Ta-da.
antwoordtijd
het is StoryBots: Answer Time
ze wonen in je computer en klaren de klus -het draait om leren, ze maken 't leuk
heb je 'n vraag, dan antwoorden zij -het is StoryBots: Answer Time
Antwoordtijd.
08.59 UUR
09.00 UUR
Hallo. -Hoe is het?
Hoi, Bing. Wat is het sterkste dier ter wereld?
Goede vraag. Nou…
De mestkever kan meer dan 1100 keer z'n gewicht trekken.
Alsof 'n mens 68.000 kilo verplaatst.
Is dat die man die die enorme bal…
Bedankt voor 't bellen. Dat was een goede vraag.
Hoi. Wat is de snelste auto ter wereld?
Even kijken.
Wauw. De snelste auto ter wereld kan 508 kilometer per uur halen.
Dat is supersnel.
Ik kan vast sneller. -Hè?
Let op.
Ja.
Wauw.
Ik heb niks.
Boop.
DRIE
Een vraag van niveau drie.
Hallo?
Is dat een paddenstoel? -Ja?
StoryBots. Ik ben zo blij dat ik jullie te pakken heb.
Mevrouw Paddestoel. Wat kunnen we voor u doen?
Geen idee. Ik voel me de laatste tijd heel verdrietig.
Is het omdat je in het donker groeit?
Ja, maar dat is het niet.
Omdat je in stinkende aarde groeit?
Nee, dat is het ook niet.
Want die zit vol voedingsstoffen.
Wat is het probleem dan?
Nou, StoryBots, ik bel omdat…
Omdat kinderen me niet lekker vinden.
Kinderen vinden me vies.
Ze vinden me stinken. Ze vinden me vies, StoryBots.
Mevrouw Paddenstoel. Ze vinden u vast geweldig als ze u leren kennen.
Nee. Ze zien me als een stinkzwam en dat zullen ze altijd doen.
Maar u bent niet alleen. Veel kinderen vinden groente niet lekker.
Ik ben geen groente, Bang. Ik ben een schimmel.
Hè? Wat is dat?
Het zijn organismen met gisten, meeldauw en schimmels.
Dat is geen verkoopargument.
Boop.
Ik wil dat kinderen van me houden.
Zoals ze van pizza, ijs, snoep… en al dat lekkers houden.
Je moet superlekker zijn om dat soort liefde te krijgen.
Daarom belde ik. Ik wil leren hoe smaak werkt om beter te smaken.
Dan zullen kinderen van me houden.
Oké. Kent iemand een smaakexpert?
Chef Pierre is de beroemdste kok.
Hij moet weten hoe smaak werkt.
Chef Pierre. Goed idee. -Goed idee.
Snel. Ik wil me niet meer insmeren met boter en zout zodat men me lekker vindt.
Geen zorgen. Wij regelen dit.
Antwoordtijd.
Hé, StoryBots. Wat is de hik?
Wat is de hik? Het is eigenlijk heel simpel.
In elk mens zit een spier, het middenrif.
Het zit tussen de buik en de borst.
Soms, om onbekende redenen…
…trilt het, en dan hoor je zoiets als…
Ja, zo.
En ook zo.
Mijn hemel.
Kun je iets leuks vertellen?
Leuk weetje nummer 314.159.265.
Wist je dat de oude Egyptenaren stenen kussens hadden?
Psst. Ben je wakker?
Ja. Ik kan niet slapen.
Ik ook niet. Kussengevecht doen?
Ja, leuk.
Slecht idee.
Volgende halte, restaurant Chez Pierre.
Nee. Fout.
Eerst in de kom, dan mengen.
Bloem, geen bloemen.
De beste band eet bij Chez Pierre, dus het moet perfect zijn.
Wat betekent dit?
Serieus?
Dit is onacceptabel.
O nee. Hij is bewusteloos.
Koelkast of in het broodrooster?
Een snufje zout of een kop?
Wie wordt er nu chef-kok?
Pardon. Kan iemand…
Dit mist iets, toch?
Ik weet wat het nodig heeft. Snoepjes.
Hebbes. -O jee, het fornuis.
Oef.
Ik regel dit.
Perfect.
De beef bourguignon?
Nee, m'n spaghetti met stroop en hotdogs.
Hè?
Hebbes.
Mijn ogen.
Hè?
Wat betekent dit?
Wie ben jij?
Ik ben Bo en… -Wat doe je met mijn restaurant?
Ik wilde alleen helpen.
Ik wilde ontdekken hoe smaak werkt.
Nou. Ik weet niet…
…hoe men proeft, ik weet alleen hoe je iets lekker maakt…
…waar jij duidelijk niets van weet.
Wie heeft die gave maaltijd gemaakt?
Zij was het. Bo. Ze heeft alles gemaakt.
Chef Bo?
Ik kan het uitleggen. Ik rende naar binnen…
Fantastisch eten.
Hè?
Ik ben de manager van De Smaakpapillen.
Ze moesten naar hun concert…
…maar ze laten weten dat het eten geweldig was.
Hier is een backstage-pas als bedankje.
Wauw. Bedankt.
Blijf rocken in de kookwereld. Tot later.
De Smaakpapillen, hè?
Met 'smaak' in hun naam, weten ze wellicht hoe smaak werkt.
Sorry, maar ik moet naar een concert.
Dag. Tot ziens.
We hebben meer snoepjes nodig. En waar zijn de lachende gezichten op de borden?
Hoi, StoryBots.
Wat is gif en wat is vergif?
En nu over naar dokter Bill.
Verwelkom m'n volgende gast, mevrouw Ratelslang.
Fijn dat ik mocht komen.
Laten we aan de slag gaan. Ben je giftig of niet?
Ik ben niet giftig.
Dat is moeilijk te geloven.
We zijn niet giftig, maar geven gif af.
Wat is het verschil dan?
Want dat klinkt als hetzelfde.
Nou…
Dus dat is niet hetzelfde?
Nou…
Het klinkt precies hetzelfde.
Ze zijn anders, want… -Leg het ons uit.
Nou, gif…
We wachten op dit verschil. -Ik probeer…
Een varken met lippenstift is toch nog 'n varken?
Stil.
Luister. Je hebt giftige organismen, die giftig zijn als je ze eet…
…zoals giftige bessen.
Maar er zijn organismen die hun gif injecteren…
…als ze bijten of steken, wat ik doe…
…en andere dieren, zoals bijen.
Dat klinkt inderdaad heel logisch.
E dan nu een aap die beweert dat hij geen aap is. Waar gaat de wereld naartoe?
ik ben een gladde en glibberige slang
m'n beet doet pijn vergis je niet
sommige zeggen dat ie gifitg is welnee
ik ben gewoon een giftig dier
er zit verschil in hoe je het krijgt
het ene slik je in of gaat door de huid
er zijn giftige bessen en paddenstoelen
speel niet in gifsumak wat je ook doet
maar mijn gif is anders
het komt door een beet of een steek
een giftige angel van een wesp of bij
en de giftanden van een gevaarlijke slang als ik
dat is gif
zeg maar gif
Volgende halte, StoryBots Amfitheater.
De Smaakpapillen. Met de manager. O ja?
Het ziet er goed uit vanavond.
Chef Bo. Wat leuk.
Zei je 'Chef Bo'?
Hoe kreeg je je eten zo gaaf?
Ik weet niets van smaak.
Ik kwam hier om te ontdekken hoe smaak werkt.
Nou, hier moet je zijn.
Vertel hoe jullie de vijf smaken vertegenwoordigen…
…die de smaakpapillen rocken.
Graag.
Ik ben zout, net als friet.
Zuur, als een citroen.
Ik ben bitter, zoals grapefruit en spruitjes.
Zoet, zoals fruit en ijs.
En ik ben umami, het nieuwste lid van de band.
De hartige smaak van vlees of tomaten.
En wij zijn…
De Smaakpapillen.
Zo cool.
Maar hoe passen de vijf smaken bij hoe mensen dingen proeven?
Blijf en je zult je antwoord vinden.
StoryBots, zijn jullie er klaar voor?
Eén, twee, drie, vier.
als je in een broodje of een pizza bijt
smaakt het lekker door
je smaakpapillen
cellen op je tong en in je keel en andere plekken
kauwen samen met speeksel
gaat over je smaakpapillen en ze
analyseren het voedsel
en sturen de informatie naar je brein
er zijn smaken die ze herkennen
we kennen er minstens vijf het zijn zout, zuur, bitter, zoet
en umami dat is een hartige smaak
smaken combineren verschillend zoals zoet en zuur in limonade
of zout en umami in een stoofpot
zo ook proef je je eten
proef je eten -proef je eten
dat is maar een deel er is meer
een ander deel van proeven is je reuk
het gebeurt terwijl je kauwt
geuren stromen in je neus en dan
ontmoeten ze cellen in je neus
olfactorische receptoren heten ze
en net als je smaakpapillen
geven je reukzintuigen het door
je brein bundelt al de signalen van je neus en je smaakpapillen
en bepalen de smaak die je al kent
het weet wat je eet en of je meer wilt
zoals een taco of spaghetti of barbecue
zo proef je je eten
proef je…
dat is de geweldige manier hoe je proeft
proef je
dat is de geweldige manier hoe je proeft
proef je
dat is de geweldige manier hoe je proeft
Dat was echt geweldig.
Bedankt dat je me leerde hoe smaak werkt.
Graag gedaan. Dag, Bo.
Dag. -Bedankt voor je komst.
Dag. Tot ziens. O, wacht.
Ik ga die kant op, dus als jullie…
Ja. Bedankt. Dag.
Welkom, klas.
Vandaag demonstreren we hoe smaak werkt met de SmaakTron 5000.
Zoals we hier zien, hebben mensen speciale cellen in hun mond en neus…
…die hun helpen met proeven.
Kijk wat er gebeurt als m'n assistent de SmaakTron 5000 wat te eten geeft.
Als mensen kauwen, breken ze 't voedsel en spoelt het speeksel over de smaakpapillen.
De smaakpapillen analyseren de chemicaliën in het eten…
…en sturen signalen naar het brein.
Deze signalen vallen meestal in vijf smaken:
Zout, zuur, bitter, zoet en umami.
De smaakpapillen doen 't niet alleen.
Olfactorische receptoren in de neus sturen ook signalen.
Het brein vertrouwt op deze signalen om te blijven kauwen…
…het eten uit te spugen…
…of iets anders te doen.
Nee. Gopher, hou op.
En zo werkt smaak.
Hou op. Stop.
Hallo. Mevrouw Paddenstoel? Hoort u me?
Je bent er weer. Weet je hoe mensen eten proeven?
Jawel, maar ik weet niet of het helpt.
Ach. Ik ben sterker dan ik eruitzie. Ik kan 't aan.
Zeg het maar.
Mensen hebben cellen in hun mond en neus die de vrijgekomen chemicaliën analyseren.
Die cellen laten het brein de smaak van het eten bepalen.
Dus om beter te smaken moet ik de chemicaliën veranderen die vrijkomen?
Hoe doe ik dat?
Ik weet niet of u dat kunt.
Maar waarom zou je jezelf veranderen?
Je kunt van je leren houden zoals je bent. -En hoe je smaakt.
En de smaak van mensen verandert steeds.
Dat joch dat nu niet van je houdt, kan 't ooit wel doen.
Boop.
En veel volwassenen houden van paddenstoelen.
En kinderen worden volwassen.
Dat is waar. -Dat is waar. Ja.
Jullie hebben gelijk.
Zo had ik het nog nooit bekeken.
Ik ben een stinkende paddenstoel en trots.
Zo mag ik het horen.
Bedankt. Ik voel me zoveel beter.
Ik laat de wereld zien wie ik echt ben.
ik ben een stinkende paddenstoel
een stinkende paddenstoel
Ondertiteld door: Gerrie Timmerman