MỘT BỘ PHIM TÀI LIỆU 2 PHẦN VỀ STEVE! (MARTIN)
Đủ Trứng Phục sinh chứ?
Tốt!
Canh thời gian rất, rất quan trọng.
Thường tôi ăn hai lát bánh.
Rồi đó.
Tôi có thể nấu một thứ.
Không, tôi có thể nấu hai thứ, hai quả trứng chần.
Bí mật... là dầu ô-liu.
Giờ là phần trổ tài nấu.
Tôi cho nhiều quá rồi.
Bao năm qua... anh sống một mình à?
Bữa nào tôi cũng ăn ngoài, kể cả sáng.
Vậy nếu xem tủ lạnh của anh thời kỳ này, tôi sẽ thấy gì?
Không gì cả.
Marty cũng thích trứng chần ăn với bánh mì như tôi.
Phải. Chuẩn luôn. Ừ.
Chúng tôi hay ở khách sạn.
Nếu tôi có trứng chần trông thật đẹp,
tôi sẽ gửi ảnh qua email cho Marty và anh ấy chưa hề làm thế.
Giờ thì... tốt.
Tôi thích nhiều tiêu.
Ôi, Steve. Anh sẽ cưới em chứ?
2. HIỆN TẠI
Mừng là anh không ghi hình vì xấu hổ quá.
Tại sao anh đồng ý làm phim tài liệu này?
Việc này khó trả lời.
Anh có bao giờ nghĩ anh tẻ nhạt vậy không?
Tôi thấy nó là... thuốc giải độc
cho những lần phỏng vấn chán ngắt,
những thứ chung chung mà tôi đã nói cả triệu lần.
Và nhìn lại một cuộc đời kỳ quặc.
Cả cuộc đời tôi là đi ngược.
Sao tôi có thể đi từ rối tung với lo lắng ở độ tuổi 30
đến 75 tuổi và thật hạnh phúc?
Sao lại như thế được?
Vợ tôi, nếu cô ấy xem video này,
sẽ hỏi, "Anh vừa làm gì đấy?"
Tôi sẽ bảo, "Cất các thứ đi".
Cô ấy sẽ bảo, "Ra là thế à?"
Chà...
Cái này... Tôi sẽ để chỗ khác.
Cuộn băng này được 45 năm rồi.
Nếu tôi tính đúng.
Và... tôi hay ghi băng show diễn để bật lên nghe lại...
Không thường nghe, nhưng thi thoảng tôi mở.
Tôi hơi lo sợ khi nghe cái này.
Nhấn nút phát nào.
Tôi có đọc một thứ trên tạp chí Time, làm tôi khó chịu.
Nó bảo lúc nào đó mặt trời có thể nở to ra
và nuốt lấy Trái Đất, hủy diệt nó hoàn toàn.
Tôi bảo, "Được. Tôi sẽ mua máy báo khói".
Tiếng cười to hơn nó đáng được.
Hài độc thoại từng rất lớn, rất quan trọng với tôi.
Giờ nó chỉ như một cái chớp nháy.
Ta có thân người thế này là rất may mắn.
Đơn giản thôi. Thay vì có hai tay,
nếu ta chỉ có một tay ở giữa thân.
Tôi sẽ làm thế này.
Thế sẽ kết liễu ngành biểu diễn
vì người ta vỗ tay kiểu gì đây?
Rất tốt.
Tôi bắt đầu... Tôi chịu đủ rồi.
Lẽ ra ta nên nghe đến cuối, xem sẽ ra sao,
nhưng tôi không chịu nổi.
Giờ tôi có cuộc sống mới.
Marty gọi đến.
- Alô? - Chào. Mười phút nữa họ cần cậu.
Alô?
Cúp máy với tôi.
Tôi biết anh thích làm biếm họa.
Anh thấy sao về viết cho biếm họa
về cảm giác khi làm phim tài liệu này?
ĐÔI KHI TA NHÌN GIA SẢN LỚN CỦA MÌNH VÀ NGHĨ,
SAO LẠI NHƯ VẬY ĐƯỢC?
CÓ LẼ PHIM TÀI LIỆU NÀY SẼ TRẢ LỜI ĐƯỢC.
CÓ NGHĨ GÌ KHÔNG?
- Ừ, kiểu... kiểu thế. - Được rồi.
Sao thế? Bị lỗi rồi, chưa bắt đầu.
Được chứng kiến một nghệ sĩ tái sáng tạo mình...
HỌA SĨ & BẠN
...là điều khá phi thường.
Có rất ít nghệ sĩ làm thế.
Với một nghệ sĩ, để rời xa cái cũ,
để tìm một cách khác để sáng tạo và kết nối.
Họ đang nhắm đến nghệ thuật của đời mình.
"Can đảm" là từ xuất hiện trong đầu tôi.
Bạn phải được tác động bởi thứ gì đó bên ngoài.
The Jerk có buổi ra mắt lớn.
Marie! Em đâu rồi, Marie?
Marie!
Bốn chúng tôi ra ngoài ăn tối với một người bạn của tôi và bố tôi.
Và bố tôi không nói gì về bộ phim. Không gì cả.
Và cuối cùng, bạn tôi nói... "Glenn,
bác nghĩ gì về Steve trong phim?"
Bố tôi bảo, "Nó không phải Charlie Chaplin".
Rồi, giờ làm lại. Cứ để băng chạy. Làm lại.
Lùi lại, Steve, xa máy quay chút.
Lần này, lúc đầu đừng xoay quá nhiều,
trong quá trình thì xoay nhiều hơn.
Như anh đã chỉ tôi.
Rồi, làm đi.
Trời, tôi... xin lỗi.
Phim kế của tôi, Pennies From Heaven,
tôi phải học nhảy giày sắt vì tôi chẳng biết gì.
Tôi nhảy giày sắt sáu tháng.
Tôi vô cùng muốn làm nó.
Gregory, tôi... vừa hoàn thành nhạc kịch MGM đầu tiên.
Nó tên là Pennies From Heaven.
Vâng, tôi nghe nói rất hay.
Thứ hay nhất tôi từng làm.
- Vai chính kịch đầu tiên của tôi. - Chính kịch?
- Đúng. - Không đóng gã điên hả?
Vâng, nó là thứ khác hẳn cho tôi.
- Nhưng tôi có hát và nhảy chút ít. - Nhảy?
Nó đã... làm tôi khóc. Tôi nghĩ nó rất tuyệt.
Và bộ phim có ý tưởng rất tuyệt.
Hát nhép các bài hát xưa.
Nếu em thức giấc Và thấy tay anh choàng quanh em...
Steve, khi thoại như thế này...
ĐẠO DIỄN
...anh ấy cắt vào thế này.
Điều đó... Anh ấy đến từ một góc độ từ vũ trụ,
và nó đến từ sự ngây thơ của anh ấy.
Không đến từ sự tính toán. Tính anh ấy là thế.
Tôi thích nó và nghĩ, "Đây là thành công lớn".
Hẳn rồi.
Tôi sẽ trả lời "Hẳn rồi" cho mọi thứ bạn hỏi. Nên...
Phản ứng thế nào?
Hẳn rồi.
"Hẳn rồi."
Steve Martin là gã vênh váo? "Hẳn rồi."
Và phim thất bại.
Người đoạt Oscar năm nay
Diễn viên Xuất sắc Nhất, phim Pennies From Heaven...
Steve Martin.
- Có làm anh xấu hổ? - Kinh khủng luôn.
Tôi ngượng khi nói cảm giác... của mình.
Tôi cảm thấy như một thất bại lớn.
Tôi tự làm hết đấy.
Không có ai để tôi cảm ơn.
Bố, mẹ hay người sau máy quay cũng không.
Chỉ có tôi thôi!
Tôi đã kiệt sức. Và chẳng có gì thành.
- Vui vẻ không cưng? - Không, tôi thấy thê thảm.
Tôi nghĩ sẽ nghỉ một thời gian. Đi London một mình.
Và thật sợ vì tôi có thể đi trên đường
mà không ai nhìn tôi.
Tôi rất cô độc.
Tôi đã đi xem phim Flashdance.
Tôi cứ ngồi đó, suy sụp và cô độc.
Phim diễn ra, và có một cảnh nhỏ có một đứa bé,
bọn trẻ ra vẻ quan trọng, và nó nói,
"Tớ muốn như Steve Martin".
Tôi nhận ra sự mỉa mai khi ngồi đó, nghĩ,
"Không, cháu không muốn giống ta lúc này đâu".
- Thật nhanh... - Ừ.
- Với các đánh giá đó... - Ừ.
Đó là một bộ phim lạ, thú vị
và người quyền lực trong ngành đã đánh giá tốt nó,
và dĩ nhiên, cũng có đánh giá tiêu cực.
Và tôi đã nhận ra những người thích nó
là người khôn ngoan, thông minh...
- Ừ. - Và người không thích nó...
- Rất đần. - ...cặn bã dốt nát.
Ừ.
Có thể đấy.
Anh thích nó, nhỉ?
- Hẳn rồi. Khôn ngoan. - Ừ. Ta sẽ xem...
THÀNH PHỐ NEW YORK
Tôi đã quyết, Steve,
không muốn nói gì tiêu cực về đồng nghiệp nữa
- vì đời cũng khổ lắm rồi... - Ừ.
Ừ.
Anh thích để... ly ngửa lên hay úp xuống?
- Tôi thích nước tràn ra ngoài. - Được.
Vì anh có một ít trong đó.
Tôi nghĩ ta xong rồi.
Nhưng tôi luôn có một cách xử lý.
Không phê bình nghệ sĩ khác.
- Mọi nghệ sĩ? - Đó...
Khi anh xem tranh là đã phê bình rồi.
Cá nhân tôi có thể thích hay không thích nó,
tôi sẽ không công khai ra.
- Ừ. - Vì có các nhà phê bình rồi mà,
- những kẻ muốn giết ta. - Ừ.
Đó đâu phải việc tôi. Tôi ở khía cạnh nghệ thuật.
Hoặc đang cố được thế.
Tôi nghĩ là thật dị, khi có lần tôi đi xem ba lê
và họ vỗ tay cho một số thứ nào đó.
Như thể họ biết việc gì khó làm để vỗ tay.
Mấy người 80 tuổi bảo... "Khó đấy".
Khi tôi học nhảy giày sắt từ Danny Daniels, cho một bộ phim,
tôi học để đóng phim rồi quên luôn.
Nhưng anh ấy bảo, "Steve này.
Có những bước trông khó mà lại dễ, và có những bước khó mà trông dễ",
nên không biết ai đang vỗ tay cái gì đâu.
Phim nào thế?
Pennies From Heaven, chắc anh biết.
- Tôi biết. - Xem đi. Đùa đấy.
Ừ.
Chào các anh bạn.
Tôi gặp một từ tiếng Hungary.
"Pihentagyú."
Nghĩa đen là "với bộ não thư thái".
Tôi nghĩ, "Đó là cái tôi đang có". Não tôi thư thái.
Tôi không ở dưới áp lực mà tôi tự đặt cho mình.
Tôi chẳng cần chứng tỏ gì cả, và những chuyện tốt lành hơn cứ đến.
Tôi ước có gì đó xảy ra.
Bạn cần câu thoại? "Blah-blah" thì sao?
Cần câu đùa? Nếu tôi nói...?
Cần có tên cho show? Thế này nhé?
Tôi thích poster mới. Tôi muốn cho bạn xem.
Để xem tôi tìm được nó không.
Tôi nghĩ như thế vui.
BẠN SẼ KHÔNG TIN HÔM NAY HỌ NHƯ THẾ NÀO!
Chào, đang phỏng vấn tôi.
Chào. Đang nói về chuyện gì thế?
Về tôi. Chúng tôi giết thời gian chờ tiền đến.
Cảm ơn. Nhân tiện, công tác phí của tôi đâu?
Chuyện ở đây là, một năm rưỡi qua,
chúng tôi đã thu thập chuyện cười cho các show tháng sau,
chúng tôi muốn chuẩn bị kỹ.
Tôi thích tiếng ồn nền vì cho người ta biết
tôi không ở một mình.
Ừ, trừ việc cậu phá hỏng phim tài liệu.
Cơ bản là, xem các chuyện cười có hợp không,
hoặc có thể đi đến đâu, hoặc nếu hài thì tôi dùng.
Nếu không hài, tôi đưa cho Marty.
Vấn đề ở câu chuyện không gây cười là khán giả không biết.
Ta mong có tiếng cười, nhưng lại không có,
họ nghĩ, "Anh ấy chỉ đang nói".
"Tôi thích câu mở của diễn viên hài
vì nó lập ra sắc thái cho cả show ngu ngốc."
Tôi thấy hài đấy.
"Một năm rưỡi rồi ta chưa diễn,
điều đó sẽ dễ thấy rõ khi show diễn ra?"
"Tôi không lo, chưa sẵn sàng thôi".
Cùng một ý đấy.
"Có mấy người vỗ tay vì tưởng tôi đã chết?"
"Có từng gặp khoảnh khắc vào phòng
và quên lý do bạn vào đó?"
Chà, vui đấy...
Rồi, "Tôi biết bạn nghĩ gì.
Máy trợ thính làm tôi trông ngon quá".
Đó là tiền đề cho tuổi già của cậu.
Cậu có thể tiếp bằng một câu về tuyến tiền liệt.
"Mỗi tối tôi đảm bảo hôn chúc ngủ ngon
với ba bạn nhỏ có ý nghĩa với tôi hơn cả cuộc đời.
Hai Emmy và một Tony."
Tôi biết ngay nó từ cậu mà ra.
Vì nó không hay lắm.
"Có bài hát phản đối tên là,
'Bớt Đánh Thuế Một Phần Trăm Giàu Nhất'."
Tôi thích thế.
"Tôi truyền thống. Tôi tôn trọng phụ nữ
cả trước khi họ đáng được."
- Cậu sẽ bị "eo ơi". - Ừ, tôi biết.
"Thật điên khi ngôi sao làm tổng thống", nhưng tôi...
Ừ, đó là kiểu của Trump.
Ta cũng không muốn nó chính trị như thế, nó chỉ là...
Ta phải có chút chính trị.
- Trump. - Ừ, cậu đang tính về hưu.
Không, tôi chỉ không sợ thôi.
"Khi tôi bảo Steve giãn cách xã hội
là cách xa người khác 1,8 mét, anh ấy bảo,
'18 mét được chứ?'"
Cắt.
Tôi không hiểu cái này.
"'Steve, anh chất quá. Bí mật là gì?'
Tôi bảo họ, '20 năm trước, tôi giết một gã vô gia cư'."
Thế nghĩa là sao?
MÌNH LO LẮNG VỀ PHIM TÀI LIỆU...
HỌ NGHIÊN CỨU. HỌ ĐIỀU TRA. HỌ SẼ TÌM RA ĐIỀU GÌ?
MÌNH ĐÃ MUA BAO CAO SU LÚC 18 TUỔI. CÁ LÀ HỌ SẼ LÀM LỚN VỤ ĐÓ.
TIN NÓNG STEVE MARTIN "MÊ BAO CAO SU"
Biết rõ Steve như cô, cô xem anh ấy là người kín đáo chứ?
Tôi cảm thấy...
Tôi cảm thấy vẫn không thể nói,
"Chà, Steve thật", anh hiểu chứ?
Tôi...
Anh hiểu con người anh ấy chứ?
Không.
Không hẳn. Ừm. Không.
Steve luôn là kiểu...
hình tượng cô độc, theo cách nào đó.
Nhưng anh ấy rất, rất, rất nhát.
Có cách nghĩ khác là anh ấy luôn khép kín
và không nói chuyện với ai.
Và dễ hiểu thôi, anh biết đó,
khi là ngôi sao lớn và tài năng như thế,
ai cũng muốn dính đến ta.
Tôi sẽ nói điều này với sự chắc chắn... không chuẩn xác thận trọng,
với sự tinh tế vì không muốn phạm riêng tư của Steve,
nhưng có lẽ là bởi... anh đang làm thế đấy.
Steve đã thay đổi nhiều hơn bất kỳ ai tôi biết.
Giờ hãy tạm nghỉ và tìm hiểu lẫn nhau.
Hãy nhận câu hỏi từ khán giả.
Nếu bất cứ ai có câu hỏi muốn hỏi tôi,
hãy giơ tay, cứ thoải mái,
tôi sẽ vui vẻ trả lời hết, bất cứ ai.
Vâng, quý cô ở đây.
Steve, anh thư giãn sau show thế nào?
Chà, chuyện đó liên quan gì đến cô?
Hỏi gì nữa không? Cứ giơ tay đi.
Vâng, mời anh.
Steve, anh thích làm ngành truyền hình chứ?
Đây chính là điều tôi thấy tởm.
Khi có người đứng lên và hỏi tôi câu như thế ở trước...
Đưa người này ra! Làm tôi bệnh quá!
Tởm quá! Đưa anh ta ra!
Còn câu hỏi nào từ khán giả không?
Không còn ai hỏi. Được rồi, tiếp tục show thôi!
"Bạn thân của Steve Martin là ai?"
"Steve Martin sở hữu một bức Picasso à?"
"Steve Martin giàu cỡ nào?"
"Tóc Steve Martin bạc trắng lúc nào?"
Đó là những câu hỏi hàng đầu về tôi.
"Vì sao Steve Martin nghỉ diễn?"
Đâu có... Tôi không biết mình nghỉ đấy.
Anh trị giá bao nhiêu tiền?
Ừ, xem nào.
Chà... hay đấy.
Không chính xác gì cả, nhưng...
Nếu anh dùng đoạn này, nhớ bảo họ là tôi được bảo tự Google chính mình.
Chờ chút. "Ben Stiller trị giá bao nhiêu?"
- Vâng? - Chào. Anh có một bàn ăn tối chứ?
Chắc chắn rồi. Mấy người ạ?
- Mình tôi. - Mình anh à?
Khi mới quen Steve...
rất khó kết nối với anh ấy ở một mức độ thân mật.
Sẽ thường có những khoảng im lặng dài.
Bạn cảm thấy độ cô độc của anh ấy rất cao.
Người cô độc lần đầu à?
Người cô độc là gì?
Tôi không chắc điều gì khiến tôi muốn cô độc vào lúc đó.
Không biết.
Anh có nghĩ nuôi chó không?
- Chó à? - Chó tuyệt lắm.
Chúng nhảy khắp người, liếm mặt anh.
Chúng chẳng cần thích anh. Đó là bản năng của chúng.
Hitler có chó đấy.
Anh ấy ở một mình rất nhiều.
Thời kỳ đầu, anh ấy kiếm đủ tiền để đi Pháp mua vài bức tranh.
Rồi quay về và bán hai bức tranh để chi trả chuyến đi.
Bạn đang nhìn bức tranh do Lucien Margottet vẽ tuần trước.
Như các bạn biết, thời kỳ trường phái Ấn tượng
là thời kỳ rất, rất quan trọng của hội họa Mỹ.
Tôi nghĩ tình yêu tranh đến với anh ấy vì tranh đẹp.
Ngắm tranh là thích.
Anh ấy có thể yêu bức nào đó và có thể mua được nó.
Đó là Nụ Hồng của anh ấy.
Frank Duveneck. Đây đều là họa sĩ Mỹ thế kỷ 19.
Đây là ảnh của một... một phòng tôi từng có.
Tôi đã biến gara thành một phòng nhỏ để tôi có thể ngắm tranh.
- Thật à? - Ừ. Đây. Xếp theo hàng.
Nhìn chúng mà xem.
Một phòng nhỏ riêng tư, như một phòng tranh.
Tôi sẽ như lạc lối, nhìn vào khoảng không.
Tôi từng thích làm thế. Đó là thôi miên.
THÁNG 4/1980
Nhớ tranh đầu anh mua chứ?
Đây là một phần của đời tôi mà tôi cố giữ riêng.
Tôi nghĩ cứ nên giữ như thế.
Tranh đầu tiên tôi mua là một con tàu trên biển, dưới ánh trăng.
Mình nó. Nó ngả tới.
Tôi cho anh xem cái này.
Đây là tranh vẽ mẹ ông ấy.
Anh có rất nhiều tranh hình tượng cô độc.
Ừ, Adam Gopnik có lần nói thế.
"Steve, anh có thấy mọi thứ anh sưu tầm có điểm chung,
bất kể từ thời kỳ nào, là tính cô độc rầu rĩ chứ?"
Người ta nhìn ra... về phía xa như thế này.
Tranh Hopper là điểm tựa cho anh ấy thời gian dài.
Những bức tranh cô độc.
Nhiều hình tượng cô độc, nhiều hải đăng.
Trong anh có sự u sầu không?
- Cũng thường xuyên. - Tôi cũng thế.
Nhưng nó đã tiêu tan bớt. Lúc trẻ tôi u sầu hơn.
- Thật à? - Ừ.
Anh có bao giờ buồn vì anh không vui như anh nghĩ không?
Phải nói là, tôi nhìn quanh,
tôi bảo Anne vợ tôi thế này, "Chuyện này xảy ra như thế nào?"
- Ừ. - Thế này thật tuyệt vời, nhỉ?
- Ta cứ đi chậm thế này sao? - Cậu dẫn mà.
Tôi phỏng vấn cậu khi đang lái xe nhé?
Đây gọi là đạp xe, nhưng được.
Này, cậu luôn muốn diễn hài hả?
Ôi trời. Rẽ phải ở đây, Marty.
Có một trại ngựa nhỏ trên này, John Cleese từng là chủ chỗ đó.
Và có một con ngựa thích tôi, nhưng chỉ khi tôi có đồ ăn.
Mới cắt.
Đây nè.
Ăn miếng táo đầy đất đi.
Được rồi, không quan tâm.
Ừ. Đó là một thắng lợi.
Ừ. Nó đến kìa. Nó sẽ suy nghĩ.
- Không. - Không.
Nó đã xem phim của tôi.
Hắn ghét mấy can dầu!
HẮN ĐÂU PHẢI MR. ED
Tránh xa mấy can dầu!
Này. Có thể phải lồng lại tiếng đoạn này.
Ừ, hôm nay vậy là vui nhất rồi.
Một điều tôi thích khi 75 tuổi,
- là ngồi xe đạp. - Thế à?
Khi đó cậu chẳng thể đẹp.
Anh quay phim đang cần chúng ta va chạm và ngã.
Ừ. Ừ.
Cứ chạy tiếp. Chạy tiếp.
- Sao chậm lại chờ tôi? - Vì có ô tô.
Tiêu rồi!
CHÚC MARTIN SHORT AN NGHỈ SHOWBIZ
Lúc 15 tuổi, tôi bắt đầu làm ở Disneyland
ở Tiệm Ảo thuật Merlin.
Đây là bảng hiệu do chủ nhân làm thủ công.
Có thể thấy nó trong các ảnh cũ, nó được treo trước cửa tiệm.
Và rồi nhiều năm sau, nó được bán trên eBay.
Và tôi... tôi mua nó ngay, do hoài niệm,
rồi treo ở đây. Tôi không tin nổi.
Đây từng là tiệm ở Fantasyland, giờ không còn nữa.
Tôi từng bán thứ này ở Disneyland.
Tôi từng say mê cao bồi.
Tôi biết.
Đây là Victoria.
Victoria từng có phong cách rất xịn.
Thuộc số bạn lâu năm nhất của tôi.
Chà, nó rất Mỹ.
Đó là một kiểu giải trí mang chất Mỹ.
Rồi anh trở nên có chất Mỹ.
Đây có một thứ hay.
Không biết vì sao tôi có.
Răng tôi được xỏ vào dây chuyền.
Có một cậu bé trong anh ấy vẫn chẳng hề biến mất.
Tôi mua cái này từ eBay lâu rồi vì thích nó,
nhưng nó hơi nát.
Nhưng nó nhắc nhở về thuở đầu của tôi.
Niềm tin vào thứ gì đó tốt, thuần chất và Mỹ.
Có vẻ anh đã để dành rất nhiều qua năm tháng.
Tôi giữ các thứ linh tinh. Như bìa tạp chí.
Thật sự anh nên chụp ảnh lại căn hộ của mình.
Để khi anh nhớ nó thì có ý nghĩa gì đó.
Và... tôi không hẳn thích nhìn lại mọi thứ,
nhưng ta đang làm phim tài liệu mà.
Đây là danh sách bài diễn của tôi và lý do nó ở tình trạng này
là vì tôi đổ đầy mồ hôi do biểu diễn,
và nhảy nhót, nên tôi ướt sũng.
Đi nào.
Steve lên show Letterman.
Tôi sẽ được gọi, "Anh nghĩ gì về việc này?"
Anh ấy sẽ làm. Tôi sẽ nói, "Chắc là vui. Sẽ tốt..."
Và tôi hỏi, "Khi nào anh lên?" Anh ấy nói, "Năm tuần nữa".
Đó là thái độ lần nào cũng phải làm tốt.
Đây là Flydini của tôi.
FLYDINI VĨ ĐẠI
Từ nhỏ tôi luôn có ấn tượng một màn ảo thuật chuẩn
là ảo thuật gia đi ra với mũ chóp cao
rồi lôi ra cả triệu thứ, và tôi nghĩ,
"Nếu mình làm từ đũng quần?"
Tôi đã diễn màn đó vì từ thiện,
lúc đó là tuần cuối của Johnny, anh ấy hỏi, "Anh sẽ làm Flydini chứ"
và tôi biết mình đã ghi dấu... trong tâm trí Johnny.
Phim... Three Amigos. Mà tôi không muốn mặc vào.
Ta làm kiểu này.
Thế này như từ phim Father of the Bride.
- Đó. - Không tệ.
Nó không cần cài nút.
Được rồi.
Sỉ nhục hoàn tất.
Three Amigos đã dạy tôi rất nhiều điều.
Ví dụ, tôi thích làm với cộng sự.
- Sao ta ở đây? - Ta sẽ xem một phép màu.
Ồ, tôi biết rồi.
Đây là Paradise Café. Từng là Paradise Café.
Tôi đến đây mỗi ngày hồi những năm 1980.
Tôi thấy tranh tường này rất thu hút.
Trông rất là hay.
- Tạo cảm hứng cho cậu! - Đúng đó.
Một hình ảnh tuyệt vời.
Nó làm ta thấy vui vẻ.
Tôi sẽ đến đây ngắm nhìn và tôi nghĩ, "Three Amigos".
Và khi nào có tên tôi trong đó?
Không bao giờ.
Tôi nhớ đã đến nhà Lorne.
Anh ấy nói với tôi về Three Amigos,
và hôm sau, tôi bay về LA,
đến nhà anh ấy, cầm kịch bản.
Và tôi sững sờ trước những bức tranh.
Có một bức Hopper. Có cả Picasso.
Thế là tôi bảo Steve, "Sao cậu giàu vậy?
Vì tôi thấy cậu làm việc mà".
Và cậu đã cười to.
Có qua có lại ngang nhau.
Không. Không hẳn ngang nhau.
Đó là phim đầu của tôi.
Chúng tôi chỉ mới biết nhau.
Ned, anh làm gì thế?
Nhưng tôi phải đóng vai một người là bạn thân của họ
và ngang hàng ở mọi mức độ.
Nên tôi đã phải thể hiện là mình thật sự thư thái.
- Tôi là Lucky Day. - Tôi là Ned Nederlander.
Tôi là Dusty Bottoms, hội chúng tôi là...
Ba Anh Chàng!
Cậu đã học được gì?
- Tôi học được... - Ừ.
Là cậu bị ảnh hưởng nặng
- bởi một bức tranh tường hỏng. - Ừ.
Tôi biết được cậu rất dư thời gian.
- Chào. - Chào anh bạn.
Sao mày thích tao thế?
Dễ thương quá. Tôi từng làm việc với chó.
Chúc các anh ngày lành.
- Cảm ơn. - Chào.
- Tạm biệt anh bạn. - Đi nào bé.
Được rồi, cảnh quay kết của ta đấy.
EM YÊU, THẤY CÁI NÀY VUI CHỨ?
CON YÊU, THẤY CÁI NÀY VUI CHỨ?
CƯNG BẬN À?
Nếu anh thật sự biết cách hài hước,
- đâu cần nhiều câu đùa. - Chuẩn.
Tôi hỏi, "Thiên tài hài là gì?"
Là người ra diễn và không bao giờ hỏng à?
Không có chuyện như vậy.
- Ừ. - Không có thiên tài hài.
Không có.
Tối kia gặp Chris Rock, cậu ấy hỏi,
"Anh vẫn viết mỗi ngày?" "Ừ, mỗi ngày."
- Anh vẫn viết mỗi ngày? - Ừ.
- Tôi viết cho biếm họa. - Thật à?
Ừ. Tôi vẫn làm thế.
Anh có vẽ luôn không?
Không, không. Tôi có một người rất giỏi, Harry Bliss.
- Harry Bliss, thật à? - Ừ.
- Anh ấy tuyệt. - Tuyệt lắm.
Tôi đang làm hồi ký về các phim mà ở dạng truyện biếm họa...
- Chà. - ...tất cả.
Và chúng tôi làm biếm họa trong đó.
Tôi không thể vẽ Steve trẻ nữa,
nhưng góc mặt bên của anh ấy thì hơi đi xuống.
Đôi khi tôi phải chỉnh cái cằm vì anh ấy có...
Tai anh ấy không to, tai không to, nên tôi phải...
Cả đường quai hàm, khó vẽ vì nó khá tròn.
Chỗ yết hầu cũng to rõ.
Anh ấy mặc đẹp, nên tôi luôn cho anh ấy một bộ suit hay tương tự.
Tôi thuộc số ít diễn viên hai lần đóng nha sĩ ác dâm.
Có Bill Murray và tôi trên ghế nha sĩ không?
Rất nhiều người nói,
"Steve Martin làm tôi sợ đi nha sĩ".
BIÊN TẬP VIÊN
Nghiệp hài độc thoại của tôi như một câu chuyện.
Mở đầu, thân, kết.
Nhưng phim ảnh thì là các mẩu chuyện.
Nên tôi bắt đầu nghĩ,
"Sao không kể chuyện ở dạng biếm họa?"
Nó hoàn hảo.
Các mẩu chuyện trở nên đáng với một trang,
nhưng không đáng một chương. Hiểu chứ?
Tôi nghĩ như thế về sự nghiệp của mình.
Một điều tôi nói về cuốn này.
"Đến vì chuyện cười, ở lại vì tranh."
Tôi nghĩ nó phải bám theo chủ đề
- là ký ức về các bộ phim. - Cậu nói đúng.
THÊM VỀ ALL OF ME ĐI.
Rồi, đây là All of Me.
Trời. Tôi không nhích được chân phải. Tôi bị liệt rồi.
Để tôi thử.
Đó là một phim quan trọng trong sự nghiệp của tôi.
Tôi nghĩ có ít nhất năm mẩu chuyện...
- Ta phải tính lại. - ...nên ở trong sách,
mà tôi chẳng liên quan.
Đừng gỡ nút bần khỏi cái nĩa.
Tại sao nút bần ở trên cái nĩa?
Để ngăn thằng bé đâm mình và đâm người khác.
Đều tốt cả.
Ở đây cậu giống Tommy Lee Jones.
Như tôi đang nhăn nhở với Michael Caine.
Tôi nghĩ tôi sửa được.
- Parenthood, tôi nghĩ có liên quan. - Hẳn rồi.
- Chết tiệt. Tôi quên mất nó. - Tôi cũng quên.
Thật buồn cười vì tôi sẽ thức dậy,
nhận được một e-mail từ anh ấy lúc 4:00 sáng,
có một ý tưởng biếm họa,
và tôi sẽ nghĩ, "Nó hoàn hảo đấy".
Mà tôi nghĩ cần thêm câu chuyện.
Cần thêm hai hay ba cái nữa.
Nếu tôi có thời gian.
- Tôi sẽ cho. - Chỉ cần thời gian.
- Gì thế? Bao nhiêu? - Ta sẽ có.
Giữa tháng Chín rồi. Tôi có thể vẽ thêm một chuyện.
Anh vừa vẽ một chuyện rồi đó.
Tôi đang xem Roxanne.
Tôi nghĩ Roxanne có nhiều hơn, nhỉ?
- Ừ. - Phần viết?
- Ừ. - Phải.
Tôi cùng viết kịch bản The Jerk.
Cùng viết kịch bản Man With Two Brains và Dead Men Don't Wear Plaid.
Nhưng cùng viết khác lắm, rất khác.
Khi đến với Roxanne, tôi nghĩ...
"Liệu mình làm được chứ?"
Nhưng tôi viết một bản Cyrano de Bergerac khác làm gì?
Nó vốn đã rất tốt rồi.
"Chào cưng. Lâu rồi không gặp."
Tôi nhận ra cái tôi đang đáp lại là sự mong đợi.
Anh không biết điều anh viết có làm em cảm động?
Có đấy.
Anh đang ở quỹ đạo quay quanh em.
Anh lơ lửng không cân nặng trên em.
Như người đàn ông xanh trong tranh Chagall.
Cứ lơ lửng phía trên em trong một nụ hôn cuồng nhiệt.
Mong đợi là một chủ đề trong nhiều thứ anh viết.
Tôi không biết tả thế nào.
Nó luôn là một phần của đời tôi.
Kể cả với The Jerk, hay Pennies From Heaven.
Nhưng anh muốn ở thế giới mà các bài hát thành sự thật.
Hẳn phải có một nơi mà các bài hát là thật.
Kể cả Bowfinger cũng có sự mong đợi.
Nói về một anh chàng cố gắng thành công.
Sự thỏa mãn cao nhất của anh ấy lúc cuối là nhận một gói hàng FedEx.
Có một sự u sầu.
Nó là thanh socola cả đắng cả ngọt. Nó...
Loại Đen Đặc biệt của Hershey, không phải sữa.
Có một sự mong đợi ở trung tâm của...
hầu như mọi người mà anh ấy cho ta thấy.
Và người duy nhất có thể khắc phục điều đó
là Martin Short.
Tôi sẽ cho cậu một chuyến thăm thú nhỏ, thật hay với Santa Barbara.
- Đây là quán Magic Cabaret cũ. - Chà.
- Biết Magic Castle chứ? - Ừ.
Đây là một phiên bản của nó, bởi những nhà sáng tạo gốc.
Tôi từng thích đến đó, rồi COVID làm nó đóng cửa.
- Đó là câu chuyện hay. - Ừ.
- Nó cần phần thân và kết. - Ừ.
Sau đó tôi sẽ có câu chuyện rất hay.
Cậu đã lên kế hoạch cả ngày. Ta sẽ đi lấy đồ giặt của cậu.
- Không, đưa đi. - Đưa đi.
Tức là...
Đèn đỏ.
Được rẽ phải khi đèn đỏ. California mà.
Cậu không có hai chục người hầu đem đồ đi giặt à?
- Không. - Vậy cậu là người của dân?
- Phải. - Chà.
Thật ra tôi làm để quay. Đây là lần đầu trong 27 năm.
- Đây. Cảm ơn. - Cảm ơn. Tạm biệt.
Cậu tự xem mình là tay lái giỏi chứ?
- Ừ. - Tay lái an toàn?
Khi ta già đi,
hoặc trở nên tệ hơn, hoặc trở nên tốt hơn.
- Rất đúng. - Đó là chỗ đỗ xe à?
Và tôi đã thành một tài xế tốt hơn.
Tôi tử tế hơn. Nhẹ nhàng hơn.
Cởi mở hơn.
Ừ, vì trong cỡ 50 năm,
- cậu là tên khốn. - Tôi biết.
(QUAY LẠI THỜI STEVE LÀ TÊN KHỐN)
Tôi có Roger gần năm năm trước,
lúc đang hẹn hò một phụ nữ có nuôi một con Lab.
Mày muốn nó hả? Ngồi.
Khi cô ấy và tôi chia tay, Roger ở lại với tôi.
Lấy đồ chơi đi. Đi đi. Tốt!
Đi lấy nó! Đi! Tốt.
Tôi sẽ không so nó với mối quan hệ giữa con người,
nhưng nó đúng là mối quan hệ một chiều tốt đẹp.
Lúc đó, tôi không khó chịu với người khác, tôi xa cách người.
Trong đầu tôi luôn suy nghĩ xa xôi.
"Bức thư riêng từ Steve Martin.
- Thân gửi..." - "Jerry."
"Thật hân hạnh được nhận thư từ bạn.
Dù lịch của tôi rất bận rộn,
tôi vẫn dành thời gian hồi âm riêng cho bạn."
"Nghệ sĩ hay mất liên hệ với khán giả
và bắt đầu xem nhẹ khán giả
nhưng tôi không nghĩ tôi sẽ bị như thế, nhỉ..."
"Jerry"?
"Không biết khi nào tôi sẽ ở gần bạn
nhưng cứ làm giường tầng đó phòng khi tôi đến..."
"Flint."
"Chân thành, Steve Martin.
Tái bút. Tôi sẽ luôn trân trọng chiều đó ta cùng trải qua ở Rio,
đi dọc bờ biển, nhìn ngắm..."
"những tảng đá."
Rồi, nếu cậu gõ vào,
"Steve chưa hụt bước nào, vì ở tuổi này anh ấy chỉ dùng dốc đi".
Ta đến trang 37 trong 117 trang.
Cứ làm kiểu nào cậu muốn.
Tôi thấy rõ ràng là cậu xem qua bản thô.
Cậu đưa vào kịch bản, rồi ta duyệt...
Ừ, nhưng nhiều quá. Ta duyệt 100 trang nữa à?
"Điều duy nhất ngăn Marty với giải Oscar Tưởng nhớ...
là không có phim hay."
"Không một người nào ngạc nhiên với thành công của Marty.
- Mà hàng triệu người." - Không.
"Nhờ ăn kiêng tốt và tập thể dục, Marty sống lâu hơn 30 năm so với sự nghiệp."
Không tệ. Để tôi tô màu xanh.
"Steve và tôi là đội mạnh.
Chúng tôi đi cùng như Ben Affleck và vẻ mặt buồn."
Tôi biết, thích câu đó.
"Steve còn vài năm nữa là được cho ăn như chim non."
Buồn cười thật. Mà tô nó màu đỏ đi.
"Steve viết, chơi banjo và viết truyện biếm họa.
Anh là nghệ sĩ giải trí lớn nhất...
Điều đó khiến anh là nghệ sĩ giải trí lớn nhất năm 1945."
Tôi không nghĩ là nó mạnh thế.
- Thật à? - Đáng cười chứ?
Ừ.
Thế thì nó mạnh.
Mấy cái này tệ thật. Nhưng hay.
"Anh ấy có sự quyến rũ như cái ợ hơi mùi hot dog trong khẩu trang."
"Ợ hơi mùi hot dog."
Để tôi kể tối qua làm gì.
Tôi đã lái trên đại lộ Sunset. Để đến Silver Lake.
Và tôi nhận ra lúc đó tôi đang đi qua cả đời mình.
Đại lộ Hollywood, nơi tôi đã đến khi 16 tuổi.
Các rạp phim tôi đã đến, các tiệm ảo thuật.
Đó là mình, trời ạ.
Tôi đã đi qua đời đóng phim của mình, đi qua các địa điểm trong The Jerk.
Đó là chỗ quay The Jerk, căn nhà đó.
Mẹ có nhớ con mơ sở hữu một căn nhà to trên đồi chứ?
Con có nó luôn rồi.
Nhưng cả chuyến lái xe đầy hoài niệm.
Nhưng đó là điều rất thú vị của LA.
Nó phản ánh quá khứ cá nhân của anh,
chỉ cần lái xe một chuyến, đi bất cứ đâu qua LA,
nó như đào bới khảo cổ vậy, cho dù không cũ xưa cho lắm.
Tôi luôn cười nhạo điều đó, vì chẳng có gì khớp cả.
- Ừ. - Đúng chứ?
Đó là điều ta yêu ở LA.
Nó thật ngọt ngào.
Kiến trúc.
Một số tòa nhà này đã hơn 20 năm.
Căn kia kiểu Phục hưng Hy Lạp.
Mỗi sáng họ phải phục sinh người Hy Lạp sống ở đó.
Đây là dinh thự kiểu Tudor, và...
dinh thự bốn cửa.
Em chẳng là gì ở LA
trừ khi sống trong một căn nhà có cửa rất to.
Ba, hai, một...
Diễn, máy chạy.
Sheila đã nghiên cứu nghệ thuật trò chuyện.
Cô học về trò chuyện à?
Phải.
LA Story xuất phát từ những điều anh suy nghĩ lúc đó ra sao?
Tôi xem nó là sợi chỉ nghệ thuật.
Tôi kết hợp kinh nghiệm của tôi với nghệ thuật và cuộc đời.
Martin Mull từng bảo tôi,
"Người ta nghĩ họa sĩ nói về lý thuyết và ý tưởng,
nhưng thật sự chúng tôi chỉ nói về chỗ mua màu".
Ừ.
Mỗi nhân vật đều có câu chuyện riêng.
Cún thì hơi quá, nhưng phải bỏ qua thứ như thế
trong các tranh kiểu này.
Rồi tôi ném tất cả vào đó.
Kinh nghiệm của tôi với tình yêu và lãng mạn.
Và tất cả hội tụ trong bộ phim.
Thường anh không ưa ở gần người thú vị
vì thế thì anh cũng phải thú vị.
Ý anh là em thú vị à?
Ý anh là khi anh ở bên em,
anh thấy mình khoe mẽ.
Đó là phiên bản đần độn của thú vị.
STEVE MARTIN CƯỚI VICTORIA TENNANT Ở ROME
Anh mới cưới. Hãy nói anh đã đi đâu?
Chúng tôi ở Rome. Và ở cùng nhau nên thật tuyệt vời.
LA Story là phương tiện thể hiện sự kỳ quái.
Tôi thấy nó rất lãng mạn, ý tưởng về ánh đèn đô thị...
ANH NÊN XIN SỐ CÔ ẤY
...giao tiếp để giúp người yêu đến với nhau.
Nhưng đó là cách tôi nghĩ.
Tôi đã gặp vợ tôi, cô ấy đã đem điều gì đó vào đời tôi.
Khi bạn gặp đúng người, mọi thứ thật êm đềm.
Đó là điều cốt lõi phim muốn nói.
Em đọc một bài trên Times về cảm ứng và các anh của em
phát hiện có thể tạo dòng điện trong thỏ nếu...
HÔN CÔ ẤY ĐI, ĐỒ NGỐC
Anh nói tình yêu có thể đổi đời anh?
Đây là một phần rất quan trọng của đời anh.
Tôi nghĩ ý tôi là đây có lẽ không phải cách mọi việc diễn ra.
Nhưng chẳng phải hay sao khi trong một tiếng rưỡi, ta hình dung nó như thế?
Em nghĩ em nên đi.
Hai người có kế hoạch lập gia đình trong tương lai không?
Ừ, tôi cũng muốn biết.
Ồ, tôi phải trả lời!
Cách thức là họ hỏi rồi em trả lời.
Thế này thì bản ghi lại chương trình sẽ hay đây.
"Một cái nhún vai."
Khi cưới Victoria Tennant, tôi rất thích cô ấy.
Cô ấy rất hài hước, thú vị và thông minh,
và đầy chất Anh.
Đó là một mối quan hệ bị mặc định thành tình yêu.
- Bọn anh là bạn thân. - Thân?
- Roland là bạn thân anh khi nào? - Bọn anh rất thân.
Và cũng có một phần là, "Mình nên kết hôn".
Đó đâu phải lý do tốt. Không có cách nào để ép buộc.
Tôi có.
Đi xa và ở một khách sạn trong ba tháng,
thế rất giống đời sống độc thân.
Đâu thể đi tới hôn nhân ở một phòng khách sạn.
Tôi luôn thấy với các quan hệ tình cảm,
có gì đó không ổn sẽ xảy ra.
Hiểu chứ?
Tìm ở đâu nhỉ?
"Các mẩu chuyện."
Đây là câu chuyện tôi viết về... khi làm phim thì thế nào.
"Kịch bản tuyệt vời tên là Leap of Faith nằm ở bàn tôi.
Tôi hào hứng.
Nhân vật của tôi là nhà truyền giáo phục hưng và kẻ lừa đảo vô tâm.
Đầu óc tôi lấy theo diễn xuất thắng giải của Burt Lancaster với vai Elmer Gantry.
Tôi đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng,
tôi đã học nhảy giày sắt Ireland để nhân vật
có thể nhảy hăng hái khắp sân khấu.
Tôi nhuộm tóc từ bạc thành nâu để không là Steve Martin.
Tôi nhảy khắp màn hình, hô lên từng trang những bài giảng đạo sôi nổi
và phim đầy các diễn viên tuyệt vời.
Tôi bắt đầu mơ về những giải thưởng và vinh dự.
Nhưng thay vào đó, phim ra mắt, dòng đầu của đánh giá đầu tiên là,
'Coi chừng khi Steve Martin nhuộm tóc'."
Giờ anh đã thành ngôi sao điện ảnh lớn,
từ thời anh diễn hài độc thoại.
Anh đã lần lượt làm những phim tốt và đang có phim mới.
Anh đã làm một phim mới.
Vâng.
- "Vâng" là sao? - Là thế này. Tôi...
Không phải tôi thích lúc làm phim,
mà thích lúc quảng bá phim.
- Lên show này ấy. - Ừ.
Và khoe một đoạn phim.
Nếu chỉ cần làm các đoạn phim,
thì sẽ... thế thì sẽ tuyệt lắm.
Vậy ý anh là,
anh không quan tâm lắm đến việc thực hiện phim
- mà thích việc quảng bá. - Tôi đóng phim
để được phỏng vấn và lên các talk show buổi sáng.
Đây là các kịch bản thật của tôi.
Khi bắt đầu làm phim, tôi nghĩ, "Được rồi.
mình phải làm 40 phim để có được năm phim tốt".
Tôi nghĩ thế, vì một phim là một gánh xiếc, phải đầu tư rất nhiều.
Ta đâu thể biết trước thời gian.
Phim Planes, Trains and Automobiles.
Tôi chưa tự giới thiệu.
Del Griffith, Ánh sáng Và Đồ đạc Mỹ,
Giám đốc Bán hàng, bộ phận Móc Treo Rèm Tắm.
John Candy rất nhạy cảm và rất phức tạp,
và chúng tôi rất quý nhau.
Anh ấy có một cảnh quay đẹp...
Tôi sẽ không đọc đoạn này, mà nó dài cỡ này.
Cảnh bọn tôi ở ga tàu và anh ấy giải thích hết về đời mình,
còn tôi ngược lại. Tôi khóc lóc...
trong lúc anh ấy diễn.
Và cảnh đó bị cắt.
Tôi không biết vì sao nó bị cắt trừ do nhịp phim,
có lẽ vì đến cuối không muốn nghe nói dài.
Nó bị cắt còn một, hai câu.
Tôi không có nhà.
Marie đã mất được tám năm.
Có một câu thoại tôi mê.
Anh ấy nói, "Thi thoảng tôi gắn bó với người khác
ví như với anh, nhất là trong các ngày nghỉ lễ.
Tôi có làm vào tháng Ba, Bảy, Mười.
Nhưng sẽ khó khăn".
Rồi anh ấy nói... "Lần này tôi không thể bỏ".
Buồn quá. Tôi muốn dừng bởi vì,
ta dốc hết tâm can vào các bộ phim này.
Ta suy nghĩ về nó, ta nỗ lực, ta thực hiện.
Rồi hai năm sau, nó chỉ là một cái tên khác trên kệ băng đĩa.
Mixed Nuts. Tôi biết nó là một phim xịt.
Chiếu thử cho thấy nó không ổn.
Tôi nhớ đã lái xe trên đại lộ Ventura ở California
và poster là mặt tôi, đội mũ ông già Noel.
Và tôi nghĩ, "Đây sẽ là một Giáng sinh khó khăn".
MONG CÓ THIÊN THẠCH RƠI.
Tệ đến cỡ nào?
Tệ cỡ Mixed Nuts. Rất tệ.
Nó dở tệ.
- Nó tệ. Rất, rất tệ. - Tôi không biết...
Steve, hỏi nhanh một câu nhé?
- Không muốn. - Chỉ một câu.
Hẳn anh đã được hỏi.
- Một câu thôi. - Anh không phải quảng cáo.
- Làm sao... - Hỏi gì?
- Đó là... - Anh chẳng có câu hỏi.
Sao anh không hài hước nữa?
- Rồi. - Steve!
Lúc đó tôi thấy hoang mang.
Tôi không thể tiếp tục với Victoria,
nhưng khi chúng tôi ly dị, tôi bảo, "Không phải lỗi cô ấy".
Nhiều nhất là lỗi của cả hai, ít nhất thì lỗi của tôi.
Hôn nhân tan vỡ là khởi đầu cho việc mở ra một hố sâu không đáy.
Anh có thể nghĩ ra một câu chú thích.
Chà, thật ra, nó...
như vậy là hoàn hảo.
Nó không cần chú thích.
Đó là... khủng hoảng trung niên.
Như một thời kỳ mà ta... Ta cứ tiếp tục, bạn biết đó,
cho bản thân và người khác thấy ta không chỉ thành công nhất thời.
Cho thấy là tôi sẽ viết thứ này.
Rồi cho thấy thứ khác nữa.
Ta cứ liên tục thể hiện, thể hiện.
Tôi từng có sự thỏa mãn rất lớn từ công việc
và nó đã cho tôi lý do để trân trọng bản thân.
Và tôi nhận ra nếu tôi không liên tục làm việc,
tôi cảm thấy người khác sẽ không thích tôi nữa.
Khi đó còn lại một sự trống rỗng và như thế thật khổ sở.
SỮA, TRỨNG, SỮA CHUA
Có một thời kỳ tôi đọc các sách tự lực.
Tôi đã nghĩ phải nói ra mọi thứ.
Gặp người lạ trên máy bay, tôi sẽ ngồi cạnh nói với họ
suy nghĩ sâu nhất trong lòng.
TÔI ĐÂU MONG ĐƯỢC ĐỀ CỬ, NHƯNG NGƯỜI TA CỨ NÓI
"ANH SẼ ĐƯỢC ĐỀ CỬ" NÊN KHI KHÔNG ĐƯỢC, TÔI NGHĨ...
Vì tôi tưởng là phải làm thế.
LÀM ƠN GIẾT TÔI ĐI.
Làm sao đóng lại khoảng không.
Tôi nghĩ bản chất của...
động lực trong nghệ thuật, đó là...
Nó đến từ nhận thức sâu sắc về sự trống trải.
Khi tôi bắt đầu suy nghĩ về kịch nghệ...
đầu óc tôi mở ra.
Ta nên xem qua một vở kịch tôi viết tên là WASP.
Tôi thấy mình viết những thứ mà sẽ không bao giờ viết cho phim.
Và tôi cho là ở khía cạnh sâu cay.
WASP nói về một gia đình Mỹ cơ bản
và rối loạn cảm xúc mạnh mẽ dưới bề mặt.
Và đoạn nổi tiếng mà Steve viết về
lúc bố anh ấy đến xem ra mắt The Jerk,
nó cũng có trong WASP.
Cậu bé phải làm một mô hình kiến trúc cho trường.
Cậu đưa cho bố xem, "Bố nghĩ sao?"
Con đâu phải Frank Lloyd Wright.
Gia đình này có một vấn đề
xem ra sẽ rất thú vị,
nói về sự xa cách tình cảm sâu sắc
và một sự lạnh lùng đang diễn ra.
Gia đình tôi sống ở Texas lúc tôi năm tuổi
và mẹ tôi rất muốn chuyển đến đây.
Mẹ muốn bố tôi gia nhập ngành phim.
Họ chuyển đến Quận Cam và mua một căn nhà giá 16.000 đô.
Vậy là ông ấy làm bất động sản?
Đó là lĩnh vực bùng nổ lúc đó.
Thời đó bố không đủ nuôi
cả gia đình với thu nhập khi làm kịch nghệ.
Tôi không nhớ những cái ôm.
Tôi không nhớ đến tình cảm.
Hồi nhỏ tôi rất vui vẻ,
tôi tự hỏi bố tôi bị làm sao mà không vui.
Có một đoạn trong WASP, cả gia đình ngồi ăn.
Một sự im lặng ở bàn ăn tối.
Sự không quan tâm của người bố.
Tôi nghĩ một trong những điều hay nhất tôi đã viết, là người bố.
Con trai muốn mua xe đạp và ông bố nói,
"Con phải làm việc để có. Con phải mua nó".
Cậu con nói, "Con mong có lẽ..."
"Con trai, xe đạp là thứ xa xỉ.
Con biết đồ xa xỉ chứ?" "Không."
Đồ xa xỉ là thứ sẽ làm người ta khó chịu khi con có,
như bãi cỏ rất xanh nhà ta là thứ xa xỉ.
Nó có thể bớt xanh, mà mục đích của nó đâu phải thế.
Bố dồn sức cho bãi cỏ.
Có lẽ nhiều hơn mức cần. Đổ một ít tiền vào đó.
Nhưng nó là thứ xa xỉ với bố, nó ở đó để chọc tức người khác.
Tôi nhớ bố tôi đã rất giận tôi
vì tôi đã mua một cái quần cộc mất bốn đô-la.
Và ông ấy cực kỳ giận.
Số tiền đó khổng lồ. Nhưng là tôi tự kiếm được.
Nhưng từ đó về sau, tôi không nhận đồng nào từ bố mẹ nữa, từ sau mười tuổi.
"Bố muốn nói là con phải làm việc vì một thứ xa xỉ.
Nếu con muốn xe đạp, con sẽ phải làm việc để có. Giờ..."
...có mảnh đất nhỏ ở trung tâm nhà ta đã sở hữu nhiều năm,
và nếu con muốn đến đó vào cuối tuần,
xây một cái nhà trên đó, chúng ta có thể mua cho con xe đạp.
- Trời! - Bố biết con hưng phấn.
Không dễ xây nên một cái nhà,
nhưng có một truyền thống xưa được truyền lại
từ người Gondwandaland sống ở bình nguyên Golgotha,
dựa theo lời dạy của Hammurabi,
viết bằng chữ hình nêm trên cổng Babylon...
"...có lai lịch từ mật mã của nhân sư Sphinx,
thu nhặt từ những cuốn sách sơ khai của Ratdolt,
được giao cho bố bởi Mercury nhanh nhẹn khi kẻ có tội..."
Đa số người có vấn đề,
họ tìm cách loại bỏ vấn đề đó.
Các nghệ sĩ thì giữ vấn đề đó và tạo ra nghệ thuật từ nó.
Các bạn hiểu chứ?
Đến khi, cuối cùng, nó không làm bạn đau nữa.
Lời bài hát What a Swell Party viết bằng máu lên tường phòng khách của bố
bởi chính Chúa và được chạm khắc ở Cái Bay Thánh của Hội Tam điểm.
Con trai, ta đã không nói chuyện nhiều.
Thật sự là theo bố nhớ, ta chưa từng nói chuyện.
Nhưng bố tự hỏi, nhiều năm trước,
và xui là cho đến giờ không ở gần để hỏi con,
nhưng bố tự hỏi...
con tính làm gì với đời mình?
Tôi không biết thế có hay không.
Thế rất tuyệt. Hoàn hảo luôn.
Tôi không biết nhiều về bố tôi.
Nhưng tôi không nghĩ ông ấy tốt.
Điều đó đã ám ảnh tôi cả đời.
4/1/1996, GỬI "BỐ"
Tôi viết cái này... xem nào, năm nào? 1996.
Trước tự truyện của tôi khá lâu.
Và tôi nghĩ, ở một khía cạnh, nó là tập dượt cho vài phần trong tự truyện,
viết về bố tôi và đời sống gia đình.
Gửi "bố".
Con để "bố" trong ngoặc kép vì hồi nhỏ,
con được bảo không gọi bố mà gọi là Glenn.
Nên con lớn lên không có bố.
Con lớn lên với một Glenn.
Bức thư này khởi đầu... đầy sự buộc tội.
Và nó kết thúc với sự thấu hiểu.
Nó nói về việc nỗ lực của tôi
là để cố có sự tán thành từ ông ấy như thế nào.
Bạn tôi, Terry, có lần nói một điều
giúp tôi thay đổi thái độ của tôi với bố mẹ mình.
Anh ấy nói, "Nếu cậu có gì muốn nói với bố mẹ, nói ngay đi,
vì có ngày họ sẽ mất".
Khi đó tôi bắt đầu, có phương pháp, đến thăm họ, trò chuyện với họ.
Tôi đưa họ ra ngoài ăn trưa.
Ta nhận ra ông ấy... đã trải qua những gì.
Đó là một cuộc đời đầy hy vọng và ước mơ.
Và bố đã phải chịu rất nhiều căng thẳng để chu cấp cho gia đình.
Hẳn là một áp lực rất khó tin.
Mẹ tôi muốn đi làm.
Tôi nhớ bố tôi đã nói với mẹ, "Vợ của anh không đi làm".
Nghe như từ phim vậy.
Tôi đã rất thông cảm với bố tôi
khi không có phương cách nào để hoàn thành ước mơ.
Hiện nay anh thấy sao về ông ấy?
Tôi... tôi thích ông ấy.
Ông ấy rất hài hước.
Vốn tôi đâu biết.
Và... ừ, tôi ước có thể nói chuyện lại với ông ấy.
Lời khen tốt nhất
là khi tôi viết chuyện về bố cho The New Yorker.
Tôi có nhận thư từ một phụ nữ, và cô ấy nói...
PHỎNG VẤN Ở 92ND STREET Y
..."Tôi đọc bài viết và đã đưa nó cho chồng tôi, anh ấy đọc.
Rồi anh ấy nói..."
Xin lỗi.
Cứ từ từ. Anh uống nước đi.
Tôi ghét khi giờ đang lên TV.
"Anh ấy hỏi, 'Số điện thoại con trai mình là gì?'"
Chà.
- Sắp kết thúc chưa? - Chưa, đang diễn ra mà.
Nếu tiếp, tôi tự giết mình mất.
Tôi nói ra giấc mơ nhé?
Tôi mơ một phụ nữ đưa tôi đến một đồng cỏ rậm để chỉ tôi mộ của tôi.
Mộ đang để hở và có một bộ xương nằm trong đó, xương của tôi.
Bộ xương đang nở nụ cười tươi.
Tôi quay qua người phụ nữ và nói,
"Thế này tức là chết hạnh phúc là có khả năng ư?"
Và cô ấy bảo, "Đúng thế".
Tôi hỏi, "Tôi cần gì để được chết hạnh phúc?"
Cô ấy bảo, "Phiêu lưu".
Rồi tôi hỏi, "Ý cô là ngắm các thác nước và đi khắp thế giới?"
Cô ấy bảo, "Không, con người".
Tập cái này đi vì tuần sau ta diễn.
Khi tôi bắt đầu chơi lại banjo, sau khi ly dị,
tôi đã nghĩ, "Sẽ có sự chỉ trích".
Lẽ thường thôi, hiểu chứ?
COVID nên ít tập.
"Nghệ sĩ hài thành nhạc sĩ", không còn gì tệ hơn.
- Có vẻ ổn. - Đã một năm rưỡi.
Nhưng có mấy lỗi nhỏ ở đó.
Tôi không muốn Béla Fleck nghe thấy.
Làm gì có lỗi.
NHẠC SĨ
Nếu có một sợi chỉ xuyên suốt mọi thứ mà Steve xem trọng,
đó là sợi chỉ về độ khó khăn của thành quả.
Kiểu tính cách mà sẽ vui thích được thành thạo một thứ gì đó,
tìm hiểu sâu vào cơ chế đến khi thật sự hiểu được cách vận hành
rồi bỏ việc đó, rất thường xuyên, vì đã thành thạo.
Khi tôi nghe cậu chơi đàn banjo...
tôi hối tiếc đã không theo đuổi mối tình đầu của tôi
với một nhạc cụ
vì tôi rất hợp với nó.
- Là gì? - Cái chai.
Nam độc thân số hai. Nói nốt câu này.
"Nghe có vẻ hơi kỳ, nhưng..."
"Tôi đang khỏa thân."
Đó...
TRÒ CHƠI HẸN HÒ
Chúng tôi từng luôn đi nghỉ ở St. Barts với anh ấy.
HỌA SĨ & BẠN
Có tôi, Eric và Steve sẽ đi đến đó.
Steve độc thân không muốn cô độc.
Chắc chắn là thế rồi.
Anh ấy sẽ gặp cô nào đó, và nếu cô ấy đọc sách,
ta sẽ nghĩ ra câu, "Có lẽ ta nên đi chơi".
Chào.
Tôi để ý sách cô đang đọc, Mayor of Casterbridge.
Thật trùng hợp,
vì tôi đã làm bài luận cuối kỳ về Thomas Hardy...
Anh cô đơn bao lâu rồi?
Anh muốn gặp người trò chuyện được, để biết nhau.
Cụng ly.
Anh không thể không lo lắng.
Tại sao? Anh đâu làm gì sai.
Em thích dạo bộ công viên chứ?
- Trong mưa! - Chúa ơi!
Anh muốn em xem The Music Man.
- Vì... - Em đã xem, em yêu The Music Man!
Tôi nhớ một cuộc hẹn với một phụ nữ.
Chúng tôi đi ăn tối và cô ấy ngồi cạnh Steven Spielberg.
Và có vẻ họ làm thân tốt.
Và người phụ nữ này luôn thích tranh cãi.
Đó không phải tính cách tôi.
Chúng tôi lái về nhà, cô ấy nói,
"Sao anh không thể giống Steven Spielberg hơn?"
Cười lên, đồ khốn...
Tôi chỉ nghĩ, "Được, thế là kết thúc".
- Đó... đó là điều tốt. - Ai cũng bài thấp.
Em sẽ...
Sẽ có chuyện.
Anh chơi điên.
Xấu tính quá.
Anh có... Trong đời anh sẽ không nói ba.
Hai.
- Dưới một? - Dưới một.
Trừ Anne ra, đây thật sự là...
hội người già chơi bài.
Đừng lề mề nào.
Ừ, nhưng ai nói kiểu già nhỉ?
Tôi là người ứng tác trẻ trung.
Còn cậu thì, "Đâu phải đếm thế! Cậu đi..."
- "Cậu đi một..." - Như phim The Odd Couple.
- Tôi biết. - Ừ.
Nói cho cậu một điều tôi đã học được... từ việc này.
Tôi không muốn làm nhà làm phim tài liệu.
Ý nghĩ phải ngồi đây
và tìm một thứ bé xíu đáng giá ở giữa...
Anh gặp Anne thế nào?
Thật buồn cười vì lúc đầu là nói thông tin,
- vì tôi chỉ gặp cô ấy qua... - Điện thoại. Ừ.
Tôi... lúc đó tôi là người xác minh tin tức ở The New Yorker.
Tôi xác minh với anh ấy lần đầu là câu chuyện
một người nhận vé phạt đỗ xe đã khó chịu đến mất kiểm soát.
Tôi gọi anh ấy và nói,
"Tôi biết đây là kịch hài. Tôi biết nó không cần thực tế,
nhưng nếu anh muốn làm nó thật chính xác,
ta hãy làm thế này". Anh ấy nói,
"Hẳn rồi. Hãy làm cho nó thật chính xác và cả lố bịch nữa".
Và rồi tôi thành người quen của anh ấy.
Anh ấy đã viết một thứ về gia đình, rất riêng tư.
Tôi đã trò chuyện với chị anh ấy, Melinda. Tôi nói với nhiều người,
và chúng tôi thân thiết trên điện thoại.
Tôi có kể cho bác sĩ tâm lý là có một phụ nữ làm tôi nghĩ đến mãi.
Chúng tôi ở St. Barts và cả kỳ nghỉ đó anh ấy cứ,
"Anne Stringfield, Anne Stringfield. Thích cái tên đó không?"
Sau vài tháng, anh ấy mời tôi đến một buổi ăn trưa nhóm.
Hai chúng tôi đến sớm,
tôi có cầm theo ô chữ của tờ New York Times,
nghĩ rằng mình đến đầu tiên và sẽ ngồi giải ô chữ.
Anh ấy đã ở đó giải ô chữ của New York Times rồi.
Chắc có một số người nghĩ,
"Trò ảo thuật, banjo. Đó là người hợp với mình".
Nhưng tôi... Tôi ở trong số người đó.
Anh ấy có một trò với hai lá bài.
Mặt sau và trước, hai lá bài.
Tôi nghĩ đó là một trong những thứ hay nhất từng thấy,
và tôi vẫn không hiểu nó làm thế nào.
Tôi sẽ cầm lá bài này...
gấp nó ở giữa như thế này để hình ở bên ngoài.
Rồi lấy lá bài này...
và gấp làm đôi...
để hình ở bên ngoài.
Trượt nó vào thế này.
Hơi vụng về, nhiều năm rồi không làm.
Giờ thì mặt sau ở ngoài, mặt hình ở bên trong.
Giờ là phần hấp dẫn.
Nếu bạn cầm lá bài và đẩy nó qua...
bạn sẽ thấy nó đổi mặt.
Mặt lưng ở trong, và đây là cả lá bài.
Cả lá bài. Quay nó lại.
Làm lại. Đẩy qua.
Lá bài đổi mặt. Và làm lại, cả lá bài.
Phần hấp dẫn của trò này...
Phần duy nhất bị đổi mặt là phần đã bị đẩy qua.
Vậy...
Đây là phần đã bị đẩy qua,
và đây là phần chưa đẩy.
Anh có thể...
Vậy đó.
Có người dạy tôi trò này ở Florida. Lúc đó ở câu lạc bộ.
Anh ta làm và tôi kinh ngạc.
Anh ta nói, "Tôi sẽ chỉ anh".
Rồi anh ta chỉ tôi cách làm,
tôi vẫn không hiểu làm cách nào.
New York cuối tháng này có show của Steve ở Met.
Đây là đời Minh... Xin lỗi, gốm Trung Quốc.
Gốm Trung Quốc. Một phần của thời Minh.
Vâng. Và liệu có ổn
khi hỏi anh giá của mấy thứ này?
Tôi thường không thích nói về giá trị của các thứ
vì người ta sẽ bắt đầu nhìn một thứ
và họ chỉ nhìn cái giá của nó thôi.
Ví dụ như tranh xịn, giá bốn triệu đô gì đó.
Nên tôi chỉ... chỉ nói là bắt đầu từ 300.000
lên đến một triệu, thậm chí hai triệu.
Hai triệu đô? Không tin nổi.
Ừ. Chúng sẽ...
Ví dụ, món phía sau này... Chúa ơi.
Anh ấy tinh mắt. Các bạn có biết việc ở...
có lẽ là Giải Mark Twain? Gì đó ở Washington, DC.
Chúng tôi ở... Có một bữa tối... tại...
Vậy nên tôi không hợp kể chuyện,
người khác sẽ kể chuyện này hay hơn.
Có một bữa tối ở Bảo tàng Quốc gia.
Tối trước đó, anh ấy được trao giải Kennedy Honors và chừng 200 người,
đó là bữa tối lớn, các bức tranh đầy trên tường.
Một cô đứng lên nói, "Điều ở Steve các bạn không để ý,
là tôi cá anh ấy có thể kể tên mọi bức tranh đang ở trên tường".
Và Steve đứng lên.
Anh ấy bắt đầu đi quanh.
"Hopkins, Watkinson, Wilkins, July."
Anh ấy đi quanh và gọi tên từng họa sĩ có tranh trên tường,
đi vòng khắp Bảo tàng Quốc gia.
Đó là một việc phi thường.
Giờ nghệ thuật chiếm vị trí nào trong đời anh?
Chắc chắn là thứ ba.
Vợ và gia đình, rồi đến diễn xuất.
Viết lách, điều chúng tôi thích. Đời sống nghệ thuật đấy.
Và đây là một sở thích tốt...
giúp giải trí, anh hiểu chứ?
Trước đây thứ mấy?
Thứ nhất.
Anh thích ngồi ngắm chúng, và giờ anh chia sẻ.
Cho chúng tôi biết đi.
BỘ SƯU TẬP TƯ CỦA STEVE MARTIN
Việc này rất cá nhân. Riêng tư và...
ngoại trừ... cho đến giờ.
Điều đã thay đổi là tôi gặp được vợ tôi.
Cái tôi riêng tư đã có thể đi nơi khác.
Nghệ thuật đã có thể tự do, khỏi cần là thứ cứu vớt tôi.
Anh thật tuyệt. Anh sở hữu tranh,
chỉ để gây ấn tượng, để cho thấy
- anh không chỉ diễn hài? - Đúng thế.
Tôi muốn hỏi mãi. Ai cũng bảo hỏi,
tôi nghĩ, "Tại sao? Ta đều biết đáp án mà".
De Kooning là ai?
De Kooning là họa sĩ Mỹ quan trọng...
Anh xem phim Pollock chưa?
Anh đã xem phim,
The Agony and the Ecstasy về Michelangelo chưa?
Tôi đã xem Madame X có Lana Turner.
Và ở cảnh nền có bức tranh trừu tượng tuyệt vời
mà tất cả giả vờ quan tâm đến.
Tôi nghĩ bức tranh đó của de Kooning.
"Tôi hết quan tâm đến phim vào chính lúc
phim ảnh hết quan tâm đến tôi.
Sau 40 năm, cuối cùng tôi đã hết thích thú phim ảnh,
niềm tin sâu sắc biện minh cho đầu tư thời gian,
đỡ đệm cho những đánh giá nhức nhối,
bảo vệ tôi khỏi những phán xét phòng vé.
Cuối cùng ai cũng cạn sức.
Tạm biệt phim ảnh, ta đã từng vui."
Tôi thích cái đó. Tôi thích câu cuối.
Có thể viết nó với chút ghi chú bên lề.
- Phải dùng. - Vẫy chào.
Phải đưa vào.
Ta vẫn chưa chốt tựa đề.
- Tôi tưởng có rồi. - Ta chốt 100% chưa?
"Ký ức về Các Bộ Phim và Các Thú Giải trí Khác."
Thế còn "Số Một là Đi Bộ" hoặc...
- Đó là một phương án. - Ừ.
Số Một là Đi Bộ.
Tôi vẫn thích ý tưởng anh làm... tư thế uốn dẻo.
Ừ, tôi cũng thế, và...
Sách về nghiệp đóng phim của anh.
Mọi người nghĩ nó sẽ là sự xác định lớn...
Tìm hiểu họ nghĩ gì về tôi cơ đấy.
Chuẩn.
- Chuẩn lắm. Ừ. - Bảo này...
Là nó. Chụp ảnh đi.
Đúng thế. Đó là...
- Anh ấy chụp nhé? - Được.
SỐ MỘT LÀ ĐI BỘ ĐỜI TÔI TRONG PHIM VÀ THÚ GIẢI TRÍ KHÁC
SỐ MỘT LÀ ĐI BỘ!
Thường khi kết hôn, ta có một đứa con,
và khi con lớn, ta 60 hay 70 tuổi,
con cái đi khỏi nhà.
Cuộc đời tôi là đi ngược.
Lúc đầu tôi làm việc chăm chỉ
rồi tôi có cuộc hôn nhân hạnh phúc
và lúc cuối là một đứa con tuyệt vời.
Và... tôi yêu nó.
Đó là những cuốn đã xong.
Tôi đang ký tên...
sáu ngàn cuốn.
- Thật chứ? - Ừ.
Nhưng tôi đã cài iPad và tôi chỉ làm việc này
và đôi lúc tôi... lúc ăn trưa.
Không thuê ngoài à?
Không, như thế thì... thế thì sai quá.
Chúng tôi đã đếm, trong các phim anh có 27 đứa con.
Tôi từng nói chưa nhỉ? Về việc làm bố trong phim
trải đường cho việc làm bố thật sự?
Con là trẻ con, như bố từng.
Con có nhiều lo lắng, thế thôi.
Tôi bắt đầu đóng phim với trẻ con.
Và tôi thích chúng, nhưng tôi nghĩ,
"Thế này thật hoàn hảo. Mình có chúng lúc tốt nhất".
Ba giờ mỗi ngày, và rồi bố mẹ chúng phải về nhà
và xử lý mọi chuyện rắc rối khác.
Con ổn bố ơi!
Lên kia ngay, con không được ra khỏi cổng. Con bị phạt.
Rồi Diane Keaton có con.
Tôi nhớ đã ngồi đó, con gái cô ấy chơi trong sân,
và tôi nghĩ, "Mình có thể nhìn một đứa bé chơi ở sân sau".
Đó là một niềm vui và anh ấy có vẻ thích,
và rất ấm áp...
DIỄN VIÊN
...với Duke, một đứa bé khó chiều.
Anh ấy thật tuyệt.
Với tôi, đó là cảm giác, chà, anh ấy thật tử tế.
- Anh có thể nghĩ mình làm bố. - Ừ.
Con nghĩ thế buồn cười à? Con hư quá, hư quá, hư quá!
Khi tôi bắt đầu nhận ra anh ấy là người tôi muốn ở cùng,
tôi nghĩ, "Giờ anh ấy chưa có đứa con nào".
Nếu tôi muốn ở bên anh ấy, chắc việc có con là không được.
Một điều tôi vẫn hay nghĩ trong đầu là,
hoặc tôi phải buông bỏ mối quan hệ này
hoặc tôi phải bỏ ý nghĩ này đi.
Tôi không nghĩ cậu ấy có từng tính có con.
Cậu ấy chưa từng nghĩ.
Chắc vì tuổi thơ cậu ấy không phải là một điều lý tưởng
mà cậu ấy muốn truyền cho con.
Cậu ấy không có nhu cầu có một đứa con.
- George? - Nina?
Anh yêu, em cần biết anh thấy sao về việc này.
Họ không có hotdog.
Chúa ơi. Đừng...! Con trai!
Không! Không! Không!
Anh thấy siêu tốt. Anh hoàn toàn sẵn sàng.
Vậy hả?
Chắc chắn.
Anh ấy gọi, hỏi, "Ngồi chưa?"
Tôi bảo, "Rồi". Anh ấy bảo, "Được, tốt.
Tôi có tin lớn". "Gì thế?"
Hai người có con.
"Anne có thai." Tôi hỏi, "Ai là bố?"
Chuyện như vậy không xảy ra với đàn ông tuổi tôi.
Thôi nào, Picasso có con lúc tầm 70 tuổi.
Picasso. Picasso đấy.
Trong lịch sử có mỗi ông ấy có con ở tuổi 70.
Nhưng ông ấy là họa sĩ, muốn làm gì chả được.
Tôi... Tôi chỉ là... người bình thường.
Tôi có giữ thư thoại anh ấy gọi từ bệnh viện.
Để anh ấy cảm động như vậy và thoải mái với việc cảm động đó,
như thế là tốt nhất có thể rồi.
- Rặn. Em bé ra rồi. - Đúng rồi.
Tốt. Đây rồi.
Là bé gái! Tốt. Chúc mừng mẹ bé.
Lần đầu tiên trong đời mình tôi thấy tình yêu thật sự
là sau khi con tôi chào đời.
Một bé gái.
Tôi thích bé gái.
Tôi nhìn qua Anne và cô ấy đang ôm đứa bé,
cô ấy đang nhìn mặt con bé,
và cả hành tinh như chẳng còn ai khác.
VUI THÌ KHÓC MỘT LẦN, KHÔNG VUI KHÓC HAI LẦN?
Tôi rất tự hào được ở Washington, DC
nơi mà tôi vừa biết là thủ đô nước ta.
Và lên nhận Giải Mark Twain được khao khát này,
là giải thưởng Mỹ quan trọng duy nhất cho hài kịch,
trừ tiền.
Tôi thấy thật thú vị vì Steve khác biệt.
Hành trình của anh ấy rất khác.
Anh ấy đã rời xa hài độc thoại. Nhưng không hẳn.
Người ta nói nghệ thuật và thủ nghệ làm phim có sự gắn bó...
OSCAR DANH DỰ
nên khi tách riêng và trao thưởng tối nay có nghĩa là...
điều đó không đúng.
Anh ấy thích làm thế. Thật hài hước.
Anh ấy vẫn hài hước.
Đồ khốn.
Và tôi...
khiêm tốn nhận giải này.
GIÀI THÀNH TỰU TRỌN ĐỜI NGHỆ SĨ HÀI MỸ
Và điều duy nhất có thể làm nó hay hơn
là nếu có những đề cử khác...
để tôi có thể có cảm giác đánh bại người khác.
Cảm ơn rất nhiều.
- Chào. Khỏe chứ? - Chào Steve. Brandy O'Toole.
- Hân hạnh. - Khỏe chứ? Hân hạnh.
Tôi sẽ tóm tắt
- hôm nay làm gì. - Được.
Ta sẽ bắt đầu với phỏng vấn Emmy, mười phút nữa.
- Được. - Theo tôi vào.
Ta vào thang trường quay Emmy.
Sẽ ở đó một chút, ta sẽ chụp ảnh nhóm và riêng.
- Được. - Ta sẽ thay đổi ở đó.
- Được. - Tất cả rất nhanh.
Mọi thứ...
Có lúc nào anh không muốn lên máy quay nữa?
Tôi đang trông chừng, nhưng giờ tôi đang có một show TV.
- Tôi biết. - Tôi đóng vai người khác ở đó.
Giờ là gì? Trang phục à?
Chào Selena.
Chắc tôi mặc cái đó đẹp.
- Ta sẽ phải thay. - Tôi nghĩ cái này tuyệt.
Ừ. Chào. Cô tên gì nhỉ?
Vâng. Amber.
Tôi tính không diễn, rồi họ hỏi, "Anh diễn chứ?"
Tôi nói, "Tôi sẽ nếu làm được ở New York,
tôi đâu thể xa con.
Tôi không thể quay thường xuyên ở Atlanta trong ba tháng".
Nhưng tôi nghĩ, "Là tác giả, đằng nào mỗi ngày mình cũng ở đó".
- Marty. - Ừ?
Phim tài liệu cần phỏng vấn cậu hai giờ và vài người khác.
Vì sao tôi làm? Tôi có một ước mơ
Tôi nghĩ ta sẽ không làm thế. Nhưng cảm ơn.
Dễ thương.
Chúng tôi thích điệu cười. Được. Tốt lắm.
Trai trẻ?
Điều đó gần như bất khả thi. Tôi 76 tuổi.
- Ừ. - Và có show TV thành công.
- Ừ. - Đâu có chuyện đó được.
- Không, có đấy. - Ừ.
- Được hả? - Hẳn rồi.
Ai 76 tuổi và có show TV thành công?
Jane Fonda và Lily Tomlin.
Đúng thế. Hẳn vậy.
- Tôi nghĩ đã nói rõ. - Đúng thế.
- Anh thắng, tôi muốn... - Tôi nghĩ tôi đã thắng.
- ...nói là rất tuyệt. - Tôi thích.
THƯ CỦA BỐ STEVE
Bố khuyến khích tôi có con hồi năm 1996.
Đó là... nhiều năm trước rồi.
Nếu lúc 60 tuổi con có con gái ba tuổi,
con sẽ không phải dính vào ly dị.
Các mối quan hệ của con quá bền và có trách nhiệm
để mà đi theo hướng đó.
Nếu con nghĩ Roger quan trọng trong đời con,
cứ chờ đến lúc con có con đi.
Con không chỉ học từ sai lầm của mình.
Bố biết con học nhiều từ bố
vì con là học sinh giỏi về bản tính con người.
Chào, bố đây.
- Nay là 18/3/2020. - Stevie đây!
LỜI NHẮN CỦA STEVE CHO CON GÁI
- Và ta ở Santa Barbara... - Stevie chào con!
Bố nhận ra, bố chưa từng nói bố yêu con, nhỉ?
Chưa từng? Không tin nổi.
Mà bố yêu con lắm, và con...
Bố yêu con và mẹ, con hãy biết thế.
Tôi không biết mình là bố tốt hay dở. Chắc tôi không dở.
Tôi không biết bố tốt là thế nào.
Nhưng... tôi là bố tử tế.
Anh ấy làm ảo thuật mừng sinh nhật con bé.
Nhưng... có vẻ là, à... không ai để ý.
Tôi nhớ luật của tôi.
Không bao giờ diễn cho trẻ dưới tám tuổi.
- Chính xác. - Ừ.
Anh ấy dạy con chơi banjo.
Nếu con bé buồn việc gì, anh ấy có thể khắc phục.
Anh ấy... Khắc phục bằng cách làm nó cười.
Thật tuyệt vời.
Khi bố về, mọi thứ sẽ bắt đầu thay đổi.
Chắc chắn, không đùa nữa, không chơi nữa,
chỉ có làm việc chăm chỉ.
Anh ấy để con tạo kiểu tóc cho mình, rồi anh ấy nói,
"Bố đẹp trai, nhỉ? Vì bố muốn đẹp cho mẹ",
và con bé nói, "Trông bố đẹp lắm".
Cậu ấy có thể là những thứ cậu ấy muốn từ bố chúng tôi.
Đứa trẻ này sẽ không thể không biết đến tình yêu.
Anh thấy sao việc con gái anh xuất hiện trong phim?
Tôi ghét việc đó.
Có rất nhiều niềm vui trong đời sống gia đình, không thể phá hỏng nó.
Tôi nghĩ mọi người hiểu ta không muốn khoe con lên camera.
Nhưng câu chuyện có phần đó,
nên hãy dùng hình vẽ người để thể hiện... một đứa trẻ.
Chuẩn bị vé, ở đây.
Show vẫn dài một tiếng 55 phút.
Tôi cảm thấy độ dài lý tưởng là một tiếng 48 phút.
Tôi cho là anh nên cắt phần đàn banjo.
Mà giờ tôi có cộng sự.
Điều đó làm mọi thứ dễ dàng hơn nhiều.
Nếu chúng tôi thử gì mới và nó không thành công...
Ừ.
Tôi có một cộng sự để tôi nhìn qua và bảo...
Lỡ Marty chết thì sao?
Sao tôi lại cười nhỉ?
Khi đó anh sẽ làm gì?
Chắc tôi sẽ dừng lại. Nghiêm túc đấy.
- Thật à? - Ừ.
Tôi sẽ làm gì? Kiểu như...
Chẳng biết, tôi không xem sự nghiệp của mình là... "Tôi đã trở lại!"
Tôi không biết.
Thật sự rất thú vị.
Anh từng diễn hài độc thoại,
rồi phát hiện ra anh thích làm việc nhóm.
Một, hai, ba, nghe chứ, Steve?
Ừ.
- Cậu đừng có thái độ... - Cậu ngay đó.
Tối qua cậu bảo không nghe được.
Mọi người nên tránh chỗ nắng.
Không nóng lắm.
Chúng tôi vui mừng...
Thế nên tôi không đeo cái này.
Người Canada duy nhất đần đến nỗi từ chối Schitt's Creek...
"nói không với Schitt's Creek..."
- "Từ chối"? - Tôi đã nói thế.
Tôi sẽ kiểm tra xe trong gara cậu
Và muốn được mát-xa phần hậu
- Hay hơn chứ? - Không.
- Còn năm phút. - Không. Kiểm tra xe... Gì nữa?
Thay vì làm... Cậu cứ khoác vai tôi và tôi sẽ...
Ừ, được, tôi thích thế.
Chúng tôi muốn rạp phim trong nhà Và anh ấy cần cà phê để rửa ruột rà
- Mà vậy thì lâu hơn. - Tôi biết.
Vậy ta không làm gì cả.
Tôi nói, "Dẹp mèo cậu đi" và tiếp à?
Mặc đồ sexy...
- Quần lót - Đồ lót
- Là gì thế? Gọi là gì? - Quần. Quần lót.
Quần lót.
Như thế nào nhỉ? Họ quay cậu rất nhiều?
- Phải. - Rồi họ cắt bỏ những đoạn
mà cậu thẫn thờ và chỉ quan tâm đến mình.
Cậu... Cậu có ý gì?
Ý tôi là, thế này sẽ rất gọn...
- Ừ. - Sẽ khoảng 12 phút.
Không. Nó ra sau khi tôi chết là tốt nhất. Họ mong như thế.
Tôi nghĩ cậu sẽ sống... còn lâu, lâu nữa.
Tôi không nghĩ vài năm cuối đời sẽ đẹp.
Tôi nghĩ sẽ bị nhìn soi mói nhiều...
- Ừ. - ...và tôi sẽ chải tóc cho cậu.
Tóc cậu sẽ rất dài.
Và cậu sẽ hỏi, "Chỗ tắc gì đây?"
Tôi không lo, mà cực kỳ lo.
Khi Marty và tôi đang phóng... lái xe đến...
một giải thưởng hay gì đó cùng nhau.
Tôi bảo, "Tôi có thể dừng". Anh ấy hỏi, "Vì sao?"
"Tôi chỉ không muốn cảm thấy lo lắng nữa".
Hiểu chứ?
Và không phải... không phải lo lắng, là hào hứng.
Nhưng có phần... adrenaline nữa.
Trời, thế này thân mật quá.
Được rồi.
Thưa quý vị, không chờ đợi nữa,
hãy vỗ tay cho Steve Martin.
Vâng! Cảm ơn.
Và giờ, thưa quý vị, tôi tự hào giới thiệu người mà tôi nghĩ là
một trong số người diễn cường điệu nhất mọi thời.
Một trong số người nỗ lực nhất showbiz
vì anh ấy không có tài bẩm sinh.
Một người đã xuất hiện trong vô số hai bộ phim thành công.
Người Canada duy nhất đần đến nỗi từ chối Schitt's Creek.
Anh ấy đây, Martin Short.
- Trời. Vui quá... - Thích ghê, tôi số một!
Cảm ơn quý vị!
Marty và tôi gọi show này là, "Nếu để dành đủ tiền, ta đâu ở đây".
Đúng thế.
- Và bảo này, Steven trẻ trung... - Được.
Trông anh tuyệt lắm.
- Cảm ơn. - Thật sự đấy.
Tôi nghĩ đó là ích lợi của việc trông như 70 từ hồi 30 tuổi.
Và tôi thật vinh dự khi được đứng cạnh một người
là tiểu thuyết gia, kịch tác gia, nhạc sĩ,
nhà soạn nhạc, và một nghệ sĩ hài huyền thoại.
Tôi xin nói...
Tôi xin nói rằng tôi thật vinh dự được đứng cạnh người mà
đang đứng cạnh người được nhắc đến.
Lúc nãy thật tuyệt vời bởi vì...
Ta có nhiều chất liệu hơn và show thì ngắn hơn tối qua.
Show hôm nay ngắn hơn tối qua tầm mười phút nhỉ?
Tối qua ngắn hơn tối nay.
Những lúc tự chúc mừng cũng không hay diễn ra đâu.
Khi anh ấy rời sân khấu, khi lên sân khấu,
có hẳn một buổi đánh giá.
Anh ấy sẽ nói, "Ta đưa câu đùa mới vào chỗ này,
khán giả tán thành.
Đó chính là lúc chúng thành công".
Show đầu tiên, ta làm tạm được.
- Ừ. - Show thứ hai, ta làm tốt.
- Ừ. - Show thứ ba, ta làm tạm được.
Tôi đồng ý trăm phầm trăm.
Trước hết, đêm thứ hai buồn. Không thể hoàn hảo mọi đêm.
Việc có một công việc mà bạn cố gắng làm đúng, sẽ giúp bạn sống khỏe.
Và tôi nghĩ bí quyết không già đi là cảm giác mình còn hữu dụng.
Tôi thích cậu trên sân khấu tối nay.
- Cảm ơn. - Không có gì.
Biết tôi thích gì chứ? Thích ngày nào đó làm việc với cậu.
Hai anh đang tán nhau.
Tôi đã nghỉ hài độc thoại 30 năm.
Và giờ tôi trở lại với nó, nhưng như một người trưởng thành,
nên nó là phiên bản trưởng thành.
Nó thẳng thắn hơn, thật sự vậy.
Có câu hỏi sâu sắc.
Tuần trước tôi 65 tuổi,
và các con tôi đã cho tôi thẻ Medicare.
BUỔI GHI ÂM PODCAST
Giờ tôi cũng phải có đủ hết.
Thật bối rối vì việc đó
như thể ta đang sống theo hai kiểu.
Ta thật sự trải nghiệm thế giới, điều đó không thay đổi
và kiến thức của ta về thời gian trôi qua đột nhiên biến ta trở nên,
bí ẩn thay, già hơn ta từng ngờ đến.
Một mặt đúng như anh nói, vì ta đang sống một kiểu
nhưng có một con số có ý nghĩa trong đầu ta,
- và nó có ý nghĩa cả đời ta. - Phải.
Có nghĩa là ta già.
Nhưng cũng có một ý nghĩ,
"Mình có thể chỉ còn sống... 25 năm nữa".
Anh thấy trong anh có gì khác
so với khi anh 40 hay 50, hay bất cứ lúc nào khác?
Lúc 40, tôi nghĩ về cái chết.
Hoảng loạn luôn.
Một ý niệm giả về diệt vong.
Và giờ tôi có ý niệm diệt vong thật.
Nhưng việc giả và thật thì...
Ý niệm diệt vong thật, ta còn có thể chịu đựng nhiều hơn
so với ý niệm giả.
Vậy, ta...
Ồ, chào.
Xin lỗi. Tạm biệt nhanh nhé?
- Lại đây. - Xin lỗi, bọn em...
- Con đi đâu à? - Ổn mà.
- Chào. Chào. - Thế à?
- Cô thế nào? - Khỏe.
Tôi xin lỗi đã... Đã làm phiền.
- Dùng cảnh này được mà. - Nhắc bố...
Lời tạm biệt quan trọng.
Nhắc cho bố tên con được không?
Rồi. Cho bố thấy mặt con nhé?
À, rồi. À, rồi.
Nói cho tôi anh còn nghĩ gì.
Captain Upton's House được vẽ năm 1928.
Đây là bức tranh của Edward Hopper mà tôi mua được 30 năm trước.
Ấn tượng đầu tiên là nó vẽ một căn nhà cô độc trên sườn đồi,
và nó thể hiện sự cô độc, biệt lập.
Ngôi nhà này vắng sự sống.
Nhưng một điều lạ về nó...
Qua nhiều năm, tôi đã có thể nhìn kỹ nó,
và ý kiến của tôi về nó đã thay đổi.
Càng ngắm nó, tôi nghĩ căn nhà này rất sống động.
Những cánh cửa sổ mở rộng và gió nhẹ đang thổi qua,
rèm cửa đang phồng lên.
Ở đây có hiên tắm nắng, bạn có thể nhìn qua các cửa sổ
và gần như có thể cảm nhận nội thất bằng mây ở trong đó.
Nên với tôi, đây là bức tranh rất sống động.
Có gì đó đang diễn ra ở trong đầy vui vẻ.
Chẳng thấy có chút khó chịu nào.
Có người trong căn nhà đó.
Có con, với tất cả,
là một ngưỡng cửa lớn mà ta bước qua trong đời.
Ta từ một con tàu đang ở ngoài biển cả của thế giới,
đột nhiên thành bến cảng, nơi neo tàu cho ai đó.
Ta tự biết vai trò của mình.
Nó là... nhà.
BIÊN DỊCH: GENIUX NGÔ