Downloaded from YTS.MX
Listopad 1942 roku.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Armada 200 brytyjskich i amerykańskich okrętów pojawia się
u brzegów Afryki Północnej.
Zaczyna się operacja Torch.
Na oczach tutejszej ludności
na plażach Maroka i Algierii pojawia się 100 tysięcy żołnierzy.
W tym teatrze działań w Afryce Północnej
w latach 1940-1943
zapisano słynny rozdział drugiej wojny światowej.
Wojna pustynna.
Dlaczego mocarstwa postanowiły walczyć na piaskach Afryki Północnej,
które znajdowały się tak daleko od epicentrum wojny?
I jak w pustynnych upałach
aliantom udało się zadać pierwszy dotkliwy cios
wojskom Trzeciej Rzeszy?
Wojna pustynna, której nikt nie chciał,
wywróciła losy wojny do góry nogami.
TRYPOLIS LIBIA
Zaczęło się od ryzykownego przedsięwzięcia małego dyktatora,
który marzył o wielkości:
Benita Mussoliniego.
Oświadczył on,
że Włochy są więźniem obszaru śródziemnomorskiego.
Duce pragnął przywrócić blask Cesarstwa Rzymskiego.
Marzyło mu się opanowanie Morza Śródziemnego
i podbój terenów Afryki.
CESARSTWO FRANCUSKIE
Mussolini dusił się w Afryce
zdominowanej przez stare mocarstwa:
Francję i Wielką Brytanię.
Irytuje go skromność jego kolonialnych posiadłości.
Na wschodzie są to jedynie Somalia,
Etiopia i Erytrea.
Na północy żelazem i krwią udało mu się podbić Libię.
W roku 1912 Włochy wygrały tam
stosując masakry i okrucieństwa.
Latem 1940 roku
II wojna światowa objęła większość Europy.
Po zajęciu jej części
wojska Trzeciej Rzeszy w kilka tygodni uporały się z Francją.
Anglia jest bombardowana
i obawia się, że nie wytrzyma naporu Nazistów.
Niemcy i Włosi zjednoczeni pod sojuszem Osi
stoją na pozycji siły.
LIBIA
Duce nie ma zamiaru odpuścić takiej okazji.
Zamierza wypędzić z Afryki
stare mocarstwa kolonialne.
Przyszła pora na Włochy.
WRZESIEŃ 1940 ROKU
Duce nakazuje swoim wojskom wkroczenie z Libii do Egiptu,
królestwa kontrolowanego przez Brytyjczyków.
Około 80 tysięcy żołnierzy wdziera się 100 kilometrów
w głąb egipskiego terytorium.
KAIR
Ale włoscy generałowie wahają się.
Sądzą, że ich armia jest niedoposażona
i nieprzygotowana do takich wyzwań.
LONDYN
Winston Churchill nie chce stracić Egiptu.
Za żadną cenę.
Od czasu kapitulacji Francji
Rzesza coraz mocniej zaciska swój uścisk na Europie.
Dla brytyjskiego premiera
nie zgodzi się na kolejną porażkę.
Zwłaszcza, że Luftwaffe
nieprzerwanie bombarduje Anglię.
Churchill wie, że ocalenie jego kraju zależy
od zasobów jej imperium.
Kanał Sueski należy do Egiptu.
Dla Londynu stanowi on ważny szlak
transportu surowców.
Churchill zdaje sobie sprawę z powagi sytuacji.
Stary buldog wszczyna alarm
i mobilizuje siły Wspólnoty Narodów.
Tysiące żołnierzy z Australii, Nowej Zelandii i RPA
płyną do Kairu, by wspomóc Brytyjczyków.
Opuścili swoje rodziny i pracę,
żeby walczyć na pustyni.
9 GRUDNIA 1940 ROKU
W grudniu Brytyjczycy przypuszczają atak.
Ku ich wielkiemu zaskoczeniu
atak przebiega bez problemów.
Włosi są zdezorganizowani
i wycofują się 800 kilometrów aż do Libii.
Brytyjczycy zajmują nawet strategiczny port w Tobruku.
Generałowie Jego Królewskiej Mości wiedzą, że na pustyni panuje ten,
do kogo należą porty.
W zaledwie kilka tygodni
wojska Wspólnoty odniosły niebywałe zwycięstwo.
Na początku 1941 roku okupują całą wschodnią Libię.
Muzułmanie świętują przybycie ich wyzwolicieli.
Nie zapomnieli 100 tysięcy ofiar
włoskich okupantów.
Arabowie i Brytyjczycy zawierają porozumienie.
Tysiące Libijczyków wstępują w szeregi armii brytyjskiej.
Churchill obiecuje im niepodległość po zwycięstwie.
To świetna metoda na podkopanie wpływów Rzymu.
Duce marzył o chwale,
a tymczasem okrył się wielką hańbą.
Na polu walki Włosi porzucają 400 czołgów i 130 tysięcy jeńców.
ULICA BENITA MUSSOLINIEGO
Mussolini chciał narzucić Afrykanom swoje rządy.
Teraz musi prosić o pomoc.
NIEMCY
Na początku 1941 roku
Hitler zwrócił swój wzrok na wschód.
Wraz ze swoimi generałami
poświęcił swoją uwagę Operacji Barbarossa,
czyli podbojowi Związku Radzieckiego.
Według niego, zwycięstwo uda się przypieczętować właśnie
na rosyjskich stepach.
19 STYCZNIA 1941 ROKU
Załamany Mussolini wie, że to nie jest najlepsza pora.
Ale potrzebuje pomocy sojusznika,
żeby nie stracić całkowicie Libii.
Takie upokorzenie zniszczyłoby jego reputację.
W swoich planach Hitler uważa Afrykę Północną
za drugorzędny teatr działań.
Ale obawia się, że osłabiony Mussolini mógłby stracić władzę.
Upadek Ducego zagroziłby
południowej flance hitlerowskiej twierdzy w Europie.
Fuhrer zgadza się pomóc, ale na swoich warunkach.
Niemiecka interwencja nie może pod żadnym warunkiem
zaszkodzić działaniom na wschodzie,
które mają rozpocząć się już za kilka tygodni.
Fuhrer wysyła na pomoc jedynie małe siły ekspedycyjne.
Afrika Korps ma jedynie 45 tysięcy żołnierzy
i 174 czołgi.
12 LUTEGO 1941 ROKU
Korpus ląduje w Trypolisie, stolicy włoskiej kolonii.
Jego misja jest ograniczona:
pomóc Włochom odzyskać wschodnią Libię
i obronić ją przed brytyjskim atakiem.
Jednak wojskami tymi dowodzi generał Rommel,
co wiele zmienia.
W wieku 49 lat Rommel jest młodym generałem,
ale to ulubieniec Hitlera.
Przybywa do Trypolisu w glorii zwycięzcy
z kampanii francuskiej.
Oficjalnie podlega włoskiemu dowództwu,
ale jest ambitny
i nie zamierza być jedynie pomocnikiem.
W Afryce Rommel marzy o chwale,
nawet jeśli miałby nie słuchać swoich dowódców.
Afrika Korps jest w Afryce od zaledwie paru tygodni.
Ale Rommel już się niecierpliwi.
24 Marca 1941 roku
bez uprzedzania Berlina ani Rzymu,
Rommel przypuszcza atak na wschód.
Jego zamiary są jasne.
„Moim pierwszym celem,” mówi,
„jest odbicie wschodniej Libii.
Drugim północny Egipt, a potem Kanał Sueski.”
To odważny plan.
Z krainy faraonów
może dotrzeć do Baku na Kaukazie
i zająć tamtejsze cenne złoża ropy.
Potem chce połączyć się z wojskami Wehrmachtu,
by uderzyć w Rosję.
ZWIĄZEK RADZIECKI
To megalomański plan
i daleki od tego, czego oczekują jego dowódcy.
Ale jego żołnierze są za.
Afrika Korps składa się po części z ochotników
w pełni oddanych Trzeciej Rzeszy.
Afryka Północna jest dla Rommla idealnym poligonem doświadczalnym.
Na wielkich przestrzeniach
jego czołgi mogą uderzać z maksymalną prędkością.
Jego technika polega na uderzaniu przed siebie,
bez martwienia się o flanki i tyły.
Liczy na element zaskoczenia
i własną intuicję.
To właśnie dzięki temu zyskał sobie podziw Hitlera.
Nagła ofensywa Rommla jest dla Brytyjczyków wstrząsem.
Niemcy to nie to samo, co Włosi.
W obliczu tak potężnego wroga
ujawniają się słabości wojsk brytyjskich.
Żołnierze są słabo wyszkoleni, a ich sprzęt przestarzały.
Brytyjski lekarza James Graham widzi,
jak Afrika Korps sieje spustoszenie.
„To był blitzkrieg.
Pochłaniali nas.
Na całym obszarze znajdowały się płonące wraki
i niezliczone ciała.
Niektórzy jeszcze żyli, inni nie.
Naszym zadaniem było ulżyć im w cierpieniu.
Nie było miejsca na sentymenty.
Pochówki odbywały się blisko miejsc śmierci.
Żołnierzy grzebali ich towarzysze za zgodą wroga.”
Widząc wycofujących się Brytyjczyków,
Rommel postanawia ruszyć dalej, na Egipt,
zmierzając w głąb pustyni.
Wie, że nie wykonuje rozkazów.
Zwierza się swojej żonie:
„Ukochana Lucie,
nasze ataki przynoszą sukcesy.
Zaryzykowałem natarcie
wbrew poprzednim rozkazom i instrukcjom,
aby wykorzystać tę wielką szansę.”
Celem Rommla jest Tobruku.
Chciałby go opanować w ciągu kilku dni.
Według niego to formalność.
Aby uniknąć katastrofy
Brytyjczycy wycofują się na granicę Egiptu.
Porzucają zajęte tereny w Libii
z wyjątkiem Tobruku.
KWIECIEŃ 1941 ROKU
TOBRUKU
Tobruku broni 25 tysięcy żołnierzy Wspólnoty.
Zaopatrzenie dociera morzem.
Brytyjczycy nie zostawią Rommlowi tego ważnego portu.
Gdyby wpadł on w jego ręce, zaopatrywałby przez niego własne wojska,
co ułatwiłoby mu atak na Egipt.
Na linii frontu, w oblężeniu, życie jest bardzo ciężkie.
Ludzie chronią się przed bombami w zapchlonych norach.
Niemiecka propaganda nazywa ich szczurami,
więc wyzywająco nazywają się sami Szczurami z Tobruku.
Codziennie są pod ostrzałem.
Na razie Tobruku się nie poddaje.
Rommel ma kłopoty.
Całymi dniami odwiedza oddziały rozsiane wokół miasta
i na granicy z Egiptem.
W przeciwieństwie do oficerów Wehrmachtu nie lubi oficjalnych wizytacji.
Woli obserwować działania z linii frontu.
I nieustannie rozkazuje swoim wojskom atakować
bez względu na koszty.
Niemiecki porucznik Robert Witzke, który walczy na linii frontu
pisze do swojej żony:
„Droga Inge, atakujemy codziennie.
I codziennie zastanawiamy się, kto z nas dziś przeżył.
Wielu poległo, a rannych jest jeszcze więcej.
Inge, myśl o mnie.”
Po 15 dniach oblężenia
Rommel zużył astronomiczne ilości amunicji,
a paliwo jest na wykończeniu.
Ale to nieważne.
Batalionowi karabinów maszynowych mówi:
„Za osiem dni będziemy w Kairze. Powiedzcie pozostałym.”
Rommel prowadzi nad wymiar ambitną wojnę,
nie dbając o kluczowy element:
paliwo i zaopatrzenie.
Dostarczenie 53 tysięcy ton miesięcznych zapasów
potrzebnych do ciągłego natarcia, to trudne zadanie.
Linie zaopatrzeniowe Osi są długie i niebezpieczne.
Na Morzu Śródziemnym Brytyjczycy zatapiają
włoskie statki transportowe zmierzające do Trypolisu,
jedynego portu kontrolowanego przez Afrika Korps.
Mimo to 80% zaopatrzenia nadal dociera na miejsce.
Paliwo, woda, żywność, amunicja.
Codziennie po rozładowaniu
muszą szybko trafić na front.
To spore wyzwanie.
Pokonanie 1,200 kilometrów z Trypolisu na front
zajmuje 14 dni.
To prawdziwa męka.
Po drodze ciężarówki zużywają połowę przewożonego paliwa.
Rommel denerwuje się tymi logistycznymi ograniczeniami.
Wyczerpał swoje wojska i nie zajął Tobruku.
Jego postawa kosztowała życie
53 oficerów i 1200 żołnierzy.
Afrika Korps jest osłabiony,
ale nadal się trzyma.
Znajduje się jednak daleko od baz,
brakuje mu paliwa
i jest niebezpiecznie odkryty.
Wrogi kontratak może go zniszczyć.
Khamsin,
palący wiatr wiejący całymi dniami,
zwiastuje nadejście upałów.
Od maja do października nie da się tu walczyć
od północy do szesnastej.
Za dnia upał jest dojmujący,
natomiast noce są lodowate.
Porucznik Witzke przeżył piekło Tobruku,
a teraz doświadcza innych cierpień.
W czerwcu 1941 roku pisze do żony:
„Upał to złe słowo.
Przez ostatnie dziesięć dni
w słońcu mieliśmy 58 do 60 stopni.
Schudłem już dziewięć kilo.
Jeśli nas stąd nie zabiorą,
wszyscy oszalejemy.”
„Największym problemem była woda,” skarżył się inny żołnierz.
„Ciągle tylko piliśmy.
Na tym opierała się nasza pustynna egzystencja.”
Żołnierze zmagają się także z inną pustynną plagą:
muchami.
Tuż po wschodzi słońca zjawiają się one chmarami,
zwabione ludzkim potem,
jedyną wilgocią na tym obszarze.
Nie ma przed nimi ucieczki.
Z jedzeniem także są problemy.
Brakuje go i jest ono marnej jakości.
Próbują ulepszać swoje racje,
kupując żywność u Beduinów.
Handel z miejscowymi poprawia komfort życia Witzkego,
choć pokazuje także jego rasizm.
„Te psy żądają fortunę nawet za głupie jajko.
Uważamy ich za szpiegów.”
„Patrząc na tych brudasów,
mamy ogromną ochotę ich wystrzelać.”
U szczytu lata na libijskiej pustyni
dojmujący upał unieruchamia obie armie.
Afrika Korps ma braki w zaopatrzeniu,
natomiast Brytyjczykom stacjonującym na granicy Egiptu
doskwiera ogromne przygnębienie.
Żyją w całkowitej izolacji od ośmiu miesięcy
i nie mają tu żadnych rozrywek.
Jeden z przybitych nudą żołnierzy pisze w swoim dzienniku:
„Każdy dzień jest taki sam.
Wszędzie pustynia, która wysysa ci duszę.
Nie ma na co patrzeć ani czego słuchać.
Przy życiu trzyma nas jedynie
myśl o domu.”
LONDYN
JESIEŃ 1941 ROKU
Churchill jest na granicy rozpaczy.
Wygląda na to, że jego wyczerpana armia
nie zdoła pokonać Rommla.
Premier postanawia wysłać posiłki
od miesięcy zbierane
z całego imperium.
Teraz Afryka Północna staje się ważnym teatrem wojennym.
Hindusi, Afrykanie, Maltańczycy,
palestyńscy Żydzi, Maurowie.
Jesienią 1941 roku ponad 150 tysięcy żołnierzy
zasila szeregi Brytyjczyków.
Wspierają ich Wolni Francuzi,
odpowiadając na apel generała De Gaulle‘a,
wzywającego do walki o przywrócenie honoru Francji.
Angażując potężne siły,
Churchill zmusza Hitlera do podniesienia stawki.
GRUDZIEŃ 1941 ROKU
Ponad 3000 kilometrów od palących piasków Afryki
wielka ofensywa przeciwko ZSRR
wchodzi w decydujący etap.
W temperaturach spadających do minus 30 stopni
Wehrmacht usiłuje zająć Moskwę.
Ale choć wschód całkowicie zaprząta myśli Hitlera,
postanawia on wesprzeć swojego protegowanego.
Nie może stracić Afryki Północnej.
TRYPOLIS, LIBIA
Powierzając dowództwo krnąbrnemu generałowi,
Hitler przemienił pustynię w pułapkę.
Rommel nie zapomniał o swoich marzeniach.
Przeciwnie.
W styczniu 1942 roku przybywają obiecane posiłki.
Ledwie rozwiązuje to logistyczne problemy,
ale wystarcza, by przypuścić nowy szturm na Kair.
Ponownie, ku zaskoczeniu wszystkich
Rommel rozpoczyna szalony marsz.
Podekscytowany pisze do żony:
„Droga Lucie, mam w głowie kilka planów,
o których nigdy nie powiedziałbym moim oficerom,
bo uznaliby mnie za szaleńca.
Znasz mnie i wiesz, że nad ranem
miewam najlepsze pomysły.”
Nie ma gwarancji, że Brytyjczycy powstrzymają Rommla.
Ich nowy generał Claude Auchinleck
ma wyraźną przewagę w ludziach i sprzęcie.
Ale Churchill postawił na złego konia.
Auchinleck nie potrafi otaczać się
właściwymi ludźmi.
Przez długi czas służył w Indiach,
gdzie źle dobierał sobie podwładnych.
Całymi miesiącami wysyła setki czołgów do kończących się rzeziami
frontalnych ataków
przypominających dawne ataki kawalerii.
W maju 1942 roku
Rommel wykonuje ryzykowny manewr,
żeby pokonać przeciwnika.
Postanawia ominąć linie obronne Tobruku,
aby zmiażdżyć wroga od tyłu.
Ale na tym pustkowiu
trafia na niespodziewaną przeszkodę,
Bir Hakeim.
To pozycja Wolnych Francuzów pod dowództwem generała Koeniga.
Jest ich garstka: tylko 3,700.
Pomimo zmasowanego ognia czołgów i sztukasów,
stawiając heroiczny opór,
zatrzymują Afrika Korps na 15 dni.
Brytyjczycy w wyrazie wdzięczności oddają im cześć.
Dzięki poświęceniu żołnierzy De Gaulle‘a
skazana na porażkę 8 Armia Auchinlecka
uniknęła okrążenia.
Teraz wycofuje się za egipską granicę,
po raz drugi oddając wschodnią Libię wrogowi.
To jest Tobruku.
Rommel osiąga swój główny cel.
Zajmuje Tobruku.
21 CZERWCA 1942 ROKU
Robert Witzke odgrywa ważną rolę w tym zwycięstwie.
„Nasz batalion,” cieszy się,
„otrzymał honorowe zadanie prowadzenia szturmu.
Jezu Chryste, Tobruku jest nasz! Nadal nie mogę w to uwierzyć.”
Dwa dni po tryumfie
Witzke odnosi poważne rany
i zostaje ewakuowany do Niemiec.
Feldmarszałek Rommel wizytuje pozycje wokół portu.
Nad Tobrukiem nadal widać unoszący się dym.
W ostatniej fazie bitwy niemieccy reporterzy wojenni
nie odstępują Rommla na krok.
Dzięki ich relacjom świat dowiaduje się o jego wyczynach.
DLACZEGO UPADŁ TOBRUKU: NIEMCY MIELI PRZEWAGĘ 3 DO 1
Rodzi się legenda Lisa Pustyni.
UPADEK TOBRUKU: 25,000 JEŃCÓW
Kamery skupiają się tylko na Rommlu
i nie filmują wendetty włoskich osadników.
Arabowie wybrali stronę Brytyjczyków.
Teraz za to płacą.
Zaczynają się grabieże i morderstwa.
Pewien Włoch cieszy się:
„Tuż po ucieczce Anglików każdy znaleziony przez nas Arab
dostał kulkę w głowę albo granatem w brzuch.
Nasi żołnierze dokańczają tu robotę.”
Przemocy doświadcza także 30 tysięcy libijskich Żydów,
nawet tych niewspierających Brytyjczyków.
Tych obywateli włoskich wcześniej w niewielkim stopniu
dotykała faszystowska polityka rasowa.
Ale militarne porażki spowodowały radykalizację
faszystowskiego reżimu.
Duce postanawia internować Żydów z tego regionu.
Całe rodziny zostają aresztowane,
ładowane na ciężarówki i wywożone do obozów koncentracyjnych
na samym skraju pustyni.
Najgorszy z nich mieści się w Giado,
230 kilometrów na południe od Trypolisu.
Przetrzymywano tam około 3,000 ludzi,
z czego jedna czwarta zmarła z powodu niedożywienia i złego traktowania.
WASZYNGTON
22 CZERWCA 1942 ROKU
Wieść o upadku Tobruku dociera do Churchill
podczas jego spotkania z Franklinem Rooseveltem.
„To jeden z największych ciosów, jakie pamiętam.
Porażka to jedno, ale hańba to co innego,” wspomina.
Naród otwarcie kwestionuje sposób rządzenia Churchill.
Brytyjczycy nie ufają już mu w kwestii prowadzenia wojny.
Tak jak Mussolini u Hitlera,
Churchill musi teraz zdobyć wsparcie swojego sojusznika.
Stawką jest jego polityczne przetrwanie.
W spotkaniach z Rooseveltem nieustannie prosi go
o pomoc w pokonaniu Afrika Korps.
Planuje desant w Afryce Północnej.
Podobnie jak Hitler Amerykańscy generałowie nie kwapią się
do interwencji w tym regionie.
Sądzą, że Niemców należy pokonać,
uderzając w nich w samym sercu, czyli w Europie.
Dlatego planują lądowanie u wybrzeży Francji
za około rok.
Aby przekonać Roosevelta, Churchill twierdzi,
że rok bezczynności przyniesie mu wiele szkód
w oczach amerykańskiej opinii publicznej,
która pragnie zwycięstw.
Argumentacja ta wydaje się trafiać do prezydenta USA,
zwłaszcza że wkrótce czekają go kolejne wybory.
Pustynny Lis ignoruje te intrygi.
Pod koniec czerwca 1942 roku
postanawia uderzyć na Egipt,
tym razem za zgodą Hitlera.
Teraz Fuhrer uważa podbój Egiptu
za historyczną okazję do pokonania Imperium Brytyjskiego.
El Alamein to mała stacja kolejowa na egipskim wybrzeżu.
Nikt nie sądził, że to miejsce przejdzie kiedyś do historii.
Ale to właśnie tam Brytyjczykom uda się zmienić koleje wojny.
Generał Auchinleck wybrał tę pozycję,
aby znów nie zostać otoczonym przez wojska Lisa Pustyni.
Są tu przeszkody nie do obejścia.
Na północy morze,
a na południu ogromne tereny miękkiego piasku.
W lipcu 1942 roku Rommel rozpoczyna ostateczną jego zdaniem
ofensywę pod El Alamein.
Kiedy Niemcy rozpoczynają atak nad El Alamein,
Brytyjczycy są bliscy porażki.
Przez ostatni rok ponosili klęskę za klęską
mimo przewagi liczebnej.
Nieudolność ich przywódców i strach przed Rommlem
podkopują ich determinację.
W szpitalu polowym
Doktor James Graham widzi rzesze żołnierzy
rannych i niezdolnych do dalszej walki.
Odkrywa, że niektórzy z nich wolą się okaleczyć,
niż wrócić na front.
Robią to, rozbierając nabój
i połykając proch, który jest szkodliwy dla wątroby.
Po kilku tygodniach w szpitalu
dostają zajęcie z dala od pierwszej linii frontu.
Latem 1942 roku żołnierze Auchinlecka
masowo poddają się wrogowi.
Taki defetyzm jest nie do przyjęcia.
Generał żąda przywrócenia kary śmierci dla dezerterów.
Auchinleck zdołał powstrzymać ofensywę Osi,
ale popada w niełaskę.
Wini się go za upadek moralny jego żołnierzy.
3 SIERPNIA 1942 ROKU
Pełen obaw
Winston Churchill na początku sierpnia leci do Kairu,
gdzie dymisjonuje Claude‘a Auchinlecka.
Zastępuje go generałem Bernardem Montgomerym.
Churchill uważa go za zarozumialca, ale wybiera go, bo ma on ważną cechę:
wielką pewność siebie, którą potrafi przekazać otoczeniu.
James Graham jest członkiem sztabu Montgomery‘ego.
Widzi, jak generał stara się wyleczyć dolegliwości
trapiące jego żołnierzy.
„Montgomery codziennie wyjeżdża.
Wizytuje wszystkie oddziały,
żeby przedstawić się żołnierzom.
Żaden dowódca tak nie robił.”
Przekaz Montgomery‘ego jest proste, ale nader stanowcze:
„Skuteczna obrona Egiptu zależy od El Alamein.
To tutaj stawimy czoła Niemcom.
Koniec z odwrotami.”
Pod Montgomerym Brytyjczycy nie oddają ani cala ziemi.
James Graham to potwierdza.
„To wystarczyło, by zdobyć ich wierność.
Każdy chce być po stronie zwycięzców.”
Strategicznie Montgomery jest przeciwieństwem Rommla.
Brytyjski strateg szykuje swoje działania w sposób bardzo drobiazgowy.
Kiedy pod koniec sierpnia Rommel przechodzi do ataku,
Montgomery już na niego czeka.
30 SIERPNIA 1942 ROKU
UCIEKAJ, ROMMEL! UCIEKAJ!
Zamiast ryzykować decydującą bitwę,
Montgomery chce wyczerpać przeciwnika.
Ostatecznie ma ogromną przewagę w sprzęcie.
„Chcę powstrzymać czołgi wroga,
metodycznie niszczącego system obronny.
Wróg zostanie odcięty od dostaw.”
Celem Montgomery‘ego jest słaby punkt armii Rommla,
czyli jego konwoje z paliwem.
Werner Mork kieruje ciężarówką Afrika Korps.
Pada ofiarą ataku z powietrza,
który naznaczy go na całe życie.
„Atak trwał tylko kilka minut, ale jestem roztrzęsiony.
Od tamtej pory czuję nieustanną panikę.
Jest ze mną wszędzie. Wojna i jej okrucieństwo to koszmar.”
Strategia wyczerpania wroga zaczyna przynosić efekty.
Po miesiącu walk
Afrika Korps zostało paliwa na jedynie kilka dni.
27 października 1942 roku
Lis Pustyni zostaje dobity.
Wywiad brytyjski przechwytuje niemiecką depeszę
o dwóch włoskich tankowcach płynących do Tobruku.
Kiedy mają zrzucić kotwicę,
zostają zatopione przez bombowce Brytyjczyków.
Przez brak paliwa
Rommel nie może już działać.
4 LISTOPADA 1942 ROKU
Rommel poniósł ogromną klęskę pod El Alamein.
Wie, że to zniszczy plany Hitlera dotyczące Afryki.
Załamany pisze do żony:
„Bóg jeden wie, czy przeżyję tę porażkę.
Jeśli nie wrócę,
chcę z głębi serca podziękować tobie i naszemu synowi
za miłość i szczęście, jakie mi dajecie."
ZWYCIĘSTWO
LONDYN
Zwycięstwo pod El Alamein jest punktem zwrotnym
w II wojnie światowej.
Armia Rommla została pokonana.
Brytyjski premier nie posiada się z radości.
To jeszcze nie koniec.
To nawet nie początek końca.
Ale być może to koniec początku.
Churchill tryumfuje.
Wie, że dni Rzeszy w Afryce są już policzone.
Amerykańskie wojska przybywają do Afryki Północnej,
lądując na plażach Maroka i Algierii,
dwóch francuskich kolonii.
Pomimo oporów swojej administracji
Roosevelt ulega Churchillowi.
Prezydent chce wygrać wybory uzupełniające.
Obiecał opinii publicznej szybkie zwycięstwo w Afryce.
Początkowo zaplanowana na sześć tygodni
operacja Torch będąca epilogiem Pustynnej Wojny,
trwała sześć miesięcy.
Siły brytyjsko-amerykańskie i armia Montgomery‘ego
mają spotkać się w Tunezji.
To idealna baza wypadkowa do ataku na Europę.
Hitler chce tego uniknąć za wszelką cenę.
Fuhrer początkowo nie chciał wesprzeć Afrika Korps.
Teraz wysyła do Tunezji ogromne posiłki,
w tym ciężkie bombowce Luftwaffe
z frontu rosyjskiego.
Zaciętość walk osłabia amerykański entuzjazm
zwłaszcza po ich pierwszym starciu z Wehrmachtem
w lutym 1943 roku w Kasserine.
Była to wielka klęska.
Ale chrzest ogniowy utwardził charakter Amerykanów.
Teraz ich zaprawione w boju wojska
mogą połączyć się z brytyjską armią Montgomery‘ego.
BIZERTE TUNIS
Dysponujący ogromną przewagą
Brytyjczycy i Amerykanie przypuszczają ostateczny atak w środkowej Tunezji.
Brytyjczycy zajmują Tunis,
natomiast Amerykanie Bizerte.
13 MAJA 1943 ROKU
Wojska Osi stłoczone w ostatnim przyczółku
kapitulują bezwarunkowo.
Alianci biorą 275 tysięcy jeńców.
To znacznie więcej niż 90 tysięcy pod Stalingradem.
Te tysiące żołnierzy nie będą mogły odeprzeć aliantów
podczas lądowania w Normandii.
Tak kończy się Pustynna Wojna.
Dzięki temu zwycięstwu Niemcy zostali wyparci z Afryki.
Alianci są teraz przygotowani
do wielkiej konfrontacji w Europie Zachodniej.
Razem z Montgomerym udało im się zatrzymać nowoczesną machinę wojenną.
Dowódcy i ich żołnierze
wyciągnęli wnioski,
choć za ceną ogromnego cierpienia.
Mieszkańcy witają swoich wyzwolicieli,
ale ich radość nie jest pełna.
Alianci oczyścili Afrykę z plagi nazizmu,
ale mimo wcześniejszych obietnic
nie zerwali łańcuchów kolonializmu.
Pustynna Wojna doprowadzi do klęski III Rzeszy.
Będzie też zwiastunem nowej ery:
ery wyzwolenia skolonizowanych narodów.
Napisy: Wojciech Matyszkiewicz