Toen ik bij ILM kwam, was het heel interessant.
De eerste indruk was: dit klopt niet.
Jullie maken Star Wars. Het was een enorm Hollywood-bedrijf.
Ik kwam daar en verwachtte allerlei lichten en actie en zo.
Het was net een tandartspraktijk.
De straat waar ILM zat, was Kerner.
Star Wars was een enorme hit.
Toen George het bedrijf hierheen verhuisde, wilde hij het rustig houden...
...zodat mensen niet wisten wat het was.
Op de deur stond: Kerner Optical Company.
Dat was een afleiding, zodat mensen niet dachten:
Ik zie geen Industrial Light & Magic. Ik zie geen Star Wars.
Ze lopen gewoon langs en gaan naar de autogarage.
Iets wat ik altijd kon zeggen als ik mensen rondleidde bij ILM...
...als je keek naar de vervallen staat van het gebouw, was:
We besteden al het geld aan de films.
We hebben geen glimmende, koperen deurknoppen.
Het komt op het scherm.
3. 'Er is geen weg meer terug.'
Ik kreeg een script voor Pirates of the Caribbean.
M'n eerste reactie toen ik het script zag, was:
O, mijn god, dit kan niet goed zijn.
Ik las het en het script was best goed. Toen dacht ik: hoe zit het met Hal?
Hij schoof het script over het bureau en er stond: Pirates of the Caribbean.
Ik dacht: het is een film gebaseerd op een pretparkattractie. Ik weet het niet.
yo-ho, yo-ho, piraat, dat wil ik zijn
Hoe maak je daar een verhaal van?
Strijk de vlag, kakkerlakken.
Laat je zijkant zien.
Ik dacht: oké, hier moet ik het mee doen.
Ik maak graag een film die niet zou moeten werken.
Daarin zit de magie. We weten niet wat er gaat gebeuren.
Hij schiet en steekt en vuurt wapens af.
Gores visie voor het project was onconventioneel, interessant en nieuw.
Na die eerste bespreking leek ik wel te zweven.
Het is een soort punkrock-western. Piraten zijn schurken.
Ze hebben een code, maar willen die best verbreken.
In een corrupte wereld is geen plek voor een eerlijke dief.
Dat aspect van de film greep me meteen aan.
Het genre bestond niet echt, dus het was heel leuk ernaar terug te keren.
Vuur.
Ik was opgegroeid met de klassieke films uit de jaren 40 en 50...
...met houten boten in een watertank in de studio en dat vond ik geweldig.
Nu had ik een script waarvoor ik een tank kon bouwen...
...en grote, houten boten en die kon ik filmen...
...zoals op het terrein van Paramount of 20th Century Fox.
Ik dacht: dit wordt leuk.
Hierachter hebben ze een muur van zo'n 1,20 meter gebouwd.
Heel sterk, bedekt met plastic en die vulden we met water.
We hadden piratenschepen van tien meter.
En voor die enorme sets hadden we vuurwerk nodig en modellen...
...en mensen met touwen die de schepen konden trekken en wind.
Heel opwindend.
Vuur.
Mag ik je iets laten zien?
Dit is je landschap.
John en ik hebben een vreemde band.
Mijn vader was kernfysicus en die van John ook.
Jaren later ontdekten we dat ze elkaar kenden.
Ik zeg meestal tegen John:
Ik heb iets nodig wat nog niet bestaat om iets te doen.
Die dynamiek wil je niet, dus die wil ik weghalen.
Je krijgt veel meer energie van zo iemand als hij wordt uitgedaagd.
Actie.
Een van de grote uitdagingen bij Pirates 1 was dat de piraten vervloekt zijn.
Als ze in maanlicht verschijnen, zijn het uitgedroogde skeletten.
Buiten het maanlicht zijn het acteurs in kostuum.
Actie.
Ze moesten overgaan van liveaction naar CG en terug.
Ik dacht: laten we het eerst filmen met de acteur...
...en dan alleen de achtergrond.
Dan haal ik weg wat weg moet en lossen we het zo op.
Onze schilderscrew werd daar heel goed in.
Ik kon het niet laten.
Het is belangrijk dat we begrijpen wat er gebeurt.
Vooral als Barbossa verandert in het maanlicht, als hij uitlegt wie ze zijn.
Het was een close-up.
We wilden dat shot eerst maken, want het zou een uitdaging worden.
Als dat lukte, zou het publiek het effect geloven.
Zo'n halve seconde nadat hij verandert in onze CG-skeletversie...
...zie je z'n echte ogen nog.
Dan knippert hij half en verandert het volledig in CG.
We hielden het stukje waar het publiek zeker naar staarde...
...iets langer aan bij de overgang van echt naar digitaal.
Ik zou maar geloven in spookverhalen, Miss Turner.
Dit is er één.
En het werkte echt.
Hal was begonnen als stop-motion-animator. Dat paste echt goed bij hem.
Ik ben voornamelijk opgegroeid op een ranch in Colorado...
...mijlenver van alles wat met film te maken had.
Daardoor voelde ik me sterk verbonden met Luke Skywalker...
...zowel wat betreft het fantasieverhaal van Star Wars...
...als het ver weg zijn van het lichtcentrum van het heelal...
...of wat Luke er ook over zegt.
Deze planeet is de verste van het lichtcentrum van het heelal.
Ik keek erg veel nachtfilms.
Horror, scifi, fantasy, mysterie...
...de meeste oude horrorfilms van Universal, alles van Ray Harryhausen.
Ik kreeg het idee animator te worden toen ik de originele King Kong op tv zag.
Ik vond het schandalig hoe Kong werd behandeld in de film...
...en vroeg m'n moeder te helpen met een brief aan de lokale tv-zender...
...die ik verantwoordelijk hield voor z'n dood.
In 1988 begon ik bij Will Vinton Studios aan klei-animaties in stop-motion.
Ze kregen succes, want ze mochten werken aan de California Raisins...
...die heel even populair waren in de jaren 80.
Uiteindelijk wilde ik naar de Bay Area komen en voor ILM werken.
Dus bij ILM komen vond ik geweldig.
We waren enorm fan van Ray Harryhausen en Jason and the Argonauts.
Maar de camera staat vaak stil en ze doen alsof.
We wilden de camera niet stilzetten.
We wilden de camera bevrijden.
Als er 70 personages verstrengeld zijn...
...je met de hand filmt en ze een choreografie uitvoeren...
...wil je het gevoel geven dat er geen plan is, dat je letterlijk reageert.
Zijn hoofd stuitert over de grond. Je wilt intuïtief reageren.
Dat was de grootste uitdaging.
De enige logische manier was de acteurs in kostuum filmen...
...en de bewegingen zo goed mogelijk nabootsen.
Maar dat proces was heel beladen en moeilijk en gevoelig voor fouten.
Soms, als de personages alleen skeletten waren, hebben we motion capture gebruikt.
We filmden het hier in de studio en enkele animators speelden de rollen.
Oké. Dat ziet er goed uit.
In een van de laatste maanden kwam Ray langs bij ILM.
Hij kwam bij mij zitten en ik liet hem wat shots van Pirates zien.
Hij glimlachte breeduit. Hij vond het geweldig en genoot ervan.
Voor wie is opgegroeid met Ray Harryhausen...
...en vooral mensen die daarna met stop-motion zijn gaan werken...
...bestaat er niets perfecters.
Toen Revenge of the Sith werd gemaakt, werkten jullie al digitaal.
Maar George ging steeds verder.
Ja, bij Revenge of the Sith werkten we echt veel met digitale dubbelgangers.
In dit shot moeten we een digitale Obi-Wan maken.
Hier voegen we de simulatie van de kleding toe.
We bedenken hoe de kleding zal reageren op de val.
En dit is het shot. Met een digitale stuntman voor Ewan McGregor.
George wilde altijd een stap verder gaan met z'n gevechten.
Revenge of the Sith had volgens mij meer zwaardgevechten dan de andere films.
Steeds als je iemand ziet springen of een salto ziet maken...
...is dat waarschijnlijk een volledig digitaal personage.
We hebben ook hoofden vervangen.
Er is een gevecht tussen Palpatine en Mace Windu...
...waarover Ian, hoe geweldig hij ook is, zei: Jongens, dit kan ik niet.
Hij kon niet zwaardvechten.
Ze lieten een stuntman vechten, maar toen leek het niet op Palpatine.
Dus we hebben een digitaal hoofd toegevoegd.
Dat waren wat grote innovaties die we hebben toegepast.
Het werd steeds grootschaliger.
Net als van Star Wars naar Empire naar Jedi.
Episode I bevatte iets minder dan 2000 shots.
Episode II had er iets meer.
En Episode III had volgens mij 2500 shots met visuele effecten.
Ik probeerde een techniek te bedenken voor alle scènes.
Dit is een heel beknopte collage van vroege ideeën voor Mustafar.
Naarmate we verder kwamen, werd het iets donkerder.
Het interessante is dat de modelbouwers nu iets bouwen...
...wat hierop lijkt op heel grote schaal.
Toen ik de storyboards voor Mustafar te zien kreeg...
Nu denk ik: We zeggen vaak groot en heel groot.
Mustafar was heel, heel groot.
Daar hebben we niet echt de juiste woorden voor.
Het moet eruitzien als de hel.
Daar komt Darth Vader vandaan.
M'n supervisor zei heel stellig:
We kunnen dit maken met computer graphics. We kunnen prachtige lava maken.
Ik had genoeg ervaring met simulaties van vloeistoffen...
...om eraan te twijfelen of we genoeg resolutie konden krijgen, genoeg details.
Scott Farrar had de film Congo gemaakt in de jaren 90.
Daarvoor hadden ze lava gemaakt met Methocel.
Dat was een goede manier van werken.
Ik stelde voor Mustafar te filmen als een grote miniatuur.
Volgens mij was de miniatuur 12 bij 9 meter.
Hij was net niet zo lang of breed als een tennisbaan.
Het was niet alleen een enorm beeldhouwwerk van enorme schuimblokken...
...maar het waren ook honderden van die grote bouwblokken.
We maakten de lavakanalen met bodems van helder plexiglas...
...zodat je doorschijnend Methocel kon gebruiken...
...en het van onderaf kon belichten om het te laten gloeien.
Ja. Dat is oranje.
Aan de zijkant stond iemand uit het zicht verbrande kurk erin te scheppen...
...in verschillende maten. Van 1 cm, 0,3 cm, 5 cm.
Als de lava naar beneden kwam, zat er dan zo'n zwarte korst op.
Hoe moet ik dit omschrijven?
Het is net een ballet. Alles moet samenkomen om die set te laten werken.
Ik vond dat het heel goed was gelukt.
George was er heel tevreden mee.
Het gaf de modelbouwers veel voldoening zoiets te maken...
...en dat George er zo tevreden mee was.
Dat ziet er geweldig uit.
Heel goed.
Na Revenge of the Sith was het afgelopen.
Er kwamen een tijd geen Star Wars-films meer.
In 2006 werd ik ontslagen, omdat het zo rustig was in de studio.
We wisten dat we ooit een nieuw ILM zouden opzetten.
De kans bij het Presidio kwam en ik zei: Laten we het doen.
Ik wilde een prachtige plek waar mensen konden werken.
Geen enkel visuele-effectenbedrijf kon het zich veroorloven zo'n gebouw te bouwen.
George heeft er veel geld in gestoken dat hij nooit terug zou krijgen.
Toen zij het zagen, wisten ze dat de oude werkwijze verleden tijd was.
We wisten niet wat er zou gebeuren.
Ze hadden een bespreking en we mochten terugkomen bij de praktische afdeling.
Toen hoorden we dat de praktische afdeling verkocht zou worden.
Hoe voelde dat? - Het brak m'n hart.
Ik had me altijd voorgesteld...
...dat ik tot m'n pensioen bij ILM zou blijven.
De verkoop van de modelwerkplaats was...
Het was het einde van een geweldig tijdperk. Er was geen weg meer terug.
CONCURRENTIE PROFITEERT VAN LUCAS' SPECIALE EFFECTEN
Toen ik bij ILM kwam, was ILM de enige in z'n soort.
GEORGE LUCAS VOORUITSTREVEND IN HIGHTECH
Lange tijd domineerden we de visuele-effectenindustrie.
Ik ben Jim Morris, algemeen directeur van ILM.
Dit zijn belangrijke personen.
Het voordeel van het feit dat ILM zulke getalenteerde mensen heeft en zo veel...
Waar ik ook werk, ik kom bijna altijd mensen van ILM tegen.
Als je kijkt naar alle visuele-effectenbedrijven die er nu zijn...
...zijn de meeste opgezet door mensen van ILM.
Het is grappig. Toen ik begon, zeiden we:
Ooit zal elke film de dingen nodig hebben die wij doen qua visuele effecten.
Later werd dat: Pas op wat je wenst.
Opeens was er volop concurrentie.
Wat mensen hadden eenvoudige CG gebruikt in reclames en zo.
We lagen nog steeds ver voor, maar we kregen wel concurrentie.
ILM werd gezien als het hoogtepunt, maar ook als de kampioen die je wilde verslaan.
LUCAS RAAKT IN SPECIALE-EFFECTENOORLOG
MEER VRAAG DAN AANBOD DIGITALE ANIMATORS
Veel bedrijven probeerden een plekje te kopen.
Ze boden mensen twee of drie keer wat ze op dat moment verdienden.
Geweldig voor hen, maar heel zwaar voor ons.
TECHNOLOGIE VOERT DRUK OP
Er werden wat mensen weggekaapt. Soms zijn mensen ontevreden.
Heeft iemand ooit geprobeerd je weg te kapen bij ILM?
Ja, er waren wel wat geïnteresseerden.
Ik heb een paar keer een aanbod gehad. Maar niets was zo aantrekkelijk...
...als hier zijn, bij deze befaamde faciliteit.
EFFECTENHUIZEN BINDEN STRIJD AAN
Wie waren de grote, nieuwe spelers? En merkte ILM iets van de concurrentie?
Er waren wat bedrijven die heel goed werden.
Vooral aan het begin van de 21e eeuw.
Er kwam heel goed werk uit.
Elk jaar werd het beter.
Ik zie Wētā als onze grootste concurrent.
Er zijn veel overeenkomsten in hoe we onze bedrijven en het werk benaderen.
Onder andere dat Joe Letteri het bedrijf runt.
Hij was senior supervisor effecten bij ILM voor hij naar Wētā ging.
Ik ben technisch directeur.
Ik ben verantwoordelijk voor hoe dingen er op het scherm uitzien.
Ik ging erheen om aan Gollum te werken...
...want hij was een favoriet personage uit de boeken.
Mijn lieveling.
Er waren wat revolutionaire aspecten aan Gollum.
Voor de geloofwaardigheid moest de huid eruitzien als huid.
We waren net een techniek aan het ontwikkelen bij ILM voor ik vertrok.
Subsurface Scattering.
Jij hebt geen vrienden.
Niemand mag jou.
Het licht gaat erin en verspreidt zich opzij.
Zo konden we Gollum zo levensecht laten lijken.
Voor prestaties in visuele effecten...
De Oscar gaat naar...
Jim Rygiel, Joe Letteri, Randall William Cook en Alex Funke...
...voor Lord of the Rings: The Return of the King.
Dank aan iedereen bij Wētā Digital voor die creatieve energie.
Het is grappig. Alles is topgeheim terwijl je aan de film werkt.
En zodra die uitkomt, praat iedereen erover.
Iedereen weet wat je hebt gedaan zodra de film uitkomt.
Het is zo'n kleine gemeenschap dat we die vriendschappen behouden.
We bouwen allemaal voort op elkaars werk.
Gollum maakte het wat makkelijker voor ILM...
...een digitale Davy Jones voor te stellen. En daarmee gingen ze een stap verder.
Dit is Davy Jones.
De eerste keer dat Gore met John en mij sprak over Pirates 2 en 3 met Davy Jones...
...zei hij: Ik heb een CG-personage. Hij komt veel in de film.
Hij wordt heel belangrijk. Denk daarover na.
Het zou zijn Gollum worden.
Al vroeg bedacht ik:
Wat als lang op de Vliegende Hollander blijven een soort vloek is, een ziekte...
...waarbij delen van de oceaanbodem op je gaan groeien...
...en het bezinksel van de oceaan onderdeel wordt van de personages?
Dat was leuk en schetsen maken van die personages was geweldig.
En we hadden de duivel zelf nodig, die over hen regeerde.
Ik haalde er een heel goede vriend en geweldige artiest bij, Crash McCreery...
...om Davy Jones te ontwerpen. Dat was tenslotte het uitgangspunt.
In Pirates 1 speelt Geoffrey Rush Barbossa...
...en hij verandert maar in een paar shots in een CG-personage.
Davy Jones zou in vrijwel elk beeld digitaal zijn.
Dus het ging minder om motion capture en meer om emotie-capture.
Je doet dit, maar dan steekt dit uit.
Dan lijkt het... - Ik snap het.
Bill Nighy zou Davy Jones spelen.
Hij wilde z'n uitdrukkingen niet opgeven. Het venster naar de ziel.
Hij wilde niets opgeven in z'n acteerwerk.
Dat was een uitdaging voor John en het team.
Hoe gaan we om met de tegenstrijdigheid van visuele effecten en de acteur?
Jij zult toekijken.
We wisten dat we een geweldige acteur hadden.
We wilden dat hij op de set met de andere acteurs zou acteren...
...en dat dat acteerwerk in de film zou komen.
Het moest robuust zijn, draagbaar en weinig ruimte in beslag nemen.
Hal Hickel vroeg:
Als ze continu CG zijn, kunnen ze alles dragen, toch?
Kunnen we markering aanbrengen...
...om het technisch nauwkeuriger te maken en minder arbeidsintensief?
Ze kwamen terug met het IMocap-systeem.
Verdorie.
Mijn kostuum is een heel aantrekkelijk, grijs trainingspak.
Iedereen heeft acteurs gezien in die grijze pakken...
...met reflecterende balletjes erop.
We hebben een iets ander pak bedacht. Het had banden in plaats van balletjes.
Het ging erom hoe we de bewegingen zouden vastleggen.
Nauwkeurig ontworpen markeringen waardoor ze...
...de positie, houding en omvang van alle gewrichten konden terughalen.
Daardoor konden de camera's op elke gewenste manier worden bediend.
Ze konden op elke gewenste manier worden belicht.
En we konden in een halve meter water staan in een lagune...
...of op het dek van een schip in de stromende regen.
Iedereen kon negeren dat we visuele effecten gebruikten...
...de film opnemen en de rest kwam later.
Gelukkig hadden we Bill, die over de set kon lopen in een spandex pak...
...vol met stippen en met stippen op z'n gezicht.
Je kon hem een tekening van Davy Jones laten zien en hij zei: Oké. Dat ben ik.
Plots voel jij je een tijdreiziger in pyjama.
Hij verrichtte geweldig werk.
Bill deed geweldige dingen met z'n kaak.
Hij deed gekke dingen en z'n personage heeft niet eens 'n kaak. Alleen een baard.
Maak de kist open. Ik moet het zien.
De grootste opgave was de baard van zo'n 40 tentakels.
Die moest constant leven.
Hij heeft een eigen wil...
...dus tijdens het acteren draaide hij rond als een octopus.
Ze draaien om elkaar heen, botsen tegen elkaar aan...
...reageren op hoe z'n lichaam beweegt, haken aan elkaar vast en raken weer los.
Interessante doorschijnendheid. - Is het te veel?
Lijkt hij niet te veel op kwetsbare calamari?
We hebben veel met ons team gesproken over:
Hier is hij opgefokt. Hier is hij terughoudend.
Hier krult het. Nu denkt hij na.
We konden het onmogelijk handmatig doen.
We waren nu nog bezig geweest als we dat hadden geprobeerd.
Er moest een automatische procedure voor zijn...
...zodat de baard dat automatisch kon doen in het shot...
...terwijl de animators de animaties van het gezicht en het lichaam toevoegden.
Ik vind dat we veel verbeteringen hebben aangebracht.
Wordt het zacht voor het naar Orlando gaat?
Er is geen plan B.
De simulatie-engine die we maakten voor z'n baard, moest werken.
Dat bezorgde me letterlijk veel slapeloze nachten tot het werkte.
En toen het werkte, was het magisch. Het werkte perfect.
Dat was echt van een hoger niveau.
Al die dingen samen lieten het lijken alsof het helemaal geen CG was.
Het leek alsof hij letterlijk dat personage was.
Ik vervloek je, Jack Sparrow.
De Oscar gaat naar...
John Knoll, Hal Hickel, Charles Gibson en Allen Hall...
...voor The Pirates of the Caribbean.
Pirates 2 kwam op een heel interessant moment...
...qua films en visuele effecten.
Het was het begin van de 21e eeuw...
...en het publiek reageerde vrij negatief op visuele effecten.
Dat verzette zich er bijna tegen.
Door de ontzettend snelle uitbreiding van mogelijkheden...
...wat visuele effecten betreft...
...verloor het publiek z'n verwondering, waar we juist van afhankelijk zijn.
Ze vroegen niet meer: Hoe is dat gedaan?
Ze zien het en zeggen: Tegenwoordig kunnen ze alles met een computer.
Dat project liet me zien hoe we het publiek weer versteld konden laten staan.
Ze dachten: ik weet niet wat ik zie. Is dat make-up? Dat kan niet. Wat is dat?
Dat gaf hun een sprankje verwondering terug.
Dank jullie wel.
Ik begon weer te geloven dat we als filmmakers en makers van visuele effecten...
...het publiek versteld konden laten staan.
Toen we aan de derde film werkten...
...zaten we met het probleem hoe je de vorige film overtreft.
We lanceren het. Hij draait zich om, close-up...
Ja. - En dan...
We moesten de trilogie afsluiten met iets heel bijzonders.
Eerst de lucht en dan raakt de eerste bliksemschicht de zee en...
Dan begint die te bewegen.
Met de twee schepen in de draaikolk...
...kon je weglopen en zeggen: Overtref dat maar eens.
Mooi om het zo in beeld te zien.
Maar je zag hen springen... - Gaan ze die kant op?
De uitdaging was het filmen op locatie.
Bij de eerste twee hadden we dat omarmd, maar dat kon niet meer.
We konden dit niet op zee filmen.
Dit is de grootste set met blue screen die ik ooit heb gezien.
Misschien is dit wel het grootste blue screen ooit.
We moeten veel pixels opvullen.
Maar ik ben geen fan van CG-water.
Water op die schaal en hoe het beweegt...
We bouwen dat nog steeds op uit drie of meer verschillende deeltjessimulaties.
Maar mijn probleem met watersimulaties is...
...dat een grote watermassa uiteenvalt in schuim.
En het schuim wordt een waternevel.
Je ziet altijd de lijnen ertussen.
Het is per definitie niet echt.
Dat verzoek werd John te veel.
Kun je een watersimulatie maken...
...die enorm is, maar ook uiteenvalt en schuim wordt...
...en waarbij het schuim een nevel wordt en dat in één simulatie?
Dat was veel lastiger dan verwacht.
We hadden eerder vrij goede simulaties van wateroppervlaktes gemaakt...
...en ik dacht: als we goed water op de voorgrond kunnen maken...
...en dat steeds kunnen herhalen...
...loopt het uit in een grote draaikolk...
...en regen en donder en gespetter.
Zodra ik de eerste versie daarvan zag, vond ik het er vreselijk uitzien.
Plan B was de draaikolk zelf maken als de grootst mogelijke simulatie...
...en dan alle details toevoegen op de voorgrond.
Gore vond het vreselijk.
Het was net een toiletpot. De schepen voelden als miniaturen.
Het voelde volkomen verkeerd.
Je denkt alleen: dit is niet echt.
Toen hadden we een plan C nodig.
Het schip aan de binnenkant gaat sneller.
Dat waren donkere dagen, want de tijd drong.
We hadden weinig tijd voor de postproductie en veel shots.
Ze proberen het geloofwaardig te maken.
John zei dat hij je flink liet werken. - Ja. Dat vind hij geweldig.
Die uitdaging doet hem goed.
Ik besefte dat ik eigenlijk alleen gaf om de oppervlakte van het water.
Wat als we de draaikolk plat maakten, als een pannenkoek?
Als de simulatie af was, konden we er weer een trechtervorm van maken.
Toen kregen we eindelijk genoeg...
...details en resolutie en was het groot genoeg naar Gores smaak.
Vuur.
Dat zit in de film.
Dat was plan C.
Gemaakt met die naderende deadline en veel slapeloze nachten.
We voegen alleen her en der nog wat gespetter toe.
Fantastisch, John.
Het is een vriendschap die voortkomt uit liefde voor avontuur.
We zijn daar nog nooit geweest. Laten we samen gaan.
Een effect is niet alleen spektakel.
Bij een spektakel word je niet het scherm en de ervaring in getrokken.
Je leunt achterover en...
Er is een enorme esthetische afstand tussen het publiek en de film...
...doordat het effect het publiek wegduwt...
...doordat het te groot is, te veel om te verwerken...
...te veel om alles goed te kunnen zien als iets wat emotioneel zinnig is.
Voor mij moet elk speciale effect...
...in mijn films emotioneel zinnig zijn.
Steven belde me een keer en hij wilde War of the Worlds maken.
Ik had de originele film gezien toen die uitkwam...
...toen ik zes of acht was en die vond ik geweldig.
Dus ik zei ja.
Een van de uitdagingen bij War of the Worlds was...
...dat Steven zei: We gaan deze film in acht maanden maken.
Voor zo'n enorme film is meestal anderhalf jaar nodig.
Hij zei: We doen het in acht maanden.
Toen ik dat hoorde, dacht ik: de tijd dringt. We moeten opschieten.
We begonnen te filmen in december en hij zou in juni of juli uitkomen.
We filmden in de kou op de rivier de Hudson.
Met -15 graden, midden in de nacht, voor een zinkende veerboot.
En overdag filmden we in New York...
...en de zon verdween om 16.00 uur achter de gebouwen...
...dus we hadden van 08.00 tot 16.00 uur. Alles zat ons tegen.
Maar daardoor was iedereen wel alert en volgens mij ook creatiever.
Het mooie aan het ontwerp van War of the Worlds was...
...dat de camera altijd was waar Tom Cruise was.
Dat gaf je als kijker het gevoel dat jij de hoofdpersoon was...
...en dat alles met jou gebeurde en voor jouw ogen.
De camera ging niet naar een plek waar jij niet kon zijn.
Dat kwam doordat twee geweldige filmmakers samenwerkten...
...om elk shot te bepalen.
Voorin.
Van wie is deze auto? - Stap gewoon in.
Er is een scène waarin Tom Cruise wegvlucht van de oorlogsmachines...
...die het gebied rondom hem opblazen en op de achtergrond zie je een enorme brug.
Die is gefilmd in een echte woonwijk.
Steven wilde dat de brug van achteren werd geraakt door explosies...
...en opkrulde als een schorpioenenstaart, wat een gaaf idee was.
Ik probeerde het en ik dacht: het ziet er kunstmatig en nep uit.
Wat als we het in delen doen, zoals bruggen ook worden gemaakt?
Je hebt een ligger tussen de pijlers. Die kan buigen en daar blijven hangen.
Dan komt de volgende los. Vind je dat goed?
Hij zei: Ja, dat werkt wel.
De brug is nu CG.
De huizen zijn modellen...
...die we aan de echte achtergrond hebben toegevoegd...
...en die het echte huis bedekken dat onbeschadigd is gebleven.
Er valt een tankwagen van de brug, een model van een meter of anderhalf.
We filmden het buiten in Marin voor het blue screen.
We lieten 'm vallen en hij explodeerde. Dat zijn ook weer wat elementen.
Het bestaat dus uit meerdere elementen die zijn samengevoegd...
...en het lijkt één lang shot waarin verschillende dingen gebeuren.
Volgende shot. Mooi. - Het zag er goed uit op de monitor.
Dennis is fantastisch.
Hij kan door ontwerpen heen kijken en tot de kern komen.
Je kunt hem allerlei prachtigs geven, maar hij zegt: Is dit ontwerp echt? Werkt het?
In één shot draait de camera rond het busje waarin Tom met z'n gezin rijdt.
Dat is binnen gefilmd voor het blue screen.
En het waren vier of vijf delen.
Delen van het busje werden losgetrokken en dan ging je naar deel twee.
Je ging zo ver mogelijk en stopte dan.
Dan kwam er een overgang, een onzichtbare overgang.
Er kwam een pijler door de auto...
...en daar ging het over op het volgende moment.
De achtergrond is de snelweg...
...met alle auto's die vaststaan en hij rijdt ertussendoor.
Dat is gefilmd op een echte locatie, op een afgezette snelweg.
Pablo Helman, m'n partner bij dat project, had er zes of acht camera's op staan...
...die in elke richting filmden en 360 graden lieten zien.
Als je dat samenvoegde, had je een naadloze overgang...
...die rondging tijdens de dialoogscène van tweeënhalve minuut...
...alsof je door de auto ging.
Wie valt ons aan? - Rachel. Je moet stil zijn.
Rachel. Hou je mond.
Je maakt haar bang. - Ik ben aan het rijden. Doe iets.
War of the Worlds was een hoogtepunt voor het bedrijf.
Het was een film die niet veel aandacht kreeg.
Maar als ik naar die film kijk...
...sta ik ervan versteld hoeveel ze konden doen met zo'n klein budget.
Dat was m'n favoriete film.
Hij had alles wat ik leuk vond.
Spektakel. Lange opnames. Het was onmogelijk.
En de scène in Newark, waarin de pod uit de grond komt...
Die was fantastisch.
Tom rent en mensen rennen mee, worden geraakt en veranderen in as.
Ik liet de kleding omhoogvliegen als engelen.
Zodat het een diepere laag kreeg.
Het zijn geweldige shots.
Daarna zei ik: Beter dan dit kan ik niet. Dat was officieel m'n laatste project.
We hadden in het verleden...
...wat conservatieve beslissingen genomen.
We hebben bijvoorbeeld Avatar afgewezen...
...nadat we vele maanden hadden geboden en hadden gezorgd voor groen licht.
Geen angst.
Je hebt lef.
Toen onze leidinggevenden hoorden...
...dat het misschien niet te doen was doordat het zo groots was...
...wilden ze dat risico niet nemen.
Maar we hadden een geweldige band met Gore Verbinski.
Hij had een geweldig idee. Rango.
Rango was een enorme klus. ILM's allereerste digitale film.
En het was heel eng.
Ik kan geen animatiefilm maken.
Ik kan 2000 shots samenvoegen en een verhaal vertellen.
En we hebben shots met visuele effecten gemaakt...
...volledig met de computer. Heel veel zelfs.
Ik wilde met ILM werken...
...omdat ik alles wilde nemen wat we van Davy Jones hadden geleerd...
...en vanwege Maya, Kevin, Hal en het team...
...iedereen met wie we een band hadden gekregen in dat proces.
Het had een financiële ramp kunnen worden.
Dit was een voorbeeld van hoe John Knoll, Hal Hickel, Jacqui Lopez en ik...
...en nog wat anderen, het bedrijf wilden laten zeggen:
Dit wordt geweldig en we willen er deel van uitmaken.
Dit was iets nieuws.
Rango was een volledig geanimeerde film.
Ik wilde heel graag aan dat project werken.
Als je een animatiefilm maakt, kun je het niet gaandeweg uitvogelen.
De story reel werd heel belangrijk.
Om die te kunnen betalen, gingen we naar mijn huis.
Zijn de fluxcondensators aan het faseren?
Zijn ze aan het faseren? - Ja.
Zeven artiesten gedurende 18 maanden.
We hadden een microfoon en een Mac...
...en we tekenden elk beeld van dat verhaal en bouwden de animatic op...
...zodat die precies liet zien hoe het moest worden uitgevoerd.
Het was een enorme verandering bij ILM.
Van shot voor shot naar: we vertellen een verhaal.
Bij visuele effecten werk je aan één shot zonder context.
Ik maak iets. Ik weet niet waar het terechtkomt.
Maar bij Rango mochten we zo niet meer denken.
We moesten echt heel anders gaan denken. Wat is de scène?
Gore wilde een familiegevoel creëren bij Rango.
Hij wilde de artiesten leren kennen en hen als individuen...
...opnemen in het filmproces en in de familie.
Zodat ze het gevoel kregen: we maken samen een film.
We hebben de scène lang besproken.
Waar komt het personage vandaan, waar gaat het heen, waar is het geweest?
Zodat elk personage dat een bar binnen komt, een achtergrondverhaal heeft.
Dat werd iets heel leuks voor de animators. Ze werden een familie.
Op dat moment zijn zij m'n acteurs.
En als die lui van Andromeda 5 hem niet terugbrengen...
...verkoop ik mijn ranch niet.
Wat doe je? - Wat doe jij?
Het was gewoon zo leuk.
Je kon de ontspanning zien: dit mogen we anders nooit doen.
We vertellen het hele verhaal.
De meeste andere afdelingen waren al jaren gefocust op realistische dingen.
Gelukkig verbond dit project van Gore geanimeerde personages...
...met een wereld die gestileerd was, maar toch heel echt aanvoelde.
Iets van hout zag er echt uit als hout.
Iets van verroest ijzer zag eruit als verroest ijzer.
Het was geen gestileerde, getekende versie.
Ik kwam erbij om het uiterlijk van het hele dorp Dirt vorm te geven...
...waar alle wezentjes wonen in de woestijn.
Wij als team kregen...
...zo veel referenties van Tim Alexander en zo.
Ze zeiden allemaal: There Will Be Blood. Gebruik die als referentie.
Een gloeiendhete, brandende zon. Het middaguur nadert voor de personages.
Alles moest er uitgedroogd uitzien.
Het landschap, de gebouwen, de personages, iedereen.
Al die details moesten we in het dorp verwerken...
...en het uniek maken, naar de visie van Gore en z'n team.
Maar we bleven details toevoegen en het werd onhandelbaar.
De lay-out-artiesten, animators en technische directeurs...
...konden er niets meer mee.
Een noodgeval midden in het project. We moesten een stap terug doen...
...en nadenken over manieren om het modulairder te maken...
...zodat dingen aan en uit konden...
...en elk model van het gebouw meer of minder details had...
...en we moesten aspecten van het landschap en de textuur aanpassen...
...zodat het gemaakt kon worden.
De stemopnames voor Rango waren heel ongebruikelijk.
Gore was liveaction gewend...
...en wilde niet dat z'n acteurs een voor een apart zouden opnemen.
Hij wilde dat ze het samen opnamen en zelfs...
We hadden zelfs rekwisieten en camera's om de scènes te filmen.
En je had soms het geluk dat mensen elkaars tekst zeiden.
Dat was heel goed. - Nee, ik stik.
Je hebt de kogel opgegeten. - Ik heb m'n rekwisiet opgegeten.
Daardoor kon Gore werken op de manier die hij gewend was.
Dat proces werd emotie-capture genoemd. Veel mensen hebben daarnaar gevraagd.
Emotie-capture was gewoon een grappige naam...
...voor acteurs op een lege set, die in kostuum idioot deden.
Dit is Madame Lupones troep toerende thespiënnes.
Wat is dat? - Thespiënnes.
Thespiënnes?
Het ging niet om animatie opnieuw uitvinden.
Het was werken op een manier die hij prettig vond, alsof het live was.
We braken niet elke regel...
...maar het was wel een hybride film met visuele effecten, modellen en animatie.
Ik vond al m'n werk aan Rango geweldig.
Het was geen standaard animatiefilm.
Het was een rare mix van een fotorealistische stijl...
...met een heel gestileerd uiterlijk en gevoel.
Het leek niet op Pixar, niet op een Disney-animatie...
...niet op Illumination, niet op DreamWorks.
Het was echt een op zich staand iets.
De animators bij ILM hadden die vaardigheden altijd al...
...maar kregen niet altijd de mogelijkheid.
En dat is de magie van Industrial Light & Magic.
We zijn allemaal vertellers.
Dit was het originele ILM.
Hier werd magie gecreëerd.
Toen George iedereen naar het Presidio bracht...
...bleef iedereen van de modelwerkplaats.
We bleven werken voor ILM en vele andere bedrijven.
We werkten aan Pirates of the Caribbean, Transformers. Allerlei dingen.
Maar de inkomsten daalden van 20 miljoen naar tien miljoen naar vijf miljoen.
Toen zei ik: Het is nu echt voorbij.
In 2023, 17 jaar na ILM's verhuizing naar het Presidio in San Francisco...
...werden de originele studio's en model- werkplaats aan Kerner voorgoed gesloten.
Hier heb ik veel herinneringen aan.
Hier hebben we zo veel gefilmd.
Het was zo leuk en nu organiseren we het afscheidsfeest.
Goed je te zien.
Ik zei een keer iets tegen George...
In 1978 was de artdepartment voor Empire Strikes Back in San Anselmo.
Op een dag arriveerde er een houten kist.
We maakten 'm open en zagen het witte, plastic Boba Fett-pak...
...dat Ralph en ik hadden ontworpen.
Ik zei tegen Jane Bay: Ik moet dit ergens kunnen beschilderen.
Ze gaf me een stel sleutels.
Ze zei: George heeft een gebouw gehuurd in San Rafael aan 3160 Kerner.
Het staat leeg. Kies maar een ruimte uit.
Afgelopen vrijdag filmden we het laatste interview...
...voor seizoen twee van de Light & Magic-documentaire...
...in deze studio.
Het lijkt me tijd om afscheid te nemen.
Het werk dat hier is verricht, door jullie en vele anderen voor jullie...
...zal eeuwig voortleven...
...op filmschermen en tv's, tot het einde der tijden.
Dit is echt heilige grond.
Ik wil alleen zeggen:
ILM Kerner, het was me een genoegen. Bedankt.
Het zit in ons DNA. Echt waar. Dat is de speciale saus.
We willen dingen steeds beter doen.
We willen veranderen en ons ontwikkelen...
...of het nu is hoe we het werk verrichten...
...of hoe we het managen...
...of hoe we met ons talent omgaan.
We willen op alle fronten vooruitstrevend zijn.
George wilde altijd een stap verder gaan met ILM.
Hij heeft een keer gezegd: ILM is opgezet om het onmogelijke te doen.
En er wordt ons steeds weer gevraagd het onmogelijke te doen.
Daar waren we heel trots op.
Het was echt iets cultureels...
...wat er bij ons ingebakken zat en dat zal altijd zo blijven.
Het is grappig. De meeste mensen denken bij George Lucas aan Star Wars.
En dat klopt. Hij is de maker van Star Wars.
Hij is de maker van Indiana Jones. Dat is duidelijk.
Maar in de industrie wordt hij meer gezien als vernieuwer.
Denk aan THX. Hij heeft audio in films radicaal veranderd.
Kijk naar niet-lineaire montage... Avid.
We draaien het een slag.
Daar zat George Lucas achter.
En Pixar komt voort uit Industrial Light & Magic.
Op naar de sterren en daar voorbij.
Nu wordt er veel gesproken over AI en realtime.
Ik ben benieuwd hoeveel verschil die technologieën zullen maken.
Het is vrijwel zeker dat AI een enorme rol gaat spelen in digitale effecten.
Veel werk zal volkomen anders worden benaderd dan voorheen.
Ik heb nooit het gevoel dat er een technologie of doorbraak is...
...die enorm veel verschil zal maken...
...in wat ILM zo speciaal maakt: de mensen.
Ik kwam hier 37 jaar geleden binnen en werd meteen welkom geheten.
Ik was deel van een geweldige groep van de grootste talenten die er waren.
Als ik goed keek hoe ze werkten, lette op wat ze deden en de juiste vragen stelde...
...dacht ik dat ik er uiteindelijk wel bij kon horen.
Aan iedereen die heeft geholpen deze plek op te bouwen...
...en de geweldige kunst te maken die hier is geproduceerd...
Dank jullie wel voor al jullie werk en dat ik er deel van mocht uitmaken.
Ik heb de best mogelijke opleiding gehad door voor die mensen te werken.
Ik wil iets terugdoen door hetzelfde te betekenen voor de volgende generatie...
...in de hoop dat zij nog veel verder kunnen komen dan ik ooit ben geweest.
Met dank aan de innovatieve tekenaars en producenten van ILM.
Vertaling: Mijke Smits-de Wit