NGÀY 14 THÁNG TƯ NĂM 2021
Có lẽ chúng ta nên đề cập đến, AP đã dẫn một câu chuyện cách đây ít phút.
Bernie Madoff,
nhà thiết kế mô hình Ponzi lớn nhất lịch sử nước Mỹ,
ngày hôm nay đã chết trong tù. Ông ấy 82 tuổi.
Tôi hiểu rằng khi Bernie chết, ông ta đã được hỏa táng.
Do Thái giáo thì phản đối việc hỏa táng.
Chúng tôi rất tin tưởng rằng cơ thể của mình không thuộc về mình.
Nó thuộc về Chúa, người đã ban cho ta.
Nên ta phải trả lại.
Sinh ra từ cát bụi, rồi lại trở về với cát bụi.
Nhưng rồi nút thắt thực sự của câu chuyện
là hài cốt của người đàn ông này vẫn còn
và đang ngồi trên kệ trong văn phòng của một luật sư trong một cái hộp,
vì gia đình từ chối nhận tro cốt.
Tôi nghĩ tôi có thể hiểu được, nhưng xót xa quá.
Hẳn đã có những ngày tháng vui vẻ với ông ta.
Họ giận ông ta đến nỗi cơn giận đó sẽ tồn tại mãi mãi.
Ai cũng được chôn, kể cả kẻ sát nhân.
Họ được chôn cất.
Đáng nhẽ ông ta cũng nên được như vậy, dù có xấu thế nào.
Và như vậy.
Không ai trong gia đình, họ không muốn liên quan gì đến ông ta.
Ai muốn liên quan đến đống tro tàn của con quái vật xấu xa này,
kẻ không chút ăn năn hủy hoại cuộc sống của người khác?
MADOFF: QUÁI VẬT PHỐ WALL
2007
Vào năm 2007,
Bernie Madoff hẳn đã nhìn lại hai năm qua và nghĩ,
"Tôi không nghĩ mình sẽ vượt qua, nhưng tôi đã làm được".
Với sự giúp đỡ của quỹ trung chuyển, của những điều tra viên ngớ ngẩn từ SEC,
ông ta đã xoay xở được tới năm 2007, với quỹ đen dày cộp.
Ông ta thường xuyên đi máy bay riêng đến căn nhà phố ở miền nam nước Pháp,
nơi ông có một con thuyền mới để vui vẻ.
Ông sống giàu sang,
nhưng Bernie và Ruth Madoff không phải là những người duy nhất
hưởng lợi từ năm xa hoa phi thường này.
Hồi ở New York, Madoff đảm bảo
rằng tay sai thân tín của hắn ở tầng 17 được chia phần của cải này.
Ông ta tăng gấp đôi lương cho Frank DiPascali từ hai triệu lên bốn triệu đô.
Frank mua một chiếc tàu đánh cá mới, mọi thứ anh ta từng mơ ước.
Annette Bongiorno được tăng lương đáng kể,
và sự xa xỉ không ngừng tiếp diễn trong năm đó.
Niềm hân hoan khi cuối cùng đã đạt đến
đỉnh cao của sự thành công ở Phố Wall.
Ý tưởng cơ bản về Phố Wall,
mà đôi khi các nhà quản lý cũng như giới học thuật quên mất,
đó là một doanh nghiệp vì lợi nhuận.
Mang lại lợi ích cho một người, bạn sẽ gây bất lợi cho người khác.
Năm 2008, đột nhiên,
nền kinh tế toàn cầu ngấp nghé bên bờ vực.
Các vấn đề thị trường nhà đất đang gây chú ý tối nay,
và giờ càng có nhiều bằng chứng rõ ràng hơn
về mức độ nghiêm trọng của mọi thứ ở nước ta.
Các công ty môi giới thế chấp bán nhà dựa trên các khoản vay dối trá,
nghĩa là không có tài liệu về thu nhập,
cho những người không thể chi trả những khoản thế chấp mà họ không hiểu.
Và rồi các ngân hàng đầu tư cho vay những khoản vay tồi tệ
mà họ biết sẽ sụp đổ,
đóng gói chúng thành chứng khoán,
được các cơ quan đánh giá Phố Wall xếp hạng tín nhiệm tuyệt đối,
và bán cho các nhà đầu tư ở Phố Wall.
Và rồi, bùm, rớt xuống vực.
Hàng trăm ngàn chủ nhà đang vỡ nợ.
Nó giống như thế giới bị lệch khỏi trục.
Mọi ngân hàng đều tan tành.
Lehman Brothers quay cuồng vì những khoản vay bất động sản khó đòi.
Lehman Brothers đã nộp đơn xin phá sản. Merrill Lynch, AIG đang ngấp nghé.
Morgan Stanley và Goldman Sachs phải được bảo lãnh.
Ta đang nói về các ngân hàng đầu tư,
đó là những đồng tiền thông minh nhất Phố Wall.
Sao họ có thể làm sai bao lâu vậy?
Bernie và Ruth đang ở miền nam nước Pháp,
nhưng Bernie không thể thoát khỏi những gì đang xảy ra ở quê nhà.
Thị trường chứng khoán giảm mạnh.
Chúng ta đang đối mặt với viễn cảnh khủng hoảng toàn cầu.
Đó là bối cảnh mà Bernie thấy
khi ông ta và Ruth lên máy bay lần cuối
và trở về New York.
Ở thời điểm này, tất cả những gì người ta quan tâm là lấy lại tiền nhanh chóng.
Họ có thể tìm ai?
Họ có thể tìm tới Bernie Madoff, và họ đã làm vậy.
Điện thoại reo từ Frankfurt, từ London,
Madrid, Viên, Abu Dhabi.
"Chúng tôi muốn lấy lại tiền".
Và thông báo rút tiền bắt đầu đổ vào,
rồi tràn vào,
rồi ào vào.
Khoảng tháng Chín, tháng Mười,
đó là lúc áp lực bắt đầu gia tăng.
Bernie giờ đang vắt chân lên cổ chạy.
Ông ta đang tra tấn, bắt nạt, thuyết phục các khách hàng lâu đời
ngừng rút tiền ra và gửi lại tiền vào.
Ông ta gọi nhà đầu tư chính của mình, Fairfield Greenwich,
do Jeffrey Tucker và Walter Noel điều hành, và nói,
"Đây là thời điểm tuyệt vời để mua". "Không".
Rồi ông ta gọi Sonja Kohn từ Ngân hàng Medici,
đưa ra thỉnh cầu tương tự.
Cô ấy cũng không cắn câu.
Đến ngày hai tháng 12, đã có tín hiệu chẳng lành.
Bernie đang phải đối mặt với yêu cầu rút tiền trị giá khoảng 1,5 tỷ đô la.
Và ông ta chỉ còn khoảng 300 triệu đô la trong tài khoản ngân hàng.
Nếu ông ta viết séc cho những khách hàng muốn rút tiền,
séc sẽ bị hoàn lại.
Nhưng rõ ràng, tôi không thể tiếp tục làm thế
vì bản chất của mô hình Ponzi.
Nên tôi biết trò chơi đã kết thúc.
Tại thời điểm này,
ông ta và Frank DiPascali đã nói chuyện
về việc họ sẽ đi đâu về đâu?
Bernie nói rõ với Frank
rằng họ đã lún quá sâu để có thể thoát ra.
Frank nhận ra ngay là anh ta sẽ phải ngồi tù một thời gian dài,
và Frank hoảng loạn.
DiPascali sau đó nói rằng
đó là khoảnh khắc anh lần đầu nhận ra Bernie không thực sự có
cả đống tài sản ở nơi nào đó khác
để bảo lãnh cho tất cả.
Rằng đó là lúc anh ta nhận ra đó là một trò lừa đảo.
Bernie muốn làm gì với số tiền còn lại, ông ta nói với Frank,
là ông ta muốn viết séc cho một số nhà đầu tư dài hạn lớn nhất của mình,
cho một số nhân viên trung thành,
cho các thành viên trong gia đình
những người đã tin tưởng giao tiền cho ông ta và giờ sẽ bị xóa sổ.
Rốt cuộc, vụ lừa đảo đã lộ rồi. Vụ lừa đảo đã xong.
Khi Frank DiPascali đang chuẩn bị những tấm séc
mà Bernie định dùng để phân phát quỹ cuối cùng của mình,
ông ta nói với con trai đó là tiền thưởng sớm cho nhân viên.
Chà, Mark và Andrew vô cùng lo lắng vì chuyện này.
Nó thật vô lý
khi viết séc thưởng, trong tình hình thị trường như thế này.
Vào sáng ngày 10 tháng 12 năm 2008, tôi đang ngồi ở bàn làm việc,
và mọi thứ đã không diễn ra tốt đẹp trong nhiều tuần nay.
Bernie hành động rất kỳ lạ, và tôi cố không làm phiền ông ấy.
Tôi cảm thấy ông ấy rất mong manh.
Và tôi thấy Peter ngồi đó,
và tôi nhớ Mark và Andy đã vào văn phòng của ông ấy.
Thông thường, họ sẽ hỏi tôi và nói,
"Bố tôi đang làm gì? Có chuyện gì trong văn phòng vậy?"
Lần này thì không, họ đi ngang qua tôi và vào văn phòng.
Mark và Andrew cố gắng thuyết phục ông ta về việc phát hành séc này.
Họ nói, "Bố, làm sao bố biết phần còn lại của năm sẽ mang lại gì?
Chẳng phải sẽ an toàn hơn nếu giữ số tiền này
cho đến khi ta thấy năm nay kết thúc thế nào?"
Sau vài nỗ lực làm đổi hướng,
Bernie mất bình tĩnh.
Tôi có thư cho Bernie và tôi đi mang nó đến văn phòng ông ấy.
Rõ ràng là tôi làm họ giật mình,
và họ đều nhảy ra khỏi ghế và nhìn tôi chằm chằm.
Và ngay sau đó,
Mark và Andy, họ mặc áo khoác cho Bernie,
và hộ tống anh ấy ra ngoài.
Và Bernie không bao giờ đi đâu mà không nói cho tôi biết,
và ông chỉ đi ngang qua tôi.
Ông ta không nhìn tôi.
Và Mark đến bàn tôi, cúi xuống và nói thầm,
"Chúng tôi sẽ đi mua sắm Giáng Sinh".
Tôi không gặp lại Bernie nữa.
Mark và Andrew đưa ông ta về căn hộ áp mái ở Midtown.
Ruth ở đó,
và đây là lần đầu tiên Bernie thú nhận.
Tôi đã rơi vào trạng thái tinh thần mà không thể tiếp tục nữa.
Nên nó gần giống như một sự nhẹ nhõm khi nói, "Vậy đấy".
"Tôi không thể tiếp tục trò chơi này nữa".
Và đó là điều khiến tôi thừa nhận với gia đình mình.
rằng tôi đã thực hiện vụ lừa đảo này.
Bernie tiếp tục giải thích nó lớn thế nào.
Hàng tỷ đô la.
Và tất cả những gì ông ta còn lại là 300 triệu mà ông ta đang cố cho đi.
Andrew cứ thế trượt trên tường rồi ngồi xuống sàn nhà trong nước mắt.
Ngay khi nghe lời thú nhận rằng toàn bộ doanh nghiệp đã bị phá hủy,
không có tiền,
Mark hoàn toàn suy sụp.
Ruth cuối cùng cũng có thể nói gì đó, và điều cô ấy nói là,
"Mô hình Ponzi là gì?"
Hẳn là một trong những khoảnh khắc khi thế giới của bạn bị đảo lộn
và mọi thứ bạn nghĩ là đúng trước đây không còn là sự thật nữa.
Các con của Madoff đứng dậy và rời đi.
Trước khi đến sảnh, họ đã quyết định phải hỏi ý kiến luật sư.
Bố vợ của Mark là một luật sư nổi tiếng ở Manhattan.
Họ hẹn gặp ông ở căn hộ của ông.
Mark và Andrew nói với ông những gì bố họ nói,
và luật sư của họ nói rõ cho họ:
"Vụ lừa đảo vẫn đang tiếp diễn".
"Bố cậu đang viết séc
để phân phối thứ sẽ sớm được gọi là lợi nhuận bất chính từ vụ lừa đảo đó,
và nếu cậu không báo cáo,
cậu sẽ là phụ kiện cho tội ác tiếp diễn đó".
Họ phải giao nộp bố mình.
NGÀY 11 THÁNG 12 NĂM 2008
Sáng sớm hôm sau, FBI đến căn hộ Madoff.
Bernie đang mặc áo choàng tắm.
"Anh biết sao chúng tôi ở đây chứ?"
"Ừ".
Họ hỏi anh ta, "Anh có lời biện hộ nào không?"
Và Bernie nói, "Không".
Ông nói với họ, "Đó là mô hình Ponzi".
Những gì ông nói với con là sự thật.
Một trong số các đặc vụ gọi cho văn phòng và nhanh chóng tóm tắt kết quả,
và được thông báo, "Mang ông ta đi".
Nên họ đã tóm tắt cho Bernie quy định về trang phục khi bị bắt.
Không dây giày, không thắt lưng, không cà vạt.
Ông đã cất nhẫn cưới và đồng hồ.
Bernie được đưa vào trung tâm đến tòa nhà FBI ở Quảng trường Foley,
và bị xử lý như bất kỳ tội phạm nào.
Rồi ông ta gọi Ike Sorkin.
"Alô?"
"Ike, Bernie đây. Tôi bị còng tay ở trụ sở FBI".
"Tôi cần anh giúp".
Sau đó tôi nói ngay với Madoff, "Nếu ông đang nói, đừng nói nữa".
Lúc đó tôi không biết,
nhưng ông ta đã khai tất cả với FBI suốt hai tiếng trước khi gọi tôi,
và ông nói với họ ông là kẻ chủ mưu duy nhất.
Tôi nghĩ, "Nói thật, ông ấy đang gặp nhiều rắc rối đấy".
"Chính phủ không cho qua vụ này đâu".
Nhưng tiền bảo lãnh được đưa ra là 10 triệu đô la,
nên Bernie quay lại căn hộ, và đó là lúc mọi thứ nổ tung.
Mọi thứ đều tan vỡ.
Nếu bạn làm việc ở bàn giao dịch, hãy dừng lại
trước khi ra ngoài và dọn dẹp bàn làm việc.
Bernie Madoff đã bị bắt.
Chính quyền liên bang gọi đây là một mô hình Ponzi lớn nhất Phố Wall.
Cảnh sát nói kẻ đứng sau vụ này là một người được ngưỡng mộ ở Phố Wall.
Bernard Madoff, cựu chủ tịch Sàn giao dịch chứng khoán NASDAQ.
Điện thoại của tôi đổ chuông, Harry gọi, và anh ấy hét toáng lên,
"Madoff vừa đầu hàng. Chúng ta đã đúng".
Tôi nói, "Chờ đã, Harry".
Và tôi bỏ điện thoại xuống, và tôi nắm chặt tay.
Tôi cảm thấy bẩn thỉu và bị xâm phạm,
kiểu, "Sao có thể? Sao tôi có thể nhìn sai về tính cách của một người?"
Mọi thứ tôi nghĩ về người đàn ông này, Bernie, là hoàn toàn sai.
Cảm giác như bị phản bội.
Sau khi Bernie bị bắt, mọi thứ hoàn toàn hỗn loạn.
Có cả Cục Điều tra Liên bang đến, Uỷ ban Chứng khoán cũng đến.
Có những người đã bỏ đi.
Tôi không biết phải đi đâu, nhưng tôi biết chúng tôi phải nghe điện thoại.
Một quý ông gọi đến.
Chúng tôi có mối quan hệ tốt đẹp, thường trò chuyện, và ông ấy nói,
"Eleanor,
cô có biết không?"
Cứ như bị ai đó đánh vào ngực tôi,
vì tôi không nghĩ mọi người sẽ nghĩ tôi có liên quan.
Đó là một vố đau nữa. Tôi nói, "Chết tiệt".
Tôi nói, "Không. Không.
Và Pete đang đứng đó, tôi cúp máy và hỏi,
"Tôi phải làm gì ở đây?"
"Chuyện gì đang xảy… Tôi phải làm gì đây?"
Peter vừa rời đi.
Và tôi nói, "Anh tự lo đi".
Có những người ở dưới sảnh, gọi lên,
yêu cầu ai đó xuống và nói chuyện với họ.
Tôi xuống quầy lễ tân, và tôi mang theo vài cô gái khác,
và chúng tôi sẽ xử lý trong 20 phút
vì nó quá nhiều. Thật kinh khủng.
Người ta sợ hãi. Có thể nghe thấy trong giọng nói. Họ sợ hãi.
Thường, trong các cuộc điều tra, ma túy, tội phạm có tổ chức,
bạn bắt đầu với những nhân vật cấp thấp,
dần len lỏi vào tổ chức.
Ở đây ta có người đứng đầu, và ta chỉ biết là mất rất nhiều tiền.
Tất cả các nhân viên đã bị giam ở tầng 19,
và bạn không biết ai trong số họ là đồng phạm,
có khả năng là người hợp tác,
hoặc một người khác không liên quan.
Phải bắt đầu từ đâu đó.
Chúng tôi bắt đầu phỏng vấn tất cả nhân viên.
Sau khi nói chuyện với nhân viên, họ phát hiện ra có một tầng khác.
Và sau khi được dẫn lên tầng 17,
một thẻ chìa khóa được quẹt để họ vào.
Chúng tôi đi vào, và chúng tôi như,
"Chết tiệt".
Và chỉ có phòng chất đầy hộp,
giấy tờ và tài liệu khắp nơi.
Và tôi nhận ra rằng nếu bắt đầu di chuyển đống bằng chứng này,
chúng ta sẽ mất rất nhiều bối cảnh.
Nên tôi tuyên bố tầng 17 là hiện trường vụ án,
và chúng tôi bắt đầu điều tra ngay lúc đó.
Giờ ta nói về mò kim đáy bể.
Sao ông nghĩ ra được cái này?
Mấu chốt là nguồn tin, người cung cấp thông tin, nhân chứng
để có thể dẫn dắt bạn.
Và đó là Frank DiPascali.
Anh ta biết mình đã tiếp xúc nhiều với tội phạm.
Anh ta có một gia đình mà anh ta rất quan tâm.
Anh ta phải nghĩ xem, anh ta có thể làm gì cho bản thân?
Và Frank cung cấp cho chúng ta lộ trình
để tìm ra cách thức hoạt động của mô hình.
Nó khá là kinh ngạc.
Không có vụ đầu tư thực sự nào xảy ra.
Không có giao dịch.
Trong các mô hình Ponzi khác, bạn có những người giao dịch cổ phiếu, và họ sẽ thua.
Ý tôi là, họ là những nhà giao dịch tồi, và họ luôn cố bắt kịp.
Tôi chưa từng thấy thứ gì như thế này, nơi hoàn toàn
không có khoản đầu tư nào.
Ông Madoff, ông sẽ nói gì với những người bị mất tiền?
Xô và đẩy, đó là cái mà Bernard Madoff đã đối mặt trên đường về
sau khi xuất hiện chớp nhoáng ở tòa án liên bang Manhattan hôm thứ Tư.
Tôi ở phía sau toàn bộ máy quay truyền hình và phóng viên.
Đừng chạm vào tôi.
Có một cảnh nổi tiếng về ông ta đẩy máy quay truyền hình,
và đó là chuyện xảy ra hàng ngày.
Ông Madoff, ông sẽ nói gì với những người bị mất tiền?
Ông sẽ nói gì với họ?
Vụ lừa đảo của Bernie Madoff như một vụ đại hoả hoạn
trong thế giới báo chí kinh doanh.
Tin tức tràng giang đại hải.
Nó trải dài,
vì những gì nó đại diện lớn hơn nhiều so với một người đàn ông này.
Khi nghĩ về khủng hoảng tài chính,
Đó là khoảnh khắc người người mất nhà,
họ mất tiền hưu trí.
Tỷ lệ thất nghiệp đang tăng vọt.
Mọi người muốn đổ lỗi, nhưng họ đều là những tổ chức lớn,
họ là những tòa nhà, trong tâm trí của nhiều người.
Và rồi đột nhiên, Bernie Madoff đến hiện trường,
và ông trở thành hiện thân của cuộc khủng hoảng này,
ông trở thành gương mặt đại diện cho cuộc khủng hoảng tài chính.
Tất cả hận thù, tất cả nọc độc, tất cả sự tức giận
đang tập trung vào Phố Wall, vào mọi thứ,
họ có thể đột nhiên đổ lên đầu ông ta.
Và mọi người muốn biết, sao Madoff được bảo lãnh?
Sao ông lại được sống trong căn hộ áp mái,
không như một số người kém may mắn khác
những người không có tiền
bị giam mà không được bảo lãnh ở đảo Rikers.
Nó thật không đúng lắm.
Ban đầu, bạn sẽ nghe về Bernie Madoff.
Rồi bạn nghe về vài nhà đầu tư.
Nhà làm phim Steven Spielberg, chủ sở hữu Mets Fred Wilpon…
Những cái tên tai to mặt lớn từ danh sách đầu tư của ông ta trồi lên.
Elie Wiesel, người đoạt giải Nobel Hòa bình và sống sót sau thảm họa Holocaust…
Ban đầu…
Tôi cảm thấy,
không phải thể xác, mà tâm trí, tinh thần trần trụi.
Rằng mọi thứ đã bị lấy đi.
Phải mất thêm vài ngày, hay vài tuần, để tập hợp
các nhân viên hành pháp đã nghỉ hưu,
các giáo viên đã nghỉ hưu, các nha sĩ đã nghỉ hưu.
SỰ HUỶ HOẠI
Đó đều là những người thật,
và bạn có thể thấy họ và bạn biết họ và bạn thấy mặt họ.
Đột nhiên nó trở thành con người. Nó trở thành sự thật.
Khi bố tôi qua đời, em trai tôi nói,
"Tất cả tiền của bố đều ở chỗ Madoff, chúng ta cũng nên để nó lại đó".
Tôi quyết định nghỉ hưu vì tôi nói,
"Chúa ơi, có tiền ở đó".
"Tôi có thể dùng số tiền đó. Tôi có thể lấy tiền của mình và sống bằng nó".
Và tôi chuyển đến Florida, và tôi dùng tiền của mình,
tiền tôi đã tiết kiệm để mua căn nhà,
và tôi nghĩ, "Sẽ rất tuyệt vì tôi sẽ được chia phần,
sẽ trả được số tiền tôi bỏ vào căn nhà,
và sau đó tôi sẽ có tiền để nghỉ hưu".
"Đây là nơi cuối cùng tôi sẽ sống".
Tôi đã rất hạnh phúc.
Tôi đã ở trong nhà bốn tháng, chỉ thế thôi, khi em trai tôi gọi,
nó nói, "Bernie Madoff vừa bị bắt vì tội lừa đảo".
Và đó là một cú sốc.
Tôi thường nghĩ, "Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bố tôi còn sống
và nghe tin đó?"
Và tôi nghĩ ông sẽ chết vì nó còn trước cả ung thư.
Bố tôi làm việc với Madoff ít nhất là từ đầu những năm 80.
Tất cả các tài khoản, chúng tôi có khoảng 30 triệu đô,
và sau đó số tiền ở chỗ Madoff kiểu "Bùm"!
Cứ thế, biến mất.
Đó là 30 triệu đô la tiền đồ chơi.
Tôi cảm thấy thật ngu ngốc vì đã bị lừa, rõ ràng là vậy.
Ngoài ra, gia đình tôi nói,
"Chà, Rich đã có kinh nghiệm ở Phố Wall,
chắc sẽ hiểu chuyện gì đang xảy ra".
Và lẽ ra tôi nên biết rõ hơn sao?
Nên chắc chắn đó là điều ảnh hưởng đến cá nhân tôi.
Ban đầu khi tôi nghe về những gÌ đã xảy ra và biết tôi sẽ không nhận được tiền,
tôi đã rất buồn và sợ hãi.
Tôi sẽ làm gì đây? Tôi không thể cố tìm việc.
Tôi đã ngoài bảy mươi tuổi rồi.
Nhưng tôi thực sự cảm thấy tệ cho bố tôi, mặc dù ông ấy đã qua đời.
Có một cách nói mà mẹ tôi hay dùng, gọi là,
"Xấu hổ với xóm làng quá",
nghĩa là hàng xóm láng giềng sẽ biết về quyết định sai lầm của bạn.
Thật mất mặt.
Anh ấy đã bị lừa.
Và điều đó khiến tôi rất tức giận.
Tôi và vợ đã có những quyết định tài chính nhất định.
Chúng tôi có đứa con trai bị khuyết tật,
và chúng tôi nói, "Chúng tôi không cần bảo hiểm nhân thọ
vì chúng tôi có phần tài sản này ở chỗ Madoff,
phần dành dụm, cuối cùng sẽ được dùng để chăm sóc nó".
Tan thành mây khói.
Nhiệm vụ của tôi là cố giữ mẹ tôi ở trong nhà,
ngôi nhà mà bố tôi đã xây ở Palm Beach.
Nhưng tôi biết cuối cùng ngôi nhà, tài sản lớn nhất của chúng tôi,
sẽ phải ra đi.
Mẹ tôi suy sụp vì nó.
Nhưng đừng thương xót tôi.
Rất nhiều người đã mất tất cả.
Tội phạm cổ cồn trắng khác với tội phạm cổ cồn xanh.
Tội phạm cổ cồn, có án mạng trước khi anh điều tra.
Với tội phạm cổ cồn trắng, nó sẽ xảy ra sau đó.
Một nhà quản lý quỹ đầu tư người Pháp
có 1,5 tỷ đô la tiền của khách hàng với Bernie Madoff
được tìm thấy đã chết trong văn phòng hôm nay, một vụ tự sát rõ ràng.
René-Thierry de la Villehuchet.
Nó tràn ngập các bản tin.
Vụ tự sát của Thierry.
Chuyện xảy ra 11 ngày sau khi Bernie tự thú.
Thierry tự nhốt mình trong văn phòng tối hôm đó,
và anh ấy cắt cổ tay và để máu chảy vào thùng rác
để không làm phiền người lao công.
Anh ấy chọn cách chết đó,
một giải pháp đau đớn,
để chuộc lại tội chểnh mảng của mình.
Thật phí phạm một cuộc đời.
Anh ấy là người có danh dự, và anh ấy đã bị phản bội.
Thật ám ảnh với riêng tôi.
Tôi đã khóc suốt ba ngày,
vì tôi đã nghĩ đến việc gọi Thierry.
Tôi biết bản thân anh ấy đã mất rất nhiều.
Tôi biết công ty anh ấy xong đời rồi.
Tôi ước gì tôi đã gọi điện. Có lẽ tôi đã ngăn được điều đó.
NGÀY 12 THÁNG BA NĂM 2009
Đây có thể là lần cuối cùng,
Bernie Madoff rời căn hộ áp mái trị giá 7 triệu đô ở Manhattan sáng nay
để đến Toà án Liên bang.
Về cơ bản, Bernie quyết định nhận tội vì ông ta có tội.
Ông ta rất bất lợi khi ra tòa.
Nó sẽ kéo dài một quá trình
khiến gia đình ông ta không ngừng
thu hút sự chú ý.
Ông đưa ra quyết định, "Hãy kết thúc việc này".
"Tôi phải dẹp mấy cái máy quay,
tôi phải bảo vệ Ruth, tôi phải bảo vệ bọn trẻ".
Họ đưa ra một loạt cáo buộc gian lận chứng khoán
và rửa tiền chống lại ông ta,
và đó là một quá trình dài.
Ông ta không chỉ phải nói "có tội", ông còn phải giải thích những gì mình đã làm.
Cuối cùng, luật sư của ông ta yêu cầu tiếp tục bảo lãnh
cho đến khi Bernie có thể bị kết án, nghĩa là vài tháng sau đó.
Thẩm phán từ chối.
"Ông ta đã nhận tội, ông ta là kẻ phạm tội,
ông ta sẽ bị nhốt".
Và ngay lúc đó, Bernie vào tù ngày hôm đó.
Phòng xử án lặng ngắt như tờ.
Và bạn có thể nghe thấy tiếng lạch cạch ở quanh cổ tay ông ta.
Ông ta bị giam ở Trung tâm Cải huấn Manhattan
cho đến khi bị kết án.
Chính phủ muốn, công tố viên muốn tôi thoả hiệp với họ, để…
anh biết đó, để hợp tác gì đó
bằng cách khai ra những người cùng tham gia vào vụ lừa đảo này.
Họ tin rằng tôi không thể tự mình làm tất cả,
và phải có người khác tham gia.
Khi Bernie Madoff nói, "Tôi tự làm mọi thứ",
tôi biết ông ta chủ yếu bảo vệ gia đình,
và tất nhiên, nhân viên.
Không đời nào một người có thể thực hiện một vụ lừa đảo phức tạp như vậy.
Tôi gọi nhân viên tầng 17 là những kẻ đồng loã khôn ngoan.
tất cả đều mới tốt nghiệp trung học,
không biết gì về cách Phố hoạt động,
và về cơ bản có thể vận hành
các hoạt động của mô hình Ponzi, không bị phát hiện, trong nhiều năm.
Trong quá trình điều tra,
sự biện hộ lớn của tất cả nhân viên,
và cả Frank DiPascali,
là họ không biết đó là một mô hình Ponzi.
Khi họ nói họ không biết đó là mô hình Ponzi,
họ cũng nói, "Thì chúng tôi biết các giao dịch không có thật,
nhưng bằng cách nào đó Bernie lại có tài sản ở Châu Âu
với vàng và bất động sản để bù lấy chúng".
Như thế vẫn là bất hợp pháp.
Các nhà điều tra liên bang đang vạch trần vụ lừa đảo 20 năm ở công ty Madoff,
vượt qua cả Bernie,
nhìn vào Andrew và Mark, những người điều hành giao dịch.
Andrew và Mark Madoff chắc chắn biết
rằng công việc tư vấn đầu tư
không giống như một tài khoản môi giới thông thường.
Có thể họ không biết đó là một mô hình Ponzi,
nhưng họ biết nó không phải như thế.
Tôi đã làm việc ở đó 25 năm.
Những đứa trẻ đó lớn lên trước mắt tôi.
Họ chưa từng xuống dưới tầng tư vấn đầu tư.
Họ không làm việc ở đó. Không có mối liên hệ nào.
Cũng dưới kính hiển vi, người vợ 49 năm của Madoff, Ruth,
người không bị buộc tội trong vụ án.
Tôi không có ý kiến gì vào lúc này.
Tôi thường hỏi câu hỏi, "Bạn có nghĩ Ruth biết không?"
Tôi đã nhìn rất kỹ Ruth.
Ruth có một văn phòng gần văn phòng của Bernie.
Vào văn phòng cô ấy, mở tủ tài liệu,
và tôi nói, "Chà! Chúng ta trúng mánh rồi!"
Nếu Ruth Madoff có một biệt hiệu
nó sẽ là Ruthie Sách, vì cô ấy là một kế toán và cô ấy vô cùng ngăn nắp.
Tờ khai thuế cá nhân, sao kê tài khoản ngân hàng,
thông tin về thuyền của Bernie,
nhà đất họ sở hữu…
Nó được bày ra trước mắt chúng tôi.
Chúng tôi đã học được rất nhiều về lối sống của Bernie,
nhưng tôi không thấy gì chỉ ra rằng cô ấy biết về mô hình Ponzi đó.
Bernie có chia sẻ gì với cô ấy, chúng tôi cũng không biết.
Bố tôi rất ham tiền.
Ông ấy đã cố gắng dạy tôi theo cách có ý thức về tiền bạc.
Và ông nói, "Nếu điều gì có vẻ khó tin, nó không có thật".
Nhưng ông không nghe theo lời khuyên của chính mình.
Tôi cũng không trách ông.
Tôi đổ lỗi cho chính phủ.
Ủy ban Chứng khoán, họ tin vụ lừa đảo.
Họ cũng bị lừa.
Nếu SEC tiếp tục tiến hành
kiểm tra hoặc điều tra thực thi,
và thay vì có tác động thích hợp,
có thể dễ dàng phát hiện ra vụ lừa đảo,
bạn thực sự cho phép vụ gian lận và tạo sự tin cậy cho nó,
và nó phát triển nhờ các bài kiểm tra và điều tra của bạn,
đó là bản cáo trạng rất gay gắt của chính phủ.
Nếu không vì khủng hoảng tài chính,
có lẽ ông sẽ không bị bắt.
"Chúng tôi xin lỗi, và chúng tôi đang khắc phục vấn đề".
Đó là câu trả lời hôm nay từ Ủy ban Chứng khoán.
Các nhà quản lý hối lỗi đã bị Quốc hội triệu tập hôm nay
sau một báo cáo gay gắt nói rằng cơ quan này không đủ thẩm quyền.
Có một cuộc điều tra do Quốc hội yêu cầu,
và tôi phải đưa lời khai.
Nên khi tôi xuất hiện, tôi đến sớm.
Mọi chỗ ngồi cho báo chí đều kín chỗ.
Tôi đã nói với báo chí, đây sẽ là một trận đấu ăn tiền,
họ có thể mong đợi một vài lời khai hấp dẫn.
Và ngồi cạnh báo chí là tất cả nhân viên SEC.
Và tôi ra hiệu cho họ một thông điệp rằng tôi sẽ đánh họ.
Như lời khai hôm nay sẽ tiết lộ,
đội chúng tôi đã cố gắng hết sức để yêu cầu SEC điều tra
và đóng cửa mô hình Ponzi của Madoff
với những cảnh báo lặp đi lặp lại và đáng tin cậy từ tháng Năm năm 2000,
khi mô hình Ponzi của Madoff chỉ có giá từ ba đến bảy tỷ đô la.
Chúng tôi biết rằng chúng tôi đã cung cấp đủ báo động đỏ và bằng chứng toán học
để họ lẽ ra có thể bắt ông ta ngay lúc đó.
Thật không may,
vì họ không trả lời thư của tôi vào năm 2000,
2001, 2005, 2007 và 2008,
hôm nay ta ở đây.
Nó giống như một vụ nổ mà bạn chưa từng thấy trước đây.
Uỷ ban thực sự kinh ngạc.
Anh ấy rất… cụ thể
về những thất bại và theo cách nào đó, rất khắc nghiệt về chúng.
SEC có quá nhiều luật sư
và có quá ít nhân viên có kinh nghiệm về lĩnh vực này
với chứng chỉ hành nghề để phát hiện lừa đảo,
ngay cả khi một vụ án trị giá hàng tỷ đô được dọn sẵn trên mâm cho họ.
Bạn không có lý do gì cả.
Bạn nên xin lỗi các nạn nhân của Madoff.
SEC tiếp tục kêu to mà đánh khẽ.
Tôi được biết đây là lời khai gay gắt nhất ở Quốc hội kể từ vụ Watergate.
Tôi nghĩ tôi đại biểu cho tất cả khi nói ta ghét lừa đảo.
Ước gì nó không xảy ra. Ước gì chúng tôi có thể…
Nhưng việc của bạn là ngăn chặn lừa đảo, không phải ghét chúng.
Một gã dẫn bạn đến đống phân là Bernie Madoff
và dí mũi bạn vào đó, mà bạn vẫn không hiểu ra.
Bạn đã có thể đóng cửa Madoff trong vòng nửa giờ
bằng cách làm theo một trong những cáo buộc của ông ta
rằng họ không thực hiện giao dịch.
Nếu là người giám sát, bạn đã hoàn toàn thất bại với nhiệm vụ của mình.
Bạn không hiểu à?
Có phải SEC quá thoải mái với ngành này?
Họ đang bị giam giữ bởi ngành này,
hay họ đang trông chừng cho ta? Cho người đóng thuế?
Khi tôi bắt đầu làm ăn với tất cả khách hàng,
tôi chỉ là một gã không có gì.
Tôi là một đứa trẻ đến từ Queens.
Không học Harvard, vân vân.
Sao lại có người tin tưởng giao việc cho tôi?
Chuyển tiền của họ cho tôi?
Nhưng điều đầu tiên tôi học được:
dù anh làm gì trong ngành này,
luôn phải giữ lời.
Nói lời phải giữ lấy lời, và chỉ thế thôi.
Bạn tin tưởng mọi người.
Nhưng không gì trong ngành này như vẻ bề ngoài của nó.
Việc Bernie Madoff nhận tội, tôi nghĩ đã thu hút sự chú ý từ các ngân hàng
và có thể một số nhà đầu tư lớn khác,
mà đáng lẽ phải vào tù, nhưng họ đã không vào.
Theo tôi, các quỹ trung chuyển đã bãi bỏ trách nhiệm
và không có trách nhiệm hình sự
đối với những người vô tội trắng tay này.
Tội lỗi của họ là hoàn toàn thất bại trong thẩm định, mà đó là việc của họ.
Và tôi nghĩ chủ sở hữu của Fairfield Greenwich,
Sonja Kohn, tất cả những người đó, họ đáng lẽ phải vào tù.
Nhưng Madoff không bao giờ có thể gây ra vụ lừa đảo đó
nếu không có sự đồng lõa của JBMorgan Chase.
JPMorgan là đơn vị duy nhất
đã nhìn được vào mô hình Ponzi của Bernie:
tài khoản séc.
Tài khoản 703.
Ngân hàng quy định rằng trong thời gian từ năm 2003 đến năm 2008,
ông vẫn giữ tiền gửi tại JPMorgan Chase
từ ba đến sáu tỷ đô la.
- Đúng không? - Phải.
Điều đó đủ để thu hút sự chú ý của các chủ ngân hàng rằng
đây không phải một mối quan hệ ngân hàng bình thường.
Họ có nghĩa vụ theo luật định theo Đạo luật Bảo mật
để giám sát tài khoản đó
và nắm được việc kinh doanh của ông ta.
Khi bạn chuyển hơn 10.000 đô la qua một hệ thống ngân hàng,
và chủ ngân hàng không thấy được mục đích của giao dịch đó,
hệ thống ngân hàng,
Và rồi FBI bắt đầu xem xét nó.
FBI.
Ông làm sao để chuyển
hàng tỷ đô la cho các giao dịch giả mạo qua lại ở các ngân hàng lớn
và không có báo cáo về hoạt động đáng ngờ?
Tốt nhất là không nên hỏi quá nhiều.
Nếu thu được lợi nhuận cao và kiếm được nhiều tiền,
và bạn không được hỏi bất kỳ câu hỏi nào, đừng hỏi.
Và, bạn biết đấy, lòng tham luôn dụ dỗ được mọi người.
JPMorgan trả vài tỷ đô tiền phạt hình sự
vì vai trò của họ trong vụ Madoff.
Nhưng không ai vào tù cả. Không một ai ở ngân hàng bị kết tội.
Thật ra, chẳng có ai bị buộc tội.
Tôi hỏi anh, sao có thể?
Đây là cách làm ăn của họ.
JBMorgan Chase đã nhận tội cho năm âm mưu tội phạm lớn
liên quan đến hàng tỷ đô la trong vòng sáu năm qua.
Khi họ bị bắt,
họ chưa từng được yêu cầu tiết lộ lợi nhuận họ kiếm được từ mô hình này.
Họ chỉ cần nộp phạt và ra về.
Vậy JPMorgan Chase đã được hưởng lợi về tài chính
từ tội ác của Madoff.
Và tôi phải tin rằng
họ hoàn toàn hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Vụ lừa đảo Madoff đã vượt qua rất nhiều vụ lừa đảo.
Đó là mô hình Ponzi lớn nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại.
Giá trị sao kê ở thời điểm cuối, khi tiếng nhạc dừng lại năm 2008,
là 64 tỷ đô la mà người ta nghĩ họ có ở chỗ Madoff.
Sáu mươi tư tỷ đô la.
Nhưng đó là tiền tưởng tượng.
Bernie đã tạo ra nó từ không khí.
64 tỷ đô la, đừng quên,
là lợi nhuận giả được tạo ra.
Nhưng có một con số khác là tiền thật.
Số tiền thật mà mọi người đưa cho Bernie bằng tiền mặt
tổng cộng khoảng 19 tỷ đô la.
Mười chín tỷ đô la tiền mặt thực sự đã đầu tư với Madoff.
Con số đáng kinh ngạc, 19 tỷ đô la.
Từ các tổ chức phi lợi nhuận đã đầu tư tiền,
tới các quỹ, các cá nhân,
cho những người đã bán các chuỗi nhỏ lẻ
và đầu tư tiền dành dụm vào đó.
Rất nhiều người đã bỏ tiền hết vào Madoff,
và mất trắng.
Sau phát hiện kinh hoàng rằng Bernie đã không đầu tư,
không có chồng chứng khoán giấu trong két ngân hàng ở đâu đó,
chỉ có sự tuyệt vọng.
Nhưng nỗi tuyệt vọng bừng sáng khi phán quyết được đưa ra từ Washington
Bernie từng là thành viên của Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán.
SIPC, như tên gọi của nó.
SIPC được thành lập
theo Đạo luật Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán năm 1970 của Quốc hội,
và mục đích của nó là vận hành một quỹ bảo hiểm
để cung cấp lên đến 500.000 đô la cho mỗi tài khoản
nếu người môi giới nhận tiền và không mua chứng khoán
Số tiền 500.000 đô la đó đang chảy ra từ ví của Phố Wall
Phố Wall tài trợ cho SIPC thông qua hội phí mà các thành viên phải trả.
Nhưng vụ Madoff,
các tòa án đã quyết rằng
nên có một ngoại lệ cho mô hình Ponzi.
Về cơ bản, bảo hiểm SIPC sẽ không áp dụng cho mô hình Ponzi.
Nhưng thật vớ vẩn.
Chính khi có mô hình Ponzi thì khách hàng mới cần bảo hiểm chứ.
Điều trớ trêu là,
quỹ bảo hiểm đã thiếu hụt một cách thảm hại trong gần hai thập kỷ.
Năm 1990, SipC quyết định.
số tiền mà mỗi công ty thành viên nên đóng góp
để tài trợ cho quỹ Bảo hiểm
là 150 đô một năm,
không phải cho mỗi khách hàng, mà vẫn thật nực cười,
mà cho mỗi công ty.
Nó còn ít hơn số tiền mua hoa cho phòng điều hành mỗi tuần.
Cuối cùng, có nhiều nạn nhân của Madoff đến nỗi
nếu họ bồi thường cho tất cả mọi người, SIPC sẽ phá sản.
Đó là khi Irving Picard phải can thiệp.
Anh ta trở thành ủy viên Madoff.
Người được ủy thác là người chịu trách nhiệm
thanh lý một nhà môi giới đã đăng ký bị phá sản.
Picard được bổ nhiệm bởi Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán.
Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán chi trả phí cho anh ta.
Irving Picard phải tìm ra chính xác ai đang nợ cái gì.
Có một công thức mà Picard quyết định là công thức đơn giản nhất.
Đó là công thức vốn ròng.
Chúng tôi tiếp tục lấy tiền ra, và chúng tôi đang cố công bằng.
Một số người thua lỗ,
nghĩa là họ không thể lấy tiền từ mô hình Ponzi.
Nhưng giả sử tôi là nhà đầu tư của Madoff đời đầu.
Và suốt thời gian đó, tôi đã lấy tiền ra,
mà không biết đó là một trò lừa đảo, và tôi đã kiếm ra lời.
Theo người được ủy thác, tôi là người thắng lời,
và tôi cần trả lại số tiền đó.
Đó là cái gọi là thu hồi.
Những vụ kiện thu hồi này được đệ trình bởi người được ủy thác
chống lại hàng trăm và hàng trăm nhà đầu tư.
Nhưng đó là một vấn đề gây tranh cãi,
vì những người thắng lời là rất nhiều những nhà đầu tư nhỏ và già
người đã ở bên Bernie từ thuở ban đầu.
Họ đã đầu tư tiền cho ông ta và sau đó sống nhờ vào lợi nhuận
mà ông ta được cho là tạo ra cho họ trong nhiều năm.
Ví dụ, nếu ông tôi mở tài khoản với Bernard Madoff,
và tài khoản đó được thừa kế bởi mẹ tôi,
và sau cái chết của cô ấy, tôi thừa kế tài khoản,
bạn sẽ phải hỏi tôi với tư cách là cháu gái
để trả lại số tiền mà ông tôi đã rút 45 năm trước.
Nên bạn có thể tưởng tượng rằng mọi người rất tức giận,
đặc biệt là những người đã rút tiền mỗi năm,
để trả tiền hưu trí chẳng hạn, hay là cho con cái đi học đại học.
Mà với lại, họ phải trả cả thuế cho việc đó.
Mọi người nói, "Sao tôi có thể trả lại số tiền mà đã nộp thuế?"
Về cơ bản, Picard lấy tiền từ một nhóm nhà đầu tư của Madoff
Madoff để trả cho một nhóm nhà đầu tư khác,
tôi gọi là mô hình Ponzi đảo ngược.
Các nạn nhân lại trở thành nạn nhân.
Tôi đã ở trong Madoff quá lâu, từ năm 1992,
và đã rút nhiều tiền hơn số tiền gửi.
Người được ủy thác quay lại với chúng tôi và nói, "Trả nó đi".
Chúng tôi không còn,
vì chúng tôi lấy tiền ra và tiêu nó mỗi năm.
Vụ thu hồi của chúng tôi kéo dài nhiều năm.
Nhiều năm gọi luật sư và nói, "Chuyện gì đang xảy ra vậy?"
Chúng tôi chẳng thể trù tính cho phần đời còn lại.
Thật khủng khiếp.
Có lúc, chúng tôi được khuyên là nên ly hôn,
vì chúng tôi nghe nói họ sẽ không lấy tài sản của người vợ.
Nhưng bạn không chắc, và giờ bạn chẳng tin ai nữa.
Nhưng rồi chúng tôi nói, "Không".
Và chúng tôi nghĩ mình sẽ chống lại nó bằng cách khác,
đó là thông qua Chương trình Trợ cấp.
Họ đưa cho bạn một mẫu đơn để điền và nói,
"Nếu bạn phải vào tủ quần áo
và bán hết quần áo ngay bây giờ, bạn sẽ được gì?"
Và tôi có sáu cái quần bò.
Giá trị của trang sức là gì?
- Trang sức… - Tôi không đeo.
Chúng tôi không có. Họ muốn biết các bức tranh…
Không có tranh.
Chúng tôi đã điền vào mẫu đơn những thứ chúng tôi có, chẳng nhiều lắm.
Điều này thật đau đớn cho chúng tôi khi phải trải qua
năm này qua năm khác, chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Nhưng cuối cùng, nó đã thành công.
Luật sư của chúng tôi ở New York đã nói chuyện với họ, và người được uỷ thác nói,
"Bạn được tự do rồi".
Tôi như đã mất chồng mình trong vài năm,
vì tất cả những gì ông ấy làm là cố gắng tìm ra giải pháp.
Và ông ấy rất say mê tìm ra giải pháp.
Có một phần trong ông ấy đã biến mất.
Và nó đã làm hao mòn đi.
Tôi kiếm được tiền, tôi đầu tư tất cả,
Tôi đã làm mọi thẩm định,
và chúng nổ tung trước mặt tôi.
Bạn biết đấy, mất tiền tiết kiệm là một chuyện,
điều đó thật tệ.
Nhưng khi bạn mất nhà, thật kinh khủng.
Tôi nghĩ bạn phải phân biệt được ai là nạn nhân trong vụ này.
Có những góa phụ ngoài kia…
Đó là tất cả tiền của họ. Họ tin giao cho Bernie.
Những người đầu tư qua quỹ trung chuyển.
Họ chẳng biết gì hơn.
Nhưng nếu nhìn vào các nhà đầu tư lớn,
những người có hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đô la
trên sổ sách với Madoff,
những người được cho là rất hiểu biết, tinh tế,
họ đã ký thỏa thuận với quỷ dữ, có hiệu lực.
Tôi nghĩ họ biết họ đang làm gì.
Chúng ta đang nói về bốn nhà đầu tư lớn.
Norman Levy, Jeff Picower, Stanley Chais, và Carl Shapiro.
Tôi có mối quan hệ rất đặc biệt với bốn khách hàng lớn.
Họ cũng chẳng muốn phá tôi, vì đầu tiên,
chúng tôi có mối quan hệ gia đình thân thiết,
và tôi cũng kiếm nhiều tiền cho họ.
Họ không muốn giết con ngỗng đẻ trứng vàng.
Picower hơi khác một chút.
Picower cư xử như một đồng phạm.
Tôi không nghĩ mô hình Ponzi của Bernie
có thể tồn tại nếu không có anh ta.
Bernie cần Picower để
giữ dòng tiền,
và theo tôi, Bernie Madoff đã giúp Jeffry Picower gian lận thuế.
Họ lợi dụng nhau.
Hơn nữa, Picower kiếm được nhiều tiền từ vụ lừa đảo của Madoff hơn bất cứ ai,
và Irving Picard biết chuyện gì đang xảy ra.
Sau khi Madoff bị bắt,
Irving Picard bắt đầu săn đuổi ông ta vì số tiền.
Irving Picard, người được ủy thác phụ trách phục hồi số tiền bị mất từ mô hình,
kiện vợ chồng ngại xuất hiện công khai nhà Picower,
trích lợi nhuận hàng năm cao ngất ngưởng tới 950% từ các khoản đầu tư của Madoff
ở thời điểm lợi nhuận trung bình trên thị trường chỉ khoảng 9%.
Tôi luôn tin rằng Picower biết nhiều hơn về vụ lừa đảo.
Đáng tiếc, ta sẽ không biết được.
Các nhà điều tra đang cố gắng tìm hiểu xem Jeffry Picower đã chết
thế nào dưới đáy bể bơi ở hạt Palm Beach.
Cảnh sát điều tra cái chết của ông là do đuối nước.
nhưng không loại trừ bất cứ điều gì.
Rõ ràng, họ biết ông ta đang phải chịu trách nhiệm
với vai trò trong mô hình Ponzi,
và ông ta có thể đã cố tự sát.
Nhưng sự thống nhất từ cuộc khám nghiệm là đó là một cơn đau tim.
Nếu Jeffry Picower còn sống,
tôi tin ông ta đã bị truy tố.
Trong khi Jeffry Picower lẽ ra phải vào tù,
Picard đã có thể thu hồi lại tiền.
Vì vậy, vợ của Jeffry Picower, Barbara buộc phải trả lại 7,2 tỷ đô la
lợi nhuận bất chính từ mô hình Ponzi.
Chúng tôi hy vọng một kết quả tích cực và công bằng,
như cuộc đàm phán với Picower và một số thỏa thuận khác của chúng tôi,
có thể và sẽ được lặp lại.
Còn các nhà đầu tư lâu năm khác,
tài sản của Norm Levy buộc phải hoàn lại 220 triệu đô la.
Tài sản của Stanley Chais đã đồng ý thanh toán 277 triệu đô la.
Và Carl Shapiro bị tịch thu 625 triệu đô la.
Irving Picard đã thu hồi được hơn 14 tỷ
trong số khoảng 19 tỷ tiền mặt
đã đổ vào vụ lừa đảo.
Không ai có thể nghĩ rằng bạn sẽ lấy lại được số tiền đó.
Nhưng những phương pháp mà luật pháp yêu cầu anh ta sử dụng
thật đau lòng.
Truy lùng những nạn nhân vô tội của Madoff,
nhiều người trong đó tuổi trung bình là 70,
một số người phải làm việc ở Walmart…
Kiện họ để lấy tiền hưu trí và nhà của họ,
và số tiền họ lấy tôi cho là vô lương tâm.
Công ty luật của Irving Picard, trong nhiều năm,
đã được trả hơn một tỷ đô la để giám sát quyền ủy thác Madoff.
Nên Irving Picard đã trở thành một người giàu có sau sự sụp đổ của Madoff.
Tôi không nghĩ quá trình này công bằng chút nào vì chúng tôi vô tội,
và bắt chúng tôi trải qua tất cả…
Chắc chắn là tôi cảm thấy bị hại.
Nhưng tôi thấy khác.
Ý tôi là, phân tích ra thì,
đó là cách duy nhất để trả tiền cho các nạn nhân khác,
là lấy lại tiền từ những người lấy nhiều tiền hơn,
vì chẳng kiếm ra tiền ở đâu được nữa.
Tôi không thích luật, nhưng chẳng có giải pháp nào tốt hơn.
Tôi nghĩ đó là điều tồi tệ cần thiết mà chúng tôi phải trải qua,
và anh ấy chỉ đang làm nhiệm vụ, người được ủy thác.
IRVING PICARD TỪ ESQ ĐÃ TỪ CHỐI YÊU CẦU TRẢ LỜI PHỎNG VẤN,
DỰA TRÊN CÁC VỤ KIỆN MADOFF ĐANG DIỄN RA
NGÀY 29 THÁNG SÁU NĂM 2009
Ba tháng qua, Bernie Madoff đã trải qua
trong một nhà tù rộng năm mét vuông ở Nam Manhattan, không xa tòa án này.
Hôm nay ông sẽ biết mình sẽ sống phần đời còn lại thế nào.
Tôi thức dậy mỗi sáng và vợ tôi…
Những thứ quan trọng, tôi có.
Và ông ta không thể lấy đi.
Nó nói lên rất nhiều về lịch sử trừng phạt tội phạm cổ cồn trắng ở Mỹ
khi nỗi sợ hãi lớn nhất của Madoff khi đến ngày tuyên án
là cái vỗ vào cổ tay.
Rằng bằng cách nào đó ông ta sẽ bị vỗ vào đầu
và bị đưa đến một môi trường nhà tù khá dễ chịu
để hưởng một mức án khá khoan dung.
Ý tôi là, chuyện này đã xảy ra. Mọi người đã thấy nó.
Khi tôi đến phiên tòa vào tháng Sáu năm 2009,
có rất nhiều nạn nhân của Bernie Madoff trong phòng xử án.
Họ thực sự cuốn hút,
khi nói về việc họ đã mất tất cả.
Tôi đang trong quá trình về hưu.
Mà sẽ không xảy ra nữa, với cái đà này.
Tôi đến cửa hàng tạp hóa và xem mình cần mua gì.
Một tình thế hoàn toàn khác.
Tôi tỉnh dậy lúc nửa đêm, mơ về chuyện này,
và cách… Những tổn hại mà ông ta gây ra cho cả gia đình tôi.
Nỗi đau tài chính to lớn là điều tôi chưa từng thấy trước đây.
Luật sư bào chữa, Ike Sorkin, xin được khoan hồng.
Ông ấy nói, "Đây là một ông già 70 tuổi!"
"Rõ ràng ông ấy sẽ không phạm tội như thế này nữa".
Và rồi Bernie nói, "Tôi sẽ quay về phía nạn nhân và xin lỗi".
Điều kỳ lạ là
Bernie Madoff thực sự không có biểu hiện gì.
Ông ta không hề tỏ ra hối hận.
Ông không hề xúc động.
Ông ta như kẻ sát nhân tài chính hàng loạt.
Ông ta có thể nhìn vào mắt các góa phụ
và lấy tiền của họ và nói,
"Bạn sẽ được chăm sóc. Bạn có thể tin tôi",
rồi ngay lập tức lừa dối họ.
Và ông ta lặp đi lặp lại.
Và rồi thẩm phán bắt đầu nói.
Ông tuyên bố rằng ông được yêu cầu đưa ra một bản án
phản ánh mức độ tội ác của Madoff.
Và ông kết án 150 năm tù cho hắn.
Đây là một câu chỉ mang tính biểu tượng.
Đó chỉ là một thẩm phán nói,
"Ông đã gây ra rất nhiều tổn hại cho xã hội".
"Xã hội sẽ gây tổn hại tương xứng cho ông".
Đó là khoảnh khắc tuyệt vời trong phòng xử án.
Khi Madoff nhận tội và bị kết án,
nhiều cơ quan chính phủ,
nạn nhân, tất cả chúng ta đều mong muốn,
có thể cố bắt những người có liên quan đến tội phạm.
Và có một đợt, tôi là thành viên của đội
khởi tố mọi thứ liên quan đến vụ lừa đảo của Công ty Madoff.
Phải mất vài năm để họ tổng hợp toàn bộ vụ án.
dựa trên những gì Frank nói với họ,
và điều này dẫn đến cáo buộc chống lại các nhân viên tầng 17
đã đồng lõa với mô hình Ponzi, theo chính phủ.
Annette Bongiorno và Jodi Crupi đều phải ngồi tù sáu năm.
Jerry O'Hara và George Perez đều nhận được hai năm rưỡi.
Điều đôi khi bị lãng quên
là Peter Madoff vẫn bị các công tố viên giám sát.
Peter Madoff nhận tội và bị kết án hai tội,
một vụ giả mạo hồ sơ của một nhà môi giới,
và vụ khác là tham gia vào một âm mưu tội phạm
mà có nhiều mục tiêu phạm tội.
Không có cáo buộc nào buộc tội anh ấy tham gia vào mô hình Ponzi,
và anh ấy khẳng định không biết gì về nó.
Tuy nhiên, anh ấy bị kết án mười năm ở nhà tù liên bang.
Frank DiPascali, anh ta bị buộc tội gian lận chứng khoán.
Nhưng vì Frank hợp tác với chính phủ,
bán án sẽ không bị đưa ra cho đến khi vụ án của chính phủ kết thúc.
Vụ án của chính phủ sẽ mất vài năm để kết thúc.
Frank bị ung thư phổi và chết trong bốn tuần,
và không bao giờ bị kết án.
Đây là trò gian lận với tỷ lệ hoành tráng,
và từng người bị kết án tại phiên tòa
đã dính líu đến vụ lừa đảo đó trong nhiều thập kỷ,
Và tay họ không chỉ vấy bẩn một chút, họ hoàn toàn nhúng chàm.
Đồng thời, họ rõ ràng không phải động cơ chính của vụ lừa đảo.
Vậy bản án dành cho họ
có công bằng?
Tôi không có quyền ý kiến.
Nếu tôi là thẩm phán, liệu có nghiêm khắc hơn không?
Lẽ ra sẽ thế.
Sau khi Bernie bị bắt, rất nhiều người ghét Mark và Andy.
Họ ghét các chàng trai trẻ đáng yêu này, xem họ như quái vật.
Kể từ khi vụ bê bối nổ ra, áp lực vẫn chưa buông tha cho Mark hay em trai Andrew.
Tôi muốn gia đình anh ta cảm nhận nỗi đau mà họ đã gây ra cho gia đình tôi.
Họ là chủ đề của những tin tức không ngừng nghỉ, khốc liệt,
thù địch nhất của công chúng và truyền thông mà tôi từng thấy.
Ông Madoff?
Những người con bị sốc và kinh hoàng trước tội ác của bố mình.
Và họ chất vấn Ruth về việc phải lựa chọn.
Họ ép nài bà ấy cắt đứt mọi quan hệ với Bernie.
"Có ông ta thì không có chúng con", họ nói với bà ấy.
Và tệ hơn nữa,
"Có ông ta thì không có cháu của mẹ",
"Mẹ chọn đi".
Nhưng bà ấy không thể hoàn toàn buông bỏ ông ta.
Bà ấy đã ở bên ông từ năm 13 tuổi,
bà không thể rời xa ông ta lúc ông ta cần bà nhất.
Và điều đó đã tạo ra xung đột nhiều tháng
giữa Ruth và các con trai yêu quý của bà.
Họ sẽ từ chối gặp bà ấy.
Gia đình tan vỡ.
Cứ như thể bạn dùng búa đập vỡ nó.
Những gì ông ta làm với tôi, với anh tôi, và với gia đình tôi, là không thể tha thứ.
Những gì ông ta làm với hàng ngàn người khác,
hủy hoại cuộc đời họ…
Tôi không thể hiểu và sẽ không bao giờ tha thứ cho ông,
và sẽ không bao giờ nói chuyện với ông nữa.
Andy đã tìm ra cách anh ấy muốn bước tiếp,
còn Mark thì không.
Chỉ là không thể.
Nó quá khó khăn.
Anh đã nói chuyện với bố chưa?
Tôi không có gì để nói. Xin lỗi. Tôi không thể giúp anh.
Anh ấy đã đi vào một nơi tối tăm.
Và tôi không biết liệu có ai có thể làm gì cho anh ấy không, vì
anh ấy liên tục bị buộc tội.
Những lời ám chỉ từ mọi người.
Không thể nhẹ nhõm.
Anh ấy không còn nơi nào để đi.
Thật khó để tôi nói về Mark. Dù sao.
Vụ bê bối Madoff đã có một bước ngoặt bi thảm vào thứ Bảy
khi con trai lớn của nhà tài phiệt bị bỏ tù
được tìm thấy đã treo cổ trên ống trong căn hộ thời thượng ở New York,
cái chết vì tự sát rõ ràng.
Cảnh sát cho biết Mark Madoff 46 tuổi
được tìm thấy bởi bố chồng khoảng sau 7 giờ rưỡi sáng,
với sợi dây dắt chó màu đen quấn quanh cổ,
đứa con trai hai tuổi thì đang ngủ trong phòng.
Anh ấy để lại bốn đứa con sau hai cuộc hôn nhân.
Tôi nhớ lúc đó tôi đã nghĩ rằng
đó là một lời chửi vào mặt bố anh ấy.
Anh ấy làm thế tròn hai năm sau ngày
bố anh nói với anh về mô hình Ponzi,
và tôi nghĩ anh ấy cố tình lên kế hoạch vào ngày kỷ niệm
như một cách để nói với bố,
"Nhìn xem ông đã làm gì".
Tôi không thể quên được những gì ông ta đã làm với anh ấy… Tôi không thể.
Đó là vì tôi có một đứa con trai gần bằng tuổi anh ấy,
và tôi không thể tưởng tượng nếu nó phải đau khổ như thế.
Và anh ấy chịu đựng, anh đã thực sự đau khổ.
Tôi nghĩ đó là lý do tôi khóc.
Chúng tôi rất thân. Anh ấy là bạn thân nhất của tôi.
Và tôi muốn giúp anh ấy.
Tôi chỉ ước cho đến ngày hấp hối tôi đã làm điều nó muốn.
Tôi không biết liệu sẽ có khác gì không, nhưng…
Nếu có thể thay đổi gì đó, ít nhất là nếu tôi đã thử.
Sau cái chết của Mark, Ruth ngày càng gần gũi với Andy.
Có sự hàn gắn nào đó giữa họ,
và anh ấy trở thành nguồn hỗ trợ và động viên to lớn đối với bà.
Và như chưa đủ bi thương,
căn bệnh ung thư mà Andrew đã đánh bại một thập kỷ trước
đã quay trở lại…
và ở dạng độc hại.
Nó thật kinh khủng, nhưng Andy đã chiến đấu.
Tôi nói, "Sẽ tốt hơn không nếu anh nói chuyện với ông ấy? Nói chuyện với Bernie?"
Anh ấy nói, "Không có chuyện đó đâu".
Tôi gặp anh ấy vào mùa xuân.
Anh ấy đến nói chuyện với một lớp tôi đang dạy ở Princeton.
Và trong bữa trưa với vị hôn thê, anh ấy nói với tôi,
"Cô biết đấy, tội ác của bố tôi…
đã giết anh tôi một cách nhanh chóng và giết tôi từ từ".
Andrew Madoff chết vì ung thư hạch ở tuổi 48,
sáu năm sau mô hình Ponzi khét tiếng trị giá 65 tỷ đô
của cha Bernie Madoff sụp đổ.
Anh ấy đã qua đời trong vòng tay gia đình, để lại Ruth một mình.
Chồng của bà bị nhốt cả đời, hai con trai bà đều đã ra đi.
Ít nhất Bernard Madoff biết mình sẽ có một mái nhà.
Vợ ông ta, Ruth, lại không còn sự đảm bảo đó nữa.
Hôm qua, cảnh sát liên bang tịch thu
căn hộ áp mái trị giá bảy triệu đô ở Manhattan của Bernard Madoff.
Căn hộ đã không còn,
và cả những ngôi nhà ở Palm Beach, Florida,
miền nam nước Pháp, và Long Island,
để lại vợ ông vô gia cư.
Tôi đã ở đó khi chúng tôi ném bà ấy ra khỏi căn hộ.
Chúng tôi lấy mọi thứ và… "Bà phải ra khỏi đây".
Tôi đang ở trong bếp, và tôi đang kiểm kê trang sức của bà ấy.
Bà ấy có vẻ tê liệt và choáng váng.
Và bà ấy đang hút thuốc.
Tôi nói, "Ruth, thứ đó sẽ giết bà".
Và bà ấy nói, "Tôi chỉ ước có thế".
Bà ấy có vẻ cam chịu trước kết cục tồi tệ này.
THỐNG CHẾ HOA KỲ
Ruth Madoff đã rời khỏi ngôi nhà.
Bà ấy đã giao nộp toàn bộ tài sản cá nhân cho Sở Cảnh sát Hoa Kỳ.
Đột nhiên, bà ấy thành một kẻ lang thang.
Bà ấy sống với hai vali ở đằng sau xe.
Và đó giờ là cuộc sống của bà ấy.
Bà ấy đã mất tất cả.
Bà ấy mất đi địa vị,
bà ấy mất cả hai con trai,
và bà ấy mất đi người chồng đã gắn bó từ năm 13 tuổi.
TRẠI CẢI TẠO LIÊN BANG BỘ TƯ PHÁP HOA KỲ
Khi tôi đến thăm Bernie trong tù những năm sau đó,
có rất ít xác thực
về mô tả của Bernie về hành vi lừa đảo, về cảm giác của ông về việc mình đã làm,
nhưng tôi cảm thấy có bằng chứng xác thực về nỗi đau
về những gì đã xảy ra với gia đình ông.
Các bác sĩ tâm thần mà tôi đã nói chuyện về vụ của Madoff
cho rằng điều Bernie đau buồn là mất đi sự sùng kính từ gia đình.
Ông ta không hẳn là yêu họ
mà yêu cách mà họ yêu ông ta.
Tất nhiên, đó là sự ái kỷ và tâm thần xã hội thuần túy.
Nhưng dù là gì đi nữa, tôi có thể thấy cái giá phải trả.
Cảm ơn.
Cảm ơn. Mời mọi người ngồi.
Sự thật không thể chối cãi
là một trong những đóng góp lớn nhất đến sự suy thoái kinh tế của ta
là sự vạch trần các tổ chức tài chính lớn
và thiếu cơ cấu pháp lý đầy đủ.
để ngăn chặn sự lạm dụng và dư thừa.
Một nền văn hóa vô trách nhiệm đã bén rễ
từ Phố Wall đến Washington đến đại chúng.
Vậy câu hỏi là, giờ ta phải làm gì?
Chúng tôi không chọn cách bắt đầu cuộc khủng hoảng,
nhưng chúng tôi có lựa chọn với di sản mà cuộc khủng hoảng này để lại.
Tôi nghĩ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu
đã cho thấy bạn không thể tin tưởng Phố Wall.
Không thể tin ngân hàng đầu tư.
Không thể tin các nhà phân tích Phố Wall, các cơ quan đánh giá,
và rõ ràng là các cơ quan quản lý.
Madoff là vật tế thần cho cuộc khủng hoảng tài chính.
Không ai vào tù trừ Madoff và một số tay sai của hắn.
Không ai từ các cơ quan đánh giá vào tù.
Không ai từ cộng đồng nhà phân tích phố Wall.
Không ai từ ngân hàng đầu tư vào tù.
Các giám đốc điều hành không đi tù. Họ đi lấy tiền thưởng.
Các ngân hàng được bảo lãnh.
Nhưng không ai cứu nạn nhân của Bernie.
Ta không thể tách mình khỏi nạn nhân.
Xem họ đã trải qua những gì,
thật khó khăn.
Cuối cùng, mẹ tôi đã qua đời trước khi chúng tôi phải bán nhà.
Ngày cuối cùng, rời đi và thu dọn đồ đạc,
đó là một trong những ngày tệ nhất đời tôi.
Tôi lái xe đi qua cổng.
Và tôi bắt đầu khóc như thể…
Không thể kìm lại.
Tôi không chỉ rời khỏi ngôi nhà mà bố tôi đã xây,
mà mẹ tôi đã sống.
Dấu chấm hết cho cuộc sống ở Palm Beach.
Một phần quan trọng trong cuộc đời tôi. Chấm dứt. Đi rồi.
Tôi sống trong căn hộ thuê, nên tôi không còn sở hữu nữa.
Tôi nhớ ngôi nhà đó.
Tôi muốn giữ nó,
nhưng tôi học cách sống không cần nhiều tiền.
Có lẽ đó là một điều tốt mà bố đã dạy chúng tôi: cách sống sót.
Nên tôi không miễn cưỡng việc phải chuyển đi hay làm điều gì mới.
Giờ tôi đang học về kịch của Shakespeare,
và tôi nghĩ,
câu chuyện của Bernie Madoff rất đậm chất Shakespeare.
Nó phù hợp với cách viết của Shakespeare,
và ông có một nhân vật phản diện, và có con,
nhưng ông muốn quyền lực.
Và đó là một bi kịch.
Sự thật là Bernie Madoff đã bị các con trai mình giao nộp cho FBI
nâng nó lên thành một thứ gì đó càng bi thảm hơn về sự phản bội,
và càng nghiên cứu câu chuyện,
tôi càng thấy đó là câu chuyện ngụ ngôn về lòng tin bị phản bội.
Đó là con quái vật trong tủ quần áo của mọi người.
Nỗi kinh hoàng dưới gầm giường.
Đó là điều ai cũng biết có thể xảy ra với bất kỳ ai.
Những người duy nhất có thể lừa dối bạn hoàn toàn
là những người bạn hoàn toàn tin tưởng.
Và cái giá của việc tin tưởng bất cứ ai là họ có thể phản bội bạn như thế.
Người ta muốn tin vào lợi nhuận tốt mà không có rủi ro tiêu cực.
Ai cũng muốn điều đó trong danh mục đầu tư,
nhưng họ đang theo đuổi Chén Thánh.
Chén Thánh không tồn tại trong đời thực,
cũng như trong tài chính.
Madoff là đồ giả. Không có gì thật ở đó.
Và có thể có một Bernie Madoff khác trong tương lai không?
Sẽ có một Bernie Madoff khác.
Điều đó sẽ xảy ra. Nhớ kĩ lời tôi.
Vụ Madoff. Đó là một vụ phá kỷ lục từ năm 2008.
Nhưng hãy nhớ…
kỷ lục được tạo ra để bị phá vỡ.
SONJA KOHN BÁC BỎ MỌI HÀNH VI LIÊN QUAN ĐẾN MADOFF,
NÓI RẰNG MÌNH CŨNG LÀ NẠN NHÂN CỦA MÔ HÌNH
NĂM 2013, TÒA ÁN Ở ANH PHÁT HIỆN
"SỰ TRUNG THỰC VÀ LIÊM CHÍNH CỦA KOHN ĐÃ ĐƯỢC MINH OAN".
SAU KHI MADOFF BỊ BẮT, TẬP ĐOÀN FAIRFIELD GREENWICH ĐỆ ĐƠN KIỆN
ĐỂ THU HỒI 1,2 TỶ ĐÔ LA BỊ MẤT.
VÀO NĂM 2011, CÔNG TY ĐÃ ĐỒNG Ý THỎA THUẬN VỚI NGƯỜI UỶ THÁC THU HỒI 230 TRIỆU ĐÔ,
VÀ ĐÓNG GÓP 70 TRIỆU ĐÔ VÀO QUỸ NẠN NHÂN.
CÔNG TY KHÔNG THỪA NHẬN SAI PHẠM. KHÔNG CÓ CÁO BUỘC NÀO.
JPMORGAN CHASE THỪA NHẬN SỰ THIẾU GIÁM SÁT
VỚI CÁC GIAO DỊCH NGÂN HÀNG CỦA BERNIE MADOFF,
NHƯNG CÔNG TY TUYÊN BỐ KHÔNG NHÂN VIÊN NÀO CỐ Ý HỖ TRỢ.
NẾU BẠN HOẶC NGƯỜI BẠN BIẾT ĐANG ĐẤU TRANH VỚI SUY NGHĨ MUỐN TỰ TỬ,
THÔNG TIN VÀ TƯ LIỆU CÓ SẴN TẠI www.wannatalkaboutit.com
Biên dịch: Viet Nguyen