Hoeveel was de entree?
Vijf. - Vijf dollar?
Jullie betalen voor een optreden. Aan de slag dus maar.
Tijd voor professionele showbusiness.
Weet je wat ik...
Staat deze microfoon aan?
Kunnen we dit horen? Sorry.
Hou van me.
EEN DOCUMENTAIRE IN TWEE DELEN
En het is helemaal spontaan en niet gerepeteerd.
Het is niet gerepeteerd.
Niet gerepeteerd.
Dus...
Hebben jullie geen gevoel voor humor?
1. TOEN
Cut.
We kunnen er nog een doen.
Hij maakte mensen helemaal happy.
STEM VAN JERRY SEINFELD
Hij is een van de meest aanbeden komieken aller tijden.
Hij was de uitgang van de sixties.
STEM VAN JOHN MCEUEN
Dit zie je niet vaak.
Je mocht weer gek doen.
Ik heb iets ontdekt wat het einde van showbusiness zou betekenen.
Stel dat we in plaats van twee armen één arm midden op ons lijf hadden gehad.
Dan was het uit met de showbizz, want hoe moest je dan klappen?
WE HEBBEN PLEZIER
Hij veranderde stand-up.
STEM VAN LORNE MICHAELS
Dat gebeurt niet vaak.
Hij zag succes niet als iets permanents.
Ik dacht altijd: zoiets gebeurt niet. Maar het gebeurde wel.
Nog één ding.
Als je stukjes van m'n album had verwacht en ik die niet heb gedaan...
nou, sorry hoor.
Als ik begeleiding had gehad...
was het niks geworden.
Ik wilde alleen de bühne op.
Toen ik in het theater kwam, stond ik met grote ogen te kijken.
Ik zag mezelf daar al staan.
Maar ik garandeer je dat ik geen talent heb.
Nul komma nul.
Ik moest dus iets verzinnen om op de bühne te komen.
Ik was een jaar of tien, elf...
toen ik erachter kwam dat je trucs kon kopen in een goochelwinkel.
Als je 'goedenavond, dames en heren' leert zeggen...
kun je gaan optreden.
Er is niets mis met het toestel.
Ik begon als serieuze goochelaar.
Maar ik kwam er algauw achter...
Als ik het zeg, gaan ze omhoog.
dat het publiek de mislukkingen leuk vond.
M'n leven begon pas echt toen ik tien was.
Een vriend zei: 'Disneyland zoekt kinderen.'
Ik zei: 'Wat?'
Alles is mogelijk in Disneyland.
Als je als kind van tien nog niks gewend bent...
en je ziet Mickey Mouse van bloemen...
en een trein op een station en personages, attracties en raketten...
Ze gaven me meteen een baantje als Disneyland News-verkoper.
Die niemand kocht.
Maar ik was al om 9 uur klaar en had dan de hele dag in het park.
Ik was altijd bij de Golden Horseshoe Revue.
Daar was een komiek, Wally Boag. De eerste komiek die ik live zag.
Hier heb ik gokkersgeluk, wat altijd verkoopt waardoor je binnenloopt.
Niagara Falls.
Vanuit Canada.
En bevroren.
Ik zag hem honderden keren optreden.
Wat nog meer?
Normaal blaas je een ballon zo op. Zo doet een normaal mens het.
Maar het kan ook recht voor z'n raap.
Roze olifanten ken je wel. Hier is er nog een in kleur.
Die ziet er zo uit. Daar is je olifant.
Stelt niks voor. Ik hoor het aan het applaus.
Mijn droom was om in het publiek te zitten en dat hij ziek was.
En dat dan iemand vroeg: 'Wie kent de show?'
Ik had hem zo gedaan.
Hoe heet je?
Heb je een naam?
Omdat het Disneyland was, leek het geen werk.
STEM VAN ZUS VAN STEVE
Al verdiende hij een stuiver, het kon hem niks schelen.
Hij was dol op wat hij deed.
Het was ter afleiding...
van de frustraties die onze vader vooral op hem afreageerde.
Hoe vaak hij geen uitbranders kreeg.
Knuffels kan ik me niet herinneren. En ook geen genegenheid.
Ik dacht als kind:
ik heb zo'n gelukkige jeugd. Ik ben zo gelukkig als kind.
Later besefte ik dat ik buitenshuis gelukkig was.
Naar de gelukkigste plek op aarde, Disneyland.
Ik kreeg werk in de Magic Shop.
Toen veranderde m'n leven.
De hele dag trucs doen.
Dat was een droom die uitkwam.
Uiteindelijk word je goed.
We hadden grappige dingen.
Konijnenoren, een pijl door je hoofd.
We verkochten feestartikelen.
Een vriend van me, Jim Barlow, had allerlei grappige praatjes.
Hij vroeg de klant: 'Mag ik uw geld?' Ik bedoel, 'kan ik u helpen?'
Ik nam dat over.
Als iemand iets kocht, zei ik:
'Omdat u de 100e klant bent, krijgt u een gratis papieren zakje.'
Suffe dingen. Maar ik was 15 en het was Disneyland.
Hier is Martin het Magische Mirakel.
Ik trad op feestjes van m'n ouders op of bij de scouting.
Niks aan, aan 't applaus te horen.
Jim Barlow en ik hadden honderden grappen.
Tovermuziek, graag.
Het was veelal gejat of geleend.
Als u lachen wilt, mag dat. Als u weg wilt, de deur zit op slot.
Zo wilde ik door.
Magisch, niet tragisch.
Daar gaat ie. Eén.
Twee.
En drie.
Ik hoor vaak: 'Wees jezelf'.
Maar wie weet wie dat is? Ik niet.
OPBOUW - VOORSPELLING
'Goedenavond, dames en heren, welpen. Ik ben uw magische gastheer.
Ik ben Steve Martin, uw magische gastheer.
Geef visitekaartjes aan de topfiguur.
Geen show voor kinderen onder de acht.
Prima show, liep lekker. Er werd continu gelachen.
Ongeluk met de cirkelzaag, maar niemand heeft wat gemerkt.'
KALM AAN, NIET TRILLEN
Je kunt een personage bedenken voor op het podium.
Je kunt zijn wie je wilt.
Kun je iets voor ons spelen? - Zeker.
Zo bespeel je hem niet, Tex. - Zo dan?
Ik weet nog toen ik besefte...
dat ik met het goochelen op een dood spoor zat.
In comedy kon ik meer kwijt.
Als je op televisie komt...
Als je op televisie komt, worden veel artiesten nerveus.
Ik niet.
Als ze denken dat ik nerveus ben, besterf ik het.
Ik was dol op Jerry Lewis.
En Laurel en Hardy.
En Nichols en May. Die waren als muziek.
Vergeet niet dat mama van je houdt. - Ik ook van jou.
Dag, kindje. - Dag, mama.
Lenny Bruce.
Bob Newhart, Charlie Chaplin, I Love Lucy, Jack Benny, Bob Hope...
Steve Allen, Jackie Gleason...
Maar ik had niets gemeen met wat zij deden.
Zal ik dit achterstevoren spelen? - Kun je dat?
Wil je het zien?
Let op.
Orange County had wel 15.000 kilometer van Hollywood kunnen zijn.
En ik had geen sketches.
Ik voelde me ongemakkelijk zonder iets omhanden.
Moest ik een verhaal staan te vertellen?
Hoe transformeerde ik mezelf tot komiek?
Toen ik 18 was, werkte ik in een leuk theatertje...
in Knott's Berry Farm, het Birdcage Theater.
Er werkte daar een meisje.
En we werden verliefd zoals 18-jarigen dat doen.
Ze heette Stormie Sherk en werd later een christelijk bekeerder.
Ze schrijft nu bestsellers.
UIT DE DUISTERNIS
Maar toen dus nog niet.
Haar geest was toen nog niet heilig.
Ze was enthousiast om alles te weten en leren.
Hij stond open voor dingen.
Ik wilde hem de boeken geven die invloed op mijn leven hadden gehad.
Ze raadde me The Razor's Edge aan.
Dat gaat over een man die vraagtekens plaatst bij de waarheid.
Echt geluk is pas mogelijk als mensen beseffen dat 't vanuit henzelf moet komen.
Hoe het precies ging, weet ik niet meer.
Maar blijkbaar moest ik de betekenis van het leven zoeken.
Ik moedigde hem aan: 'Je bent zo intelligent.
Je moet gaan studeren en erachter komen wie je bent.
Zo leer je meer over jezelf en over de wereld.'
Ik gooide m'n leven dus radicaal om.
Ik gaf me op bij Long Beach State om filosofie te studeren.
In de filosofie wordt alles afgebroken.
Alles wordt opnieuw doordacht.
Alles. En dat staat me wel aan.
Het idee dat je iets groots kunt oplossen.
Dus ging ik vragen stellen over het enige wat ik had: comedy.
Niet: 'bestaat God?' maar 'hoe laat ik de mensen beter lachen'?
Een essentieel element...
van hoe ik over comedy dacht had te maken met indicatoren.
Zo dus.
Ik wil jullie vertellen...
Ik besloot geen atheïst te worden, want die hebben geen feestdagen.
Komieken hebben een indicator die aangeeft dat de grap voorbij is.
Of hij nou leuk is of niet, er is een afspraak met het publiek.
'Oké, nu mogen we lachen.'
Dat kan de clou van de grap zijn.
Heb je gelezen dat Elvis is goedgekeurd voor het leger?
Ik voel me een stuk veiliger.
Je creëert een spanningsboog met je verhaal.
Elvis is heel muzikaal.
Toen de dokter met de hamer tikte, speelden z'n knieën 'Don't Be Cruel'.
De clou heft die spanning op en iedereen doet...
Dat is geen echte lach.
Ik dacht: stel nou dat ik die spanning niet ophef.
En een echte lach veroorzaak.
Zoals je lacht zoals met vrienden, waarbij je pijn in je zij krijgt.
Waarbij er geen afspraak is dat je moet lachen.
Er was geen indicator.
Er was niets dat aangaf, dit was de grap. Je kreeg gewoon de slappe lach.
'Waarom lachen we?' 'Geen idee.'
Mijn theorie was...
om de indicatoren te verwijderen en gewoon door te gaan.
Dan moest het publiek zelf kiezen op welk moment het begon te lachen.
Of het werd: 'dit is zo dom dat ik moet lachen'...
of: 'het was zo grappig dat ik moet lachen'.
Of: 'ik lach nu om twee grappen geleden'.
Er was dus een 'vrije lach' zonder pact.
Ik zocht die onbestemde kwaliteit...
waarbij het grappig is, maar je weet niet precies waarom.
M'n eerste echt betaalde show was in de koffiebar Little Place.
Bedankt. We hebben een geweldige show in petto.
Zo meteen komt Steve Martin.
Dan komt Tijuana Brass en dan Elvis Presley...
Flamey and the Burn Outs, Bill Haley and the Comets...
Truman Capote, de Britse queen, Montie Montana...
Ik haalde alles erbij. Ook goocheltrucs.
Schoppenaas. - Fout.
Ik las E.E. Cummings.
De grote groene dansende duivel.
Ik jongleerde.
Voor ik met comedy begon, hield ik voordrachten.
Ik las bijvoorbeeld het periodiek systeem voor.
Dit is een grote.
Pud.
Mup.
Zun.
Enzovoort.
Het was lastig om twintig minuten te vullen.
Bij een lastig publiek waren het er elf. Begrijp je?
Het nummer waarmee ik zover ben gekomen, is de telefoonsketch.
Dan doe ik of ik iemand bel, praat ik met ze en maak grapjes.
Je vindt het vast heel leuk.
Is Fred er ook?
Da's een goeie.
Met een blik was ik ook al tevreden.
Zo van: wat?
Er zijn twee typen mensen.
Degenen die de humor van Steve Martin snappen en degenen die het niet snappen.
Het publiek moest er vaak inkomen.
Bedankt.
Ik stapte over op Geavanceerde Logica aan UCLA.
We hebben veel plezier.
MUZIEK, GOOCHELTRUCS, HUMOR & ZANG
Dit is wat we hebben. Plezier.
Ik was beïnvloed door Lewis Carroll, de meester van de nonsens.
Een: Baby's zijn onlogisch.
Twee: Iemand die een krokodil aankan, wordt niet veracht.
Drie: Onlogische mensen worden veracht.
Daarom kunnen baby's geen krokodillen aan.
Op een dag ging ik met m'n kameraad Phil Carey op avontuur.
Phil moest een opdracht doen. Ik weet niet meer waarom.
Hij moest iemand interviewen en vroeg Aaron Copland. En die zei 'Ja'.
LA NAAR NYC
Hij was nooit in het binnenland geweest, in al die kleine plaatsjes.
Van die plaatsjes waarvan ik vond dat Steve ze moest zien.
Phil en ik zaten op één lijn.
Je weet hoe dat is als je elkaar opzweept.
Dat gebeurde ook op die reis.
Ik weet een goede nieuwe productnaam. Vleeswas.
'Ben je dat futloze, rotte lijf beu?
Het glanst weer als nieuw als je er Vleeswas op spuit.'
We deelden een interesse in de vreemde, wonderlijke kant van het leven.
VLEESWAS
Ik was 20 en was er trots op dat ik voor m'n 21e in New York was beland.
Phil en ik gingen onmiddellijk naar het Museum of Modern Art.
We moesten Guernica zien.
Wat gebeurt er in 1964? Er is een ware explosie in de kunstwereld.
De cultuur verandert met de komst van The Beatles.
Kus me.
Ik nam m'n zogenaamde act onder de loep.
Ik dacht: 'Waarom zouden ze het nog een keer willen zien?
Wat zit erin waarover ze thuis napraten?'
Al zeiden ze maar: 'Wat ik nu voor geks heb gezien.
Een komiek die denkt dat hij grappig is, maar het niet is.'
Ik dacht: daar zit wat in.
Ik stuurde een kaartje naar m'n vriendin.
'Lieve Nina, ik heb besloten om m'n act avant-garde te maken.
Dan kan ik doen wat ik wil.'
Ik had geen idee wat het moest worden, behalve dan niet-traditioneel.
Denk ik.
En dan nu, dames en heren... Steve Martin.
Goedenavond. Dank u wel. Dit gaat te ver.
Dit gaat te ver. Dank u wel.
Het is m'n afscheidsvoorstelling. Bedankt.
Tot ziens. Bedankt.
Goedenavond, dames en heren, of wat voor tijd het bij u ook is.
Welkom bij de show.
Ik ben Steve Martin en ik kom zo op.
Terwijl u op me wacht, wil ik u vertellen dat ik twee weken geleden...
m'n eerste live-comedyalbum heb opgenomen.
En over twee dagen gaan we het wissen.
Dus daarom ben ik hier.
Grappig, toch?
Comedy heerst in deze geweldige wereld.
Lachen is zo belangrijk.
Het is het enige wat de mens van andere wezens onderscheidt.
Het vermogen om bij iets grappigs achterover te leunen van:
Grappig.
CYRANO LUNCH DINER
Clubs huurden komieken in om de avond te openen.
Het was m'n enige baroptreden ooit.
Dat 'ooit' klinkt wel heel erg Californisch, maar goed.
Het mekka was The Troubadour.
Hoewel The Mecca ook een club was.
Steve Martin.
Bedankt.
Bedankt. Wel verdraaid.
U was een fijn publiek. Heel erg bedankt en tot ziens.
Nee, ik zeg maar wat. Zoals ik zei, in het programma van Bishop...
Hij deed meestal twee sets. Al zaten er maar zes man.
VRIENDIN/FOTOGRAAF
Het was raar als niemand lachte. Je zag ze kijken: 'Is dit grappig?'
We zijn in het steegje achter The Troubadour met Steve Martin.
Dat ben ik. Als u luistert...
een paar voorbijgangers herkennen me. - Woody Allen, toch?
Nee, nee, nee. - Bent u Jerry Lewis?
Steve Martin, King of Comedy. - Nooit van gehoord.
Maak me aan het lachen.
Maar bij de tweede set hadden ze al wat op en liep het veel beter.
Jullie denken natuurlijk: weer zo'n banjo-goochelact.
'Wanneer gaat hij ballondieren maken?'
Maar als ze hem doorhadden, had hij ze.
OPMERKINGEN
Rare show. Lachten ze nou om mij of lachten ze me uit?
Wel goed applaus.
Ik probeerde hem op het romantische pad te krijgen die zomer.
Maar z'n hersens werken op allerlei interessante manieren.
'Lieve, lieve Mitz. Er gebeurt hier maar bar weinig.
Ik heb auditie gedaan bij de Golden Horseshoe, maar niks gehoord.'
'Ik laat m'n snor staan. Jij ook?'
LI-LIEFS-IEFS-LIEF, STEPHEN
Hij kon het goed vinden met m'n familie. We blowden, lachten en aten samen.
M'n vader was scenarioschrijver.
Hij en veel van z'n vrienden hadden op de zwarte lijst gestaan.
Er waren etentjes met artiesten, schrijvers.
Ik zag voor het eerst kunst bij iemand thuis.
Er werd volop gepraat, terwijl het bij m'n ouders aan tafel altijd stil was.
Daar zag ik voor het eerst een heel ander leven.
Een andere manier van leven.
Als je ons op die leeftijd ziet... We wisten nog van niets.
Ik maakte het uit met Steve.
Ik zag wel dat hij het ging maken en dacht dat hij voor niets of niemand zou stoppen.
Prachtig om te zien.
Ik trad eens op in een drive-inbioscoop.
Als ze het grappig vonden, toeterden ze.
Op de vraag: 'Mag ik roken?', zeg ik: 'Mag ik een scheet laten?'
Ik dacht: dit kan toch niet m'n hele leven zijn.
Dit wil ik niet doen als ik in de vijftig of zestig ben.
Ik moest het voor m'n dertigste maken.
Ik werkte 's avonds en studeerde overdag.
Ik dacht: hoe kan ik m'n brood verdienen?
'Op 9 augustus auditie gedaan voor tv-programma The Mighty Hercules.'
Geef het op. Je maakt geen kans.
Dat had je gedacht, Theseus.
'Niet aangenomen.'
Ik overwoog om filosofie te gaan doceren.
Ik zag lesgeven ook als showbusiness.
Je staat voor een publiek.
Maar toen deed zich die mogelijkheid voor bij The Smothers Brothers.
Dat was een tv-hit.
Hier is m'n broer Tom met een unicum op televisie.
Dertig topless dansers. Tel maar na.
Ze zochten jonge schrijvers.
Ik dacht: dat is showbusiness.
Ik deed her en der stand-upshows, dus ze hadden van me gehoord.
'MUNTEND' AMUSEMENT
Ik weet een goede grap om met je vrienden uit te halen.
Als je voor een etentje wordt uitgenodigd, gooi dan de salade op de grond.
Zoals ik bij m'n laatste etentje.
Dat was twee jaar geleden.
Ik had maar een paar grappen geschreven plus wat rare verhaaltjes.
Maar m'n vriendin had wat met de hoofdschrijver.
Let wel, dit was 1967.
Ik kwam vier of vijf keer per week in The Ice House.
HOOFDSCHRIJVER
Ik had hem 20, 30 keer gezien.
Als je een act 30 keer ziet, begrijp je de essentie.
Ze namen me aan.
Ik werd de stratosfeer in gelanceerd. Van niets naar iets binnen een week.
Ik deed het in m'n broek van angst.
Hij was wat verlegen.
We draaien.
Hij had geen kantoor, dus zat hij op de gang buiten de schrijverskamer.
Hij leunde tegen de muur.
Ik schreef wat.
Dan omcirkelde Mason iets en zei: 'Dat is de clou. Die komt aan het eind.'
Ik begon paniekaanvallen te krijgen.
Ik had het er jarenlang moeilijk mee.
3 MEI 1968
'Hier ben ik dan. Ik leef nog. Wat moet ik doen?
Twee dagen geleden, onderging ik de ergste ervaring van m'n leven.
Afschuwelijk snelle hartkloppingen vergezeld door angst.
Ik voelde me afgesloten van de wereld. Geen verleden, alleen een ver heden.
Ik was onsamenhangend op m'n werk. Ik struikelde over m'n woorden.
Ik had bijna ontslag genomen.'
Wie is die afschuwelijke persoon?
'En toen...
reed ik naar huis en besefte dat het eigenlijk best goed gaat.
Ik heb een goede baan. Een creatieve baan.
Ik heb een goede act, een artistieke act.
Ik heb hersens.
Ik besloot m'n werk in plaats van geluk als doel te zien.
En dat is een goed idee.'
Tommy Smothers zei: 'Met Steve Martin praten, is alsof je met niemand praat.'
En hij had gelijk.
Ik wil je wel aankondigen, maar hoe omschrijf ik je act?
Wat zou jij zeggen? - Wat dacht je van:
de beste komiek ter wereld?
Ik ben de beste komiek ter wereld.
Hallo. Dank jullie wel.
Bedankt. Nou, bedankt.
Dit gaat te ver. Dit had ik niet verwacht.
Ik wil met een oude grap beginnen die ik nog niet helemaal onder de knie heb.
Maar hij blijft grappig.
Het is die grap dat je je naam vergeet.
Ik wil m'n naam zeggen, maar doe of ik hem vergeten ben.
Ik heb hem nog niet onder de knie, maar hij is echt heel grappig. Daar gaat ie.
Hallo, ik ben Steve Martin.
Nou doe ik hem verkeerd.
HAAL ONZE JONGENS NAAR HUIS
Vrede, nu. Vrede, nu.
De Vietnamoorlog was in volle gang.
Iedereen had lang haar en het was bittere ernst.
In plaats van oorlog te voeren, blijven we drie jaar in bed.
En we laten ons haar groeien voor de vrede.
TOETER VOOR DE VREDE
Iedere act moet sociaal commentaar leveren.
Iets zinvols bijdragen.
Daarom ga ik nu ballondieren maken.
Daar gaat ie.
Dit is heel erg leuk, vooral voor de kinderen.
Comedy was politiek.
Als je de naam Nixon zei, werd er gelachen of boe geroepen.
Ik vond het tijd om daar verandering in te brengen.
In die tijd hadden veel komieken het over de oorlog...
of misschien over taboe-onderwerpen.
O, prachtland met je smog en smeer en volgespoten graan
Ik ben voor gelijke rechten voor vrouwen, zodat die ook fooi geven.
Ik zou niet graag wit zijn. Jullie moeten naar de maan.
Laten we die witte eikels naar de maan sturen, zodat ze ons met rust laten.
Steve deed gewoon maf. Wat hij deed, was uniek en best riskant.
Niemand vond het briljant, zeker Steve niet.
Ik weet dat het er stom uitziet.
Er lijkt geen verklaring te zijn voor wat ik doe, maar laat me het uitleggen.
Zie je...
'KOMIEK'
Ik kreeg slechte recensies.
WEINIG TALENT
JAMMERLIJK
'Het ergste wat comedy is overkomen' weet ik nog.
'Steve Martin, de gelukkigste man in de showbusiness.'
Terwijl we op me wachten, doe ik een act waarmee ik veel succes oogst.
Jullie kennen hem vast wel. De-neus-op-de-microfoon-act.
Nee, het was nog mooier: 'de gelukkigste amateur ter wereld'.
Wat eigenlijk wel klopt.
Zelfs ik moet lachen.
Maar ik vond het grappig. En ik wilde er een succes van maken.
Ik ga nu voor u mediteren. Yoga, op m'n meditatiekruk.
Je gaat zo op de meditatiekruk zitten.
Dan pak je er iets te lezen bij.
En dan ga je mediteren. Zo.
Het was de hippietijd.
Welkom, broeders. Peace.
Zo was de stijl en ik deed daaraan mee.
Als je geen lang haar had en niet blowde, lag je eruit.
De pil begint te werken.
Ik voel me groovy.
Hoe voel jij je, poes?
Maar ik blowde niet.
Ik nam niet eens aspirine uit angst voor paniekaanvallen.
Rook dit maar lekker.
Hoe vind je m'n haar? - Vreselijk.
MOEDER
Je lijkt Charles Manson wel.
Je ziet eruit als een...
VADER
als een aapachtige.
Uit San Francisco Zoo.
Of San Diego Zoo, nog erger.
Het zal niet goed zijn voor je carrière.
M'n vader schaamde zich altijd voor me.
Hij kon niet trots zijn op een onconventionele act...
die hij niet helemaal begreep.
Tegen die tijd was ik zo van m'n vader vervreemd...
dat ik negatief commentaar van hem als aanmoediging zag.
Rond 1970 vroegen Ann-Margret en haar man Roger Smith me...
om hun show in Vegas te openen. Ik was een ster.
Hun kleedkamer was mooier dan alle huizen waar ik ooit had gewoond.
Ik zag Elvis op bezoek komen bij Ann-Margret.
In dat witte pak met die enorme gordel.
Hij komt langs m'n kleedkamer en zegt:
'Jongen, je hebt een obscuur gevoel voor humor.
Wil je m'n geweren zien?'
Hallo, heel erg bedankt.
Dit gaat te ver. Wat een heerlijk publiek zijn jullie.
Het was het Hilton. Gelukkig bestaat het niet meer.
Het had een hoog plafond, wat een ramp is voor comedy.
Dat betekent dat de lach niet blijft hangen.
Hij stijgt op en vervliegt als rook.
Ik doe een imitatie van de Krimpende Man.
Als ik dit doe, moeten jullie je ogen dichtknijpen.
Drie seconden lang, en dan weer openen.
En dan zie je de Krimpende Man.
Dus allemaal ogen dicht, tot ik het zeg.
Doe maar open.
Zo, dames en heren.
Heel erg bedankt. Dit gaat te ver.
Dan nu de handschoen die in een duif verandert.
De truc met het servet.
De handschoen was beter.
Een vertraagde reactie.
Staat Ann-Margret al op het podium?
Ik ging naar de kleedkamer en al m'n spullen stonden op de gang.
In dozen.
Zo...
Zo'n grote hit was ik.
We hebben je in volle glorie.
Prima. - Heb je nog nieuws, behalve de baard?
Ik sta voor het huis van m'n ouders.
Ik ben 25 en zo'n beetje het zwarte schaap.
Nou... We hebben je en kunnen je niet kwijt.
Zo is dat. - Maar de vraag is: waarom?
Daar zat ik laatst over na te denken.
Bij m'n werk of in m'n leven...
staat er geen autoriteit meer boven me.
Als ik een baan had, had ik een baas. Als ik thuis woonde, had ik m'n ouders.
Maar ik werk voor mezelf en word betaald om mezelf te zijn.
Hier probeerde ik iemand anders te zijn.
Iemand vond dat ik op een lid van The Eagles leek.
Ik maakte nog geen furore, dus nam ik een besluit.
In plaats van aan 't eind van een oude beweging...
wilde ik aan 't begin van een nieuwe zitten.
Als ik m'n baard afscheer, gebruik ik altijd Gillette Schuimpie.
Bob Einstein zei: 'Weet je wat jou zal helpen? Volwassenheid.'
En dat klopte.
Omdat m'n act iets kinderlijks had...
hielp het dat m'n haar grijs begon te worden.
Je moet steeds beseffen dat dit een volwassen man is.
Ik besloot om een pak aan te trekken en m'n haar af te laten knippen.
In plaats van een hippie uit de sixties, zag ik eruit als iemand uit de jaren 70.
Kijk nou eens. Bedankt.
Of iemand uit de toekomst.
Heel erg bedankt.
Ik wilde geluidseffecten doen.
Alle komieken doen geluidseffecten. Om hun verhaal tot leven te brengen...
gebruiken ze geluidseffecten.
Ik doe het allemaal met m'n eigen stem.
Er komen... Zie ik er goed uit?
Er komen geen foefjes aan te pas.
Daar gaat ie. Geluidseffecten.
Toen ik opstond, at ik een kom cornflakes.
Toen stapte ik in de auto en startte hem.
Toen kwam er een groep Hells Angels aan.
We kenden elkaar van Disneyland.
We werkten de hele zomer in de Magic Shop.
We waren meteen vrienden.
Toen hij solo ging optreden, zei ik tegen m'n broer:
'Je moet naar Steve gaan kijken. Hij is nu grappig.'
Wil je horen hoe Steve lacht?
M'n broer liet Steve voor ons openen.
Hij verdiende 50 of 150 dollar per avond.
Hij geloofde in Steve, net als Steve zelf.
Geen foto's.
Maar Steve geloofde minder in Steve.
...goede microfoontechniek. Zo dus.
Bedankt en tot ziens.
Goedenavond, ik ben Linda Ron...
Ik opende voor iedereen.
The Carpenters, Mimi Fariña, Sonny en Cher, Poco, BB King...
Sha Na Na, Merle Haggard.
Black Oak Arkansas.
Ik kan me Black Oak Arkansas niet herinneren, maar het is wel zo.
Heel erg bedankt.
Het was een tijdje leuk, maar leidde nergens toe.
Ik doe maar tien minuten, want...
Dank je wel.
Wat dacht je van vijf minuten?
Ik deed een show en kreeg 200 dollar betaald.
Maar de reis kostte 250 dollar retour.
Wat deed ik verkeerd?
Hoe goed ik ook was, hoe goed het ook werd ontvangen, het schoot niet op.
Dirt Band. Dirt Band.
Dat hoorde hij tijdens z'n act.
Vanuit de coulissen hoorde ik het publiek voor de show, van:
Dan zeiden: 'En nu, Steve Martin.'
Maar het geluid ging gewoon door. Er klonk geen applaus.
En dat bleef ook tijdens de act zo.
Dus ja, dat was wel een strijd.
Als ik zo dertig werd, dan werd het hoog tijd om wat anders te doen.
AFSPRAKENBOEK 1975
Aspen, 28 december 1974.
'Jack Benny gisteren gestorven.
Prima moment om een dagboek te beginnen.
De stem van Jack Benny was een van de eerste klanken die ik kende.
Misschien is die klank wat ik ook wil maken.'
'Heb je m'n vrouw gezien?' 'Nee. Ik ken je vrouw niet eens.'
'Hoe weet je dan dat je haar niet gezien hebt?'
Heb je mij ooit gezien? Hoe weet je dan dat ik het ben?
'Soms, zoals die avond in New York...
huil ik op m'n kamer als ik filmpjes van oude komieken zie.'
Ik heb vrolijke voeten.
'Ik moet m'n lichaam meer leren gebruiken.
Ik vond dat ik het goed deed, maar niemand lachte.'
Het publiek was vreselijk in 1974.
Ze hadden van popconcerten geleerd om mee te schreeuwen met een show.
Maak sinaasappelsap.
'Nee, dank je.'
'Dit jaar zal tekenend worden voor mij.
Ik ga alleen nog optreden.
Geen slappe aftreksels voor vijandig publiek meer.'
En toen dacht ik: alleen nog maar hoofdact zijn, geen openingsact.
Als hoofdact heb je een speciale macht.
Dus stapte ik over van openen voor een publiek van 500 man...
naar spelen voor 40 man.
Ik weet een grap om met een kind van drie uit te halen.
Kinderen leren praten door naar hun ouders te luisteren.
Als je een grap wilt uithalen met je kind van drie...
verhaspel dan wat je zegt.
Zodat hij op school zegt: 'Mag ik mamboën met hond in de bananenboom?'
Maar het werkte.
Meer, meer.
Aan het eind van de avond riepen ze m'n naam.
Bedankt. Heel erg bedankt. Dit gaat werkelijk te ver.
Even een mop repeteren voor vanavond.
Een sprinkhaan komt de kroeg binnen.
Zegt de barman: 'We hebben een drankje dat naar je vernoemd is.'
Zegt de sprinkhaan: 'Heb je dan een drankje dat Fred heet?'
Gelach, gelach, gelach.
'We hebben een drankje naar je vernoemd.'
Zegt de sprinkhaan: 'Heb je dan een drankje dat Fred heet?'
Gelach, gelach, gelach.
Steve was altijd op zoek naar een publiek. Hier, daar, overal.
Ik heb de wereld van beide kanten gezien.
Ondersteboven en in de rondte.
En ik heb één vraag:
Waar ben ik?
U luistert naar WRVU, Nashville.
Waar treed je op?
We pluggen je, net als Johnny Carson.
Nou Johnny, ik sta...
Volgens mij in Russellville, maar ik weet niet welke staat dat is.
Moet ik opnemen?
Hallo, BSU, WPWPW, ja?
Ik zag je met een pijl door je hoofd.
O ja? - Ja, heftig hoor.
Ik heb nooit een pijl door m'n hoofd gehad.
Vreemd. U verwart me vast met iemand anders.
Hallo? - U zit in het programma.
Spreek ik met Steve Martin?
Misschien. - Misschien?
Ik zit in de feestkamer in Hemingway.
Alleen jij ontbreekt.
Meiden...
Ik heb een seksueel probleem. - Wat dan?
Ik draag graag mannenondergoed. - Oké.
Wie weet nog toen de aarde een paar jaar geleden ontplofte?
Maar weinig mensen weten dat nog.
Je zou denken dat meer mensen zich dat herinneren, maar nee.
Weten jullie dat niet meer?
De aarde ontplofte en was totaal verwoest.
We ontsnapten naar deze planeet op een ruimteark.
De regering heeft het de dommelingen niet verteld, omdat ze dachten...
Nou ja, verder maar weer.
Hij trad veel op universiteiten en in clubs op.
STEM VAN MAPLE BYRNE
In die clubs hoorde je steeds vaker dat het personeel z'n nummers nadeed.
Hij drong in het onderbewustzijn door.
Wacht.
Je treedt op de gekste plekken op.
Ik weet nog dat ik voor honderd studenten stond.
Talen zijn mijn ding.
Als komiek moet je goed in talen zijn.
Sommige mensen zijn woordkunstenaars, anderen...
...zijn dat niet.
Het was geen theater maar een lokaal met een podium, voor dramastudenten.
Er waren geen coulissen. Ik moest door de zaal af.
Aan het eind zei ik: 'Bedankt en tot ziens.'
En ze zaten nog altijd zo.
Ik liep weg en zei: 'Het is afgelopen. Klaar.'
En nog bleven ze zitten.
Dus ging ik het publiek in en begon te praten. Ik had geen idee wat ik zei.
We hebben het leuk gehad.
Dat is belangrijk.
De mensen vragen me: 'Steve, wat is je motto?'
Mijn motto?
'Lach elke dag.
Want een dag zonder zon is als...
de nacht.'
Toen ik wegliep, was ik net de rattenvanger van Hamelen.
Ze kwamen achter me aan.
Uiteindelijk liep ik met ze de straat op en maakten we een rondje.
Ik liep met het publiek achter me aan.
Ik kwam bij een leeg zwembad.
Ik zei: 'Allemaal het zwembad in.
Ik zwem door jullie heen.'
Toen ik naar huis ging, dacht ik: 'Hier is iets goeds gebeurd.'
Dat was het begin van het stadium van m'n carrière waarin ik het podium verliet.
Ik moet ervandoor. Jullie waren een fijn publiek.
Ik denk dat ik even ga zitten lezen.
UITGANG
Het werd losser.
Hij nam mensen mee uit voor hamburgers en bestelde er dan 350.
Heb je me gezien? - Ja, ik was in de Krystal.
Heb je een burger gehad? - Het was te druk.
Ik zag huilende serveersters.
De laatste paar keer kwamen er klachten van omwonenden.
Ze klaagden over geluidsoverlast, omdat er honderden mensen stonden te lachen.
Ik verkoop ook drugs.
Is dat de politie? O, jee.
Ik klets maar wat. Staan ze buiten?
Als ze binnenkomen, gewoon doen.
Als ze binnenkomen, ballonnenhoed op, zodat ze mij niet herkennen.
Rustig maar. Het is mijn probleem.
Oké, zet de boel op stelten.
De eigenaar zei: Het loopt aardig, maar we krijgen niet veel Steve Martins.'
Alsof ik een grote hit was. Ik dacht: waar heeft die het over?
Ik stond 5000 dollar rood. Optredens op de uni betalen niet veel.
Dus besloot ik om een week op te treden in de Playboy Club.
Het publiek was een stuk ouder, maar ik had het geld nodig.
Ik heb m'n chique kleren aan, omdat dit een speciaal restaurant is.
Ik zei tegen een muzikant achterin: 'Het is volle bak vanavond.'
Hij keek me aan en deed van:
'De Bunny stelde me voor als Steve Miller.'
Ze hadden niet betaald om mij te zien. Ik was maar bijzaak.
Puppy.
Ik hoorde iemand zeggen: 'Ik snap hier geen snars van.'
En ik was niet vervuld van trots.
Sterven op het podium is erger dan letterlijk sterven.
Misschien was ik m'n tijd vooruit.
'Waar is die ouderwetse showbusiness waarvan ik droom? Is dit alles?
Waar is m'n themanummer?'
Comedy is timing. Daar kom je niet onderuit.
Als het publiek je die timing niet gunt, ga je af.
Ik wil jullie een mop ver...
'Alternatieven:
Stoppen.
Tv.
Vrij waarschijnlijk.'
Ik wil de showbizz in.
GASTROL IN 'DOC'
Dat geloof ik niet. - Daar lieg ik toch niet over?
Daar zat ik dan. Ik had een act die ik in tien jaar had opgebouwd.
Het is of het binnen handbereik is.
Je koffers zijn gepakt en je wacht op de bus.
Hier komt de bus. Ik stap in met m'n bagage.
AUGUSTUS 1975
Als het lijkt of ik maar wat aanklooi... Ik wilde het niet zeggen...
Maar na vanavond kap ik met showbusiness. Bedankt.
Dit is m'n allerlaatste optreden.
Dus ik doe... wat ik altijd al heb willen doen.
Het doet er niet toe of het aanslaat of iedereen het vreselijk vindt.
Of dat er recensenten zijn.
'Dit was niet het beste optreden...'
Dus ik doe gewoon lekker wat ik altijd al heb willen doen.
Ik was heel dom.
Het heeft me een tijd gekost om erachter te komen dat dit niet overal werkt.
In de Playboy Club was het raar.
The Boarding House was hip. Daar sloeg het aan omdat het raar was.
Willen jullie ook weleens iets geks doen? Maar echt gek? Laten we iemand vermoorden.
Het was leeftijdsgebonden. Je had een generatie rare vogels.
Die konden ver genoeg met je mee om het te begrijpen.
Die gingen niet naar de Playboy Club.
Laat me eerst de kaarten schudden, met de koeienvlaaimethode.
KAARTEN Koeienvlaaimethode
(kaarten vallen met plopgeluiden)
Wat is je sterrenbeeld? Schorpioen? Ik ben boogshitter, dus...
Je moet je publiek vinden. En dat heeft Steve gedaan.
Ze waren er voor hem. Ze waren z'n fans.
Ik vul de ballonnen met woorden. Als ze klappen gaan ze:
'Verdomme.'
Puppy.
In werkelijkheid is dit een anticonceptiemiddel.
Ik zal het demonstreren.
Als je dit op je hoofd draagt...
dan praat niemand met je.
Maar heel even serieus.
Je merkte dat er een speciaal iemand op het podium stond...
die je wilde zien.
Tot ziens.
Normaal gesproken loop ik het podium af en ga ik naar de kleedkamer.
Maar vanavond niet.
Vanavond...
ga ik naar Bananenland.
Het is zo mooi vanavond in Bananenland.
De mannetjes dragen hun bananenjasjes en hun bananenschoenen.
En ze hebben een bananenmobiel.
Het is zo fijn in Bananenland...
omdat daar maar twee dingen gelden.
Ten eerste zijn alle stoelen groen.
En ten tweede zijn er geen groene stoelen.
Daar ga ik naartoe.
Het einde van de sixties kwam pas in 1975.
Het was een duistere periode.
Maar deze man in z'n witte pak, nam je bij de hand.
En als je je liet meevoeren, had je veel plezier.
EEN KOMIEK DIE ALLES KAN
STEVE MATIN VINDT HET NIET ERG OM 'RAAR' TE ZIJN
HIJ PARADEERT ZIJN GRAPPIGHEID OP STRAAT
Een malle, klungelige act...
die je door je lach over jezelf aan het denken zet.
DE TIJD VAN STEVE MARTIN LIJKT TE ZIJN AANGEBROKEN.
In The Boarding House pasten maar 300 mensen. Het was dus geen doorbraak.
Maar met een volle zaal voelde het wel alsof er iets aan de hand was.
We moeten één zijn. Daarom begeef ik me tussen de mensen.
Raak me niet aan.
Het is wel lekker om dat punt te bereiken, hoor.
IK HAD EEN SENSATIONELE WEEK IN THE BOARDING HOUSE.
EEN VERBIJSTEREND EN ONVERWACHT SUCCES.
DONDERDAG 14 AUGUSTUS
STEVE 30 JAAR
Dat was de eerste keer dat ik alles aankon.
Alles in de act viel op z'n plaats.
O, de haai bijt
Met zijn tanden
En hij houdt ze parelwit
O, de haai bijt
Met zijn tanden
En hij houdt ze parelwit
O, de haai bijt
Met zijn tanden
En hij houdt ze...
Een van de grappigste mannen die ik ooit heb ontmoet: Mr Steve Martin.
Steve Martin.
Vanavond doet hij wat anders en ik heb geen idee wat.
Het is leuk om terug te zijn.
Ik weet dat het afgezaagd klinkt, omdat iedereen altijd zegt:
'Leuk om hier te zijn.'
En dat klinkt nep. Maar ik meen het als ik zeg:
'Leuk om hier te zijn.'
Cher, wat fijn om hier te zijn.
Of nee. Het is fijn om hier te zijn. Sorry.
Of, nou ja. Het is fijn om hier te zijn.
Hier is het fijn.
Steve is altijd zo uniek.
Ik doet altijd rare, maffe, onvoorspelbare dingen.
Wacht eens even. - Wat ga je doen?
Je moet niet zeggen dat ik rare dingen doe.
Fijn om hier te zijn.
Ik weet nog hoe fijn het was om daar te zijn, maar hier zijn is pas fijn.
En hij houdt ze parelwit
Ik vond arrogantie fascinerend.
Zou je een foto van me willen maken?
Laat me even een ongedwongen pose aannemen.
Zoiets als...
Ik verzon een personage voor mezelf.
Deze camera's zijn zo goed, dat zelfs een idioot...
Een idioot die al te overtuigd is van zichzelf.
Ik begon te beseffen dat ik een parodie van showbusiness neerzette.
Z'n act was geen comedy, maar ging over de absurditeit van het optreden.
Hoe belachelijk het was om voor het oog van zoveel anderen grappig te staan doen.
Zie ik er stom uit?
Het was haast agressief.
Maak ik mezelf belachelijk?
En agressief stom doen kun je niet negeren.
Ik sta al 40 minuten op deze roltrap.
Als je stug vasthoudt aan iets wat niet goed is.
Help.
Hier was een eikel die zich ook zo gedroeg.
Maar je moest beseffen dat hij dat van zichzelf wist.
Dat we allebei die eikel uitlachen.
Ik doe geen Vegas-act.
In Vegas betaal je 15 dollar om binnen te komen.
Je betaalt entree, gaat zitten en de openingsact is meestal een zanger.
Hij is goed, houdt de vaart erin.
Je verstaat niks, maar dat geeft niet, omdat hij zo amusant is.
Goedenavond, dames en heren.
Gordijn omhoog, lichten aan
Mag ik u voorstellen aan de band.
Frank is een vriend van me.
Sammy Davis Jr., ook een vriend van me.
Heel fijn om hier te zijn.
O, de haai bijt
Steve Martin, ik ben ook een vriend van me.
Fijn om hier te zijn.
En nu is het tijd voor een dansje. Daar gaat ie.
Sammy kwam op. Je kreeg automatisch steun.
Ik wist me geen raad. Wij waren thuis geen knuffelaars.
Moest ik hem omhelzen?
Dat waren de grappigste vijf minuten sinds tijden.
Echt heel grappig.
Ik voelde me een eenzame pionier van die nieuwe vorm van comedy totdat...
11 OKTOBER 1975
Live vanuit New York op zaterdagavond.
Ik zag Saturday Night Live en dacht: nee, hè.
Ik wil...
je vingertoppen voeren...
aan de veelvraten.
Iemand anders deed het ook.
Ik wist dat hij voor Smothers Brothers schreef...
en ik schreef voor Laugh-In.
Die twee speelden een partijtje football.
Later zagen Lily Tomlin en ik hem ergens in LA, geloof ik.
Hé man, wil je wat shit roken? - Nee, ik wil geen marihuana.
Marihuana? Dit is stront.
Ik was in die tijd heel naïef.
Mensen die zeiden: 'Wil je snuiven?' En ik zei: 'Prima.'
Ik dacht: mij ontgaat hier iets.
Wij deden diepe politieke satire.
En Steve deed dat niet.
Het programma was immens populair.
Het liep als een trein.
En ik trok wel publiek, maar was toch behoorlijk underground.
Ik wilde mensen die het zeker konden. Steve was een risico.
Dames en heren, Steve Martin.
Maar risico's zijn als zuurstof. Dan voel je dat je leeft.
Ik kan me maar een paar keer herinneren dat ik vlak van tevoren dacht:
wacht maar tot ze dit zien.
Meestal was het: hopelijk gaat het goed.
Ik zal nooit vergeten hoe fijn het was om daar te zijn. Maar goed, verder nu.
Sorry, hoor.
Goed...
Zijn we begonnen? Oké, oké.
Ik open graag altijd met iets wat onmogelijk is.
Daarom ga ik deze kruk in m'n longen inhaleren.
Verdorie. Oké.
Dit zie je niet vaak.
Dit is Fikkie-flex, de digitale waakhond.
En nu spelen we Jeopardy 1999.
Nee, even...
Ik weet nog dat ik dacht: wauw, met anderen.
Wat is je lievelingsland? - Dalmatische Eilanden, Joegoslavië.
Het zuidelijke of iets meer landinwaarts?
Vlak boven de 30e breedtegraad.
Ik had 15 jaar alleen gewerkt.
En nu doe je een sketch en kijk je iemand in de ogen.
En je ziet ze glanzen, zoals jouw ogen glanzen. Dat voelt zo goed.
De banjo is een vrolijk instrument. Vrolijk is fijn voor een komiek als ik.
Bijvoorbeeld...
O, moord en doodslag En leed en smart
Nog één banjonummer en dan gaan we verder met het programma.
Mag ik een close-up van m'n vingers?
Dave? Dave Wilson, de regisseur.
Ik wil met een close-up beginnen.
Dat hadden we bij de generale toch afgesproken? Sorry.
Dan doe ik iets anders.
Maakt mij niet, begrijp je wel?
Het is alleen zo dat als je denkt dat je iets krijgt...
je als professional van je à propos raakt.
Sorry dat ik een beetje boos kijk, maar dat ben ik ook.
Want het is pijnlijk, snap je?
Het is pijnlijk voor de toeschouwers om te zien hoe ik als artiest...
het podium opkom en niet dat beetje steun krijg van de crew achter de schermen.
Nou, sorry hoor.
Sorry dat ik boos ben.
Het spijt me.
We zijn zo terug na de reclame.
De maandag erna deed ik een optreden.
Vijftien minuten. - Bedankt.
Ik vroeg hoeveel mensen er zaten en hij zei: 'Zevenduizend.'
Ik zei: 'Wat?'
Het was alsof ik door een golf werd overspoeld.
'Er is wat veranderd.'
Zo houden.
Telelens. Dubbele whisky.
Ken je hem? Van de Tonight Show.
Ik kom Steve Martin verleiden.
Hij arriveerde halverwege de jaren 70 met de energie van een flitslicht.
Dit ging leuk worden.
TOPBANAAN VAN BANANENLAND
Ik ben een zwerver. - Goed zo, Steve.
Een van de meest verfrissende komieken van nu is Steve Martin.
Hij noemt zichzelf een wilde, gekke vogel op het podium.
De Tsjechische broers sloegen aan.
We zijn twee wilde, gekke vogels.
Ik vergat ze weer.
Maar de volgende keer zei Danny: 'Laten we ze terughalen.'
Maar toen de sketch begon, hoorden we...
We wilden de show zien.
De rij bij het theater ging het blok rond.
Ik dacht: hij opent toch niet voor iemand?
Maar toen zag ik mensen met konijnenoren en besefte ik dat het voor hem was.
Het is leuk dat mensen in het publiek amateurpijlen door hun hoofd hebben.
Dit is het professionele model.
Made in Germany, 150 dollar.
Maar dat is mij best.
Want ik ben een wilde, gekke vogel.
Je beleeft vast mooie tijden.
Steve krijgt nu staande ovaties. Dat krijgen komieken niet vaak.
Het afgelopen halfjaar is het ontploft. En daar ben ik heel dankbaar voor.
Het verbaast me ook, maar ik ben er natuurlijk heel blij mee.
Nu hebben we pas plezier.
De grootste verandering in deze zalen...
was dat ik het publiek nog steeds mee naar buiten nam.
Maar ze stonden tussen het verkeer en op auto's, dus dat kon nu niet meer.
Het werd letterlijk te gevaarlijk.
Ik had het eerder over de drugsgrap.
Ik doe dat niet graag, want daar komen geruchten van.
Maar ik ben gestopt met drugs en haat mensen die ze wel nemen.
Ik neem af en toe één drug. Misschien heb je ervan gehoord.
Het is iets nieuws.
Het is iets waar je klein van wordt.
Ongeveer zo groot.
Vertel eens over je album. Zijn de grappen voorbereid?
Het is spontaan. Elk album is anders.
Verdraaid. Hoeveel zijn er uitgebracht?
Ik heb er een miljoen opgenomen. Allemaal anders.
Steve Martin. Let's Get Small.
Dit zijn grappen om te lachen die je thuis kunt draaien.
Precies.
Als ik bij me thuis zit met vrienden, dan zegt iemand op een gegeven moment:
'Willen jullie small worden?'
M'n broer nam al z'n albums voor Saturday Night Live op.
Voor de Tonight Show, en ze deden twee jaar niks.
Je mag niet rijden als je small bent.
Maar ik reed laatst en dacht: waarom niet?
Dus ik reed zo.
Ik heb in m'n hand het eerste platina comedyalbum aller tijden.
Voor platina moet je er een miljoen verkopen.
Het is een eer dat er zoveel verkocht zijn, maar het is ook raar...
dat er een miljoen gekken rondlopen.
Er zijn er wel meer, maar die anderen zijn er nog niet achter.
Tegen z'n verwachting in...
verkocht hij negen miljoen albums.
EINDELIJK!
DE HOTSTE KOMIEK VAN AMERIKA
Hoe ziet je dag eruit? Je begon met Good Morning, America.
Dan vliegen we naar Washington, DC.
Twee shows in Kennedy Performing Arts.
In Kennedy Center vroeg ik de promotor: 'Hoeveel verdien ik nou?'
Hij zei: '25.000 dollar.' Ik zei: 'Wauw, geweldig.'
Hij zei: 'Je tweede show is meer.'
Dan komen we hier terug en gaan we, ik geloof naar Boston morgen.
We doen 50 steden in 60 dagen.
Hoeveel mensen zijn er? Twee, vier, zes...
acht, tien, elf, twaalf, dertien...
zestien, zeventien...
Die gast aan de bar. Dat is achttien.
Zal ik langer doorgaan of... Nee, ik denk het niet. Dat zou belachelijk zijn.
Steve Martin was al uitverkocht voor de reclame was afgelopen.
In restaurants hoorden we mensen z'n stukjes nadoen.
Ze vonden het leuk om ergens bij te horen.
Het was een cultureel fenomeen.
Ik krijg vrolijke voeten.
We gebruikten geen projector, niks.
Maar die 20.000 mensen snapten het.
Op het laatst was het zo...
dat het materiaal minder belangrijk werd dan de aard van de act.
Dat je tot aan je vingertoppen aan het spelen bent.
Elke beweging telt dan.
Er is geen beweging te veel.
Je dirigeert het publiek.
Oké, ik wil...
Hij trok 60 uitverkochte zalen in 1977.
Vorige maand trad hij solo op voor 9000 fans in het Anaheim Convention Center...
niet ver van waar hij opgroeide, in Garden Grove.
Ongeveer 17 jaar geleden verkocht ik gidsjes aan de overkant, in Disneyland.
Een van de grootste genoegens is niet om terug te komen in een limousine.
Het is om oude vrienden te zien en net zo te zijn als...
Hier is een van je oude vrienden. - Echt? Afvoeren.
We zaten een keer op de veranda van z'n huis in Aspen.
En hij zei: 'Dit is je ware.
We hebben goede comedy geschreven.
We hebben een goede fles wijn en een prachtige zonsondergang.
Wat wil je nog meer?'
Ik weet nog dat ik dacht: ik wil wel meer.
Ik wil een vriendin.
En je liefdesleven?
Ben je getrouwd? Ben je hetero? Ben je gek?
Stel dat ik ga trouwen en zeg:
'Ik ga drie maanden op tournee. De groeten.'
Ik ben gewoon nooit thuis.
Dat is de mythe over artiesten. Dat je veel vrouwen ontmoet.
Ik ben negen dagen in de stad en heb geen tijd om iemand te ontmoeten.
En één nacht is niks.
Je moet iemand leren kennen en verliefd op iemand zijn voor je...
ze gebruikt en vernedert.
Mag ik je kussen?
Ja, hoor.
Fijn.
Dat onthou ik voor de toekomst.
Ik krijg ook de indruk dat je behoorlijk privé bent.
Niemand komt in de buurt van Steve Martin.
Terwijl je personage is van, 'Ik ben gek en wild.
Ik ren zonder broek achter een hond aan.'
TANDPASTA NAGELLAK
Als je goed boert in zaken...
dan je zit achter een groot bureau met uitzicht.
Als je het maakt in de showbizz, rij je op een olifant.
Ik sprak Carl Gottlieb en die zei:
'Als een tv-acteur binnenkomt, zegt iedereen:
"Hoe gaat het." "Ik vond zus of zo heel goed."
Als een filmacteur binnenkomt, zegt iedereen...
Dat vond ik wel leuk. Dat heb ik onthouden.
Steve, zet je leven op de rit.
Je hebt een filmaanbod gehad.
O, ja?
Wat voor aanbod?
Van stand-up naar film is slim.
M'n beste optreden ooit is de volgende dag verdwenen.
Wow. Verdomme.
En ik moest ervoor naar Florida vliegen.
Bij een film mag ik zeven takes doen. De goede blijft eeuwig bewaard.
En de film gaat naar Florida.
Uitstekende keuze. - Die is niet je eerste film.
Ik zat in Gone with the Wind.
On the Waterfront.
Ja? - Streetcar Named Desire.
En nu The Jerk.
Het begon als Banana Boulevard. Over iemand die niet meekan...
gek wordt en in Bananenland terechtkomt.
Ik had 17 versies. Maar ze waren niet te maken.
Ik had het geschreven. Twee andere schrijvers, Carl Gottlieb van Jaws...
De vissenfilm.
en Michael Elias, een comedyschrijver.
Ik geef interviews over m'n roman, maar iedereen vraagt naar The Jerk.
'Wat is je lievelingsscène? Hoe was het om met Steve te werken?'
Ik wil m'n boek verkopen.
Hij haat deze blikjes.
Weg bij die blikjes.
Waar gaat het over?
Toen ik de gemonteerde versie zag, had ik geen idee waar het over ging.
Hier zitten ook blikjes in.
Ik vroeg het een vriend.
Die zei: 'Het gaat over de naïefste persoon die ooit geleefd heeft.'
Meer blikken.
Sterf, klootzak.
De populaire komiek Steve Martin maakt de overstap naar het witte doek...
met zijn filmdebuut The Jerk.
Het was meteen een hit.
WERELDPREMIÈRE
Steve was nerveus, maar liet het niet merken.
De eerste regel: 'Laat ze je niet zien zweten.'
Op het podium wist ik: ik ben nu een kat.
Wow, geef hier.
Of ik ben R. Crumb.
Ik had altijd het gevoel dat de act is wat jij ervan maakt.
Moet het slim zijn, dan kan dat, maar dom kan ook.
Parodie? Ook dat kan.
Dat zijn goede plaatsen daar.
Het is al begonnen.
Ik vond 't leuk om achter hem te lopen...
om de reacties van mensen te zien.
'Shit, dat is Steve Martin.'
Je trekt meer publiek dan Fleetwood Mac in dezelfde theaters.
We vergeten dat Steve in de jaren 70 een popster was.
Hij was de eerste komiek die in stadions optrad.
Dat was heel vreemd.
Het zorgde bijna voor paniek.
Hij was z'n halve leven alleen geweest.
Het grootste optreden was drie avonden in het Nassau Coliseum.
Vijfenveertigduizend.
Je hele leven is top. - Dan kan het alleen maar bergafwaarts.
Kalm, of er gebeuren ongelukken. - Kun je m'n sigaret signeren?
De omvang van het publiek was geen probleem, maar die manie.
Ik ben teleurgesteld dat er niet meer fotografen zijn gekomen.
Zo, ja.
Ik dacht dat ik nog comedy deed.
Maar ik was gastheer op een feest.
Nu spreken we de eed van de non-conformisten uit.
Ik beloof anders te zijn.
Ik beloof uniek te zijn.
Ik beloof niet anderen na te praten.
NOU, SORRY HOOR.
Zo rond '75, '76 was er een moment dat ik mezelf heel erg grappig vond.
Rond 1980 was het nieuwe er wel af.
WAAROM BEN IK EEN WILDE, GEKKE AANKOOP?
Je belt een dj op en zegt: 'Hallo.' En dan zeggen zij...
Als ik vlieg, doen de stewardessen jou steeds. Bij wijze van.
Ze doen van 'wilde, gekke vogel' en dan 'Nou, sorry hoor.'
Het is zo grappig als ze dat doen.
Wil de echte Steve Martin opstaan?
Hij was er zelf niet, maar wel ruim honderd Steve Martins in spe.
Maar dat is mij best, want ik ben een wilde, gekke vogel.
Nu hebben we pas plezier, hè jongens?
Nou, sorry hoor.
Sorry, hoor.
Ik scheur z'n gezicht eraf.
Even een ernstige vraag.
Dat is je ernstige houding.
Ben je nu je dik verdient gelukkiger dan toen je je bestaan bij elkaar scharrelde?
Over het algemeen. - Geld maakt niet gelukkig.
Ik weet wat je bedoelt, maar even serieus. - Dat meen ik echt.
Geluk is niet te koop.
Je hebt nog steeds dezelfde persoonlijke problemen.
Heb jij... - Die kun je niet afkopen.
Heb jij persoonlijke problemen? Die we kunnen bespreken.
Sinds het begin van ons gesprek heb ik in m'n broek geplast.
Hier en nu?
Geeft niet.
Ik zat een keer in de kleedkamer en z'n vader was er.
Steve komt binnen na een perfect uur en vijf minuten.
En z'n vader zegt: 'Weet je wat er mis was?'
Ik ben maar gegaan.
Er was niks mis met dat optreden.
Ik wil iets speciaals doen.
M'n ouders zitten in het publiek en ik wil ze voorstellen.
Ze zijn al m'n hele leven m'n ouders.
Een gezin was geen doel voor mij.
Ik had nooit zo meegekregen dat dat iets fantastisch was.
Ik weet niet of ik me goed uitdruk.
Het is voor veel mensen zoiets vanzelfsprekends, maar niet voor mij.
Ik hou die lach niet lang meer.
Aan de ene kant voel je zoveel liefde om je heen.
Maar het voelt niet zoals je je had voorgesteld.
Het roept nervositeit op.
Ik vroeg: 'Ben je niet helemaal opgetogen naderhand?'
En Steve keek me aan en zei: 'Nou, nee.'
Ik dacht: wat ongebruikelijk voor een artiest.
Ik voelde me afgezonderd en eenzaam.
Je kunt letterlijk niet naar buiten.
Je hebt geen tijd voor jezelf, behalve als je eenzaam en alleen bent.
Snap je?
Je eigen stilte is er niet voor jou.
Je wilt dat mensen je aardig vinden, maar het laat je ook koud.
Je denkt algauw dat je het om de verkeerde redenen doet.
'DIT ALLES... ALLEEN VOOR MIJ'
In Vegas zijn de achterste tafels verlicht. En er was er een leeg.
Later zei een vriend die ook komiek is: 'Misschien kwamen ze niet.'
Maar het maakte me ook een beetje verdrietig.
Ik wilde niet dat het bergafwaarts zou gaan.
Ik heb dit niet nodig. Ik hoef geen spullen.
Ik heb jou niet nodig. Ik heb niets nodig.
De act was eigenlijk conceptueel.
Toen men het concept eenmaal begreep, was er geen verdere ontwikkeling.
Ik was een doodlopende weg ingeslagen.
Stand-up werd voor mij een op hol geslagen trein.
Van de andere kant kwam de filmtrein aangesneld.
Ik moest me van de stand-uptrein op de filmtrein werpen.
Ik dacht: ik kan opnieuw beginnen en een nieuw persoon zijn.
In augustus 1980 besloot Steve z'n tournee.
Hij was de grootste komiek aller tijden.
Hij heeft z'n act nooit meer gedaan.
Een act bouw je op. Het klikte pas na vijftien jaar.
Waarom stopte je niet? - Te dom.
Eh, nee dus.
Helaas gaat dit verhaal nog verder.
Vertaling: Edward Rekkers