Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Γερμανοί αστυνομικοί στην κατεχόμενη Ανατολή, 1942.
Ήρθαν να επιβάλουν τη γερμανική κυριαρχία στις κατακτημένες περιοχές.
Εκτελούν επιμελώς τις εντολές τους.
Έχουν μια ειδική αποστολή.
Να σκοτώσουν Εβραίους κατά εκατοντάδες και χιλιάδες.
Εξ επαφής.
Ιστορικοί και άλλοι ειδικοί
έχουν κάνει εκτενείς μελέτες για τους άντρες που τράβηξαν τη σκανδάλη.
Θέλουν να μάθουν πώς γινόταν να συμβεί μια τέτοια μαζική δολοφονία.
Ανακάλυψαν κάτι αναπάντεχο.
Οι άντρες δεν υποχρεώνονταν να σκοτώσουν.
Δεν αναγκάζονταν να εκτελούν την εντολή.
Αν είχες το θάρρος να πεις "Δεν μπορώ να το κάνω",
θα σε θεωρούσαν δειλό.
Ίσως λάμβανες κακή αξιολόγηση στον φάκελό σου,
μα δεν σου επέβαλλαν κάποια αυστηρή τιμωρία.
Είκοσι έτη μετά τον πόλεμο γίνεται δίκη
για τους φόνους που διέπραξε μια μονάδα του Αμβούργου.
Ποιο ήταν το κίνητρό τους;
Γιατί σκότωναν;
Δεν είναι πρόθυμοι εκτελεστές με ιδεολογικά κίνητρα.
Δεν είναι εκπαιδευμένοι δολοφόνοι.
Είναι άνθρωποι με κοινές δουλειές, όπως ταξιτζήδες ή υδραυλικοί.
Από κάθε άποψη, ήταν απολύτως συνηθισμένοι άνθρωποι.
ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ
Αμβούργο, καλοκαίρι του 1942,
τρία χρόνια από την έναρξη του πολέμου.
Το καθεστώς στρατολογεί άντρες για μια ειδική αποστολή.
Το 1942, προορίζεσαι να ενσωματωθείς στο ανθρώπινο δυναμικό,
λόγω των απωλειών, φυσικά, του στρατού στη Ρωσία
και του αυξανόμενου δυναμικού που χρειάζονται
για να καταλάβουν τη συνεχώς αυξανόμενη γερμανική αυτοκρατορία.
Χρειάζονται οποιονδήποτε βρουν,
απλώς για να καλύψουν την έλλειψη δυναμικού.
Οι μεγαλύτεροι οικογενειάρχες που δεν είναι κατάλληλοι για τη Βέρμαχτ
καλούνται κι αυτοί. Πολλοί δεν είναι υποστηρικτές των Ναζί
ούτε είναι ιδιαίτερα εχθρικοί προς τους Εβραίους.
Αντιθέτως, ιστορικά έχουν σοσιαλδημοκρατικές καταβολές.
Μπορεί να ήταν ζαχαροπλάστες, τεχνίτες,
ξυλουργοί και έμποροι με δουλειές γραφείου.
Αυτό το τάγμα ουσιαστικά αντανακλούσε
τον μέσο εργατικό πληθυσμό του Αμβούργου.
Στρατολογούνται ως έφεδροι αστυνομικοί.
Η εκπαίδευσή τους, όμως, δεν τους δίνει αρκετό χρόνο
να προετοιμαστούν για ό,τι έρχεται.
Στις 21 Ιουνίου 1942,
αποχαιρετούν τις οικογένειές τους και αφήνουν το σπίτι τους.
Τους δόθηκε μια αφηρημένη περιγραφή της αποστολής τους,
δηλαδή ότι έπρεπε να διασφαλίζουν τις κατακτημένες περιοχές.
Τους πάνε στην Πολωνία.
Στις 25 Ιουνίου, το Εφεδρικό Αστυνομικό Τάγμα 101
φτάνει στο νότιο τμήμα του Λούμπλιν.
Ξέρουμε ότι δεν υπήρξε προετοιμασία. Δεν ήξεραν τι θα έκαναν όταν πήγαν εκεί.
Οι αστυνομικοί δεν ήξεραν.
Ο ταγματάρχης Τραπ μαθαίνει τι θα κάνει μόλις μια μέρα πριν.
Στις 13 Ιουλίου 1942
το τάγμα πρέπει να παρουσιαστεί νωρίς το πρωί.
Ο ταγματάρχης Τραπ, που μεταφέρει την εντολή,
είναι ένας μεγαλύτερος άντρας που είναι πολύ δημοφιλής στους άντρες του,
γιατί δεν είναι ο κλασικός αυταρχικός διοικητής.
Οι άντρες τον αποκαλούν "Μπαμπά".
Αυτό δείχνει το είδος της σχέσης που έχουν.
Ο ταγματάρχης Τραπ στέκεται μπροστά από το τάγμα και λέει
"Η διαταγή που θα σας δώσω σήμερα είναι απαίσια".
Η φωνή του σπάει, δάκρυα τρέχουν στα μάγουλά του.
Δυσκολεύεται εμφανώς να ελέγξει τον εαυτό του.
Ήταν για εκείνον πολύ φρικτό και δύσκολο
το να εξηγήσει στους άντρες του τι θα τους ζητούσε να κάνουν.
Θα σκοτώσουν 1.500 Εβραίους, άντρες, γυναίκες και παιδιά.
Και τότε τους προτείνει το εξής.
"Αν κάποιο μέλος του τάγματος δεν θέλει να το κάνει, ας αποχωρήσει.
Δεν χρειάζεται να συμμετέχετε".
Όταν λες στον κόσμο να αποχωρήσει αν δεν θέλει να συμμετέχει,
απαιτείς να αναλάβουν δράση.
Μα όταν πρέπει να πάρουμε μια απόφαση
και δεν ξέρουμε ακριβώς τι είναι καλύτερο να κάνουμε,
συνήθως δεν κάνουμε τίποτα.
Ένας άντρας αποχωρεί.
Ο λοχαγός του ντρέπεται πολύ
που ο πρώτος "δειλός" είναι από τη μοίρα του,
που δεν θα συμμετάσχει, και αρχίζει να του φωνάζει.
Ο Τραπ τον κόβει. Προστατεύει τον άντρα.
Άλλοι δέκα ακολουθούν το παράδειγμά του.
Προσοχή! Ελεύθεροι.
Από ιστορική άποψη, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατάσταση,
γιατί οι εντολές είναι καταγεγραμμένες.
Είναι ξεκάθαρο από τον τρόπο έκδοσής τους
ότι οι άντρες δεν αναγκάζονταν να σκοτώσουν.
Μέρος της μεταπολεμικής αφήγησης
ήταν ότι έπρεπε να συμμετάσχεις, αλλιώς θα σε σκότωναν.
Μπορούμε να δείξουμε ξεκάθαρα ότι δεν ήταν έτσι. Ήταν δική τους απόφαση.
Το ίδιο ίσχυε για όλες τις μονάδες εξόντωσης.
Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί καμία υπόθεση
όπου η ζωή ενός υφισταμένου να κινδύνευε αν αρνούνταν να σκοτώσει άοπλους πολίτες.
Όλα ξεκινούν τον Σεπτέμβριο του 1939. Η Βέρμαχτ εισβάλλει στην Πολωνία.
Μέσα σε λίγες βδομάδες, η χώρα ηττήθηκε.
Εκατομμύρια Πολωνοί πέφτουν σε γερμανικά χέρια
και πρέπει να παρακολουθούνται.
Γι' αυτό, το καθεστώς χρειάζεται δυνάμεις ασφαλείας.
Στο γερμανικό Ράιχ, δεκάδες χιλιάδες άνδρες κατατάσσονται
για να γίνουν αστυνομικοί στις κατακτημένες περιοχές.
Θέλουν να αποφύγουν τη στρατιωτική θητεία στην πρώτη γραμμή.
Με τόσους αιτούντες, το καθεστώς έχει την πολυτέλεια να είναι επιλεκτικό.
Εκατόν εξήντα χιλιάδες άντρες ζήτησαν να γίνουν εθελοντές για την αστυνομία.
Μόνο 26.000 με 30.000 θα γίνονταν αποδεκτοί.
ΣΤΕΦΑΝ ΚΛΕΜΠ
Εκπαιδεύτηκαν για έξι μήνες
και, κυρίως, έλαβαν ιδεολογική εκπαίδευση
που τους έκανε ξεκάθαρο το τι περίμεναν από αυτούς.
Τους είπαν ότι, ως κυρίαρχη φυλή, πρέπει να διασφαλίσουν
ότι οι εθνικοσοσιαλιστικές πολιτικές
θα εγκαθιδρυθούν και θα εφαρμοστούν στις κατακτημένες περιοχές.
Έπειτα, οι άντρες μαθαίνουν τι σημαίνει αυτό στην πραγματικότητα.
Θα πρέπει να εφαρμόσουν
τις βίαιες ναζιστικές πολιτικές στις κατακτημένες περιοχές.
Γι' αυτό το καθεστώς επέλεξε άτομα που στηρίζουν τον σκοπό των Ναζί.
Ομαδοποιημένα σε αστυνομικά τάγματα, στάλθηκαν στην Πολωνία.
Εκεί θα καταπιέσουν, θα διώξουν και θα δολοφονήσουν πολίτες,
και συγκεκριμένα Εβραίους.
Από τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο του 1939,
αυτές οι μονάδες άρχισαν να πυροβολούν πολίτες.
Πολωνοί αντιστασιακοί, κληρικοί, διανοούμενοι, ακόμα και Εβραίοι.
Έδιωχναν κόσμο, τους απέλαυναν.
Συνολικά, μπορούμε να πούμε ότι αυτές οι μονάδες
εφάρμοσαν την εθνικοσοσιαλιστική πολιτική εξολόθρευσης.
Δύο χρόνια μετά, η επίθεση στη Σοβιετική Ένωση.
Ένας πόλεμος κατάκτησης και εξολόθρευσης.
Σύμφωνα με τα σχέδια της Γερμανίας,
θα σκοτώνονταν 30 εκατομμύρια Σοβιετικοί για να ελευθερώσουν ζωτικό χώρο.
Κινητές μονάδες εξόντωσης αποτελούμενες από δυνάμεις αστυνομίας και Ες Ες,
που λέγονταν Μονάδες Ειδικής Δράσης, ενισχύουν τα στρατεύματα στη μάχη.
Στις 27 Ιουνίου 1941,
το Αστυνομικό Τάγμα 309 μπαίνει στο Μπιαλιστόκ.
Οι ιδεολογικά προγραμματισμένοι άνδρες κλειδώνουν 800 Εβραίους στη συναγωγή
και της βάζουν φωτιά.
Έπειτα, συνεχίζουν να σκοτώνουν.
Την επομένη, οι αστυνομικοί τιμώνται που "προστάτευσαν" την πόλη, όπως είπαν.
Συνολικά, 18.000 άντρες προχωρούν πίσω από το μέτωπο
στα χωριά και στις πόλεις,
όπου κυρίως οι νέοι και κατηχούμενοι ένοπλοι
σκοτώνουν όλους τους Εβραίους, άντρες, γυναίκες και παιδιά.
Τώρα ξεκινά το Ολοκαύτωμα,
η συστηματική μαζική δολοφονία των Εβραίων.
Οι δολοφονίες άφησαν τραύμα σε πολλούς εκτελεστές.
Αυτός είναι ένας λόγος
που στρατόπεδα εξόντωσης όπως το Άουσβιτς εμφανίστηκαν στο τέλος του 1941.
Η διαδικασία της μαζικής δολοφονίας πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική
και πιο ήπια στους δράστες.
Αν προσπαθήσουμε να υπολογίσουμε
τον αριθμό των θυμάτων του Ολοκαυτώματος
όσον αφορά τον τρόπο που εξοντώθηκαν,
η πιο ακριβής εκτίμηση νομίζω πως είναι
ότι μισό με τρία εκατομμύρια πέθαναν σε στρατόπεδα θανάτου,
στους θαλάμους αερίου.
Ότι σχεδόν ένα εκατομμύριο πέθανε σε συνθήκες φυλάκισης.
Από πείνα, αρρώστιες, στα γκέτο, σε πορείες θανάτου στο τέλος του πολέμου.
Που σημαίνει ότι πάνω από δύο εκατομμύρια πέθαναν από τα εκτελεστικά αποσπάσματα
στις μαζικές εκτελέσεις.
Αυτά τα άτομα δολοφονήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο με τους φονιάδες τους.
Το "ξεχασμένο Ολοκαύτωμα" ακόμα και σήμερα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό.
Λιεπάγια, καλοκαίρι του 1941,
στην περιοχή δράσης του Τάγματος Θανάτου Α.
Αυτό είναι το μόνο βίντεο που βρέθηκε
που δείχνει εκτέλεση Εβραίων στο Ανατολικό Μέτωπο.
Επισήμως, η μαγνητοσκόπηση απαγορεύεται,
επειδή ο φόνος υποτίθεται ότι θα παραμείνει κρυφός.
Έκαναν μόνο δύο λάθη.
Πρώτον, κράτησαν αρχείο των πάντων.
Και στάλθηκε στο Βερολίνο,
όπου ενοποιήθηκε με τα υπόλοιπα από το Β, το Γ και το Δ.
Έδωσε μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιους σκότωσαν, σε ποιες πόλεις,
σε ποια χωριά, σε ποια μονάδα, υπό ποια εντολή και τι ώρα.
Το πρώτο ήταν ότι κράτησαν αρχείο. Το δεύτερο, ότι το βρήκα.
Η Νυρεμβέργη μετά τον πόλεμο.
Το λεγόμενο "Ράιχ των χιλίων ετών" γίνεται συντρίμμια.
Εκεί που γίνονταν οι συγκεντρώσεις του Ναζιστικού Κόμματος,
οι Σύμμαχοι οδηγούν τα γερμανικά εγκλήματα στη δικαιοσύνη.
Στο δικαστικό μέγαρο της Νυρεμβέργης
δικάζονται οι κυριότεροι εγκληματίες πολέμου.
Αυτοί διέταξαν τα εγκλήματα και θα τους ασκηθεί δίωξη γι' αυτό.
Αλλά ποιος διέπραξε τις δολοφονίες;
Ο 27χρονος δικηγόρος Μπέντζαμιν Φέρεντζ αναλαμβάνει να το ανακαλύψει
και ξεκινά να αναζητά στοιχεία.
Στις αρχές του 1947,
η ερευνητική ομάδα του βρίσκει κάτι σημαντικό.
Μια μέρα, ήρθε ένας ερευνητής μου.
Είπε "Κοίτα τι βρήκα".
Και μου έδωσε μια στοίβα χαρτιά, "Αναφορά συμβάντων από την ΕΣΣΔ".
Αυτές είναι οι λίστες θανάτου από τα Τάγματα Θανάτου των Ες Ες.
Η δολοφονία εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων καταγράφηκε
ως ένα αρχείο επιτευγμάτων.
Πήρα μια αθροιστική μηχανή
και πρόσθεσα τις αναφορές του Τάγματος Θανάτου Α.
Εδώ δολοφονήθηκαν 10.000, εδώ 15.000, εδώ 20.000.
Και άρχισα να τα προσθέτω.
Όταν πρόσθεσα πάνω από ένα εκατομμύριο, είπα "Αρκετά".
Ο Φέρεντζ θέλει να δικαστούν οι υπεύθυνοι από τα Ες Ες.
Αλλά ο ανώτερός του αρνείται.
Δεν έχουν τα χρήματα ούτε τον χρόνο.
Έγινα έξαλλος και είπα "Δεν μπορείς τους αφήσεις να ξεφύγουν!
Κρατάω ένα εκατομμύριο δολοφονίες. Μην τους αφήσεις να ξεφύγουν!"
Είπε "Θα το κάνεις παράλληλα με την άλλη δουλειά;"
Είπα "Φυσικά". Είπε "Εντάξει. Έγινε".
Έτσι, στην πρώτη μου υπόθεση ως δικηγόρου,
έγινα ο γενικός εισαγγελέας της σημαντικότερης δίκης δολοφονιών.
Στόχος μας δεν είναι η εκδίκηση, ούτε επιδιώκουμε απλώς δίκαια αντίποινα.
Ζητάμε από το δικαστήριο να επιβεβαιώσει με διεθνή ποινική πράξη
το δικαίωμα του ανθρώπου να ζει ειρηνικά και με αξιοπρέπεια.
Κατηγορούμενοι είναι 24 άνδρες των Ες Ες από τα Τάγματα Θανάτου.
Ήταν όλοι επικεφαλής κινητών μονάδων εξόντωσης.
Δεν ταιριάζουν με την εικόνα του Χόλιγουντ για τους Ναζί δράστες.
Την εικόνα ενός φανατικού ακόλουθου που δεν είναι ιδιαίτερα έξυπνος
και που νοιάζεται μόνο να σκοτώσει όσο περισσότερους γίνεται.
Βάσει της ιστορικής πραγματικότητας, δεν ήταν καθόλου έτσι.
Μερικοί επικεφαλής των Ταγμάτων Θανάτου είχαν δύο διδακτορικά διπλώματα.
Είναι κυρίως μεσαίας τάξης, μορφωμένοι, πολύ εκλεπτυσμένοι άνθρωποι
που θα μπορούσαν να κάνουν συζήτηση για τον Μότσαρτ ή τον Μπετόβεν.
Ξεκινάμε με τον κατηγορούμενο Όλεντορφ.
Ένας από αυτούς είναι ο Ότο Όλεντορφ,
πρώην επικεφαλής του Τάγματος Θανάτου Δ.
Έδωσε εντολές σε 600 άντρες που σκότωσαν 90.000 ανθρώπους σε ένα έτος.
Ο Όλεντορφ μού έκανε καλή εντύπωση.
Ήξερα ότι ήταν πατέρας πέντε παιδιών.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΤΩΝ ΤΑΓΜΑΤΩΝ ΘΑΝΑΤΟΥ
Ήταν ειλικρινής.
Είχε καλή εικόνα.
Ήταν όμορφος. Είχε ευφράδεια.
Ένιωθε σιγουριά για τον εαυτό του,
που ο κόσμος τη βρίσκει ελκυστική.
Νομίζω ότι ο κόσμος περίμενε ότι αυτό το άτομο
που ήταν επικεφαλής
μιας κινητής μονάδας εξόντωσης θα ήταν κάπως αλλιώς.
Περίμεναν να είναι άσχημος, γέρος, τρελός, ψυχικά ασθενής, σαδιστής,
χαζός ίσως, κάπως απροσάρμοστος.
Μα ήταν ένας άνθρωπος ικανός. Ο δικαστής τον συμπάθησε.
Είπε "Τον συμπαθώ. Φαίνεται καλός.
Μα σκότωσε κόσμο. Δεν καταλαβαίνω".
Η ειλικρίνεια του Όλεντορφ εκπλήσσει το δικαστήριο.
Ο δικαστής τον ευχαριστεί πολλές φορές
για τις δηλώσεις που έκανε ήδη στους Συμμάχους
σε μια ανάκρισή του το 1946.
Πώς μεταφέρθηκαν στον τόπο της εκτέλεσης;
Τους πήγαν εκεί με φορτηγά.
Πάντα όσο περισσότεροι γινόταν να εκτελεστούν αμέσως.
Δική σας ιδέα ήταν αυτή;
Ναι.
Σε τι στάση πυροβολούσαν τα θύματα;
Όρθια ή γονατιστή.
Στις 13 Ιουλίου 1942,
το Εφεδρικό Αστυνομικό Τάγμα 101 του Αμβούργου
είναι καθ' οδόν για την πρώτη εκτέλεση.
Οι αστυνομικοί είναι απροετοίμαστοι για ό,τι θα συμβεί.
Σίγουρα δεν είχαν ενημερωθεί για τη διάπραξη μαζικής σφαγής.
Την πρώτη φορά αυτοσχεδίασαν σε όλα.
Τους πήγαν σε ένα δάσος.
Μετά, οι αστυνομικοί τούς οδήγησαν έναν έναν μέσα στο δάσος.
Ανάμεσά τους υπήρχαν γυναίκες και παιδιά.
Έτσι, αντί να αποπροσωποποιούν την εκτέλεση
και αντί να κρατείται απόσταση μεταξύ δολοφόνου-θύματος,
υπήρχε προσωπική γνωριμία με το άτομο που θα σκοτώσεις,
και σκοτώνεις αυτό το άτομο εξ επαφής.
Αρκετοί αστυνομικοί ανέφεραν ότι συζητούσαν μαζί τους
καθώς τους πήγαιναν στο δάσος.
Κάποιοι ήταν Γερμανοί Εβραίοι που είχαν φύγει από τη Γερμανία νωρίτερα.
Το σινεμά στο Αμβούργο ανήκε στην οικογένεια ενός από τους Εβραίους.
Εκεί ο άντρας έβλεπε ταινίες.
Ανακαλύπτει ότι θα σκοτώσει τον ιδιοκτήτη του σινεμά όπου πήγαινε.
Περιττό να πω ότι το ψυχολογικός κόστος από αυτό
ήταν πολύ μεγάλο.
Τα θύματα φοβούνταν για τη ζωή τους και ήξεραν ότι ο θάνατος ήταν κοντά.
Κι οι αστυνομικοί βίωναν μια συναισθηματική κρίση,
γιατί ήξεραν ότι θα σκότωναν κάποιον εξ επαφής.
Είναι μια εξαιρετικά φρικτή εμπειρία.
Τότε, κάποιοι άντρες αρρώσταιναν,
επειδή γέμιζαν με κομμάτια μυαλών και αίμα.
Κάνουν εμετό, αποκαρδιώνονται, δεν μπορούν να συνεχίσουν.
Η σφαγή διαρκεί ώρες.
Στο τέλος, 1.500 Εβραίοι άντρες, γυναίκες και παιδιά κείτονται νεκροί στο δάσος.
Όταν γύρισαν σπίτι, τους πρόσφεραν αλκοόλ.
Οι περισσότεροι μέθυσαν, μα δεν μπορούσαν να φάνε.
Υπήρχε φαγητό, μα οι περισσότεροι δεν είχαν όρεξη να φάνε.
Και κάποιοι έβλεπαν εφιάλτες εκείνη τη νύχτα.
Ένας άντρας πυροβόλησε με το όπλο του στο ταβάνι ενώ έβλεπε εφιάλτες.
Ένας άλλος άντρας είπε σε έναν υπαξιωματικό
"Αν έπρεπε να το ξανακάνω, θα τρελαινόμουν".
Οπότε...
για κάποιους ήταν μια φρικιαστική εμπειρία
και δεν διανοούνταν να την ξαναζούσαν.
Το καθεστώς ξέρει τι ζητάει από τους άντρες.
Ήδη από το καλοκαίρι του 1941, ένας υψηλόβαθμος επικεφαλής των Ες Ες
αναφέρεται στην "ψυχολογική υποστήριξη των αντρών που εμπλέκονται σ' αυτό".
Οι "εντυπώσεις της ημέρας" έπρεπε να "εξαλειφθούν
οργανώνοντας συντροφικές συγκεντρώσεις τα βράδια".
Ο Ότο Όλεντορφ αντιμετώπισε τα ίδια προβλήματα
με τους άντρες του που συμμετείχαν στις σφαγές.
Ο Ότο Όλεντορφ είπε
"Οι άντρες μου υπέφεραν περισσότερο από τα θύματα".
Κοιτώντας το μέσα από τη σημερινή οπτική,
αυτή είναι μια παράλογη επανερμήνευση.
Οι δράστες αναζητούν ψυχολογικούς μηχανισμούς
για να χρησιμοποιήσουν ώστε να παρουσιαστούν ως θύματα
λόγω του ότι έκαναν πράγματα που τους έκαναν να υποφέρουν.
Ένιωθε συμπόνια για τους άντρες του, αν έπρεπε να κάνουν κάτι
που θα τους ήταν επώδυνο.
Κάποιοι στρατιώτες των Ταγμάτων Θανάτου έπαιρναν ένα μωρό
και του συνέθλιβαν το κεφάλι σε ένα δέντρο.
Εξοικονομούσαν σφαίρες.
Ο Όλεντορφ εξήγησε "Δεν τους επέτρεπα να το κάνουν αυτό.
Αν υπήρχαν μωρά, τους έλεγα να βάζουν τη μάνα να κρατά το μωρό στο στήθος
και να στοχεύουν το μωρό.
Γιατί τότε σκοτώνουν και τους δύο με μία βολή,
γλιτώνουν σφαίρες και οι μάνες δεν θα κλαίνε".
Αυτή ήταν η συμπόνια για τους άντρες του, όχι για τα θύματα.
Στη δίκη των Ταγμάτων Θανάτου,
το δικαστήριο θέλει να μάθει τι παρακίνησε τον Όλεντορφ
ώστε να δώσει αυτές τις διαταγές.
Ισχυρίζεται ότι ήταν πιστός στην κυβέρνησή του.
Η εντολή για την εξόντωση
προήλθε από τον Φύρερ του Ράιχ.
Με αυτήν την έννοια,
είναι μια πολιτική που καθορίστηκε από τον Φύρερ.
Στο πνεύμα της ναζιστικής προπαγάνδας, ο Όλεντορφ πιστεύει
ότι οι Εβραίοι είναι υπεύθυνοι για τον κομμουνισμό στη Σοβιετική Ένωση,
και επομένως είναι εχθροί του γερμανικού Ράιχ.
Γιατί πιστεύει την προπαγάνδα;
Δεν πίστευε ότι ήταν προπαγάνδα.
Μεγάλωσε σε οικογένεια εθνικιστών.
Στο πανεπιστήμιο είχε καθηγητές που δίδασκαν
τα προβλήματα του μπολσεβικισμού,
τα προβλήματα των κομμουνιστών και των Εβραίων.
Σου το ταΐζουν αδιάκοπα.
Νομίζω ότι ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες πεποιθήσεις σου.
Μετά, μια κυβέρνηση έρχεται στην εξουσία που λέει "Ναι, είναι αλήθεια".
Σίγουρα πίστευε ότι οι μπολσεβίκοι ήταν Εβραίοι και ότι έπρεπε να πεθάνουν.
Μια επιζήσασα από μια σφαγή καταθέτει στο δικαστήριο μετά τον πόλεμο.
Μας παρέταξαν στην άκρη του λάκκου, στριμωγμένους μεταξύ μας.
Μετά άρχισαν να πυροβολούν.
Ν. ΠΡΟΝΙΤΣΕΒΑ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟ, ΚΙΕΒΟ 1946
Έκλεισα τα μάτια μου, έσφιξα τις γροθιές μου,
τέντωσα τους μυς μου και πήδηξα.
Η πτώση έμοιαζε ατελείωτη.
Τελικά, προσγειώθηκα στα πτώματα.
Δεν με είχαν πετύχει.
Ύστερα από λίγο, οι πυροβολισμοί σταμάτησαν.
Άκουσα τους Γερμανούς να κατεβαίνουν στον λάκκο...
για να αποτελειώσουν όσους ακόμα βογκούσαν.
Κάποιοι είχαν σπασμούς και σφάδαζαν καθώς ξεψυχούσαν.
Είχαν φακούς για να δουν ποιοι ζούσαν και να τους πυροβολήσουν.
Παρίστανα τη νεκρή. Φοβόμουν πως θα με ανακαλύψουν.
Οι περισσότεροι άντρες στο Εφεδρικό Αστυνομικό Τάγμα 101
δεν ήταν Ναζί εκ πεποιθήσεως.
Είκοσι χρόνια μετά τον πόλεμο,
περιγράφουν στους ερευνητές πώς βίωσαν τη δολοφονία των Εβραίων.
Ακόμα έχω την εικόνα στο μυαλό μου.
Με θυμάμαι να σκέφτομαι τότε
ότι δεν υπήρχε αρκετή γη για να καλύψουμε τόσα πτώματα.
Θύμωνα που είχαμε γίνει ζώα, δολοφόνοι.
Δεν θεωρούσαμε τους Εβραίους ανθρώπους.
Η πρώτη σφαγή Εβραίων στο Γιοζέφουφ
τους τάραξε πολύ, τους τραυμάτισε.
Μετά, το συνηθίζουν πολύ γρήγορα.
Η ταχύτητα με την οποία εξοικειώθηκαν με αυτό που έκαναν,
η ταχύτητα με την οποία συνήθισαν να σκοτώνουν σαν να ήταν ρουτίνα
ήταν για μένα μια πραγματική έκπληξη, που προέκυψε από τις ανακρίσεις.
Τις πρώτες δολοφονικές επιχειρήσεις οι άντρες τις περιγράφουν με λεπτομέρεια.
Μετά, γίνεται μια θολή ανάμνηση. Δεν θυμούνται καν σε ποια πόλη συνέβη.
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΑΓΜΑ 101
Η συμπεριφορά των αντρών επηρεάζεται από την ηγεσία του τάγματος.
Επικεφαλής είναι ο ταγματάρχης Βίλχελμ Τραπ,
που διοικεί τους 500 άντρες.
Ήταν δημοφιλής και αξιοσέβαστος αξιωματικός και έλεγε
"Αν είχα επιλογή, δεν θα σου έδινα την εντολή. Αλλά..."
Στρεφόταν σε αυτούς για αλληλεγγύη, για να τον στηρίξουν στην αποστολή
που δεν προερχόταν από αυτόν,
και τους ζητούσε να μην τον εγκαταλείψουν.
Ήταν ένας συνδυασμός εξαναγκασμού και ελεύθερης βούλησης.
Τους είπαν ότι μπορούσαν να αρνηθούν να το κάνουν,
μα ότι θα έπρεπε να δεχτούν ότι θα το κάνουν
οι σύντροφοί τους αντί γι' αυτούς.
Αυτός ο συνδυασμός
του "Πρέπει να γίνει. Το αστυνομικό τάγμα πρέπει να κάνει τη δουλειά"
και του "Αν είσαι αδύναμος, αρνήσου, μα είναι εις βάρος των συντρόφων σου".
Αυτός ο συνδυασμός πίεσε τους πιο πολλούς ώστε να συμμετέχουν στις εκτελέσεις.
ΛΟΜΑΖΙ, ΠΟΛΩΝΙΑ - 17 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1942
ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ 1.700 ΕΒΡΑΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΦΕΔΡΙΚΟ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΤΑΓΜΑ 101
Μόνο λίγοι αστυνομικοί αρνούνται να εκτελέσουν την εντολή.
Όχι! Ελπίζαμε ότι είχε τελειώσει.
Κι άλλες πατάτες;
Αντικειμενικά μιλώντας,
δεν συνέβη τίποτα κακό σε όσους αρνήθηκαν.
Τους ανέθεσαν να καθαρίζουν τουαλέτες και άλλες τέτοιες δουλειές.
Τους έβριζαν. Τους έλεγαν κάθαρμα, προδότη, αδερφούλα και άλλα.
Αυτοί οι άντρες δεν ήταν στο σπίτι τους.
Δεν επέστρεφαν στις οικογένειές τους τα βράδια.
Αντ' αυτού, ήταν με μια ομάδα αντρών για ένα απρόβλεπτο χρονικό διάστημα,
πάντα με τους ίδιους ανθρώπους που θα τους βασάνιζαν,
θα τους πρόσβαλλαν και θα τους απομόνωναν.
Πρέπει να έχεις μεγάλη αυτοπεποίθηση για να το αντέξεις αυτό.
Μπορεί να είναι απλώς μια κοινωνική τιμωρία και όχι σωματική,
αλλά για τους ανθρώπους, η κοινωνική τιμωρία δύσκολα υπομένεται.
Τι σκέφτονται; Τι τους παρακινεί;
Δεν έχουν εμμονή με τους Εβραίους.
Περισσότερο τους παρακινεί
η γνώμη των άλλων γι' αυτούς παρά η δική τους γνώμη για τους Εβραίους.
Νομίζω ότι έχουν εμμονή με τον εαυτό τους,
με το πώς θα το ξεπεράσουν αυτό.
Ο λοχαγός Βόλφγκανγκ Χόφμαν νομίζει ότι μπορεί να αντέξει την πίεση,
αλλά έχει ένα πρόβλημα.
Ένας από τους λοχαγούς αρρωσταίνει ψυχοσωματικά.
Αρρωσταίνει όποτε ο λόχος του πρόκειται να κάνει ενέργειες εξόντωσης.
Κρεβατώνεται με κράμπες στο στομάχι και δεν μπορεί να σηκωθεί.
Βάζει τον υφιστάμενό του να ηγηθεί της ενέργειας.
Ήθελε να είναι δολοφόνος, αλλά το σώμα του κατέρρευσε.
Και οι άντρες, φυσικά, αυτό το θεώρησαν τρομερά δειλό.
Ντρεπόταν απελπιστικά.
Τα πράγματα είναι διαφορετικά για τον λοχαγό Γιούλιους Βόλαουφ.
Είναι φιλόδοξος, θέλει να ανελιχθεί και να είναι άριστος στη δουλειά του.
Και είναι ερωτευμένος.
Παντρεύτηκε στο Αμβούργο τον Ιούνιο, λίγο πριν την πρώτη σφαγή.
Ως αξιωματικός, μπορεί να πάει τη γυναίκα του στην Πολωνία,
στον τόπο των επιχειρήσεων.
Θέλει να επανορθώσει για τον μήνα του μέλιτος.
Ο Βόλαουφ φέρνει την έγκυο σύζυγο στην εκκαθάριση του γκέτο.
Η πιο φρικτή εκκαθάριση γκέτο ολόκληρης της επιχείρησης
στις μαρτυρίες όλων των ανδρών
ήταν όταν πήραν 11.000 Εβραίους από το Μιεντζίρζετς,
σκότωσαν χίλιους κατά την εκκαθάριση στο γκέτο,
οι δρόμοι ήταν γεμάτοι πτώματα,
και έβαλαν τους 10.000 στο τρένο για την Τρεμπλίνκα.
Το τρένο είναι τόσο γεμάτο που πρέπει να καρφώσουν τις πόρτες,
γιατί δεν βαστούν.
Εκείνη στέκεται στην πλατεία και τα παρακολουθεί όλα αυτά.
Αυτό δείχνει ότι ο Βόλαουφ ήταν περήφανος για ό,τι έκανε.
Ήθελε να της κάνει επίδειξη. Δεν ένιωθε καμία ντροπή.
Τα γκέτο ξεφυτρώνουν παντού στην Ανατολή.
Κρατούν έγκλειστους ανθρώπους σ' αυτά πριν τους δολοφονήσουν.
Οι βασανιστές μαγνητοσκοπούν και φωτογραφίζουν τα θύματά τους.
Οι αστυνομικοί φρουρούν τον κόσμο και τον σκοτώνουν.
Αλλά μόνο όταν οι εθνικοσοσιαλιστές είναι στην εξουσία.
Ούτε πριν ούτε ύστερα από αυτήν την περίοδο
κανένας αστυνομικός δεν αποφάσισε να σκοτώσει μαζικά Εβραίους.
Οι άνθρωποι δεν γεννιούνται δολοφόνοι.
Μπορούμε να γίνουμε δολοφόνοι υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Πρέπει να σκεφτούμε τι σχέση υπάρχει μεταξύ ατόμου και κράτους.
Αν το κράτος λέει
"Μισούμε αυτήν την ομάδα,
και θέλουμε να αναλάβεις να την τακτοποιήσεις",
αυτή είναι μια σημαντική σχέση.
Αυτά τα άτομα, ακόμα κι αν συμμερίζονται την ιδεολογία του κράτους,
για το οποίο είναι οι δράστες ή τα εργαλεία του,
όταν το κράτος δεν έχει πλέον την εξουσία,
όταν αλλάξουν οι κυβερνήσεις,
δεν δρουν πια ή δεν έχουν πια λόγο
να συμμετέχουν στη βία του κράτους.
Αυτός είναι ένας λόγος που είναι σημαντική η κατανόηση των δραστών.
Να σκεφτούμε με κριτική ματιά τη σχέση μας με το κράτος
και τι μας λέει να κάνουμε.
Το γερμανικό Ράιχ πριν τον πόλεμο.
Το 1933, οι Ναζί έρχονται στην εξουσία
και αλλάζουν τους νόμους σύμφωνα με τις ιδέες τους.
Το μίσος για τους Εβραίους γίνεται δόγμα τους κράτους,
και αμέσως διώχνουν όλους τους Εβραίους από τη γερμανική κοινωνία.
Ψηφίστηκαν περίπου 2.000 αντι-εβραϊκοί νόμοι.
Μια ομάδα ανθρώπων συστηματικά αποκλείεται,
στιγματίζεται και εξευτελίζεται.
Το πρώτο βήμα προς τη μαζική δολοφονία
είναι μια απόλυτη διάκριση μεταξύ "ημών" και "εκείνων".
Όλοι έβλεπαν ανθρώπους να χάνουν τη δουλειά τους,
να διώχνονται από τα σπίτια τους,
να βγάζουν σε πλειστηριασμό τα υπάρχοντά τους,
να "αριοποιούν" τις επιχειρήσεις τους.
Όλα αυτά γίνονταν δημόσια.
Δεν ήταν μυστικό.
Κι αυτή η διαδικασία ενισχύει τη διαίρεση.
Αυτοί είναι "εκείνοι", ενώ "εμείς" είμαστε οι άλλοι.
Αν ορίσω κάποιον ως διαφορετικό στη θεωρία
και του συμπεριφέρομαι διαφορετικά στην πράξη,
η προθυμία να ασκήσω βία εναντίον του
φυσικά θα μεγαλώσει.
Η βία κλιμακώνεται τη διάρκεια του πολέμου.
Υπό τη γερμανική κατοχή, γίνονται πογκρόμ στην Ανατολή.
Οι Εβραίοι δέχονται επίθεση από πολίτες.
Φωτογραφίες από το Λέμπεργκ το καλοκαίρι του 1941.
Οι κατακτητές ενισχύουν τα ξεσπάσματα βίας.
Όσοι επιβιώνουν σκοτώνονται αργότερα από τους Γερμανούς.
Ένας δράστης που ήταν παρών στο Λέμπεργκ καταθέτει στο δικαστήριο μετά τον πόλεμο.
Ο επικεφαλής είπε στη δωδεκαμελή ομάδα μας τα μελλοντικά μας καθήκοντα.
Έπρεπε να συγκεντρώσουμε και να σκοτώσουμε τον εβραϊκό πληθυσμό.
Το κομβόι σταμάτησε περίπου στα 70 με 90 μέτρα από τον λάκκο.
Ο επικεφαλής χώρισε τους άντρες του ως εξής.
Έξι άντρες να φρουρούν και έξι να πυροβολούν.
Μου ανέθεσαν να πυροβολήσω.
Προσωπικά, μου ανέθεσαν να πυροβολήσω.
Οι εκτελέσεις έγιναν ως εξής.
Ξεχώριζαν περίπου 45 με 50 άτομα και τα πήγαιναν στον λάκκο.
Τους οδηγούσαν κοντά στον λάκκο.
Παρατάσσονταν κοιτώντας προς εμάς.
Κι έτσι εκτελούνταν.
Το είδαν ως ανάθεση, ως καθήκον, ως δουλειά,
ως κάτι που έπρεπε να κάνουν.
Οπότε, με αυτήν την έννοια, έγινε ρουτίνα.
Αλλά νομίζω ότι πάντα γνώριζαν τη δυσκολία του.
Έχουν επίγνωση ότι η συμφωνία είναι βρόμικη.
Τους ζητήθηκε να κάνουν κάτι πολύ δύσκολο,
και είχαν την ατυχία να τους κατατάξουν σε αυτό το τάγμα
και να τους αναθέσουν αυτό.
Καθένας από τους δράστες βρήκε έναν δικό του τρόπο
ώστε να δικαιολογήσει αυτό που έκανε.
"Κάποιος πρέπει να κάνει τη βρομοδουλειά".
Ή ίσως "Πρέπει να εκπληρώσουμε ένα ιστορικό καθήκον".
Ένας άλλος παράγοντας ίσως ήταν ότι "Είμαι καλός σε αυτό".
Όλοι είχαν δικαιολογίες
που τους επέτρεψαν να βρουν ένα νόημα στις δολοφονίες.
Τελικά, αυτό δείχνει ότι η μαζική δολοφονία
διαπράττεται από σκεπτόμενους ανθρώπους που δεν εκτελούν εντολές μηχανικά,
αλλά που σκέφτονται και καταλαβαίνουν τι κάνουν.
ΛΟΥΜΠΝΙ, ΟΥΚΡΑΝΙΑ - 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1941
ΕΒΡΑΙΟΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥΣ
Προσπαθούσα και κατάφερνα να πυροβολώ μόνο παιδιά.
Ο άντρας δίπλα μου έριχνε στη μητέρα, κι εγώ στο παιδί της.
Σκεφτόμουν ότι το παιδί, έτσι κι αλλιώς, δεν θα μπορούσε να ζήσει μόνο του.
Μεταφράζει την πραγματικά φρικτή του πράξη
σε κάτι ηθικά καλό με την έννοια της "λύτρωσης".
Αυτό είναι το κλειδί για να καταλάβουμε γιατί το έκαναν αυτό.
Δεν είναι τυφλή υπακοή.
Αντιθέτως, ερμηνεύουν τις εντολές με τρόπο που είναι αποδεκτός απ' αυτούς
και τους επιτρέπει να δουν τον εαυτό τους ηθικά δικαιολογημένο.
Γιατί εκτελέστηκαν και παιδιά;
Ζητούν από τον Όλεντορφ να εξηγήσει.
Αυτό το ερώτημα είναι κρίσιμο για τη δίωξη των επικεφαλής των ταγμάτων.
Έκανα την ερώτηση.
Είπε "Γιατί αν μεγάλωναν
και μάθαιναν τι κάναμε στους γονείς τους, θα γίνονταν εχθροί της Γερμανίας.
Και με ενδιέφερε η μακροπρόθεσμη προστασία της πατρίδας μου.
Έτσι, έπρεπε να σκοτώσουμε και τα παιδιά".
Ο Ότο Όλεντορφ, πατέρας πέντε παιδιών,
δεν δείχνει την παραμικρή ενοχή.
Και ο ταγματάρχης Βίλχελμ Τραπ;
Καταλαβαίνει το αδίκημά του;
Ξέρει ότι οι πράξεις του είναι φρικτές.
Λέει στον οδηγό του κάποια στιγμή
"Αλίμονό μας αν χάσει η Γερμανία.
Γιατί αν αυτό που κάνουμε εδώ στην Πολωνία
το κρίνει η δικαιοσύνη, τότε ο Θεός να μας λυπηθεί".
Μόνο εκ των υστέρων κατάλαβα ότι δεν ήταν σωστό.
Άρχισες να ζορίζεσαι.
Οι καθαρές σκέψεις που έκανες χάθηκαν.
Μην τσακώνεστε!
Οι άντρες απευαισθητοποιούνται από τις συνεχείς δολοφονίες.
-Σταμάτα! -Αυτός το ξεκίνησε!
Για όνομα του Θεού!
-Τι θέλεις; -Να πάω σπίτι!
Κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο τρομακτικά συμπεράσματα
που προέκυψαν από αυτό είναι ότι με τον καιρό
το τάγμα χωρίστηκε σε τρεις ομάδες.
Η πρώτη ήταν μια ομάδα ανθρώπων που έμαθαν να απολαμβάνουν να σκοτώνουν.
Επέστρεφαν από τις δολοφονικές επιχειρήσεις
και γευμάτιζαν λέγοντας αστεία για το τι είχαν κάνει.
Ένα άτομο που απολαμβάνει ιδιαιτέρως να σκοτώνει είναι ο Χάρτβιχ Γκνάντε.
Γίνεται ένας στυγνός, σαδιστικός δολοφόνος που απολαμβάνει
να βασανίζει τα θύματα πριν από την εκτέλεση.
Οι Εβραίοι αναγκάζονται να σέρνονται γυμνοί προς τον λάκκο,
ενώ ο Γκνάντε διατάζει τους άντρες του να τους χτυπούν με ρόπαλα.
Είναι κάποιος που άλλαξε κυριολεκτικά
από όσα έκαναν και όσα έβλεπαν,
και μετατράπηκε σε ένα φρικτό άτομο
σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα.
Υπήρχε και μια μεσαία ομάδα. Ήταν κάπως παθητικοί.
Όταν συμμετείχαν σε μια επιχείρηση,
έκαναν ό,τι τους έλεγαν,
μα δεν πήραν την πρωτοβουλία
είτε να αποχωρήσουν είτε να κάνουν περισσότερα.
Η τρίτη ομάδα είναι αυτοί που αρνήθηκαν.
Όπως ο υπολοχαγός Χάινζ Μπούμαν,
που μετατέθηκε πίσω στο Αμβούργο
έπειτα από λίγες βδομάδες.
Μα αυτό δεν τον έκανε ήρωα.
Πάντα έβρισκαν τρόπους να το κάνουν,
διατηρώντας τη μηχανή σε λειτουργία.
Κάποιος ίσως έλεγε ότι αρρώστησε ή ότι ένιωθε αδύναμος εκείνη τη μέρα.
Μα δεν ήταν μια πράξη αντίστασης.
Ήταν απλώς μια προσπάθεια να αποσυρθεί το άτομο
χωρίς να αμφισβητηθεί η νομιμότητα του αστυνομικού τάγματος συνολικά.
Τα μέλη του Εφεδρικού Αστυνομικού Τάγματος
εμπλέκονται στην εκτέλεση 38.000 Εβραίων.
Και στέλνουν άλλους 45.000 σε στρατόπεδα εξόντωσης.
Το τρομακτικό και κύριο θέμα στην υπόθεση του Αστυνομικού Τάγματος 101
είναι ότι δεν χρειάζεται να ενεργείς βάσει πεποίθησης,
να σε παρακινεί η ιδεολογία για να διαπράττεις μαζική δολοφονία.
Υπάρχουν πάνω από 130 αστυνομικά τάγματα κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από αυτά, το τάγμα του Αμβούργου είναι τέταρτο σε αριθμό δολοφονιών.
Το Εφεδρικό Αστυνομικό Τάγμα 101 κατά κάποιο τρόπο είναι άτυπο.
Κι αυτό το κάνει ακόμα πιο τρομακτικό.
Ένα τάγμα χωρίς κάποια προετοιμασία,
χωρίς επιλογή, χωρίς κατήχηση, χωρίς ναζιστικοποίηση,
μπορεί να γίνει
μία από τις πιο παραγωγικές δολοφονικές μονάδες
στη γερμανική Αστυνομία Τάξης.
Νυρεμβέργη, 10 Απριλίου 1948. Η μέρα της ετυμηγορίας.
Θάνατος δι' απαγχονισμού.
Μετά, κατεβάζουν τα χέρια τους, τα αφήνουν κάτω, κάνουν πίσω.
Μπαίνουν στον ανελκυστήρα
και κατεβαίνουν στην κόλαση.
Πήγα στον χώρο της εκτέλεσης, που ήταν ακριβώς κάτω από το δικαστήριο,
για να του μιλήσω.
Δεν είχα μιλήσει με κανέναν κατηγορούμενο ποτέ έξω από τη δικαστική αίθουσα.
Αν και ήλπιζα ότι θα μου έλεγε...
Όταν πήγα να τον δω και ήξερα ότι θα απαγχονιζόταν, είπα
"Μπορώ να κάνω κάτι για σένα;"
Περίμενα να πει "Πες στα παιδιά μου ότι τα αγαπώ.
Στη γυναίκα μου ότι λυπάμαι".
Ούτε μια λέξη μεταμέλειας ή μετάνοιας.
Είπε ότι θα σκότωνε και την αδερφή του αν χρειαζόταν υπό παρόμοιες συνθήκες.
"Αντίο, κύριε Όλεντορφ", του είπα και χτύπησα πίσω μου την πόρτα.
Βγήκα σε μια εκπομπή στο CNN και είπαν
"Πώς νιώσατε που μιλούσατε σε αυτά τα τέρατα;"
Και είπα "Δεν ήταν τέρατα". Είπαν "Τι εννοείτε;
Σκότωσαν χιλιάδες παιδιά. Πώς δεν ήταν τέρατα;"
Είπα "Το άτομο που έριξε την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα,
ήταν κι αυτό τέρας;"
Ο πρόεδρος Τρούμαν ήταν.
Δεν έλαβα απάντηση στην ερώτηση.
Έτσι, δεν έχω καμία αμφιβολία
ότι ο Όλεντορφ ήταν ένας Γερμανός πατριώτης
και έκανε αυτό που θεωρούσε ότι ήταν προς το συμφέρον της χώρας του.
Μα αυτό δεν μπορεί να το υποστηρίξει ένας κανονικός άνθρωπος
και να κυκλοφορεί ελεύθερος.
Μετά τον πόλεμο, οι Γερμανοί θέλουν να ξεχάσουν.
Το ίδιο και η αστυνομία.
Εξήντα χιλιάδες αστυνομικοί
συμμετείχαν σε μαζικές δολοφονίες στον πόλεμο.
Πολλοί παραμένουν στην αστυνομία και μετά το 1945.
Στο τέλος της δεκαετίας του '50 γίνεται πλέον ξεκάθαρος
ο βαθμός εμπλοκής των απλών Γερμανών στο Ολοκαύτωμα.
Το δικαστήριο ερευνά περισσότερους από 172.000 άντρες,
συμπεριλαμβανομένων μελών των Ες Ες, της Γκεστάπο και της αστυνομίας.
Λιγότεροι από 500 καταδικάστηκαν
για την εμπλοκή τους στη γενοκτονία.
Η υπόθεση ήταν σκέτη καταστροφή.
Είχε συγκεντρωθεί πολύ υλικό και πολλά έγγραφα,
υπήρχαν πολύ καλά αποδεικτικά στοιχεία,
αλλά έλειπε η θέληση να τιμωρηθούν όσοι είχαν εμπλακεί στα εγκλήματα.
Το τάγμα του Αμβούργου επίσης ερευνάται.
Ανακρίνονται 210 πρώην μέλη.
Δεκατέσσερα από αυτά κατηγορούνται το 1967.
Η δίκη πετυχαίνει να αποκαλύψει
λεπτομέρειες των διαδικασιών και μοτίβα συμπεριφοράς
μέσα στο τάγμα.
Ασκείται δίωξη και στον Γιούλιους Βόλαουφ.
Αυτός που έφερε τη γυναίκα του στην Πολωνία.
Πολλοί από αυτούς θεωρούν τον εαυτό τους θύμα εις διπλούν.
Γιατί επιλέχθηκαν να κάνουν το πιο βρόμικο καθήκον του Τρίτου Ράιχ.
Και λόγω μιας εκ των υστέρων νέας ηθικής ή νέου νόμου
που εφαρμόστηκε μετά τον πόλεμο.
Το θεωρούν άδικο να εφαρμοστεί σ' αυτούς
γιατί δεν ήταν "παράνομο" όταν το έκαναν.
Η κυβέρνηση τους διέταζε να το κάνουν.
Οπότε, τους κατατρώει η αυτολύπηση, όχι οι ενοχές.
"Λυπηθείτε με".
Όχι το θύμα. "Ο καημένος. Δες τι αναγκάστηκα να κάνω".
Μόνο δύο κατηγορούμενοι πρέπει να εκτίσουν ποινή φυλάκισης.
Ο ένας είναι ο Γιούλιους Βόλαουφ.
Δολοφονήθηκαν 83.000 άτομα, και κανείς τους δεν νιώθει υπεύθυνος.
Ήταν απλώς μαριονέτες.
Μα κάθε αστυνομικός είχε ελευθερία επιλογής,
και όχι σε σημαντικό βαθμό.
Όσοι δεν δολοφονούσαν εκ πεποιθήσεως συμμορφώθηκαν.
Δυστυχώς, αυτό που μας δείχνει
είναι ότι πολλοί άνθρωποι μπορούν να σκοτώσουν υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Τα καθεστώτα που θέλουν να διαπράξουν γενοκτονία ή μαζική δολοφονία
πάντα θα το πετυχαίνουν, γιατί θα βρίσκουν άτομα να πατήσουν τη σκανδάλη.
Έχουν γίνει αρκετές γενοκτονίες από το Ολοκαύτωμα κι έπειτα.
Έχουν γίνει σφαγές και μαζικές δολοφονίες.
Υπάρχουν κι άλλα πλαίσια
όπου βρίσκουμε αυτούς τους μηχανισμούς
που οδηγούν τους ανθρώπους
να σκοτώνουν άλλους χωρίς προσωπικά ή ψυχολογικά κίνητρα.
Όπου ο κόσμος μπορεί να πει
"Είμαι ένα γρανάζι στον τροχό. Δεν ευθύνομαι",
με αυτήν τη στάση, σχεδόν όλα είναι πιθανά.
Το Ολοκαύτωμα ήταν ένα μοναδικό έγκλημα στον σχεδιασμό και την εκτέλεσή του.
Ωστόσο, μέχρι και σήμερα,
άνθρωποι συνεχίζουν να σκοτώνονται επειδή ανήκουν σε άλλη ομάδα.
ΣΡΕΜΠΡΕΝΙΤΣΑ, ΒΟΣΝΙΑ 1995 ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 8.000 ΑΝΘΡΩΠΟΙ
ΡΟΥΑΝΤΑ 1994 - ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 800.000 ΠΟΛΙΤΕΣ
ΜΙ ΛΑΪ, ΒΙΕΤΝΑΜ 1968 ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ 504 ΠΟΛΙΤΕΣ
173 ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΗΤΑΝ ΠΑΙΔΙΑ (56 ΒΡΕΦΗ)
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι ορίζουμε το πεπρωμένο μας.
Αλλά νομίζω ότι στην πραγματικότητα
διαμορφωνόμαστε από πράγματα που δεν ελέγχουμε.
Αποκτάμε μεγαλύτερο έλεγχο με το να αποκτούμε την επίγνωσή τους.
Ένας λόγος που γράφτηκε το βιβλίο Συνηθισμένοι Άνθρωποι
είναι να καταλάβει ο κόσμος την ευαλωτότητα και την ευπλαστότητά μας
έτσι ώστε, όταν αντιμετωπίζουμε τέτοιες περιστάσεις,
να μην εκπλησσόμαστε, να έχουμε την ικανότητα
να πάρουμε μια πιο συνειδητή απόφαση απ' αυτήν που θα παίρναμε.
Είναι ένας απλός άνθρωπος τέρας;
Νομίζω ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν πράγματα
που δεν φαντάζονται ότι μπορούν να κάνουν.
Αντιμετωπίζουμε τους δράστες ως κάτι διαφορετικό,
ανθρώπους όπως τον Όλεντορφ,
γιατί δεν θέλουμε να κοιτάμε στον καθρέφτη και να βλέπουμε την αντανάκλασή μας.
Φορούσαν κοστούμια, ήταν μορφωμένοι, σπουδασμένοι,
μιλούσαν πολλές γλώσσες.
Θέλουμε να πιστέψουμε ότι δεν θα κάναμε αυτό που έκαναν εκείνοι οι άντρες.
Δεν χρειάζεται να έχεις κάποια ιδεολογία.
Δεν χρειάζεται να είσαι γεμάτος μίσος.
Δεν χρειάζεται να είσαι τίποτα. Μπορείς να σκοτώσεις.
Οπότε, το ερώτημα είναι "Είναι οι συνηθισμένοι άνθρωποι τέρατα;"
Όλοι θα μπορούσαμε να το κάνουμε.
Η εμπειρία στη Νυρεμβέργη τον διαμόρφωσε για πάντα.
Σε όλη του τη ζωή, ο Μπέντζαμιν Φέρεντζ δούλεψε για να διασφαλίσει
ότι δεν θα επαναληφθούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Με δική του πρωτοβουλία
ιδρύθηκε στη Χάγη το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο,
όπου δικάζονται εγκλήματα πολέμου μέχρι και σήμερα.
Κατοικούμε όλοι σε έναν μικρό πλανήτη.
Το θέμα είναι να αναγνωρίσουμε
όχι ότι έχουμε διαφορετικές θρησκείες, χώρες και χρώματα,
μα ότι όλοι οι άνθρωποι ζούμε σε έναν μικρό πλανήτη.
Αν ακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο, θα πετύχουμε.
Αν δεν το κάνουμε, θα πάψουμε να υπάρχουμε.
Έβαλα το λιθαράκι μου. Είμαι εκατό χρονών.
Δεν ξέρω για πόσο ακόμα θα συνεχίσω.
Αλλά για όσο μπορώ, θα το κάνω.
Τώρα αφήνω τη δάδα στους νέους.
Την προσοχή σας. Για το σπίτι.
Ναι, αγκαλιαστείτε λίγο.
Υποτιτλισμός: Μαρία Κούτσιανου