Woodstock '99 bugün sona eriyor.
Güneşin çarptığı, terlemiş çeyrek milyon insan mücadele veriyor.
Woodstock 1999'un üçüncü gününe hoş geldiniz.
Dün tatmin edici ve olaylı bir gün geçirdik.
Birçok sorunuz olmalı.
Dün gece hayranlar yapım kulesinin parçalarını kırdı.
Woodstock yetkilileri bunu önemsiz gibi gösteriyor
ama birçok kişi yaralandı ve tedavi edildi.
Woodstock 1999 sona geliyordu.
Pazar günü olan basın konferansı işi iyice gıcıklaştırmıştı.
John, Limp Bizkit performansında neredeydin?
Sorumluluğun ne kadarını alıyorsunuz?
Kaç güvenlik görevlisi var?
Dün gece sahada 200 bin çocuk vardı. Harika vakit geçirdiler.
John Scher olanlar hakkında hoş bir resim çizmeye çalışıyordu.
Oraya çıktığında hikâyeyi kontrol etmesi gerektiğini biliyordu.
Harika müzik yapıyorduk ama belki 50 kişilik
ahmak bir grup sorun çıkardı.
Ezici pozitifliğe odaklanalım derim.
Ama basın, artık işlerin ters gittiğini görüyordu.
Olan her şeyi görmüştüm. Kuş bakışı kameram vardı, şiddetliydi.
Tehlikeliydi, düşmancıldı.
Ve sorun çıkaran bir sürü çocuk vardı.
Kötü muamele gören, yaralanan insanlar vardı.
Bunları geçiştiriyorlardı
ama işler daha da kötüye gidecekti.
Pazar, üçüncü gün. Son gün.
Tanrım.
MTV SUNUCUSU
Sahaya geri dönmek çok içtiğin bir gece sonrası
çirkin bir yabancıyla aynı yatakta uyanmak gibiydi.
"Ne yaptım ben?" dedim.
İnanılmaz Grace
Sesi ne kadar tatlı
Benim gibi bir zavallıyı kurtardı…
Pazar sabahını Willie Nelson açsın istedim,
dini bir deneyim gibiydi.
Cennetteydim.
Ama şimdi bulundum…
Yanlış ev.
Kördüm ama şimdi görüyorum
Pazar günü karşılaştığım insanlar yorgun ve tükenmiş görünüyordu.
Bu anı onlarla paylaşalım.
Pazar gibi mülteci kampı olmuştu.
Haberlerde görülecek türdendi.
Çadırlardan bir şehir, çöpler. Çok iğrençti.
Çok kötü kokuyordu, temizlenecek yer yoktu.
Çünkü artık o an duş önündeki sıra çok uzundu.
İnsanlar çok kızdı, boruları kırdı.
Nehir gibiydi.
Duşlarla pis portatif tuvaletlerin karışımı gibiydi.
Birçok kişi bunun bok olduğunu farkında değildi.
Woodstock'a gelmek ister misin? Boka gir!
Evet!
Güya su şişelerimizi doldurabilecek yerler olacaktı
ama ya su iğrençti ve kahverengi akıyordu ya da bozuktu.
Suyu açın!
Musluklardan gelen su…
Renkli. Kahverengi demek abartı olur ama renkli.
Sağlık departmanındaki işim su tedariğimizin halk için
güvenli olmasını sağlamak.
Etkinlik devam ederken
bölgeden içme suyu numuneleri aldık
ve laboratuvara yolladık.
Pazar sabahı laboratuvara gittim.
İnkübatörün kapağını açtık.
Koku neredeyse bayıltacak gibiydi.
Numunelere baktılar ve çoğu kirliydi.
Oradaki ücretsiz tüm içme suları
dışkıyla kirlenmişti.
İnsanların bunu içtiklerini,
vücutlarına sürdüklerini düşününce…
Kâbus gibi.
Evet! Hayat böyle işte! Evet!
Pazar sabahı uyandım.
Boğazım çok ağrıyordu.
Dudaklarımda uçuk vardı. Dilimde, diş etimde, ağzıma ülser vardı.
Yiyemiyordum, içemiyordum. Zor konuşuyordum.
Vinsan anjini adında bir şey olduğunu öğrendim.
Pis içme suyu içmekten yani.
Woodstock'un böyle olmaması gerekiyordu.
Çok güzel bir şey olacağını sanıyordum.
Eşyalarımızı topladık ve 13.00 civarında
oradan çıkmıştık.
Birçok insan gidiyordu.
Herkes yorgun, tükenmiş,
yürüyecek hâli yok.
Woodstock 1999'dan Carson ben.
Konser henüz bitmedi.
Gördüğünüz üzere birçok araç
ve kamyonet konserden uzaklaşıyor.
Nereye? Gösteri henüz bitmedi.
-Gidiyoruz. -Niye?
-İçerisi çok pis. -Çok pis.
Çok yorulduk. Sıcak bizim aklımızı aldı.
Yine yoldayız
Yine yola koyulmak için sabırsızlanıyorum
Sevdiğim hayat Arkadaşlarımla müzik yapmak
Yine yola çıkmak için sabırsızlanıyorum
Pazar günü bıkmıştı millet.
Kimsenin parası da kalmamıştı
ve fiyatların yüksekliği de saçma derecedeydi.
SICAK PİZZA
Birçok satıcıda stok yoktu.
Kalan birkaçı da saçma sapan fiyatlar istiyordu.
Her şey aşırı pahalı ama her yerde öyle.
Mecburuz. Stok var.
Bir şişe su dört dolardan beşe çıktı.
Hatta üçüncü gün bir şişe su 12 dolara çıkmıştı.
YAPIM OFİSİ
Pazar günü kalabalıkta negatif bir enerji vardı.
İnsanların iyimser olduğu tek konu
Woodstock etkinliğinin sonunda özel bir şey olacağı
yönünde yayılmış olan dedikoduydu.
Kapanış belli mi?
Resmî son şov Red Hot Chili Peppers'ın.
Pazar gecesi böyle kapanacak.
Sonda bir sürpriz daha olacak.
Şimdilik gizli kalsın.
Söylenti buydu.
Chili Peppers'tan sonra biri çıkacaktı.
Soruşturduğumda
Prince'in geleceğini öğrenmiştim.
Guns N' Roses geri dönüyormuş.
Ofisteki personelin bile kimin geleceği yönünde teorileri vardı.
Bir dedikodu Bob Dylan'dı.
Bob Dylan mı geliyor?
The Grateful Dead.
The Rolling Stones.
Michael Jackson dedikoduları vardı.
Sonuna kadar dayanmak için iyi bir sebepti.
16.16
Pazar öğleden sonra kalabalık çok heyecanlıydı.
Biraz sakin kalmaya çalıştık
ve Jewel, bunu çok iyi sağladı.
JEWEL, EVLEN BENİMLE
Woodstock'tayız millet.
Kulisteyken kalabalığı izliyordum
ve sahnenin nasıl olacağını anlamaya çalışıyordum.
13 şarkı var.
İnsanların odağını çekebilmek için doğru şarkı kombinasyonlarını
oluşturmaya çalışıyorduk.
Çamuru anlattılar mı?
Herkese atılıyor.
Sheryl Crow'a da atıldı.
-Kişisel algılama yani. -Hep algılar.
Biliyorum.
Jewel!
Dünyaya tek bir şey söyleyebilsem Hepimizin iyi olduğu olurdu
Barikata dönmüştük ve sanırım o an
kırılma noktama yaklaşmıştım.
Otobüse atlayıp eve döneceğimiz anı bekliyordum.
Jewel geldiğinde ortamın havası değişmişti.
Ortam gerçekten değişmeye başlamıştı.
Tam belirtmek zordu
ama kalabalık her an patlayabilir gibiydi.
Tahmin edilmez, tuhaf bir enerji vardı.
İşler ters gidiyor. Gitmeliyiz.
Jewel karşınızdaydı.
Direkt olarak sahne arkasındaki otobüse bindik.
Devam edin beyler. Devam. Hadi.
Ona biraz rahat verin.
"Vay canına, bu farklıydı" dedirtiyor.
Ve gittik.
Fark edilir bir öfke vardı
ve bu artık sadece genç erkeklerin aşırı testosteronundan ibaret değildi.
Sanırım herkes kızgındı.
Çocuklar tedirginleşiyordu.
Çöp, sıcak, pahalılık gibi şeyler canlarına tak etmişti
ve bir şey yapacaklardı.
Cehennem kapısının girişi.
Günümüz dünyasında bu festivali TikTok'ta, Snapchat'te,
Instagram'da yerden yere vururduk
ama o zamanlar bunlar yoktu.
Çocukların yapabileceği tek şey personele ve mekâna tepki göstermekti.
Duvarı indiriyorlar.
İnanılmaz bir şey.
Yıkın duvarları!
Yıkın!
Yıkın! Devirin!
Tarih yazıyoruz millet!
Yaşasın!
Canlarına tak etmişti.
Çocuklar yeter dedi.
18.35
Bazı eleştirmenler vardı.
Kalabalıkla baş edemeyeceğimizi söylemişlerdi, ettik.
Güvenliğin işe yaramayacağını söylemişlerdi, yaradı.
Şimdi de bazıları temizleyemeyeceğimizi söylüyor ama temizleyeceğiz.
Pazar gecesi harika bir toplantıydı.
Görüntüyü bulursunuz belki.
İnanılmazdı. Çocuklar süperdi. Harikaydı, mükemmeldi.
Mutluyuz. Her şey yolunda. Zorlu bir olayla karşılaşmadık.
Beyefendi, duvarların yıkıldığını farkında mısınız?
Bence dış duvardan harika bir hatıra olacağı için
insanlar dayanamayıp yıkmıştır diye düşünüyorum.
Woodstock'tan bir yadigâr.
Neler olduğunu görmüş, yeterince insanla konuşmuştum.
Palavra atıyorlardı.
Şu an bölgede yaklaşık 150 bin insan var
ve eğleniyorlar.
Belediye başkanı oradaydı. Birbirlerini tebrik ediyorlardı.
O noktada mükemmel hissediyordum.
Erken bir başarı ilan ediyorduk.
Bence işin içindeki herkes için, haberini yapanlar için
unutulmaz, heyecan verici bir konser oldu.
Bir soru şöyleydi: "Ne hissediyorsunuz? Başardınız."
"Üç saat daha var" dedim.
İşlerin iyi gideceğine eminim.
Michael'ı yeniden buraya davet etmek istiyorum.
New York merkezinde sizi ağırlamak
ve rock and roll'u göstermek çok isteriz.
Tüm o yetkililer bizi yeniden davet etmek için sabırsızlanıyordu.
Muhteşem bir etkinlikti.
Teşekkürler. Harikaydınız, çok sağ olun.
Oradan harika hissederek çıkmıştım.
19.45
Woodstock 1999, fırtına geliyor.
Michael ile John iyimser kişiler.
Onlar için her şey olumluydu.
Ama biz gergindik çünkü bir gece önceki
felaketi görmüştük.
Ama şov devam edecekti.
Olumlu düşündük, sağduyunun galip geleceğini umduk.
The Chili Peppers işini yapıyor.
Çılgın ve delice.
Çıkmak üzereydik. Bitiş yakındı.
Red Hot Chili Peppers çıkmıştı.
Flea çırılçıplaktı
ve doğru hatırlıyorsam
seyircilerin çoğu da çıplaktı.
Hepimiz vakit ayırabiliriz Hoplayıp zıplamaya
Çünkü zirvemdeyim Kuzeyde doğdum
Eğlendirmeye yeminliyim
Chili Peppers mı?
Belirsizdi.
Artık savaşa girmişsiniz gibiydi.
"Savaştan çıktık" diyorduk.
Pazar gecesi yapım ofisindeydim.
Red Hot Chili Peppers konseri sürüyordu.
Toplam dört saat falan uyumuştuk.
Çok yorgunduk.
Hepsi bayıldı.
Çok uzun süre, çok çalıştılar.
Çok yorgunum, telsizlerle ofisimde oturuyorum.
Birden Lang ile Scher'in olduğu
yapımcı kanalından ses geldi.
Sahnedekiler, duyuyor musunuz?
100 bin mum dağıtacaklardı.
Of be.
Vay canına.
Patronumla birbirimize baktık ve…
Mumcu adam Michael.
Tamam mı? Mumcu o.
Bunu hiç bilmiyordum.
The Chili Peppers performansının sonunda
mum ışığı seremonisi planlamıştık.
Columbine daha birkaç ay önceydi.
Silahlı şiddet konusu Amerikan toplumunda kendine yer bulmaya başlamıştı.
Silah karşıtlığı davasını yürütebileceğimizi düşünüyorduk.
Amacımız en sonda geceyi aydınlatmaktı.
Festivalin tam zirve noktasında bu mumlar,
silahlı şiddete karşı bu neslin
tepkisinin en büyük göstergesi olacaktı.
Mum ışığı seremonisi hakkında bir bilgim yoktu.
Direkt telsizden söyledim.
"Olmaz, itfaiye iznimiz yok."
Ne oluyor bilmiyorum.
John Scher, sesimi kesmemi ve telsizi kapatmamı söyledi.
Köylüler sakin. Her şey yolunda. Bizi dert etmeyin.
İşin komik tarafı şuydu, günler önce yanıcı eşyalar toplanmıştı.
Şimdiyse tam tersini yapıp insanlara mum yakın diyordunuz.
Sahnenin kenarındaydım.
Flea'nin çıplak kıçı üç metre ötemdeydi.
Gerçekten üç metre falan.
"Under the Bridge"i çalmaya başladılar.
Bazen bir partnerim yokmuş gibi geliyor
Sonra birdenbire
herkes mum tutmaya başladı.
O günkü gibi hissetmek istemiyorum
Beni sevdiğim yere götür Sonuna dek götür
Hissetmek istemiyorum…
Mükemmel bir görüntüydü.
Işık, kalabalık boyunca, yüz binlerce insanın
elinde yayıldı.
Evet, evet
Sarıl bana, hayır, evet
Asıl Woodstock gibiydi çünkü Woodstock herkesi bir araya getiren
barışçıl, mutlu şey olmalıydı.
Barış bebeğim, barış.
Ama işler öyle olmadı.
Üç gün boyunca hayvan muamelesi görmüş
bir kalabalığa ateş vermek
akıllıca değildi.
Uzakta, yangına benzer bir şey gördüm.
Birbirimize dönüp "Eyvah" dedik.
Doğu Sahnesindeki güvenlik konuşuyor. Konseri durdurun.
Sahnenin kenarındaydım.
Çok endişeliydim.
Önce biri zarar görecek diye korktum.
Sonra, bunun haberlere çıkacak bir sorun olduğunu biliyordum.
15-15 Canlı'ya hoş geldiniz.
Ana sahnede yangın çıktı.
Konser, az önce durduruldu. Orada ne oluyor tanrı bilir.
İlk günden beri ekstrem bir konser oldu.
Hemen itfaiye aracı lazım.
Endişem, bu ana yangındı.
Böyle kontrolsüzce şeyler daha çok kaosa yol açabilir.
Sakin olun, sorun…
Sahada itfaiyemiz vardı.
Michael, itfaiye istasyonuna gitmek için sahneden inmişti.
Ben sahneye çıkmaya karar verdim.
Görüyorsunuz, bu şovun parçası değil. Bu ciddi bir problem.
İtfaiye istasyonundan gelip bu yangını söndürmeleri gerekecek.
Herkes iş birliği yaparsa…
Michael telsizle beni aradı, çıkmadıklarını söyledi. Korkuyorlardı.
Buraya dönün.
Çıkmak istemediklerine inanamıyordum.
Yanlarında olacağımı söyledim.
Siktir çekilmesi gerekiyordu.
İşleri bu.
Yangın çıkmış.
Çık ve söndür!
Sonra kuliste Anthony Kiedis ile konuştum.
Bize yardım et, kalabalığı sakinleştir dedim.
Ama "Beni dinlemezler" dedi.
Diyecek bir şey bulamadım.
Ha siktir, Kıyamet filmi gibi olmuş.
Yapalım mı?
İşte bu!
İstek üzerine çaldığı ilk şarkı, Jimi Hendrix'in anısına
"Fire" idi.
Ateşinin yanında durayım
The Chili Peppers çalarken
daha çok yangın çıkmaya başladı.
Kızım, ateşine bir gireyim
Ateşinin yanında durayım
Sonra bir tane daha, bir tane daha.
Red Hot Chili Peppers!
Red Hot Chili Peppers konseri bitirdi
ve herkes özel bir sanatçı bekliyordu.
Daha çok!
Çok heyecanlıydık.
Ama bam, gösteri bitmişti.
Umarım eğlenmişsinizdir. Biz eğlendik, sizi ağırlamak güzeldi.
Eve giderken dikkatli olun.
Görüşmek üzere.
Enerjik durumdaki bunca insan hayal kırıklığına uğramıştı.
Tek yaptıkları büyük video ekranlarında Jimi Hendrix'i göstermekti.
Bence bu, artık bardağı taşıran
son damla olmuştu.
Kalabalık, bunu gidip mekânı yakmak için bir işaret olarak almıştı.
Yakın lan!
Yak gitsin!
Ellerine geçirdikleri her şeyi ateşe atıyorlardı.
Biraz daha odun!
Korkunçtu çünkü insanların çabucak kızgın kalabalık mantalitesine
kapıldığını görebiliyordum.
Normal yaşamlarında bunu asla yapmayacak insanlar
bunu yaptılar ve ortalığı yakıp yıktılar,
bu orman yangını gibi yayıldı.
Gökyüzü turuncu oldu.
Nereye baksanız yangın vardı.
Sonrası kargaşaydı.
Çatı yanıyor! Suya ihtiyacımız yok!
-Rome yanarken Hendrix çalıyor. -Tanrım.
Görüyor musunuz bilmiyorum ama gökyüzü turuncu.
-Evet. -Delice oldu.
Paniklenmişti.
Prodüksiyon treylerından çıkan çalışanların 15 yolculu araca
monitörleri, kuleleri falan fırlattığını görüyordum.
Hanoi'nin düşüşü gibi falandı.
-Buradan gidiyoruz. -Evet.
-Gidiyoruz. -Gitme zamanı.
Burası çok…
Bizden bu kadar diyorlardı.
Bizi otobüse bindirdiler.
Herkes, devam edin. Hadi.
Gidin.
Muhtemelen daha çok haber çıkardı ama
"Ne sizi ne başkalarını riske atmayacağız, gidiyoruz" dediler.
Woodstock 1999, elveda. Belki iyi de oldu.
Festival alanından çıkan ana yollardan birindeydik.
Biraz daha gidin.
Pencereden bakıyordum ve arabayla ilerlerken…
Ha siktir!
-Dostum, bu… -Çekiyor musun?
Tanrı aşkına.
Orada bir şey olacaktı ve bunu çekmeliydik.
Dukes of Hazzard gibi arabadan indim.
Gidiyoruz. Her yer yanıyor. Şuna bak!
Yaklaşıyoruz.
Aksiyona doğru koştuk.
Herkes kaçıyordu, biz gidiyorduk.
Ne olacağını bilmiyordum.
Şunu çek.
İşler kontrolden çıkıyor!
Ne oldu lan böyle?
Bu inanılmaz bir şey. Sineklerin Tanrısı gibi.
İnsanlar kuleyi itiyor.
Bu kuleyi yıkmaya çalıştıkları çok belliydi.
Kule yıkılmak üzere.
Gıcırtılar duyuluyordu.
Dikkat, kule yıkılacak.
Hayır!
Aman tanrım!
Kulelerden sarkan insanlar vardı.
Maymunlar Cehennemi gibiydi.
Bir sürünün parçası olunca
hayvan gibi olursun.
Ve tüm bu insanlar
hayvan gibi davranıyordu.
Tek amaçları üstümüzden para kazanmaktı ve sinirlendik.
90'larda bir isyan durdurulmaz.
Helikopteri uzaklaştırın. İsyan başlatıyorsunuz.
Hava trafiği kontrol kulesinden olanları izliyorduk.
Adamlarınızı çekin.
Sağlık personeli göndermeden önce bölgeyi koruma altına alın.
Artık acil bir durumdu.
Ölüm bekliyordum. Ezilen, saldırılan, öldürülen insanlar.
Hayatlar tehlikedeydi.
Bana destek lazım.
Ağzıma sıçılıyor.
Buraya gelin!
Prodüksiyon ofisinden "En kötüsüne hazırlanın"
diye çağrı geliyordu.
"Barikat kurmaya hazırlanın."
Bu asi çocuklar, Doğu Sahnesi önündeki ateşle
dans etmekten bıkmıştı.
Öfkelerini ve yıkımlarını diğer festival bölgelerine yönelttiler.
Ki maalesef taşeron köyü de karşılarına çıktı.
Burada kalın, güvende kalın.
Telsizden daha çılgınca şeyler duymaya başlayınca
takımımla birlikte iki büyük taşeron çadırının oraya gittik.
Bazılarında 60, 70 bin dolarlık nakit para vardı.
Nasılsınız?
-İyi misiniz? -Evet.
Onlara ışıklarını kapatmalarını,
tezgâh önündeki perdeleri indirmelerini
ve dikkat çekmemelerini söyledik, burayı kapatıyorduk.
Bunu panik veya korku yaymadan,
sakince yapmaya çalışıyorduk ama içten içe altıma ediyordum.
Bir tür şarkı duymaya başladık
ve siyah bir bulut, asfalt üstünden bize geliyor gibiydi.
Dev bir kalabalıktı.
Rage Against the Machine'i söylüyorlardı.
"Siktir git. Seni dinlemeyeceğim."
Siktir git, seni dinlemeyeceğim!
Ha siktir!
Özgürlük!
Artık anarşi, kaos ve çete mantalitesi vardı.
İnsanlar CD kutularını kapıyordu.
Ben de oraya gidecektim tabii. Herkes yapıyordu.
Satıcı çadırlarının ortasında altı ATM makinesi vardı.
Kalabalıktan biri fark etti ve herkes donakaldı resmen.
Biri "ATM!" diye bağırdı ve tüm kalabalık koştu.
Para!
Durun. Şimdi ATM'leri parçalıyorlar.
Aman tanrım!
Artık Woodstock ile ilgili her şey
insanların yok etme listesine girmişti.
Geçtim. Size doğru geliyorum.
Personelin, çalışanların tamamı gelip ofislerde saklanmak istiyordu.
Dört telsizim de hiç susmuyordu.
Ofisimizde çalışanlardan birisi ana kapılardan birine geldi
ve barikatlamaya başladı.
Herkes "Bu nasıl bitecek?" diye düşünüyordu.
Patlama sesi duyduğumu hatırlıyorum.
Birkaç treyler yanıyor!
Treylerların yandığını gördük.
"Oraya gidelim" dedik ve koşmaya başladık.
Bir sıra kamyon vardı. Her birinde de benzin deposu vardı.
Bu şey patlarsa birçok kişi yaralanır.
En öndeydik. İşte bu, dedim.
Sonra birden.
Ha siktir.
Bom diye patladı!
Bom!
Festival alanının ortasında bomba patlamış gibiydi.
Sonra bir tane daha.
Siktir. Bu iyiye işaret değil.
Amma ses çıkardık be orospu çocukları!
Sayım yapalım ve buradan gidelim.
Buna değmez.
Eriha duvarları yıkılmış gibiydi.
"Çıkmalıyız" dediğimiz an buydu.
Patlama duydum.
İnsanlar koşuyordu. Bu defa ciddi ciddi.
Sonra bir baktım, bom! Biri sopayla karnıma vurdu.
Kafamı kaldırınca maskeli bir herif gördüm.
Kıpırdayın!
Geri dönün. Geldik.
Eyalet polisleri geldi.
Çekilin. Eyalet polislerine bırakın.
Dev sopaları ve kalkanları olan
fırtına birlikleri gibiydi.
"Ha siktir" dedim.
Eyalet polisleri ortalığı toplayacak.
Toplanalım ve defolup gidelim.
Michael, paniğini asla göstermezdi.
Olanlar konusunda paniklediğine emindim.
Onunla dışarı çıktım. Ulusal Polis'in neler yaptığını
kontrol edeceğini düşündüm.
Ne olduğunu anlamak için çıktım.
Düzgün bir hafta sonu berbat bitmişti bence.
Temizliğin zor olacağını düşündüm.
Satıcı köyümüze gitti
ve orada kaldığımız haftalarda onu hiç görmemiştim.
"Tanrım, Michael Lang'sin sen. Ben Colin Spear,
hep tanışmak istemiştim." dedim.
Ama kalıntıların etrafında dolandı. Bu kadardı.
Bizimle konuşmadı. "İyi misiniz?" bile demedi.
Pek umursamışa benzemiyordu.
Böyle bitmesi çok üzücüydü. Evet.
Ama olan oldu, hayat devam ediyor.
Üzücüydü gerçekten. Bu son gibi geliyordu.
Bir daha Woodstock olmayacaktı.
Michael?
Pilar, uzaklaş.
Başa çıkmanın en barışçıl yolu.
Harika.
Sanırım bence bu…
Sondu, evet.
PAZARTESİ
Sabahın 6.30'u.
Pilar "Anne, bunu görmelisin" dedi.
Onun arabasına binip etrafta dolandık.
Tanrı aşkına.
Savaş alanına benziyordu. Her yerde çöp ve duman vardı.
Sonra on iki traktör römorkuna denk geldik
ve "Pilar, Woodstock 1999
yakılıp kül edilmiş" dedim.
1969'dan beri festivalde olan Duke Devlin bizimle.
Nasılsınız?
Burada her alanda çirkinlik vardı.
Bu iş tamamen bitince bence Woodstock da bitecek.
Üzücü. Diyecek pek bir şey bulamıyorum.
Pazartesi sabahı haberler patladı.
Her yerde haber kanalları vardı.
Cep telefonu olmadığından
ailemizin endişeleneceğini biliyorduk çünkü olanları gördüler.
İsyanlar vardı ve çılgıncaydı.
Birçok kişinin bir şeyler patlattığını, ateş yaktığını gördük. Kimi ateşten atladı
ve bir şeyler attı. Çılgıncaydı.
Çok deli insan vardı.
Bir daha Woodstock olsa gelir misin?
Evet, kesinlikle. Kesin, hiç sorgulamadan.
Kulağa saçma geliyor. Korkunç bir deneyim olsa da eğlenceliydi.
Sevdiğim grupları görmüştüm.
Hayatımın deneyimiydi.
Hayatımda yaşadığım en iyi vakitlerdi ve 22 yıl sonra
muhtemelen hâlâ en iyisi.
Hiç kural yoktu. Ne istersem yapabilirdim.
Tam bir anarşi vardı.
Hayatımın en iyi dönemleriydi,
bunu deneyimlediğime sevinmiştim, çok iyi bir deneyimdi.
Hiç sorumluluk olmadan tam bir özgürlük vardı.
Ve bu tehlikeli bir ikiliydi.
Haberlerimizi toplamayı,
bilgileri aktarmayı, içerikleri yazmayı bekliyorduk
ama bu oldu.
Artık tüm gezegen buranın boka sardığını biliyordu.
Görüntüler her yerdeydi.
Woodstock 1999, New York taşrasındaki hafta sonu rock and roll'u…
…dün gece ters gitti. Hayranlar çadırlara, ekipmanlara
saldırdı ve…
Woodstock 1999, dumanlar altında…
Satış tezgâhları yağmalandı ve ışık kuleleri yıkıldı.
Rock and roll kutlaması, bir isyana dönüştü.
Ertesi gün ofise gittik ve bize gizlilik sözleşmeleri imzalatıldı.
Kimsenin medyaya konuşmasına izin verilmedi.
"Woodstock 1999 barış, sevgi ve müzik festivali olarak başladı
ama isyanla bitti.
İnsanların gördüğünden daha kötü ne söylenebilir ki?
Herkesin neyin nasıl olduğuna dair teorileri vardı.
Söylentiler yangın gibi yayılıyordu.
Merak ediyorum da yapımcılar
pazar gününe gelince şöyle mi düşündü:
"Şu an elimizde sadece büyük,
kısmen kontrollü bir rock festivali var.
Woodstock bu değil."
Sonra pazar gecesi, etkinlik sonrası ürün satışlarını
artırmak için mi bu Woodstock kargaşasını
çıkardılar merak ediyorum.
Bu saçmalık. Saçmalık yani.
Doğru değil işte.
Bu milenyumda basın toplantısını yapmak amacıyla…
Pazartesi sabahı son bir basın toplantısı yapıldı.
…organizatörümüz Michael Lang.
Selam.
Basın toplantısı planlanmamıştı.
Belli ki.
Risk daha yüksek olamazdı.
Woodstock markasının başı büyük beladaydı.
Bu sabah 5.30'a kadar dışarıdaydım.
Çok küçük bir grup insan gördüm.
Etrafta yangın çıkarıp insanları kışkırttılar.
Bu ifadeyi kullandığım için affedin ama birkaç şerefsiz sıçıp batırdı diye
koca bir kalabalığı kınayamam.
Yani hiçbir sorumluluk almadılar.
"Birkaç çürük elma" deyip geçiştirdiler.
Gözleri olan, görüntüleri izlemiş olan herkes binlerce çocuğun yağmaladığını,
asilik yaptığını, ateş yaktığını, mülke zarar verdiğini görür.
Rome, yanmıştı.
Ama asıl sorun, kimin isyan ettiği değildi.
Asıl sorun, niye isyan ediyorlardı?
Kültürel bir şey bence. Aramızda hep
anarşistler olmuştur, bazıları diğerlerinden
daha sert davranan insanlar.
Bence sorunlar sebebiyle olmadı. Bence enerjiden oldu.
Hafta sonu o kadar heyecanlandılar ki durmak istemediler.
Her şeyden daha çok istediler, bu deneyimden daha çok istediler.
Henüz bırakmaya hazır değillerdi bence.
Delilerdi.
Halkın bu büyümekten,
gerçek bir iş bulmaktan,
aile kurmaktan korkan
tiplerinden oluşuyorlardı.
İçleri kaygı doluydu.
Defol!
Festivalde ters gidenler nelerdi?
Tek kelime, aç gözlülük.
Kullanıcı deneyimi hiç umursanmadı.
Çocuklardan faydalanılıyordu.
Parayı alınca köpek muamelesi yaptılar.
İsyanlar aslında birçok şeyin birleşimi sebebiyle olmuştu.
Yüksek fiyatlar, sıcaklık, pis koku, yorgunduk ve sarhoştuk da.
İnsanların canına tak edince de
öfkelerine yenik düştüler.
O basın toplantısı hem benim hem katılan herkesin
ağzında kötü bir tat bıraktı.
Woodstock 1999'a veda ediyoruz.
İyi ki de bitti pislik.
Ama sonra işler daha da beter oldu.
Festivalden sonra
ofise döndüğümde telefonlarım çalmaya başladı.
Histerik bir anne
kızının tecavüze uğradığını söylüyordu.
New York Eyalet Polisi, geçen haftaki Woodstock Festivalinde
dört kadının tecavüze uğradığı iddialarını araştırıyor.
The Washington Post'a göre dedektifler tecavüz iddialarını araştırıyor.
Kriz müdahale ekipleri,
kimi tam sahne önünde birçok cinsel saldırı gördüklerini söylüyor.
Sonrasında kadınların tacize, hatta tecavüze uğradıklarını duydum.
Oradaki erkekleri düşününce, hiç şaşırmadım.
Bunu hak görüyorlardı.
Bunu ırkta, cinsiyetçilikte görüyoruz.
Sınıfçılıkta.
Senden iyiyim, o yüzden sana istediğimi yaptırabilirim kafası.
O zamanlar bunu kabullenip çeneni kapalı tutman bekleniyordu.
Kadınlara olan saldırı
ve tecavüz iddialarını sadece festival bitince duydum.
Kadınlara yapılan muamele gerçekten berbattı.
Sahadaki herkesten sorumlu olduğumuzu düşünüyordum.
Bu yüzden kadınların başına gelenlerden de sorumluyuz.
Ama gizlice olmuş, çadırlarda olmuş.
Biri sahne önünde olduğunu söyledi, hayal edemiyorum.
Woodstock aslında küçük bir şehir gibiydi.
Bence bu boyutta bir şehirde
muhtemelen daha çok tecavüz olurdu.
Tasvip etmiyorum, yanlış, berbat bir şey.
Keşke herkesi yakalasaydık, hepsini hapse atardım.
Ama orada 200 bin insan vardı.
Alanda yeterince ivme kazanmış,
dikkat çeken bir olay değildi.
Bunu yaşayan kadınlar için hariç tabii.
Bu saçmalık.
Woodstock 1999'da yeterli, düzgün güvenlik yoktu.
Ucuza kaçmaya çalıştılar.
Organizatör olarak bir etkinlik yapacaksanız
ilk sorumluluğunuz kalabalığın güvenliği olmalıdır.
Ama tamamen hazırlıksızlardı.
"Hadi, çeyrek milyon insanı toplayalım. Ne olacak bakalım." der gibiydi.
ARANIYOR MEME + LSD
Yaralananlar için kimse bahane bulamaz.
Kızlar da erkekler gibi eğlenebilmeli.
"Ben de" gibi akımlar Woodstock 1999'da gördüğümüz
korkunç hareketlere karşı direkt bir cevap olarak doğdu.
Birçok insan woke kültüründen yakınıyor
ama geçmişe bakınca artık bunu normal görmememiz güzel.
1999'da çocuktuk.
Ama artık yetişkiniz, ebeveynleriz.
Kızlarımın yaşarken böyle şeyleri normal görmeyecekleri
için mutluyum.
Kim olmak istemediğimizi öğrendik.
Tekrar bu deliliğe düşmemizi engelleyecek
sınırlar ortaya koyduk.
MEMELERİNİ GÖSTER!
WOODSTOCK 1999 SANAT VE MÜZİK PANAYIRI
Woodstock 1999 benim için kaçırılmış bir fırsattı.
Bence 90'larda
çocukların kafa yapısı farklıydı.
Müzik için geliyorlardı.
Günümüzün sosyal sorunlarını kucaklayabildiklerini sanmıyorum.
Ama şöyle bir durum da vardı.
Kalabalıkta adiler vardı.
Bilet alanları sorgulayamazsın.
Olmaz.
Woodstock asla yok olmaz.
Woodstock 1969 kendi başına bir şeydi, büyülü bir şeydi.
1999 buna zarar verdi mi? Belki biraz.
BU RÖPORTAJI ÇEKTİKTEN ÜÇ AY SONRA
MICHAEL LANG VEFAT ETTİ
Peki.
Teşekkürler.
YENİ BİR WOODSTOCK FESTİVALİ PLANI YOK
Alt yazı çevirmeni: Anıl Çetinkaya