HANGO SA TUNAY NA KARANASAN
Jose!
Beto…
Magkita na lang tayo sa kabila, pinsan.
Mama,
basbasan n'yo na kami.
Sige, anak.
Pag balik namin pagkatapos ng anihan, matatapos na natin ipagawa ang bahay.
Jose!
Halika na, anak.
-Pa, umiiyak ka? -Hindi…
Napuwing lang ako.
Sige na.
Alam n'yo bang ang mga Monarch na paruparo
ay mas malayo pa sa Estados Unidos ang pinanggalingan,
at umabot sila rito Michoacan?
At sa tagsibol, bumabalik sila roon.
Itong munting kulisap na isang gramo lang ang bigat
ay naglalakbay ng 2,000 milya.
Mapapaisip ka, di ba?
Libu-libong mga manggagawa
mula sa Mexico ang pinapapasok sa border taun-taon.
Sila ay ang talagang matatanda at mga batang-bata pa.
Mga lalaki, mga babae, pati na mga bata.
Pinagtatrabaho sila sa mga malalaking bukirin sa Imperial Valley,
sa San Joaquin Valley, sa Salinas Valley,
at sa Santa Clara Valley.
CALIFORNIA BORDER NG STATE
WELCOME SA STOCKTON ESPESYAL NA LUGAR
Huwag kayo masyado matuwa.
Hindi tayo magtatagal dito.
Mga bata, umupo na. Magsisimula na ang klase natin.
Jose. Narito ka ulit.
Dalawa i-multiply sa labing-isa?
Dalawampu't dalawa.
-Dalawa i-multiply sa labindalawa? -Dalawampu't apat.
Paano kung dalawa i-multiply sa labing-pito?
Trenta y kuwatro
Sabihin mo sa Ingles.
Tatlumpu't apat?
Nakakatawa ba iyon?
Sino ang may alam ng pito i-multiply sa animnapu?
Hindi. Gawin nating pito i-mutiply sa animnapu't tatlo?
Pakisabi sa kanila, Mr. Hernandez.
Apat na raan at apatnapu't isa.
Beto.
Mabuti at narito ka ring muli.
Maupo ka.
Bakit hindi ka pumapasok?
Trabaho.
Oras na.
Tara na.
WELCOME SA CHINO LAHAT DITO LUMALAGO
Mama…
para saan ang mga bituin?
Sa eskuwela mo itanong 'yan.
LUGAR - LISTAHAN NG AANIHIN
WELCOME SA SALINAS
Makikiraan!
LUGAR NG KAALAMAN
Kunin mo ito, anak. Sige na.
Ayaw ko na!
Sawa na ako!
Sunog na ako! At puno ng putik!
At ang baho ako!
Ayaw ko na gawin 'to!
Manahimik ka, Beto!
Sa tingin mo ako hindi pagod?
O ang mama ay hindi rin pagod?
Naku, Pepito… tingnan mo ito.
Paano mo nagagawa?
Sabi mo pagod ka na, pero hindi kita nakikitang napapagod.
Dahil may resipi ako, anak.
Ang unang sangkap,
dapat alam mo kung saan ka pupunta.
Pangalawa, tingnan mo kung nasaan ka,
kung gaano ka pa kalayo.
Pangatlo…
isipin mo kung paano mararating iyon.
Pang-apat na sangkap,
kung di mo alam kung paano, dapat pag-aralan mo.
Panglima, ang pinakahuli.
Kung sa tingin mo narating mo na iyon,
lalo ka pa sigurong dapat magsumikap.
Para sa takdang-aralin ninyo
magsulat kayo ng isang sanaysay…
"Pag laki ko…"
Gusto kong makita kung paano kayo gagamit ng mga…
-Beto. -magaganda
-at naaangkop na mga pang-uri, okey? -Beto!
Gising!
"Pag laki ko, ano ang gusto kong maging?"
Paano ilalarawan ang nais ninyong maging?
KUNG KUMUHA NG LIBRO PAKIBALIK ITO
Ms. Young.
Para saan ang mga bituin?
"Para saan ang mga bituin?"
Mahirap sagutin ang tanong na iyan, ginoo.
Pero alam mo?
Sa tingin ko, isa ka sa mga taong
kayang makahanap ng sagot sa ganyang klaseng tanong.
PAARALANG ELEMENTARYA NG FILLMORE
PAG LAKI KO
UNANG SANGKAP ALAMIN ANG GUSTO MO
Malapit na! Kakasabi lang nila sa radyo.
Pepito, tara. Hawakan mo ang antena.
Walang aberyang nangyari habang countdown. Lumagpas na tayo sa 50 segundo.
Kumpleto na ang paglipat ng power.
Tumatakbo na ngayon sa sariling power ang launch vehicle.
Apatnapung segundo bago ang lift-off ng Apollo 11.
May pressure na ang mga tangke para sa second stage.
Tatlumpu't limang segundo na lang.
Tuloy pa rin ang lakbay ng Apollo 11. Tatlumpung segundo na lang.
Sabi ng mga astronaut, "Maayos kami." T-minus 25 segundo.
Dalawampung segundo na lang.
T-minus 15 segundo.
Ang mga nasa loob na ang nagmamaniobra. Twelve, eleven, ten, nine.
Sinimulan na ang ignition sequence.
Six, five, four,
three, two, one, zero.
Tumatakbo na ang lahat ng makina.
Lumipad na. Natuloy na ang paglipad, pagkalipas ng tatlumpu't dalawang minuto.
Lumipad na ang Apollo 11.
ESTADOS UNIDOS
Nakalagpas na sa tore.
Roger. Gagawin na ang roll program.
Ginagawa na nina Neil Armstrong ang roll at pitch program,
na itinuturo ang Apollo 11 sa tamang heading.
Plus 30 segundo na.
Kumpleto na ang roll at ang pitch ay sumusunod na. One Bravo.
Ma! Hayaan mo na ako!
-Ilagay ito doon, anak. -Tumulong ka.
Halika na, anak.
Ginoo at Ginang Hernandez.
Gusto ko sanang…
Medyo nababahala ako sa edukasyon ng inyong mga anak.
Ang sabi niya…
Ang sabi niya sisirain n'yo raw ang edukasyon ng mga anak ninyo.
Baka puwede ninyong pag-isipan kung nakakabuti na lagi kayong palipat-lipat.
Ang sabi niya…
tanga kayo,
dahil lagi n'yo kaming inililipat-lipat.
Sabihin mo, sinusundan natin kung nasaan ang trabaho. Wala tayong ibang magagawa.
Naiintindihan ko.
Pakitanong sa papa mo…
Ano'ng mangyayari kung mayroon kang puno,
itinanim mo, dinidiligan mo, inaalagaan mo,
pero lagi mong hinuhukay at itinatanim sa ibang lugar taun-taon.
Paano lalago ang punong iyon?
-Sabi niya… -Miss…
Kailangan namin ng pera.
Para sa bahay namin sa Michoacan.
Kailangang magtrabaho.
Okey?
Mawalang-galang na.
Ms. Young!
Ginawa ko ang takdang-aralin ko.
PAG LAKI KO ASTRONAUT - AKO
Napakalakas ng dating mo.
Walang makakapigil sa iyo.
Tandaan mo 'yan.
Ano'ng nangyari?
Salvador?
Ayaw nila tayong bayaran nang buo. Hindi raw natin ginawa lahat ng basket.
Pero ginawa natin…
Alam ko.
Hindi tayo pinagbibigyan, bawal ang shortcut.
Sa katunayan, napakasuwerte ninyo.
Nakikita n'yo na ang kinabukasan ninyo.
Nakikita n'yo ba iyon?
Iyan lahat…
Iyan lahat ang kinabukasan ninyo.
Tama iyong maestra.
Lalaki ang puno…
pero hindi matayog, hindi rin malakas.
At malamang hindi magbubunga.
Aber, patingin ng mga kamay ninyo.
Ang mga kamay na iyan
ang pumitas ng pagkain na mapupunta sa hapag ng mga tao
at may dangal doon.
Naiintindihan n'yo?
Di man ito ang kinabukasan n'yo…
magiging bahagi ito ng nakaraan n'yo. Tama?
Halika na!
Upo nang deretso.
Maghihintay muna ang bahay sa Michoacan.
Matutuwa ang maestra.
STOCKTON - ESPESYAL NA LUGAR
UNIBERSIDAD NG PASIPIKO
HI MAMA
APLIKASYON PARA SA NASA DEVELOPMENT PROGRAM
PANGALAWANG SANGKAP ALAMIN KUNG GAANO KA PA KALAYO
Nandito na ang lahat. Magsimula na tayo.
Kunin natin mamaya ang panggabing klase.
Sino'ng makakapagsabi sa 'kin kung ano ito?
Kahit hula lang, wala?
Isang bilog?
Mga sira, hindi.
Ito ang Soviet Union.
Sino'ng may alam kung ano ito?
-Ang Estados Unidos. -Ang Estados Unidos ng Amerika.
Eto naman, sino'ng may alam kung ano ito?
-Isang rocket. -Mas partikular pa.
-Mapanganib na rocket? -Mas partikular pa. Weissberg.
Mapanganib na rocket na nasa ere?
Mali.
Isang missile na 5 milya kada segundo ang bilis
May dala itong nuclear warhead na kayang wasakin ang buong Manhatttan.
Sino ang naroon para protektahan ang mga tao laban sa ganitong pag-atake?
-Walang may alam? -Tayo.
Ano'ng sinabi mo?
Ang sabi ko, tayo.
Kung may susubok na umatake sa atin,
tayo ang… Poprotektahan natin ang sarili natin.
Sino ka nga?
Ako si Jose Hernandez, sir Unang araw ko ngayon dito.
-Ano'ng trabaho mo dapat? -Lab engineer.
Hanapan mo siya ng opisina. Pagtrabahuhin mo na.
Mawalang-galang na.
Hi, ako si Jose Hernandez.
May opisina sa taas
na kailangan palitan 'yong bombilya kasi…
Ikaw 'yong bago, tama?
-Oo. -Oo, kumusta?
Naroon sa may kanan 'yong supply room.
Naroon lahat ng kailangan mo.
Ito 'yong mga susi.
Makikita mo sa supply room 'yong mga bombilya,
bleach, mga pamunas, walis, basahan, panlinis, lahat iyon.
At mayroon ding kabinet ng supplies
sa sixth floor katabi ng CR ng mga babae.
Okey, pero hindi ako…
At kailangan ng tissue sa CR ng mga lalaki sa third floor.
Kung mabakante ka. Kaya, oo, welcome.
-Sandali lang. Hello? Hi, sir. -Iyong isang…
Opo, pupunta na ako riyan.
Sabihin mo na lang kung may kailangan ka pa, okey?
-Okey, welcome. -Okey.
Iyon ay Liver… Ano'ng Liver?
Lawrence Livermore Labs.
-Ano ba 'yon? -Isang research facility ng gobyerno.
Parang para sa pambansang seguridad.
At may ginagawa kaming X-ray laser na pinakamagaling sa buong mundo.
Puwede ito na ang…
Baka ito na ang pinakamahalagang magagawa
-para sa ICBM defense. -Peace, pare.
Mga baril kung gano'n.
Beto, kakasabi ko lang na mga laser nga.
At ilalagay namin iyon sa orbit para makapagligtas ng maraming buhay
kapag umatake ang mga Russian.
-Kapag umatake ang mga Russian. -Oo.
Ayos. Kalokohan 'yan, pare.
Alam mo namang totoo iyon, di ba?
Hindi! Hindi totoo 'yon.
Di ka nagbabasa ng diyaryo?
Naalala mo noong bata pa tayo,
pinagdrowing tayo ng kung ano ang gusto natin maging
pag laki natin.
-Oo. -Naaalala ko ang sa 'yo.
-Isinabit pa iyon ni Ms. Young sa klase. -Oo, naaalala ko.
-Magiging mang-aawit ako ng ranchera. -Pero di ka marunong kumanta.
-Hindi nga. -O maggitara.
-Ang pogi ko pag may hawak akong gitara. -Oo nga.
Itong Liver-liver na 'to, hindi ito pagiging astronaut,
pero makakapaglagay ka pa rin ng mga bagay sa kalawakan?
Oo.
Kung maghanap kaya tayo ng carnita asada at Cheves beer
at makipag-toast sa mga laser sa kalawakan.
-Sige. -Gawin natin 'yan.
Hoy, Beto! May mga hanay kang hindi nagawa!
-Wala kaya. -Malamang mayroon.
-Malamang sa malamang, mayroon. -Wala…
-Tapusin mo! -Hindi ko nga nagawa.
-Mukhang kailangan ko bumalik. -Sige.
Ang galing lang na puwede kitang ipagmalaki
kahit na di ko maintindihan ang pinagsasasabi mo, pinsan.
Mami-miss kita.
Hindi naman ako aalis. Dito pa rin ako titira.
Hindi iyon.
Wala ka na rito.
Pupunta ka na sa lugar na may trabaho ka,
may titulo ka, at iginagalang ka.
Engineer!
Hindi kapani-paniwala.
Uy, Beto.
Tutulungan na kita sa mga di mo nagawa, uminom tayo ng beer pagkatapos.
Okey, sige. Handa ka na?
Oo.
Hindi mo naman ako kailangan sigawan, kasama ko ang pinsan ko.
Oo. Sige na.
I-xerox mo ang mga ito.
Dalawang kopya bawat pahina, tapos i-archive na sa basement.
Ang daming kopya niyan. Mukhang isang libong kopya.
Oo.
Hindi kaya may mas mabuti pang gawain para gugulin ang oras ko?
Mabuti ito para gugulin mo ang oras mo.
May sulat ka nga pala.
-Iyan, pag-aaksaya ng oras. -Oo, tama.
PARA SA APLIKANTE: IKINALULUNGKOT NAMING SABIHIN
Gusto mo ng enchilada, anak?
Hindi na po, Mama.
Baka gusto kong ibaon bukas sa trabaho?
Hindi, okey na 'ko.
Sabi ng kapatid mo, may nakilala daw siya na bagay sa 'yo.
Naku, Ma. Diyos ko po naman.
Wala kami rito habambuhay mo.
At pagkatapos, ano ang gagawin mo? Tatanda kang mag-isa na parang…
Luku-lukong scientist?
Ma, pakiusap, 'wag ngayon. Ako'y…
Bakit?
'Wag lang ngayon, okey? Ang araw na ito ay…
-Ay ano? -Talagang… Talagang nakakapagod, okey?
"Nakakapagod."
Samahan mo siya nang isang araw…
Tapos sabihin mo sa 'kin kung alin ang nakakapagod!
Binigyan mo pa ng premyo na beer!
Pumasok ka!
Sisipunin ka.
May parating na bagyo.
Ayaw kong masira ang mga puno ko.
Buong araw ka nang nagmaneho ng kotseng iyan,
pabalik-balik.
Mula sa bukirin papunta sa cannery.
Tapos ano ang gagawin mo pag uwi mo? Magtatrabaho ulit.
Puwede mong alisin ang magsasaka sa bukid,
pero hindi mo maaalis ang bukid sa magsasaka.
-Tulungan mo ako dito sa puno. -Ayaw.
Halika na!
Hayan! Ang ganda, ano?
Kumusta ka na, anak?
Hindi ko alam.
Sana hindi ganito kahirap.
Alam mo na ito…
Magsumikap…
o wala ni ano.
Maipagmamalaki mo ako.
Isa akong engineer, hindi isang janitor o kung ano pa.
Ano naman kung janitor ka? Ano'ng masama roon?
Walang masama roon pero di iyon maikukumpara sa rocket science.
Inaalam mo pa rin ba ang unang sangkap, anak?
Ano ang gusto mong gawin?
Malayo pa ang lalakbayin mo.
Lahat ng ginagawa namin ng mama mo
-ay para sa 'yo, di ba? -Alam ko.
-Lahat ng isinakripisyo namin… -Alam ko.
-Gil, Chava, Lety. -Alam ko ang lahat.
Alam ko nawala n'yo ang bahay sa Michoacan dahil sa 'kin, okey?
Kailangan bang banggitin n'yo 'yan tuwi na lang iinom tayo?
Ang bigat kasi.
Kung gano'n, dapat lumakas ka pa.
Isinakripisyo namin ang bahay para sa edukasyon mo.
APLIKASYON SA NASA DEVELOPMENT PROGRAM
POSISYON ENGINEER
-Ano 'yan? -Wala lang.
Magbabaon ka raw ba ng enchilada sabi ni Mama?
Sabi ko sa kanyang hindi.
Ayokong makilalang "Enchilada boy" sa opisina.
Salamat na lang.
Okey, kuha ko na.
-Ano'ng ibig mong sabihin sa kuha mo na? -Wala, basta nakuha ko na.
Puwedeng umalis ka na?
Magpapasabog tayo ng isang bombang nuclear gamit ang isang X-ray laser
at umaasa tayong ang rays na magmumula rito ay nasa tamang lebel,
at tatagal nang tamang haba at nasa tamang direksyon.
Walang maling dapat mangyari sa test na ito.
Para patunayang mali ang mga nagdududa at ituluy-tuloy ang funding natin.
Ang laking sandwich no'n.
GAMIT NA KOTSE IPAGPALIT
Halika na.
-30 taon na ang kotseng ito. -20 taon ang kotseng iyan.
At Impala pa 'yan.
Alalahanin mo lahat ng nangyari sa atin sa kotseng iyan.
Sa tingin ko…
Gusto mo nang kalimutan kung sino ka.
Sinasalamin ba ako ng kotseng ito?
Ang lakas nito sa gas. Mas mahaba pa ang itinakbo kaysa sa Enterprise.
Ewan ko. Pakiramdam ko pagtatraydor ito.
Masakit para sa 'kin.
Maayos pa ito,
-sa kabuuan. -Mabuti.
Dalhin mo ito sa manager ko, tingnan natin.
Okey.
Baka makakuha ka ng magandang palitan.
Gusto ko 'yan.
Maganda, May.
-May gagawin ka? -Babalik ako agad.
Sige.
Ganiyan ka nila unti-unting kukunin.
Ibebenta mo ang kaluluwa mo para lang sa isang mangkok ng Doritos.
Matutuwa ka sa sasakyang ito.
Kaunti ang mileage at sporty tingnan,
Mainam iyan na investment kung tutuusin.
-Sige, kukunin ko. -Mahusay.
Sisimulan ko na ito.
Sir? Maupo kayo.
Okey.
Nakita ba kita sa may bukirin dati?
Oo. Tinutulungan ko minsan ang tatay ko.
Ako rin, tinutulungan ko ang papa ko.
Ayos.
Ito na ang susi mo.
Wow, bumili ako ng bagong kotse.
Oo, nakabili ka. Congratulations.
Hindi ko alam ang… Ako si Jose.
-Ako si Adela. -Adela.
Ano'ng kotse ang nabili ko?
Iba kasi ang iniisip ko. Nalito na ako.
Di mo alam kung anong kotse ang binili mo?
-Hindi… -Tingnan mo ang mga papeles?
Baka truck na pang-delivery na 'yan.
Oo nga. Bumili ka ng lumang UPS truck.
Walang kasamang pinto.
Alam ko ito ay… Medyo nakakahiya ito, pero…
At nasa trabaho ka pa,
pero kung minsan puwedeng…
Alam mo na, hindi naman kailangang…
Alam mo na, di naman kailangang opisyal o…
Kalimutan mo na.
Gusto ko sanang makipag-date sa 'yo
sakay ng luma at maalikabok na delivery truck mo,
pero mukhang hindi mangyayari iyon.
-Pirma rito. -Oo. Hindi nga.
Dahil dapat mo munang makilala ng tatay ko.
Ayos lang sa 'kin 'yon.
Ayos. Basta binalaan na kita, Jose.
Pasensiya na mangyayari ngayon.
-Teka, ano? -Sana hindi ka tumakbo.
Maayos ang panahon!
Maganda nga ang panahon.
Darating na maya-maya ang asawa ko. Nagugutom ka ba?
Hindi. Mabuti ito at nakilala ko ang lahat.
Oo, tama ka. Mga bata, tigilan n'yo 'yan!
Partzcuaro Hernandez ba kayo o Uruapan Hernandez?
Taga-La Piedad.
-Abokado o dayap? -Abokado.
Ayos ka lang?
Abokado?
Hay naku, pinsan!
Ano'ng kinalaman no'n sa kahit ano?
Ano ang tinatanim sa Michoacan?
Mais.
Alfalfa.
Parating na ang asawa ko.
Mahaba kasi ang shift niya ngayon.
Magandang gabi!
-Hello, Papa. -Hello, anak ko.
Papa, si Jose. Jose, ang Papa ko.
-Hello, sir… -Hindi na.
Wag ka nang tumayo. Mukhang maganda na ang upo mo.
Upo kayo. Pagod siguro kayo.
Oo.
Siguro…
hindi n'yo pa pinag-usapan ang balak mo sa anak ko.
-Papa! -Mahal!
Ganito… Ipapaliwanag ko.
Bawal lumabas ang anak ko kasama ang mga lalaki.
Papa…
-Sinabi n'yo na ba sa kanya? -Siyempre, Tiyo.
Pero kung gusto mo siyang bisitahin,
malugod ka naming tatanggapin dito,
pero dapat narito ako.
Kaya sana sa susunod, hindi ka masyadong maaga tulad ngayon.
Diyos ko!
Sige po.
Pasensiya na.
Hindi ko sinasadyang iharap ka sa Spanish Inquisiiton.
Hindi. 'Wag kang mag-alala. Ayos lang. Masaya naman.
Okey. Alam mo, mabait naman sila talaga.
Oo.
Sa tingin ko takot sila sa 'yo.
Takot sila sa 'kin?
Kaya ba sila pinagpapawisan?
Dahil sa akin?
Akala ko dahil sa hot sauce, hindi ba?
Hindi. Baka kasi dahil engineer ka.
Akala ko walang natatakot sa mga nerd.
Adela.
Adela!
Papasok na!
Pasensiya na, papasok na 'ko.
Huwag ka mag-alala.
Babalik ako.
Adela, pasok na!
-Mauna na 'ko. -Sige.
Alam ko. Paulit-ulit ka na niyang tinawag.
Oo.
Pasensiya na.
Ayos lang. At masaya naman ito. Masaya talaga.
-Natuwa rin ako. -Oo.
-Aalis na 'ko. -Alam ko. Kailangan mo na umalis.
Oo.
Sir.
-Sir? -Hindi ngayon.
Pero, sir, mahalaga ito.
-May nadiskubre ako. -Wag ngayon.
Sir!
Kailangan linisin ang Room 542.
Kung mabakante ka.
BAWAL PUMASOK GRUPO NG X-RAY LASER LANG
Ano'ng ginagawa mo?
-Paano ka nakapasok dito? -May susi ako.
Bakit ka may susi ng lab?
May susi ako sa lahat ng silid dito, sir.
Akala ng receptionist, janitor ako,
kaya binigyan n'ya ako ng susi…
Dapat nagse-xerox lang siya, sir.
Pero sa halip ang ang ginagawa mo ay… Ano ang lahat ng ito?
Gusto ko lang i-test ang ilang naisip ko at…
-Naisip mo? -Oo, sir.
Nag-test ako at ang mga numero dito…
Ang ginagawa ng sistema ay sukatin ang tingkad ng beryllium detector
kapag nailawan na ito ng laser.
Pero ang mga detector na iyon ay pinapainit din mismo ng pagsabog.
Kaya mas mataas na frequency ang ibinibigay nito,
na, kung tutuusin, ay maling reading.
Hangga't hindi sila naka-calibrate nang magkahiwalay, hindi malalaman…
kung ang signal na nilalabas nila
ay dahil sa laser o dahil sa pagsabog.
Sir…
kung puwede po… Puwede tayong gumawa ng containment unit,
para ma-isolate ang laser,
at para mabigyan tayo ng mas tamang reading ng beryllium detectors.
O basta mas naaayon
dahil hindi ito kikilos ng…
Mababawasan natin ang interaksyon ng pagsabog.
At sinasabi mo bang walang ibang nakapansin nito dati?
Malabong mangyari iyan, sir.
Dito lang kayong lahat
at tingnan n'yo kung tama ang mga numerong ito. Malinaw?
-Sir, hindi ko… -Malinaw ba, Weissberg?
Oo, sir.
Tingnan n'yo rito, pero tama ang mga iyan.
Kumusta?
Hindi ako 'yong bago.
Bago rin ako pero hindi ako janitor.
Isang akong engineer.
Wala namang masama sa pagiging janitor. Hi, Steve.
Gusto ko si Steve. Mabait siya. Astig siya.
-Astig talaga. -Oo. Pero baka kailanganin niya ito.
Uy,
mag-usap na kayo dahil parating na ang asawa ko.
Mama!
-Ayos ang mama mo. -Oo.
Halatang gusto ka niya.
-Gusto niya ang nerd? -Oo.
Pero ibang klaseng nerd ka naman.
Ang tingin ko sa 'yo ay…
Hindi ko alam, parang nasasabik.
-Nasasabik? -Oo.
Oo. Siguro nga nasasabik ako.
May pangarap ka ba?
'Yong layuning gusto mong maabot?
Layunin?
Ang sabi kasi ng papa ko,
magandang nakatuon ka sa isang bagay, sa isang layunin.
Gusto kong maging chef. Iyon ang layunin ko.
Gusto kong magkaroon ng sarili kong restaurant.
Talaga?
Pero 'yong totoong Mexican, alam mo 'yon?
Totoong restaurant, comida Michoacana.
Hindi lang basta tindahan ng burrito. Halika.
Mag-i-invest ako roon.
Ayos.
Ano ang iyong talagang layunin,
pangarap, o kung anuman 'yon?
Kasi… Hindi, kahangalan lang.
-Hindi mo puwedeng gawin 'yan. -Gawin alin?
-Di mo puwedeng gawin 'yan. -Gawin alin?
May sasabihin ka dapat.
At sinabi ko ang sa akin. Binuksan ko ang sarili ko.
Sige na. Gusto kitang makilala.
Sige na.
Gusto kong maging astronaut.
Diyos ko, seryoso ka.
Okey. Ang ibig mong sabihin ay…
-Oo, alam ko kahangalan. -Hindi.
Hindi.
Hindi ko lang inaasahan na sasabihin mo iyon.
Okey?
Hindi iyon kahangalan. Kamangha-mangha nga.
Pakiramdam ko tuloy ang babaw ng pangarap ko.
-Gusto kong maging chef. -Ang pangarap ay pangarap.
Oo.
Dumaan ka sa kainan ko para sa tamales pag balik mo galing Mars.
-Bibigyan kita ng discount. -Sige ba.
Puwede ba kitang tanungin?
Puwede.
Ano'ng dapat gawin ng isang nerd
para masolo ka nang isang araw?
Siguro…
Susmaryosep…
KAKAKASAL LANG
Julio, huwag. Pakibalik iyan.
Sakay na sa van!
-Julio, pakibalik iyan. -Aalis na hindi ka kasama.
Jose, seryoso. Ayaw kong mabasag iyan.
'Wag nang babasagin ulit.
-T-minus five, four... -Ano'ng ginagawa mo?
...three, two.
Makakauwi ka ba sa oras galing sa trabaho?
-Bakit? -May pupuntahan ako.
Saan?
May titingnan akong lumang tindahan para sa restaurant.
-Isang tindahan? -Oo.
Hindi, iwasan mo.
Oo. Parang puwede. Mukhang maganda.
May napili ka nang pangalan?
Oo, ang naisip ko pangalan ng mama ko.
Maganda iyon.
Naku, may malaking bulalakaw!
Ang laki! Maiiwasan mo.
Naiwasan mo.
'Wag mong kalimutan bumili ng diaper pag uwi mo.
-Tatandaan ko. -Ano 'yon?
Ano 'yong narinig ko?
-Okey. -Bye.
May makakapagsabi ba sa 'kin kung ano ito?
Hindi, Gutierrez,
hindi ito donut na may palamuti.
Ito ay isang bagay na tina-transmit ng isang array ng mga X-ray.
May makakapagsabi ba kung ano ito? Kahit sino? Weissberg?
-Isang parisukat. -Isang parisukat.
May ibibigay ako sa' yo. Ang Highly Enriched Uranium Program.
Bumibili ang U.S. ng mga nuclear na materyales mula sa Russia,
dinadala sa mga power plant dito.
Pinapadala ang pinakamagagaling ng mga national labs sa Siberia para dito.
May maleta ka ba at makapal na jacket?
Mayroon.
Magandang pandagdag ang trabahong ganito
sa aplikasyon para sa space program.
Pasensiya nahuli ako.
Pangako dadalhin kita sa tindahan bukas.
PARA SA APLIKANTE: IKINALULUNGKOT NAMING…
Ano ito?
Magsalita ka.
Sasabihin ko naman sa 'yo.
Okey. Mabuti. Dahil gusto ko lang maintindihan.
Anim na beses ka nang nag-apply
-sa space program. -Oo.
At kahit minsan hindi mo naisip na baka gusto kong malaman iyon.
Naisip kong subukan ito.
Subukan? Hindi, Jose, ito ay…
Sa totoo lang, isa, dalawa, tatlo, apat, lima.
Anim na subok ito sa loob ng anim na taon.
Hindi, pangarap ng hangal lang 'yan.
-Pangarap ng hangal 'yan? -Oo, kasi…
Alam mo kung ano ang pangarap ng hangal?
Ano?
Ang mangarap na pagkatiwalaan ka ng kabiyak mo. Ba't di mo sinabi ito?
Dahil hindi naman mangyayari.
Hindi sagot iyon.
Bakit hindi mo sinasabi sa asawa mo,
na talagang gusto mong pumunta sa kalawakan?
Sinabi ko sa iyo.
Binanggit mo lang iyon sa isang date natin matagal na,
at akala ko nagbibiro ka. Tumawa pa ako.
Adela, anim na beses na akong di natanggap.
-Kung natanggap ka? -Pero di ako natanggap
at sasabihin ko talaga sa 'yo.
Okey. Sasabihin mo sa 'kin.
Kailan? Tatawag ka ng collect call mula sa kalawakan?
Ba't di mo na lang ako ipagmalaki?
Gusto mong ipagmalaki kita?
Mahalaga sa akin ang restaurant.
At wala kang pakialam doon.
Pero gusto mong ipagmalaki kita?
Nasaan na ang mga diaper?
Itinatabi talaga nila ang mga diaper sa beer
dahil malulungkot na mga ama
ang dumarating sa gitna ng gabi at bumibili noon.
Katarantaduhan.
Masyado siyang nakatuon sa restaurant niya,
alam mo 'yon, at sumobra na siya.
Mga aplikasyon lang iyon.
Baka gusto lang niyang sabihan mo rin siya.
May pamilya kang nagmamahal sa 'yo at tinitiis ang mga kabaliwan mo.
Ano pa bang gusto mo?
Malayo na ang narating mo.
At di dahil binenta mo 'yong Impala.
'Yong Impala na naman?
Ano bang mayroon sa kalawakan?
Hindi ko alam.
Baka gusto ko lang ilayo ang mga kamay ko sa lupa.
Sabihin mo sa akin.
May mas makakagawa pa ba nito kaysa sa isang migrante?
Isang taong alam
ang pakiramdam ng pagtalon at hindi mo alam kung anong babagsakan.
May mas makagagawa pa bang…
maglalakas-loob na iwan ang planetang ito?
Magpasalamat ka lagi.
Umuwi ka na.
Adelita. Patawad na, okey?
Gaano kalaki itong… pagkagusto mo sa kalawakan?
Kahangalan lang iyon.
Jose.
Gaano kalaki ito?
Iniisip ko ito araw-araw, bawat oras.
Hindi ko mapigilang isipin lagi.
Ayokong maging walang alam,
laging asar, at panay reklamo na asawa,
-kaya, wag mo akong pilitin. -Sige.
Siniseryoso kita.
Isang kang engineer.
Magaling na engineer. Marami kang ginagawang maganda sa Livermore.
At ipinagmamalaki kita.
Sa tingin ko, hindi kahangalang mag-apply sa NASA.
May itatanong ako
at gusto kong sabihin mo sa 'kin ang totoo.
Okey.
Iyong mga nakapasok sa Program nitong huling anim na taon,
ano'ng mayroon sila na wala ka?
Karamihan sa kanila at Caucasian,
may mga kasanayan silang wala ako.
Kailangan ng pera para matutunan ang mga iyon.
Kalimutan mo ang pera. May ipon tayo.
Ano'ng mayroon sila na wala ka?
Iyong huling batch ng mga kandidato ay napili mula sa 12,962 na aplikante.
Ang iba ay galing sa militar, mayroong mga may PhD,
mga scientists sila, engineer, at may mga guro.
At mayroong mga piloto. Maraming-maraming piloto.
At talagang mahuhusay sila.
Bayad!
Gawin na natin 'to.
Ito, paitaas. Ito, paibaba.
At ang mga libangan nila ay tipong kailangan ng high performance.
Tulad ng pagtakbo, paglangoy, triathlon, tennis, weight-lifting.
Ang iba sa kanila ay talagang mga atleta na.
Ang isa sa kanila ay deep-sea diver na may lagpas 700 nang sisid.
Kaya kailangan marunong sumisid.
AGOSTO 20, 1994 SA APLIKANTE,
IKINALULUNGKOT NAMING IPAALAM NA HINDI KA NAPILI…
Hayan, may midlife crisis.
Ang isa pa, kaya nilang magsalita ng Chinese, French, German.
-Pero ang pinakamahalaga… -Mga puti sila.
Hindi.
Tungkol doon sa program sa Russia.
Hindi. Nagsasalita sila ng Russian.
Para akong lumulutang na zeppelin. Julio.
Huwag…
Huwag mo akong tawanan.
Karina.
SA APLIKANTE: IKINALULUNGKOT NAMIN… HINDI NAPILI
LUBOS NA KWALIPIKADO…
IKINALULUNGKOT NAMIN…
HINDI KA NAPILI PARA SA…
Julio. Almusal.
Nasaan si Papa?
Okey.
Nasaan si Papa?
Kumanan papuntang 3-1-0 at bumaba sa layong 5,000 feet.
Matagal bago nila narating ang kinaroroonan nila,
at puwedeng magaling na sila sa lahat ng iyon,
pero di pa rin iyon kasiguraduhan.
Alam mong nasa lupa pa rin tayo?
Lilipad ka kapag handa ka na.
Kaya puwede akong gumaling, mas gumaling pa,
at lalo pang gumaling.
At hindi pa rin… matanggap.
Sa palagay ko, dapat mong gawin.
Pero ano nang mangyayari sa restaurant?
Sinasabi mo ba 'yan sa Espanyol para mas mapadali ito?
Gumagana ba?
Hindi.
Magagamit lahat ng pera natin.
Lumaki tayong nakitang nagsasakripisyo ang mga mahal natin.
Tayo naman ngayon.
Papunta na ako, anak.
Alam mong kailangan mong pumunta ng Russia.
Malamig doon.
PANGATLONG SANGKAP GUMAWA NG MAPA
Flight 317, papuntang Moscow, ihanda ang cabin para sa paglipad.
Paparating ang 237, paglapag no'n, saka natin ituloy ang flight protocol.
Mag-stand by para sa clearance ng land coordinator.
Ngayong natuloy na ang Enriched Uranium Transparency Program,
makakasama natin ang boluntaryo na Amerikanong si Jose boluntaryo.
Makakasama natin siya sa susunod na anim na buwan.
Patawad. Pakiramdam ko dapat nandiyan ako.
-Ang hirap nito. -Alam ko.
Pero alam nating mahirap ito.
Kaya lang… Pakiramdam ko…
Jose, mabilis lang ito.
Noong humilab, tinawagan ko na si Mama.
Halos di ako umabot sa ospital.
Ako dapat ang nagdala sa 'yo sa ospital.
Lumalabas ang mga sanggol pag gusto na nila. Gano'n talaga.
Oo.
Kumusta ang mga bata?
Ayos lang sila. Na kay Mama sila.
Ginugulo nila malamang ang papa mo.
Oo. Sana nga.
Kumusta ang Siberia?
Ano ang sinabi mo?
Kinamusta lang kita.
Siya na ba iyan?
Oo.
Puwede ko siyang kausapin?
Sandali.
Gusto mong kausapin ang papa mo?
-Nariyan na siya? -Oo.
Sige lang.
Hi, Antonio.
Kumusta ka na, anak?
Inaalagaan mo ba ang mama mo, anak?
Kailangan mo siyang alagaan, okey? Malakas siya.
Malakas siya kaya dapat natin siyang protektahan.
Marami siyang sinasakripisyo para sa 'tin.
Mahal na mahal ko siya.
At mahal din kita, okey?
Naisip ko…
Ano 'yon?
Wag mo nang ipadala ang aplikasyon na 'to.
Mr. Sturckow?
-Sturckow. -Sturckow, Mr. Sturckow.
-Oo. -Jose Hernandez.
Jose Hernandez.
Oo, sir.
Ano'ng ginagawa mo rito?
Nagpasiya akong dalhin nang personal ang aplikasyon ko ngayong taon.
-Saan ka galing niyan? -Sa Stockton, California, sir.
Sana ipinadala mo na lang.
Oo. Puwede nga.
Pero gusto ko kayong makilala at iabot sa inyo nang personal.
Sige, Hernandez,
ito na ang pang labing-isa mong subok.
At humahanga ako sa tiyaga mo,
at nagpapasalamat sa pagpunta mo rito,
pero sana hindi ka na gumasta sa pamasahe…
Sir, kung maaari?
Ito na ang pinakamalakas kong aplikasyon.
At ito na ang panglabindalawa kong subok, hindi panglabing-isa.
Okey. Papakinggan kita.
-Ano iyon, sir? -Ano'ng nagbago?
Ano na ang bago ngayon?
Nitong nakaraang sampung taon,
lahat ng pasiyang ginawa ko sa pag-aaral, trabaho, at sa buhay,
-lagi nakasaalang-alang ang Space Program. -Sige.
May Masters na ako sa Electrical Engineering.
Piloto na akong may lagpas 800 oras sa ere.
Mayroon na akong scuba diving certificate.
Tumakbo ako sa San Francisco marathon.
-Kung… -At marunong na akong mag-Russian.
Nagboluntaryo akong pumunta sa Siberia
bilang bahagi ng Transparency Program ng U.S. Department of Energy.
Ako ay ama na ng…
limang perpektong bata,
at asawa ng pinakamagaling na babae,
na nagbantang iiwan ako kung di ako pupunta rito ngayon.
May 12 beses na akong nag-apply, at oo,
gusto ko nang sumuko pagkatapos ng bawat pagtanggi,
pero alam n'yo, sir, nandito ako ngayon.
Puwedeng n'yo ulit akong di tanggapin pero babalik ulit ako dito sa susunod.
Sige, Mr. Hernandez.
-Salamat, sir. -Ingat sa paglalakbay mo pauwi.
Bawal mandaya!
Ano'ng alam ninyo sa mga paruparo?
Alam n'yo bang isang gramo lang ang bigat nila?
-Hindi n'yo alam? -Hindi.
Nakakamangha talaga ang kalikasan.
Dalhin mo ang mga plato, anak.
Sige na. At ang tissue.
Gano'n sila nabubuhay.
Kaya lahat tayo ay mga paruparo.
Hindi tayo mga tipaklong.
Beto! Narito ang anak mo. 'Yang bibig mo.
Uy, Karina.
Hi. Akin na. Salamat. Magandang araw.
MALIGAYANG KAARAWAN, JULIO
Jose!
Nakapasok ako.
Hindi.
Nakapasok ako.
-Mami-miss kita. -Kaya mo.
Di ko matatanggap iyan.
-Alam kong gusto mo ito. -Hindi.
Kunin mo na lang. Regalo ito.
-Kunin mo na. -Hindi ko kaya.
Hindi. Sige na. Heto.
Hindi ko kaya.
-Kunin mo na. -Hindi ko matanggap ito.
-Kunin mo na. -Hindi ko matatanggap.
-Sige. Hayan! -Ayaw ko. Tigilan mo.
Magpakasaya ka.
Uy, pinsan.
Sigurado ka ba?
Oo.
Sige na. Sa susunod.
DELGADO LIPAT-BAHAY
Okey
Dapat n'yong malaman
na magiging mahirap para sa mga pamilya ninyo.
Ang mga sakripisyong gagawin nila para sa inyo
ay higit pa sa inaakala ninyo at sa inaakala nila.
Mahalagang maintindihan n'yo na hindi pa rin siguradong
mapipili kayo para sa isang space mission.
Wala pa ring kasiguraduhan.
At karamihan sa mga kandidato, di natatapos ang pagsasanay.
Bigyan mo kami ng tip, pinsan.
Oo.
Pero huwag n'yo ring kalimutan
na napili kayo mula sa libu-libong aplikante.
Kung gusto namin kayo rito,
iyon ay dahil isa kayo sa kakaunting, may mataas na kasanayan,
na pambihirang tao sa planetang ito
na sa tingin namin, makakapagpalipad ng rocket pakalawakan.
Ngayon ang unang araw ng mahabang ninyong paglalakbay.
Babaguhin kayo nito nang higit sa inaakala n'yo.
Babaguhin kayo magkailanman.
Pero hindi ito magiging madali.
Itutulak n'yo ang mga sarili nang lagpas sa kaya,
gagalaw kayo bilang team, at maghihirap na mag-isa.
At nasa tabi n'yo ang mga bago ninyong mga kapatid.
Maligayang pagdating.
KC? May sasabihin ka?
Kumusta? Ako si Kalpana Chawla, pero may mga tumatawag sa 'kin ng KC rito.
Matagal na ako dito.
Nakarating na ako sa kalawakan ng isang beses,
at ako ang mamumuno sa inyong mock-up training.
Ang pagsasanay ay tungkol sa pagbuo ng muscle memory.
Paglalagay ito ng katawan n'yo sa kalagayang
gaya ng mayroon sa kalawakan.
Kapag namatay na ang mga makina,
at zero gravity na, malilito kayo.
Pakiramdam n'yo, para kayong nahuhulog.
Tahimik lang ang lahat.
Tungkol ito sa katawan at sa isipan.
Ang sinusubukan nating gawin dito ay mapanganib.
Mahalagang malinaw ang pag-iisip kung may mangyaring aberya.
Nariyan ang mga safety diver para tumulong kung kailangan.
Di gagaan ang suit na iyan, Hernandez.
Iakyat n'yo siya.
Iakyat n'yo na siya.
Ligtas na kayo, sir. Dito lang.
-Dahan-dahan, Hernandez. -Ligtas ka na. Ayos ka lang?
Ayos ka lang?
Nakakatakot naman 'yon.
Oo. Nakakatakot nga.
Gusto ni Julito na tulungan mo siya sa science project niya.
Okey.
Ipinapaalam ko lang sa 'yo.
Okey.
At, mahal, pasensiya, pero mukhang gagabihin na naman ako. Training.
Okey.
Dumating ba ang tubero ngayon?
Papa?
Anak, dapat tulog ka na ngayon.
Puwede kong ipakita ang Earth ko?
Ang Earth mo?
Ang science project mo.
Hindi gumagana?
Oo.
Gumamit ako ng 13 watt na bombilya at kinabit mula sa likod.
Tinulungan ako ni Mama.
Magaling siya magluto pero hindi siya magaling na electrician.
Pero sinubukan pa rin n'ya.
Ang ganda.
Kita mo? Nandito tayo.
Tama. Nariyan tayo.
Sige na, matulog ka na.
Pasensiya na wala ako rito para tulungan ka.
Okey lang.
Papa…
Ano 'yon?
Ba't mo gustong-gustong pumunta sa kalawakan?
Hindi ko alam. Matulog ka na.
Ayos lang ba ang lahat?
Alam kong mahirap ito para sa lahat.
Pagod ako, ang sakit ng katawan ko, hindi ako makatulog.
Alam ko kaya ko itong magawa. Dapat lang… Dapat galingan ko lang.
Ako, ako, ako…
Naririnig mo ba ang sarili mo?
-Lahat na lang ay tungkol sa… -Ano? Tungkol sa 'kin?
Tingnan mo…
Hindi ka na namin halos nakikita.
Patawad.
Hello? Teka, ano?
Pauwi lang siya galing sa panggabing shift.
Isang aksidente iyon.
Maling lugar, maling oras.
Hindi iyon isang aksidente. Isang barilan iyon.
Masyadong maraming nangyayaring aksidente rito.
Kailan ka pupunta sa kalawakan?
Lagi niyang sinasabi sa 'kin na sigurado siyang makakapunta ka.
Alam n'yang naaawa ka sa kanya dahil di siya nakapag-aral,
o nakagawa ng mga bagay nagagawa mo.
Hindi totoo iyan.
Okey lang. Huwag sasama ang loob mo.
Pero ngayon dapat makarating ka na sa kalawakan para sa kanya.
Parang ganyan ang sasabihin ni Beto.
Mahal na mahal ko ang papa mo.
Ano'ng gagawin natin sa 'yo, Hernandez?
-Magsusuot ka ba ng blue suit o hindi? -Yes, sir.
Alam mo ba kung nasaan tayo?
Tayo ay nasa 35 milya sa hilaga ng Houston sa taas na 23,000 feet.
Nasa course 2-point-0, pero ang taas ay baba na at ang baba ay taas na.
Mahusay. Ipakita mo sa 'kin kung paano ito papalapagin.
Lagpas na sa Richmond gamit ang vectors papuntang Houston.
Lilipad na patungong runway, bababa nang 6,000 feet,
lalapit sa 1-2-0-point-nine. Salamat.
Isara mo na ang mic mo, Hernandez. Nakabukas pa rin.
Isara mo na ang mic, Hernandez.
-Naipit, sir. -Ano'ng naipit?
Bitawan mo na. Sumasabay ka sa tower.
Sinusubukan ko, sir.
NASA 959, umalis na kayo sa linya.
-Di ko maalis! Naipit ang buton! -Bitawan mo ang mic.
Sinusubukan ko, sir!
NASA 959, may paparating sa kanan mo.
Sa kanan mo, 3 o'clock!
Paparating na!
Sir, pasensiya na… Hindi na ulit mangyayari iyon.
Talagang hindi na.
Hindi na ito flight school, Hernandez.
Huling-huli ka na sa mga kasabayan mo.
Ayusin mo o umalis ka na lang.
Kumusta na sila?
Magsisinungaling ako kung sasabihin kong alam ko.
Mabuti na inamin mo ang pagkakamali mo.
Gusto nila iyon dito sa NASA.
Sulit ba?
Alam mo na… Ang lahat ng ito.
Oo.
Talaga?
Napakagandang tingnan ng lahat mula roon.
Parang banal ang buong lugar.
Mukhang iba't ibang kulay na ribbon ang atmosphere na niyayakap ang Earth.
At mukhang itong madaling masira.
Isang maliit na planetang napakaraming nangyayari.
Akala natin hawak natin ang lahat.
Ang mga buhay natin, ang mga pangarap.
Napapagod tayo, nagsasakripisyo,
na ang kailangan lang ay magnais.
Pero matalinghaga ang buhay, alam mo 'yon?
Pero ito lang iyon.
Pag nagsimula na ang ignition sequence, tayo-tayo na lang ang magkakasama.
Mahalaga iyon.
May halaga ang natutunan mo ngayon.
Pupunta ako ulit doon.
Nakatingin ka ngayon sa mission specialist ng flight STS-107.
-Binabati kita. -Salamat.
Alam mo ba kung gaano kahalaga
na may katulad mo at katulad ko sa ganitong biyahe?
Ako rin, kinailangan kong magsumikap.
Ang tiyaga ay superpower.
Di ka ilulublob ng patiwarik nang walang oxygen.
Huwag malilito, at tandaan n'yo, magtulungan kayo.
PANG-APAT NA SANGKAP KUNDI MO ALAM, ARALIN MO
Helo Dunker, ilulubog na.
Isipin mong naglalakad ka sa bahay mo pero lahat ay nakabaligtad.
Naka-seatbelt hangga't wala sa pinakababa.
Nariyan lang ang mga safety divers bilang pag-iingat.
Gusto kong makalabas kayong buong team na di nila tinutulungan.
Dapat makalabas ang buong team para makumpleto ang training.
Hindi, sandali lang.
Disqualified na kapag tinulungan kayo ng mga diver.
Ilabas na natin sila. Kunin na.
Sir?
Hindi pa.
Dali.
Ayos ba ang lahat?
Gagawin ulit natin ito.
Sa susunod, nakapiring kayo.
Magaling.
PAUPAHAN BAKANTENG TINDAHAN - PINAPAUPA
Magaling.
TIERRA LUNA TUNAY NA PAGKAING MEXICAN
Heto.
Jose, kelan magiging ikaw iyan?
Kapag natapos akong maghiwa ng sibuyas sa likod.
LANDAS NG SHUTTLE
Gumagalaw ito sa bilis na Mach 25.
Dalawampu't limang beses na mas mabilis kaysa sa bilis ng tunog.
-Wala akong makita, Papa. -Halika rito.
Tumingin ka lang. Makikita mo rin.
Hindi na nakakausap ang Space Shuttle Columbia,
-mula ng nakalipas na 12 minuto. -Okey.
Pitong tao ang lulan ng sasakyan.
Columbia sa Houston, UHF comm check.
Pakinggan natin si James Hartsfield.
Patuloy na naghihintay ang controllers
na maibalik ang komunikasyon sa space craft.
Malinaw na may nakababahalang balita tungkol sa Space Shuttle Columbia.
Wala pa uling narinig mula sa shuttle sa mga sandaling ito…
Sinabi na ni Flight Director, LeRoy Cain
na ilabas ang mga contingency procedure at sundin ito.
At mayroon nang larawan ng pagdaan nito sa Dallas, Texas,
ang muling pagpasok ng space shuttle sa Earth…
Aalis muna ako.
Gusto kong makita ang paglapag.
Walang magiging… walang mangyayaring paglapag.
Heto. Patayin n'yo ang mga TV.
Kinukumpirma ng sinasabi ng mga opisyal ang nakita natin,
na ang shuttle ay masasabing, "nawala na."
Iyon si Michael Barne.
Ang shuttle ay nasa 200,000 feet sa taas ng Central Texas nang masira ito.
Napakalawak at layu-layo
ang babagsakan ng mga bahagi nito,
at binabalaan namin ang mga nakikinig…
Matapos ang isang masusing pagsisiyasat,
nalaman na habang launch ng STS-107,
may isang parte ng foam insulation ang humiwalay sa external tank
at tumama sa kaliwang pakpak ng orbiter.
Nang pumasok muli ang Columbia sa atmosphere,
dahil sa sirang iyon, nakapasok ang mga hot gases sa heat shield
at sinira ang panloob na istruktura ng pakpak.
Dahil dito, naging mabuway ang space craft,
at nagkahiwa-hiwalay.
Hindi na nakakagulat na uusisain ang mga resultang ito sa DC.
Kung di ligtas ang space flight, hindi dapat ginagawa iyon.
Ang ibig sabihin ba noon, dapat tigilan ko na ito?
Sabi ni Kalpana, matalinghaga ang buhay.
Hindi ko naintindihan ang sinasabi niya noon.
Pero ngayon...
Matutulog na 'ko.
-Mauuna na ako. -Matulog ka na, iha.
PANGLIMANG SANGKAP
KUNG AKALA MO NAGAWA MO NA, LALO KA PANG MAGSUMIKAP
Houston, kita na ang ISS.
Copy. Nakikita naming tama sa monitor.
Sisimulan na ang protocol sa pagdaong.
Kinukumpirma…
Jose, masyado kang mabilis.
Bawasan mo ang bilis o itigil ang pagdaong.
Negative, Houston. Hindi kailangang itigil.
Io-override. Gawin na ang…
Jose, 'yong bilis mo.
Kaya ko 'to, Houston. Magtiwala kayo.
Houston, nakadaong na kami at naka-lock. Salamat sa pasensiya n'yo.
Ayos, Hernandez.
Salamat, sir.
Gusto ka raw makausap
ng mga taga-selections.
Tungkol saan?
-Hernandez. -Oo, sir.
Halika.
Mr. Hernandez, hindi pa yata tayo nagkakilala.
Ako si Anderson, ang Flight Crew Program Director.
Narito ka ngayon dahil, kahit hindi namin inaasahan,
napayagan ang NASA na magpalipad ng bagong shuttle,
at gusto na naming kumilos bago magbago ang isip ng Washington.
Alam naming kaibigan mo ang crew ng Columbia.
Gusto naming malaman kung kakayanin mo ba?
Hernandez, kailangan nating marinig nang malakas.
Pasensiya na…
Ikaw ang magiging pangalawang Mission Specialist.
Makakasama kita sa harap, nasa gitna ka namin ng piloto.
Okey ba sa' yo 'yon?
Hinintay ko ito ng 30 taon kaya…
Ikinararangal kong ipakilala
ang crew ng Space Shuttle Mission Discovery.
-Chava, igalaw mo nga ang antena. -Sige, Papa.
Pakiusap, isa-isang tanong lang.
-Mr. Hernandez. -Ano 'yon?
Totoo bang dati kang migranteng nagtrabaho sa mga bukirin ng California?
Oo. Pumunta ang mga magulang ko rito para maghanap ng magandang buhay.
At namitas kami… Kami ang pumitas ng mga pagkain ninyo.
Sa tingin mo hahayaan nilang magdala siya ng enchilada sa kalawakan?
Biro lang.
Sabi ng pinsan kong si Beto…
Sumalangit nawa siya.
sa akin dati,
"May makagagawa bang iwan ang planetang ito
"at tumalon sa kawalan kaysa sa migranteng magbubukid?"
Binibiro mo ba ako? Biro ba ito?
Ano sa palagay mo?
Dapat ba nating gawin ito?
Puwede akong hindi tumuloy. Sabi ko tatanungin ko muna ang asawa ko.
Ano? Diyos ko.
Ano sa tingin mo?
Sinabi ko tatanungin ko muna ang asawa ko.
Bakit?
Hindi pa dumarating ang dishwasher.
Ipinagmamalaki talaga kita.
Dapat siguro kasama ko ang singsing mo.
Kasama ng singsing ko.
Dapat magkasama sila.
Pag nawala mo ito, lagot ka sa' kin.
Huwag kang ngumiti.
Huwag kang tumawa. Seryoso, sasakalin talaga kita.
Hindi. Naniniwala ako.
Okey.
Alam mo ang paglalakbay ng Monarch na paruparo
ay nilipasan na nang maraming henerasyon bago ito nakarating sa pupuntahan.
Saan ko nakuha iyon?
-Hindi ka naman umiiyak, Pa, di ba? -Hindi.
Napuwing lang ako.
Ang pogi mo.
-Ang ganda mo. -Salamat.
Kumusta pakiramdam mo?
Ayos naman.
-Totoo? -Totoo.
May dalang sorpresa ang mga magulang mo.
-Talaga? -Talaga.
Kumusta ka na, munting ginoo?
Hindi ko alam ang sasabihin.
"Masaya akong makita ka, Ms. Young."
Lagpas tatlumpung taon kong hinintay ang sandaling ito,
at may patunay ako.
Salamat.
Binago mo ang buhay ko.
Nakikita ngayon si Cmdr. Rick Sturckow, beterano ng 3 space flight.
Ang piloto, si Kevin Ford sa kanyang unang space flight
na nag-okey. Naroon si Nicole Stott, siya ang Mission Specialist,
at si Jose Hernandez, ang pangalawang Mission Specialist sa misyong ito,
na ito rin ang unang space flight.
Siya rin ang magiging flight engineer sa deck
na tutulong sa commander at sa piloto.
Nasabihan na ang crew ukol sa lagay ng panahon dito sa Kennedy,
at lahat ng contigency na lugar na lalapagan sa buong mundo.
Dapat isaalang-alang ang panahon ngayong gabi
habang patuloy na binabantayan ang pagbuo ng ilang bagyo sa paligid.
Ito ang shuttle launch control, nawala na ang phase two lighting alert,
at ang huling grupong titingin sa launchpad surface
ay tinatapos na ang inspeksyon nila ng shuttle,
ng external na tangke, at ang suface ng pad.
Ms. Young, gusto mo ng tequila?
Hindi. salamat.
Sa ulat panahon ng opisyal ng Space Flight Meteorology, di dapat lumipad
mula pagbalik sa launch site.
Sinusunod lang nila ang protocol, iyon lang.
-Alam ko pero -Pero ano?
Alam ko.
Buweno…
Ano'ng ginagawa mo ngayon?
Nakatingin ako sa larawan ni Salma Hayek.
Ano?
Oo.
Pinasok ng mga kasama ko sa ilalim ng pintuan ko at pinirmahan nila kunwari.
At ang nakalagay,
"Salamat sa pagpunta sa kalawakan, aking bayani."
Tapos mayroon pang, "PS,
"kung magkahiwalay kayo ni Adela, tawagan mo ako."
Gugustuhin kaya niyang makakilala ng astronaut?
Magiging masuwerte siya.
Makinig ka,
umalis ka
at bumalik kay Salma na ligtas.
Pakiusap.
Opo, ma'am.
Okey.
Adelita?
-Puwedeng humingi ng pabor? -Kahit ano, mahal.
Pakisabi sa papa ko na humihingi ako ng tawad at nawala ang bahay sa Michoacan.
Ito ang kinabukasan mo.
Nagkaroon ka ng pagmamahal at mga pagkakataon.
Naniniwala ang mga tao sa 'yo.
Papa…
Ba't mo gustong pumunta sa kalawakan?
Ano ang mayroon sila na wala ka?
Mr. Hernandez, handa na kami para sa iyo.
Ito ang shuttle launch control,
at nasa T-minus 2 oras, 57 minuto, at 30 segundo ang bilang.
At narito na sila sa pasilyo.
Kumakaway sa camera. May ngiti sa kanilang mga mukha.
Baka ito na ang gabi.
Halos 25 minuto ang biyahe mula sa operations
papuntang Launchpad 39-A.
Ito ang shuttle launch control.
Space shuttle Discovery's Commander, Rick Sturckow, Pilot, Kevin Ford,
at Mission Specialist Two and Flight Engineer, Jose Hernandez
ay binibigyan na ngayon ng ulat panahon
mula sa mission control sa Houston.
Umaasa kami na ang panahon
na nakakaapekto sa launch pad area
at sa Kennedy Space Center na area
ay hindi makaapekto sa schedule ng crew ngayong gabi.
Ano'ng mayroon?
Sige. Good luck at pagpalain ka.
Salamat, Walter.
Babawasan ang boosters ng 70%.
Ang main ignition system ay isinara na.
Ang umbilical na pinto ng external tank ay nanatiling nakasara.
Ang mga auxiliary power units ay isinara na.
Ihanda ang CAPCOM para sa throttle-up.
Maghanda para sa pag-alis ng booster.
nasa T-minus 27 segundo na ang bilang.
Ang mga onboard na computer na ng Discovery ang may hawak
sa lahat ng mga kritikal na gawain ng sasakyan.
-Nasa T-minus 18 segundo. -15
Pinapasimulan na ang main engine.
Nasimulan na ang main engine.
Five, four, three, two, one, zero.
Booster ignition,
at lumipad na ang Space Shuttle Discovery.
At nakalagpas na sa tore.
NAGTAGAL ANG SHUTTLE MISYON STS-128 NI JOSE
SA INTERNATIONAL SPACE STATION NANG 13 ARAW.
KUMAIN SIYA ROON NG TACO AT PINAKINGGAN ANG KANTANG "EL HIJO DEL PUEBLO".
SI JOSE ANG UNANG MIGRANTENG MAGBUBUKID NA NAKAPAGLAKBAY SA KALAWAKAN.
Houston, Discovery, hinto ang gulong.
Copy, huminto na ang gulong. Maligayang pag-uwi, Discovery.
Lubos naming binabati namin ang napakamatagumpay ninyong misyon,
ang pagpapalago ninyo ng siyensiya sa Inrernational Space Station.
NAMIMITAS PA RIN SIYA NG UBAS KASAMA ANG AMA. PERO SA UBASAN NA NILA.
GUMAGAWA'T NAGBEBENTA SILA NG SARILING ALAK, ANG TIERRA LUNA.
NAGPAPATAYO NG BAHAY SINA ADELA AT JOSE PARA DOON MAG-RETIRO BALANG-ARAW.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Miray Lozada-Balanza
Mapanlikhang Superbisor Maribeth Pierce