churchill de şimdi müttefikinin desteğini kazanmalıdır.
Siyasi bekası tehlikededir.
Toplantı üstüne toplantılarda, Alman Afrika Kolordusu'nu yok etmesine
yardım etmesi için Roosevelt'i taciz etmektedir.
Planı Kuzey Afrika'ya inmektir.
Hitler gibi, Amerikan generallerinin de bu bölgeye
müdahale etme arzusu yoktur.
Almanya'yı yenmek için onun kalbine,
Avrupa'ya saldırmanız gerektiğine inanmaktadırlar.
Yani Fransa kıyılarına ancak bir yıl içinde olabilecek
bir çıkarma yapmayı planlarlar.
Ev sahibini ikna etmek için
Churchill, ABD'deki kamuoyu sabırsız ve zaferlere açken
bir yıl boyunca hareketsiz kalmanın zararlı olacağı konusunda ısrar eder.
Bu, Amerikan Başkanını kayıtsız bırakmayan bir argümandır
ve yakında seçimlerle karşı karşıya olduğu gerçeği vardır.
Çöl Tilkisi, tüm bu entrikaları görmezden gelir.
Haziran 1942'nin sonunda,
bu defa Hitler'in lütfuyla
Mısır'a ilerlemeye karar verir.
Führer şimdi Mısır'ın fethini,
Britanya İmparatorluğu'nu yıkmak için tarihî bir fırsat olarak görmektedir.
ALAMEYN
El Alameyn, Mısır sahilindeki küçük bir tren istasyonudur.
Bu kayıp yerin yakında tarihe geçeceğini kimse tahmin edememektedir.
TELGRAF OFİSİ
Ancak İngilizlerin savaşın gidişatını değiştireceği yer burasıdır.
Claude Auchinleck, tekrar Çöl Tilkisi tarafından
çevrelenmemek için bu konumu seçmiştir.
Her tarafında aşılmaz engeller vardır.
Kuzeyde deniz,
güneyde geniş bir yumuşak kum alanı.
Temmuz 1942'de Rommel, El Alameyn'de
belirleyici bir saldırı olacağını umduğu bir saldırı başlatır.
El Alameyn'e Alman saldırısı başlar başlamaz,
İngiliz askerleri için işler çok ters gider.
Geçen yıl boyunca, sayıca üstünlüklerine rağmen
yenilgi üstüne yenilgi yaşamışlardır.
Liderlerinin beceriksiz stratejileri ve Rommel'dan korkmaları,
kararlılıklarını baltalar.
Sahra hastanesinde
Dr. James Graham, hepsi yaralı
ve savaşa devam edemeyen bir asker seli görür.
Bazılarının cepheye geri dönmektense kendilerini sakatlamayı
tercih ettiğini keşfeder.
"Kullanılan numaralar, bir tüfek kartuşunu kırmak
ve karaciğer için bir zehir olan patlayıcıyı yutmaktı.
Hastanede birkaç hafta geçirdikten sonra
geri hizmetlerde bir iş bulma şansınız olabilir."
1942 yazında Auchinleck, adamlarının sürüler hâlinde
düşmana teslim olduğunu görür.
Böyle bir yenilgi kabul edilemezdir.
Kaçaklar için ölüm cezasının yeniden getirilmesi çağrısında bulunur.
Auchinleck, Mihver saldırısını kontrol altına almayı başarır
ancak gözden düşmüştür.
Askerlerinin moralinin bozulmasından sorumlu tutulmaktadır.
3 AĞUSTOS 1942
Kaygıya yenik düşen
Winston Churchill, Ağustos başında Kahire'ye koşar.
Claude Auchinleck'i aniden görevden alır.
Onun yerine
General Bernard Montgomery'yi seçer.
Churchill onu gururlu bulmaktadır
ancak değerli bir niteliği olduğu için Montgomery'yi seçmiştir.
Etrafındakilerle iletişim kurabilmesiyle ilgili
muazzam bir özgüven.
James Graham, Montgomery'nin karargâhına bağlıdır.
Adamlarının başına bela olan hastalıkları iyileştirmek için
çabaladığını görür.
"Montgomery her gün dışarıda.
Kendini askerlere tanıtmak için
tüm birimleri titizlikle dolaşıyor.
Daha önce hiçbir komutan bunu yapmamıştı."
Montgomery'nin birliklerine mesajı basit ama kesindir.
"Mısır'ın savunması burada, Alameyn'de yatıyor.
Burada durup savaşacağız.
Daha fazla geri çekilme olmayacak."
Belli ki onun hükmü altında, Rommel'a bir santim toprak vermeyeceklerdir.
James Graham bunu doğrular.
"Bu onların sadakatini kazanmak için yeterliydi.
Herkes kazanan tarafta olmayı sever."
Stratejik olarak Montgomery, Rommel'ın tam tersidir.
İngiliz stratejist ise planlarını
titizlikle hazırlamayı sever.
Ağustos sonunda Rommel taarruza geçtiğinde
Montgomery onu beklemektedir.
30 AĞUSTOS 1942
KAÇ ROMMEL! KAÇ!
İhtimali olmayan kararlı bir savaşta kumar oynamak yerine
Montgomery, rakibini yıpratmaya karar verir.
Sonuçta açık bir maddi üstünlüğü vardır.
"Planım, biz onun savunma sistemini
düzenli bir şekilde yok ederken düşmanın tanklarını
kontrol altına almak.
Düşmanın tedariği kesilecek."
Montgomery'nin hedefi, Rommel'ın zayıf noktasıdır.
Benzin tedarik konvoyları.
Werner Mork, Alman Afrika Kolordusu için bir tedarik kamyonu kullanmaktadır.
Hayatının geri kalanında
onu damgalayacak başka bir hava saldırısına maruz kalır.
"Saldırı sadece birkaç dakika sürdü. Oldukça berbat durumdayım."
"O zamandan beri mantıksız bir panik duygusuyla boğulmaktayım.
Artık tüm acımasızlığıyla, tüm dehşetiyle
savaş benimle."
Montgomery'nin aşınma ve yıpranma stratejisi meyvesini vermiştir.
Bir aylık savaşın ardından
Alman Afrika Kolordusu'nun yalnızca birkaç günlük yakıtı kalmıştır.
27 Ekim 1942'de
Çöl Tilkisi'nin nihayet sonu gelmiştir.
İngiliz istihbaratı, iki İtalyan tankerinin
Tobruk limanına yaklaştığını belirten bir Alman mesajını ele geçirir.
Demir atmaya hazırlanırken gemiler,
Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin bombardıman uçaklarınca batırılır.
Dolayısıyla, yakıt eksikliği nedeniyle
Rommel artık harekete geçmeyi göze alamaz.
4 KASIM 1942
Rommel, El Alameyn'de korkunç bir yenilgi almıştır.
Bunun, Führer'inin Afrika'daki emellerini mahvedeceğini bilmektedir.
Karısına yazan yıkılmış bir adam.
"Bu yenilgiden sağ çıkıp çıkamayacağımı yalnızca Tanrı bilir.
Bir daha geri dönmezsem
bana verdiğiniz tüm sevgi ve mutluluk için sana ve oğluma
kalbimin derinliklerinden teşekkür etmek istiyorum."
ZAFER
El Alameyn'deki zafer, İkinci Dünya Savaşı'nda
bir dönüm noktasıdır.
Rommel'ın ordusu yenilmiştir.
İngiltere Başbakanı memnuniyetini gizlemez.
Şimdi bu bir son değil.
Sonun başlangıcı bile değil.
Ama belki de bu başlangıcın sonudur.
Churchill övünür.
Nazi Almanyası'nın Afrika'daki günlerinin artık sayılı olduğunu bilmektedir.
Amerikan askerleri, Kuzey Afrika'da az önce karaya çıkmıştır.
Fas ve Cezayir sahillerinde iki Fransız kolonisi.
KAZABLANKA, ORAN
CEZAYİR
Personelinin muhalefetine rağmen
Roosevelt, Churchill'e boyun eğer.
ABD Başkanı, ara seçimleri kazanmak istemektedir.
Halkına Afrika kıtasında kolay bir zafer sözü vermiştir.
Başlangıçta altı hafta sürmesi planlanan
Çöl Savaşı'nın son sözü olan Meşale Harekâtı,
aslında altı uzun ay sürecektir.
CEZAYİR, TUNUS
İngiliz ve Amerikan kuvvetleri ile Montgomery'nin ordusu
Tunus'ta buluşmayı planlamıştır.
Avrupa'yı vurmak için ideal bir sıçrama tahtası.
Hitler'in kesinlikle engellemek istediği bir proje.
Führer, Alman Afrika Kolordusu'nu desteklemekte tereddüt etmiştir.
Şimdi Tunus'a ağır takviyeler göndermekte
ve hatta bazı Luftwaffe bombardıman uçaklarını
Rus cephesinden taşımaktadır.
Savaşın vahşeti, özellikle Şubat 1943'te Kasserine'de
Wehrmacht ile ilk çatışmalarından bu yana
Amerikalıların coşkusunu köreltmektedir.
Bu bir felakettir.
Ancak bu korkunç ilk çarpışma onları sertleştirir.
Artık savaşta sertleşmiş Amerikan kuvvetleri,
Montgomery'nin İngiliz ordusuna katılabilir.
BİZERTE, TUNUS
Şimdi ezici bir üstünlükle
İngilizler ve Amerikalılar, Tunus'un merkezinde son saldırılarını başlatırlar.
İngilizler Tunus'a girerken
Amerikalılar Bizerte'ye girer.
13 MAYIS 1943
Son sığınaklarına tıkılan Mihver birlikleri,
kayıtsız şartsız teslim olurlar.
Müttefikler 275 bin kişiyi esir alır,
bu da Stalingrad'ın düşüşünde alınan doksan bin kişiden çok daha fazlasıdır.
Bu binlerce asker, Normandiya Çıkarması'ndaki müttefikleri
artık geri püskürtemeyecektir.
Böylece Çöl Savaşı sona erer.
Almanları Afrika'dan çıkaran bir zafer.
Artık müttefikler, Batı Avrupa'daki büyük çatışmaya girmeye hazırlar.
Montgomery ile birlikte modern savaşı evcilleştirmişlerdir.
Ders, hem liderler hem de adamları tarafından
tarif edilemez acılar pahasına öğrenilmiştir.
Halk, kurtarıcılarını kutlar
ancak tüm sevinçler belirsizdir.
Müttefik zaferi, Afrika'yı Nazizm belasından kurtarmış olabilir
ancak tüm vaatlere rağmen
sömürgeciliğin zincirlerini kırmadı.
Çöl Savaşı, Nazi Almanyası'nın yenilgisine yol açacak.
Aynı zamanda yeni bir çağın habercisi olacak.
Sömürgeleştirilmiş ulusun kurtuluşu.
Alt yazı çevirisi: Cansu Balkan