UNHA SERIE DOCUMENTAL DE NETFLIX
UNHA PRODUCIÓN DE WILD SPACE
EN COLABORACIÓN CON FREEBORNE MEDIA E HIGHER GROUND
No noso océano máis remoto...
NARRADO POR BARACK OBAMA
...a máis de 1600 quilómetros do continente máis próximo,
a illa Zavodovski.
Proclive á erupción volcánica,
con escasa vexetación
e azoutada polos temporais.
Malia isto, en Zavodovski viven uns dous millóns de pingüíns de barbuxa.
Están aquí porque as augas dos arredores
son das mellores do planeta para pescar.
Estes mozos están afeitos a que lles traian a comida.
Os que van buscar alimento son os que se enfrontan aos perigos.
Unha nai pingüín,
ateigada de krill para os seus pitiños.
Só ten que sortear un atranco:
os escarpados cantís que rodean esta illa fortificada.
Abondo custa baixar ao mar dende eles.
Como vai subir?
Podería gabear polas rochas.
Se cadra, a solución non é resistirse ao embate do océano,
senón aproveitalo.
Seguirlle a corrente.
Pero a corrente flúe en ambos os dous sentidos.
As turbulentas augas non teñen piedade.
Para poder levarlles alimento aos seus polos,
terá que poñer a barbuxa a remollo
e prepararse...
para montar a meirande onda de todas.
Logrouno!
Agora, o último desafío:
subir máis dun quilómetro e medio pola ladeira dun volcán activo
para entregar o valioso cargamento.
Estes rexos pingüíns demostran que, se es quen de sobrevivir,
terás recompensa neste océano, o máis illado de todos.
OCÉANO ANTÁRTICO
O océano Antártico rodea por completo a Antártida.
Estas son as augas máis xélidas do planeta.
No inverno, a temperatura pode caer a -45 oC
e os ventos superan os 300 quilómetros por hora.
Neste remoto océano é onde ten máis forza a corrente oceánica global,
e así protexe mundos ocultos.
Nos confíns do océano Ártico atópase a costa do sur de Australia.
Nas súas augas frías viven especies extraordinarias.
Moitas só existen aquí.
Preto da costa vive un peixe con mans.
É dos poucos peixes que prefiren camiñar a nadar.
E este, o Brachionichthys hirsutus, é un dos máis ameazados do mundo.
Existen menos de 3000 exemplares.
Por iso, o que esta femia protexe ten un enorme valor.
Depositou os ovos no único lugar que pode,
no talo dun tulipán mariño.
Están ancorados no fondo limoso e resisten a corrente.
Pero isto fai que queden á vista dos famentos veciños.
Por sorte para a súa prole,
é unha nai moi brava.
Lategazos coa cola.
Escorrentan os ermitáns.
As lesmas mariñas xigantes bótaas a trabadas.
Ten resposta para todos os invasores.
Pero ata ela ten unha arquiinimiga.
Unha enorme estrela de mar, que pesa dez veces máis ca ela.
Cada un dos seus centos de pés poden sentir,
saborear e ulir,
e detectaron o aroma dos seus ovos.
É inútil trabala e empurrala.
É imparable.
Pero non se pode render.
Así que proba unha xogada arriscada.
Ofrécese á estrela de mar,
nun intento desesperado por afastala dos ovos.
Semella un sacrificio admirable.
Pero, entón,
consegue escapar.
Grazas a nais tenaces coma ela,
non todo está perdido para os peixes desta especie.
Para sobrevivir no océano Antártico, hai que facer o que sexa necesario.
E, canto máis ao sur, máis hostil se volve o océano.
A gran corrente flúe arredor de todo o océano Antártico.
Unha parede de auga xiratoria
de ata catro quilómetros de profundidade e 1600 de ancho.
É a corrente circumpolar antártica.
E, no seu camiño,
está Xeorxia do Sur,
unha das illas máis remotas do mundo.
Porén, cada primavera, durante unhas semanas,
convértese no lugar máis concorrido.
Unha densidade de fauna costeira que só se dá aquí.
É a época de cría
e hai xigantes disputando por cada centímetro desta praia.
Elefantes mariños macho,
pelexando por un anaco de territorio.
Poden chegar a medir seis metros e pesar máis de 3600 quilos.
Non teñen comparación canto a tamaño e bravura.
Pero ata os tipos máis rudos foron pequeniños.
Unha cría que naceu hai unhas horas.
Enfrontarase a moitos desafíos para chegar a ser un xigante.
Primeiro ten que encher o abrigo, que lle queda grande,
coa nutritiva leite da nai.
Hai quen tamén a quere.
Unha palleira de MacCormick,
que non ten reparo ningún en roubarlle a un bebé.
A palleira marcha buscar un obxectivo máis doado
e a cría aprendeu unha lección:
non afastarse da nai.
Pero a seguinte proba non será tan doada.
Coa praia ateigada, a tensión vai en aumento.
Os machos non se deteñen ante nada para defender o territorio.
Dálles igual a quen pillen polo medio.
A principal causa de morte das crías é o esmagamento.
Pero, hoxe, a esta cría concédeselle unha segunda oportunidade.
E, ata o de agora, a súa nai nunca o abandonou.
Nas vindeiras tres semanas, gañará 68 quilos
e, despois, todo mudará.
Porque, un día, descobre algo terrible.
A súa nai marchou.
Deulle case a metade do seu peso en leite
e ten que volver ao océano para se alimentar.
Non a pode seguir porque non sabe nadar.
Debe atopar un lugar seguro onde aprender.
Pero non lle custa moito...
distraerse.
O momento crucial para as crías de elefante mariño
é o primeiro contacto coa auga.
Ao se mergullar, prodúcese unha reacción extraordinaria.
Contén a respiración.
A súa frecuencia cardíaca diminúe.
O sangue flúe cara ao cerebro.
É o primeiro paso na súa odisea
para se converter nun mamífero mariño.
Pero quédalle moito que aprender.
Logo dun mes practicando nos baixíos canda outras crías,
está listo para se internar no océano por primeira vez.
Durante os vindeiros anos,
aprenderá a conter a respiración máis de dúas horas
e a se mergullar a máis de 1800 metros de profundidade.
E, un día, regresará a estas costas
sendo a foca máis grande e forte dos nosos océanos.
Dende Xeorxia do Sur,
a gran corrente avanza
a 140 millóns de metros cúbicos por segundo.
Impulsada polos fortes ventos e a rotación terrestre,
convértese na circulación de auga máis poderosa do planeta.
Unha barreira xigante para os outros océanos.
E, no medio, está o continente máis illado de todos.
A Antártida.
Máis de 13 millóns de quilómetros cadrados de natureza conxelada.
Moitos dos grandes glaciares esténdense dende terra
como masas de xeo flotantes na superficie do océano.
No punto máis ao sur do océano,
a corrente discorre baixo a barreira de xeo de Ross,
meirande que o estado de California.
O xeo pode acadar un grosor de case 250 m.
Porén, por onde flúe a corrente,
hai vida.
Aquí existen invertebrados, sen aparentes cambios evolutivos,
dende hai millóns de anos.
Todos na procura de algo que comer.
Incluída unha araña de mar da Antártida.
Ten o tamaño dun prato chan
e poida que leve meses sen probar bocado.
Con tanta competencia,
todo apunta a que seguirá así.
Ten que ir a algures onde xogue con vantaxe.
Un lugar onde a auga está tan fría que está ao bordo da conxelación.
Aquí créanse cristais de xeo en calquera superficie
e forman covas de xeo.
Pero a súa beleza agocha o seu perigo.
Porque calquera criatura que toque este xeo
pode quedar atrapada.
Pero o perigo presenta unha oportunidade arriscada
para a araña de mar.
Coas súas patas longas e finas,
camiña con delicadeza polo xeo,
tendo tino para non quedar apreixada,
e sorbe a súa lambonada.
Quen precisa teas de araña habendo covas de xeo?
A corrente circumpolar mantén estas condicións tan frías.
Fai de conxelador, retendo o frío.
Coa chegada do inverno,
a superficie do océano que rodea a Antártida
convértese nunha extensa capa de xeo.
Cunha superficie de ata 18 millóns de metros cadrados,
é o refuxio perfecto para a especie máis importante
do océano Antártico,
cun poder inconmensurable sobre as demais.
O krill antártico.
Billóns de crustáceos diminutos, semellantes aos camaróns,
aliméntanse das algas que medran baixo o xeo mariño.
Estímase que, xuntos, pesan máis de 400 millóns de toneladas.
A meirande biomasa dos animais salvaxes.
Cando chega o verán, o xeo derrétese
e irrompen os depredadores de krill.
Pingüíns gentoo que viven aquí
e grandes baleas que viaxaron miles de quilómetros.
É o gran banquete anual.
Despois chega o inverno, as baleas marchan e o mar conxélase de novo.
Aquí só quedan os máis resistentes.
Como que non voan?
Pingüíns emperador.
Logo de dúas longas semanas no mar,
estes pais teñen que regresar xunta as súas crías,
que os agardan a varios quilómetros, onde a capa de xeo é máis grosa.
Así que, aínda que acaban de nadar unha gran distancia,
axiña cambian a auga pola pista.
Totalmente equipados co material preciso para sobrevivir en condicións extremas.
Capa de graxa para protexelos do frío.
Plumaxe impermeable para mantelos secos.
Teñen plumaxe ata nas patas.
Adaptacións perfeccionadas pola evolución para sobrevivir no océano máis duro.
Están a piques de chegar á casa,
cando algo inesperado
o detén todo.
A vida dos pingüíns emperador depende da presenza do xeo mariño.
Malia que a nós unha pequena fenda nos pareza inofensiva,
a eles advírteos dun cambio aterrador.
E, aínda que non saiban por que, fan ben en preocuparse.
A crise climática xa afecta a rexión máis illada dos nosos océanos.
O mundo dos pingüíns sofre vagas de calor sen precedentes,
con temperaturas ata 28 oC máis altas do normal.
Se os polos aínda non teñen a capa impermeable cando o xeo se derreta,
afogarán.
Moitas colonias xa sofren perdas prematuras de xeo,
o que provoca a morte de decenas de miles de crías.
Para os maiores especialistas en resistencia,
poida que este sexa o meirande desafío de todos.
Os científicos temen que, de continuar o quecemento,
a finais de século teremos un Antártico sen pingüíns emperador.
A medida que a corrente avanza,
a península Antártica estréitalle o camiño.
Fortes ventos e correntes
fan subir á superficie as augas profundas.
Esta auga, orixinada nos océanos Pacífico e Atlántico,
agora está máis quente ca nunca.
O afloramento é coma unha entrada secreta
que permite que a calor penetre na corrente circumpolar,
intensificando o derretemento.
Coas defensas debilitadas,
os veráns na península son xa tan extremos que o xeo mariño que a rodea
escasea cada vez máis.
É a maior perda de xeo dende que hai rexistros.
Sen xeo onde se alimentar,
a maioría do krill abandonou estas augas,
ao igual que moitos dos animais que dependen del.
Os fiordes protexen algunhas das banquisas que quedan,
e nelas sobrevive unha criatura dependente do xeo
que non se vai render facilmente.
A foca cangrexeira.
Este corpulento macho novo é forte coma poucos.
É un loitador.
E demóstrano as súas cicatrices.
Naceu no xeo mariño e nunca pousou unha aleta na terra.
Pero, ultimamente,
o seu mundo está irrecoñecible.
Atopou unha das poucas placas de xeo que quedan onde poder repousar.
Acompáñao unha foca de outra especie,
a de Weddell,
que tamén busca refuxio.
A enseada está estrañamente tranquila.
Candorcas.
Os golfiños asasinos da Antártida.
Pero non son uns asasinos calquera.
Cazan focas.
E cobren todas as saídas.
O xeo é a balsa salvavidas das focas.
Por sorte, os bordes afiados do xeo
evitan que as candorcas, de pel fina,
se acheguen demasiado.
Mentres as focas sigan na súa balsa, estarán a salvo.
Pero a manda non pensa moverse.
Xuntas, combinan a súa potencia para crear unha grande onda de proa.
A cangrexeira volve subir
e a foca de Weddell sobe detrás dela.
Pero estas cazadoras
acaban de empezar.
A foca de Weddell, máis lenta e con máis graxa,
é a presa máis fácil.
E, a diferenza, da cangrexeira,
a de Weddell non é unha loitadora nata.
A foca de Weddell ten unha morte rápida.
Pero a caza
non rematou.
Ás candorcas estalles custando atopar comida abonda.
A fera foca cangrexeira
non é a presa que máis lles gusta.
Pero, sen moito xeo mariño,
conformaranse co que haxa.
Reagrúpanse
e a foca aproveita para escapar.
Unha placa de xeo,
encaixada entre outras dúas, protéxea do ataque.
Pero, nun impresionante alarde de intelixencia táctica,
as candorcas comezan a separar o xeo.
Nesta placa meirande deixarán de amolala.
Pero as cazadoras aínda non remataron.
Facendo unha serie de ondas baixo a superficie,
desmantelan o que queda.
Agora traballan dende abaixo
para envorcar o xeo.
Pero á cangrexeira aínda lle quedan folgos.
Porén, por moito que se esforza,
non é quen de escapulirse.
Ata que non ten escapatoria.
Logo de catro horas de acoso incesante,
está esgotada.
Pero as ondas son cada vez máis pequenas.
E menos potentes.
As candorcas tamén están esgotadas.
Ti gañas.
As candorcas poñen rumbo a un futuro incerto.
Só hai unhas cen candorcas no mundo especializadas nesta caza con ondas.
A medida que desaparece o xeo mariño, tamén o fai o seu porvir.
Se perden a capacidade de cazar así,
nós perderémolas a elas.
Toda a biodiversidade do Antártico depende de que o mar se conxele.
Incluso a moita profundidade.
Porque, cada ano, ao arrefriar,
250 billóns de toneladas de auga da superficie descenden ás profundidades,
levando con elas a gran corrente.
A 900 metros de profundidade,
a escuridade e o frío combínanse coa enorme presión
de minorar o ritmo de vida.
Aquí, no leito do océano Antártico,
están os animais vivos máis antigos da Terra.
Esta esponxa antártica xa vivía antes de que se construísen as pirámides.
Poden vivir ata 15 000 anos.
No océano Antártico naceron innumerables criaturas das profundidades.
E, ao fluír coa corrente, espalláronse fóra da Antártida.
Por iso, hoxe en día,
especies estrañas e marabillosas
chegaron ás profundidades de todos os océanos.
Isto revela, que, grazas á corrente,
o océano Antártico está máis conectado do que imaxinabamos.
É o corazón do planeta.
Bombea un curso de auga fría e profunda que alimenta a corrente oceánica global
na súa viaxe de 120 000 quilómetros de océano en océano.
Forma unha masa de auga interconectada
que é o noso grande océano global.
Pero, como a corrente conecta todos os océanos,
o que facemos nun lugar
pode afectar a criaturas de todo o mundo.
O lixo, levado pola corrente, pode acabar na outra punto do mundo.
Debido ás nosas accións, os océanos están máis quentes ca nunca.
A medida que a corrente propaga a calor por todo o mundo,
os peixes desprázanse
e é máis difícil protexelos.
E o desxeo acelérase,
o cal pode ameazar o futuro da propia gran corrente.
Sen ela,
o clima sería aínda máis extremo.
Se non coidamos os océanos,
poida que eles deixen de coidarnos a nós.
Porén, no océano Antártico,
demostramos que somos quen de actuar cando máis falta fai.
Esta balea franca austral é a proba.
No pasado, cazámolas ata que quedaron menos de cen femias en idade reprodutiva.
Pero, cando xa case era tarde, países de todo o mundo puxéronse de acordo
para protexer as baleas.
E a poboación de baleas francas austrais recuperouse notablemente.
Hoxe, milleiros destas baleas viaxan da Antártida
á costa sur de Australia para se reproduciren.
Polo tanto, se lle damos unha oportunidade á vida mariña, é quen de se recuperar.
E, se podemos axudar a unha especie a salvarse da extinción,
tamén podemos traballar xuntos
para que os nosos océanos recuperen a saúde.
Cada vez máis persoas toman medidas.
Recollemos lixo.
Acordamos a redución de emisións.
Protexemos as especies
e os seus fogares.
Se actuamos xa,
aínda temos a capacidade de axudar a sandar o noso grande océano.
Subtítulos: Marina do Albardeiro