Μητέρα.
ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ
ΒΑΣΙΣΜΕΝΟ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ "A GREAT IMPROVISATION" ΤΗΣ ΣΤΕΪΣΙ ΣΙΦ
ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΦΡΑΓΚΛΙΝΟΣ
Γιατί;
Μ' αρέσει η καλή ζωή. Μα είμαι πολύ τεμπέλης για να δουλέψω.
Και ιδού. Πολύ απλό.
Δεν σε μεγαλώσαμε έτσι εμείς.
Με συγχωρείτε, αλλά το κάνατε.
Έχεις ιδέα σε πόσο δύσκολη θέση βρισκόμαστε;
Ξέρω πως πρέπει ν' αλλάξω...
Θέλω να φύγεις από το σπίτι.
Κι αν σε ξαναδώ εδώ ή σε οποιοδήποτε άλλο ακίνητό μου,
θα βάλω να σε δείρουν και να σε αλυσοδέσουν.
- Αντίο, κύριε. - Πατέρα.
- Σας υπόσχομαι... - Αλλού τις υποσχέσεις σου.
Τι θ' απογίνω εγώ;
Δεν με αφορά.
Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε.
Δεν σκοπεύουμε να υποκύψουμε.
- Αρχικά, αναλωθήκατε με τον Καναδά. - Παραιτηθήκαμε του αιτήματος.
Εγώ όχι.
Τώρα διεκδικείτε τις όχθες του Μισισιπή.
Αν δεν δώσετε αποζημιώσεις, αναγκαζόμαστε να τις αναζητήσουμε αλλού.
Παραμένει το ζήτημα των υδάτων της Νέας Γης.
Δεν παραδίδουμε τον βακαλάο, κύριε.
Δεν σας ανήκει για να τον παραδώσετε. Εμείς τον παραχωρούμε.
Αυτή η τυραννία ήταν το αίτιο του πολέμου εξαρχής.
- Κύριε Τζέι. - Κύριε;
Μπορώ να σας ζητήσω να μην καπνίζετε;
Το βρίσκω ιδιαιτέρως αποπνικτικό.
- Το έδαφός σας... - Χώρα.
Πράγματι.
Η χώρα σας διατρέχει την ακτή του Ατλαντικού
μέχρι το νοτιότερο άκρο της Τζόρτζια.
Με ποιο δικαίωμα τη διπλασιάζετε
και διεκδικείτε εδάφη τα οποία ουδείς μας εδώ έχει δει ποτέ;
Με το δικαίωμα του έθνους που θα γίνουμε.
Ένας λόγος παραπάνω να περιορίσουμε το αντικείμενο της συμφωνίας.
Αν σκοπεύετε να μας παγιδεύσετε μεταξύ ωκεανού και Αλεγκένι,
πώς να το δούμε ως ειρήνευση;
Αν δεν αποδέχεστε όρια στα σύνορά σας,
πώς θα διασφαλίσουμε τα συμφέροντά μας στη Β. Αμερική;
Αυτά ακριβώς τα συμφέροντά σας είναι η βάση της ανησυχίας μας.
- Θα ήθελα κάποιος να μου εξηγήσει... - Κύριε Γκρένβιλ.
πώς, ως διά μαγείας, η Νέα Γη...
- Είστε τόσο απίθανα ζωντόβολο; - είναι και δεν είναι κομμάτι του Καναδά.
Αν κατείχατε έστω την πιο στοιχειώδη
- αντίληψη όσων προηγήθηκαν... - Ίσως βάσει ρύθμισης...
Για τ' όνομα του Θεού!
Δόκτωρ Φραγκλίνε.
Κύριε Όσβαλντ.
Μπορούμε να ολοκληρώσουμε με μια ακριβολογία;
Τι είδους;
Οι φίλοι σας στις Βερσαλλίες έχουν φτιάξει έναν χάρτη
λιγότερο γενναιόδωρο απ' ό,τι έχουμε προτείνει.
Αλήθεια;
Το γνωρίζετε. Κι εμείς το γνωρίζουμε.
Πώς το μάθατε;
Μέσω του παιχνιδιού στο οποίο εμπλεκόμαστε όλοι.
Είναι ωραίο να λες σε κάποιον ότι τον ξάφρισες ως απόδειξη ειλικρίνειας.
Κύριε Άνταμς, αφήστε τον να μιλήσει.
Εκείνοι σας θέλουν περιορισμένους ανατολικά των βουνών.
Τα υπόλοιπα θα πάνε στην Ισπανία και στους ερυθρόδερμους Ινδιάνους.
Για να μας ελέγχουν και τους δύο.
Δεν συμφωνείτε ότι θα κερδίσετε περισσότερα αν συμβιβαστούμε τώρα, εδώ,
παρά αν το μεταθέσετε στους Γάλλους;
Θα μας δώσετε τον Καναδά;
Δεν μπορούμε.
Θα παραιτηθείτε των αποζημιώσεων για τα κατασχεθέντα;
Αν κάνετε το ίδιο.
Θα εκχωρήσετε όλα τα εδάφη στις ανατολικές όχθες του Μισισιπή
και θα εγγυηθείτε τα δικαιώματα πλοήγησης στον ίδιο τον ποταμό;
Σύμφωνοι.
Θα μας παραχωρήσετε αλιευτικά δικαιώματα στην ακτή της Νέας Γης;
- Η ακτή είναι αδιαπρα... - Δώστε μας...
Δώστε μας τη συγκατάθεσή σας τώρα, χωρίς άλλη εμπλοκή του υπουργού Βερζέν,
και η απάντηση είναι ναι.
Δεν ξέρω.
Τι εννοείτε;
Εννοώ ότι δεν ξέρω.
Δεν ξέρετε αν θα πείτε το ναι;
Σωστά.
Πότε πιθανολογείτε να ξέρετε;
Δεν ξέρω να σας πω, αλλά ξέρω ότι δεν ξέρω τώρα.
Μάλιστα.
Ώρα για το δείπνο.
Κύριε Άνταμς. Ο κύριος Τζέι θα ήθελε να σας μιλήσει.
Σου φέρεται καλά, Μπενουά;
Ο κύριος Τζέι είναι εξαιρετικά νηφάλιος αφέντης.
Να μου πει να μην καπνίσω. Μεγάλο θράσος.
Αυτό θέλετε να μου επικοινωνήσετε;
Δεν είναι ο άνθρωπος που ήταν. Αυτό είναι σαφές, δυστυχώς.
Και τι θέλετε να κάνουμε γι' αυτό;
Το έχετε αποφασίσει ήδη εσείς.
Τη συγκατάθεσή μου δίνω.
Δεν σας συμπαθώ.
Αλήθεια;
Δεν μου αρέσει η αλαζονεία σας.
Δεν μου αρέσει η προσποιητή ταπεινοφροσύνη σας.
Δεν μου αρέσει το υποτιθέμενο πνεύμα σας,
με το οποίο αφοπλίζετε εκείνους που διακρίνουν την κιβδηλεία σας.
Δεν μου αρέσουν οι ελευθεριάζουσες διαθέσεις σας.
Απαράδεκτες σε κάποιον με τα μισά σας χρόνια,
αλλά οπωσδήποτε απωθητικές για κάποιον σε προχωρημένη ηλικία.
Δεν μου αρέσουν η έλλειψη ενδοιασμών σας, οι νόθοι απόγονοί σας,
οι προσωπικές σας συνήθειες, το ντύσιμό σας.
Απεχθάνομαι το αλμανάκ σας.
Ίδρυσα έναν σταθμό πυροσβεστικής στη Φιλαδέλφεια.
Κάπως θα μετρά αυτό.
Όλα όσα είπα
δεν είναι παρά ένας πρόλογος.
"...με υποχρεώνει να απαρνηθώ όλους όσοι αυτοαποκαλούνται πατριώτες
και να αποστρέφομαι την εξέγερση που παρανόμως υποδαυλίζουν.
Μα ο παππούς με έχει ξορκίσει να σιωπήσω και να μη διακινδυνεύσω τις προοπτικές του
όποια πλευρά κι αν αναδειχθεί νικήτρια.
Διότι, σε ταραγμένους καιρούς, συνετό είναι να δείχνεις κάτι και να είσαι άλλο,
ωφελούμενος όπως και να έχει, ή τουλάχιστον έτσι μου διδάσκει.
Ουδείς σοφότερος στην τέχνη της εξαπάτησης".
Επιτρέπεται;
Κάποια ευφυής απάντηση;
Τι σημασία έχει τι θα πω; Ήδη με δικάσατε και με τιμωρήσατε.
Ένας αθώος θα διαμαρτυρόταν.
Όπως κι ένας ένοχος.
Θα μπορούσα να σας καταστρέψω με αυτό.
Το επιθυμείτε καιρό τώρα.
Ιδού η ευκαιρία.
Δεν υπάρχει αμαρτία που να θεωρώ υπερβολική για εσάς...
εκτός της προδοσίας.
Σας ευχαριστώ. Υποθέτω.
Πώς σας φαίνεται η βρετανική πρόταση;
Είναι προετοιμασμένοι να δώσουν περισσότερα απ' όσα θα ελπίζαμε.
Τότε, γιατί διστάσατε;
Διότι...
υπάρχει αυτό που υποσχέθηκα κι αυτό που πρέπει να κάνω.
Τι λέτε να πουν οι Γάλλοι αν δεχτούμε;
Θα συμπεράνουν ότι ο λόγος μου δεν σημαίνει τίποτα...
και θα έχουν δίκιο.
Ποιο έθνος σκοπεύετε να υπηρετήσετε;
Βρίσκομαι εδώ για την Αμερική, κύριε.
Ποτέ δεν ενδιαφέρθηκα για οτιδήποτε άλλο.
Τότε, να κάνουμε την ειρήνευσή μας εσείς κι εγώ;
Να την κάνουμε.
Δεν με ρωτήσατε πώς ήρθε στην κατοχή μου αυτή η επιστολή.
Υποπτεύομαι ότι σας την έδωσε ο κος Μπάνκροφτ.
Σας το είπε;
Όχι βέβαια, μα είναι στη δούλεψη των Βρετανών.
Το γνωρίζατε;
Αρκετό καιρό τώρα.
Τον είχατε της εμπιστοσύνης σας.
Βρισκόταν εδώ και γνώριζε τα πιο ευαίσθητα ζητήματα.
Έχει σπείρει τη διχόνοια, προέβη σε πλαστογράφηση
και επιχείρησε να υπομονεύσει όλες τις δεσμεύσεις μας.
Πράγματι, μα επειδή κατά τα άλλα είναι συμπαθής τύπος,
δεν μπορώ να του κρατήσω κακία.
Θα επιστρέψω στο κατάλυμά μου τώρα.
Πάμε! Ζωηρέψτε, κοπρίτες!
Για τον δούκα ντε λα Βογκουγιόν.
Εμπρός! Ζωηρέψτε, αξιολύπητη μαρίδα!
Για τον βαρόνο ντε Ρομενβίλ.
Κάντε γρήγορα! Έρχεται!
Για τον μαρκήσιο ντε Καστρί.
Κόμης ντε Μονμπαρέ.
Καγκελάριος Μοπού.
Τι;
Προσπάθησε περισσότερο.
Τι θέλεις;
Έχω ένα μήνυμα.
"Τίγρη μου".
- Προσπαθώ να συγκεντρωθώ. - Όχι αρκετά, προφανώς.
"Ο αδελφός σας ίσως είναι ο βασιλιάς, μα εσείς κυβερνάτε εμένα".
"Οι επαρχίες μου, από Βορρά ως Νότο, είναι έτοιμες να καρποφορήσουν..."
Δεν είμαι υπεύθυνος για τα γραπτά κάθε γυναίκας.
Φτωχέ μικρέ μου.
Πόσο θα υποφέρετε.
Πάψε να χαζολογάς και παραδέξου την ήττα σου.
Ποια ήττα;
Των 20.000 λιβρών.
Τζογάρεις στο σκάκι;
Διόλου ευγενές.
Πολύ καλά!
Ας είναι.
Είκοσι χιλιάδες.
Τι πράγμα;
Όχι, τίποτα.
Ποιος είσαι εσύ;
Ο ταπεινός σας υπηρέτης, κόμη.
Γνωρίζεις καθόλου από σκάκι;
Λιγάκι.
Λοιπόν;
Τι προτείνεις;
Πάρτε τον στρατιώτη και...
Είναι άδικο.
Αυτό λένε όσοι χάνουν.
Το όνομά σας;
Γκιγιόμ Τεμπλ.
Κυρίες και κύριοι,
σας παρουσιάζω τον κύριο Γκιγιόμ ντε Τεμπλ.
Τον νέο μου...
υπουργό Παιχνιδιών!
Πώς είστε σήμερα;
Όπως με βλέπετε, κύριε.
Φοβούμαι πως οι διαπραγματεύσεις σας εξάντλησαν ανηλεώς.
Γιατί το λέτε αυτό;
Δεν επιθυμώ να σας προσβάλω.
Δεν έχω τέτοιες ευαισθησίες. Μιλήστε.
Τέθηκε μια πρόταση στην τελευταία μας συνάντηση.
Θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση.
Κι εσείς την αντιμετωπίσατε με...
σάστισμα.
Θεωρείτε πως δεν έχω σώας τας φρένας.
Ισχύει;
Ίσως, μα θα το μάθαινα τελευταίος.
Σας ευχαριστούν οι γρίφοι, κύριε.
Εγώ προτιμώ τη σαφήνεια.
Είχε μια ένσταση επί της διαδικασίας. Τίποτα παραπάνω.
Το συζητήσαμε και με βρίσκει σύμφωνο.
Κι εμείς οι δύο συζητήσαμε κάτι, απ' ό,τι θυμάμαι.
Και αυτό έχει επιλυθεί.
Πού βρισκόμαστε;
Με τέσσερα σημεία να διασφαλίσουμε.
Την ανεξαρτησία μας, τα σύνορά μας, τις αποζημιώσεις...
Και τον ιερό βακαλάο, ασφαλώς.
Ναι. Τον βακαλάο.
Θα ήταν καλύτερα να μιλούσε ένας εξ ημών.
Ποιος;
Θα χαιρόμουν αν ήμουν εγώ.
Δεν συμφωνώ.
Ορίστε;
Είστε πολύ ψυχρός, κύριε. Δεν μας εξασφαλίζετε καλή θέληση.
Ενώ θεωρείτε τον εαυτό σας...
Εγώ είμαι υπερβολικά θερμός. Ή έτσι μαθαίνω τουλάχιστον.
Φαίνεται πως απομένω εγώ.
Κάπου θα χρησιμεύει η υποτιθέμενη γοητεία σας.
Ήρθαν.
Θα μπορούσατε να μου ετοιμάσετε μια καρέκλα;
Προτιμώ να το κάνω σε καθιστή θέση.
Βελτιωθήκατε πολύ, δόκτωρ.
Καλύτερα από ποτέ, κύριε.
Τότε, ας ελπίσουμε ότι σήμερα θα γίνει η συμφωνία που όλοι επιζητούμε.
Ερχόμαστε με το ίδιο πνεύμα και ελπίδα.
Πού είναι ο κος Γκρένβιλ;
Πήγε για ψάρεμα.
Αναγνωρίζετε την ανεξαρτησία μας άνευ όρων;
Την αναγνωρίζουμε.
Τα όρια του έθνους μας θα είναι όπως ορίστηκαν
και θα εκτείνονται στις ανατολικές όχθες του Μισισιπή.
Σύμφωνοι.
Και τα δικαιώματα στον βακαλάο έξω από την ακτή της Νέας Γης,
παραμένουν, επίσης, σε εμάς.
Ακριβώς.
- Αναφορικά με συγκεκριμένα θέματα... - Υπάρχει μία εκκρεμότητα.
Είμαστε αμετακίνητοι στο ζήτημα των αποζημιώσεων.
Πρέπει να αποζημιωθούν οι πιστοί υπήκοοι του Στέμματος
που δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στο πείραμά σας.
Τότε, και οι αμερικανικές απώλειες πρέπει να αποζημιωθούν εξίσου.
Αυτό δεν είναι αποδεκτό.
Κύριε Όσβαλντ.
Δεν αποφασίζω μόνος εν προκειμένω, κύριε.
Και έχετε πολλούς λόγους να χαρείτε.
Ίσως.
Μα δεν θα πληρώσουμε για το προνόμιο της προσβολής μας!
Είμαστε πολύ κοντά, δόκτωρ.
Όχι, φοβούμαι, αρκετά κοντά.
Να προτείνω μια διακοπή;
Δεν είπατε ότι θα ήσασταν ανυποχώρητος σε αυτό το θέμα.
Δεν ρωτήσατε.
Θα προτιμούσα να υποχωρήσουμε με αντάλλαγμα περαιτέρω παραχωρήσεις.
Βάζουμε τη σκοπιμότητα πάνω από την αρχή.
Δεν θεωρείστε, γενικώς, πολύ αυστηρός από αυτήν την άποψη.
Τι ξέρετε για εμένα, κύριε, ή για τις αρχές μου;
Ξέρω ότι δεν είναι ώρα να συγχέουμε το άτομο με την πατρίδα.
Τι εννοείτε;
Η διαφωνία με τον γιο σας είναι δική σας υπόθεση.
Κύριε Τζέι.
- Θαρρείς πως θέλω να τον τιμωρήσω έτσι; - Η κρίση σας είναι θολωμένη.
Πάντα θεωρούσα παράλογες τις μονομαχίες, αλλά εσύ με κάνεις να αναθεωρήσω.
- Ούτε να σταθείτε όρθιος δεν μπορείτε. - Θα προσπαθήσω!
Κύριοι!
Θα ήθελα να προτείνω μια διατύπωση.
Μπορώ να σας ζητήσω να το επαναλάβετε;
"Ότι το Κογκρέσο θα προτείνει..."
-"Θα προτείνει ειλικρινώς". -"Θα προτείνει ειλικρινώς
στις πολιτείες να αναγνωρίσουν τους νομιμόφρονες ιδιοκτήτες
όλων των κατασχεμένων εδαφών και να προβούν σε αποζημιώσεις".
Ει δυνατόν.
Είναι μερικές σκόρπιες λέξεις που δεν κάνουν καμία διαφορά.
Μας δίνετε ένα λεπτό, παρακαλώ;
Δεν δύνανται να υποχρεώσουν τις Πολιτείες.
Τα μόνα που τους κρατούν ενωμένους είναι η επιθετικότητα κι η φορο-απέχθεια.
Είμαι ενήμερος για τη συνομοσπονδία τους.
Άρα, η συναίνεση είναι ανούσια.
Σημαίνει ότι ανακόπτουμε τους Γάλλους. Και γι' αυτό βρισκόμαστε εδώ.
- Τουλάχιστον θα κρατήσουμε τη Φλόριντα. - Θα παραχωρηθεί στην Ισπανία.
Πάμε να τελειώνουμε.
Πανάθεμα.
Δόκτωρ Φραγκλίνε, κύριε Άνταμς, κύριε Τζέι.
Μελετήσαμε την πρόταση περί αποζημιώσεων και την αποδεχόμαστε.
Και σας ευχαριστούμε για την κατανόηση.
Εφόσον είμαστε σύμφωνοι για άλλα ζητήματα,
μπορούμε να πούμε ότι εμείς οι πέντε, αυτήν τη στιγμή, έχουμε κάνει ειρήνευση;
Και βέβαια μπορούμε.
Τότε, κύριοι...
Ιδού η Αμερική σας.
- Θα πιείτε άλλο ένα, δόκτωρ; - Θαρρώ πως ναι.
Νόμιζα ότι δεν έπρεπε να πίνετε καθόλου.
Αν δεν μπορώ να πιω στην υγειά των Ηνωμένων Πολιτειών,
θάψτε με να τελειώνουμε.
Πίνω στο να μη μας πετάξει στη φυλακή το Κογκρέσο.
Ποιος θα τους πει ότι αγνοήσαμε τις οδηγίες τους;
Θυμάμαι ότι ήσασταν πρόθυμος να το κάνετε.
Θα τους ενημερώσω εγώ και μάλιστα μετά χαράς.
Λαμπρώς παραβιάσαμε μια τόσο αχρεία εντολή.
Έπρεπε να ατιμαστούμε προς τέρψιν ενός Γάλλου βασιλιά;
Γράψτε την επιστολή, κε Άνταμς, και μη μετριάσετε τη δριμύτητά σας.
Έχετε έναν απότομο, υπονομευτικό τρόπο, κύριε.
Θα το παραβλέψω για μία και μόνη φορά.
Πιείτε έστω μια γουλιά.
Τι έχετε εκεί;
Ένα ωραίο πόρτο.
Θα προτιμούσα λίγο μπορντό.
Μπορντό, λοιπόν. Κύριε Τζέι.
Γεμίστε το τουλάχιστον.
Να κάνουμε μια πρόποση;
Έχετε τον λόγο.
Στην αρετή, στην ειλικρίνεια, στην επιμόρφωση του λαού
και στο γράμμα του νόμου.
Δεν υπάρχει χώρα δίχως αυτά.
Ούτε θα μας αξίζει.
- Αμήν, κύριε. - Συμφωνώ.
Δόκτωρ Φραγκλίνε, ήμουν απότομος μαζί σας σήμερα και ζητώ τη συγχώρεσή σας.
Την έχετε.
Ωστόσο, πρέπει να ρωτήσω,
σκοπεύετε να το υπογράψετε αυτό,
δίχως περαιτέρω διαβουλεύσεις με τις Βερσαλλίες;
Πρέπει να το μάθει τουλάχιστον ο Βερζέν.
Αυτό είναι δική σας υποχρέωση.
Έχω έναν δικό μου άνθρωπο στο παλάτι.
Μη μου πεις τίποτα. Ο Λενουάρ.
Όχι. Κάποιος άλλος.
Ποιος;
Δεν ξέρω. Ήρθε από τις Βερσαλλίες.
Παίρνω το πρωινό μου.
Είναι επείγον λέει.
Μα ποιος τους βάζει μέσα; Δεν είμαι καν ντυμένος.
Λοιπόν, τι είναι τόσο σημαντικό...
Κύριε επικεφαλής υπουργέ.
- Τι ζητάτε εδώ; - Σας φέρνω κάτι.
Μήπως είδατε κάποιον απεσταλμένο από το παλάτι;
- Εμένα. - Τι;
Εγώ είμαι από το παλάτι.
Δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει.
Υπηρετώ τον κόμη ντ' Αρτουά.
- Από πότε; - Σχετικά πρόσφατα.
Και σας έστειλε εκείνος;
Όχι. Ο παππούς μου.
- Έστειλε τον παππού σας; - Ο παππούς με έστειλε.
Από πού γνωρίζει τον Αρτουά ο παππούς σας;
- Δεν τον γνωρίζει. - Τότε...
Ήθελε να παραλάβετε αυτό το αντίγραφο το συντομότερο.
Τι είναι αυτό;
Ο παππούς επιθυμεί να ξέρετε
ότι θεωρεί την ομόνοια μεταξύ Αμερικής και Γαλλίας άσβεστη
και ελπίζει να το συμμερίζεστε κι εσείς.
Σκύλας γιε.
Κόμη;
Κόμη!
Επέστρεψα από το Λονδίνο!
Κύριε επικεφαλής υπουργέ!
Συνάντησα απευθείας τον υπουργό Εξωτερικών.
Είναι πρόθυμοι να διαπραγματευτούν ξεχωριστά μαζί μας.
Εξέφρασε σαφώς...
Τι είναι...
Μα...
Αυτό είναι...
Ο Φραγκλίνος μάς υποσχέθηκε.
Μας έδωσε υπόσχεση...
Μας πήδηξε.
Δρ Φραγκλίνε, κε Άνταμς. Συγχωρέστε την αργοπορία μου.
Είναι έτοιμοι επάνω.
- Πού είναι ο άντρας σας; - Ποιος;
Ο Μπενουά.
Το έσκασε.
Του είπα ότι θα τον απελευθέρωνα, μα δεν περίμενε ο αναθεματισμένος.
Ποιος θα υπογράψει πρώτος;
Ο δρ Φραγκλίνος.
Ελεύθερη, κυρίαρχη...
και ανεξάρτητη.
Αυτά γράφει.
Β ΦΡΑΓΚΛΙΝΟΣ
Τη δυσαρέστησε η πρώτη εκδοχή της σορού της.
Θεώρησε ότι την έκανε να δείχνει πολύ...
Νεκρή;
Και διέταξε να της φτιάξουν άλλο.
Αυτό είναι αρκετά γαλήνιο.
Απλώς ένας ύπνος ομορφιάς.
Πολύ θα τον ήθελα κι εγώ.
Όταν είσαι γαλαζοαίματος, αποφασίζεις πώς θα σε βλέπουν,
ακόμη και μετά θάνατον.
Μα εμείς οι υπόλοιποι...
Μελαγχολικό σημείο συνάντησης επιλέξατε.
Δεν μπορώ να σας επισκεφθώ στο Πασί.
Τέτοια πράγματα δεν γίνονται.
Κι εσείς, θαρρώ, δεν θέλετε να εμφανιστείτε στις Βερσαλλίες.
Άλλωστε, μου αρέσει εδώ.
Χίλια χρόνια Γάλλων βασιλέων.
Ουδείς θυμόταν τα λάθη τους. Μόνο ότι βασίλεψαν.
Μα αυτό δεν σημαίνει τίποτα για εσάς.
Δεν είναι η δική μου ιστορία.
Ο νέος κόσμος. Όπου όλα είναι εφικτά.
Ο ίδιος κόσμος, φοβάμαι, και το ίδιο είδος ανθρώπων επάνω του.
Μόνο η ιδέα διαφέρει.
Ποια είναι αυτή η ιδέα; Ποτέ δεν κατάλαβα πραγματικά.
Ότι ένας ελεύθερος λαός μπορεί να αυτοδιοικείται,
με γνώμονα την κοινή λογική και την πεποίθηση για το ευρύτερο καλό.
Και αν στερούνται κοινής λογικής;
Τότε, υποθέτω πως θα πάρουν αυτό που αξίζουν.
Όταν πρωτογνωριστήκαμε σκέφτηκα
"Αυτός ο άνθρωπος είναι έξυπνος, αλλά όχι όσο εγώ".
Τώρα βλέπω πόσο έξυπνος είστε για να με κάνετε να σκεφτώ κάτι τέτοιο.
Με κολακεύετε.
Ήταν σε κάθε βήμα μια επινόηση
και ουδείς θα εκπλησσόταν περισσότερο από εμένα που πέτυχε.
Με κοιτάξατε στα μάτια και δώσατε τον λόγο σας.
Κι εσείς στείλατε τον Ζεράρ στην Αγγλία.
Πράγματι, το έκανα.
Άρα, το ερώτημα δεν είναι τόσο ποιος είπε ψέματα σε ποιον...
Μα ποιος είπε καλύτερα ψέματα.
Ξέρετε τι λέει η σύζυγός μου;
Ανάγγειλε τη νίκη και πάρε τα εύσημα, έστω κι αν είναι αποτυχία στην πραγματικότητα.
Ακούγεται πολύ σοφή.
Της απαγορεύεται η είσοδος στο παλάτι.
Ο πατέρας της ήταν ένας απλός έμπορος.
Παντρευτήκαμε χωρίς τη συναίνεση του βασιλιά.
Τίποτα από αυτά δεν θα είχε σημασία στην Αμερική, σωστά;
Να έρθετε να δείτε τη χώρα που βοηθήσατε να δημιουργηθεί.
Κι εμείς τι πήραμε για το ένα δισεκατομμύριο λίβρες μας;
Την αιώνια αφοσίωση μιας ευγνώμονος χώρας.
Σας παρακαλώ.
Θα εμπορευτείτε με τους Άγγλους και θα μας παραγκωνίσετε.
Αυτήν την ειρήνευση ήρθαν να αγοράσουν.
Κόμη, δεν είχα την πρόθεση να σας βλάψω.
Δεν με βλάψατε. Φανήκατε εξυπνότερος. Αυτό είναι πολύ χειρότερο.
Ζητώ συγχώρεση για την απειρία στα κρατικά ζητήματα
που μας οδήγησε σε μια απερισκεψία.
Το χρέος μας σε εσάς,
στον μεγαλόκαρδο βασιλιά σας, στη Γαλλία την ίδια είναι απύθμενο.
Και δεν θα ήταν κρίμα αν αυτή η μικρή παρεξήγηση έμπαινε ανάμεσά μας;
Και να αφήσουμε τους Άγγλους να πιστέψουν ότι έχουν καταφέρει να διχάσουν μια τόσο...
Τι;
Για τι γελάμε;
Θα μου ζητήσετε κι άλλα χρήματα, έτσι δεν είναι;
Μόνο άλλα έξι εκατομμύρια.
Θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμα.
Αναμφίβολα, το Κογκρέσο σας θα εγγυηθεί το χρέος.
Ασφαλώς.
Μη μου πεις ότι φοβάσαι να μπεις.
Δεν βλέπω γιατί να περνώ περισσότερο χρόνο διαπλέοντας νερά απ' τον άκρως απαραίτητο.
Όταν θα κρατάς σφιχτά την κουπαστή άθλιου πλοίου,
θα αναπολείς αυτό το ευχάριστο βαρκάκι.
Το κτήμα μου είναι σωστό μπιζουδάκι.
Έχει την ταπεινή του γοητεία.
Τριάντα ή 40 δωμάτια. Δεν θυμάμαι.
Χωράφια, στάβλοι...
Εσύ πρέπει να ζεις στο δάσος σ' ένα σπίτι από δέντρα.
Είναι φτιαγμένο από τούβλα, σε μια πόλη.
Πώς θα είναι τώρα, μόνο να εικάσω μπορώ. Οι Βρετανοί το περιποιήθηκαν.
Πήρες την εκδίκησή σου. Τους νίκησες όλους.
Υποθέτω πως ναι.
Είναι παραδόξως μη ικανοποιητικό.
Τι περισσότερο ήθελες;
Απλώς... περισσότερο.
Ό,τι κι αν είναι αυτό. Απλώς...
Απλώς περισσότερο.
Νιώθουμε σύμφωνα με την ηλικία μας.
Νιώθω...
Υπάρχει μια χώρα, στη δημιουργία της οποίας τολμώ να πω ότι συνέβαλα,
ωστόσο ελάχιστα βρίσκομαι εκεί εδώ και 20 χρόνια.
Τότε, γιατί να επιστρέψεις;
Νομίζω πως είμαι υποχρεωμένος να δω πώς θα είναι αυτή η Αμερική.
Κι αν δεν σου αρέσει αυτό που θα ανακαλύψεις;
Μαντάμ.
Με παντρεύεστε;
Είσαι κατεργάρης.
Σοβαρολογείς;
Μιλάς σοβαρά;
Μιλάω σοβαρά;
Κι η Αμερική σου;
Της οφείλω την αφοσίωσή μου, μα όχι την ευτυχία μου.
Θα μπορούσε να το φροντίσει ο ηγούμενος. Απεχθάνομαι τη φασαρία της εκκλησίας.
Λες "ναι";
Πόσο τρομερά μου αρέσεις.
Μα ξέρουμε κι οι δυο ότι είσαι από τους τύπους που είναι μεγάλοι μπελάδες.
Τι τύπος είναι αυτός;
Ο τύπος που διαρκώς χάνεται, όσο κι αν τον κανακεύεις.
Έχεις δει τι συμβαίνει;
Θα έχει αναχωρήσει μέχρι αύριο το πρωί.
Κι εσύ;
Τι θα έχεις κάνει εκτός απ' το να κάθεσαι εδώ και να δειλιάζεις;
Θα το χάσουμε αυτό το σπίτι.
Θα τα χάσουμε όλα!
Και γιατί;
Επειδή επέτρεψες σ' αυτόν τον γητευτή να μας αδειάζει το πουγκί τόσα χρόνια
για μια χώρα όπου ποτέ δεν θα πατήσεις το πόδι σου!
Έχεις κάτι να πεις;
Τελικώς, η βασίλισσα δεν αγόρασε ποτέ το κολιέ.
Όλη αυτή η υπόθεση ήταν ένα τρικ. Η Μεγαλειοτάτη είναι εντελώς αθώα.
Πολύ καλά.
Θα το τακτοποιήσω εγώ.
- Θα τα αφήσεις αυτά; - Εξυπηρέτησαν τον σκοπό τους.
Ίσως μπορείς να τα χαρίσεις σε φιλοπερίεργους επισκέπτες
ή να κλείσεις καμιά ρωγμή στον τοίχο.
Σε προτρέπω να τηρείς τις οδηγίες μου.
Έξι εβδομάδες στη θάλασσα χωρίς ζάχαρη ή ποτό για παρηγοριά;
Κι έναν ημερήσιο περίπατο στο κατάστρωμα. Θα μ' ευχαριστείς γι' αυτό.
Θα σε καταριέμαι γι' αυτό.
Ευτυχώς, δεν θα σε ακούω.
Και χρησιμοποίησε αυτό αν χρειαστεί.
Μα με φειδώ.
Σύμφωνα με τους Οθωμανούς δερβίσηδες, το όπιο προσφέρει ένα όραμα ευτυχίας.
Τόσο αθέλητο θα ήταν αυτό;
Θα υπάρξει τέτοια ευτυχία, όμως;
Για την Αμερική;
- Αυτό θα εξαρτηθεί από τον λαό. - Για εμένα.
Αυτή ήταν πάντα η πρωταρχική έγνοια μου.
Πού θα βρισκόταν η χώρα χωρίς εσένα;
Θα σε τιμήσουν ως το απαραίτητο πρόσωπο.
Αλήθεια θα το κάνουν;
Αναρωτιέμαι.
Και ποια θα είναι η δική σου μοίρα;
Θα περιφέρομαι όπως συνηθίζω.
Δεν θα επιστρέψεις στην πατρίδα;
Ζω τόσα χρόνια στο εξωτερικό, που, θαρρώ, δεν ξέρω ποια θα ήταν η πατρίδα.
Η Αγγλία ίσως;
Αφού είμαστε σε περίοδο ειρήνης τελικώς.
Γι' αυτό δεν εργαστήκαμε;
Πράγματι. Ο καθένας με τον τρόπο του.
Ένα κιβώτιο με το πιο εξαιρετικό μαδέρα.
Δεν υπάρχει λόγος να πάει χαμένο.
Είσαι πολύ γενναιόδωρος.
Να με θυμάσαι γι' αυτό.
Θα μου λείψεις, φίλε.
Πάντα υπήρξες η πιο ευχάριστη συντροφιά.
Έχεις επισκέψεις.
- Αυτό είναι για εσάς. - Μαντάμ!
Αναφέρονται όλα. Τα μηνιαία έξοδα.
Κάθε πτυχή της οσπιταλιτέ μας.
Η φιλοξενία δεν προσφέρεται εξ ορισμού δωρεάν;
Όχι επί σειρά ετών.
23.654 λίβρες.
Διαβάστε το αράδα την αράδα.
Δεν αμφισβητώ την ακρίβειά του.
Τότε, περιμένω εδώ να τα φέρετε.
Δεν έχω πρόχειρο ένα τέτοιο ποσό.
Χάσαμε εκατομμύρια. Πού πήγαν;
Στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κύριος Σομόν το γνωρίζει.
Τον ξελογιάσατε μιλώντας για ελευθερία και κέρδη, οπότε δεν...
Δεν μπορεί να σκεφτεί ορθά!
Μου αποδίδετε δυνάμεις που δεν κατέχω.
Άκου τι λέει...
Μα σας διαβεβαιώνω ότι θα φροντίσω προσωπικώς το Κογκρέσο...
Πόσα έχετε;
Πόσα έχετε στην τσέπη σας αυτήν τη στιγμή;
Τώρα!
Αυτό δεν φτάνουν ούτε για ζήτω!
Θα μπορούσες να έχεις παρέμβει.
Φάνηκε καλύτερο να μην ανακατευτώ.
Δική σου είναι αυτή;
Ανήκει στον Αρτουά.
Τι άλλο του ανήκει;
Είναι απλώς ένα μέσο ανέλιξης.
Προς τι, ωστόσο;
Ήθελες να βρω τη θέση μου.
Δεν είχα αυτό κατά νου.
Μα αυτό επέλεξα.
- Θα σε συνοδεύσω στη Χάβρη αύριο. - Δεν χρειάζεται.
Δεν πρέπει να ταξιδεύεις μόνος.
Μην ανησυχείς γι' αυτό. Ο κος Λενουάρ με ακολουθεί τόσα χρόνια.
Δεν θα τον εμποδίσει κάτι τόσο τετριμμένο όσο η αναχώρησή μου από τη χώρα.
Ο πατέρας σου ζει στο Λονδίνο.
- Το ξέρω. - Αλήθεια;
Μπορείς να μάθεις τα πάντα στις Βερσαλλίες αν ρωτήσεις το κατάλληλο άτομο.
Θα πήγαινες να τον δεις;
Θες να του μεταφέρω κάτι;
Τίποτα που δεν έχει ήδη ειπωθεί.
Πρέπει να είσαι τόσο σκληρός;
Έκανες ειρήνη με τη Βρετανία.
Δεν μπορείς να κάνεις και με το αίμα σου;
Η καρδιά δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
"Το καλύτερο να δώσεις στον εχθρό είναι η συγχώρεση".
Όποιος το έγραψε είναι μεγάλος ανόητος.
Είσαι βέβαιος πως αυτό θέλεις;
Είναι ένα παιχνίδι.
Σαν το σκάκι.
Μου αρέσει να παίζω.
Τότε, ασπάσου με για αντίο, μικρέ.
Θα ιδωθούμε ξανά.
Ίσως.
Μα όχι, θαρρώ, σε αυτήν τη ζωή.
Αγαπημένε παππού.
Να βρεις την ευτυχία.
Μα να θυμάσαι ποιοι είμαστε.
Ποιος ήταν ο αστείος γέροντας;
Ένας σπουδαίος άντρας της Αμερικής.
ΕΓΚΩΜΙΑΣΤΕ ΤΟΝ ΗΡΩΑ ΔΥΟ ΚΟΣΜΩΝ.
ΧΑΡΒΑΡΝΤ
ΤΟΣΟ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΥΠΗΡΞΑΜΕ - ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΛΟ ΜΟΥ ΠΑΠΠΟΥΛΗ
Δρ Φραγκλίνε.
Συγγνώμη για την ενόχληση,
αλλά δεν φανταζόμουν, μετά από όλα αυτά, ότι θα κάναμε το ίδιο ταξίδι.
Με πιάσατε απροετοίμαστο. Δεν...
Ζακ Σομόν.
Ο Ζακ.
Ο Ζακ, φυσικά.
Εσύ...
Πάω στις Ηνωμένες Πολιτείες, ναι.
Έχετε μιλήσει με τους γονείς μου;
Με τη μητέρα σου κάναμε έναν ειλικρινή αποχαιρετισμό.
- Με έχουν αποκληρώσει. - Λυπάμαι γι' αυτό.
Δεν τους κατηγορώ.
Το δέχομαι ευχαρίστως μάλιστα.
Δεν υπήρχε τίποτα για μένα στη Γαλλία.
Όχι κάτι που δεν κατέστρεψα τουλάχιστον.
Πώς να έμενα;
Τι θα κάνεις;
Δεν γνωρίζω.
Δεν έχω χρήματα.
Μερικά κέρματα και τα ρούχα που φοράω.
Ξέρω μόνο ότι εύχομαι να αλλάξει η ζωή μου.
Από ποια άποψη;
Να βρω τον δρόμο μου στον κόσμο.
Αν μπορώ.
Με όποια σύνεση διαθέτω.
Να είμαι ελεύθερος.
Ζητώ συγγνώμη. Γίνομαι φαιδρός.
Μιλάς σαν κάποιον γνωστό μου.
Κι εκείνος το έσκασε από το σπίτι δίχως δεκάρα στην τσέπη.
Πού κατέληξε;
Γνώρισε μια κάποια μέτρια επιτυχία
με κάποια μικρά σφάλματα στην πορεία.
Δεν υπήρξε πάντα ειλικρινής ή συνετός ή καλοσυνάτος,
μα έχει μοχθήσει για να αυξήσει το απόθεμα των χρήσιμων γνώσεων
και να βελτιώσει τη θέση του ανθρώπου.
Μόνο να προσεύχεται μπορεί να μην τον κρίνει πολύ αυστηρά η πρόνοια.
Τότε, ίσως υπάρχει ελπίδα για μένα.
Θα έχεις την ευκαιρία σου.
Τα υπόλοιπα είναι στο χέρι σου.
Κύριε, σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας και σας εύχομαι καλό ταξίδι.
Ζακ.
Έχω ένα καλό μπράντι στην καμπίνα μου, το οποίο δεν πρέπει να πιω.
Πέρνα απόψε.
Θα το ανοίξουμε...
και θα μιλήσουμε για την Αμερική.
Δύο χρόνια μετά την επιστροφή του,
ο 81χρονος Φραγκλίνος έγινε ο γηραιότερος εκπρόσωπος του Συνταγματικού Συνεδρίου.
Μετάνιωνε οικτρά όταν αναπολούσε το Παρίσι
και τις ανέμελες ώρες με τη μαντάμ Ελβέτιου.
20.000 άτομα παρευρέθηκαν στην κηδεία του το 1790.
Η Γαλλία, στα πρόθυρα της δικής της επανάστασης,
κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος τιμώντας τη μνήμη του.
Για τη σφυρηλάτηση συμμαχίας με τη Γαλλία, καίρια για την αμερικανική ανεξαρτησία,
και τη διαπραγμάτευση με τη Μ. Βρετανία, δεν άκουσε ποτέ ένα ευχαριστώ.
"Το σπουδαίο και επικίνδυνο εγχείρημα που είχαμε αναλάβει έχει,
δόξα τω Θεώ, ολοκληρωθεί επιτυχώς, κάτι που δεν πίστευα ότι θα έβλεπα ποτέ.
Η ειρήνη θα αποκαταστήσει και θα αυξήσει τη δύναμή μας,
μα η μελλοντική μας ασφάλεια θα εξαρτηθεί από την ενότητα και την αρετή μας".
Βενιαμίν Φραγκλίνος
Υποτιτλισμός: Εύα Τανταλίδου